Bijlage 1 Zomernota 2023 A22.002500

28

Inhoudsopgave

Er is een intergemeentelijk overleg onder regie van het RIEC gestart in het kader van de aanpak van illegale prostitutie en seksuele uitbuiting. Ook is er een intergemeentelijk team waarin ook ketenpartners deelnemen geformeerd dat zich bezighoudt met de (al dan niet beleidsmatige) aanpak van mensenhandel.

Product 2.2

Werk en inkomen

Algemeen doel  Iedere inwoner van Zuidplas werkt en participeert naar vermogen.  Armoede mag voor onze inwoners geen belemmering zijn om mee te doen in de samenleving. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Het percentage inwoners met geregistreerde problematische schulden daalt van 6,2% in 2020 naar 5,6% in 2025.

Effectindicator Problematische schulden

Realisatie 2020 6,2%

ZN 2023 Nog niet bekend.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Alle aangemelde inwoners met een betaalachterstand van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie en/of water) ontvangen een hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek.

Verantwoording Handhaven De cijfers zijn altijd pas laat beschikbaar op landelijk niveau (vaak na afloop van een jaar). De mogelijkheid om lokaal zelf cijfers te genereren wordt onderzocht.

Begroting 2025 5,6%

Middelen € 130.000

29

Verantwoording Inwoners in Zuidplas met een betaalachterstand van meer dan twee maanden op energiekosten, zorgverzekering, huur of water ontvangen een aanbod voor hulp via brief, telefoon of huisbezoek. In de eerste drie maanden zijn er 466 signalen van betaalachterstanden binnen gekomen. Hiervan zijn 171 signalen met een huisbezoek opgepakt.

Inhoudsopgave

Opstellen van een nieuw beleidskader armoede en schulden. De armoedemonitor en diverse pilots zijn hier onderdeel van.

€ 50.000

Het college heeft op 28 maart jl. een bestuursopdracht vastgesteld om het Beleidskader Armoede en Schulden 2023-2027 op te stellen. Een Startnotitie maakt onderdeel uit van het proces. De planning is dat het beleidskader in Q4 beschikbaar is voor de gemeenteraad. Via de gemeentepagina in Hart van Holland en via social media wordt er maandelijks aandacht gevraagd voor en specifieke inkomensvoorziening in Zuidplas.

Elke maand wordt op de gemeentepagina van het Hart van Holland en op social media aandacht besteed aan een specifieke inkomensregeling van de gemeente.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op passend (vrijwilligers)werk voor iedereen.“ uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage huishoudens in Zuidplas met een bijstandsuitkering blijft in de komende jaren tot 2026 stabiel op 2,9% (in Nederland 5,0%, in gemeenten met vergelijkbare inwonersaantallen 25.000 - 50.000 inwoners: 3,3%).

Verantwoording Handhaven Het meest recente cijfer laat een kleine daling zien van het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering. Dit is nog een voorlopig cijfer. De referentiegemeenten blijven op 3,3% staan op basis van voorlopige cijfers. Handhaven Er is nog geen KTO uitgevoerd door IJsselgemeenten. Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 ≤ 2,9% ≤ 2,9% ≤ 2,9%

2. Inwoners blijven de dienstverlening van IJsselgemeenten gemiddeld minimaal met een 7,0 waarderen. Effectindicator Realisatie Begroting ZN 2021 2023 2023 Huishoudens met een ≤ 2,9% ≤ 2,9% 2,8% bijstandsuitkering Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitvoeren actieplan op weg naar werk om inwoners te begeleiden naar een betaalde baan door onder andere job coaching, Hallo Werk app, leerwerk trajecten, trajecten voor statushouders, en opstapplekken. De ambitie is om 90 inwoners uit te laten stromen naar werk. 1.2 Uitvoeren actieplan op weg naar werk. Jongeren tot 27 jaar worden gestimuleerd om een startkwalificatie te halen, wanneer dit niet lukt begeleiden we deze jongeren naar werk. Max. 7% van het bijstandsbestand is 27 jaar of jonger.

Middelen

Verantwoording In het eerste kwartaal van 2023 zijn 17 inwoners uitgestroomd naar betaald werk (was 14 in 2022 na het eerste kwartaal).

€ 100.000 Er zijn 42 inwoners, jonger dan 27 jaar in de bijstand. Dit bedraagt 7,1% van het totaal van 590 inwoners in de bijstand.

30

Inhoudsopgave

1.3 Uitvoeren het actieplan op weg naar werk om inwoners zich te laten ontwikkelen op weg naar werk. Door onder andere de FIPmethodiek voor doelgroep, vergroten taalaanbod en het stabiliseren schulden. Elk jaar zetten 165 inwoners een stap op de participatieladder. 2.1 IJsselgemeenten voert een klanttevredenheidsonderzoek uit.

Product 2.3

In het eerste kwartaal hebben er 32 inwoners een stap gezet op de participatieladder (was 30 in 2022 na het eerste kwartaal).

Het klanttevredenheidsonderzoek (KTO) over 2022 is in Q2 2023 beschikbaar gekomen. Daarin scoort IJsselgemeenten een 7,8 als klanttevredenheid over de dienstverlening (was een 7,3). Voor schuldhulpverlening scoort IJsselgemeenten een 7,9.

Jeugd

Algemeen doel Kinderen en jongeren groeien gezond en zelfredzaam op. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer inzetten op aandacht voor de eerste 1000 dagen, inclusief periode voor geboorte.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Het cijfer voor vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap (BIG2) blijft stabiel onder het Nederlands gemiddelde per 1000 zwangerschappen.

Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (gemeten over een periode van 5 jaar) is stabiel ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

31

Verantwoording Handhaven Het cijfer Big2 is een indicatie van laag geboortegewicht voor de zwangerschapsduur en/of vroeggeboorte (<37 weken), gemeten over de afgelopen vijf jaar. Hoe hoger dit cijfer, hoe meer dit voorkomt per 1.000 zwangerschappen. Een lager cijfers is daarmee een positief signaal. Het cijfer in Zuidplas daalt van 138,4 2020 naar 137,3 2021. Het landelijk gemiddelde daalt van 154,7 naar 152,8. Meer recente cijfers zijn vooralsnog niet voorhanden vanuit de landelijke database Perined. De doelstelling om onder het gemiddelde te blijven wordt momenteel gehaald. Handhaven Het landelijk gemiddelde is toegenomen van 4,3 in 2020 naar 4,6 perinatale overlijdens in 2021 per 1.000 geboortes. In Zuidplas is dit aantal afgenomen van 5,2 naar 4,5. Daarmee is de sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur onder het landelijk Inhoudsopgave

Het aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week, blijft stabiel boven het Nederlands gemiddelde.

Effectindicator Vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht (per 1.000 geboorten) Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (per 1.000 geboorten) Aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week (per 100 geboorten)

gemiddelde. Meer recente cijfers zijn vooralsnog niet voorhanden vanuit de landelijke database Perined. De doelstelling om onder het gemiddelde te blijven wordt momenteel gehaald. Handhaven Het aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week is van 73 per 100 geboortes in 2020 gestegen naar 74,5 per 100 geboortes in 2021 in Zuidplas. Het landelijk gemiddelde is stabiel gebleven op 72,7. Meer recente cijfers zijn vooralsnog niet voorhanden vanuit de landelijke database Perined. De doelstelling om onder het gemiddelde te blijven wordt momenteel gehaald. Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 ≤ 138,4 ≤ 138,4 ≤ 138,4

Realisatie 2020 138,4

Begroting 2023 ≤ 138,4

ZN 2023 137,3 (cijfer 2021)

5,2

≤ 5,2

4,5 (cijfers 2021)

≤ 5,2

≤ 5,2

≤ 5,2

73

≥ 73

74,5 (cijfers 2021)

≥ 73

≥ 73

≥ 73

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van de acties genoemd in het plan van aanpak kansrijke start Zuidplas.

