Bijlage 1 Najaarsnota 2024 A24.002091

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024

Daarnaast heeft het college in juni de bestuursopdracht vastgesteld om te komen tot een visie op maatschappelijke voorzieningen. In die visie gaat het niet om de interventies en/of acties waar we gezamenlijk met onze samenwerkingspartners uitvoering aan geven, maar ligt de focus op de ‘hardware’ van het sociaal-maatschappelijk domein. Met de hardware bedoelen we: een gebouw en/of een terrein met een publieke functie (het voorzieningenniveau). Want ook die kant van het sociaal-maatschappelijk domein draagt bij aan de doelstellingen die we nastreven in het sociaal en maatschappelijk domein. Denk bijvoorbeeld aan voorzieningen op het gebied van sport (binnen- en buitensportaccommodaties) en cultuur/ontmoeting (dorpshuizen). Gedurende 2024 en 2025 wordt de visie op maatschappelijke voorzieningen nader uitgewerkt. Dit traject zal conform de bestuursopdracht bestaan uit (1) een startnotitie en (2) de visie op maatschappelijke voorzieningen. De raad wordt over dit traject nader geïnformeerd. Deze visie is één van de visies die onderdeel zijn van het project inzicht en wendbaarheid. Het college heeft op 2 juli 2024 een bestuursopdracht vastgesteld voor het ontwikkelen van een overkoepelende visie op het Sociaal en Maatschappelijk Domein, als opvolger van het bestaande Beleidskader Sociaal Domein 2020-2024.

Als eerste stap in het proces naar het opstellen van een integrale en samenhangende visie op het sociaal en maatschappelijk domein, is een startnotitie opgesteld (Z24.002209). De kernvraag van de startnotitie is “Wat voor gemeente willen we zijn als het gaat om het bieden van een solide sociale basis voor de inwoners van Zuidplas”. De gemeente Zuidplas heeft voor de (crisis- en nood) opvang van vluchtelingen de Taskforce Huisvesting Ontheemden opgezet. Dit team houdt zich onder andere, afhankelijk van de doelgroep, bezig met de realisatie van een plek om te wonen, onderwijs, de veiligheid, zorg en welzijn. Daarnaast onderhouden zij de contacten met verschillende partners zoals het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) en de communicatie richting de inwoners van Zuidplas. Conform het besluit begroting en verantwoording (BBV) van provincies en gemeenten is de Taskforce Huisvesting Ontheemden ondergebracht in Programma 2 Sociaal Domein. Project Ontheemden Voortgangsrapportage: Kavel 13 (Kleine Vink) De bouw van de opvanglocatie op kavel 13 op bedrijvenpark Kleine Vink was in juni/ juli 2023 gezien de urgentie voortvarend gestart. Medio augustus 2023 is er door een aantal belanghebbenden bezwaar gemaakt tegen de (al verleende) vergunning van kavel 13. De bouw is toen stil gelegd en gestaakt.

De commissie bezwaarschriften heeft beide partijen gehoord tijdens hoorzittingen op 6 september 2023 en 7 februari 2024. Op 8 maart 2024 is door de commissie advies aan het college gegeven. De commissie heeft daarbij aangegeven dat de aangedragen bezwaren ongegrond zijn. Het college heeft in lijn van de bezwaarschriftencommissie beslist, waarna een aantal ondernemers een voorlopige voorziening hebben aangevraagd. Deze is door de rechter afgewezen, waarna een aantal ondernemers een voorlopige voorziening hebben aangevraagd. Deze is afgewezen door de rechter, waarna (voorzichtig) met de werkzaamheden is begonnen. Afhankelijk van de beschikbaarheid van personeel, is de verwachting dat de werkzaamheden aan het einde van 2024 zijn afgerond. De ondernemers hebben nog wel een beroep bij de rechter ingediend. Regionale Opvanglocatie (ROL) Op 14 november 2023 heeft het college een besluit genomen over de bestuursovereenkomst Regionale Opvanglocatie (ROL). Op 27 november 2023 is de bestuursovereenkomst door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en de gemeente getekend. In een aantal raadsvergaderingen is daarna het debat gevoerd over de ROL en de bestuursovereenkomst. Na het debat op 3 april 2024 bleek in de gemeenteraad voldoende draagvlak om met de ROL door te gaan.

De bestuursovereenkomst is naar aanleiding van de raadsbehandeling aangepast en door het COA opnieuw ondertekend. Inmiddels is het 28

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 participatietraject gestart. Er zijn gesprekken gevoerd met een aantal direct omwonenden en de klankbordgroep is samengesteld en heeft inmiddels een eerste bijeenkomst gehad. Naar verwachting kan in Q4 2024 de vergunning aangevraagd worden. Afhankelijk van onderzoeken, het participatietraject en een onherroepelijke BOPA (Buitenplanse OmgevingsPlanActiviteit) kan gestart worden met de realisatie van de ROL (voorbelasting, bouw ed). Verwacht wordt dat de start halverwege 2025 plaatsvindt. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verstevigen van de effectieve keten van zorg: van preventie naar interventie tot nazorg.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. De effectiviteit van de in 2026 geleverde zorg is gelijk gebleven ten opzichte van 2021. Dit wordt gemeten aan de hand van de volgende indicatoren: • Het percentage unieke cliënten met een maatwerkvoorziening vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners is in 2026 gelijk gebleven ten opzichte van 2021. • Het percentage indicaties vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners in Zuidplas is in 2026 gelijk gebleven aan 2021.

2. Minimaal 80% van de Wmo-cliënten (in 2021 79,5%) en 90% van de ouders/verzorgers van jeugdigen (in 2021 91,5%) ervaren de hulp als passend bij de hulpvraag in 2026. Gemeten door de volgende factoren: • Ouders/opvoeders vinden dat hun kind (tot en met 18 jaar) goed wordt geholpen bij vragen of problemen. • Ouders/opvoeders vinden dat de hulp die hun kind (tot en met 18 jaar) ontvangt past bij de hulpvraag. • Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden de ondersteuning van goede kwaliteit. 29

Verantwoording Op 1 januari 2021 telde Zuidplas 45.064 inwoners. Dit aantal is opgelopen tot 48.314 op 1 juli 2024, een stijging van 7,2%. • Wmo: op 1 juli 2024 had 4,8% (2.326) van de inwoners een Wmo-maatwerkvoorziening, ten opzichte van 4,7% (2.113) op 1 januari 2021. Jeugd: op 1 juli 2024 had 2,0% (985) van de inwoners een maatwerkvoorziening vanuit de Jeugdwet, ten opzichte van 2,2% (976) op 1 januari 2021. • Wmo: het aantal lopende indicaties was op 1 juli 2024 8,9% (4.312) ten opzichte van het aantal inwoners, tegenover 9,1% (4.081) op 1 januari 2021. Jeugd: het aantal lopende indicaties was op 1 juli 2024 3,4% (1.654) ten opzichte van het aantal inwoners, tegenover 3,6% (1.629) op 1 januari 2021. Hiermee kunnen we concluderen dat we op koers liggen om de doelstelling in 2026 te behalen. Het cliëntervaringsonderzoek (CEO) wordt vier keer per jaar uitgevoerd. In Q1 2024 hebben ouders/verzorgers van jeugdigen en Wmo-cliënten de hulp/ondersteuning als volgt beoordeeld: • 83% van de ouders vindt dat hun kind goed geholpen wordt/is • 89% van de ouders vindt dat de hulp past bij de hulpvraag van hun kind • 80% van de respondenten Wmo vindt de hulp/ondersteuning van goede kwaliteit

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 •

Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden dat de ondersteuning past bij de hulpvraag.

