Bijlage 1 - Jaarstukken 2025 A26.002285
Tekst van het document
Zij zetten zich actief in voor het doorbreken van eenzaamheid en het versterken van het informele netwerk van inwoners. In 2025 is dit uitgevoerd via projecten zoals de Lief & Leedstraten, buurtbudgetten en de jaarlijkse decemberactie. In 2025 hebben we besloten om via de transformatiemiddelen voor Samenwerken in de Wijk vanuit Gedeelde zorg een tweede sociaal makelaar in te zetten. Het regionaal plan suïcide preventie is gemaakt en wordt door Hecht opgenomen in een groter regionaal verband. Lokaal wordt met ketenpartners onderzocht (Stichting ZO!, huisartsenzorg, jeugdgezondheidszorg) hoe de samenwerking met
2.5.2.2 en 2.5.3.1 Opzetten van ketenaanpak bestrijding overgewicht en obesitas (onderdeel regionale IZA-samenwerking)
2.5.4.1 Faciliteren en stimuleren van buurtparticipatie en (buurt)initiatieven van inwoners en/of organisaties
2.5.5.1 en 2.5.6.1 Nieuw beleid formuleren over bevorderen mentale gezondheid bij (jong)volwassenen (onderdeel IZA-GALA)
70
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 de GGZ gestroomlijnd kan worden om tot een integrale benadering van mentale gezondheid te komen. Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Binnen het programma IZA/GALA is Stichting ZO! strategisch partner van de gemeente. De stichting is verantwoordelijk voor drie hoofdactiviteiten: het verkleinen van gezondheidsverschillen, het versterken van de sociale basis, en het ondersteunen van mantelzorgers. Dankzij haar lokale verankering en integrale werkwijze levert zij een directe bijdrage aan een gezondere, veerkrachtigere gemeenschap. Hecht (GGD HM) Binnen het product Volksgezondheid speelt Hecht een belangrijke rol als partner die periodiek rapportages oplevert over volksgezondheidsthema’s. Eén van deze rapportages is de Gezondheidsmonitor, die iedere vier jaar wordt uitgevoerd in de regio Hollands Midden. Daarnaast worden ook monitoringsrapportages voor specifieke doelgroepen opgesteld, zoals de monitor jeugd, de monitor volwassenen en ouderen en de monitor jongvolwassenen. Op het gebied van specifieke thema’s brengt Hecht cijfers in kaart die onder andere betrekking hebben op de vaccinatiegraad, het alcoholgebruik van jongeren en de mentale en fysieke gezondheid van jongeren. Data en resultaten uit deze rapportages en onderzoeken zijn beschikbaar op https://eengezonderhollandsmidden.nl.
Op 2 april 2025 is besloten tot besparingen op ondersteunende diensten en taken. Hierdoor kan Hecht vanaf 2026 minder snel ingaan op verzoeken om ondersteunen of advies. De gezondheidsmonitor blijft beschikbaar.
71
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 Beleidsindicatoren programma 2 Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator Jongeren met een delict voor de rechter
Werkelijk Eenheid
Bron*
% 12 t/m 21 jarigen
CBS
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
CBS
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking
CBS
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
CBS
Lopende re-integratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar
CBS
* Via www.waarstaatjegemeente.nl Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator Eenheid Jongeren met % van alle jongeren tot 18 jaar jeugdhulp
Jongeren met jeugdbescherming % van alle jongeren tot 18 jaar
Zuidplas:
2021
2022
2023
2024
2025
1%
1%
1%
n.n.b.
n.n.b.
Referentiegemeenten:
1%
1%
1%
n.n.b.
n.n.b.
Zuidplas:
4,0%
3,0%
3,0%
3,0%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
4,0%
4,0%
4,0%
4,0%
n.n.b.
Zuidplas:
73,8%
75,0%
76,4%
76,6%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
71,0%
72,5%
73,4%
73,5%
n.n.b.
Zuidplas:
1,0%
1,0%
1,0%
1,0%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
1,0%
1,0%
1,0%
2,0%
n.n.b.
Zuidplas:
165,2
184,7
159,9
167,3
n.n.b.
Referentiegemeenten:
n.b.
192,0
196,1
207,1
n.n.b.
Werkelijk Bron* CBS
CBS
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 CBS jaar
Banen
Aantal banen per 1.000 inwoners CBS van 15-64 jaar
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder
CBS
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
Aantal per 10.000 inwoners
GMSD
Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
2021
2022
2023
2024
2025
Zuidplas:
12,6%
13,0%
13,4%
13,6%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
13,4%
13,6%
13,9%
14,2%
n.n.b.
Zuidplas:
1,50%
1,40%
1,00%
0,70%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
1,30%
1,20%
1,10%
1,00%
n.n.b.
Zuidplas:
0,2%
0,2%
0,2%
0,2%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
0,3%
0,3%
0,3%
0,3%
n.n.b.
Zuidplas:
680,3
700,0
697,1
704,2
n.n.b.
Referentiegemeenten:
707,1
726,4
739,0
750,5
n.n.b.
Zuidplas:
178,6
157,2
145,9
146,3
149,8
Referentiegemeenten:
224,9
194,4
188,8
189,1
190,8
Zuidplas:
550
520
540
570
530
Referentiegemeenten:
687
690
685
710
664
2021
2022
2023
2024
2025
Zuidplas:
75,9%
76,6%
76,4%
76,9%
77,2%
Referentiegemeenten:
78,5%
79,0%
79,1%
79,5%
80,1%
Werkelijk
Naam indicator
Eenheid
Bron*
Demografische druk
%
CBS
* Via www.waarstaatjegemeente.nl
72
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025
Wat heeft het programma sociaal domein gekost? Sociaal domein
bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2024
Primitieve Begroting Jaarrekening begroting na wijziging 2025 2025 2025
Verschil
Algemeen sociaal domein Lasten Baten
16.350 4.248
11.459 32
14.981 2.686
15.893 3.879
1.192
Werk en inkomen Lasten Baten
14.914 11.196
12.599 9.930
16.160 12.872
16.628 12.183
-689
Jeugd Lasten Baten
17.978 109
16.417 -
17.310 7
19.237 49
-1.928
Maatschappelijke ondersteuning Lasten Baten
10.037 1.090
8.981 901
10.372 1.023
10.930 1.070
-558
Volksgezondheid Lasten Baten Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat
4.404 452 63.682 17.095 -46.587 -46.587
4.598 680 54.054 11.543 -42.511 -42.511
4.609 631 63.432 17.219 -46.213 -46.213
4.749 734 67.437 17.914 -49.522 -49.522
-140
-912
-468
42
46
103 -4.005 695 -3.310 -3.310
Een toelichting op de verschillen tussen begroting en realisatie is te vinden in de financiële Jaarrekening, onderdeel 6.
73
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025
Programma 3
Maatschappelijk domein
Zorgen voor goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur
Dit programma bestaat uit de volgende producten: 3.1 Sport 3.2 Onderwijs 3.3 Cultuur
74
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025
Inleiding We streven naar goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Hiermee stellen we onze inwoners in staat om prettig te wonen, leren en recreëren binnen onze gemeente. Visies In 2025 zijn diverse beleidsvisies vastgesteld die het ankerpunt vormen voor verdere acties binnen het maatschappelijk domein: Integrale visie sociaalmaatschappelijk domein 2025, Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040, Kansen voor een kleurrijke toekomst en de Cultuurvisie 2025. Binnen deze visies is telkens de kernvraag: “Hoe kunnen we maximaal bijdragen aan het kansrijk, gezond en veilig opgroeien en het leven van inwoners van Zuidplas?”. Inmiddels wordt gewerkt aan de uitvoeringsplannen die uit deze visies voortvloeien.