Middelen

32

Verantwoording Bij kansrijke start wordt ingezet op de volgende twee hoofdlijnen 1. Aanstaande ouders in een kwetsbare positie vroeg signaleren en helpen zodat hun kinderen zo gezond mogelijk hun leven starten; 2. De samenwerking van professionals binnen het sociale, medische en informele domein verbeteren zodat de zorgverlening effectiever kan worden ingezet en terecht komt waar deze het hardst nodig; Deze hoofdlijnen zijn vertaald in concrete acties die zijn opgenomen in een plan van aanpak, dat eind 2022 door het college van B&W is vastgesteld. De actiepunten worden momenteel geprioriteerd en opgepakt.

Inhoudsopgave

Product 2.4

Maatschappelijke ondersteuning

Algemeen doel  Iedere inwoner neemt naar eigen kracht en vermogen deel aan de samenleving.  Inwoners kunnen langer (en eerder) zelfstandig thuis wonen. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In Zuidplas worden mantelzorgers en vrijwilligers tijdens landelijke- en lokale activiteiten erkend voor hun belangrijke bijdrage.

2. Het aantal mantelzorgers dat volgens het cliëntervaringsonderzoek weet waar hij/zij kan aankloppen voor mantelzorgondersteuning is van 62% in 2021 gestegen naar minimaal 65% in 2026.

3. Het voorzieningenniveau ten behoeve van de mantelzorgondersteuning dichtbij de leefomgeving van mantelzorgers blijft minstens gehandhaafd.

Effectindicator 2. Bekendheid toegang mantelzorgondersteuning

Realisatie 2022 62%

ZN 2023 73% t/m Q3-2022

Verantwoording Handhaven Steunpunt mantelzorg biedt elk jaar twee waarderingsmomenten aan voor mantelzorgers. Voor jonge mantelzorgers worden aparte activiteiten georganiseerd. Naast waarderingsactiviteiten zijn er ook themabijeenkomsten en lotgenotencontacten. Voor vrijwilligers worden vanuit het Vrijwilligers Informatie Punt (VIP)waarderingsactiviteiten georganiseerd. Daarnaast kunnen vrijwilligers worden voorgedragen voor een onderscheiding (de Golfslag en een jeugdaward) en zijn er diverse trainingen/workshops. Handhaven Het CEO wordt 4x per jaar uitgevoerd. Over 2022 zijn op dit moment de gegevens tot en met Q3 van 2022 beschikbaar. Er is een stijging te zien van 62% in 2021 naar 73% t/m Q3 2022. De gegevens uit het CEO over het laatste kwartaal worden in de zomer verwacht. Handhaven Er is in het voorveld mantelzorgondersteuning en er zijn geïndiceerde maatwerkvoorzieningen. Door het integrale werken van ZO! wordt licht ondersteund indien mogelijk en zwaar indien noodzakelijk. In de nieuwe inkoop is zorg dichtbij huis een aandachtspunt.

Begroting 2026 ≥ 65%

33

Inhoudsopgave

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Tijdens landelijke- of lokale activiteiten t.b.v. mantelzorgers en/of vrijwilligers worden zij via diverse kanalen erkend voor hun belangrijke bijdrage.

Middelen

2.1 Tijdens keukentafelgesprekken is er aandacht voor mantelzorger(s) en worden zij gestimuleerd om zich aan te melden bij het mantelzorgsteunpunt.

3.1 Mantelzorgers worden actief gewezen op de ondersteuningsmogelijkheden om hen in de zorg te ontlasten.

Product 2.5

Verantwoording Via diverse social media, de waarderingsmomenten en activiteiten wordt aandacht geschonken aan mantelzorgers en/of vrijwilligers en hun belangrijke bijdrage. Wethouder(s) bezoeken zo nu en dan activiteiten en spreken hun waardering uit. Tijdens de keukentafelgesprekken wordt een brede uitvraag gedaan en is er oog voor de inwoner met hulpvraag en diens omgeving. De mantelzorgers zijn ook onderwerp van gesprek. Er kan nog meer aandacht gevestigd worden op aanmelding bij het mantelzorgsteunpunt tijdens het keukentafelgesprek. Er is aandacht voor de mantelzorgers tijdens de gesprekken. Zij krijgen advies over mogelijkheden voor ondersteuning, worden in de eigen kracht gezet en worden ondersteund wanneer nodig.

Volksgezondheid

Algemeen doel Inwoners van Zuidplas voelen zich gezond. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.5, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Stimuleren van gezonde fysieke en mentale gezondheid en levensstijl om ernstige problematiek te voorkomen van jong tot oud.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor gezondheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In Zuidplas stabiliseren we de dalende trend van de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad naar 42% in 2026. 2. In Zuidplas houden we de dalende trend vast en hebben maximaal 11,9% van de jongeren (2-14 jaar) overgewicht in 2026. 3. In Zuidplas stabiliseren we de stijgende trend van overgewicht bij de doelgroep 18+ op 52% in 2026. 4. De sociale cohesie in Zuidplas onder de doelgroep 18+ is gestegen van een 6,6 in 2020 naar een 7 in 2024.

Verantwoording Handhaven De percentages in de doelstellingen zoals die hiernaast beschreven staan, zijn afkomstig uit het dashboard van de GDD Midden Holland. Om te kijken in hoeverre de inspanningen (zie hieronder) die we plegen effect hebben en bijdragen aan onze doelstellingen, kijken we periodiek naar recente(re) data uit dit dashboard. Momenteel is er echter nog geen actuelere data beschikbaar dan de data die gebruikt zijn in de doelstellingen. Bij de GGD wordt nagevraagd wanneer

34

Inhoudsopgave

5. Het percentage jongeren dat zich meestal (zeer) gelukkig voelt is in Zuidplas gelijk aan het Nederlands gemiddelde in 2026. 6. Het percentage inwoners tussen 18 en 64 dat veel stress ervaart daalt van 22% naar 20% in 2026.

recentere data beschikbaar is, zodat wij onze doelstellingen kunnen toesten.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1. Monitoring huidig sportaanbod vanuit de Sportstichting en toename monitoren.

Middelen

2. JOGG pilot als 0-meting gebruiken en monitoren hoeveel jeugd er bereikt wordt.

€ 75.000

Verantwoording Toetsing vindt plaats aan de hand van de jaarlijkse prestatieovereenkomst die de gemeente maakt met de Sportstichting. De gemeente heeft een Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG)regisseur aangesteld. Deze is ondergebracht bij de Sportstichting Zuidplas en heeft de afgelopen maanden gewerkt aan een plan van aanpak voor de pilot in 2023. De verwachting is dat van april 2023 dit plan van aanpak uitgevoerd kan worden. Via het lokale Sportakkoord kunnen bewoners ideeën aandragen en een kleine bijdrage aanvragen. Deze ideeën worden getoetst door de Stuurgroep. Deze stuurgroep bestaat uit de partners die het Sportakkoord hebben ondertekend. Als gemeente geven we hieraan invulling in 2023 door aan de slag te gaan met de lokale en regionale uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). Beide landelijke akkoorden zetten in op een intensivering van het preventief gezondheidsbeleid. Om in aanmerking te komen voor de IZA en GALA-gelden, moet de gemeente een lokaal (beleids)plan opstellen in 2023 (uiterlijk september afgerond) waarin de gemeente aangeeft hoe het preventief gezondheidsbeleid vorm wordt gegeven en hoe de gemeente de zogenaamde ‘brede SPUK’ in gaat zetten.

Vanuit het Lokaal Preventieakkoord 2021-2023, en daaraan gekoppeld ook de Lokale Gezondheidsagenda 2022-2024, werken we in 2023 gericht aan activiteiten en acties die een bijdrage leveren aan het stimuleren van bewegen, het bestrijden van overgewicht en het bestrijden van psysociale problematiek. Een van de initiatieven die recent gestart is in samenwerking met huisartsen, is de pilot ‘Welzijn op recept’.

