Notulen raad 8 juli 2024 - vastgesteld

PDvZ zal, zoals al aangegeven in de commissievergadering, dit raadsvoorstel tot herprogrammering van de Entree steunen. Er moet gewoon vaart worden gemaakt en de eerste paal moet de grond in. Het heeft al lang genoeg geduurd. Dat neemt echter niet weg dat we ook zorgen hebben bij dit project van de Entree. Allereerst de verkeersveiligheid. Door het verdwijnen van de ventwegen en de toename van het aantal woningen ontstaat er in de Entree een andere verkeerssituatie dan eerder gepland. Het college zegt dat met het verdwijnen van de ventwegen de verkeersafhandeling geen problemen zal opleveren. Dat willen we graag geloven, maar geloven is nog niet zeker weten. Ondanks de verzekering van de wethouder dat er verkeerslichten op de Afrikaweg komen om veilig te kunnen oversteken houden we als PDvZ de vinger aan de pols om er ook zeker van te zijn dat voetgangers en fietsers veilig kunnen oversteken. Daarnaast maken we ons zorgen over de MER. Niet de MER op zich, maar de uitkomst daarvan. Hopelijk hebben we geleerd van de vorige MER om niet klakkeloos aannames te doen, maar daadwerkelijk te sturen op de uitkomsten van het MER-ondezoek. De vergrijzing zal ook onze stad raken, meer nog dan gemiddeld in Nederland. De PDvZ ziet daardoor ruimte bij de herprogrammering om de hoeveelheid levensloopbestendige woningen substantieel uit te breiden.

Een Knarrenhof binnen het Entreegebied zal ook zeker op onze steun kunnen rekenen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Haak voor uw eerste termijn, dan mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Voorzitter, bedankt. Je zal maar als kip geboren zijn. Dan is het maar afirvachten wat je plekje wordt. Wat is het beleid van de kippenboer: uitloop, scharrel of legbatterij? Ouderwets, met een bewegingsruimte die veel tekortdoet aan de kip waarvan we nu weten wat het met de kip en haar gesteldheid doet? Fijn dat we dat besef en die kennis hebben om de kip haar situatie te verbeteren. Voorzitter, nu het serieuze stuk. Voor ons ligt een stuk Entree waar we, als het aan het college ligt, nog meer woningen op dezelfde vierkante meters kwijt kunnen. Nog meer woningen, want woningnood. Voozitter, meer woningbouw op dezelfde vierkante meters betekent gewoon kleine, zeer kleine, te kleine woningen. Wij van FVD zijn bekend met de woningnood, al dan niet veroozaakt door landelijk jarenlang opengrenzenbeleid van WD, CDA, ChristenUnie-SGP en D66, maar naar welke woningen is er nu vraag? En wat is de verwachting op middellange tot lange termijn? Voor ons is het ophokken van de Zoetermeerse woningzoekende niet de juiste koers. We moeten inzetten op korte, middellange en lange termijn als het om woningbouw gaat. En dat kan.

Dat kan door in te zetten op levensloopbestendige woningen bouwen. Wij van FVD gaan dus niet akkoord met het inkrimpen van de woningruÍmte tot een kippenhok en daarvoor zullen wij een amendement indienen met als doel besluitpunt 1b te schrappen. Als kippen ons al zo aan het hart gaan, ga ik ervan uit dat de Zoetermeerder op ons college kan rekenen. Dank u voozitter.

Amendement nr.2407-C ingediend door FVD (Her-)programmering Entree "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bíjeen op 8 juli 2024, gelezen het raadsvoorstel (Her-)programmering Entree 2024-07 257 3: besluit: het voorgestelde raadsbesluit als volgt te wijzigen: beslispunt 1B te schrappen."

o

28

Raad 8 juli 2024

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Boomgaard, dan ga ik over naar mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, dank u wel. De woningnood heeft maar één oplossing: meer woningen bouwen. Zolang er meer huishoudens dan huizen zijn, kun je eindeloos doorpraten over segmenten, voorrang en de prijs, maar de realiteit zal dan altijd zijn dat er gewoon te weínig huizen zijn. En hoe mooi is het dan ook dat wij hier als gemeenteraad vandaag de realisatie van tot ruim 7000 woningen een stap dichterbij kunnen brengen? De plannen voor de Entree zijn aangescherpt naar nieuwe, haalbare plannen. Nu mag het ook nog eens zo zryn dat die plannen nog meer woningen mogelijk maken dan we eerder hoopten. Meer woningen doordat minder ruimte voor kantoren nodig is, een soort vooraf transformeren, iets waar we in de binnenstad heel blij mee zijn. Meer woningen door voor woonconcepten te kiezen die beter passen bij de tijd en dus realistischer zijn. Weliswaar iets kleiner, geen kippenhokken, maar wel met meer voorzieningen. Meer woningen doordat we gewoon meer ruimte hebben omdat de verhuizing van de brandweerkazerne niet doorgaat.

En die woningen gaan niet ten koste van de kwaliteit, want al sinds de eerste gebiedsvisie voor de Entree uit2O17 spreken we van een toekomstbestendige, groene, stedelijke en aantrekkelijke stadswijk. En dat hoeven we nu niet af te zwakken. Ruim 7000 kwalitatief hoogwaardige woningen. Daar word ik, nee, daar worden meer dan 12.000 woningzoekenden straks ongelooflijk blij van en dan vergeet ik nog iedereen te noemen die door verhuizingen ergens anders een huis zal kunnen vinden. Maar ook 7000 woningen langs een drukke weg, tussen twee wijken in. Dat is niet makkelijk. Het gaat om een van de grootste binnenstedelijke bouwprojecten van het land. Veranderende wetgeving en een pandemie hebben dat nog ingewikkelder gemaakt. Toch lukt het nu weer om stappen vooruit te zetten. Dit laat dan ook zien dat je dit soort projecten met een breed politiek draagvlak moet uitvoeren, zodat je goed en snel met tegenvallers kunt omgaan. En met dat oog op het brede draagvlak is de WD vanavond ook zeker bereid om voorstellen te steunen, als dat betekent dat het draagvlak ook daadwerkelijk toeneemt, maar die voorstellen kunnen en mogen niet een pessimistische eerste aanzet zijn in een eindeloos kritische houding. De woningnood oplossen moeten we allemaalwillen. Daar moet je verder voor durven kijken dan partijpolitiek. En daar moet je als raadslid ook de risico's voor willen en durven dragen.

Wij durven en willen dat. Als de amendementen en moties die vanavond zijn ingediend ervoor zorgen dat de indieners daarvan dat ook gaan durven en willen, dan willen we kijken wat we daarvan kunnen

steunen. Dat moet dan wel zonder dat we gaan vertragen of de haalbaarheid in gevaar brengen. En ook moet toch echt duidelijker worden wat nu precies die meerwaarde van al die voorstellen is. lk stelde daar al een paar vragen over, maar dat blijft vaag. Hopelijk biedt de tweede termijn nog ruimte voor een toelichting daarop. Voorzitter, tegen ruim 7000 kwalitatief hoogwaardige woningen in de Entree, zegt de WD in ieder geval

volmondig'ja'. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u welvoozitter. De heer Van Gils zegt'wij als WD willen partijen die zich niet helemaalcomÍortabelvoelen bij dit raadsvoorsteleen handreiking doen, een hand toesteken'. Vervolgens trekt u die hand direct weer 40 centimeter terug door alle constructieve voorstellen die een aantal partijen hebben gedaan, meteen weêr weg te zetten als 'te vaag' of 'onduidelijk'. Vertelt u mij dan eens, bijvoorbeeld bij ons amendement, wat ik er dan voor u in zou moeten zetten, waardoor u zou zeggen 'nou, dan wordt het nog wat concreter'. lk wil u graag ter wille zijn. lk ben heel benieuwd wat u dan zou zeggen. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, ik ben op zich positief dat mevrouw Kraneveldt mij bij haar in de fractie uitnodigt om het PvdA-beleid uit te gaan voeren hier in de gemeenteraad. Maar het is natuurlijk niet mijn taak om uw wantrouwende gevoel ten opzichte van het plan dat er nu ligt, weg te nemen. lk weet ook niet wat ik daarvoor voor u kan doen. U stelde in de commissie een heleboel vragên over de Entree. Daar kreeg u meermaals goed antwoord op en erwerd ook met u meebewogen, maar daar bent u niet tevreden mee. lk bied u graag die hand, maar als u dan met een amendement komt waar u toch alleen maar spreekt over'goede afspraken', 'voldoende', 'een mix'... Dat zijn termen die niets betekenen. Als dat u comfort biedt, vind ik dat prima, maar het is mij volstrekt onduidelijk waarom u daar wel dat comfort aan ontleent en niet aan de stukken die er allemaal liggen.