Effectindicator Inwoneraantal

Realisatie 2021 (Nulmeting) 45.064

Realisatie 2023 47.826

1.1 Percentages unieke cliënten met maatwerk-voorziening Wmo of Jeugdwet

Peildatum: 1-1-2021 Wmo: 2.113 = 4,7% t.o.v. inwoners

Peildatum: 1-1-2024 Wmo: 2.294 = 4,8% t.o.v. inwoners

Jeugd: 976 = 2,2% t.o.v. inwoners Wmo: 4.081 = 9,1% t.o.v. inwoners Jeugd: 1.629 = 3,6 % t.o.v. inwoners 79,5%

•

80% van de respondenten Wmo vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag

Begroting 2024 N.v.t.

Zomernota 2024 47.826

Najaarsnota 2024 48.314

Wmo: ≤ 4,7% t.o.v. inwoners

Peildatum: 1-1-2024 Wmo: 2.294 = 4,8% t.o.v. inwoners

Peildatum: 1-7-2024 Wmo: 2.326 = 4,8% t.o.v. inwoners

Jeugd: 1.012 = 2,1% t.o.v. inwoners Wmo: 4.265 = 8,9% t.o.v. inwoners

Jeugd: ≤ 2,2% t.o.v. inwoners

Jeugd: 1.012 = 2,1% t.o.v. inwoners

Wmo: ≤ 9,1% t.o.v. inwoners

Wmo: 4.265 = 8,9% t.o.v. inwoners

Jeugd: 1.753 = 3,7% t.o.v. inwoners 79%

Jeugd: ≤ 3,6% t.o.v. inwoners

Jeugd: 1.753 = 3,7% t.o.v. inwoners

≥ 80%

79%

85%

≥ 90%

85%

Middelen

Verantwoording Na de internetconsultatie op de Wet afschaffing abonnementstarief Wmo 2015 afgelopen februari is in juli de consultatie op het ontwerp van het

Bron: Tableau

1.2 Percentage indicaties Wmo of Jeugdwet Bron: Tableau

2.1 Wmo cliënten ervaren hulp als passend

Jeugd: 985 = 2,0% t.o.v. inwoners Wmo: 4.312 = 8,9% t.o.v. inwoners Jeugd: 1.654 = 3,4% t.o.v. inwoners 80%

Begroting 2026 N.v.t.

Wmo: ≤ 4,7% t.o.v. inwoners Jeugd: ≤ 2,2% t.o.v. inwoners

Wmo: ≤ 9,1% t.o.v. inwoners Jeugd: ≤ 3,6% t.o.v. inwoners

≥ 80%

Bron: cliëntervaringsonderzoek

2.2 Ouders/ verzorgers van jeugdigen ervaren hulp als passend

91,5%

89%

≥ 90%

Bron: cliëntervaringsonderzoek

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uiterlijk in 2026 is een inkomenstoets hulp bij het huishouden geïmplementeerd, zodat alleen zij die

30

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 onvoldoende financiële draagkracht hebben een beroep kunnen doen op ondersteuning vanuit de Wmo.

Besluit vervanging abonnementstarief Wmo 2015 gesloten. Hierin staan regels over de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage (ivb). De ivb vervangt met ingang van 2026 het abonnementstarief voor maatwerkvoorzieningen in het kader van de Wmo. De belangrijkste veranderingen zijn: - Het abonnementstarief, een vaste eigen bijdrage van € 20,60 per maand, wordt met ingang van 2026 afgeschaft. - Voor Wmo-maatwerkvoorzieningen wordt het abonnementstarief vervangen door de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage (ivb). - De ivb is minstens € 20,60 per maand en maximaal € 298 per maand (prijspeil 2024). Sommige (groepen) burgers (kunnen) worden vrijgesteld. - Het CAK bewaakt dat het totale bedrag dat een cliënt met alleen hulpmiddelen en/of woningaanpassingen betaalt aan ivb, nooit hoger zal zijn dan de kostprijs van de hulpmiddelen en woningaanpassingen die aan die cliënt worden geleverd. Er zijn regionaal en lokaal nieuwe procesafspraken gemaakt. Deze zijn in 2024 geoptimaliseerd en vastgelegd in Engage (applicatie om processen te beschrijven). In Q3 is dit afgerond. Hierdoor is het proces voor betrokkenen helder en vindbaar.

1.2 Het URC proces (Uitzondering RaamContracten) is geharmoniseerd en wordt lokaal geïmplementeerd.

Deze inspanning is behaald. Deze inspanning was reeds behaald in het eerste half jaar 2024. In Moerkapelle, Zevenhuizen en Moordrecht is gekozen voor POH 0-100 dus niet specifiek POH-jeugd. Alle dorpen hebben wijkcoördinatoren waardoor de gemeente en Stichting ZO! rechtstreeks aanspreekpunten hebben bij de huisartsen.

1.3 Uitbreiding van de inzet POH-JGGZ met minimaal 8 uur per week bij een nog niet aangesloten huisartsenpraktijk.

Deze inspanning is behaald. Er wordt op dit moment niet ingezet op verdere uitbreiding POH-JGGZ. Het onderwerp is vanaf Q3 2024 regionaal opgepakt als onderdeel van de hervormingsagenda jeugd. Lokaal is dit programmaonderdeel van het uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. De uitvoering van dit plan is in Q4 gestart.

1.4 Implementeren van het programma Scheiden zonder Schade.

31

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 1.5 Het structureel borgen van casemanagement integrale vroeghulp in 2024

In 2024 is een onderzoek gedaan waar het casemanagement integrale vroeghulp structureel belegd kan worden. De conclusie is dat MEE de meest geschikte en voordeligste aanbieder is. De financiering moet nog structureel geborgd worden voor 2025 en verder. Dit bedrag is opgenomen in het subsidiejaarprogramma. Met de start van MEE in 2024 als aanbieder van algemene onafhankelijke clientondersteuning, hebben we een volledig dekkend landschap. Periodiek worden de bekendheid en het vervolg van de onafhankelijke clientondersteuning gemonitord. Oorspronkelijk was hiervoor € 20.000 begroot (structureel). Omdat er is gebleken dat dit ontoereikend was, is incidenteel voor 2024 € 5.000 extra beschikbaar gesteld. De financiering voor 2025 en verder moet nog structureel geborgd worden. Zuidplas heeft in samenwerking met Alzheimer Nederland en ketenpartners een dementiescan laten uitvoeren aan de hand waarvan het plan van aanpak geëvalueerd kan worden en het vervolg kan worden bepaald. Zie voor meer informatie de ontwikkelingen onder product 2.4 Door regionale capaciteitsproblemen was het traject rondom het formaliseren van de samenwerkingsafspraken in 2023 stilgevallen. De gesprekken zijn inmiddels weer opgestart en we verwachten het in Q4 2024 op te leveren.

2.1 De doorontwikkeling van de onafhankelijke cliëntondersteuning (oco) wordt geborgd.

2.2 Versterken van de ketensamenwerking binnen het netwerk dementie.

2.3 De samenwerkingsafspraken met de ketenpartners van bemoeizorg zijn in 2024 geformaliseerd.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van vindbaarheid en bereikbaarheid van ondersteuning voor hen die dat nodig hebben.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording

1. Minimaal 80% van de respondenten uit het cliëntervaringsonderzoek (CEO) weet in 2026 waar hij moet zijn voor ondersteuning ten opzichte van 75,5% in 2021.

Er is bij ouders/verzorgers van jeugdigen1 een stijging te zien van 75,5% in 2021 naar 80% jeugd/80% ouders in Q1 2024. Bij de Wmo is er in Q1 2024 ten opzichte van Q4 2023 een stijging te zien van 67% naar 74%. Bij stijging en daling van deze percentages moet er in het achterhoofd gehouden worden dat een stijging of daling soms geen

1

betreft jeugdigen 12-21 jaar met een maatwerkvoorziening in het kader van de jeugdwet en ouders van jeugdigen van 0-15 jaar met een maatwerkvoorziening in het kader van de jeugdwet.