4. Stimuleren van bewonersinitiatieven die de kwaliteit van de woonen leefomgeving verbeteren en/of de sociale samenhang binnen een wijk en tussen bewoners versterken. 3.1 en 5.1. Realiseren van preventie beleid sociaal domein.

3.2 en 5.2. Lokale preventieakkoord uitbreiden met partners en activiteiten. Er zijn nu 18 partners aangesloten en 19 activiteiten. Jaarlijks de stand van zaken evalueren.

€ 50.000

35

Inhoudsopgave

Financiële bijstellingen programma 2 bedragen * € 1.000

2. Sociaal domein Mutaties van afwijkingen > 10% en > € 25.000 2.1: Algemeen sociaal domein Bijstelling uitvoeringskosten Jeugd en Wmo Verbonden Partij GR IJsselgemeenten Verbonden Partij Stichting ZO! Verbonden Partij Stichting ZO! herziening 2023 2.2: Werk en inkomen Verbonden Partij Promen Budgetneutrale taakoverheveling ZO! Automatisering volume- prijsstijging Kleine bijstellingen 2.3: Jeugd Stijgende uitgaven voorzieningen Jeugd Indexatie pleegzorg Overige verschillen 2.4: Maatschappelijke ondersteuning Bijstelling Woonvoorzieningen WMO eigen bijdrage 2.5: Volksgezondheid Verbonden Partij Hecht Huisvestingskosten CJG

Totaal

2023 -394 -57 15 -352

2024 -1.994 -274 -162 -1.558 -

2025 -1.655 -274 -132 -1.249 -

2026 -1.655 -274 -132 -1.249 -

2027 -1.655 -274 -132 -1.249 -

126 130 -6 2 -2.606 -2.582 -25 1 -140 -180 40 -29 -29

57 -168 231 -6 -2.606 -2.582 -25 1 40 40 -318 -289 -29

-79 -174 101 -6 -2.606 -2.582 -25 1 40 40 -318 -289 -29

-95 -190 101 -6 -2.606 -2.582 -25 1 40 40 -318 -289 -29

-11 -106 101 -6 -2.606 -2.582 -25 1 40 40 -318 -289 -29

-3.043

-4.820

-4.617

-4.633

-4.549

- = nadeel / + = voordeel

Toelichting programma 2 Product 2.1 Algemeen Sociaal Domein Bijstelling uitvoeringskosten Jeugd en Wmo De bijstelling op de bijdrage aan de Regionale werkorganisatie (RWO) Midden Holland (voorheen RDS) is tweeledig: 1. Indexering: In de dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor inkoop- en contractmanagement voor Wmo en jeugdzorg Midden Holland met de RDS is een clausule opgenomen, waarin is bepaald dat de loonkosten jaarlijks worden geïndexeerd conform de prijsontwikkeling PPB, zoals deze jaarlijks in de septembercirculaire wordt vermeld. Dat leidt tot een structurele bijstelling van de bijdrage aan de RDS vanaf 2023. 36

Inhoudsopgave

2. Bedrijfsvoeringskosten RWO: In de kadernotitie 2024 zijn de structurele aanvullende kosten in beeld gebracht voor de bedrijfsvoering van de (RWO). Enerzijds zijn er bij aanvang van de RDS geen goede afspraken zijn gemaakt over de verdeling en verrekening van de bedrijfsvoeringskosten en zijn de afspraken die er wel waren niet gehandhaafd. Daarnaast was het was door Gouda niet mogelijk om inzicht te geven in de gemaakte kosten, omdat de regionale en lokale taken volledig door elkaar heen liepen. Nu er door de oprichting van de regionale werkorganisatie ook de financiële kant in beeld komt, komt dit vraagstuk met urgentie naar voren. Vanaf 2023 een structureel nadeel van € 57.000, vanaf 2024 een structureel nadeel van € 217.000 Verbonden Partij GR IJsselgemeenten Enkele incidentele begrotingswijzigingen in 2023 leiden voor dat jaar tot een voordeel van € 15.000 bij gemeente Zuidplas. Vanaf 2024 wordt de totale bijdrage aan de GR met structureel € 132.000 verhoogd als gevolg van de reguliere indexeringen collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) en prijsindex. Vanaf 2023 is de structurele ESF baat in de begroting vanwege de onzekerheid en risico’s vervallen en vervangen door een taakstelling op de bedrijfsvoering. Incidenteel is er een post opgenomen in de begroting verdere digitalisering en verbetering dienstverlening van 200K (Aandeel Zuidplas is 15% = 30K).

Een incidenteel voordeel van € 15.000 in 2023, een structureel nadeel van € 132.000 vanaf 2024 en een incidenteel nadeel van € 30.000 in 2024 Verbonden Partij Stichting ZO! In de begroting 2024 van Stichting ZO! zijn diverse onderdelen verwerkt die resulteren in verschillende financiële bijstellingen vanaf 2023 en verder. De mutaties zijn in te delen in 4 categorieën; 1. Budgettair neutrale overheveling van taken, 2. Noodzakelijke uitgaven om de “basis op orde” te krijgen en 3. Ambitie. Naast deze aanvragen is er een aanpassing op 4. de taakstelling benodigd, omdat deze niet volledig te realiseren blijkt. 1. De herziene begroting 2023 bevat voor € 231.000 aan budgettair neutrale bijstellingen. Het gaat hier onder andere om overheveling van taken en/of personeel. Voorbeelden zijn Vroegsignalering, Welzijn op Recept, Opbouwwerk van de Molukse wijk en de huur en exploitatie van het JWF-gebouw. Vanaf 2024 gaat het om € 379.000 aan budget neutrale mutaties. 2. Er zijn diverse noodzakelijke posten opgevoerd in de begroting waarmee de Stichting de bedrijfsvoering op orde brengt. Het gaat onder andere om personele uitbreiding in de ondersteunende diensten zoals HR, het secretariaat en de boekhouding. Binnen deze categorie vallen ook wettelijke taken zoals de bezoldiging van de RvT en de OR, die niet eerder in de begroting zijn opgenomen.

Tot slot is er geïndexeerd conform de Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR)-richtlijnen. Voor 2023 tellen deze bedragen op tot € 65.000 en vanaf 2024 gaat het om het totaal van € 835.000. 3. Naast de uitbreiding van de taken en de investeringen in de bedrijfsvoering zijn er bedragen opgenomen waarin de Stichting haar ambitie verder ontplooit. Vanaf het jaar 2023 vertaalt dit zich in een permanente uitbreiding van de gedragswetenschapper van € 56.000 en vanaf 2024 in een structurele investering van € 153.000 in de frontoffice. Totaal is dat voor 2024 € 217.000 structureel. 4. In het raadsvoorstel R21.000046 van 11 mei 2021 is een taakstelling benoemd. Deze taakstelling heeft betrekking op meerkosten die voortvloeiden uit de start van een nieuwe organisatie en noodzakelijk werden geacht om Stichting ZO! goed van start te laten gaan. Dit betrof onder meer de kosten voor de aanstelling van de bestuurder, hogere kosten van personele verzekeringen zoals de ziekteverzuimverzekering, kosten voor automatisering (applicaties, licenties, materialen, beheer en techniek) en additionele btw kosten. Deze taakstelling, inclusief het nagekomen amendement waarin is bepaald dat er een post van € 31.800 aan de taakstelling werd toegevoegd, betreft € 316.800 vanaf 2024. ZO! heeft aangegeven dat zij € 137.600

37

Inhoudsopgave

kan besparen. Een gedeelte hiervan is al in 2022 gerealiseerd en een gedeelte realiseert ZO! vanaf 2024. In de begroting 2024 geeft ZO! aan dat het niet mogelijk is om structureel een besparing voor de overige € 179.200 te realiseren. De begroting van de stichting zorgen voor mutaties die per saldo nadelen opleveren in de gemeentebegroting. Omdat er ook diverse taken zijn overgeheveld vanuit de gemeente naar de stichting (zie punt 1.) is de ophoging van de begroting van ZO! niet gelijk evenredig aan het effect op de gemeentelijke begroting. De voordelen van deze budgettair neutrale taakmutaties zijn elders in de begroting opgenomen, verspreid over de producten (o.a. vastgoed en personeel). Per saldo resulteert de stichtingsbegroting tot nadelen in de begroting Zuidplas van € 112.000 in 2023, € 1.179.000 in 2024 en € 870.000 vanaf 2025. Hieronder volgen de verhogingen in bijdragen die aansluiten op de begroting van Stichting ZO! en de tabel op pagina 35. Een incidenteel nadeel van € 352.000 in 2023, een nadeel van € 1.558.000 in 2024 en € 1.249.000 vanaf 2025 Product 2.2 Werk en Inkomen Verbonden Partij Promen Middels het ondernemingsplan (OP) van Promen worden de diverse noodzakelijke financiële bijstellingen inzichtelijk gemaakt voor de begroting 2024-2027.