Raad 8 juli2024

29

De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Volgens mij bent u de enige die hier wantrouwen uitspreekt door alles wat wij hier gezegd hebben en de eerlijke manier waarop volgens mij een aantal partijen hier hun zorgen uiten, weg te zetten als 'vaag'. De wethouder, het college vraagt hier een enorme leap of faith van ons allemaal. En dan is het denk ik heel normaal dat een aantal fracties zegt 'daar willen we toch nog wel iets over aan de wethouder meegeven'. Juist om het niet dicht te willen regelen, maken we het niet zo strak dat iedereen erwel iets in kan vinden, om niet te zeggen 'dan kunnen we dat absoluut niet steunen'. Niemand heeft bij ons wantrouwen geuit. lk zeker niet in mijn bewoordingen. Waarom moet u dat nu zeggen? ls dat nu die uitgestoken hand van de WD? Ons beschuldigen van wantrouwen? Zo komen we toch nooit tot elkaar? De voozitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Voozitter, mevrouw Kraneveldt gaat het debat fel aan. Dat is prima. Maar u noemt de term leap of faith en dat gaat over vertrouwen hebben. En als je dat dus niet hebt - u heeft dat blijkbaar niet, want u geeft aan dat het college om dat vertrouwen vraagt - is dat het tegenovergestelde daarvan. Dat is dan wantrouwen. lk zeg ook 'wantrouwend', ik zeg niet dat u wantrouwen heeft. Maar vervolgens stel ik u eigenlijk de vraag: hoe krijg ik u nu zover dat u met een goed gevoel aan die stadswijk mee gaat bouwen? En als u dan komt met een aantal toch vrij vage dingen... Als u dan volmondig tegen mij kunt zeggen 'dat geeft mij het comfort', dan zeg ik'prima'. Dan snap ik nog steeds niet waarom, maar dan vind ik dat helemaal prima. Als dat het niet is, zie ik toch een soort voorsorteren op toekomstige falen. Dat wil ik voorkomen. De voorzitter: lk geef mevrouw Kraneveldt nog heel kort het woord en dan wil ik dit debatje afronden.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja, ik weet niet wat dan het toekomstig falen zou moeten zijn. Van het college dan misschien? lk weet niet waar u dan op doelt. Maar over ons amendement. lk had het graag veel steviger neer willen zetten, maar ik weet dat het dan onhaalbaar is. Dus ik heb geprobeerd daar een aantal zorgen in te uiten zonder het helemaal dicht te regelen en die zorgen nogmaals aan het college mee te geven. lk ben ook heel benieuwd wat de wethouder zo meteen gaat doen. Dat is wat ik heb geprobeerd te doen, om ook een aantalsuggesties van partijen in de coalitie mee te nemen daarin. Dat is best een worsteling. lk vind het gewoon erg jammer dat de WD in plaats van die uitgestoken hand waar te maken, zo ontzeftend op deze manier in het debat zit. Dat moet mij echt van het hart. De voorzitter: lk geef mijnheer Van Gils het woord en ik vezoek u iets korter te zijn. Het zijn namelijk interrupties. De heer Van Gils (WD): Voorzitter, het is ook elke keer een heel aantal vragen. U wilt zorgen meegeven en ik ben eigenlijk op zoek naar'hoe gaan die zorgen bij de PvdA weg?' Dan is het toch raar dat de PvdA hier tijdens een woningnood een woningbouwprogramma voor 7000 huizen zo in twijfel trekt? En dat is gewoon de opdracht. Dat is de handreiking die ik u doe: hoe kan ik uw zorgen wegnemen? lk zie u alweer schudden. lk heb mijn zin amper afgemaakt.

U staat er zelÍ volgens mij niet voor open. En die handreiking ligt er wel degelijk. Als dit uw zorgen wegneemt, dan gaan wij kijken wat we daarvoor kunnen doen. Maar goed, de uitnodiging was ook naar de andere partijen. lk heb het met D66 over allure gehad. De heer Boerboom heeft wel degelijk aangegeven dat zijn amendement vooral ging over de zorgen rond te kleine woningen vermoed in het Sociaal Domein. Dat is, denk ik, duidelijker dan wat u heeft weten aan te stippen. Voorzitter, ik was verder klaar. De voozitter: Dank u wel, ik stel voor dit debatje verder af te ronden. Als er geen interrupties meer zijn voor mijnheer Van Gils, wil ik overgaan naar de heer De Vogel, PW.

De heer De Vogel (PW): Dank u voozitter. De PW Zoetermeer vindt Zoetermeer een leefbare stad. Dat is ook de reden waarom wij er zijn gaan wonen natuurlijk. Dit is mede te danken aan de gemeente en het college, dat met alle aspecten rekening houdt. De PW heeft er alle vertrouwen in dat de gemeente met haar medewerkers en het college met dit raadsvoorstel zullen voldoen aan een leefbaar

Zoetermeer. De PW is positief over wat de wethouder heeft uitgelegd over de verkleining van 15 m2. Dit betekent

30

Raad 8 juli 2024

dat er meer twee-/driekamerwoningen bij komen, speciaal voor onze woningzoekenden. De PW steunt dit voorstel en ik zou bijna willen zeggen 'aanpakken en doorpakken'. Dat was het.

De voorzitter: Dank u wel voor uw eerste termijn, mijnheer De Vogel. Daarmee kom ik aan het eind

van de eerste termijn van de raad. Mijn voorstel is het college nu ook te laten reageren. Er is geen behoefte aan een schorsing op dit moment. Dus ik stel voor de reactie mee te nemen en dan kunt u daar straks in een schorsing rekening mee houden. lk geef het woord aan wethouder ledema.

Wethouder ledema: Vooaitter, dank. Het eerste waar je op zo'n avond aan denkt, is toch een klein beetje mijmeren over'stelje voor dat ik afscheid zou nemen, wat zou ik dan noemen?' lk denk dat de Entree daar in ieder geval één ding van zou zijn, maar weest u gerust. lk heb mezelf ook voorgenomen 'zo lang er bij de Entree niet gebouwd wordt, bent u nog niet van mij af . De voorzitter: De raad wil weten of dit een toezegging is ja, of nee, wethouder?