32

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 oorzaak heeft in beleid of uitvoering, maar dat het gaat om de (ingevulde) ervaring van cliënten. Percentages kunnen daardoor gemakkelijk schommelen. Effectindicator

Cliënten weten waar ze moeten zijn voor ondersteuning

Realisatie 2021 (nulmeting) 75,5%

Realisatie 2023

Begroting 2024

Zomernota 2024

Najaarsnota 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Jeugd/ouders 79%/77%

≥ 80%

Jeugd/ouders 79%/77%

Jeugd/ouders 80%/80%

≥ 80%

≥ 80%

Wmo: 67% (t/m Q4 2023)

Wmo: 74% (Q1 2024)

Wmo: 67% (t/m Q4 2023) Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Middelen

1.1 Er is blijvende aandacht (minstens maandelijks) en samenwerking met betrokken partijen, om bekendheid van de toegang tot zorg of ondersteuning te vergroten.

Verantwoording Op diverse websites zijn initiatieven en activiteiten gemeld zoals 'zovoorelkaar'. Op grotere evenementen zijn verschillende partijen aanwezig waar zij zichzelf op een laagdrempelige wijze presenteren. Zo was er in juni het inspiratiefestival en het evenement “Zuidplas Inclusief”. Op social media brengen partijen activiteiten of mogelijkheden tot ondersteuning onder de aandacht. Een voorbeeld was de bekendmaking voor het aanvragen van leerlingenvervoer. Daarnaast zijn er onder andere gesprekken met scholen en is er contact met huisartsen. In het najaar is de bestuursopdracht in het kader van breed onderzoek naar mogelijke opties voor kavels en panden vastgesteld. Het lukt niet om in 2024 uitvoering te geven aan huisvesting voor Stichting ZO!. Dit zal als gevolg van het brede onderzoek later plaatsvinden en heeft een relatie met de visie op maatschappelijke voorzieningen. In het actieplan 2024-2025 van de Lokale Inclusie Agenda (LIA) is deze inspanning opgenomen bij verschillende actiepunten. De LIA is opgepakt en wordt uitgevoerd.

1.2 In 2024 geven we uitvoering aan de dienstverleningsovereenkomst met betrekking tot de huisvesting van de toegang voor zorg en ondersteuning.

1.3 Inzetten op bekendheid voor ondersteuning van specifieke doelgroepen en hun netwerk tijdens landelijke en lokale activiteiten.

33

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Meer inwoners in Zuidplas beheersen de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden: 1. Van de deelnemers aan de trajecten basisvaardigheden (formeel en non-formeel) betreft jaarlijks minimaal 20% de NT1 doelgroep. 2. Tenminste driekwart van de deelnemers van de trajecten basisvaardigheden ervaart een stijging van de taalvaardigheid en tenminste de helft van deze deelnemers ervaart een stijging van de digitale vaardigheden. Effectindicator 1. Deelnemers basisvaardigheden NT1 2.1 Stijging taalvaardigheid 2.2 Stijging digitale vaardigheden

Verantwoording De doelstelling dat minimaal 20% van de deelnemers aan trajecten basisvaardigheden de NT1 doelgroep moet betreffen is behaald met een percentage van 24,1%. De resultaten van de impactmeting om de ervaren stijging in taalvaardigheid en digitale vaardigheid te meten worden in Q4 verwacht.

Realisatie 2021 n.v.t.

Realisatie 2023 26%

Begroting 2024 ≥ 20%

n.v.t.

50%

≥ 75%

n.v.t.

40,9%

≥ 50%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 De week van lezen & schrijven wordt benut om het verbeteren van basisvaardigheden onder de aandacht te brengen.

Middelen

1.2 Medewerkers HR en managers van clusters waar mogelijk laaggeletterdheid speelt volgen een training in het herkennen van laaggeletterdheid, het signaleren en doorverwijzen. 34

Zomernota 2024

Najaarsnota 2024 24,1%

Begroting 2026 ≥ 20%

Later dit jaar bekend Later dit jaar bekend

≥ 75% ≥ 50%

Verantwoording Het Digi-Taalhuis van bibliotheek de Groene Venen neemt in de week van lezen en schrijven (8-14 september) deel aan de "Ik wil leren"campagne van Stichting Lezen en Schrijven. In deze week wordt door hen een Digi-Taal Festival georganiseerd in de bibliotheek in Nieuwerkerk aan den IJssel. In juni zijn er 2 Doe-mee-dagen georganiseerd door GR IJsselgemeenten voor uitkeringsgerechtigden om een taalmeter af te nemen van Stichting Lezen en Schrijven. In oktober 2024 wordt de training Herkennen en Doorverwijzen gegeven door het Digi-Taalhuis. Deze wordt in de zomer bekend

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 gemaakt aan de medewerkers van de gemeente Zuidplas op de Zuidplas Academie. Er wordt een training gegeven aan de budgetmaatjes van Stichting ZO!, zodat zij laaggeletterdheid kunnen herkennen en doorverwijzen. De screening komt te vervallen omdat dit niet haalbaar is gebleken voor de doelgroep.

1.3 Een screening laaggeletterdheid wordt onderdeel van de checklist die gebruikt wordt bij huisbezoeken in het kader van Vroegsignalering (Stichting ZO!).

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verdere versterking van de samenwerking met onze ketenpartners o.a. op het gebied van verward gedrag.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording

1. In de periode 2023-2026 wordt de samenwerking met onze ketenpartners geïntensiveerd in de preventieve sfeer.

We zijn met ketenpartners vanuit zorg, welzijn en veiligheid in gesprek om de samenwerking in het preventieve veld te intensiveren. Concreet zijn inmiddels samenwerkingsafspraken gemaakt op het gebied van jeugd & veiligheid en de aanpak ondermijning. Met verschillende partners is afgesproken interventiemogelijkheden op preventief en repressief gebied intensiever te benutten en te versterken. In september 2024 is een netwerkbijeenkomst zorg- en veiligheid georganiseerd waarbij wijk GGD en voorbeeldcasuïstiek samen met bemoeizorg besproken zijn. Hierbij is de werkwijze en effecten van de wijk GGD als product met de partners besproken. Onderdeel van de bijeenkomst is het bredere netwerk aan te haken zo dus ook, POH-GGZ, wooncorporaties. De pilot wijk GGD is in 2024 gecontinueerd tot en met 2027 waardoor mensen met onbegrepen gedrag eerder worden gesignaleerd en in een zo vroeg mogelijk stadium gepaste hulp kan plaatsvinden. De wijk GGD-er heeft nauw contact met o.a. politie, het zorg- en veiligheidshuis en ZO!. De adviseur zorg en veiligheid sluit aan bij het teamoverleg Samenleving om intensief contact te kunnen onderhouden en snel te kunnen interveniëren bij casuïstiek.

Er is een Tieners, Onderwijs, Veiligheidsbijeenkomst gestart, waarbij verschillende partners als het Jeugdpreventieteam, Stichting ZO!, Leerplicht, Politie en vertegenwoordigers van de scholen aanwezig zijn om te spreken over zorg- en veiligheid in en in de directe omgeving van de scholen.

2. In 2026 is er meer zicht op mensen met onbegrepen (verward) gedrag in een zo vroeg mogelijk stadium.

35

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 3. Mensen met onbegrepen (verward) gedrag vallen niet tussen wal en schip.

4. In de periode 2023-2026 wordt ten opzichte van 2022 de intergemeentelijke samenwerking vergroot door participatie in projectmatige (al dan niet gebiedsgerichte) aanpakken ondermijning, waaronder mensenhandel en illegale prostitutie (seksuele- en arbeidsuitbuiting).

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Middelen

1.1 Continueren en borgen van succesvolle bestaande samenwerkingen op het gebied van zorg & veiligheid (pilots zoals de pilot wijk GGD-er, Jeugd Overlast Overleg, persoonsgerichte aanpak).

