Notulen raad 8 april 2024 - vastgesteld

De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u. U kent ook onze mening over de Spreidingswet en wij roepen dus ook op, tenrijl we ons wel aan de wet blijven houden, want daar gaat het uiteindelijk om, tot bestuurlijke ongehoorzaamheid in dezen. En waarom? Datzal ik u ook uitleggen. \n2026 hebben wij dus 1000 asielzoekers op te vangen en dat is een groei van 40%. Als we het nu alzo moeilijk hebben, is ook de vraag of we het in 2026 makkelijker krijgen, of wordt het nog moeilijker? We moeten ook een keer tot het punt en tot het besef komen dat wij hier zijn gekozen door Zoetermeerders en dat we moeten optreden voor Zoetermeerders. Dat is het standpunt van FVD. De voorzitter: lk zie mevrouw Kraneveldt nog en dan mijnheer Ekkelenkamp.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, dan constateer ik dat FVD wel erg selectief is bij welke wet ze dan wel zeggen 'goh, laten we eens burgerlijk ongehoorzaam zijn', en bij welke wet niet. ln het vorige debat zei u 'we moeten ons allemaal aan inclusiviteit en diversiteit en dergelijke houden, want het staat in de wet'. Dan moeten we toch de Spreidingswet ook gewoon keurig netjes volgen? Dat is wel een beetje selectief van u. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard, daar nog een reactie op?

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, ik vind mevrouw Kraneveldt een goede debater, dus dank voor de vragen. Alleen ik overtreed bij dezen ook geen wet en datzal ik ook niet doen. Het enige waar FVD toe oproept, is dus die bestuurlijke ongehoozaamheid om hier geen gehoor aan te geven. Dus ik probeer daar ook gewoon onze... Naast u neer te leggen inderdaad. De voorzitter: Heel kort, mevrouw Kraneveldt, maar dan echt heel kort, als het kan.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Maar u realiseert zich ook dat de opvangopgave die we met die Spreidingswet hebben gekregen, niet verdwijnt. Die zullen wij moeten doen. Als we niet snel die opvang regelen, gaat het ons ook heel veel geld kosten. Dus het is juist buitengewoon verstandig om deze opvang in stand te houden. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

30

raad 8 april2024

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voorzitter, het enige wat ik daarop kan aangeven is dat de woningnood in Zoetermeer nog nooit zo hoog geweest is als nu. De zorg die we voor onze Zoetermeerders hebben, kraakt en piept. De huisartsen kunnen het niet aan, de tandartsen kunnen het niet aan en mevrouw Kraneveldt zegt gewoon Ja, we moeten het maar slikken en accepteren'. lk denk 'nee. Dat accepteer ik niet'. lk kom op voor de Zoetermeerder, die ook u, maar ook mij gekozen heeft. De voorzitter: Ik ga nu naar mijnheer Ekkelenkamp want die wil ook interrumperen. De heer Ekkelenkamp (D66): Ja dank u, mijnheer de voozitter. Mijnheer Van den Boomgaard had het net over Zoetermeer als een stad die ontwricht is en dan met name ontwricht wordt door migranten met een niet-westerse achtergrond. Dat is wel een heel boude uitspraak. Waar haalt u dat eigenlijk vandaan? De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard. De heer Van den Boomgaard (FVD): Kunt u iets specifieker zijn, vraag ik dan via de voorzitter aan u. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u, mijnheer de voorzitter. lk vind dat als je zulke grote woorden gebruikt dat deze stad ontwricht is en je legt ook de schuld daarvoor bij anderen, je ook wel een verklaring nodig hebt waarmee je dat kunt onderbouwen. Die onderbouwing heb ik dus eigenlijk nog niet gehoord. Allereerst maar even uw definitie van wat een ontwrichte stad is en de vraag of wij hier in Zoetermeer leven in een ontwrichte stad. Misschien kunt u daar eens even op reflecteren. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u voozitter. lk heb natuurlijk net al een bron aangegeven van Zoetermeer.in cijfers.nl. waarin u ook de cijfers zelf terug kunt zien. Als we dan verder gaan kijken, hebben we in Zoetermeer 4500 inschrijvingen op sociale huurwoningen. Gewoon Zoetermeerders die zich inschrijven. Daar hebben we 3500 mensen die zich uitschrijven. Oftewel, we stijgen per jaar met í000 woningzoekenden in Zoetermeer vanuit Zoetermeer. Als we dus, zoals ik net aangaf, van de 450 woningen per jaar er 135 aan statushouders geven, loopt dat alleen maar op. En de wachtrijen lopen al op tot boven de dertien jaar. Dat is een ontwrichting. Dat kunt u met me eens zijn of niet mee eens zijn, maar dat is een ontwrichting want woningzoekende kinderen kunnen dus niet zo makkelijk een woning vinden. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): De conclusie is dat u de woningnood en de ontwrichting daarvan, in uw woorden, dus geheel wijt aan niet-westerse migranten. Dat is eigenlijk de portee van uw verhaal. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): lk zal niet andere dingen uitsluiten, want ik vind het beleid van Hugo de Jonge in dezen ook niet correct. Dus in die zin had er al meer gebouwd kunnen en mogen worden. Prima, dat is ook... De voorzitter: Heel kort nog, mijnheer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voorzitter. Dan concludeer ik dat er ook meer oorzaken zouden kunnen zijn en dan is het wel heel erg eenzijdig dat u dan de schuld legt bij een bepaalde groep. Dat vind ik niet correct. De voorzitter: lk stel voor dat mijnheer Van den Boomgaard verdergaat.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Nee, ik wil graag antwoord geven, voorzitter. Wat ik net aangaf: als we dus 450 woningen per halflaar beschikbaar krijgen, sociale huurwoningen. En we gaan er per half jaar 135 aan statushouders verstrekken. Dan neemt dat dus toe. En dan zullen er natuurlijk meerdere oorzaken zijn, maar ik kijk naar rato. Het grootste effect heeft inderdaad die migrantentoestroom.

raad 8 april2024

31

En het ergste is nog: we zijn niet eens klaar. Die migrantentoestroom blijft maar komen, want de grenzen zijn nog steeds wagenwijd open en zelfs Eric van der Burg heeft aangegeven dat we dus met 40% meer asielzoekers te maken krijgen in 2026. De voorzitter: lk ga naar een interruptie van de heer Markes, gaat uw gang.