De grootste impact op de wijzigingen volgen uit de indexering van de loonkosten 2024 die als volgt is opgebouwd: De indexeringen zijn, evenals de loonkosten van het Wsw personeel, gebaseerd op het door de gemeenten vastgestelde financieel kader gemeenschappelijke regelingen 2024 (6,4 %). Bij de indexering van de loonkosten niet doelpersoneel is bovendien rekening gehouden met het onlangs bereikte akkoord over de loonstijgingen met terugwerkende kracht per 1-1-2023. Die loonstijgingen liggen ruim 5 % boven het percentage waarmee rekening is gehouden in het OP 2023 (3,7%). De totale indexering van de loonkosten bedraagt derhalve 11,8%. Een nadeel van € 168.000 in 2024, 174.000 in 2025, € 190.000 in 2026 en € 106.000 in 2027 Taakoverheveling naar Stichting ZO! De taken Vroegsignalering en Inburgering zijn na overheveling vanuit de gemeente respectievelijk incidenteel (2023 en 2024) en structureel opgenomen in de begroting van Stichting ZO!. Zie ook de toelichting onder product 2.1. Dit zorgt in de gemeentelijke begroting voor voordelen in product 2.1. Incidentele voordelen van € 131.000 in 2023 en 2024, een structureel voordeel van € 101.000 vanaf 2024 Energietoeslag 2023 De regeling energietoeslag 2022 wordt verlengd in 2023, waardoor er ook dit jaar kosten worden verwacht.

Deels vanuit de bestaande regeling die nog loopt en deels voor een hernieuwde regeling 2023 die nog uitgerold gaat worden. De regeling 2022 loopt door tot medio 2023 en de geprognotiseerde uitgaven worden vooralsnog niet volledig afgedekt door het beschikbaar gestelde budget door het Rijk. Er is een toezegging geweest ter compensatie, echter bestaat hier nog veel onduidelijkheid over. Met betrekking tot de regeling vanaf juli 2023 is er eveneens nog veel onduidelijk. Het uitgangspunt is en blijft dat de verstrekte toeslagen worden vergoed door het Rijk, echter is het in dit stadium onvoldoende duidelijk wat de financiële consequenties zijn op de begroting. PM in 2023 Product 2.3 Jeugd Stijgende uitgaven voorzieningen Jeugd Zowel het volume als de zorgzwaarte zorgen de afgelopen jaren voor structureel stijgende kosten in de Jeugdwet. Deze trend is niet alleen lokaal, maar landelijk waarneembaar. Naast de stijging in volume en de verzwaring en verlenging in de zorgvraag zijn de indexaties op de zorgproducten als gevolg van algemene kostenstijgingen in 2023 hoger vastgesteld dan gemiddeld de afgelopen jaren. In tegenstelling tot voorgaande jaren is er daarnaast niet gekozen 38

Inhoudsopgave

voor een generieke indexatie op alle zorgproducten, maar voor gediversifieerde indexaties, variërend tussen de 5% en de 9% per product. Lange wachtlijsten en de onverminderd grote druk op de zorg veroorzaken een gebrek aan grip op de oplopende kosten en regelmatig voor effecten met terugwerkende kracht. Geringe sturingsmogelijkheden bij verwijzers stuwen de kosten per indicatie verder op. Ontwikkelingen in het product pleegzorg zijn apart beschouwd (B23.000055) en vragen, op aangeven van de regio, om een ophoging van € 25.000 van het betreffende budget. De beheersmaatregelen, mede in het kader van de Hervormingsagenda, die Zuidplas tot nu toe heeft onderzocht leveren vooralsnog niet voldoende op om de te realiseren kostenbesparingen te behalen. Voor 2023 is er een stelpost van € 600.000 in de begroting opgenomen. In 2024 en 2025 groeien deze stelposten van € 700.000 naar € 900.000 respectievelijk, wat zorgt voor een dalende trend in de begroting. Een positieve ontwikkeling is dat er op 17 april 2023 een principeakkoord is bereikt tussen de VNG en het Rijk waarin onder andere wordt afgesproken om de landelijke bezuinigingsopgave met € 350.000.000 te verminderen. Deze en andere afspraken in het akkoord moeten ervoor zorgen dat er beweging gaat komen in de beoogde hervormingen.

Op grond van de doorrekening van deze kostontwikkelingen op de realisatie 2022 (€ 13,6 mln.) is een bijstelling van € 2.607.000 op de begroting (€ 11,8 mln.) noodzakelijk. Een structureel nadeel van € 2.607.000 vanaf 2023 Product 2.4 Maatschappelijke ondersteuning Ontwikkeling WMO kosten 2023 a. Maatwerk-voorzieningen: De jaarstukken 2022 laten een overschot zien op de diverse WMO-maatwerkvoorzieningen van ruim € 400K. Hoewel dit een positieve ontwikkeling is, zijn er ook een aantal kanttekeningen op te tekenen. Ten eerste hebben we in 2023 te maken met een buitengewoon stevige indexering van 14,5% vanwege onder andere hogere materiaal- en productiekosten. Ten tweede zorgen de opgelopen wachtlijsten voor een vertekend beeld in de realisatiecijfers. De verwachting is dat het inhalen van deze achterstand impact zal hebben, mede omdat deze effecten met terugwerkende kracht doorwerken. Tot slot speelt er buiten de autonome ontwikkelingen een bijzondere situatie, waarbij er parallel aan elkaar drie omvangrijke woningaanpassingen in uitvoering zijn die in 2023 leiden tot verhoogde incidentele uitgaven. b. Zorgvoorzieningen: Ook op de WMO-zorgvoorzieningen werd een positief resultaat (> € 300K) behaald in het afgelopen boekjaar. De invloeden die van toepassing zijn op de maatwerkvoorzieningen spelen eveneens een bepalende rol bij de zorgproducten, zij het in mindere mate.

De wachtlijsten zijn fors, terwijl de indexatie is vastgesteld op 5,5%. c. Eigen bijdrage: Op de eigen bijdrage zien we structureel meer inkomsten dan het vastgestelde budget. Hieruit valt te concluderen dat de inschatting van de eigen bijdrage die een aantal jaar geleden is gemaakt afwijkt van de werkelijke bijdrage. Het primaire uitgangspunt voor de structurele budgetwijzigingen is de realisatie van het afgelopen jaar vermeerderd met de autonome prijsstijgingen (indexatie). Vanwege de voordelen van het afgelopen jaar blijkt dat een structurele bijstelling op de budgetten niet noodzakelijk is. Hierbij is rekening gehouden met de forse indexatiecijfers én blijft er een marge over om de risico´s van de achterstanden op te vangen. De extra kosten voortvloeiend uit de onderhanden woonvoorzieningen vragen om een incidentele bijstelling van de begroting van € 180.000. De ontwikkelingen op de eigen bijdrage resulteren in structureel voordeel van € 40.000 op dat budget met ingang van 2023. Een incidenteel nadeel € 180.000 in 2023, een structureel voordeel van € 40.000 vanaf 2023 Product 2.5 Volksgezondheid Verbonden Partij Hecht

39

Inhoudsopgave

De gewogen indexering die is toegepast op de begroting bedraagt 6,92% conform richtlijnen Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR). Een structureel nadeel van € 289.000 vanaf 2024 Huisvestingskosten CJG Door toegenomen huurkosten is een bijstelling van de huisvestingskosten noodzakelijk van 28K nadelig. Een structureel nadeel van € 28.500 vanaf 2023

40

Inhoudsopgave

Programma 3

Maatschappelijk domein

Zorgen voor goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur

We streven naar goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Hiermee stellen we ons inwoners in staat om prettig te wonen, leren en recreëren binnen onze gemeente.