Wethouder ledema: Een knalharde toezegging! Voorzitter, we hebben hier vorige week ook al uitgebreid bij stilgestaan, dus ik beperk me vooraltot de vragen die gesteld zijn en enkele reflecties waar om u gevraagd heeft. En dan begin ik bij de PvdA die een amendement had, getiteld Kwantiteit en kwaliteit. En u gaf ook aan, desgevraagd, dat het vooral een signaal is van wat u belangrijk vindt. En ik moet ook zeggen, het voelt als een steun in de rug en het is deels ook overbodig. Collega's van u gaven ook al aan 'wat wilt u nu extra, want het staat ook in het masterplan', et cetera. Maar als iets in het masterplan staat en u zegt 'we willen dat graag nog een keer bevestigen', zal het college u daar in ieder geval niet bij tegenhouden. Dus dit is typisch een mooi amendement voor een 'oordeel raad'. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voorzitter. Er zit wel degelijk iets in dat amendement van de PvdA, en dat is ook waarom wij het mede indienen, dat voor ons heel belangrijk is. Dat staat nog nergens zo omschreven. Dat is voor ons dat er in al die segmenten, sociale huurwoningen, middenhuurwoningen en koopwoningen, een balans is in het type woningaanbod en dat we niet alleen maar kleine sociale huunruoningen krijgen, maar ook grotere sociale huunruoningen. Dat is wat mij betreft, als we dit amendement aannemen, een opdracht aan het college, niet exact vastgelegd in welke aantallen want nogmaals, we willen niet op dat detailniveau dat amendement inrichten, maar we willen wel dat dit een expliciete opdracht is. Ervaart u dat ook zo? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Maar voorzitter, volgens mij gaat de opdracht die de raad eerder heeft meegegeven, nog veel verder. En dat leest u ook in het raadsvoorstel terug, want daar noemen wij wel exacte percentages, in ieder geval, om juist die mix veel beter te waarborgen. Een gemiddelde woninggrootte gaat natuurlijk niet uit van alle woningen in één soort, maar juist van een grote mix. Volgens mij is dat ook precies een van de uitgangspunten die we consequent hebben gehanteerd bij de Entree, een mix van woonvormen, van woonstijlen, die aansluit op de rest van de woningen en de woonbehoefte in Zoetermeer. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voozitter, dat is geen antwoord op mijn vraag, want die percentages zijn hartstikke frjn en zoals ik ook vorige week zei, ben ik heel blij dat we nu voor sociale huurwoningen gaan, maar juist in dat sociale huursegment zijn ook keuzes te maken. Gaat u straks door de corporaties allemaal eenkamerjongerenwoningen laten bouwen? Of komen daar ook grotere sociale huurwoningen bij, waardoor mensen een wooncarrière kunnen maken, waardoor we uit andere wijken doorstroming kunnen realiseren? Dat is de zorg die mijn fractie heel sterk heeft en die voor ons cruciaal is in die te ontwikkelen wijk. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Die snap ik heel goed. U vroeg ook de vorige keer hoe wij zijn gekomen tot die nieuwe vierkante meters woonoppervlakte. Dat is gebeurd met ontwikkelaars, maar ook met de

Raad I juli 2024

31

woningbouwcorporaties. We hebben gekeken naar wat wij toen de woonportefeuille noemden, de diverse woonsoorten die je hebt. Met een mix daarvan kom je gemiddeld op die vierkante meters uit. lk interpreteer dat in ieder geval als 'we willen een mix'. En zij willen een mix bouwen. Nee, natuurlijk ben ik geen lid van een college dat zegt'we willen alleen maar sociale woningbouw van, laten we zeggen, 25 m2'. Dat zou geen enkel recht doen aan de woonbehoefte die er is of aan de zoektocht naar het vullen van de gaten op het woonpad die wij in Zoetermeer hebben. Dat is ook de reden dat u ons ziet zoeken naar de bandbreedte en juist aan ziet sluiten bij waar de markt, maar ook de woningbouwcorporatiemarkt op dit moment aan toe is. Het zou totale kolder zijn om alleen maar eenzijdig huizen te bouwen waar lang niet iedereen blij van wordt. Dus als u dat ziet als een opdracht, dan zeg ik Ja, dat is de opdracht die ik al heb'. Dat is volgens mij een opdracht waar we al mee bezig zijn en daarom lees ik dus dit amendement vooral als een steuntje in de rug. Juist voor die dingen waar wij ons ook al hard voor maken. Het sluit wat dat betreft precies aan bij onze intenties. lk begrijp het signaal dat u daarmee extra wilt afgeven en volgens mij is dat precies wat ik net gezegd heb. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat, wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, dan kom ik bij de heer Velner die de vraag stelde 'wanneer starten we nou eindelijk bij Terra Nova?'We zijn natuurlijk al lang bezig om te proberen daar iets van de grond te krijgen. lk heb ook een memo toegezegd aan de raad, voor de zomer nog, met een update en die toezegging ga ik ook gestand doen. Dus dat betekent dat u dan uiterlijk deze week nog iets in uw mailbox kunt venrachten. Nu moet ik wel eerlijk zeggen, we hebben in het college morgen tachtig stukken, geloof ik, dus het kan een dag later worden, maar er is een memo onderweg naar u. En u vroeg ook'krijgt de seniorenmakelaar ook een rol?' En het antwoord daarop is ook volmondig Ja'. We nemen ze ook al mee in de stakeholderstafel voor senioren. Mijnheer Boerboom, u gaf zelf ook aan 'niet voor niets hebben we destijds ingestemd met een wijzigingsbevoegdheid'. lk noem dat nog eventjes omdat u ook komt met het amendement om de bandbreedte zogezegd te verlengen. De oude 5700 als ondergrens, zo vat ik het maar even, uw amendement Kwantiteit en kwaliteit in de Entree. Die 5700, mevrouw Kraneveldt noemde het ook al, komt niet uit de lucht vallen. We hebben 4500 destijds geprogrammeerd met een wijzigingsbevoegdheid. We hebben ook gezien dat de hele kantorenmarkt veranderd is. Als we die wijzigingsbevoegdheid dan inzetten, kom

je op die 5700. Dat is nog voordat Abdissenbos ll erbij is gekomen en dat is ook nog voor de verkleining van de vierkante meters per woning. En daarmee denkt het college echt een goede, heel goede educated guess te hebben van de ondergrens van 6250. Daar nu al aan morrelen - en u heeft mij ook gevraagd 'kom met reële uitgangspunten'- zou dat wat mij betreft alweer een klein beetje onder druk zetten. Dat voelt ook een beetje als het terugonderhandelen op het planuitwerkingskaderwaar die 5700 dus al in staan. Als we extra grond toevoegen en we doen de meters omlaag, betekent dat per saldo voor iedereen met wie we een overeenkomst hebben, dat we een klein beetje aan het terugonderhandelen zijn. Dus daarom sta ik negatief tegenover dit amendement. De voozitter: Mijnheer ledema, een interruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank voozitter. lk wil twee opmerkingen hierover maken. Ten eerste ziin er nog heel veel onderzoeken die u moet doen en dat heeft u vorige week ook aangegeven. Daar kunnen nog best veel risico's uit naar voren komen. Natuurlijk klinkt het als we nu op papier de aantallen woningen optellen, als een goed verhaal. Daar kan ik grotendeels in meegaan. Met uitzondering van, dat heb ik vorige week en vandaag ook gezegd, de grootte van de woningen. Maar over verkeer zitten er echt nog wel reële zorgen . Zoveel extra woningen en het aantal vervoersbewegingen die dat met zich meebrengt, daar heeft mijn fractie zorgen over. Volgens mij heeft u nog steeds een prima verhaal richting die ontwikkelaars door te zeggen 'het ligt nog niet vast. 5700 woningen kunnen we met elkaar minimaal ontwikkelen, maar het kunnen er ook nog die 7250 worden'. Mijn fractie heeft behoefte om daar iets meer ruimte te hebben en dat niet af te wachten, want anders hebben we straks hele discussies in detail hebben over'hoe interpreteren we die MER? Hoe gaan die verkeersonderzoeken?' Daar willen we juist van wegblijven door nu te zorgen dat we een wat grotere bandbreedte hebben. lk ben benieuwd hoe u daartegen aankijkt en ons kunt helpen om daar wat meer comfort ín te krijgen. De voozitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voorzitter, in de eerste instantie dacht ik ook'als je die bandbreedte nou wat breder maakt, wat maakt dat eigenlijk uit?' Want je hebt meer ruimte. Dus ik stelde die vraag ook aan mijn achterban. Die zeiden 'we willen het zo reëel en ook zo realistisch en zo haalbaar mogelijk maken. Dan