De heer Markes (Zol Zoetermeer): Dank u wel voorzitter. Het verbaast mij dat ik mijnheer Van den Boomgaard hoor zeggen dat het woningtekort groter is dan alleen wanneer het gaat om statushouders. Dat hoor ik hem ook vaker zeggen. Maar ik zie geen moties of amendementen vanuit de FVD die ervoor zorgen dat het woningtekort ook op die andere gebieden wordt aangepakt. lk vraag me af, wanneer kunnen we die verwachten als raad? De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voozitter, ik weet eigenlijk niet wat ik hierop moet zeggen. lk denk dat wij als FVD fantastische moties voorgelegd hebben aan deze raad, juist om de woningmarkt voor onze Zoetermeerder vlot te trekken. En als u dat gemist heeft, kan ik ze u toe mailen. De voorzitter: De heer Markes.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Ja vooaitter, die heb ik zeker gemist en als u ze wilt toesturen, heel graag. Kunt u misschien ook voorbeelden noemen als u daar zo zeker van bent? De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): lk ga nu niet dingen uit mijn hoofd aangeven, maar ik zal ze mailen en ik zal ze ook met de rest van de raad delen. lk vind het dan wel frappant dat u daar nu mee komt, en dat toen het voorgelegd werd, het dus geen meerderheid kreeg en dat u er nu wel een beroep op wilt doen. Dus dat vind ik weljammer. Maar goed. De voorzitter: lk constateer dat er verder geen interrupties zijn, dus ik stel voor dat u uw verhaal afmaakt. lk verzoek u ook even rekening te houden met de tijd, want die is aan het weglopen. De heer Van den Boomgaard (FVD): lk deed de interrupties niet, voozitter De voorzitter: Nee, maar u heeft uw tijd al grotendeels gebruikt. U heeft nog 47 seconden.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Daar komen we met gemak mee uit. Hij kan beginnen voorzitter. lk rond af. FVD Zoetermeer eist een halt aan deze onhoudbare situatie. Middels een motie roepen wij op tot het sluiten van de noodopvang en willen wij het college vragen om bij de landelijke politiek erop aan te dringen dat de migratiestromen gecontroleerd en beperkt dienen te worden. Wij als gemeentebestuur dienen eerst voor onze eigen inwoners te zorgen, voor de mensen die in Zoetermeer wonen. Dank u voorzitter.

Motie nr. 2404-08 ingediend door FVD De raad niet passeren "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op

I april2024;

constaterende dat:

o o o

het college recentelijk bij de verlenging van de noodopvang de raad niet heeft geïnformeerd voordat

er met de media werd gecommuniceerd; dit tot onduidelijkheid en frustratie heeft geleid bij raadsleden; dit de positie van de raad als controlerend orgaan verzwakt;

overwegende: . de belangrijke rolvan de raad als controlerend en kaderstellend orgaan; o de noodzaak van een goede en transparante communicatie tussen raad en college; o de toenemende druk op de lokale democratie;

32

raad 8 april2024

verzoekt het college om: . bij impactvolle gebeurtenissen en belangrijke beleidswijzigingen de raad te informeren voordat er met de media wordt gecommuniceerd; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2404-09 ingediend door FVD De noodopvang niet verlengen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op I april2024; constaterende dat: o de opvang initieel een tijdelijk karakter had van één jaar en dit inmiddels richting de acht jaar gaat; o de wethouder geen uitvoering heeft gegeven aan het aangenomen amendemenl2ll0-D om duidelijke en afdwingbare afspraken te maken over het vertrek van de noodopvang; ovenrtregende dat: de toestroom asielzoekers een ontwrichtende werking heeft op de samenleving;

o .

nu ook jongere alleenstaande asielzoekers als doelgroep worden gezien voor de Zoetermeerse opvang;

verzoekt het college om:

r o r

uifuoering te geven aan amendement 2110-D; de noodopvang niet uit te breiden; gêêrt andere locatie te zoeken voor een noodopvang oÍ azc;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel voor uw eerste termijn, dan ga ik naar mevrouw Brouwer voor haar eerste termijn. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Vijf minuten en dertien seconden, dat moet lukken. Voorzitter, kort geleden heb ik voor onze ChristenUnie-SGP-leden een stukje geschreven in de fractienieuwsbrief over de Spreidingswet en de opvang van asielzoekers. lk dacht'als ik wil uitleggen hoe wij ertegen aankijken, kan ik het eigenlijk niet mooier zeggen dan dat'. Dus ik ga jullie deze nieuwsbrief gewoon voorlezen. De Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen. Als je een nieuwe wet zo noemt, dan weet je dat die in de volksmond een andere naam krijgt. ln dit geval, de Spreidingswet. Vanaf 1 februarijl. is die van kracht, nadat de ïweede en Eerste Kamer zich er intensief over gebogen hebben. Sommige mensen noemen deze wet de dwangwet, omdat de nieuw wet het uiteindelijk mogelijk maakt dat de minister gemeenten dwingt om asielzoekers op te vangen. Dat klinkt onsympathiek, maar ik ben heel blij dat de wet is aangenomen. Eindelijk gaan ook de 'weigergemeenten' bijdragen aan de opvang en gaat de last van Ter Apel verlicht worden. Die ontwikkeling moet dan wel hand in hand gaan met verbeteringen bij het COA want de wachtlijsten die ze daar hebben bij het verwerken van asÍelverzoeken zijn tenhemelschreiend.

Dat leidt dan tot buiten slapen en overvolle voorzieningen. Zoetermeer moet onder de Spreidingswet ongeveer 700 plekken hebben voor asielzoekers. Dat zijn dus mensen die nog wachten op een besluit over hun asielvezoek. Daar hoeven we echter niet van te schrikken want in het oude gevangenisgebouw vangen we de afgelopen tijd al 630 asielzoekers op. Wat wel verandert is dat die plaatsen langduriger aangeboden moeten worden dan voorheen. Minimaal vijf jaar, om mee te tellen. De opvang in de oude gevangenis wordt binnenkort geëvalueerd, maar het is geen geheim dat die bijna probleemloos verloopt en wij zijn blij dat we als stad deze bijdrage kunnen leveren aan de opvang van vluchtelingen. Naast de asielzoekers in het kader van de Spreidingswet vangt Zoetermeer ook zo'n 400 Oekraïners op die gevlucht zijn voor de oorlog en jaarlijks hebben we een opgave om statushouders een woning aan te bieden. Dat is niet makkelijk, door het woningtekort. We lopen er ook mee achter. Daarom wonen er momenteelenkele tientallen statushouders tijdelijk in het NH Hotel op kosten van het COA. Daarmee wordt ook de druk op TerApel verlicht omdat mensen met een vergunning ruimte bezet houden die voor nieuwe vluchtelingen is bedoeld. En hoewel de opvangopgaven soms moeilijk te vervullen zijn - u moet even in gedachten houden dat ik dit aan onze leden schreef - houden wij ons vast aan wat God zegt in