Dit programma bestaat uit de volgende producten: 3.1 Sport 3.2 Onderwijs 3.3 Cultuur

41

Inhoudsopgave

Product 3.1

Sport

Algemeen doel Het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie. Voortgang doelstellingen en inspanningen De doelstelling(en) en inspanning(en) behorende bij het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie zijn integraal onderdeel van een aantal andere doelstellingen. Om die reden zijn hier geen separate doelstellingen en inspanningen op het gebied van sport opgenomen.

Product 3.2

Onderwijs

Algemeen doel Elk kind in Zuidplas krijgt passend, inclusief en zo thuisnabij mogelijk onderwijs. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2023 wordt gestart met het opstellen van een visie op onderwijs.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Het opstellen van een visie op onderwijs. (conform amendement 3, raadsvergadering 8 november 2022)

Verantwoording Handhaven Het college heeft de bestuursopdracht voor het opstellen van een onderwijsvisie vastgesteld. Dit loopt op schema om eind 2023 aan de raad aan te bieden. Middelen € 70.000

Verantwoording De planning is om dit in Q4 op te leveren.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Beter anticiperen op onze groei en het aantal benodigde schoollokalen eventueel in een flexibele huisvesting.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs.

42

Inhoudsopgave

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Goed onderwijs vindt plaats in goede huisvesting. Dit betekent: 1. Bij nieuwbouw wordt de benodigde capaciteit bepaald op het jaar waarop het verwachte aantal leerlingen het grootst is en wordt rekening gehouden met een bandbreedte voor extra groei van het aantal leerlingen en multifunctioneel gebruik. 2. Noodlokalen worden alleen neergezet om een tijdelijke situatie te overbruggen: - tijdens vervangingsopgave: als interim-voorziening. - tijdens uitbreidingsopgave: waarbij we voor groeiwijken uitgaan van de t=0 systematiek en voor bestaande wijken van de t-1 systematiek.

Verantwoording Handhaven De permanente en tijdelijke huisvestingsbehoefte baseren we op jaarlijks bijgestelde prognoses van het leerlingenaantal.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Actualiseren van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (20232027). Uitvoering geven aan diverse projectplannen.

Verantwoording Het geactualiseerde IHP 2023-2027 is 16 mei 2023 aangeboden aan de gemeenteraad ter vaststelling. Werkzaamheden uit het IHP 2018-2022 zijn en worden op grond van de projectplannen uitgevoerd.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2024 komt uitsluitsel over de haalbaarheid van het realiseren van volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.

Verantwoording Handhaven Een gezamenlijk traject met rijksoverheid en schoolbesturen biedt in 2024 duidelijkheid over de haalbaarheid.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? De resultaten van het onderzoeksrapport worden verwerkt in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs.

Verantwoording Beide betrokken VO-schoolbesturen onderzoeken momenteel de mogelijkheid voor volledig voortgezet onderwijs. In het IHP wordt rekening gehouden met het realiseren van volledig voortgezet onderwijs (uitbreiding naar eindonderwijs).

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Betere aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp op scholen.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording

43

Inhoudsopgave

In 2025 vinden meer kinderen en jongeren een passend onderwijs/zorg aanbod (ten opzichte van 2022).

Handhaven De gemeente kan zelf geen aanbod realiseren, maar heeft een rol als initiator en het aanbieden van ondersteuning om te komen tot het benodigde aanbod. De evaluatie van de pilot Koningskwartier geeft een stevige indicatie te zien voor minder verwijzingen jeugdzorg en speciaal onderwijs vanuit het kindcentrum.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan de Regionale aanpak VSV, Lokale Educatieve Agenda, Passend Onderwijsplannen van de Samenwerkingsverbanden Onderwijs. Vervolg geven aan de evaluatie pilot IKC.

Verantwoording De nieuwe Lokale Educatieve Agenda is in het voorjaar vastgesteld in het OOGO (bijv. onderwijsachterstandenbeleid). Deze agenda wordt uitgevoerd. De overige plannen zijn ook vastgesteld. De pilot IKC Koningskwartier wordt in eerste instantie voorgezet met gebruik van tijdelijke middelen. Daarnaast wordt er bij de schoolbesturen de andere dorpskernen de belangstelling geïnventariseerd voor een IKC. Voor dit en komend schooljaar is het schoolmaatschappelijk werk uitgebreid zowel in het PO als VO (zgn. JOS) met gebruik van NPOmiddelen. De onderwerpen thuisnabij en inclusief onderwijs staan standaard op de agenda van het OOGO.

Middelen

Inzet NPO middelen m.n. voor Schoolmaatschappelijk werk.

Thuisnabij onderwijs agenderen bij OOGO en Jeugdhulporganisaties.

Product 3.3

Cultuur

Algemeen doel De cultuurvisie die in 2019 is ook de komende jaren uitgangspunt voor het beleid. Dit betekent dat het college met name inzet op de bevordering van culturele activiteiten en het behoud van cultureel erfgoed. Een belangrijk speerpunt binnen de cultuurvisie is: ‘Cultuur is van iedereen, voor iedereen. Cultuur is overal of zou overal kunnen zijn’. Dit betekent dat we de dwarsverbanden met andere beleidsterreinen nadrukkelijker opzoeken en nog meer samen met vrijwilligers en ondernemers willen optrekken. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Huidig cultuurbeleid continueren.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor cultuur en erfgoed.

44

Inhoudsopgave

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Medio 2023 worden alle inwoners in staat gesteld om zich op cultureel gebied te ontwikkelen, met aandacht voor kwetsbare doelgroepen.

2. Medio 2026 is het aantal deelnemers aan culturele activiteiten gestabiliseerd met 80% op basis van het panelonderzoek cultuur. De tevredenheid over het culturele activiteitenaanbod is toegenomen met 5%. 3. Medio 2026 is het huidige culturele erfgoed in de gemeente behouden gebleven en de zichtbaarheid en vindbaarheid voor de inwoners toegenomen.

4. Medio 2023/2024 worden er bij de ontwikkeling van ruimtelijke projecten koppelkansen met cultuur en erfgoed benut.

5. Voor eind 2024 is het aanbod van erfgoedevenementen uitgebreid.

Effectindicator

Realisatie 2019

ZN 2023

Verantwoording Handhaven In het tweede kwartaal van 2023 zal de eerste UIT AGENDA van Zuidplas verschijnen, een samenwerking van Stichting Cultureel Netwerk Zuidplas en Beleef Zuidplas (marketingplatform gemeente Zuidplas). Deze UIT AGENDA moet een zo breed mogelijke doelgroep bereiken en verschijnt in fysieke vorm bij Hart van Holland en wordt ook digitaal onder de aandacht gebracht via sociale media en internet. Ook werken Stichting ZO! en gemeente Zuidplas samen aan het aanjagen van culturele initiatieven in de dorpen (via Bruiscafés) als middel voor het versterken van de sociale cohesie. Handhaven Mede door het inzetten van de cultuuraanjager wordt in samenwerking met de aanbieders een aantrekkelijk aanbod gepresenteerd Handhaven Voortgang wordt gemaakt met het opstellen van een uitvoeringsprogramma voor de uitvoering van de Erfgoedvisie.. Samenwerking met overheidsinstanties, historische verenigingen en erfgoedstichtingen wordt versterkt. Meer aandacht wordt gegeven aan het behouden van cultuurhistorische waarde tijdens het uitvoeren van projecten. Handhaven Erfgoed wordt integraal in ruimtelijke plannen doorgenomen, bijvoorbeeld in de omgevingsplannen, gebiedspaspoorten en ander ruimtelijk beleid en bijbehorend materiaal.