32

Raad 8 juli 2024

is die 6250 als ondergrens een heel reëel aantal.' Dat gaf u net zelf ook al kort aan. We hebben nu ook een verkeersondezoek lopen waarvan ik vorige keer ook heb gezegd 'als we dat goed willen doen, moet je rekenen met die reële aantallen'. Dat is ook de beste manier om te laten zien of het wel of niet werkt. We hebben hier ook met elkaar geconstateerd - mijnheer Van Gils deed dat net nog en ik heb dat vorige week ook gedaan samen met u - als uit de MER of de verkeersondeaoeken blijkt dat we iets bedacht hebben dat niet kan, of dat niet haalbaar is, of waar mensen doodongelukkig van worden, dan moeten we hier met elkaar aan tafel met die resultaten en zeggen 'dat is hem dus niet, dus we trekken onze conclusie'. Maar als we nu aan de voorkant dat net iets te veel oprekken, dan hebben we straks misschien wel weer cijfers die we slecht met elkaar kunnen vergelijken. Dus als u zegt'ik ben op zoek naar het comfort', dan zeg ik'laat mij dat comfort dan geven op basis van deze reële uitgangspunten met de ondezoeken die daarbij horen'. En dan hebben wij hier in de raad met elkaar daar ook het goede debat over. En als we nu op voorhand daar weer wat van af knabbelen, zie ik ook wel weer een vertroebeling van die uitkomst aan de achterkant. lk denk niet dat dat het comfort geeft waar u naar op zoek bent. De voorzitter: Gaat u verder

Wethouder ledema: Voozitter, dan de motie van Groenlinks, Entree toekomstbestendig gebouwd. Daar staat veel streven in en dat streven is, denk ik, erg goed. Lastig daaraan vind ik dat we nog niet precies weten wat de effecten zijn van dat convenant. Met name de laatste twee bullets die aangeven 'pas het eventueel al toe en neem ze alvast mee in de ontwikkeling', tenrijl u ook zegt'we willen comfort

en regie', vind ik met iets dat we nog niet weten wel een heel lastige opgave. We kunnen natuurlijk wel kijken als college waar wij zelf keihard op willen inzetten, waar de ontwikkelaars al bang van worden, want het toekomstbestendig bouwen en het circulair bouwen is natuurlijk wel een trend waar nu een heleboel partijen mee bezig zijn. lk vind alleen om nu op voorhand al uit te gaan van een convenant waarvan we de effecten nog niet precies kennen, wat tricky. De voozitter: lnterruptie van mijnheer Boerboom De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voorzitter. Het is een beetje zoals ik net ook tegen de heer Van Gils zei. Wij snappen ook dat daar nog allerlei kanttekeningen bij kunnen worden gemaakt. Alleen zien wij nu die anterieure overeenkomst ook. Wij zijn bang dat, als we de anterieure overeenkomsten straks gesloten hebben en wij besluiten om dat convenant wel te tekenen, we eigenlijk geen poot meer hebben om op te staan om dat alsnog met die ontwikkelaars voor elkaar te krijgen. lk ben benieuwd hoe u dat ziet. En nogmaals, wij snappen ook dat we goed moeten afwegen. We willen ook niet het project onmogelijk maken, maar we vinden dit wel een belangrijke ontwikkeling die we zo goed mogelijk daarin willen borgen. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, dat snap ik, maar als u aan mij nu een toezegging ontlokt dat ik zodra dat convenant er is, vanuit het college daarop laat reflecteren om te zien hoe we dat toepassen, zou ik die maar zo kunnen doen. De voorzitter: lk stel u voor daar straks even goed over na te denken. Gaat u verder, wethouder ledema.

Wethouder ledema: En tot slot, u vroeg ook nog specifiek 'hoe krijgen we nu wat meer regie?' Dat is natuurlijk ook besluitpunt 7. Dat staat nu als 7e besluitpunt genoemd, maar de raad gaat uiteindelijk echt over het omgevingsprogramma dat dit allemaal zal vaststellen. Zoetermeer Vooruit gaf nog aan dat groen-blauw in uw ogen net iets te weinig genoemd is, maar dat u dat heel belangrijk vindt. Dat vinden wij ook heel belangrijk. Als dat hier niet genoeg staat, dan benadruk ik hier nogmaals dat wij als college groen-blauw superbelangrijk vinden voor de leefbaarheid van de Entree.

En u vroeg 'houd ons tussentijds op de hoogte'. Dat gaan we zeker doen. We hebben de normale voortgangsrapportages. We zullen ook op zaken waar wat te melden is in een memo terugkomen. Voelt u zich vooral ook uitgenodigd om om updates te vragen als u dan nog niet genoeg informatie denkt te hebben. Daar komen wij samen wel uit. Mijnheer Ekkelenkamp.

Raad I juli2024

33

De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter:, de wethouder zegt - even vrij vertaald - le mag altijd vragen om een update', of zo. Maar waarom kan de wethouder niet bijvoorbeeld een terugkoppeling geven voordat we die themabijeenkomst krijgen? Het lijkt me dat er zoveel gebeurt en dat het helemaal niet zo ingewikkeld hoeft te zijn. Dat kan gewoon mondeling zijn in een commissie of eventueel met een memo. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Maar voozitter, als ik de indruk heb gewekt dat ik het wilde afschuiven, integendeel. Dus ik zeg: en de voortgangsrapportages, en memo's als we wat te melden hebben en ik kom sowieso naar u toe. Als u dan nog het idee heef ik wil nog wat extra's vragen', daar was die uitnodiging voor bedoeld. Dus ik raak niet uitgepraat over de Entree, dat komt echt helemaal goed. Voozitter, New York, Chicago, Utrecht en Zoetermeer. Mijnheer Ekkelenkamp vroeg 'kunnen we die in één rijtje noemen?' Dat kan. lk heb net even heel snel zitten kijken. New York is in de jaren zeventig begonnen met een grootscheepse stadsvernieuwing, Chicago in de jaren zestig tot en met negentig en Utrecht al in de jaren negentig. Dat betekent dat, hoewel het al als lang voelt, wij nog maar net begonnen zijn met een vernieuwing die haar allure misschien nog niet kent. Utrecht voegde singels toe, New York de hoogbouw en wij de Entree. Dat lijkt mij heerlijk om zo de geschiedenisboeken in te gaan samen met u. U doet dat onder andere door een motie Groen met allure in te dienen. Ook die sluit ontzettend aan bij wat het college ook voor ogen heeft. Dus ook daar'oordeel raad'.

En u werd geïnterrumpeerd door de heer Van den Boomgaard die het mijns inziens niet helemaal bij het juiste eind had, want als ik kijk op de website van milieufederatie.nl, scoren wij helemaal niet zo slecht op het gebied van groen in de stad. Sterker nog, wij staan in de top 10 van Zuid-Hollandse gemeenten met relatief het meeste groen, namelijk 19,4o/o. En dat voor een gemeente die voornamelijk bestaat uit een stad en niet al die weidse dorpen kent, zoals Wassenaar of Zoeterwoude, of noem het allemaal maar op. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voorzitter, dank u wel. Fijn dat ik geciteerd word. lk heb duidelijk aangegeven dat Zuid-Holland de laagste aantallen vierkante meters groen heeft van heel Nederland, en dat Zoetermeer daar dus onderdeel van is en dus met hetzelfde te kampen heeft. Als u nu diezelfde cijfers erbij pakt en dan kijkt naar de rest van de provincies in Nederland, schrikt u misschien. lk hoop niet dat u van uw stoel valt, ik hoop dat die ook leuningen heeft. We hebben gewoon de minste vierkante meters groen van Nederland in Zuid-Holland, dus ook in Zoetermeer. De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Nee voozitter. Dat Zuid-Holland de minste groene vierkante meters van Nederland heeft, herken ik. lk kom uit Limburg, vlak bij het bos. Toen mijwerd verteld dat ik midden in het Groene Hart woonde, dacht ik ook 'waar heb je het over?' Maar binnen die versteende omgeving van ZuidHolland doen wij het dus erg goed, staan we in de top 10 met 19,4% groen. En Zoetermeer verhuizen uit Zuid-Holland, dat gaat me niet lukken. Dus het enige wat ik kan doen, is het groen dat we hebben koesteren, maar volgens mij zijn we daar in ieder geval over eens en vinden wij elkaar. En mijnheer Ekkelenkamp vroeg ook nog naar een korte reflectie op wat dan belangrijk is op het gebied van verkeer. Goede doorstroming van het verkeer in en uit Zoetermeer, bereikbaarheid voor de bewoners en de gebruikers. En voor alle gebruikers een duuzame mobiliteitsstrategie. Dat is ook waar we mee bezig zir1n, waar we ondezoeken naar doen. Daar zijn die getallen weer voor nodig. Dan voozitter, mijnheer Van der Snoek, die Davina Michelle quootte. Het duurt lang, thuis zeggen wij dan altijd'twee woorden, negen letters', begin op eigen positie. En diezelfde suggestie deed mijnheer Van der Vlies ook, geef nou het goede voorbeeld op je eigen positie. En ook die handschoen neem ik heel graag op, maar dan hebben we met elkaar dat omgevingsplan nodig op basis waarvan je aan de slag gaat.