Leviticus

- ik zeg erbij: dat zegt hij tegen het volk dat hij uit de slavernij in Egypte heeft bevrijd -

raad 8 april2024

33

'behandel vreemdelingen die bij jullie wonen als geboren lsraëlieten, heb hen lief als jezelf want jullie zijn vreemdelingen geweest in Egypte. lk ben de Heer, jullie God.' Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Brouwer, een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, heb uw naaste lief als uzelf, dat triggert me altijd wel, want dat is mij vaak gevraagd. Wat nou als Zoetermeer zichzelf venrvaarloost? Heb je dan ook de ander net zo lief als jezelf? Of hoe zie je het dan? ln welke context? De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Mevrouw Brouwer las niet die tekst voor, ik zei niet 'heb uw naaste lief als uzelf . lk zei 'behandel vreemdelingen die bijjullie wonen als geboren lsraëlieten, heb hen lief als jezelf want jullie zijn ook vreemdelingen geweest'. En inderdaad vind ik dat u zich dat ook aan moet trekken. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dus de strekking is 'heb uw naaste lief als uzelf , want dat las u net voor de tweede keer voor. Toch? De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Nee, het gaat in deze tekst specifiek over vreemdelingen. Er is ook een duidelijke uitleg waarom God dit tegen de lsraëlieten zegt. De voorzitter: Via de voozitter, graag, mijnheer Van den Boomgaard. U heeft nu het woord.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voorzitter. Er staat ook duidelijk in deze tekst'het lieÍhebben als uzelf . Want u was ook een vreemde. Het gaat om het liefhebben als uzelf, maar als u uzelf venraarloost, en dat probeer ik dan duidelijk te maken, voorzitter, hoe goed zijn we dan voor onze naasten? Want we kunnen ook te veel hooi op ons vorkje nemen. De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk ben het gewoon niet met mÍjnheer Van den Boomgaard eens. De voorzitter: Als er verder geen andere vragen zijn, dank ik mevrouw Brouwer voor haar eerste termijn en ga ik naar mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, vorige week hebben wij een enquête gehouden in het Nieuwe Dorp, de buren van de penitentiaire inrichting. Daaruit is gebleken dat het merendeel van de inwoners geen overlast ervaart van de huidige bewoners van de Pl. En dat men er in principe geen probleem mee heeft als de termijn met vijf jaar wordt verlengd en wordt uitgebreid met zestig personen. Waar men wel moeite mee heeft, is het idee van alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Dat snappen wij als Zoetermeer Vooruit. We hebben er zell ook altijd voor gepleit om deze groep niet in Zoetermeer op te nemen, en zeker niet in de Pl. We zijn daarnaast wel benieuwd hoe het kan dat het COA meer dan het afgesproken aantal statushouders in de Pl had ondergebracht en hoe het college daarachter kwam en of het nu is teruggebracht naar het aantal dat we hadden afgesproken. Meer hebben we er op dit moment niet over te zeggen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Meurs, dan ga ik naar mijnheer Smits.

De heer Smits (PW): Ja, dank u wel voorzitter. Er is in het verleden al meermalen gesproken over de opvang van asielzoekers in de stad en met name in onze voormalige Pl. Er is uiteindelijk akkoord gegaan met een groep statushouders en asielzoekers die voornamelijk zou bestaan uit gezinnen, met een duur van een jaar. Volgens een amendement van ons zou dat ook voor een jaar zijn. Deze groep veranderde al snel voor het grootste deel in alleenstaande jonge mannen. Daarna werd door de druk van

34

raad I april2024

het COA de duur en het aantal mensen in de opvanglocatie uitgebreid. Ook dit waren voornamelijk alleenstaande jongemannen. Ook voor deze mensen is dat dan ook een onmenselijke situatie want er was rekening gehouden met een x-aantal plaatsen. Ook nu wordt er weer gesproken over een verlenging en meer alleenstaande jongemannen. Waarom zegt de gemeente niet tegen het rijk 'genoeg is genoeg'? Dit is voor de vluchtelingen ook niet te doen. Maar ook zeker voor de gemeenten niet, want die moeten hun eigen inwoners vergeten. Onze sociale voorzieningen kunnen het simpelweg niet meer aan. En er komen ieder jaar steeds meer vluchtelingen naar Nederland en deze moeten uiteindelijk allemaal volgens de Spreidingswet weer verdeeld worden. Waarom houdt Zoetermeer zich niet aan de afspraken en kiest een keer voor haar inwoners? Want zo kan het ook niet doorgaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Smits, voor uw eerste termijn. Dan ga ik door naar mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, het rijk heeft de opvang van de asielzoekers de afgelopen jaren niet geregeld. Dat heeft geleid tot een opvangcrisis, zoals het rijk het zelf noemt. En als zogenaamde oplossing heeft het rijk de wettelijke opvangplicht verschoven naar de gemeenten. De grote stroom vluchtelingen maakt dat we in Zoetermeer de gevangenis tijdelijk ter beschikking aan het COA hebben gesteld. En Zoetermeer zorgt voor de opvang van Oekraïners. We nemen ook de komende jaren onze verantwoordelijkheid als het gaat om de opvang van vluchtelingen, asielzoekers en statushouders. Kort samengevat: we doen wat nodig is. Het college heeft in het memo van afgelopen december al aangegeven dat voor asielzoekers zou worden gezocht naar duurzame opvangplekken. Dat wil zeggen, plekken die gedurende minimaal vijf jaar beschikbaar zijn voor opvang. Het memo van maart sluit daarop aan met het indicatieve aantal van 703 op te vangen asielzoekers. Daarnaast hebben we nog de statushouders en de Oekraïners. En Zol Zoetermeer heeft daarover ook zorgen. Dat begint bijdie opvangzelf . Er heerst ruimtegebrek, dus hoe krijgen we voldoende plekken om iedereen op te vangen of te huisvesten? Maar we hebben ook zorgen over de andere voorzieningen die nodig zijn om voor iedereen de basis op orde te krijgen, om voor iedereen te zorgen dat we kunnen blijven doen wat nodig is.

Hoe staat het bijvoorbeeld met het onderwijs? Zrln er inmiddels voldoende lokalen, voldoende gebouwen om alle kinderen les te geven? Zijn er voldoende leerkrachten en hoe staat het met de kinderopvang? Diezelfde zorgen hebben we over bijvoorbeeld de medische zorg. We horen en lezen geregeld over wachtlijsten en over een tekort aan huisartsen. De toestroom van meer klanten zorgt voor een extra druk, nemen we aan. Welke acties onderneemt het college hiervoor en hebben die acties al enig effect? Daarnaast betekent alle aandacht die de gemeente besteedt aan die opvang natuurlijk ook dat er ander werk blijft liggen. Overal heersen personele tekorten, ook bij de gemeente. Heeft het college dit onder controle? Voorzitter, een deel van die zorgen kan worden vezacht door voldoende middelen, dus geld, van het rijk. De vraag is dan ook in hoeverre het rijk afdoende helpt met geld en/of mogelijkheden om die voorzieningen op peil te brengen en te houden. Wat is er nodig om die uitdaging van het ondena/js te verzorgen en de eigen inzet aan te kunnen gaan? Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Vlies. Dan ga ik over naar mijnheer Weekenstroo.