Handhaven Erfgoedevenementen zoals Monumentendag zijn belangrijk voor het behouden van dorpskarakter, stimulering van toerisme/recreatie en ook de inburgering van nieuwe bewoners. Het huidige aanbod wordt nu beperkt door de capaciteit van erfgoedorganisaties. Deze capaciteit kan worden vergroot door ambtelijke ondersteuning en financiële middelen.

Begroting medio 2026 45

Inhoudsopgave

2.1 Deelnemers culturele activiteiten

79%

2.2 Tevredenheid over culturele activiteitenaanbod

22%

nog niet bekend nog niet bekend

≥ 80% ≥ 27%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Stimuleren van onze culturele partners om vernieuwende activiteiten te initiëren.

Middelen € 10.000

1.2 Op lokaal niveau vorm (blijven) geven aan Europese (culturele, educatieve, sportieve en zakelijke) uitwisseling; samen met de inwoners en organisaties binnen Zuidplas versterken we de banden met onze Duitse partnergemeente Bückeburg (deze jumelage bestaat in 2024 50 jaar). 3. Oprichten van een klankbordgroep erfgoed en extra aandacht geven aan het delen van informatie en kennis.

€ 10.000

Verantwoording Er is een intensief contact met de culturele aanbieders die vormgeven aan een flexibel en aansprekend aanbod dat aansluit bij de wensen vanuit de inwoners. Mede door de instandhouding van de internationale stedenband een bijdrage leveren aan een wederzijdse verbreding van de persoonlijke ontwikkeling.

De eerste vergadering van deze klankbordgroep was in maart ’23; de tweede staat gepland voor juni. Er zijn ook regelmatige een-op-een bijeenkomsten tussen erfgoedorganisaties en de gemeente. Door deze samenwerking groeit onze capaciteit om het huidige culturele erfgoed in de gemeente te kunnen behouden. Het belang van cultuur en erfgoed wordt gewaarborgd door de intensieve betrokkenheid in de formatie van ruimtelijke plannen, waaronder omgevingsplannen, themabeleid en ondersteunend materiaal. Zo worden bij ruimtelijke plannen alle koppelkansen met cultuur en erfgoed benut. Het delen van extra fonds via de bestaande subsidieregeling zou leiden tot het uitbreiden van het aanbod erfgoedevenementen en het versterken van cultuureducatie.

4. Opnemen van een paragraaf over cultuur en erfgoed in de ruimtelijke plannen.

5. Stimuleren onze erfgoedpartners om erfgoedevenementen te initiëren.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Teneinde een integraal beeld te behouden op het voorzieningenniveau van Zuidplas, stellen we complementair hieraan een voorzieningenprogramma op voor 46

Verantwoording Handhaven

Inhoudsopgave

het Middengebied, waarin zowel de commerciële- en maatschappelijke voorzieningen in beeld worden gebracht in relatie tot de voorzieningen in de andere dorpen.

Er is begin dit jaar een Ruimtelijke verkenning voorzieningen Middengebied opgesteld en ter vaststelling voorgelegd aan het college. In deze verkenning is gekeken naar zowel de maatschappelijke als commerciële voorzieningen voor het Middengebied. Deze ruimtelijke verkenning is op een informatiebijeenkomst voor de raad op 31 januari 2023 op hoofdlijnen gepresenteerd.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Het opstellen van een voorzieningenprogramma voor het Middengebied in relatie tot de voorzieningen in de andere dorpen.

Verantwoording Er is begin 2023 een Ruimtelijke verkenning voorzieningen Middengebied opgeleverd, gekeken naar zowel de maatschappelijke als commerciële voorzieningen voor het Middengebied.

Middelen

47

Inhoudsopgave

Financiële bijstellingen programma 3 bedragen * € 1.000

3. Maatschappelijk domein Mutaties van afwijkingen > 10% en > € 25.000 3.1: Sport

2023 -3

2024 173

2025 -48

2026 -50

2027 -73

Huuropbrengsten vastgoed Sport- en gymzalen Exploitatielasten vastgoed Sport- en gymzalen Bijstellen kapitaallasten Sportpark Swanla Kapitaallasten MIP sport Kapitaallasten MIP sport Kapitaallasten MIP sport Kapitaallasten Veldverlichting korfbal Moordrecht Kapitaallasten Veldverlichting voetbalver Nwk Bijstelling kapitaallasten investeringen sport Huurcompensatie maatschappelijk vastgoed 3.2: Onderwijs

178 -98 -83 -730

178 -98 -31 -1 -6 213 -83 -355

178 -98 -31 -1 -6 -8 -83 159

178 -98 -31 -1 -1 -1 -5 -8 -83 -144

178 -98 -31 -1 -1 -24 0 -5 -8 -83 -665

Tijdelijke huisvesting Comenius Herstelwerkzaamheden dakconstructie van Beethovenlaan Bijstelling kapitaallasten IHP - Nieuwerkerk Huurinkomsten kinderopvang projecten IHP – Wolga (EZ) Kapitaallasten IHP 2023-2027 IHP 2023-2027 - Uitvoeringsplannen IHP 2023-2027 - Haalbaarheidsonderzoeken Kapitaallasten IHP Circulaire modules Voorschoolse voorzieningen Bijstelling kapitaallasten IHP - Moerkapelle Huurcompensatie maatschappelijk vastgoed Mutaties noodlokalen Nieuwerkerk en Moerkapelle 3.3: Cultuur

-195 -180 0 -60 40 -35 -300 51

-120 34 -270 -79 115 -35 -99

-120 347 90 -43 -79 -1 -35 -99

-80 229 90 -269 -78 -1 -35 -99

-258 90 -384 -77 -1 -35 -99

Noodfonds energie (storting algemene reserve) Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) - lasten Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) - baten Streefarchief Begroting 2024 Huurcompensatie maatschappelijk vastgoed Gemeentebrede visie op maatschappelijke voorzieningen Kleine verschillen

250 -44 44 -74 -120 -5

-20 -74 -5

-20 -74 -5

-20 -74 -5

-20 -74 -5

-681

-281

12

-293

-836

Totaal - = nadeel / + = voordeel

48

Inhoudsopgave

Toelichting programma 3 Product 3.1 Sport Exploitatielasten en huuropbrengsten vastgoed – sport- en gymzalen Door de huidige marktwerking (stijgende energieprijzen, hoge inflatie, enz.) zijn de exploitatie- en onderhoudskosten voor het gemeentelijk vastgoed het afgelopen jaar fors gestegen. De verwachting is niet dat de kosten de komen jaren zullen afnemen. Wij stellen u voor de begroting hierop aan te passen en het budget vanaf 2023 structureel met € 98.000 te verhogen. Het indiceren van de lopende huurovereenkomsten maakt dat de huuropbrengsten ingaande 2023 € 178.000 structureel hoger zijn. Vanaf 2023 een structureel nadeel van € 98.000 Vanaf 2023 een structureel voordeel van 178.000 Bijstelling kapitaallasten Sportpark Swanla De kosten voor de aanleg van de kunstgrasvelden zijn gestegen. Daarnaast heeft de grondexploitatie Swanladriehoek te maken met hogere lasten voor voorbelasting. Bij het Sportpark worden de hogere kosten doorberekend naar de grondprijs waardoor het krediet verhoogd moet worden voor een bedrag ter hoogte van € 2.316.344 met hogere kapitaallasten als gevolg.