Dus ik hoop dat we hiermee vanavond de eerste aanzet doen en dan pakken wij die handschoen wel weer op, als college, om de rest van alle ontwikkelaars te laten zien hoe je wel snel meters kunt maken als je dat wilt. Dan, voorzitter, kom ik weer bij de heer Van den Boomgaard die de analogie maakte met de kip. lk zou graag Zwarte Riek willen citeren die zei 'm'n wiegie was een stijfselkissie'. Mijn kinderen hadden al een kinderkamer van ongeveer 9 m2. Mijn studentenkamer was een stuk kleiner en 85 tot 90 m2 is echt niet

34

Raad 8 juli 2024

klein te noemen. Helemaal niet als het gemiddeld is. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u, voorzitter. Dat is wederom appels met peren vergelijken. A. we zijn geen universiteitsstad, dus we hebben ook geen studentenkamers hier. Wel belangrijk is dat wij woningen bouwen waar niet alleen nu vraag naar is, maar ook op de middellange en lange termijn en dan zijn levensloopbestendige woningen gewoon een gigantisch goede uitkomst. Daarin kan iemand dus starten, kan iemand samenwonen en wellicht kan iemand daar ook nog, als het zo mag zijn, een kindje krijgen. Dan is er niet meteen die druk van verhuizen waar ook die kosten van verhuizen nog bij komen. Dat ten eerste. En ten tweede kunnen we met de vierkante meters die we dus minder aan kantoren geven, dat gaf u net zelf aan, meer woningen bouwen. Dat geeft dus weer meer druk op de faciliteiten waarin wij als gemeente moeten voozien. Dus meer parkeerplaatsen, meer verkeersbewegingen en er is dus minder ruimte voor groen. Er is minder ruimte voor blauw. lk hoor net dat u dat juist zo hoog heeft ziften. Als u dan toch de kans heeft, laat het dan zo gebeuren. De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, stelje voor dat we allemaal woningen bouwen precies op het gemiddelde van 87 m2. Dan hebben wij het over ruime appartementen met drie slaapkamers, een woonkamer en keuken. Volgens mij kun je daar als starter terecht, als senior, als eengezinshuishouden, als tweegezinshuishouden. Je kunt daar nog een kind in grootbrengen en ik ken ook legio mensen die daar zelfs

twee kinderen in grootbrengen. Al moet ik dan zeggen 'dat vind ik een beetje krap worden'. Stelje voor dat we een aantal woningen bouwen voor de starters of de studenten die wij hier al wel degelijk hebben, die niet terechtkunnen in Leiden, in Rotterdam, in Delft, die allemaal noodgedwongen nog steeds bij hun ouders wonen die denken 'ik wil mijn babykamer dolgraag verruilen voor een klein studiootje van 40 m2'. Stelje voor dat we die gaan bouwen, dan bouwen we met hetzelfde gemiddelde voor iedere 40 m2 ook een woning van 120 m2 en volgens mij hebben we dan zelfs ook een heel mooie mix. Dus voorzitter, dit amendement van FVD kan niet op mijn steun rekenen. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voozitter. lk ben ook een voorstander van die mix. Dat is juist het mooie. lk ben alleen tegenstander van die inkrimping van 15 m'die er dan gemiddeld per woning afgaat. Dat is behoorlijk wat. Dat is ook exact waarom ons amendement is ingediend, om dat te voorkomen, wat inderdaad die druk ook laat afnemen. Dus dat ter overweging. Dan vraag ik aan de wethouder: raadt u het nog steeds af, of is het oordeel raad? De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, wat mij betreft, raad ik het nog steeds af, want die 15 m2 omlaag betekent dat wij huizen bouwen die betaalbaarder en bereikbaarder zijn voor een grote groep en die ook voor degenen die ze moeten bouwen beter betaalbaar zijn om ze te kunnen realiseren. De voorzitter: lk zag nog een interruptie van de heer Van der Snoek. Gaat uw gang.

De heer Van der Snoek (Lijst Hilbrand Nawijn): lk hoorde net over studiootjes van 40 m2 en we hadden het net over kinderen krijgen daar. ls de wethouder het met mij eens dat het ook lukt om kinderen te maken in een studiootje van 40 m2? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, ik heb altijd geleerd dat de oppervlakte van het huis niet zoveel uitmaakt, maar vooral hoe dichtbij elkaar je in het huisje beweegt. De voorzitter: Dank u wel. Dat is een mooie les voor de late avond. lk kijk even rond.

Wethouder ledema: Dat was het wat mij betreft, voozifter

Raad 8 juli2024

35

De voorzitter: Dank u wel voor uw eerste termijn wethouder ledema. Dat betekent dat we aan het einde gekomen zijn van de eerste termijn. Ja, ja, rustig. U zit aan de andere kant, wethouder Van der Meer dus hier gaat de voorzitter over. We gaan schorsen en om 22.55 uur gaan we door. lk schors de verga-

dering. Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering en er is een ordevoorstel aangekondigd, maar het is inmiddels

23.00 uur en ik vraag of u akkoord gaat met het feit dat we de vergadering voortzetten. Als dat zo is en daar zijn geen bezwaren tegen, doen we dat en dan zie ik een ordevoorstel van mevrouw Bout. Gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, dank u voozitter, mijn fractie heeft even vergadering nodig gehad om te bedenken wat we met de antwoorden van het college gaan doen en mijn fractievoozifter heeft nog heel even tijd nodig om een tweede termijn te schrijven. Dus wij willen verzoeken om tot 23.05 uur nog even te schorsen. De vootzitter: Dat is een ordevoorstel en dat kan ik alleen maar in behandeling nemen. lk stel voor dat

we nog even schorsen en dan krijgt u wat mij betreft tot 23.05 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing

De voozitter: lk heropen de vergadering en ik ga in ieder geval wat mij betreft over naar de tweede termijn van de gemeenteraad, want dat is waar we nu zijn. ik geef mevrouw Kraneveldt het woord, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. Twee jaar geleden heeft de PvdA tegen een wijzigingsbevoegdheid voor het college gestemd om zonder tussenkomst van de raad te beslissen om maximaal 1200 woningen bij te bouwen. We waren niet per definitie tegen die 1200, als die goed zouden worden onderbouwd, maar we vonden dat zo'n majeur besluit langs de raad zou moeten omdat het toen ging om maar liefst 23% woningen erbij. Nu praten we over 1550 woningen erbij maximaal, dat is een toename van 27o/o. Daar zi1n, volkomen terecht, zorgen over, hoe dat gaat passen. Die zorgen hebben niet alleen wij, maar vele inwoners van onze stad. Het zijn serieuze zorgen die voortkomen uit oprechte betrokkenheid en bezorgdheid. Niemand twijfelt aan de goede intenties van het college. Wel is er twijfel of het allemaal wel zo gaat passen. lk vind het jammer dat deze zorgen geframed worden alsof ze zouden vooÉkomen uit wantrouwen. Met zulke kwalificaties ben je niet bezig een hand uit te steken. Dat betreuren wij echt. Wij proberen met een amendement onze zorgen te verwoorden, niet door het dicht te regelen, maar juist ruimte te geven, maar wel te benadrukken dat we deze punten van wezenlijk belang vinden. We proberen daarmee aan de zorgen tegemoet te komen die bij vele partijen leven. Gelukkig ziet de wethouder ons amendement als steuntje in de rug.

lk hoop dat de raad dat uiteindelijk ook zo ziet. De voozitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt, dan naar mijnheer Velner, tweede termijn.