De heer Weekenstroo (CDA): Het CDA Zoetermeer is van mening dat er in Nederland en dus ook in Zoetermeer sprake moet zijn van humane opvang van asielzoekers. Op dit moment hebben we in de voormalige Pl asielzoekers opgevangen, waarbij ze begeleid worden door vele professionals en ook vrijwilligers. Het huidige tekort aan opvangplekken is een landelijk probleem dat met duidelijke regie onder aansturing van het rijk opgelost moet worden. Wij vinden daarin wel dat Zoetermeer haar rol moet pakken. Daarnaast heb je de statushouders die woningen zoeken en evenals alle andere mensen die op zoek zijn naar huis, een beroep doen op de schaarse woningen. Zoetermeer heeft daarbij een wettelijke plicht om voldoende statushouders te huisvesten en wij vinden dat logisch. ledereen heeft immers recht op huisvesting. Daarom roepen we het college dan ook op vaart te blijven zetten achter die woningbouwopgaven waar we met zijn allen vol voor willen gaan. Tot zover.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Weekenstroo, voor uw eerste termijn. Dan ga ik naar mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzitter. Gemeenten en dus ook de gemeente Zoetermeer zitten

raadS april2024

35

aan het eind van de migratieketen. Ook Zoetermeer heeft dus te maken met de gestaag uitdijende stroom van op te vangen asielzoekers. Het probleem is echter dat die asielketen niet goed functioneert. En natuurlijk moeten gemeenten, en dus ook de gemeente Zoetermeer altijd bereid zijn een bijdrage te leveren om veiligheid te bieden aan mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld, maar dat kan niet door grenzeloos iedereen die zich aandient hier in Nederland, en dus ook in de gemeente Zoetermeer, op te vangen. Hierdoor dreigt het noodzakelijke draagvlak voor een zorgvuldige en veilige opvang weg te vallen. En dat terwijl, zeer recent, de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 de politiek waarschuwt en oproept om grip te krijgen op de migratie om op de langere termijn onderwijs, zorg, wonen en sociale zekerheid voor iedereen in Nederland toegankelijk te houden. Voorzitter, Zoetermeer heeft de afgelopen periode laten zien haar verantwoordelijkheid te nemen als het gaat om opvang van vluchtelingen, zelfs langer en voor meer mensen dan oorspronkelijk de bedoeling was. Maar niet elke gemeente in Zuid-Holland heeft dat riberhaupt of in die mate gedaan. De WD Zoetermeer vindt dat die gemeenten in het kader van de provinciale opgave, nu eerst aan de bak moeten.

De WD vindt dat de gemeente, de gemeente Zoetermeer, zich dus niet moet neerleggen bij de huidige indicatieve opgave. En voorzitter, indien het uiteindelijk zover mocht komen dat de minister de gemeente Zoetermeer op basis van de Spreidingswet gaat verplichten asielzoekers op te nemen, kan Zoetermeer zich daar uiteraard niet aan onttrekken, maar net zomin als de minister zich kan en hoort te onttrekken aan de indringende waarschuwing en oproep die de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 heeft afgegeven om nu eindelijk eens grip te krijgen op de migratiestroom. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Duiven. Dan ga ik over naar mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Voorzitter. Je zal maar verdreven worden van huis en haard, vanwege oorlog, geweld of vervolging. Dat wil toch niemand? En als je dan moet vluchten, hoop je op een veilige plek. Een plek waarop je verder kunt met je leven. Zo'n plek zou Zoetermeer moeten zijn. Voorzitter, in aanloop naar de verkiezingen op 22 november 2O23 heeft een aantal partijen de verwachtingen gewekt datze migratie, met name ook asielmigratie, aan banden kunnen leggen. De WD heeft er zelfs het kabinet op laten vallen. Er ztln veel kiezers die vanwege deze beloften op deze partijen hebben gestemd. Migratie is nu een belangrijk thema bij de formatie. Maar we moeten vooralsnog concluderen dat er een lange weg te gaan is voordat de migratie omlaaggaat. Als dat al ooit gaat lukken. Kortom, de komende jaren zullen we ook nog wel met migratie te maken hebben, ook hier in Zoetermeer, dus ook met asielmigratie. En dus moet ook Zoetermeer daarin haar steentje bijdragen. En het liefst meer dan dat. Laten we zorgen voor een goed verblijf in onze stad en een adequate integratie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Ekkelenkamp. Dan ga ik naar mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, de PvdA staat voor een rechfuaardig en humaan asielbeleid. ledereen die de procedure heeft doorlopen en in Nederland mag blijven, verdient menswaardige opvang

en snelle en goede inburgering in de Nederlandse samenleving. Alle gemeenten wordt gevraagd hieraan een bijdrage te leveren. Zoetermeer kan daarbij niet achterblijven en doet dat gelukkig ook niet. We zijn daarmee solidair met collega-gemeenten in het land. Wij denken dat een onderzoek naar verlenging en uitbreiding van de huidige opvang in de voormalige Pl verstandig is, omdat wij zo langjarig aan een groot deel van onze opvangverplichtingen kunnen voldoen. Dat geeft zekerheid aan de gemeente als bestuurder, aan onze inwoners en aan de asielzoekers

zelf. We hoeven niet iedere keer weer een centrum te sluiten en dan weer te openen, met alle gedoe van dien, maar we weten waar we aan toe zijn. We kunnen het ons ook simpelweg niet veroorloven om de Pl te sluiten, want onze opvangopgave blijfi gewoon staan. Of we dat nu leuk vinden of niet. En hoe langer we op onze handen zouden blijven zitten, des te duurder het voor ons wordt. Natuurlijk zijn er, net als destijds toen de opvanglocatie werd geopend, vragen en zorgen. Om hoeveel asielzoekers, statushouders en vluchtelingen gaat het uiteindelijk? Hoe lang blijven ze? Wie betaalt de kosten? ls er voldoende capaciteit brj de gemeente voor allerlei inburgeringstrajecten? En natuurlijk blijft de veiligheid van zowel de statushouders zelf, als onze inwoners een belangrijk bespreekpunt. Alhoewel er in de afgelopen jaren gelukkig geen noemenswaardige incidenten zijn geweest. Dat laatste mag ook gezegd worden. Zoetermeer is dus geenszins 'bezet gebied' en dat is altijd fijn om te kunnen concluderen.