Product 3.1
Sport
Algemeen doel product Het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen voor de gezondheid en sociale cohesie. Ontwikkelingen Wat hebben we bereikt? Sport en bewegen zijn in 2025 expliciet gepositioneerd als onderdeel van het preventiebeleid van de gemeente. In lijn met het GALA en het IZA is sport nadrukkelijk ingezet als preventief instrument binnen welzijn, zorg en onderwijs. Via Stichting ZO!, de buurtsportcoaches van Sportstichting Zuidplas en samenwerking met scholen en zorgorganisaties is sport duurzaam verbonden aan preventie, participatie en inclusie. Hiermee is sport een integraal onderdeel geworden van de sociale basis, zoals verankerd in de Integrale Visie Sociaal-Maatschappelijk Domein. Waar Zuidplas met de beweegnorm achterblijft, is de sportdeelname bovengemiddeld: 25,5% van de inwoners is lid van een sportbond (landelijk 24,2%). Dit onderstreept de sterke verenigingsstructuur binnen onze gemeente. De sterke verenigingsstructuur in Zuidplas blijkt ook uit nationale sportieve successen. In 2025 behaalden meerdere teams en individuele sporters uit Zuidplas nationale titels in onder meer korfbal, volleybal en schietsport. Deze prestaties onderstrepen de vitaliteit en kwaliteit van het lokale sportaanbod. De gemeenteraad heeft in 2025 unaniem ingestemd met de aanleg van nieuwe sportvelden in Zevenhuizen en Nieuwerkerk aan den IJssel.
Hiermee is ingespeeld op capaciteitsvraagstukken bij voetbal- en hockeyverenigingen. Wat hebben we ervoor gedaan? Buitensport Het beheerplan buitensport is herijkt. Werkzaamheden zijn geprioriteerd en gefaseerd. Tegelijkertijd bleek dat eerdere indexaties en VAT-kosten te laag waren geraamd, wat leidde tot financiële bijstellingen. De huuropbrengsten van buitensportaccommodaties zijn geactualiseerd en structureel verhoogd opgenomen in de jaarrekening. Daarnaast zijn gesprekken gestart met sportverenigingen over betrokkenheid bij investeringen en de samenhang tussen aanleg, renovatie, huur en subsidie. Binnensport De exploitatie van de binnensportaccommodaties stond in 2025 aanzienlijk onder druk door gestegen energieprijzen, cao-verplichtingen en inflatie. 75
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 Sportstichting Zuidplas verwachtte een exploitatietekort van € 834.066. Dit tekort is opgevangen door de reguliere exploitatiesubsidie (€ 257.304), de inzet van de bestemmingsreserve (€ 69.234) en een aanvullende subsidie vanuit de Zomernota (€ 507.438). Soortgelijke problematiek geldt ook voor Stichting Dorpshuis Swanla. Dit heeft bij de Najaarsnota 2025 geleid tot een aanvullende subsidie van € 40.000 voor de dekking van het exploitatietekort van 2025 van de stichting. Na de zomer is een offerte-uitvraag gestart met als doel om met de drie beheer/exploitatiestichtingen in 2026 te werken op basis van een nieuwe BCF-overeenkomst. De twee zwembaden naderen hun technische grenzen. Het Polderbad kan naar verwachting tot uiterlijk 2031 openblijven, maar vraagt in toenemende mate onderhoud en reparaties, wat leidt tot oplopende kosten en een groeiend risico op onverwachte uitval. Dat geldt ook voor het zwembad in Moordrecht dat kampt met lekkages en sterk verouderde installaties, waardoor de exploitatiezekerheid onder druk staat. De technische staat van beide voorzieningen brengt het risico met zich mee dat (tijdelijke of voortijdige) sluiting op enig moment niet kan worden uitgesloten. Om die reden is eind 2025 gestart met het opstellen van een verkenning van verschillende toekomstscenario’s voor gemeentelijk zwemvoorzieningen in de gemeente Zuidplas.
Deze scenario’s variëren van renovatie van de bestaande voorzieningen tot nieuwbouw van één of meerdere multifunctionele zwemlocaties en samenwerking met buurgemeenten. Het college zal de raad op een later moment informeren over de uitkomsten van de verkenning en een voorstel doen voor de te maken keuzes. Wat heeft het gekost? Binnen Product 3.1 Sport waren aanvullende middelen noodzakelijk om het bestaande voorzieningenniveau te handhaven. Met name de exploitatie van binnensportaccommodaties leidde tot een bijstelling van € 547.438. Zonder deze bijstelling zou het huidige voorzieningenniveau niet kunnen worden voortgezet. Doelstellingen en inspanningen De doelstelling(en) en inspanning(en) behorende bij het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen voor de gezondheid en sociale cohesie zijn integraal onderdeel van een aantal andere doelstellingen. Om die reden zijn hier geen separate doelstellingen en inspanningen op het gebied van sport opgenomen. Daarnaast werken we aan het verhogen van de sport- en beweegdeelname van onze inwoners en aan het versterken van vitale, gezonde en toekomstbestendige sportaanbieders.
Product 3.2
Onderwijs
Algemeen doel product Elk kind in Zuidplas krijgt passend, inclusief en zo thuisnabij mogelijk onderwijs. Ontwikkelingen Op basis van de Visie op Onderwijs, vanuit de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) – alle drie vastgesteld in 2023 - is en wordt gewerkt aan de concrete uitwerking van de doelstellingen voor onderwijshuisvesting, de aansluiting tussen onderwijs en zorg, en thuisnabij onderwijs. Op deze thema’s werken we samen met de schoolbesturen, schoolleiders en de kinderopvangorganisaties in het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) Onderwijs Zuidplas en het Directeurenoverleg Zuidplas (DOZ). De LEA is in 2025 verlengd tot en met 2026, in 2026 zal met de partners een nieuwe LEA worden opgesteld. 76
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025
In 2025 kregen de afspraken rond het schakelonderwijs voor anderstalige nieuwkomers in het primair en voortgezet onderwijs verder vorm. Voor elke 4- tot 18-jarige anderstalige is daarmee vanaf vestiging in gemeente Zuidplas snel en thuisnabij taalonderwijs mogelijk. Bij de start van het schooljaar 2025-2026 startte op twee basisscholen in Moordrecht en Nieuwerkerk, een jeugdhulpdeskundige, analoog aan en in vervolg op de pilot KC Koningskwartier. Het doel is vroegtijdig, laagdrempelig en preventief te zorgen voor de aansluiting tussen onderwijs en zorg. Regionaal (zowel in Midden-Holland als in regio Aan den IJssel) werd aan deze aansluiting vormgegeven met ontwikkelagenda's passend onderwijs, gezamenlijk met de andere gemeenten en de betrokken samenwerkingsverbanden passend onderwijs. In het DOZ wordt concreet vormgegeven aan doorgaande leer- en zorglijnen door samenwerking in warme overdracht tussen basisonderwijs en voortgezet onderwijs en uitwisseling op inhoud rond bijvoorbeeld rekenen – wiskunde. Ook voor de aansluiting tussen kinderopvang en basisschool (voor- en vroegschoolse educatie - VVE) zijn in dit overleg nadere afspraken gemaakt. Terwijl de haalbaarheidsonderzoeken en projectplannen uit het IHP worden uitgevoerd, wordt ook gewerkt aan een plan van aanpak voor de realisatie van maatschappelijke voorzieningen in Cortelande.