De heer Velner (SP): Dank u wel voozitter. We zijn blij met de reactie van de wethouder op onze twee vragen over het gebruiken van de ervaring van de seniorenmakelaar en dat we op korte termijn verdere informatie krijgen over de voortgang van Terra Nova. We willen onze steun uitspreken bij de strekking van het amendement van de PvdA om richting te geven... De voozitter: Mijnheer Velner, misschien kunt u de microfoon iets dichter bij uw mond houden.

De heer Velner (SP): We willen onze steun uitspreken bij de strekking van het amendement van de PvdA als richtinggevend voor de invulling van de bouwopgave. Blij dat de wethouder uitgesproken heeft dat het kolder is dat er in de Entree enkel ruimte zou zijn voor kleine sociale huurwoningen. We zullen de wethouder dan ook blijven volgen op de vraag of sprake is van een gezonde mix van sociale huur, middenhuur en bereikbare koop binnen de Entree. Daarnaast zijn we positief over de moties van Groenlinks en D66 en deze zullen we dan ook steunen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Boerboom, tweede termijn. Gaat uw gang.

36

Raad 8 juli 2024

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voorzitter, we hebben vandaag voor de tweede keer deze week een debat over de Entree. Volgens mij terecht, want het is een groot en belangrijk onderwerp en we hebben vanavond en ook vorige week veel partijen gehoord die zorgen hebben geuit over de Entree. Niet omdat ze het project niet willen, maar omdat er nog allerlei vragen liggen rondom verkeer, parkeren, luchtkwaliteit waar niemand in deze raad op dit moment duidelijkheid over heeft. En een aantalfracties, waaronder die van mij, heeft gepoogd met constructieve voorstellen, amendementen en moties, hieraan tegemoet te komen. We krijgen te horen dat er oprecht wordt meegedacht, maar tegelijkertijd ervaren we dat niet op die manier. Er wordt de hele tijd gereageerd op een passieve manier 'dit vinden we niets'. Er wordt niet meegedacht in 'wat kan dan wel?' Dat vinden we jammer. Met betrekking tot ons amendement om het minimumaantal woningen te verlagen naar 5700 geeft de wethouder aan dat zijn bezwaar hierop is dat dit in de weg zou staan van toekomstige ondezoeken. lk vraag me af hoe de wethouder dat ziet aangezien we in het verleden met een bandbreedte van 1200 rekening hielden. Nu zou er dan met een brandbreedte van vergelijkbare omvang wel een issue zijn.

Waar zil nu daadwerkelijk het pijnpunt in dit amendement? Voorzitter, rond circulair bouwen kregen we een lichte toezegging en ikwilgraag vragen of de wethouder die nog een keer wil herhalen. Dan zullen wij erover nadenken deze in te trekken. En tot slot voozitter, ik hoop oprecht dat we samen op een constructieve manier verder kunnen werken aan het project Entree. Het is voor ons allemaal een belangrijke ontwikkeling in de stad en alleen als we daar constructief en kritisch met elkaar naar kijken, kunnen we zorgen dat dit gebied tot een succes wordt. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel. Dan mevrouw Bink, tweede termijn. Gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, we blijven het een mooi plan vinden. Natuurlijk zien we ook heel veel hindernissen en hopen we dat die op een of andere manier goed opgelost worden. We zijn tevreden over de beantwoording van onze opmerking over de terugkoppeling. We hopen ook dat wethouder ledema zich daar ook heel erg consequent aan zal houden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u. Dan mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voozitter. Dank aan de wethouder voor de beantwoording van de vragen díe wij hadden en ook voor de appreciatie van de motie die wij hebben ingediend. Rest ons nog even een opmerking te maken over de verkeersveiligheid en over de vervoersbewegingen die toenemen. Om met het laatste te beginnen, met zoveel extra woningen krijg je natuurlijk ook een toename van het aantal vervoersbewegingen dus meer luchtvervuiling, meer geluidsoverlast. lk zou graag willen dat de wethouder daar straks tijdig op anticipeert omdat we anders misschien straks weer worden tegengehouden door de MER en weer opnieuw moeten beginnen. Dus dat is, denk ik, een belangrijk punt. Misschien kan hij daar nog wat over zeggen. Dan de verkeersveiligheid. Met die vervoersbewegingen neemt natuurlijk de verkeersdrukte toe. De vraag is hoe we dat allemaal moeten oplossen, bijvoorbeeld met het oversteken van de doorgaande wegen, bijvoorbeeld voor kwetsbare verkeersdeelnemers. Dat is ook een punt waar ik nog graag wat meer over wil weten van de wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van der Snoek.

De heer Van der Snoek (Lijst Hilbrand Nawijn): Bouwen, voozitter, dat is wat de meerderheid van deze raad wil. Laten we hopen dat we snel hijskranen in de Entree zien. Dat geeft mij, de inwoners van Zoetermeer en de woningzoekenden comfort. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u voorzitter. Fijn dat de wethouder de handschoen opneemt om het goede voorbeeld te geven waar het gaat om het bouwen op eigen grond. We hebben intussen ook nagedacht en gesproken over de amendementen en moties. Zól Zoetermeer gaat graag mee met amendementen of moties die plannen beter maken en doelstellingen scherper formuleren, zodat de raad op die manier schriftelijk iets meegeeft. Bij de huidige amendementen en moties is dat onvoldoende het geval volgens onze fractie, ondanks de soms goede pogingen. We vertrouwen het college dat de zorgen serieus worden genomen en zullen dat bij de concretisering van de plannen scherp in de gaten houden. Dank u.

Raad 8 juli2024

37

De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Rumpt.

De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Dank u voozitter, zoals in de eerste termijn aangegeven, hebben wij ook nog steeds vraagtekens en vragen we ons nog bij zaken af 'hoe zal dat allemaal straks gaan?' Maar nogmaals, we gaan straks die verdere uitwerking zien en die gaan we met elkaar bespreken. De amendementen die voorliggen voegen voor ons niets toe. Die zullen onze zorgen niet wegnemen want die maken niet dat het daadwerkelijk anders wordt dan wat het college momenteel al aan het doen is. Deze zullen we dan ook niet steunen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Dank u voozitter. De wethouder heeft bij ons ook niet alle zorgen weg kunnen nemen, maar desondanks gaan we dit raadsvoorstel wel steunen. De voozitter: Dank u wel. Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voozitter, dank u wel. We hebben net onze eerste termijn gehad en daarin hebben we iets aangegeven over kleine woningen. Kleine woningen zullen nooit een grote woning worden. Als we Zoetermeer in Cijfers bekijken, is de vraag naar starterswoningen voor eenpersoonshuishoudens afgenomen. Drastisch. En de vraag naar sociale huur voor vijf personen en meer is drastisch toegenomen. Nog een keer: kleine woningen zullen nooit een grote woning worden en hier maken we ons zorgen om. Als dit de tendens is, dat wij dus tena/jl er vraag is naar meerpersoonshuishoudens alleen maar kleiner gaan bouwen, bouwen we dan voor onze woningzoekenden? Dat antwoord heb ik nog niet. lk raad alle raadsleden aan even goed naarZoetermeer in Cijfers te kijken. S-pluswoningen, daar is vraag naar, daar zit groei in. Dank u wel voozitter. De voorzitter: lk zie een interruptie van mijnheer Van Rumpt. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja, voozifter, dank u wel. ln het amendement van FVD wordt aangegeven dat ze beslispunt 1.b wil schrappen en 1.a gewoon laten zoals dat nu is. Dus de aantallen blijven zoals voorgesteld wordt. Dus ik vraag me af hoe FVD het dan voor zich ziet: wil ze nog hoger bouwen, of wil ze het gebied nog dichter bebouwen? Als we alleen 1.b schrappen en de aantallen gelijk houden, zullen we daar toch aanpassingen moeten doen.