We willen van u graag weten of de gesprekken in de regio, met het COA en het rijk op schema liggen en of er inderdaad voor de zomer een concreet voorstel naar de raad komt en wij dus ook wensen en bedenkingen kunnen uiten. Hopelijk is de evaluatie van de huidige opvang dan ook beschikbaar. De PvdA rekent erop dat we, omdat dit onderwerp zeer leeft in de stad, bij iedere stap van het college tijdig

36

raad 8 april2024

en volledig worden geïnformeerd en er ruimte is voor inbreng vanuit de stad. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt. Dan ga ik naar mijnheer Aiobi. Gaat uw gang. De heerAiobi (GroenLinks): Dank u wel voorzitter. GroenLinks gelooft in een humane vorm van opvang. Want goede opvang zal de integratie en participatie van mensen nog beter bevorderen. We zijn blij om te zien dat we ons inzetten om de taakstelling die we hebben gekregen met de Spreidingswet te proberen na te komen. Namens Groenlinks vraag ik aandacht voor de positie van asielzoekers en statushouders in onze stad en een aantal praktische zaken waarmee ze te maken hebben. Allereerst ben ik benieuwd naar het

aantal statushouders dat reeds een ZoetermeerPas heeft ontvangen. Deze pas is cruciaal voor een participatie in onze samenleving.

Verder vinden wij het van belang dat de gemeente met het COA in gesprek gaat over de mogelijkheid van kamerwisselingen, iets wat op andere locaties mogelijk is, ook als ze dat onderling willen. Daarnaast pleiten we voor een versnelde procedure voor het verkrijgen van een BSN-nummer. Statushouders willen werken en bijdragen aan onze samenleving. Laten we daarom dus geen tijd verspillen. lntegratie begint met participatie. Daarom stellen wíj voor om jaarlijks een activiteit te organiseren die asielzoekers, statushouders en Zoetermeerders samenbrengt. Dit bevordert onderling begrip en de sociale cohesie binnen onze stad. Ook dienen wij een motie in voor een kleinschalige huisvesting voor statushouders op termijn. De Pl is volgens ons niet de juiste plek voor opvang op lange termijn. Opvang moet menswaardiger en middenin de samenleving plaatsvinden, waarbij het meedoen van de statushouder of de vluchteling centraal staat. Wij verzoeken het college mogelijkheden voor kleinschalige opvang te onderzoeken. Dank u wel voorzitter.

Motie nr. 2404-10 ingediend door GroenLinks, PvdA, D66 Samenwerken aan integratie "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op

I april2024;

constaterende dat: integratie een tweezijdig proces is dat zowel inzet van nieuwkomers als van de ontvangende sa-

o r

menleving vereist;

pêrsoonlijke ontmoetingen en gezamenlijke activiteiten de wedezijdse acceptatie en het begrip tussen de inwoners van Zoetermeer kunnen bevorderen;

ovenrtregende dat:

o . .

het essentieel is om in te zetten op de goede integratie waarbij het meedoen in de samenleving centraal staat; een activiteiVevent kan dienen als een effectief middel om statushouders, asielzoekers en Zoetermeerders met elkaar in contact te brengen, wat bijdraagt aan de sociale cohesie in onze gemeente; er aÍgelopen jaar veel geld over was van de middelen van het rijk voor de opvang van Oekraïners en asielzoekers;

verzoekt het college: om in samenwerking met lokale organisaties, verenigingen, en het COA, een activiteiVevent te organiseren die gericht is op het bevorderen van de ontmoeting en integratie tussen nieuwkomers en de rest van Zoetermeer;

.

e hierbij te onderzoeken welke best practices van vergelijkbare activiteiten/events in andere gemeenten kunnen worden toegepast in Zoetermeer; o de gemeenteraad voor het najaarsdebat te informeren over de opzet en planning van deze activiteit; . de lasten te dekken uit de middelen die van het rijk komen voor de opvang van Oekraïners en/of asielzoekers; . bU succes in het eerste jaar te onderzoeken hoe dit jaarlijks geborgd kan worden; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2404-ll ingediend door Groenlinks, PvdA, D66

Kleinschalige opvang in de buuÉ

raad I april2024

37

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 8 april2024; constaterende dat: o de Spreidingswet elke gemeente in Nederland opdraagt asielzoekers op te vangen en gemeente Zoetermeer daar zelf de regie over wil houden; . de voormalige Pl ontoegankelijk ís, niet gericht is op integratie in de buurt en aan bewoners weinig privacy biedt; . bewoners van de voormalige Pl veelal kansrijke asielzoekers en statushouders zijn; o de bewoners vaak langere tijd wachten op permanente huisvesting; o wachten op integratie verloren tijd is, langdurig wachten ziekmakend is en passiviteit stimuleert; overwegende dat:

. .

geïntegreerde en zoveel mogelijk werkende asielzoekers en statushouders financiële en sociale voordelen heeft voor de gemeente en inwoners van Zoetermeer; diverse gemeenten in Nederland experimenteren met kleinschalige opvang en vormen van direct meedoen voor bewoners, zoals bijvoorbeeld project Einstein in Utrecht en de opvang van Oekraiense ontheemden;

verzoekt het college:

.

.

btj de verdere uitwerking van de Spreidingswet te onderzoeken of kleinschalige opvang in de buurt een optie is; daarbij tevens de invulling van participatie en werk mee te nemen;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mijnheer Aiobi, dan ga ik naar mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. Wij hebben een internationale verantwoordelijkheid om mensen die vluchten voor oorlog, vanwege hun geloof of politiek, in ons land op te nemen. Waar mogelijk worden asielzoekers in de regio opgevangen waar ze vandaan komen. Vluchtelingen die niet veilig in de regio terechtkunnen, nemen we op in de EU. Alle lidstaten moeten daaraan een eerlijke bijdrage leveren. Vluchtelingen die mogen blijven, moeten zo snel mogelijk inburgeren. Mensen die niet mogen blijven, moeten zo snel mogelijk terug. Vluchtelingen moeten wel eerlijk verdeeld worden over alle gemeenten. Nu zijn het namelijk vooral de armere gemeenten en de gewone volksbuurten die vluchtelingen opvangen. Dat betekent dat Zoetermeer ook gewoon zijn aandeel hierin moet leveren. We staan dan ook positief tegenover het voorstel om de opvang Ín de voormalige gevangenis te verlengen met vijf jaar. We vinden het namelijk een foute tegenstelling om nu de statushouders tegenover andere woningzoekenden te plaatsen terwijl het probleem zit in het feit dat er in Nederland te weinig gebouwd wordt, onder andere vanwege de stikstofregels, waardoor bouwproductie stagneert. Wij vinden het als SP Zoetermeer wel jammer dat veel informatie hierover vaak via de media bij omwonenden terechtkomt, en niet middels een brieÍ. ïot zover, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Velner, voor uw eerste lermijn. Dan ga ik naar mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u voorzitter. Goed om met elkaar het gesprek aan te gaan over ingrijpende situaties voor onze stad. De verlenging van vijf jaar voor de Pl heeft impact. Voor de LHN staat voorop dat Zoetermeer een plek blijft waar iedereen zich thuis voelt en waar huisvesting en maatschappelijke voozieningen toereikend zijn en blijven. En hoe graag wij als LHN hierover ook het gesprek aan willen gaan, we willen geen voorschot nemen op dit debat. De uitkomsten van de evaluatie die nog naar de raad komen, zijn hiervoor belangrijk. De LHN vindt dat we een mening moeten kunnen vormen die houtsnijdt voor de toekomst. Wel spreken wij ons uit over het feit dat het onwenselijk is om in dit tempo te blijven voldoen aan de taakstelling die ons wordt opgelegd. Deze heeft invloed op alle maatschappelijke vlakken en treft vele inwoners. We zijn dan ook bijzonder kritisch over de hoge taakstelling. Als je het aan de voorkant niet georganiseerd kunt krijgen, kun je deze verantwoordelijkheid niet zomaar over de schutting gooien naar de gemeenten. Wat ons betreft wordt eerst de instroom en de uifuoering van het COA gereguleerd om daarna de taakstelling af te spreken. Het is aan het college om hiervoor te lobbyen bij de staatssecretaris.