Vanwege de wettelijke verplichting is onderwijshuisvesting hierin een belangrijk onderdeel, inclusief ruimte voor bewegingsonderwijs. Tot nu toe hebben twee schoolbesturen voor primair onderwijs een aanvraag bij het ministerie van OCW ingediend om een school te starten in Cortelande, waarvan er één in 2025 is toegekend. Het ministerie zal medio 2026 een besluit nemen over de andere aanvraag. De twee schoolbesturen voor Voortgezet Onderwijs die nu al in Nieuwerkerk aan den IJssel gesitueerd zijn, hebben eind 2025 een aanvraag ingediend bij het ministerie voor het stichten van een nieuwe school. Dit betreft een samenwerkingsschool, inclusief eindonderwijs voor havo en vwo. Uitsluitsel vanuit het ministerie volgt ook medio 2026. In 2025 is verder gewerkt aan een plan om te kunnen voorzien in flexibele onderwijshuisvesting zodat we beter kunnen inspelen op de actuele ontwikkelingen en leerlingaantallen. Bij het project Nieuwbouw scholen Wijk Zuidplas is verdere vertraging ontstaan omdat er nader onderzoek moet worden gedaan naar de meest geschikte locatie voor tijdelijke huisvesting. Het doorexploiteren van de bestaande huisvesting brengt risico’s met zich mee. De gemeente is in overleg met de schoolbesturen over de noodzakelijke herstelacties om de scholen te kunnen blijven gebruiken tot de nieuwbouw gerealiseerd is.
Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?
Verantwoording - Wat hebben we bereikt?
3.2.1. Er is sprake van een consistent en herkenbaar beleid rond onderwijs.
De Visie op onderwijs is het kader voor het beleid rond onderwijs, de bijbehorende uitvoeringsplannen zijn de Lokale Educatieve Agenda en het Integrale Huisvestingsplan Onderwijs
77
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.2.1 De in december 2023 vastgestelde Visie op Onderwijs dient als richtinggevend kader. Uitvoeringsprogramma’s, projecten en beleidskeuzes zijn gebaseerd op en worden getoetst aan deze integrale visie. De visie, de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vormen de basis voor en zijn vast agendapunt in de overleggen met schoolbesturen en –directeuren.
Middelen
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit is afgerond en ingebed (door middel van standaard agendapunten in de overlegstructuur met het onderwijs: het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO met de schoolbesturen en het Directeuren Overleg Zuidplas (DOZ) met de schooldirecties) in de samenwerking met de scholen, daarin wordt doorlopend verband gelegd tussen de visie en de uitvoering.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Beter anticiperen op onze groei en het aantal benodigde schoollokalen eventueel in een flexibele huisvesting.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Verantwoording-Wat hebben we bereikt? 3.2.2. Goed onderwijs vindt plaats in goede huisvesting. Dit betekent: A) De onderwijsinhoudelijke aspecten worden zowel in de diverse A) De onderwijsinhoudelijke aspecten uit de Onderwijsvisie, zoals beschreven in haalbaarheidsonderzoeken als in het Programma van Eisen (PvE) per Hoofdstuk 3 Visie en Beleidsambities van het IHP, spelen een leidende rol in de project gekoppeld aan de ruimtelijke aspecten. bouwprojecten. B) Op basis van het IHP is gewerkt aan de opgaven die in de diverse B) Bij nieuwbouw wordt de benodigde capaciteit bepaald op het jaar waarop het dorpen gepland staan. Ieder jaar worden nieuwe prognoses gemaakt verwachte aantal leerlingen het grootst is en wordt rekening gehouden met een zodat er tijdig kan worden ingespeeld op de ontwikkelingen. In 2025 is bandbreedte voor extra groei van het aantal leerlingen en multifunctioneel gebruik. het KC Koningskwartier uitgebreid met vier lokalen.
Voor de verdere C) Noodlokalen worden alleen neergezet om een tijdelijke situatie te ruimtebehoefte in Zevenhuizen is een besluit voorbereid om de overbruggen: circulaire school, die in Moerkapelle heeft gestaan, te herplaatsen. - tijdens vervangingsopgave: als interim-voorziening. C) In het IHP staat een groot aantal opgaven waarbij tijdelijke - tijdens uitbreidingsopgave: waarbij we voor groeiwijken uitgaan van de t=0 huisvesting nodig is. In 2025 is gestart met de voorbereidingen om systematiek en voor bestaande wijken van de t-1 systematiek een raamovereenkomst met een unitbouwer te sluiten voor het kopen van 30 tijdelijke lokalen. Het betreft lokalen die voldoen aan de Frisse scholen richtlijnen die in het IHP zijn opgenomen. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.2.2.1 Afronden van diverse haalbaarheidsonderzoeken op grond van het IHP 2023-2027.
Middelen
78
Verantwoording -Wat hebben we daarvoor gedaan Het haalbaarheidsonderzoek voor De Nessevliet in Oud-Verlaat is in 2025 afgerond. In februari 2026 is een voorbereidingskrediet verstrekt; de school bereidt nu de nieuwbouw voor en de gemeente de tijdelijke huisvesting tijdens de bouw. Het haalbaarheidsonderzoek ‘Nieuwerkerk- basisscholen wijk Dorrestein’ is in 2025 afgerond: Herschikking van de scholen is in beginsel mogelijk, maar hangt nauw samen met andere gebiedsontwikkelingen mede in het licht van het gebiedspaspoort Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 Nieuwerkerk. Verder zijn in 2025 besluiten voorbereid voor het oplossen van het ruimtetekort in Zevenhuizen (integraal), Nieuwerkerk (De Terp) en Moordrecht (St Jozef). Het Project Uitbreiding KC Koningskwartier is voorspoedig verlopen. De oplevering van de vier extra lokalen heeft voor de start van het nieuwe schooljaar plaatsgevonden. Uiteindelijk is deze opgave in een jaar tijd gerealiseerd. Uit het vorige IHP zijn de projecten Nieuwbouw scholen Nieuwerkerk, wijk Zuidplas en Uitbreiding scholen Nieuwerkerk, wijk Esse nog niet afgerond.
3.2.2.2 Uitvoeren van diverse projectplannen volgens het vastgestelde Uitvoeringsprogramma.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.2.3. Het realiseren van volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.2.3. Samen met de schoolbesturen het proces uitwerken voor deze specifieke opgave uit het IHP 2023-2027. Een belangrijk onderdeel van dit proces is een locatieonderzoek dat in 2025 plaatsvindt.
Verantwoording-Wat hebben we bereikt? In het najaar van 2025 presenteerden Thorbecke en Comenius hun plan om tot een gezamenlijke school voor voortgezet onderwijs te komen. Deze school zal naast mavo en onderbouw havo en vwo (het huidige aanbod) ook bovenbouw havo en vwo aanbieden. Na het verzamelen van voldoende daarvoor benodigde ouderhandtekeningen zijn de scholen overgegaan tot een aanvraag bij het ministerie van OCW voor het starten van de nieuwe school. Middelen
Verantwoording Er is in 2025 onderzoek gedaan naar mogelijke locaties voor de nieuwe school voor Voortgezet Onderwijs als eerste fase van het haalbaarheidsonderzoek om uiteindelijk te komen tot één of meerdere voorkeurslocaties.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Betere aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp op scholen.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.2.4. In 2025 vinden meer kinderen en jongeren een passend onderwijs/zorg aanbod (ten opzichte van 2022). 79
Verantwoording-Wat hebben we bereikt? Naast specifieke aandacht voor thuiszittende leerlingen (in regionaal verband, met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs) en Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 voor anderstalige nieuwkomers (taalklassen) is in algemene zin ingezet op een goede aansluiting van zorg en onderwijs; op vroegsignalering en op preventieve inzet. Specifiek kreeg dit vorm in de uitbreiding van het aantal basisscholen met een jeugdhulpdeskundige binnen de school; in een verankering van het taalonderwijs voor nieuwkomers in het basisonderwijs; in extra plaatsingsmogelijkheid in de Internationale Schakelklas in het voortgezet onderwijs en in de werkwijze integraal arrangeren die zorg en onderwijs beter aan elkaar verbindt. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.2.4.1 Uitvoering geven aan de Regionale aanpak VSV, Lokale Educatieve Agenda, Passend Onderwijsplannen van de Samenwerkingsverbanden Onderwijs.