De pilot wijk GGD is gecontinueerd tot en met 2027 waardoor mensen met onbegrepen gedrag vroegtijdig worden gesignaleerd. De wijk GGD benadert de benodigde partners waaronder het lokale team van Stichting Zo! voor de inzet van gepaste hulp. In september 2024 is verder ingezet op kortere lijnen tussen ketenpartners middels (fysieke) (netwerk)bijeenkomsten en verbreding van het netwerk, waardoor gemakkelijker casuïstiek gedeeld, besproken en behandeld wordt. Tevens worden deze bijeenkomsten benut om afspraken te maken met het netwerk rondom de rol van de Wijk GGD en de individuele partners, zoals de POH-GGZ. Zo kan het netwerk mensen met onbegrepen (verward) gedrag beter inschatten vanuit een gezamenlijke beeldvorming. Dit leidt tot een betere inschatting van risico's, mogelijkheden en normalisatie. Hierdoor kan op individueel niveau worden bepaald of interventies wenselijk zijn en worden onnodige interventies in het kader van dwang voorkomen. Anderzijds biedt het een sterkere basis wanneer dwang wel noodzakelijk is. In 2024 zijn er trainingen georganiseerd voor medewerkers om mensenhandel, arbeidsuitbuiting en illegale prostitutie nog beter te herkennen. Vanuit team veiligheid, aandachtsfunctionaris mensenhandel zijn afspraken gemaakt over informatie-uitwisseling en de routekaart mensenhandel besproken.

In de week tegen de mensenhandel is binnen de gemeente aandacht besteed zowel binnen het ambtelijk apparaat als middels externe communicatie. In lijn met het uit uitvoeringsplan mensenhandel. Het thema mensenhandel wordt meegenomen als deel thematische aanpak die passend is onder de nog op te richten zorg- en veiligheidskamer Zuidplas. Verantwoording De pilot wijk GGD en het Jeugdoverleg zijn gecontinueerd. Er vindt intensievere samenwerking intern en extern plaats in het kader van de persoonsgerichte (integrale) aanpak en er is intensiever en duidelijkere procesregie vanuit het team Veiligheid op complexe domeinoverstijgende casuïstiek.

36

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 1.2 Oprichten van de zorg- en veiligheidskamer Zuidplas

€25.000

1.3 Continueren en borgen van bestaande samenwerkingen op het gebied van ondermijning (lokale ondermijningstafel)

2 en 3. In een zo vroeg mogelijk stadium inzetten van de persoonsgerichte aanpak op personen met verward gedrag in samenwerking met de ketenpartners.

4.1 Versterken van effectieve informatie-uitwisseling en daarmee samenwerking tussen gemeente, politie en Openbaar Ministerie in het kader van de bestuurlijke aanpak ondermijning.

4.2 Actualiseren en door ontwikkelen van beleid om effectief te kunnen samenwerken en opvolging te kunnen geven in integrale aanpakken, bijvoorbeeld integraal optreden tegen High Impact Crimes en vormen van ondermijnende criminaliteit. 4.3 Maken van intergemeentelijke samenwerkingsafspraken en uitvoeringskaders met betrekking tot aanpak mensenhandel en seksuele uitbuiting.

We richten een zorg- en veiligheidskamer op om de lokale samenwerking gericht op domeinoverstijgende complexe zorg- en veiligheidscasuïstiek aan te pakken en te bestendigen. Het afronden van de verkenning van het PVA regionale aanpak op- en afschalen, regie en escaleren is in de zomer van 2024 opgeleverd aan het Bestuursadviescommissie Zorg en Veiligheid (BAC-ZV). Hierin ligt het regionale voorstel tot onder meer oprichting van een lokale zorgen veiligheidskamer. €25.000,- is benodigd voor het opzetten van de kamer en het inkopen van een samenwerkingsplatform. Bestaande samenwerkingen worden gecontinueerd en zijn geborgd. Voorbeelden hiervan zijn de districtelijke- en lokale ondermijningstafels, maar ook het structureel organiseren van integrale controles. De inzet van de wijk GGD maakt vroegsignalering mogelijk. Ook vindt er intensievere intergemeentelijke samenwerking en samenwerking met ketenpartners plaats in het kader van de vroegtijdige persoonsgerichte aanpak (PGA) op personen met onbegrepen gedrag. Hierbij wordt ook in ogenschouw genomen gerichte aanpak jeugd en volwassenen in het kader van criminaliteit en zorgen daaromtrent. De lokale- en districtelijke ondermijningstafels blijven plaatsvinden. Hieraan nemen ketenpartners waaronder de politie, Openbaar Ministerie en het Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC)deel.

Er wordt ook op casusniveau informatie gedeeld, met inachtneming van de wettelijke voorschriften. Actualisatie en doorontwikkeling van beleid vindt plaats. Intensievere aanpak van onder meer High Impact Crimes en ondermijnende criminaliteit kan hierdoor meer en beter plaatsvinden. Voorbeeld hiervan zijn de recente inbraakgolf en inzet op drugscriminaliteit. De intergemeentelijke samenwerking is vergroot middels samenwerkingsafspraken inzake participatie in projectmatige aanpakken, waardoor mensenhandel en illegale prostitutie zichtbaar is/wordt. Kennisdeling vindt hierdoor ook beter plaats. We zijn als gemeente aangesloten bij de werkgroep mensenhandel monitor

37

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 georganiseerd vanuit het RSIV (Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid) binnen de eenheid Den Haag. Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas. Zij biedt eenvoudige, snelle, deskundige en integrale toegang tot activiteiten, hulp en ondersteuning. Daarnaast adviseert zij de gemeente Zuidplas voor het inzetten van maatwerkvoorzieningen. Er worden steeds meer inwoners geholpen in het voorveld. De Stichting is nauw betrokken bij de uitvoering van IZA en GALA, waardoor de beweging naar het voorveld geïntensiveerd wordt. Hecht Hecht wordt per 1 januari 2025 onderdeel van de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Hecht levert diensten op het gebied van jeugdgezondheidszorg, preventieve gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning, openbare gezondheidszorg, veiligheid en leefbaarheid en psychosociale hulpverlening. In de regio Hollands Midden werkt de gemeente Zuidplas nauw samen met de partijen die vallen onder Hecht. Voor onze doelstellingen zijn onder andere van toepassing; het Zorg- en Veiligheidshuis, Wijk-GGD (Hollands Midden), Veilig Thuis, Jeugdpreventieteam (JPT), Centrum Jeugd en Gezin, Crisis Interventie team, Bureau Kwetsbare Kinderen en het Meldpunt Zorg en Overlast.

Op casuïstiek waar zorg- en veiligheid een rol spelen zijn deze partijen onder andere betrokken vanuit hun eigen taakstelling(en) om een rol te spelen in het beheersen en beperken van risico's bij individuen, (gezin)systemen of groepen personen (bijvoorbeeld jeugd). Hecht is in deze zin een samenwerkingspartner op het gebied van openbare orde en (publieke) veiligheid. Hecht draagt middels verschillende rollen zoals advisering, coördinering en voorlichting bij aan gezondheid, veiligheid en welzijn van onze inwoners.

Product 2.2

Werk en inkomen

Algemeen doel product • Iedere inwoner van Zuidplas werkt en participeert naar vermogen. • Armoede en schulden mogen voor onze inwoners geen belemmering zijn om mee te doen in de samenleving. Ontwikkelingen De doelgroep binnen de participatiewet wijzigt. De Sociale Wet (SW) is gestopt, hierdoor neemt aantal sociale eenheden (SE) af, terwijl er meer begeleiding nodig is op de PW (participatiewet). Mogelijk is er in de toekomst hierdoor meer participatiebudget nodig op de PW. In het tweede halfjaar 2024 wordt gestart met de toekomstverkenning van Promen in verband met de wijzigende doelgroep en nieuwe wetgeving. Er is een nieuwe wet in aantocht "Participatiewet in balans”, deze wet is in de zomer 2024 naar de tweede kamer gestuurd.