Zoals eerder gezegd, wachten wij op de evaluatie van de huidige opvang voor onze wensen en bedenkingen bij de uitwerking van het vervolg. We vragen op voorhand het college om bij deze

38

raad 8 april2024

uitwerking tevens aan te geven welke gemeenten in Zuid-Holland tot nu toe nog steeds geen minimale opvangplekken bieden, of geen, en hoe het college dat te verantwoorden vindt naar de inwoners van onze stad, met onze vele opvangplekken. Hoe het college de randvoonruaarden borgt voor de inwoners van Zoetermeer en welke ideeën er zijn voor afdwingbare afspraken om in de bestuursovereenkomst op te nemen. Tot zover onze bijdrage. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Siegelaer, voor uw eerste termijn. Dat brengt mij bij het einde van de eerste termijn van de gemeenteraad en kijk ik naar het college of er schorsing nodig is. Vijf minuten zie ik. Dat gaan we doen. Dan maken we er wel acht van, dan schorsen we tot 23.00 uur.

Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering. lk verzoek tot enige rust, dank u wel, ook gezien de tijd. lk heropen de vergadering en geef het woord aan het college. Wethouder Ter Laak, gaat uw gang. Wethouder Ter Laak: Dank u wel voozitter en ook dank aan de raad voor uw bijdrage. De Spreidingswet is aangenomen door de Tweede Kamer en met die wet zijn we als college aan de slag gegaan met de uitvoering om te kijken 'hoe kunnen we daarmee omgaan in Zoetermeer?' Daarvan zijn we gaan terugrekenen. We hebben gewoon gezien dat Spreidingswet vraagt dat de provincie op 1 november a.s. een plan bij de minister moet indienen en om dat voor elkaar te krijgen, moeten wij na de zomer een plan hebben als Zoetermeer. Dan kan de provincie dat allemaal bij elkaar leggen. Dan kunnen we er nog over spreken en dan gaat het door naar de minister. Om dat plan voor Zoetermeer op tijd met u te kunnen bespreken, zullen wij voor de zomer met een plan moeten komen van hoe we invulling willen geven aan die Spreidingswet; wat zijn onze mogelijkheden, wat ztln onze opties? En dan willen we ook met u in gesprek gaan over wat uw wensen en bedenkingen zijn bij de voornemens die het college heeft om invulling te geven aan de Spreidingswet. Dat is de manier waarop we aan de slag zijn gegaan. Daarvoor is het voor ons van belang dat we zorgvuldig aan de slag gaan met draagvlak.

Dus we evalueren op dit moment hoe het gaat met de huidige opvang in de Pl. Hoe de omwonenden dat vinden en hoe het daar gaat. Die evaluatie kunt u ook betrekken bij uw wensen-en-bedenkingenprocedure tegen die tijd. Dan waren er een flink aantal partijen die vroegen 'hoe kan het dat er op een gegeven moment meer mensen in de Pl zaten dan we hadden afgesproken?' Eigenlijk kwamen we daar bij toeval achter. Er was een situatie waarin er legitimatie werd gevraagd door de politie en die bleek niet geregistreerd te zijn op die locatie. Dat was in het weekend gebeurd. Op maandag is het college geïnformeerd. We hebben gelijk dezelfde maandag het COA gebeld en dinsdag zijn die mensen daar ook meteen weer weggegaan. Dat is niet de bedoeling. Er is bestuurlijk overleg geweest. Er ztln ook brieven uitgewisseld met het COA om goede afspraken daarover te maken zodat dit niet meer zal gebeuren. Dan was er een aantal vragen over'het vergt veel van ons als gemeente op allerlei vlakken'. Dat klopt en dat piept en dat schuurt soms. Dat is soms ook lastig. We kennen allemaal de problemen die we in algemeenheid hebben met de krappe arbeidsmarkt. Dus het is keuzes maken en prioriteren. Dan was er een vraag van Groenlinks over de ZoetermeerPas. Mensen die in de Pl zitten en statushouder zijn en gekoppeld z1n aan Zoetermeer, hebben recht op en kunnen gebruik maken van die ZoetermeerPas.

Dat geldt ook voor de mensen die op dit moment onder de hotelregeling vallen en die in het hotelzitten. Dan was er een aantal moties ingediend. De eerste door FVD,. De voorzitter: Wethouder Ter Laak, een interruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja dank u wel voorzitter. Waar het gaat over die ZoetermeerPas hebben we volgens mij expliciet gevraagd naar aantallen, want het signaal dat wij krijgen is dat mensen op dit moment de ZoetermeerPas niet weten te vinden. En dat vinden we jammer omdat we niet voor niets die keuze hebben gemaakt vorig jaar om die ook voor deze groep beschikbaar te maken. Dus kunt u aangeven hoe vaak dat tot nu toe is aangevraagd en wat u er eventueel aan kunt doen om het aantal aanvragen omhoog te brengen? De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Van de mensen die in het hotel verblijven weten we dat ze allemaal een ZoetermeerPas hebben aangevraagd en ook gekregen hebben en er ook gebruik van maken. Een aantal