Middelen
3.2.4.2 Vervolg geven en verbreden van de pilot IKC.
3.2.4.3 Thuisnabij onderwijs agenderen bij OOGO en Jeugdhulporganisaties.
80
Verantwoording In de regionale uitvoeringsagenda’s passend onderwijs is vormgegeven aan speerpunten op gebieden als thuiszitters, integrale arrangementen onderwijs en zorg en collectieve zorginzet zowel in Midden-Holland als bij de IJsselgemeenten. De thema’s passend, inclusief en thuisnabij onderwijs uit de LEA zijn vaste agendapunten bij de overleggen met schoolbestuurders en –leiders. Langs deze weg worden 6 maal per jaar de stand van zaken, successen en knelpunten besproken. In het overleg met schoolleiders en locatiemanagers kinderopvang zijn afspraken gemaakt over doorgaande zorg- en leerlijnen en wordt de verbinding gelegd met (maatschappelijke) thema’s als sport, gezondheid, milieu, cultuur, burgerschap en veiligheid Op twee scholen is in 2025 op dezelfde wijze als bij de pilot IKC een jeugdhulpdeskundige ingezet. Bij andere scholen wordt door het betreffende schoolbestuur een andere vorm van integratie van onderwijs, kinderopvang en zorg geïmplementeerd. Evaluatie van dit eerste deel van de uitrol van de pilot moet de basis gaan vormen voor (besluit over) verder vervolg. Thuisnabij onderwijs is onderdeel van de Lokale Educatieve Agenda en is van daaruit vast agenda-onderwerp bij het OOGO.
In eerste instantie zijn twee en per schooljaar 2025-2026 één taalklas(sen) in het primair onderwijs gestart die ervoor zorgen dat betreffende kinderen niet langer op taalklassen in buurgemeenten zijn aangewezen. Anderstalige leerlingen in het voortgezet onderwijs Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 waren tot mei 2024 aangewezen op de Internationale Schakelklas (ISK) in Gouda. Inmiddels kunnen zij ook terecht bij een nieuwe ISK, in Capelle. In regio Aan den IJssel wordt in het kader van de ontwikkelagenda passend onderwijs de werkwijze integraal arrangeren (van onderwijs en zorg) overgenomen die al in MiddenHolland wordt gebruikt. Verbonden partijen Stichting ZO! Stichting ZO! verzorgt het schoolmaatschappelijk werk op de basisscholen en levert de jeugdhulpdeskundige in het KC Koningskwartier. Voor en met de scholen die in 2025-2026 (analoog aan de pilot Koningskwartier) willen gaan werken met een jeugdhulpdeskundige, vindt voorbereidend overleg plaats vanuit Stichting ZO!
Product 3.3
Cultuur
Algemeen doel product Een belangrijk speerpunt binnen de Cultuurvisie is: ‘Cultuur is van iedereen, voor iedereen. Cultuur is overal of zou overal kunnen zijn’. In 2024 is afgesproken dat de cultuurvisie herijkt zal worden. Dit betekent dat we de diverse speerpunten uit de huidige visie tegen het licht houden en dat we nieuwe accenten kunnen bepalen. Een en ander kreeg zijn beslag in 2025. Het voornemen om dwarsverbanden met andere beleidsterreinen nadrukkelijk op te zoeken, zal zeker voorop blijven staan. Het is namelijk algemeen bekend dat cultuur een preventieve werking heeft en bijdraagt aan het voorkomen van problemen zoals eenzaamheid, stress en depressie. Ontwikkelingen Lokaal Cultuurvisie In de eerste helft van 2025 is, in afstemming met het culturele veld, gewerkt aan de herijking van de cultuurvisie. De Cultuurvisie 2025 draagt de titel ‘Kansen voor een kleurrijke toekomst’. Deze titel benadrukt het belang van cultuur. Cultuur verbindt mensen, vertelt verhalen en geeft kleur aan het dagelijks leven. Daarnaast draagt cultuur bij aan Positieve gezondheid en mentaal welzijn, maar ook aan kansengelijkheid en inclusie. De Cultuurvisie 2025 levert inhoudelijke input voor andere visies en beleid in de gemeente. Het toepassen van een integrale benadering vergroot de impact en zorgt voor wederzijdse versterking van het beleid.
In de uitvoering verbinden we cultuur daarom met andere beleidsterreinen zoals onderwijs, zorg en welzijn maar ook met gebiedsontwikkeling, recreatie, etc. Om cultuur goed zichtbaar te houden, wordt iedere maand de Uit-agenda Zuidplas gepubliceerd. Erfgoed
81
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 Cultuur en erfgoed zijn nauw met elkaar verweven. De gemeente is zuinig op haar erfgoed. Enerzijds wordt duurzame herbestemming en het toekomstbestendig maken van erfgoed aangejaagd door eigenaren te adviseren. Anderzijds handhaaft de gemeente op de instandhoudingsplicht voor erfgoed en spreekt zij eigenaren niet alleen aan op deze plicht, maar treedt zij ook handhavend op tegen geconstateerde overtredingen. Tot slot wordt de kenbaarheid van erfgoed steeds verder vergroot, onder meer door de prominente rol in projecten (zoals de gebiedspaspoorten) en de vergroting van zichtbaarheid door het aanbrengen van monumentenschildjes. De gemeente heeft haar gemeentelijke website over erfgoed en monumenten geactualiseerd, zodat informatie voor inwoners en eigenaren van erfgoed goed vindbaar is. Ook is een spreekuur voor erfgoed gelanceerd, waar eigenaren van erfgoed hun plannen kosteloos kunnen laten toetsen. Tot slot is in samenwerking met de Groene Grachten de Groene Menukaart Zuidplas ontwikkeld. Daarmee kunnen eigenaren van oude panden kijken hoe zij het beste kunnen verduurzamen. Regionaal Samenwerking De gemeenten in de Regio Midden-Holland werken nauw samen op het gebied van cultuur. Daarnaast is de samenwerking met ander regio's, de provincie Zuid-Holland en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) in 2025 geïntensiveerd.
In navolging op de officiële erkenning van Regio Midden-Holland als cultuurregio is in 2025 het Cultuurconvenant Zuid-Holland 2025-2028 afgesloten. In dit convenant zijn onderlinge afspraken gemaakt over gezamenlijke prioriteiten. Het convenant draagt bij aan de versterking van cultuur door kennis te delen en informatie uit te wisselen. De regio-specifieke afspraken richten zich op onderwerpen zoals innovatief samenwerken, Cultuureducatie met Kwaliteit, Immaterieel erfgoed, brede welvaart, etc. Het achterliggende doel is cultuur voor inwoners toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk te houden. Omgevingswet De grote regionale en landelijke ontwikkeling op het gebied van erfgoed betreft de implementatie van de Omgevingswet. De gemeente Zuidplas is één van de gemeentes in het Groene Hart (en breder in Zuid-Holland) die hiermee grote stappen maakt en een voorbeeldfunctie heeft. Via actieve kennisuitwisseling met andere overheden en het Erfgoedhuis Zuid-Holland zet de gemeente actief in op de meest accurate borging van ons erfgoed onder de Omgevingswet door te leren van best practices elders en haar eigen ideeën over erfgoed onder de Omgevingswet actief uit te dragen. In 2025 zijn de regels voor Archeologie opgenomen in het ontwerp Omgevingsplan. De vaststelling hiervan is voorzien in Q1 van 2026.
Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Huidig cultuurbeleid continueren.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor cultuur en erfgoed. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.3.1. Inwoners worden in staat gesteld om zich op cultureel gebied te ontwikkelen, met aandacht voor kwetsbare doelgroepen.
Verantwoording-Wat hebben we bereikt? In 2025 is de doelstelling voortgezet. We hebben ingezet op het beter zichtbaar maken van initiatieven en mooie plekken in onze gemeente, o.a. door maandelijks een Uit-agenda Zuidplas te publiceren. Cultuur educatieve activiteiten op de basisscholen, op het voortgezet onderwijs en in het aanbod van BRAinS zijn belangrijk voor de culturele ontwikkelingen van kinderen en jongeren. 82
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 3.3.2. Medio 2026 is het aantal deelnemers aan culturele activiteiten gestabiliseerd met 70% op basis van het panelonderzoek cultuur. De tevredenheid over het culturele activiteitenaanbod is gestabiliseerd. 3.3.3. Medio 2026 is het huidige culturele erfgoed in de gemeente behouden gebleven en de zichtbaarheid en vindbaarheid voor de inwoners toegenomen.
Uit het digitaal panelonderzoek over cultuur dat gehouden is in maart 2025 blijkt, dat het aantal deelnemers aan activiteiten en de tevredenheid over het aanbod is gestabiliseerd. De gemeente heeft actief regie gehouden op de bescherming en het behoud van ons cultureel erfgoed, onder meer door het aanjagen van herbestemmingen en de handhaving op instandhouding (zoals Geertruidahoeve, het voormalig raadhuis van Moordrecht, etc.). Monumenten zijn beter herkenbaar gemaakt door het aanbrengen van monumentenschildjes. Daarnaast vonden er activiteiten plaats om ons cultureel erfgoed en recreatief aanbod onder de aandacht te brengen bij inwoners en bezoekers. Er is door de gemeente ingezet op het uitdragen van de verschillende perspectieven op democratisering van erfgoedverhalen, waarbij ruimte is voor meerstemmigheid van (omstreden) erfgoed en herinneringscultuur. Erfgoed heeft een prominentere rol gekregen binnen de ruimtelijke ordening, onder meer in omgevingsplannen en bij gebiedsontwikkelingsprojecten. Erfgoed is één van de pijlers voor ontwikkelingen, bijvoorbeeld op het gebied van herbestemmingsopgaven of als drager van gebiedsidentiteit bij andere ruimtelijke ontwikkelingen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen in de (directe) omgeving van erfgoed wordt bovendien gekeken naar een betere beleving van het monument en de monumentale waarden.
In november 2025 heeft de eerste regionale Ambachtenroute (Groene Hart) plaatsgevonden. Voor Zuidplas deden twee organisaties mee: Steenovens Klein Hitland en Korenmolen Windlust.
3.3.4. Bij de ontwikkeling van ruimtelijke projecten worden koppelkansen met cultuur en erfgoed benut.
3.3.5. Het aanbod van erfgoedevenementen is uitgebreid.
Effectindicator
3.3.2.1 Deelnemers culturele activiteiten 3.3.2.2 Tevredenheid over culturele activiteitenaanbod
Realisatie 2019 (nulmeting) 79%
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Zomernota 2025
Niet bekend Niet bekend
Niet bekend
≥ 70%
79%
79%
79%
Begroting medio 2026 ≥ 70%
Niet bekend
≥ 22%
22%
22%
22%
≥ 22%
22%
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?
Middelen 83
Najaarsnota 2025
Realisatie 2025
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 3.3.1.1 Stimuleren van onze culturele partners om vernieuwende activiteiten te initiëren, waarbij er volop aandacht is voor de samenwerking met het onderwijsveld (cultuureducatie) en het zorg en welzijnsveld (in aansluiting op projecten ter bestrijding van eenzaamheid, stress en depressie). 3.3.1.2 Op lokaal niveau vorm (blijven) geven aan Europese (culturele, educatieve, sportieve en zakelijke) uitwisseling; samen met de inwoners en organisaties binnen Zuidplas onderhouden we de banden met onze Duitse partnergemeente Bückeburg. De Stichting Internationale Betrekkingen is (in samenspraak met de gemeente) verantwoordelijk voor de organisatie en de uitvoering van de jumelage-activiteiten. 3.3.3.1 Een uitvoeringsprogramma opstellen in samenspraak met de klankbordgroep erfgoed en extra aandacht geven aan het delen van informatie en kennis. 3.3.4.1 Opnemen van een paragraaf over cultuur en erfgoed in de ruimtelijke plannen.
Er hebben op scholen, in dorpshuizen, in verzorgingshuizen en op andere plekken tal van activiteiten plaatsgevonden. Culturele organisaties maakten gebruik van de mogelijkheid om het aanbod zichtbaar te maken op de Uit-agenda Zuidplas die maandelijks is verschenen. Het 50-jarig bestaan van de jumelage is ook in Zuidplas gevierd met een delegatie van verenigingen en het gemeentebestuur uit Bückeburg.
Besloten is om de Erfgoedvisie in 2025 niet te actualiseren, aangezien in de Omgevingsvisie de verouderde passages al worden herijkt. Erfgoed was één van de pijlers voor ontwikkelingen, bijvoorbeeld op het gebied van herbestemmingsopgaven of als drager van gebiedsidentiteit bij andere ruimtelijke ontwikkelingen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen in de (directe) omgeving van erfgoed is bovendien gekeken naar een betere beleving van het monument en de monumentale waarden. De gemeente heeft erfgoedinitiatieven vanuit het veld ondersteund en organisaties attent gemaakt op regionale initiatieven, zoals bijvoorbeeld de Ambachtenroute.
3.3.5.1 Stimuleren van onze erfgoedpartners om erfgoedevenementen te initiëren.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” Uit spoor 3 Vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.3.6. Teneinde een integraal beeld te behouden op het voorzieningenniveau van Zuidplas, stellen we complementair hieraan een visie op maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente die leidraad kan zijn voor het voorzieningenprogramma.
84
Verantwoording-Wat hebben we bereikt? In 2025 is de Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040 opgesteld. In deze visie zijn ambities en beleidsuitgangspunten geformuleerd voor het voorzieningenniveau in Zuidplas, daarbij rekening houdend met de komst van Cortelande als vijfde dorpskern
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 en met maatschappelijke opgaven uit de Integrale visie sociaalmaatschappelijk domein. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.3.6 We stellen in Q2 2025 een visie op maatschappelijke voorzieningen vast voor de gehele gemeente.