38

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 De Gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Promen wordt vastgesteld in Q4 2024. Eerder heeft de raad de mogelijkheid gekregen om haar visie kenbaar te maken. Deze visie is verwerkt in de nieuwe regeling. Er is een start gemaakt met het actief benaderen van de groep inwoners met "alleenverdienersproblematiek". Het rijk heeft een overbruggingsregeling gemaakt voor de periode tot 2027, vooruitlopend op een structurele oplossing (met nieuwe wetgeving). Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage inwoners met geregistreerde problematische schulden daalt van 6% in 2020 naar 5,6% in 2025.

Effectindicator

Problematische schulden

Realisatie 2020 (nulmeting) 6%

Realisatie 2023

Begroting 2024

7,3%

nvt

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Alle aangemelde inwoners met een betaalachterstand van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie en/of water) ontvangen een hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek.

Middelen

39

Verantwoording Het percentage huishoudens met problematische schulden is gestegen van 6,5% eind 2022 naar 7,3% eind 2023 (dit zijn de meest recente cijfers van het CBS). Landelijk zien we een soortgelijke stijgende trend met een stijging van 8,1% eind 2022 naar 8,8% eind 2023. De landelijke ontwikkelingen rondom de energiecrisis en sterk gestegen inflatie zijn hier de belangrijkste oorzaken van. Met behulp van het Uitvoeringsprogramma Armoede en Schulden (aanvalsplan) wordt ingezet op verlaging van het percentage. Sinds het derde kwartaal van 2024 maakt de gemeente het gebruik van saneringskredieten bij schuldhulpverlening mogelijk en zijn de beleidsregels schuldhulpverlening aangepast. Zomernota 2024 7,3% (Peildatum eind 2023)

Najaarsnota 2024

Begroting 2025

7,3% (Peildatum eind 2023)

5,6%

Verantwoording Inwoners in Zuidplas met een betaalachterstand van meer dan twee maanden op huur, zorgverzekering, energie en/of water ontvangen een aanbod voor hulp via brief, telefoon of huisbezoek. Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 Met de Vroegsignalering worden betaalachterstanden eerder gezien waardoor sneller informatie en advies gegeven kan worden en ondersteuning ingezet kan worden. In het tweede en derde kwartaal zijn de volgende inspanningen, vanuit het Beleidskader en Uitvoeringsprogramma Armoede en Schulden gerealiseerd. Het Digi-Taalhuis traint de budgetmaatjes van Stichting ZO! om laaggeletterdheid te leren herkennen. De financiering voor Vroegsignalering wordt structureel opgenomen in de begroting en de uitvoering wordt structureel belegd bij Stichting ZO!. De beleidsregels schuldhulpverlening zijn vernieuwd en saneringskredieten kunnen aan onze inwoners worden aangeboden. En er wordt door de collega's van gemeentebelastingen gewezen op de hulp van Stichting ZO! bij gemeentelijke betalingsachterstanden van inwoners.

1.2 Uitvoering geven aan het aanvalsplan armoede en schulden 2023.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op passend (vrijwilligers)werk voor iedereen.“ uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage huishoudens in Zuidplas met een bijstandsuitkering blijft in de komende jaren tot 2026 stabiel op 2,9% (in Nederland 5,0%, in gemeenten met vergelijkbare inwonersaantallen 25.000 - 50.000 inwoners: 3,3%).

2. Inwoners blijven de dienstverlening van IJsselgemeenten gemiddeld minimaal met een 7,0 waarderen.

Effectindicator

Huishoudens met een bijstandsuitkering

Realisatie 2021 (nulmeting) ≤ 2,9%

Verantwoording Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering is 2,6% (juli 2024 bron bestuursrapportage Q2). Er is een stijging, wat komt door een groep statushouders die vanuit het COA in Zuidplas is gaan wonen en een toename van jongeren (vroegtijdig schoolverlaters). Het is de verwachting dat na de zomer 2024 een aantal jongeren zal uitstromen naar werk of school en dat dan het aantal uitkeringsgerechtigden stabiliseert. Landelijk is er ook een stabilisatie. Het meest recente klanttevredenheidsonderzoek stamt uit Q2 2023. Daarin scoort IJsselgemeenten een 7,8 voor de dienstverlening. Voor specifiek schuldhulpverlening scoort IJsselgemeenten een 7,9.

Realisatie 2023

Begroting 2024

Zomernota 2024

Najaarsnota 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

2,8% (peildatum

≤ 2,9%

2,7%

2,6 % (peildatum 307-2024)

≤ 2,9%

≤ 2,9%

40

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 31-082023) Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitvoeren actieplan op weg naar werk om inwoners te begeleiden naar een betaalde baan door onder andere job coaching, Hallo Werk app, leerwerk trajecten, trajecten voor statushouders, en opstapplekken. De ambitie is om 90 inwoners uit te laten stromen naar werk.

Bron: bestuursrapportage

Middelen

Verantwoording In het eerste halfjaar van 2024 zijn er 36 inwoners uitgestroomd naar betaald werk. Dit was in het eerste halfjaar van 2023 38 inwoners. De uitstroom is mede afhankelijk van de instroom. Gezien de uitstroom het eerste halfjaar is het waarschijnlijk niet haalbaar om 90 inwoners uit te laten stromen. Wel is de verwachting dat er onder de jongeren het tweede halfjaar een wat grotere uitstroom is naar school of werk. De ontwikkeling van in- en uitstroom zal meegenomen worden in het nieuwe beleidskader Werk en actieplan op weg naar werk. In 2024 zal gestart worden met een nieuw actieplan. Er zijn 63 inwoners jonger dan 27 jaar in de bijstand (stand op 30-62024). Dit is 10,2% van het totale bijstandsbestand van Zuidplas. Dit percentage komt overeen met de percentages in de regio. Dit hogere percentage zal meegenomen worden bij herziening van het actieplan op weg naar werk. In het eerste halfjaar hebben er 68 inwoners een stap op de participatie ladder gezet. Dit was 64 in het eerste halfjaar van 2023. Bron: bestuursrapportage Q2. Gezien het aantal stappen het eerste halfjaar is het waarschijnlijk niet haalbaar om 165 inwoners een stap op de participatieladder te laten zetten.

1.2 Uitvoeren actieplan op weg naar werk. Jongeren tot 27 jaar worden gestimuleerd om een startkwalificatie te halen, wanneer dit niet lukt begeleiden we deze jongeren naar werk. Max. 7% van het bijstandsbestand is 27 jaar of jonger. 1.3 Uitvoeren van het actieplan op weg naar werk om inwoners zich te laten ontwikkelen op weg naar werk. Door onder andere de FIP-methodiek voor doelgroep, vergroten taalaanbod en het stabiliseren schulden. Elk jaar zetten 165 inwoners een stap op de participatieladder. 1.4 Opstellen van een nieuw beleidskader Werk. Daarmee zullen de inspanningen en ambities van 1.1 t/m 1.3 (uitstroom, ontwikkeling participatieladder en % onder de 27 jaar in de bijstand) vervangen worden door nieuwe doelen, die passen bij het nieuwe beleidskader en inspanningen. 2. IJsselgemeenten voert een klanttevredenheidsonderzoek uit.

In Q4 2024 zal een start gemaakt worden met het opstellen van een nieuw beleidskader. Dit zal in samenspraak gaan met de GR IJsselgemeenten. Het is de verwachting dat dit beleidskader in 2025 wordt vastgesteld. In Q2 2023 is laatste klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. In 2025 wordt als pilot gestart met een doorlopend klanttevredenheidsonderzoek.