Structureel nadeel van € 31.000 vanaf 2024 Huurcompensatie maatschappelijk vastgoed Na invoering van de kostendekkende huren voor het maatschappelijk vastgoed zoals dorpshuizen en sportgebouwen is door de raad (R19.000103) aangegeven dat dit niet tot extra lasten mag leiden voor de huurders door te compenseren binnen de subsidies. In 2023 doet zich echter een onvoorzien nadeel voor van € 191.506. De reden is dat de subsidie voor de huurders van maatschappelijk vastgoed met 2,4% is geïndexeerd. Deze indexering is gekoppeld aan de indexering van de gemeentebegroting. De huur voor maatschappelijk vastgoed is met 14,5% geïndexeerd. Deze indexering is gekoppeld aan de afgesproken wijze van indexeren in de huurcontracten. Voorgesteld wordt aanvullende subsidie te verstrekken ter compensatie van de afwijkende indexeringen.  Totaal nadeel producten Sport, Onderwijs en Cultuur: € 191.500 structureel vanaf 2023 o Waarvan Sport: € 82.600 structureel vanaf 2023 o Waarvan Onderwijs: € 34.800 structureel vanaf 2023 o Waarvan Cultuur: € 74.100 structureel vanaf 2023 Vanaf 2023 een structureel nadeel van € 82.600 op product Sport (in totaal een nadeel van € 191.500). Bijstelling kapitaallasten investeringen sport Een aantal investeringen worden later uitgevoerd/opgeleverd dan gepland, waardoor de kapitaallasten naar de toekomst verschuiven.

Het betreft de volgende investeringen: - Zonnepanelen Sporthal Comenius; - Blaashal; 49

Inhoudsopgave

- Renovatie Sportcentrum Zuidplas; - Renovatie Sportcentrum Parkzoom; - Trainingsveld 3 vv Moerkapelle. Zie ook: Bijlage 4 Mutaties op de investeringen. In 2024 een voordeel van € 213.000. Vanaf 2025 een structureel nadeel van € 8.000. Kapitaallasten MIP-sport Een aantal investeringen in het door de raad vastgestelde beheerplan Sportparken (R19.000107) in de jaren 2025 en 2026 waren nog niet in de begroting opgenomen. Deze zijn nu wel geraamd. Het betreft de volgende investeringen: - Park Kleine Vink – algemene inrichting; - Park Van ’t Verlaat – algemene inrichting; - Veld 1 kunstgras korfbal hoofdveld KV IJsselvogels; - Veld 2 kunstgras korfbalveld KV IJsselvogels. In 2026 een nadeel van € 2.000. Vanaf 2027 een structureel nadeel van € 26.000. Vervroegde vervanging veldverlichting korfbal Moordrecht. De vervanging van armaturen is in het Meerjaren Investerings Plan (MIP) gepland in 2026 voor een bedrag van € 14.400. De huidige verlichting voldoet niet meer aan de eisen die hieraan worden gesteld door de sportbonden en is afgekeurd. Vervroegde vervanging is hierdoor noodzakelijk. De investering bedraagt € 10.034 voor nieuwe LED-armaturen. Door een aanzienlijke besparing op het energieverbruik met de nieuwe verlichting, wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de duurzaamheidsdoelstellingen in het Collegeprogramma. Voorgesteld wordt tot vervroegde vervanging over te gaan.

Vanaf 2024 een structureel nadeel van € 966. (Vanaf 2027 € 453 lagere kapitaallasten dan oorspronkelijke planning). Gecombineerde vervanging veldverlichting voetbalvereniging Nieuwerkerk. De eerder geraamde vervanging van verlichting (€ 28.800) op veld 6 is uitgesteld. Het geraamde bedrag is als onderdeel van het overschot ad € 127.366 in 2021 niet ingezet, Gezocht is naar een moment waarop ook de verlichting van de velden 4 en 5 aan vervanging toe is. Vanuit energiebesparing en besparing op investeringskosten is gelijktijdige vervanging in 2023 wenselijk. Voor de gelijktijdige vervanging van verlichting is in totaal € 58.000 nodig. De geraamde vervanging voor de velden 4 en 5 in 2027 voor € 100.800 kan vervallen. Voorgesteld wordt te besluiten tot gelijktijdige vervanging ad € 58.000 van de verlichting voor de velden 4, 5 en 6 in 2023. Vanaf 2024 een structureel nadeel van € 5.600. (Vanaf 2028 € 9.200 lagere kapitaallasten dan oorspronkelijke planning). Product 3.2 Onderwijs Tijdelijke huisvesting Comenius In de raadsvergadering van 4 april 2023 is besloten om in te stemmen met de bekostiging van de voorziening tijdelijke huisvesting voor het Comenius College Nieuwerkerk en de financiële consequenties van deze voorziening te verwerken in de zomernota (R23.000039). Voor 2023 tot en met 2026 een nadeel van respectievelijk € 195.000, € 120.000, € 120.000 en € 80.000. 50

Inhoudsopgave

Herstelwerkzaamheden dakconstructie schoolgebouw Van Beethovenlaan Naar aanleiding van steeds terugkerende lekkages in het schoolgebouw aan de Van Beethovenlaan in Nieuwerkerk en verschillende noodreparaties is er een onderzoek verricht naar de oorzaken van deze lekkages. Uit dit onderzoek blijkt dat er tijdens de bouw verschillende details in de dakconstructie niet conform ontwerptekening zijn uitgevoerd waardoor lekkages zich regelmatig voordoen. De gemeente is als opdrachtgever van de bouw van de school verantwoordelijk voor herstel van constructiefouten. De uitvoerende aannemer kan niet meer aansprakelijk worden gesteld, omdat deze niet meer bestaat. In 2023 een nadeel van € 180.000. Bijstelling kapitaallasten IHP Nieuwerkerk en huurinkomsten kinderopvang Wolga De investeringen in de onderwijsgebouwen in Nieuwerkerk (Esse Zoom en Zuidplas) zitten in een verdere fase van uitwerking. Alvorens het werk wordt aangevangen ontvangt uw raad, conform afspraak, nog separate investeringsvoorstellen. Deze worden verwacht in het vierde kwartaal van 2023 en bieden de raad de mogelijkheid tot inhoudelijke beraadslaging en eventuele bijsturing. De reeds geraamde investeringen met bijbehorende kapitaallasten worden op basis van de conceptuitwerkingen al wel vast bijgesteld. Zo is de investering op Wolga en de verwachte huurinkomsten voor kinderopvang op Wolga geraamd.

Tevens is de planning aangepast waardoor de kapitaallasten naar de toekomst verschuiven. Voor de jaren 2024 en 2025 een voordeel van respectievelijk € 34.400 en € 347.200. Voor de jaren 2026 en 2027 een nadeel van respectievelijk € 29.800 en € 255.400. Vanaf 2025 een structureel voordeel van € 90.000 vanwege huurinkomsten. Bijstelling kapitaallasten IHP – Moerkapelle De start van de bouw van de permanente lokalen in Moerkapelle staat gepland in juli 2023, de oplevering staat gepland in oktober 2024. In de begroting werd nog rekening gehouden met oplevering in 2023. Nu dit verschuift naar 2024, verschuiven ook de kapitaallasten naar de toekomst. In 2024 een voordeel van € 115.000. Vanaf 2025 een structureel nadeel van € 900. IHP 2023-2027: kapitaallasten investeringen Het IHP 2023-2027 is in de raadsvergadering van 16 mei vastgesteld (R23.000055). De kapitaallasten van de geplande investeringen in de bestaande huisvesting in de periode 0-5 jaar zijn in deze zomernota verwerkt op het niveau van de wettelijke ondergrens, conform besluit. Vanaf 2025 een nadeel van € 43.000 oplopend naar een nadeel van € 384.000 in 2027.