Middelen
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? De Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040 is in september 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Dit gebeurde gelijktijdig met de Integrale visie sociaal-maatschappelijk domein, de Cultuurvisie 2025 en de herijking van het Subsidiebeleid. Naast ambities en beleidsuitgangspunten voor het gewenste voorzieningenniveau in Zuidplas, gaat de voorzieningenvisie ook in op het huidige voorzieningenniveau en bijbehorende knelpunten. Ook wordt er een doorkijk gegeven naar een aantal opgaven op voorzieningenniveau voor de komende jaren. Eind 2025 is gestart met het opstellen van een Uitvoeringsplan maatschappelijke voorzieningen. Daarin worden de opgaven uit de visie nader geconcretiseerd en wordt ook de koppeling gelegd met andere trajecten waarin acties voor maatschappelijke voorzieningen aan de orde komen (zoals het traject Gebiedspaspoorten en de Opgave Cortelande).
Verbonden partijen Streekarchief Gemeente Zuidplas levert deelnemers aan zowel het dagelijks bestuur als het algemeen bestuur van het Streekarchief. We participeren actief in de samenwerking via bijvoorbeeld diverse pilots rondom het e-depot en het opstellen van een regionale hotspotmonitor. Er wordt sinds 2025 weer vormgegeven aan het Strategisch Informatie Overleg (SIO) en er wordt jaarlijks gerapporteerd met betrekking tot het archieftoezicht. Beleidsindicatoren programma 3
85
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025
Beleidsindicatoren Programma 3 Taakveld: Onderwijs Naam indicator
Werkelijk Eenheid
Bron*
Absoluut verzuim (deze leerlingen staan niet op een school ingeschreven)
Aantal per 1.000 leerlingen
DUO/Ingrado/Jaarsverslag leerplicht
Relatief verzuim (deze leerlingen spijbelen, gaan ongeoorloofd op vakantie of vertonen zorgwekkend ziekteverzuim)
Aantal per 1.000 leerlingen
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
2021
2022
2023
2024
2025
Zuidplas:
-
1,1
1,9
7,2
n.n.b.
Referentiegemeenten:
2,0
4,2
6,0
5,6
n.n.b.
Zuidplas:
31
45
37
28
n.n.b.
Referentiegemeenten:
18
21
23
25
n.n.b.
Zuidplas:
1,1%
1,6%
1,4%
2,1%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
1,6%
2,1%
2,0%
2,0%
n.n.b.
DUO/Ingrado
DUO/Ingrado
Taakveld: Sport, cultuur en recreatie Naam indicator
Werkelijk Eenheid
Niet-sporters (het percentage niet-wekelijkse % sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder in Zuidplas
Bron*
2016
2020
2022
2024
2025
Zuidplas:
48,0%
48,4%
51,4%
44,0%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
49,5%
50,8%
47,9%
44,7%
n.n.b.
GGD, CBS, RIVM
* Via www.waarstaatjegemeente.nl
86
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 Wat heeft het programma maatschappelijk domein gekost? bedragen x € 1.000
Maatschappelijk domein Jaarrekening 2024 Sport Lasten Baten Onderwijs Lasten Baten Cultuur Lasten Baten Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat
Primitieve begroting 2025
Begroting na Jaarrekening wijziging 2025 2025
Verschil
5.122 1.737
4.464 1.340
5.471 1.641
5.521 1.771
-50 130
5.514 1.159
5.609 976
5.879 1.211
5.837 1.134
42 -77
2.026 150 12.663 3.046 -9.617 -9.617
2.057 74 12.129 2.390 -9.739 -9.739
2.354 319 13.705 3.171 -10.534 -10.534
2.201 255 13.559 3.161 -10.399 -10.399
154 -64 145 -10 135 135
Een toelichting op de verschillen tussen begroting en realisatie is te vinden in de financiële Jaarrekening, onderdeel 6.
87
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025
Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling Ontwikkeling met dorpse identiteit Dit programma bestaat uit de volgende producten: 4.1 Ruimtelijke ordening en vergunningverlening 4.2 Wonen 4.3 Economie 4.4 Verkeer en vervoer 4.5 Gebiedsontwikkeling 4.6 Duurzaamheid
88
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025
Inleiding Onze gemeente kenmerkt zich door haar ondernemende karakter. We investeren in het behoud van het dorpse karakter en waar nodig in het versterken van de dorpen van Zuidplas, zodat het daar prettig wonen en werken blijft. Daarbij bouwen we naar zowel lokale als bovenregionale behoefte, waarbij integrale en duurzame gebiedsontwikkeling ons uitgangspunt is. We hebben oog voor een evenwichtige woningvoorraad, de verkeersontsluiting, het voorzieningenniveau en het ondernemerschap. We bereiden grote transities voor op het gebied van energie en klimaat.
Product 4.1
Ruimtelijke ordening en vergunningverlening
Algemeen doel product Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde, fysieke leefomgeving. Hierin is de omgevingskwaliteit toekomstbestendig en zet de gemeente in op een doelmatig beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Ontwikkelingen Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden alsook de Wet Kwaliteit Borging (WKB). Inmiddels zijn we het derde jaar in gegaan onder de nieuwe Omgevingswet. Alle werkprocessen zijn aangepast om volgens de Omgevingswet te werken, zoals het instellen van de intake- en omgevingstafel om initiatieven integraal te kunnen beoordelen. Daarnaast is de eerste wijziging van het omgevingsplan ter inzage gelegd (beoogde vaststelling Q1 – 2026) en worden er steeds meer buitenplanse omgevingsplan-activiteiten aangevraagd en verleend. Gebiedspaspoorten In 2025 hebben we ingezet op het behoud en versterken van de fysieke leefomgeving in en grenzend aan de dorpen. De Omgevingsvisie Zuidplas 2040 is in 2021 vastgesteld en de gemeente is aan de slag met de uitwerking van de lange termijn ambities. Vóór 2025 zijn de raadsvoorstellen van de gebiedspaspoorten voor de drie dorpen Zevenhuizen, Moerkapelle en Moordrecht vastgesteld.
In 2025 werkten we aan de uitvoering van de raadsbesluiten, zoals de visies op de transformatiegebieden Zevenhuizen-centrum, Nijverheidscentrum en Ringvaartzone (Zevenhuizen); het ontwikkelperspectief voor de locaties Dorpsstraat en Op Moer, het kavelpaspoort voor de locatie Altanova en de gebiedsontwikkeling van de Julianadriehoek (Moerkapelle); en het ontwikkelperspectief voor de locaties Moerdregt en de Tulpstraat (Moordrecht). Verder werkten we in 2025 aan het opstellen van het gebiedspaspoort voor het laatste dorp: Nieuwerkerk aan den IJssel. Ook ná de vaststelling van het gebiedspaspoort houdt de gemeente Zuidplas het contact met de participanten. Het streven is om een á twee keer per jaar de Smaakmakers (inwoners) en stakeholders (ondernemers en maatschappelijke organisaties) mee te nemen in de voortgang. Omgevingsplan Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de gemeente een Omgevingsplan van rechtswege. Dit omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel (alle oude bestemmingsplannen en verordeningen van de gemeente en bruidsschatregels) en een nieuw deel (wat op dit moment nog leeg is, met uitzondering van bruidsschatregels). Het omzetten van regels van het tijdelijke deel naar het nieuwe deel van het omgevingsplan moet eind 2031 klaar zijn.