Verbonden partijen GR IJsselgemeenten 41

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 IJsselgemeenten is de gemeenschappelijke regeling van Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. Het samenwerken op het gebied van sociale zaken biedt synergievoordelen in kwaliteit, continuïteit, flexibiliteit en efficiency. De GR IJsselgemeenten verstrekt uitkeringen (bijstand) voor levensonderhoud en voor een aantal minimaregelingen; begeleiding naar werk of scholing van bijstandsgerechtigden én de zorg en activering van mensen. Een andere belangrijke taak is het bieden van schuldhulpverlening. IJsselgemeenten heeft de afgelopen jaren de gemeenten ook ondersteund bij tijdelijke regelingen. Daarnaast verstrekt IJsselgemeenten nog steeds het leefgeld aan Oekraïense ontheemden en de energietoeslag wordt namens Zuidplas uitgekeerd aan rechthebbende inwoners. De energietoeslag loopt ook nog door in 2024. IJsselgemeenten gaat de eigen bijdrage innen voor de Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang. GR Promen Promen is een samenwerking tussen 7 gemeenten voor de uitvoering van de (voormalige) Sociale Werkvoorziening. De Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) heeft als doel om het mogelijk te maken dat mensen met een arbeidsbeperking die (begeleid) willen werken, dat kunnen doen in een zo normaal mogelijke arbeidsomgeving.

Inwoners die met behulp van het WSW-budget via detachering of begeleid werken geen werkplek vinden, kunnen op een meer beschutte werkplek binnen het sociaal werkvoorzieningsbedrijf (SW-bedrijf) aan de slag. Daarnaast biedt Promen (via Prowork) ondersteuning om inwoners met een bijstandsuitkering aan het werk te helpen samen met IJsselgemeenten. Promen levert een belangrijke bijdrage aan het participeren naar vermogen. Promen stimuleert ontwikkeling. Promen zet in op passend werk voor iedereen, of dat nu bij Promen is of bij een reguliere werkgever. De begeleiding wordt afgestemd op wat nodig is voor de inwoner. Ook levert Promen een bijdrage aan taalontwikkeling. Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in de vroegsignalering van schulden en als toegangsloket voor mensen met schuldenproblematiek. Schulden duiden vaak op meer problemen bij een inwoner of gezin. De Stichting kan bij de inventarisatie van de problematiek breder kijken naar welke ondersteuning de inwoner nodig heeft. Daar waar mogelijk wordt verergering van de problematiek voorkomen en duurzame ondersteuning ingezet. Daarnaast speelt de stichting een belangrijke rol in de begeleiding van inburgeraars en ondersteunt het inwoners met geldvragen en administratie op orde brengen. Bij ondersteuning o.a.

van geldvragen of administratie is er oog voor beschikbaarheid van regelingen waar inwoners gebruik van kunnen maken, maar ook van mogelijk financiële problemen of schulden bij inwoners.

Product 2.3

Jeugd

Algemeen doel product Kinderen en jongeren groeien gezond en zelfredzaam op. Ontwikkelingen Integraal Uitvoeringsplan Jeugd In Q3 2024 is gestart met het opstellen van een Integraal Uitvoeringsplan Jeugd. In dit uitvoeringsplan komen landelijke, regionale en lokale opgaven en ontwikkelingen rondom jeugd samen. Het gaat onder andere om de opgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd, Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, GALA: Kansrijke Start, Kinderen naar Gezonder Gewicht en mentale gezondheid, Samen Veilig Opgroeien en het collegeprogramma. 42

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 De Hervormingsagenda jeugd beschrijft dat waar nu sprake is van een individuele focus (op het kind), we de omslag moeten maken naar een contextgerichte focus (de oplossing ligt in een goede pedagogische context in het onderwijs, in prestatiedruk, in bestaanszekerheid etc.). En dat vergt een geheel andere benadering. Het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd richt zich daarom onder andere op behoud en versterken van de sociale basis voor jeugd. Met het zo vroeg mogelijk inzetten van preventieve interventies, zowel voor de geboorte als daarna, kan voorkomen worden dat problemen ontstaan/verergeren. Op hoofdlijnen constateren we dat onvoldoende preventieve interventies beschikbaar zijn op het gebied van prenatale en geboortezorg. Daarnaast is aanvullende preventieve inzet in de peuter en vroege kindertijd gewenst. Daarnaast is extra inzet van jeugdhulp op school helpend om vroegtijdig te signaleren en begeleiden Waar mogelijk wordt gezocht naar dekking uit landelijke en regionale middelen. Er is echter aanvullend lokaal budget noodzakelijk om de doelstellingen van de landelijke opgaven te kunnen realiseren. Er is een structureel bedrag van 50.000 euro nodig. In 2025 kan 40.000 bekostigd worden uit het budget Team Veilig Opgroeien Jeugdhulp. Voor de overige 10.000 euro is aanvullend budget nodig.

Op basis van de bevindingen uit de jeugdmonitor (gepubliceerd mei 2024) vindt in Q4 een bijeenkomst plaats met ketenpartners uit het maatschappelijke voorveld, waarin duiding wordt gegeven aan de uitkomsten en waar nodig afspraken worden gemaakt over acties en uitvoering door het voorveld. Huisvesting CJG te Zevenhuizen Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) in Zevenhuizen is momenteel gevestigd aan de Dorpsstraat 75. De huidige verhuurder heeft aangegeven het huurcontract niet te verlengen na de afloopdatum in 2026, omdat de verhuurder de intentie heeft het pand op een andere manier te gaan invullen. Hierdoor is het CJG genoodzaakt om een nieuwe locatie te vinden. Daarnaast heeft de huidige locatie volgens het CJG tekortkomingen en voldoet het al enige jaren niet aan het handboek CJG. Het huidige gebouw is verouderd, slecht geïsoleerd en inmiddels veel te klein. De verhuurder heeft aangegeven dat het lopende contract eerder dan de einddatum kan worden ontbonden. De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting van het CJG. Na evaluatie van diverse opties in afstemming met het CJG, wordt een verhuizing naar de Koning Willem-Alexanderlaan 117 te Zevenhuizen geadviseerd. Deze nieuwe locatie biedt niet alleen meer ruimte, maar voldoet ook beter aan de functionele eisen van het CJG. De structurele kosten blijven op de beoogde nieuwe locatie vrijwel gelijk.

Wel is er een krediet nodig voor een verbouwing van dit pand. De verbouwing van het pand kan starten nadat de trajecten rondom het aanvragen van een aantal vergunningen is afgerond. Mogelijk kan de verbouwing eind 2024 starten. De kosten die gepaard gaan met deze verbouwing vallen onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. De Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein (GMSD) geeft een beeld van de situatie van het sociaal domein in elke gemeente en worden gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl. In juli 2024 zijn er voorlopig nieuwe cijfers bekend gemaakt. Uit deze cijfers blijkt dat 9,9% van de jongeren tot 18 jaar in Zuidplas in de tweede helft van 2023 jeugdhulp ontving, ten opzichte van 10,9% in gemeenten van dezelfde grootte (referentiegemeenten) en 11% in Nederland. Ook het percentage jongeren tot 18 jaar dat in Zuidplas jeugdhulp zonder verblijf ontvangt (9,6%) is lager dan de referentiegemeenten (10,7%) en Nederland (10,8%). Mede als het percentage jongeren tot 18 jaar die in Zuidplas jeugdhulp met verblijf ontvangen (1,0%) lager ligt dan de referentiegemeenten en Nederland (beide 1,1%). Voor wat betreft het percentage jongeren met jeugdbescherming scoort Zuidplas (0,9%) ook lager dan de referentiegemeenten (1,0%) en gelijk aan Nederland (0,9%).

Zuidplas heeft meer inwoners in de leeftijdscategorie van 0-19 jaar (24,4%) dan de referentiegemeenten en Nederland (beide 20,8%). Ook het percentage huishoudens dat een voorziening ontvangt uit een van de drie wetten uit het sociaal 43

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 domein (Wmo, Jeugdwet en de Participatiewet) is in Zuidplas lager (18,9%) dan bij de referentiegemeenten (20,9%) en Nederland (21,1%). Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer inzetten op aandacht voor de eerste 1000 dagen, inclusief periode voor geboorte.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. De drie onderstaande indicatoren zijn afkomstig van de landelijke database van Perined. Perined is een samenwerkingsverband van beroepsorganisaties rondom de geboortezorg. Deze cijfers zijn helaas niet actueel, de meest recente cijfers dateren van 2021. Vanwege aanleveringsproblemen van de data vanuit de eerstelijnsverloskundigen, mist op landelijk niveau een kwart van de aan te leveren gegevens over 2022. Op basis van CBS-data vanuit de Basisregistratie Personen wordt ingeschat dat tussen de 12.000 tot 16.500 kinderen in de Perinedregistratie ontbreken over het jaar 2022. De redenen om niet aan te leveren zijn van technische en financiële aard en afhankelijk van het gebruikte softwarepakket in de verloskundigenpraktijken. Uit navraag is gebleken dat Perined geen zicht heeft op de termijn waarop de cijfers beschikbaar zijn.