De voozitter: Mijnheer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dat is een goede vraag, dus ik hoor ook zeker graag wat de wethouder als oplossing ziet. Wij zijn niet per definitie voor hogere bouw en als hierdoor dus minder gebouwd kan worden, maar het leefgenot van onze inwoners wel is gegarandeerd en we ook bouwen voor de mensen die dus echt woningen zoeken voor hun gezinnen, heeft dat voor FVD echt de voorkeur als we dat kunnen leveren. De voozitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, dank aan het college voor de antwoorden en appreciatie op de ingediende voorstellen en dank aan de overige raadsleden voor het debat en de toch breed uitgesproken steun voor de stap voorwaarts in dit broodnodige woningbouwproject. We vinden in de voorliggende amendementen en moties onvoldoende reden waarom de zorgen voor bepaalde partijen zullen worden weggenomen, we zullen die dus niet steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer De Vogel. Gaat uw gang. De heer De Vogel (PW): Dank u welvoorzitter. We hebben het eigenlijk al gezegd. We zijn erg positief over alles en we wensen het college heel veel succes, en een snelle aanpak. Dank u. De voorziffer: Dank u wel dan ga ik over naar de tweede termijn van het college, wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, dank. De eerste vraag aan mij werd gesteld door de heer Boerboom van GroenLinks. Waar zit nou het echte pijnpunt bij het amendement? Dat zit hem toch ook wel in de vraag die u aan mij stelt'kom dan met reële scenario's'. lk heb daar net uitgebreid bij stilgestaan. lk

38

Raad I juli 2024

denk dat 6250 een reëel scenario is en dat we daar dus ook mee moeten gaan werken om onszelf niet in de voet te schieten. lk zou mezelf herhalen. De toezegging op de motie waar ik de handreiking voor deed en waarvan u vroeg 'kunt u dat nog een keer zeggen?' kwam er eigenlijk op neer dat als het convenant dadelijk duidelijk is en duidelijk is wat de effecten daarvan zijn, het college met alle liefde daar even op wil reflecteren 'wat betekent dat nou voor de Entree?' Dan heeft u ook iets waar u concreet over met elkaar van gedachten kunt wisselen, waar wij ongetwijfeld een voorstel voor zullen doen of wat u zou willen aanscherpen of een opdracht toe willen geven, maar laten we dan dat convenant en de effecten daarvan even afwachten. Dat is de toezegging die ik zou willen doen als de raad daarop zit te wachten. De vooaitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voorzitter. Met die toezegging, als die genoteerd staat, willen wijde motie intrekken. De voorzitter: Dank. Wethouder ledema, gaat u verder.

Wethouder ledema: Voozitter, mijnheer Ekkelenkamp zegt'ik hoop dat we anticiperen op alle extra woningen, et cetera'. Dat gaan we ook zeker doen. We waren bezig met een doorstart nadat we vorig jaar tot de conclusie kwamen 'de programmering is niet meer van deze tijd in de Entree'. Daarom nu de herprogrammering. Die gaan we dus ook verwerken in de kwaliteit en de leefbaarheidsondezoeken, in het verkeersonderzoek en dan komen we met een omgevingsprogramma bij u terug. En dan is ook pas het moment dat je echt dingen met elkaar gaat besluiten en vastleggen. Dus daar neem ik dat zeker in mee. Dan gaan we er ook op anticiperen. En dan maken we dat dus niet alleen onderdeel van het verkeersonderzoek, maar ook bijvoorbeeld van het structuurontwerp, et cetera. Daar komen wij ook nog over met elkaar te spreken. De vooaitter: Mij nheer Ekkelenkamp

De heer Ekkelenkamp (D66): Dat betekent dus ook de verkeersveiligheid, die wordt daar ook in meegenomen. Wethouder ledema: Ja. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Ja. Voozitter excuus, ik zat in mezelf te mompelen en de microfoon stond nog open.

FVD, mijnheer Van den Boomgaard, gaf nog êven aan 'er is met name een zoektocht gaande naar 5pluswoningen'. lk denk dat dat zo is. lk denk dat er op dit moment gezocht wordt naar allerlei woningen, maar dat betekent niet dat je ze nu allemaal zou moeten bouwen omdat een hoop woningen in deze stad ook bezet worden door mensen die niet in de meest ideale woningsetting ziften. De empty nesters, de starters die nog thuis wonen, et cetera. Dus met het toevoegen van woningen die we in Zoetermeer nog niet hebben, het vullen van de gaten in het woonpad, kunnen we uiteindelijk de schuifruimte creeren, waardoor veel meer mensen op hun plek terechtkomen. Niet alleen in de nieuwe huizen, maar ook in de achtergelaten, oude huizen. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard, een interruptie.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voozifter. lk begrijp wat de wethouder zegt, dus ik wil daar ook wel enigszins begrip voor tonen, om het zo maat te zeggen. Alleen moeten we ook verder kijken dan het nu, want ook die starters worden een gezin. Dus als we nu bouwen, is dat over dertig jaar nog steeds een gebouw hier. Daar gaat het om. ls het dan nog steeds levensvatbaar? Daarom willen we dus die levensloopbestendige bouw, zodat we daarin mee kunnen gaan. Eventjes terugkomend op wat mijnheer Van Rumpt net zei, die aantallen zijn een bandbreedte. U geeft uzelf gewoon ruimte om daarin te verschillen met wat er mogelijk is. lk denk dat het heel goed mogelijk is om dus voor de toekomst te bouwen binnen die bandbreedte. De voozitter: Wethouder ledema.

Raad 8 juli2024

39

Wethouder ledema: Voorzitter, dat laatste denk ik ook, daar ben ik het mee eens.

De voorzitter: lk stel voor dat we hiermee tot een afronding komen van de tweede termijn van het college en we daarmee dus ook volgens mij komen bij het sluiten van de beraadslagingen. lk heb in ieder geval één toezegging opgeschreven en daarom is de motie ingetrokken over het verduidelijken van het convenant. Misschien kan de wethouder nog even niet alleen reflecteren op de Entree, maar ook op de termijn die hij in zijn hoofd heeft daarvoor? Wethouder ledema: Dat is lastig, want ik heb gezegd 'zodra het convenant er is', maar dat convenant ligt niet in mijn handen, dus ik weet het niet. Laten we... lk moet niet meteen 'einde jaar' zeggen, want dan... 5 januari a.s. En als het er eerder is, reageer ik gewoon binnen korte tijd na het convenant. De vootzitter: We houden het eind van dit kalenderjaar aan, maar dat wordt dan 5 januari a.s. Daarmee komen we aan het eind, met deze toezegging. Dan stel ik voor dat we overgaan tot de stemmingen, als u daar tenminste allemaal toe bereid en gereed bent. Kan dat? Ja, dan gaan we over tot de stemmingen over dit raadsvoorstel. We beginnen met de amendementen die voorliggen. Wij beginnen met amendement 2407-A Herprogrammering Entree Kwantiteit én kwaliteit. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Dat is niet het geval.

Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn vragen hun hand op te steken? Voor is de fractie van de SP, Groenlinks, PvdA, D66, FVD, 12 stemmen voor, 25 tegen; verworpen. Amendement240T-B Entree passend bij Zoetermeer 2040. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Niet het geval. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn vragen hun hand op te steken? Voor zijn SP, Groenlinks, PvdA, D66, 11 stemmen voor, 26 tegen; verworpen. Amendement240T-C (Her-)programmering Entree. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Niet het geval. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn vragen hun hand op te steken? Voor is FVD, 1 stem voor, 26 tegen;verworpen. Dan komen we tot het raadsvoorstel. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voorzitter, dank u wel. lk heb deze plek geambieerd, dat we iets goeds doen nu, voor de toekomst en voor onze kinderen en wat daarna komt. lk zie bouw zeker als een van de belangrijkste zaken die we nu op orde moeten hebben. lk ben bang dat we met deze verkleining van de bouw een heel grote misstap maken ten opzichte van waar nu echt vraag naar is en dat dat een foute stap is. Daarom zal onze fractie tegen het raadsvoorstel stemmen. De voorzitter: lk zag de heer Van Proosdij, gaat uw gang. Ja, de heer Van Proosdij. Ja ja, ik had u echt het woord gegeven. Het is even wennen.