89
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 De eerste wijziging omgevingsplan – beleidsneutrale regels heeft in 2025 ter inzage gelegen. De stukken worden aan de raad voorgelegd ter vaststelling begin 2026. In het Omgevingsplan voor de héle gemeente wordt gewerkt aan actueel ruimtelijk beleid, waarbij voldoende mogelijkheden zijn om mee te denken met initiatiefnemers en de ambities, zoals geformuleerd in de omgevingsvisie, te realiseren. In deze fase zal de gemeente ook kijken naar de dienstverlening in de vorm van toepasbare regels. Met deze producten bieden we ruimte aan initiatieven binnen en rondom de dorpen, met de nadruk op het optimaliseren van maatschappelijk rendement. Omgevingsvisie De gemeente heeft in 2021 de Omgevingsvisie vastgesteld zonder Cortelande. In 2025 zijn de grenzen van de Omgevingsvisie aangepast en is de Omgevingsvisie gepubliceerd op het DSO (het Digitaal Stelsel Omgevingswet). Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.1.1 We werken conform de uitgangspunten van de Omgevingswet. Dit leidt uiteindelijk tot snellere en betere besluitvorming met ruimte voor maatwerk.
Dit vraagt om een integrale werkwijze van de gemeente, inwoners, bedrijven en belanghebbenden. Hierdoor wordt het vestigingsklimaat aantrekkelijker. 4.1.2 We behandelen de initiatieven van ondernemers en inwoners op de intake- en omgevingstafel om hen beter te informeren over de wenselijkheid en haalbaarheid van hun initiatieven.
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.1.1.1 We streven ernaar om 95% van de aanvragen voor alle binnenplanse en buitenplanse omgevingsplanactiviteit binnen de wettelijke reactietermijn af te handelen.
Middelen
90
Verantwoording- Wat hebben we bereikt? De processen verlopen goed en het werken onder de Omgevingswet zorgt voor duidelijke processen en termijnen. Initiatieven van ondernemers en inwoners worden hierdoor beter bediend. Het proces van de intake- en omgevingstafel verloopt naar behoren. De wenselijkheid en haalbaarheid van initiatieven worden integraal afgewogen en ondernemers en initiatiefnemers worden begeleid om te komen tot een concrete formele aanvraag. Verantwoording Over het gehele jaar 2025 zijn 88% van de aanvragen binnen de wettelijke termijn afgehandeld. De inspanning ligt achter op schema omdat niet alle vergunningen volledig worden ingediend. Het wachten op aanvullende stukken zorgt voor het niet kunnen halen van de wettelijke reactietermijn. Voor het indienen van stukken zijn we afhankelijk van initiatiefnemers.
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 4.1.1.2 In 2025 wordt een (deel)omgevingsplan ter vaststelling voorgelegd aan de raad.
Momenteel loopt deze inspanning iets achter op schema. De eerste wijziging omgevingsplan ligt begin 2026 ter vaststelling bij de gemeenteraad. Indien alle benodigde stukken beschikbaar zijn, wordt de termijn van 12 weken gehaald. Als er stukken voor beoordeling ontbreken of onvolledig zijn vanuit de initiatiefnemer, dan kan het zijn dat de termijn niet gehaald wordt, daar zijn wij dus afhankelijk van. Hier wordt echter goed over gecommuniceerd.
4.1.2.1 De wenselijkheid en haalbaarheid van initiatieven van ondernemers en inwoners wordt op de intake- en omgevingstafel besproken, waarbij wordt gestreefd binnen 12 weken een antwoord te geven.
Verbonden partijen Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) De Omgevingsdienst Midden-Holland draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving door: 1. Uitvoering van taken op het gebied van milieu in het algemeen en de Wet milieubeheer en aanverwante wetten in het bijzonder, waaronder de taken op het gebied van milieuvergunningverlening, -handhaving en -toezicht (Omgevingswet). Ook voorziet de ODMH de gemeente Zuidplas van specialistisch milieuadvies (geluid, bodem, lucht, etc.). 2. Uitvoering van de vergunningverlening en handhaving op de Bouw- en woningtoezicht op grond van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouw. Bovenstaande taken die door de ODMH worden uitgevoerd,dragen bij aan de doelstellingen en inspanningen met betrekking tot het beter faciliteren van ondernemers en inwoners.
Product 4.2
Wonen
Algemeen doel product Zuidplas bouwt de komende jaren voor een duurzaam inclusieve samenleving, waar ook zorg en aandacht is voor huishoudens die minder zelfredzaam zijn. De gemeente wil de komende jaren een deel van de lokale en regionale bouwopgave voor haar rekening nemen. Ontwikkelingen Wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting Dit wetsvoorstel is op 6 maart 2024 ingediend bij de Tweede Kamer en aangenomen in de Tweede kamer op 3 juli 2025. Momenteel wordt deze behandeld in de Eerste Kamer en is er een novelle in behandeling in de Tweede Kamer. Deze wet wijzigt de Huisvestingswet 2014, Omgevingswet, De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Woningwet. De Rijksoverheid wil meer regie pakken op de aantallen woningen en locaties, op betaalbare woningen en verdeling daarvan en het verstevigen van lokale prestatieafspraken. Ook komt een gemeentelijke woonvisie met dit wetsvoorstel qua rechtsgeldigheid te vervallen. Dit maakt dat gemeenten verplicht worden om een volkshuisvestelijk programma onder de Omgevingswet op te stellen. In het volkshuisvestelijk programma worden de percentages voor sociale huur (30%) en andere categorieën, evenals 2/3e betaalbaar, opgenomen op last van de 91
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 instructieregels. Deze volgen vanuit het Rijk naar aanleiding van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Woonwagenstandplaatsen Er ligt een (wettelijke) opgave om extra woonwagenstandplaatsen te realiseren in Zuidplas om te voorzien in de behoefte. In het (tijdelijk) omgevingsplan (CHW bestemmingsplan Middengebied Zuidplaspolder 1) zijn 6-8 standplaatsen opgenomen in het Middengebied. De stedenbouwkundige inpassing hiervan en de kansen voor gefaseerde realisatie in de ontwikkeling van Cortelande wordt onderzocht. Daarnaast is binnen de fasering inmiddels een locatieonderzoek uitgevoerd die verder wordt uitgewerkt. Daarnaast wordt gewerkt aan nieuw (toewijzings-)beleid voor bestaande en nieuwe woonwagenstandplaatsen in de gemeente. Wijziging provinciaal omgevingsbeleid De Provincie Zuid-Holland pakt in het kader van de Woondeals meer regie op gemeentelijke woningbouwprogramma's. In de Omgevingsverordening is opgenomen dat gemeenten met minder dan 27% sociale huur minimaal 34% sociale huur moeten programmeren in nieuwbouw. Zuidplas heeft 24% sociale huur. In reactie hierop heeft Zuidplas in 2025 een groeipad sociale huur opgesteld en voorgelegd aan de provincie. De provincie neemt dit mee bij de beoordeling van nieuwe plannen in de gemeente Zuidplas. Regionale Woonzorgvisie In 2025 is de regionale woonzorgvisie als koers opgeleverd.
De regio staat aan de vooravond om hierover uitvoering- en verdeelafspraken te maken. Hierover zijn in het verleden al afspraken gemaakt. Hier is eind 2025 mee gestart en loopt door in 2026. De uitkomsten moet de gemeente verankeren in het op te stellen volkshuisvestelijke programma. B/L Score Er is in 2025 de regio Midden-Holland (minus gemeente Krimpenerwaard) verkend of het nodig is om ter bevordering van de slaagkansen van regionaal woningzoekenden de toewijzingssystematiek voor corporatiewoningen aan te passen. Om in te kunnen schatten wat de gevolgen/risico’s van een andere systematiek zijn, gaat in 2026 een impactanalyse worden uitgevoerd op regionaal niveau. Wij komen hierop terug zodra deze is afgerond bij de Zomernota 2026. Woontopafspraken Eind 2024 zijn door het Rijk woontop-afspraken gemaakt over de realisatie en versnelling woningbouw. In 2025 worden gewerkt aan de uitwerking van deze afspraken, zoals onder andere het herijken en concretiseren van de Regionale Realisatie Agenda Wonen Midden-Holland (regionale woondeal). De investeringscapaciteit van corporaties in Midden-Holland blijft nog steeds een aandachtspunt, waar het Rijk van op de hoogte is (zie ook de Tweede Kamer vragen van kamerlid Grinwis). In regionaal verband wordt gewerkt aan onderlinge solidariteit en versnelling van woningbouwprojecten.
Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Een passend en betaalbaar woonaanbod voor alle doelgroepen binnen Zuidplas.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. 92
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?
Verantwoording - Wat hebben we bereikt?
4.2.1 In 2026 voldoet het woningbouwprogramma voor de komende 10 jaar voor 95% aan de uitgangspunten van 2/3 betaalbaar, waaronder 30% sociale huur, 10% middenhuur en koopwoningen tot € 390.000 (prijspeil 2024).
In 2025 is er gewerkt aan verschillende projecten met als doelstelling om zoveel mogelijk een 2/3 betaalbaar woningbouwprogramma te realiseren. Doordat er in Cortelande 50% betaalbaar geprogrammeerd wordt, e hierover afspraken zijn gemaakt in de raad en ook op bestuurlijk niveau met stakeholders, is het niet haalbaar om ten minste 95% van het totaal 2/3 betaalbaar te programmeren. Het blijft echter wel het streven om hier zo dicht mogelijk bij te komen. In 2025 zijn er twee initiatieven met betrekking tot huisvesting voor arbeidsmigranten verder gebracht. In 2025 heeft gemeente Zuidplas de starterslening heringevoerd, hierdoor maken meer starters kans op een betaalbare woning. Er is gestart met de toewijzingsprocedure voor een complex in Zevenhuizen waar starters voor in aanmerking komen. Daarnaast is er begonnen met de bouw van een ouderencomplex in Nieuwerkerk a/d IJssel.
4.2.2 We stimuleren passende huisvesting voor doelgroepen met specifieke aandacht voor arbeidsmigranten, starters en ouderen, zodat zij zich kunnen vestigen in Zuidplas.
Effectindicator
Nulmeting
4.2.1. Woningbouwprogramma dat de komende 10 jaar voldoet aan de uitgangspunten van 2/3 betaalbaar
onbekend
Realisatie 2023 82%
Realisatie 2024 83%
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?
Begroting 2025 89%
Middelen
4.2.1.1 Inzicht verkrijgen door data rondom wonen te digitaliseren in een lokaal dashboard wonen.
Zomernota 2025 93%
Najaarsnota 2025 ≥ 95%
Realisatie 2025 80%
Begroting 2026 ≥ 95%
Verantwoording Momenteel wordt gewerkt met een lokale woningbouwmonitor in Excel. In Q4 2025 is een offerte ondertekend om deze monitor om te zetten in een digitaal dashboard, waarmee wordt beoogd een efficiëntieslag te maken in de monitoring van woningbouwplannen. Deze gaat in 2026 live. Het locatieonderzoek naar 48 flexwoningen in en aan bestaande dorpen is in uitvoering. Er zijn in 2025 verkennende gesprekken gevoerd met woningcorporaties om de randvoorwaarden in kaart te brengen. Voor de feitelijke realisatie moet worden gewacht met het verder brengen van de locaties tot er duidelijkheid is over de
4.2.1.2 Om het betaalbare aanbod voor doelgroepen te vergroten wordt er op tijdelijke- flexwoningen ingezet.
93
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 doorgang van de Regionale Opvang Locatie (ROL). De bijdrage van het COA aan de flexwoningen is namelijk gekoppeld aan de ROL. Lokale woonvisie De lokale woonvisie is geactualiseerd en vastgesteld door de raad op 3 juni 2025.
4.2.1.3 en 4.2.2.4 Er wordt in 2025 een regionale woonzorgvisie opgesteld waar de lokale opgave in beeld wordt gebracht. Daarnaast wordt de Woonvisie geactualiseerd en worden voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een volkshuisvestelijk programma onder de Omgevingswet.
Regionale woonzorgvisie Het onderzoeksrapport met het visiedocument zijn voor het zomerreces aangeboden aan de raad. Dit is de input voor het in 2026 vast te stellen regionale afsprakenkader dat weer kan landen in het in het lokale volkshuisvestelijke programma. Volkshuisvestelijk programma Het maken van een aanpak voor het opstellen van een volkshuisvestelijk programma is uitgesteld naar 2026, doordat de invoering van de wetgeving is uitgesteld. De bedoeling is om richting eind 2026/begin 2027 het volkshuisvestelijk programma af te ronden. Hiervoor is het de intentie om een externe partij aan te trekken. Voor 2025 en 2026 staan momenteel ca. 730 woningen geprogrammeerd, van de in 2025 geprogrammeerde woningen zijn er 290 opgeleverd, waarvan 50 onzelfstandige zorgunits. Dat zijn er iets minder dan beoogd vanwege vertraging bij een aantal woningbouwprojecten. Voor 2026 staan er nu nog 440 woningen geprogrammeerd. De te realiseren woningen in Cortelande zorgt voor de grootste verschuivingen. Daarnaast wordt voor de komende jaren nog gezocht naar nieuwe toekomstige woningbouwlocaties.
4.2.1.4 Vergroten van het woningaanbod door het bijbouwen van ruim 700 woningen in 2025 en 2026 in en aan de dorpen én door de bestaande woningvoorraad te verruimen. De gronden in het Middengebied worden bouwrijp gemaakt en er wordt gestart met bouwen van de eerste woningen in 2026.
Cortelande Voor de ontwikkeling van Cortelande is het bestemmingsplan vastgesteld. De fysieke start van de ontwikkeling kan pas plaatsvinden na behandeling bij de Raad van State van de ingediende beroepen of het intrekken hiervan. Op basis van de huidige voorziene planning (afhankelijk van de doorlooptijd bij de Raad van State) zal de fysieke start van de ontwikkeling in 2027 kunnen beginnen en de start van de realisatie van woningbouw in 94
Inhoudsopgave Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026.
JAARSTUKKEN 2025 2028. Het sociale woningbouwprogramma voor de eerste fase wordt in samenwerking met woningcorporaties verder uitgewerkt. In 2025 is er gewerkt aan een projectplan om kaders te geven aan “samen zelfbouwen in Cortelande”. Uitgangspunt is dat deze vorm van bouwen de basis legt voor een hechte woongemeenschap. Er zijn meerdere vormen mogelijk. Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), woon-coöperaties, beheer coöperaties in sociale huur-complexen, mede-opdrachtgeverschap, etc. Door uitgebreid onderzoek te doen in het land, te brainstormen met initiatiefnemers en diverse publicaties en onderzoeken te analyseren, kunnen we een gedegen plan neerleggen over hoeveel zelfbouwgroepen we nodig denken te hebben voor een hechte woongemeenschap, hoe we denken die te bereiken en hoe we die een plek kunnen geven in Cortelande. Eind 2025 is de pilot toezicht en handhaving met de ODMH geëvalueerd. Deze pilot is opgezet om uitvoer te geven aan de wet goed verhuurderschap (die zich richt op misstanden in de verhuur van woningen, waarbij ook arbeidsmigranten worden benoemd), waarbij gewerkt werd vanuit meldingen over misstanden. Hieruit kwam naar voren dat de meeste misstanden minnelijk zijn opgelost en er ook geen actieve melders waren. Reden hiervoor is onder meer dat arbeidsmigranten vaak niet melden.