IHP 2023-2027: uitvoeringsprogramma’s en haalbaarheidsonderzoeken In de raadsvergadering van 16 mei 2023 is besloten (R23.000055) om een budget van € 60.000 beschikbaar te stellen voor het opstellen van twee uitvoeringsprogramma’s, respectievelijk voor de bestaande dorpskernen (€ 30.000) en voor de ontwikkeling van onderwijsvoorzieningen in het Vijfde Dorp (€ 30.000). Tevens is besloten om € 270.000 beschikbaar te stellen voor de haalbaarheidsonderzoeken om de projecten uit de periode 0-5 jaar te kunnen uitwerken en concretiseren. In 2023 een nadeel van € 60.000 en in 2024 een nadeel van € 270.000. 51

Inhoudsopgave

Circulaire modulaire onderwijshuisvesting In de raadsvergadering van 16 mei 2023 is besloten om een krediet van € 2.400.000 beschikbaar te stellen voor de aanschaf en plaatsing van circulaire modulaire onderwijshuisvesting, als eerste in te zetten ten behoeve van het primair onderwijs in Moerkapelle (R23.000055). De kapitaallasten van deze investering bedragen € 79.000. Vanaf 2024 een structureel nadeel van € 79.000. Huurcompensatie maatschappelijk vastgoed Zie voor een toelichting product 3.1 Sport. Vanaf 2023 een structureel nadeel van € 34.800 op product Onderwijs (in totaal een nadeel van € 191.500). Voorschoolse voorzieningen De invoering van de Peutermonitor (instrument om Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) te meten) is uitgesteld. Deze zal niet in 2023 worden ingevoerd i.v.m. spreiding werkdruk. De planning van de invoering is nu 2024. Voor 2023 een incidenteel voordeel van € 40.000. Mutaties noodlokalen Nieuwerkerk en Moerkapelle Er heeft zich onlangs een groot risico geopenbaard wat betreft de noodlokalen aan de Bermweg in Nieuwerkerk ad IJssel. Het gaat tenminste om vervangen van de hele fundering. Hiertoe moeten de noodlokalen tijdelijk worden verwijderd en ontstaan er extra verplaatsingskosten. Inmiddels is toegezegd de ingreep uit te voeren in de zomer vakantie 2023. De kosten worden geraamd op € 180.000,- incl BTW.

In Moerkapelle is dringend behoefte aan twee extra noodlokalen en moet de grond bouwrijp worden gemaakt voor het modulaire schoolgebouw welke in de herfstvakantie van dit jaar worden geplaatst. Deze kosten worden geraamd op € 120.000,-. In 2023 een eenmalig nadeel van € 300.000

Product 3.3 Cultuur Noodfonds energielasten (storting algemene reserve) Eind 2022 is er een noodfonds van € 500.000 (ten laste van de algemene reserve) beschikbaar gesteld voor de energielasten van maatschappelijke organisaties. Op basis van de reeds ingediende aanvragen is de verwachting dat dit noodfonds niet volledig benut zal worden. Om die reden wordt er een bedrag van € 250.000 teruggestort in de algemene reserve. Voor 2023 een incidenteel voordeel van € 250.000 en een nadeel van € 250.000 (budgettair neutraal).

52

Inhoudsopgave

Huurcompensatie maatschappelijk vastgoed Zie voor een toelichting product 3.1 Sport. Vanaf 2023 een structureel nadeel van € 74.100 op product Cultuur (in totaal een nadeel van € 191.500). Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) Het IDO is er voor elke inwoner die moeite heeft met digitale dienstverlening door de overheid en hierover vragen heeft of hulp nodig heeft. Een laagdrempelige voorziening die wordt aangeboden door bibliotheken. In Zuidplas door de Bibliotheek de Groene Venen. Voor de informatiepunten ontvingen de bibliotheek organisaties rechtstreeks een financiering door de rijksoverheid tot 1 januari 2023. Vanaf deze datum ontvangt de gemeente de benodigde middelen en heeft de rol gekregen als financieerder van de IDO´s. In de memorie van toelichting op de Wmebv is aangegeven dat het een voornemen is om de dienstverlening naast de rijksoverheid ook uit te breiden tot andere overheden. De minister van BZK kan vanaf 2023 via ministeriele regeling regels stellen over de specifieke uitkering ter bekostiging van de ondersteuning aan inwoners. Het voornemen is om de dienstverlening in het werkingsgebied van de Groene Venen vooralsnog gelijk te houden. Via aanvullende regionale afspraken maken we nadere afspraken met de bibliotheek organisatie. Voor de gemeente Zuidplas is structureel € 43.959,02 beschikbaar.

Voorgesteld wordt de rijksbijdrage te oormerken voor digitale dienstverlening en aan de hand van nog te concretiseren afspraken beschikbaar te stellen aan de bibliotheekorganisatie, mogelijk in combinatie met andere dienstverlening voor de beoogde taken. Voor 2023 een incidenteel voordeel van € 43.900 en een nadeel van € 43.900 (budgettair neutraal). Gemeentebrede visie op maatschappelijke voorzieningen Om definitieve keuzes te maken voor het voorzieningenniveau in het nieuwe dorp, is er behoefte aan voorzieningenvisie voor de hele gemeente. Een gemeentebrede visie wordt opgesteld op basis van herijking van het Referentiebeeld maatschappelijke voorzieningen Zuidplas 2021-2023. Met dit visiedocument kan worden gekomen tot afgewogen keuzes voor het realiseren van maatschappelijke voorzieningen in alle dorpskernen van Zuidplas. In 2023 incidenteel een nadeel van € 120.000. Streekarchief Midden Holland begroting 2024 De huidige loon- en prijsontwikkelingen maakt dat de kosten vanaf 2024 met € 20.134 toenemen. Wij stellen u voor de begroting hierop aan te passen. Vanaf 2024 een structureel nadeel van € 20.134

53

Inhoudsopgave

Programma 4

Ruimtelijk beleid en ontwikkeling

Ontwikkeling met dorpse identiteit

Onze gemeente kenmerkt zich door haar dorpse, groene en ondernemende karakter. We investeren in het behoud van het dorps karakter en waar nodig in het versterken van de dorpen van Zuidplas zodat het daar prettig wonen en werken blijft. Daarbij bouwen we naar zowel lokale als bovenregionale behoefte, waarbij integrale en duurzame gebiedsontwikkeling ons uitgangspunt is. We hebben oog voor een evenwichtige woningvoorraad, de verkeersontsluiting, het voorzieningenniveau en het ondernemerschap. We bereiden grote transities voor op het gebied van energie, klimaat en de implementatie van de Omgevingswet. Dit programma bestaat uit de volgende producten: 4.1 Ruimtelijke ordening en vergunningverlening 4.2 Wonen 4.3 Economie 4.4 Verkeer en vervoer 4.5 Gebiedsontwikkeling 4.6 Duurzaamheid

54

Inhoudsopgave

Product 4.1

Ruimtelijke ordening en vergunningverlening

Algemeen doel Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Hierin is de omgevingskwaliteit toekomstbestendig en zet de gemeente in op een doelmatig beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? We werken conform de uitgangspunten van de Omgevingswet, waarbij de ruimte gezocht wordt in de bestaande regelgeving en we streven daarbij naar vermindering van de regeldruk, zodat het vestigingsklimaat voor ondernemers aantrekkelijk is en zij tevreden zijn over de snelheid en volledigheid van de antwoorden op hun aanvragen via het omgevingsloket.

Verantwoording Bijstellen De invoeringsdatum van de Omgevingswet staat definitief op 1 januari 2024. De Omgevingswet geeft een aanpassing in de snelheid van de procedures. In de voorbereidingen op de Omgevingswet zijn we reeds aan het kijken naar de mogelijkheden voor het verminderen van de regeldruk.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 is op alle communicatiekanalen van de gemeente en ODMH duidelijk op welke wijze ondernemers hun initiatief kunnen aanmelden.