Zowel het gegeven dat cijfers onvoldoende beschikbaar zijn als vanwege inhoudelijke afwegingen volgend uit het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd zijn aanvullende doelen noodzakelijk om de doelstellingen voor jeugd meer passend en compleet te maken. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het cijfer voor vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap (BIG2) blijft stabiel onder het Nederlands gemiddelde per 1.000 zwangerschappen. 2. Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (gemeten over een periode van 5 jaar) is stabiel ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

Verantwoording De meest recente cijfers dateren van 2021. Zie de toelichting hierboven.

3. Het aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week, blijft stabiel boven het Nederlands gemiddelde.

De meest recente cijfers dateren van 2021. Zie de toelichting hierboven.

Effectindicator

Najaarsnota 2024 Niet beschikbaar

Begroting2025 ≤ 138,4

Begroting 2026 ≤ 138,4

Niet beschikbaar

≤ 5,2

≤ 5,2

Vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht (per 1.000 geboorten) Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (per 1.000 geboorten)

Realisatie 2020 138,4

Begroting 2024 ≤ 138,4

5,2

≤ 5,2

Zomernota 2024 137,3 (Peiljaar 2021) 4,5 (Peiljaar 2021)

44

De meest recente cijfers dateren van 2021. Zie de toelichting hierboven.

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 Aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week (per 100 geboorten)

73

≥ 73

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van de acties genoemd in het plan van aanpak kansrijke start Zuidplas.

74,5 (Peiljaar 2021)

Middelen

Niet beschikbaar

≥ 73

≥ 73

Verantwoording De uitvoering van de actiepunten uit het plan van aanpak Kansrijke Start Zuidplas loopt. Dit vindt plaats in samenwerking met het kernteam (bestaande uit de partijen: Stichting ZO!, CJG, Hecht, Homestart, Verloskundigenpraktijk Goed Begin, Gro-Up Kinderopvang, Taalhuis van bibliotheek De Groene Venen en de gemeente). De evaluatie van Kansrijke Start is in Q3 2024 uitgevoerd en wordt meegenomen in het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd.

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas. Zij biedt eenvoudige, snelle, deskundige en integrale toegang tot activiteiten, hulp en ondersteuning voor jeugdigen. Hulp en ondersteuning wordt op locatie of thuis geboden. Ook zijn de jongerenwerkers regelmatig in de diverse dorpskernen te vinden. Daarnaast adviseert de Stichting de gemeente Zuidplas voor het inzetten van maatwerkvoorzieningen. De ondersteuning is onder andere gericht op (talent)ontwikkeling, eigen regie en participatie. Daar waar mogelijk wordt lichte en kortdurende ondersteuning ingezet. Stichting ZO! levert een bijdrage bij de uitvoering van kansrijke start. Stichting ZO! levert jeugdhulpondersteuning op school (waar schoolmaatschappelijk werk onder valt) waardoor zij een brug slaan tussen jeugd en onderwijs en hiermee de keten van zorg voor de inwoner verstevigd wordt.

Product 2.4

Maatschappelijke ondersteuning

Algemeen doel product • Iedere inwoner neemt naar eigen kracht en vermogen deel aan de samenleving. • Inwoners kunnen langer (en eerder) zelfstandig thuis wonen. Ontwikkelingen Nieuwe cijfers Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein De Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein (GMSD) geeft een beeld van de situatie van het sociaal domein in elke gemeente en worden gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl. In juli 2024 zijn er nieuwe cijfers bekend gemaakt. Uit deze cijfers blijkt dat Zuidplas in vergelijking met gemeenten van dezelfde grootte op alle Wmo zorg- en maatwerkvoorzieningen per 1.000 inwoners minder unieke cliënten heeft. Daarnaast zijn de gemiddelde uitgaven per 45

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 inwoner lager, € 136 in Zuidplas ten opzichte van € 206 bij de referentiegemeenten en € 291 in Nederland. En dat terwijl Zuidplas per 1.000 inwoners meer zelfstandig wonende 70-plussers (957) heeft dan de referentiegemeenten (949) en Nederland (948). Ook het percentage huishoudens dat een voorziening ontvangt uit een van de drie wetten uit het sociaal domein (Wmo, Jeugdwet en de Participatiewet) is in Zuidplas lager (18,9%) dan bij de referentiegemeenten (20,9%) en Nederland (21,1%). Dementie Afgelopen maart is er een factsheet van Alzheimer Nederland verschenen met cijfers over het aantal dementerende per gemeente. Op basis van voorspellingen van de toekomstige bevolkingsopbouw, is er ook een prognose gemaakt van het aantal mensen met dementie t/m 2050. De prognose voor Zuidplas is dat wij geconfronteerd gaan worden met een sterke toename van mensen met dementie, 700 in 2023, 910 in 2030, 1300 in 2040 en 1700 in 2050. De zorg en ondersteuning voor de groeiende groep mensen met dementie én mantelzorgers is en wordt een steeds grotere uitdaging. Om te weten te komen hoe dementievriendelijk Zuidplas op dit moment is, hebben wij in samenwerking met Alzheimer Nederland en ketenpartners een dementiescan laten uitvoeren. Aan de hand van acht thema's is er gemeten waar we staan, wat er al gebeurt, wat goed gaat en waar we nog stappen kunnen zetten.

Op de thema’s kennis omvang dementie, beleids- en planvorming, dagactiviteiten/respijtzorg en ondersteuning mantelzorgers scoort Zuidplas goed en verglijkbaar met alle gemeenten in Nederland die een dementiescan hebben laten uitvoeren. Om dementievriendelijker te worden kunnen we nog stappen zetten op de thema's ontwikkeling dementievriendelijke gemeenschap, deskundigheidsbevordering en wonen met dementie. Om te anticiperen op deze groeiende doelgroep gaan we de aankomende periode gebruiken om te onderzoeken hoe Zuidplas dementievriendelijker kan worden. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In Zuidplas worden mantelzorgers en vrijwilligers tijdens landelijke- en lokale activiteiten erkend voor hun belangrijke bijdrage.

2. Het aantal mantelzorgers dat volgens het cliëntervaringsonderzoek weet waar hij/zij kan aankloppen voor mantelzorgondersteuning is van 62% in 2021 gestegen naar minimaal 65% in 2026. 3. Het voorzieningenniveau ten behoeve van de mantelzorgondersteuning dichtbij de leefomgeving van mantelzorgers blijft minstens gehandhaafd. 46

Verantwoording De gemeente Zuidplas waardeert en erkent mantelzorgers voor de zorg die zij geven aan hun naaste. Daarom biedt het college, via Stichting ZO! Steunpunt Mantelzorg, elk jaar twee waarderingsmomenten aan. Ook vrijwilligers worden erkend voor hun waardevolle bijdrage. Via Stichting ZO! Vrijwilligers Informatie Punt (VIP) worden regelmatig waarderingsactiviteiten georganiseerd. Er is een stijging te zien van 62% in 2021 naar 85% in Q1 2024.

Naast de doorlopende voorzieningen zoals SaaM (Steun aan Mantelzorgers) en HHT (Huishoudelijke Hulp Toelage) blijven de Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 themabijeenkomsten, het lotgenotencontact en activiteiten voor (jonge) mantelzorgers beschikbaar gedurende het hele jaar. Effectindicator 2. Bekendheid toegang mantelzorgondersteuning

Realisatie 2022 62%

Realisatie 2023 70%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Tijdens landelijke- of lokale activiteiten t.b.v. mantelzorgers en/of vrijwilligers worden zij via diverse kanalen erkend voor hun belangrijke bijdrage.