raad 8 april2024

39

mensen dat in de Pl zit, de mensen die gekoppeld zijn als statushouders aan Zoetermeer en hier dus ook recht hebben op een woning, heeft ook die mogelijkheid. Hoeveel mensen dat daadwerkelijk hebben aangevraagd, weet ik niet, maar ik heb geen indicatie dat de pas niet wordt aangevraagd want er wordt gebruik van gemaakt. De voorzitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voorzitter, dank. Maar wij hebben meerdere mensen gesproken die ook 'status Zoetermeer' hebben, dus die aan Zoetermeer zijn toegewezen en die hadden toch allemaal nog niet hiervan gehoord of wisten er niets vanaf. Dus ik zou het toch fijn vinden als u zou willen kijken wat er mogelijk is om dit meer onder de aandacht te brengen, zodat deze mensen ook kunnen participeren in Zoetermeer met de voordelen die de ZoetermeerPas heeft. De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Zullen we afspreken dat ik navraag of uw beeld dat het niet wordt gebruikt, klopt en als dat klopt, we kunnen kijken of er echt wat actie op ondernomen moet worden? Dan was er de motie van FVD om de noodopvang niet te verlengen. Die zou het college echt ten stelligste willen ontraden, want doorde Spreidingswet kan de gemeente... Als de gemeente nietzelf de regie neemt... Dat is wat we nu proberen te doen. We hebben een locatie in de huidige Pl en we hebben aan het COA gevraagd 'is het mogelijk om deze te laten voldoen binnen de Spreidingswet?' Daarmee zijn we aan de slag. Dat verkennen we, we kijken of dat mogelijk is. Als we niets realiseren en niets doen, zal de gemeente een aanwijzing krijgen. Dan heb je geen regie meer over op welke locatie mensen worden opgevangen in de gemeente. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voorzitter, de wethouder geeft aan dat er dan geen regie meer is, maar weÍke regie hebben we nu? lk bedoel, de woningtekorten nemen toe. ln 2026 gaan we een stijging van 4AYo tegemoet om de opvang te regelen, dus ook de huisvesting daarvan. De grenzen staan nog wagenwijd open. Dus over welke regie heeft u het dan? De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Op dit moment zijn we in gesprek met het COA over de vraag of het mogelijk is om mensen op de huidige locatie van de Pl langduriger te huisvesten en ook met grotere aantallen, zodat we kunnen voldoen aan de Spreidingswet. Over die regie heb ik het. Als we dat loslaten, dan komen die mensen hier ook, maar weten we niet op welke plek. De voorzitter: Wethouder Ter Laak, nog een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, want dan beperkt ze wel het woord 'in regie zijn'. lk denk dat 'in de regie zijn' is dat je alles onder controle hebt. Alleen hebben we de migratiestroom allesbehalve onder controle. Dat komt doordat de grenzen nog wagenwijd openstaan. lk heb net aangegeven dat we 40% stijging krijgen in 2026. Dat is wat de minister zelf zegt. Dus de woningtekorten nemen toe. Het bouwen gaat stroperig, om het zo maar te zeggen. En de zorg kraakt en piept. Dus als we het over de regie hebben, laten we dan het volledige beeld van de regie pakken. En dan vraag ik het nog een keer aan de wethouder: hoe bent u in de volste breedte van het woord regie, in de regie? De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Dit college is in de regie als het gaat over de gemeente Zoetermeer. We zijn bestuurders van de gemeente Zoetermeer en daarop voeren we de regie. U heeft het over landelijk en Europees beleid. Hoe houden we migratie tegen? Dat gebeurt aan andere tafels en op andere plekken kan die regie gevoerd worden. De voorzitter: Heel kort, mijnheer Van den Boomgaard, want dan ga ik naar mijnheer Duiven. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, ik zal het heel kort houden voorzitter, want als dit dus de regie

is waar de wethouder het over heeft, kan ik niet anders dan constateren dat wij als gemeente

40

raadB april2024

Zoetermeer een doorgeefluik zijn van nationaal en Europees beleid. En is dat dan waar het college hiervoor zit? OÍ zit het college hier, waarvoor ik hier in ieder geval ook zit, om de Zoetermeerder op 1 te zetten? Dat is mijn vraag aan de wethouder. De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Zoetermeer is een stad in Nederland en in Nederland komen migranten binnen en die migranten worden verspreid, worden verdeeld over heel Nederland en daarop willen we graag regie voeren. De voorzitter: lk ga daar mijnheer Duiven voor een interruptie.

De heer Duiven (WD): Dank u wel voozitter. lk begreep net van de wethouder dat zij als college al overleg voert met het COA om na te denken, om de mogelijkheden te bezien, zo interpreteer ik dat althans, om op basis van de huidige indicatieve opgave te kijken wat de mogelijkheden zijn voor een grotere en langdurige opvang in de Pl. Nogmaals, zo heb ik dat net begrepen. lk heb er in mijn eerste termijn voor gepleit dat de gemeente zich nog even niet neerlegt bij de getallen en bij de indicatieve opgave, maar het pleit bezorgt - en ik had venlracht dat dat zou gebeuren aan de regionale en provinciale regietafel - om de gemeenten die, tot op heden althans, weigergemeenten zijn, even eerst het been te laten bijtrekken. Maar als je al met het COA gaat bespreken en anticiperen op die hogere aantallen, dan verspeelje eigenlijk de kracht van je argument. Hoe kijkt het college daartegenaan? Vergooien we hiermee niet onze kansen? De voorzitter: lk wilde het net vragen, maar u kwam naar een vraag. Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Ja, dank u wel voorzitter. Als het gaat over je verantwoordelijkheid nemen en alle gemeenten die hun verantwoordelijkheid nemen, is het de provincie die daarop in the lead is. Dus zij spreken de andere gemeenten aan om allemaal aan een indicatieve taakstelling te voldoen. De voorzitter: Mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): Dank u wel voozitter. De wethouder gebruikt de woorden 'in the lead'. ln het memo lees ik dat de provincie of de commissaris van de Koning de coórdinatie heeft. Dat is wat anders. Dat klinkt wat minder'in the lead' dan de wethouder wellicht bedoelt. Dus ik zie wel degelijk ruimte tot onderhandeling, om vanuit de kracht van het argument te bepleiten dat andere gemeenten eerst maar eens even het been moeten bijtrekken. Of zie ik dat verkeerd? De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Dank u wel voorzitter. De provincie is in the lead om te zorgen dat er 1 november a.s. een plan ligt bij de minister, dat voldoet aan de indicatieve opgave als provincie als geheel van wat er klaar ligt. De provincie in the lead om dat plan voor elkaar te krijgen. De voorzitter: lk stel voor dat de wethouder verdergaat. Gaat u door, wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Ja. Dan was er een motie, ook van FVD, over de raad niet passeren. Daarvan is geen sprake. U bent geïnformeerd na het afkondigen van de Spreidingswet over hoe het college daarmee om wil gaan. lk vertel u ook hoe het proces eruitziet en dat we voor de zomer bij u terugkomen met de verkenning van tot hoever we dan zijn gekomen en hoe wij denken dat we invulling kunnen geven en wat mogelijk het bod zou kunnen zijn van Zoetermeer richting die provinciale tafel. Dus u heeft voor de zomer nog de kans om daarover te spreken. En dan was er nog een motie van GroenLinks over kleinschalige opvang. Dat is op dit moment, wat ons betreft, echt een brug te ver. We zijn nu bezig met die Spreidingswet. We kijken wat er mogelijk is in dit tijdsgewricht dat we nu hebben en daarmee gaan we aan de slag. Dank u wel voorzitter. De voozitter: Dank u welwethouder Ter Laak. Dat is daarmee ook het einde van de eerste termijn van het college. Dan stel ik voor dat we naar de tweede termijn van de raad gaan en begin ik met mijnheer

Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u, voorzitter. lk hoor nu een aantal termen over'in the

raad 8 april2024

41

lead' en 'in de regie'. lk heb er totaal geen gevoel bij. We laten daarom ook onze motie staan. Ook de motie over het passeren van de raad. Waarom? Als het dan toch goed is uitgevoerd, dan is het alleen maar goed om het ook vast te leggen. Dus dat lijkt me een prima statement van de raad. En om de Zoetermeerder op 1 te zetten, zal ik ook de andere motie over de noodopvang niet verder uitbreiden, laten staan. Dank u voozitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Boomgaard voor uw tweede termijn. Mevrouw Brouwer voor een tweede termijn. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk heb geen tweede termijn nodig voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Meurs?