De heer Van Proosdij (CDA): Dank u wel voorzitter. Het CDA Zoetermeer wil natuurlijk ook een levendige, betaalbare wijk met hoogwaardige voozieningen. Kwaliteit en leefbaarheid is daarvoor voor ons net zo belangrijk als het aantal woningen. Hoewelwe twijfels hebben over de haalbaarheid binnen de huidige casus, vinden we de aanpassing daarvan nu nog te vroeg. Verder onderzoek naar haalbaarheid, mobiliteit, milieu en sociale impact is nodig. Via het omgevingsprogramma en de ontwikkelingsvisie hebben we nog voldoende bijsturingsmogelijkheden. We zullen daarom het voorstel steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog anderen voor een stemverklaring? Mijnheer Boerboom, gaat uw

gang. De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voorzitter. GroenLinks wil niets anders dan zo snel mogelijk zorgen dat we gaan bouwen in het Entreegebied, maar we hebben vanavond ook gehoord dat er verschillende fracties zijn, ook uit de coalitie, die zorgen hebben. We vinden het echt een gemiste kans dat we niet tot een amendement hebben kunnen komen met elkaar om het voorstel daarop aan te scherpen. Mede daarom, niet omdat we tegen de ontwikkeling van de Entree zijn, maar wel vanwege de vorm die het debat vandaag heeft genomen, zal mijn fractie tegen het raadsvoorstel stemmen. De voozitter: Dank u wel. Mevrouw Kraneveldt.

40

Raad 8 juli 2024

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. De amendementen die wij zelf en die wij mede hebben ingediend zijn niet aangenomen. Blijkbaar waren ze voor sommige partijen die ons meestal het verwijt maken dat we dingen willen dichtregelen, niet scherp genoeg en dat terwijl het in onze ogen juist voorstellen waren die van onze kant een welgemeend compromis boden tussen wat wij wenselijk vinden en wat we op dit moment haalbaar achten. Laten we het dan nu maar wel scherp maken. Wij zullen tegen het raadsvoorstel stemmen. We betreuren het dat we dat moeten doen en we doen het ook niet omdat we niet willen bouwen, dat moeten we juist wel doen maar omdat we ons onvoldoende gesteund weten in onze zorgen. Wij gaan de uitwerking en alle ondezoeken afwachten en hopen dat het college met iets goeds terugkomt. De voozitter: Dank u wel. Dan ga ik eerst naar mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. Ook wij zullen tegen dit plan stemmen omdat wij het lastig vinden in de tijd van woningnood dat we ons met dit plan op een minimumaantal vastleggen en te weinig op het type woningen dat we in deze stad nodig hebben. We hebben hier het vermoeden dat er sprake kan zijn van een nieuwe invulling van de kavelpaspoorten uit het verleden. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u welvoozitter. Wij houden nog wat zorgen over. We hebben wel nog wat bijsturingsmogelijkheden in de komende periode, zoals net door het CDA werd gezegd. Dus we zullen dit keer voor het raadsvoorstel stemmen, maar we vinden het weljammer dat er eigenlijk op de amendementen te weinig comfort is geboden. De voozitter: lk kijk even rond of anderen nog een stemverklaring willen afleggen. Als dat niet het geval is, vraag ik nu de leden van de raad die voor dit raadsvoorstel zijn, hun hand op te steken. Voorzijn ZoetermeerVooruit, D66, WD, CDA, LHN, Zó!Zoetermeer, ChristenUnie-SGP, PDvZ en PW. Het voorstel is met 27 stemmen voor en 10 stemmen tegen aangenomen. Motie 2407-0't is ingetrokken op basis van de toezegging. Dan hebben wê nog motie 2407-02 Groen met allure. ls er iemand die daar een stemverklaring over af wenst te leggen? Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Voorzitter, omdat groen het gemiddelde aantal vierkante meters groen in Nederland boven de 220ligl en Zoetermeer op 19,8 wat de wethouder net aangaf, is het goed om daar de aandacht op te vestigen, dat je trots kan zijn op het groen en dat het mooi is en dat het inderdaad allure heeft, dus wijzullen deze motie steunen. De voozitter: Nog andere stemverklaringen? Niet het geval.

Mag ik dan de leden van de raad die voor deze motie zijn vragen hun hand op te steken? Voor zijn de fractie van de SP, Groenlinks, Zoetermeer Vooruit, D66, CDA en FVD. 14 stemmen voor,

23 tegen; veruvorpen. Daarmee zijn we aan het eind gekomen van agendapunt 7.b.

c. Raadsvoorstel Edisonpark De voorzitter: lk heb het niet meteen gedaan, maar ik ga u nu toch wat voorleggen want we hebben nog een agendapunt staan. Mijn voorstel is om dat nu wel te doen, maar ik laat het aan u over want u gaat zelf over uw eigen orde. Mijn voorstel is om 7.c nu wel af te handelen. Tenzij daar bewaren tegen zijn. Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Voorzifter, mijn fractie zou het op zich prima vinden om dit uit te stellen, maar we zijn wel benieuwd wat de impact is als we het zouden uitstellen. De voozitter: Daar kan ik geen antwoord op geven. De heer Van der Snoek.

De heer Van der Snoek (Lijst Hilbrand Nawijn): Bij het vorige raadsvoorstel was er een ruime meerderheÍd binnen deze raad voor het bouwen en het voortvarend bouwen. Laten we dan vanavond ook voort-

varend doorgaan en zorgen dat er gebouwd kan worden. De voorzitter: Mijnheer Aptroot.

Raad 8 juli 2024

41

De heer Aptroot (WD): Voozitter, we hebben in de commissie hier een goed debat over gehad. Een van de twee amendementen is daar uitvoerig besproken. Dus we kunnen het kort houden en ik zou de bouw niet het hele reces willen frustreren. De voorzitter: Anderen nog? Het is een ordevoorstel, dus het is heelsimpel. Ofwelwe effectueren het ordevoorstel dat ik heb voorgesteld, of het wordt in stemming gebracht. U mag kiezen. Mijnheer Boer-

boom. De heer Boerboom (GroenLinks): Voozitter, ik zou toch graag wat van de wethouder horen want dat bepaalt of wij voor tegen zullen stemmen, over wat de impact is als we dit zouden uitstellen. Betekent dat inderdaad vertraging van de bouw? Want als dat het geval is, dan heeft mijn fractie ook behoefte om gewoon dit debat af te ronden vanavond. De voozitter: Dan ga ik wethouder Weerwag het woord geven.

Wethouder Weelwag: Ja, dank u wel voozitter. Laat ik daar kort over zijn. Het heeft te maken met het vertrouwen in de ontwikkelcombinatie en de samenwerkingsovereenkomst waar jullie vanavond een besluit over nemen. lk denk dat dat nog langer uitstellen niet goed is voor de relatie en daarmee ook niet voor de voortgang in de bouw. De voorzitter: Mijnheer Boerboom, nog behoefte? Nee? Mag ik dan constateren dat iedereen akkoord gaat? Dan gaan we wat mij betreft nu inventariseren wie de sprekers zijn. lk begin met mijnheer Van Steenis, mevrouw Bink, mijnheer Velner... Was ik te snel? Nee, ik heb niemand gehoord dus ik ga door. Mevrouw Bink, mijnheer Van Steenis, mijnheer Velner, mijnheer Aptroot, mijnheer Van der Snoek, mijnheer Van der Perk, mijnheer Van Rumpt, mijnheer Haak en mijnheer Van den Boomgaard. En mijnheer Ekkelenkamp nog aan het einde. lk begin met mijnheer Van Steenis.