Begroting 2024 ≥ 65%

Zomernota 2024 70%

Najaarsnota 2024 85%

Begroting 2026 ≥ 65%

Middelen

Verantwoording Jaarlijks organiseert het Steunpunt Mantelzorg twee waarderingsmomenten voor mantelzorgers. Het eerste moment is in het voorjaar en het tweede moment valt altijd rond de Dag van de Mantelzorg op 10 november. Voor jonge mantelzorgers worden er aparte activiteiten georganiseerd. Ook vanuit he Vrijwillige Informatie Punt (VIP) worden er regelmatig waarderingsactiviteiten georganiseerd. Tijdens het keukentafelgesprek wordt een brede uitvraag gedaan en is er niet alleen oog voor de inwoner met hulpvraag, maar ook voor diens omgeving. Mantelzorgers worden actief gewezen op het bestaan van het Steunpunt Mantelzorg en de ondersteuningsmogelijkheden die zij bieden. Uit de cliëntervaringsonderzoeken blijkt dat steeds meer mantelzorgers hun weg naar het Steunpunt kunnen vinden. Dit is een doorlopende inspanning. Tijdens de keukentafelgesprekken worden de mantelzorgers geïnformeerd en geadviseerd over de mogelijkheden tot ondersteuning.

2.1 Tijdens keukentafelgesprekken is er aandacht voor mantelzorger(s) en worden zij gestimuleerd om zich aan te melden bij het mantelzorgsteunpunt.

3.1 Mantelzorgers worden actief gewezen op de ondersteuningsmogelijkheden om hen in de zorg te ontlasten.

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in het creëren van verbinding in de dorpen en als toegangsloket voor mantelzorgers. ZO! heeft onder andere een Mantelzorgloket en een vrijwilligers informatiepunt (VIP). Er zijn diverse expertises aanwezig zoals mantelzorgondersteuners, ouderenadviseurs en sociaal makelaars. ZO! zet zich in voor mantelzorgers en ondersteunt bij (dreigende) overbelasting.

47

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024

Product 2.5

Volksgezondheid

Algemeen doel product Inwoners van Zuidplas voelen zich gezond. Ontwikkelingen Lokaal en regionaal aan de slag met Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorgakkoord • In navolging op het eerder vastgestelde integrale plan van aanpak (Lekker fit Zuidplas!) is het uitvoeringsprogramma GALA-Sportakkoord 2024 opgesteld en in maart 2024 door het college vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma beschrijft welke activiteiten er binnen het huidige kalenderjaar uitgevoerd gaan worden en welk budget daarvoor nodig is. Binnen de lokale uitvoering hebben Sportstichting Zuidplas en Stichting ZO! een belangrijke rol gekregen, maar het uitvoeringsprogramma biedt ook ruimte voor andere organisaties met ideeën en initiatieven die bijdragen aan de doelstellingen. • Onderdeel van het GALA is het uitvoering geven aan het Lokaal Sportakkoord 2.0. Eerder dit jaar is de nieuwe website gelanceerd. Op die site kunnen inwoners of maatschappelijke organisaties vernieuwde initiatieven indienen op het gebied van sport en bewegen. De uitvoering van dit lokale akkoord is belegd bij een samenwerking van een aantal lokale maatschappelijke partners bestaande uit een stuurgroep. In 2024 is gestart met implementatie van de regionale ketenaanpakken. Het gaat om valpreventie, Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) en Kind naar Gezond Gewicht.

De twee andere regionale ketenaanpakken, Welzijn op recept en Kansrijke start zijn al eerder gestart. In april 2024 zijn twee regiocoördinatoren aangesteld die zorgdragen voor de implementatie van regionale afspraken, met regionale ketenpartners. Lokaal zijn we hierbij aangehaakt en is ook een start gemaakt met de lokale implementatie. In Q2 heeft een lokale bijeenkomst plaatsgevonden over GLI en Kind naar Gezonder Gewicht. Hier zijn afspraken gemaakt met ketenpartners over vervolgacties. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.5, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Stimuleren van gezonde fysieke en mentale gezondheid en levensstijl om ernstige problematiek te voorkomen van jong tot oud.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor gezondheid. Basis voor doelstellingen is de Gezondheidsmonitor Voor de volledigheid merken we op dat onderstaande cijfers grotendeels gebaseerd zijn op de Gezondheidsmonitor die iedere vier jaar door de GGD wordt uitgevoerd. De laatste reguliere Gezondheidsmonitor betreft de Gezondheidsmonitor 2020. Daarnaast is in 2022 een extra Gezondheidsmonitor uitgevoerd door de GGD om de impact van de corona-periode in beeld te brengen. De volgende reguliere Gezondheidsmonitor is gestart op 16 september 2024 .

De resultaten worden in juni 2025 verwacht en gepubliceerd. Na publicatie van de Gezondheidsmonitor 2024 kunnen per onderdeel weer actuele cijfers gegeven worden. De jeugdmonitor is afgenomen in 2023 (vragenlijst die wordt afgenomen onder leerlingen in klas 2 en 4 VO (voortgezet onderwijs). De jeugdmonitor is in mei 2024 gepubliceerd. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording

48

Inhoudsopgave

NAJAARSNOTA 2024 1. In Zuidplas stabiliseren we de dalende trend van de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad naar 35% in 2026. 2. In Zuidplas houden we de dalende trend vast en hebben maximaal 11,9% van de jongeren (2-14 jaar) overgewicht in 2026. 3. In Zuidplas stabiliseren we de stijgende trend van overgewicht bij de doelgroep 18+ op 52% in 2026. 4. De sociale cohesie in Zuidplas onder de doelgroep 18+ is gestegen van een 6,6 in 2020 naar een 7 in 2024. 5. Het percentage jongeren dat zich meestal (zeer) gelukkig voelt is in Zuidplas gelijk aan het Nederlands gemiddelde in 2026.

6. Het percentage inwoners tussen 18 en 64 dat veel stress ervaart blijft gehandhaafd op 20% in 2026.

Effectindicator 1. Beweegrichtlijn (Gezondheidsraad)

Realisatie 2020 42%

2. Overgewicht jongeren (2-14 jaar)

Realisatie 2021

Realisatie 2022 38%

11,9%

10,4%

3. Overgewicht doelgroep 18+

52%

52%

4. Sociale cohesie doelgroep 18+

6,6

-

5. Meestal (zeer) gelukkige jongeren 6. Inwoners (18-64 jaar) met veel stress

76% 22%

Op de basis van de meest recente beschikbare data uit 2022, terug te vinden in Gezondheidsmonitor van de GGD, ligt het percentage inwoners (18+) dat voldoet aan de beweegrichtlijn op 38%. Uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 blijkt dat 10,5% van de 2-14 jarigen overgewicht heeft. Hiermee kunnen we concluderen dat we op koers liggen om de doelstelling in 2026 te behalen. De meest recente data komen uit de Gezondheidsmonitor 2022 (52% overgewicht bij doelgroep 18+). Voor dit onderwerp (sociale cohesie 18+) komt de meest recente data uit de Gezondheidsmonitor 2020 (6,6). In de jeugdmonitor van 2023 geeft 75% van de jongeren aan zich meestal (zeer) gelukkig te voelen. In Hollands-Midden is dit 78%. Iets meer jongens dan meisjes geven aan zich meestal zeer gelukkig te voelen (79% versus 72%). Daarnaast scoren leerlingen in klas 4 hoger dan leerlingen in klas 2 (78% versus 71). De laatste meting is van 2022. Toen ervaarde 20% van de volwassenen tussen 18 en 64 jaar stress, tegenover 24% in Hollands-Midden en 25% in Nederland.