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter, geen behoefte. De voorzitter: De heer Smits? Nee. Mijnheer Van der Vlies?

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u wel voorzitter. lk heb in mijn eerste termijn een aantal concrete vragen gesteld over de situatie voor wat betreft het ondenrijs en de zorg en de forse druk die daarop staat. We hebben in maarUapril vorig jaar een memo ontvangen van het college. Daarin stond al iets vermeld over scholen en ruimtegebrek. Dus mijn concrete vraag was; hoe is de situatie nu? ls dat op te vangen en in hoeverre draagt het rijk bij aan oplossingen in dit het verhaal? Dus ik zou toch wel graag wat antwoorden hebben op die vragen. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Vlies. Dan mijnheer Weekenstroo? Mijnheer Duiven?

De heer Duiven (WD): Ja, dank u wel voorzitter. lk sla nog even aan op het woordje 'lead', dat de commissaris van de Koning 'in the lead' is. Wat mij betreft mag dit college, mag de gemeente Zoetermeer, wat meer in the lead komen. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja dank u wel voozitter. We gaan natuurlijk straks stemmen over twee moties en ik hoop dat de partijen in het brede midden van deze raad zich niet door extreemrechts laten gijzelen in dezen. Dank u wel. De voorzitter: Dan ga ik naar mevrouw Kraneveldt? Geen behoefte. Mijnheer Aiobi?

De heer Aiobi (Groenlinks): Dank u wel voorzitter. lk had nog een vraag over de versnelde procedure voor het verkrijgen van een BSN-nummer. We hebben een aantal inwoners gesproken die daar problemen bij ondervinden en die graag zouden willen starten met werken. Het zou zonde zijn als dat niet geregeld kan worden voor ze. En daarnaast had ik nog een vraag aan de wethouder over de kleinschalige huisvesting. Wanneer is dit wel aan de orde? Want wij vragen alleen om het te onderzoeken op dit moment. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Velner? Geen tweede termijn. Mevrouw Siegelaer, tweede termijn?

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozifter. Evenals de WD vragen wij ons af of het college niet wat te ver vooruitloopt alvorens de wensen en bedenkingen van de raad mee te nemen in de besluitvorming. Kan de wethouder een toezegging doen om de gestelde vragen in de uitwerkingen mee te nemen, evenals een toezegging om de uitwerking van de evaluatie vooraf aan het debat naar de raad toe te sturen? Dank. De voorzitter: Dank u wel. Dan komen we aan het eind van de tweede termijn van de raad en kijk ik of wethouder Ter Laak zover is. Gaat uw gang. Wethouder Ter Laak, tweede termijn.

Wethouder Ter Laak: Dank u wel. Dan begin ik even met de vraag van Groenlinks over de versnelde procedure rondom het BSN-nummer. lk weet dat ik er in verleden eerder mee aan de slag ben gegaan en dat er allerlei obstakels waren waarom dat niet is gelukt. Maar ik heb het even niet meer paraat waarom dat niet is gelukt. We doen het zo snel mogelijk als kan, dat doen we al op dit moment. lk weet

42

raad 8 april2024

niet waarom het niet nog sneller kan. Dat moeten we uitzoeken U vroeg nog naar kleinschalig... De voorzitter: Wethouder Ter Laak, een interruptie van mijnheer Aiobi. De heer Aiobi (GroenLinks): Kunt u dan misschien een tijdsindicatie geven, want we wachten nu relatiet lang. De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Mijn voorstel zou ztln: we sturen regelmatig updates naar uw raad, ook richting het voorgenomen voorstel waarmee we komen richting de zomer. Ik denk dat het goed is dat we daar even in meenemen hoe het daarmee staat en wat de tijdsindicaties op dit moment zijn. lk zou dat ook hetzelfde willen doen wat betreft kleinschalig huisvesten en hoe het daarmee staat. De LHN. Dat kan ik toezeggen. Worden de gestelde vragen beantwoord voordat het raadsbesluit er ligt? Zeer zeker en die evaluatie komt ook absoluut voor dat raadsdebat naar u toe. En dan vragen over ondenrrrijs. Daarvoor kijk ik heel even naar mijn collega. De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Ja voorzitter. U ontvangt van mij deze maand een bericht dat op dit moment alle kinderen van buitenlandse afkomst die dat nodig hebben, op school zitten. Dus we hebben op dit ogenblik iedereen onderde pannen. Datwil nietzeggen dat... Hoe heetdat? Resultaten van nu zijn geen voorschot op de toekomst, maar op dit ogenblik hebben we het goed in de hand. Juist omdat we in 2B-Home nu de VO-klas hebben zitten en alle kinderen op de basisschoolgaan door. Juist omdat die kinderen in het PO-onderwijs eigenlijk altijd hoe jonger ze zijn, hoe sneller naar de rest van de klassen kunnen. Dus dat gaat dit ogenblik goed maar het zijn geen garanties voor de toekomst. De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Dan vul ik het aan voor de voor de zorg. Dat gaat ook op dit moment goed omdat we goed samenwerken met de eerstelijnszorg, dus met de huisartsen in Zoetermeer. En zolang mensen in de Pl verblijven krijgen ze zotg via COA-huisartsenzorg. Volgens mij waren dat dat de vragen die zijn gesteld. De voorzitter: Dank u wel. lk ga eerst naar mevrouw Brouwer en dan naar mijnheer Aiobi.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Voozitter, ik denk dat het aan mijn onoplettendheid ligt, misschien in verband met het tijdstip of zo, maar ik weet niet wat de wethouder heeft geadviseerd over de motie van Groenlinks over samenwerking en integratie over dat evenement datze graag wilden organiseren. De voorzitter: lk kijk even naar de wethouder. Wethouder Ter Laak, wilt u daar nog iets op zeggen?

Wethouder Ter Laak: Nee, dat klopt, daar heb ik nog niet op gereageerd De voorzitter: Voordat u dat gaat doen, ga ik eerst naar mijnheer Aiobi. Dan kunt u dat zo meteen meenemen.

De heer Aiobi (Groenlinks): Die vraag had ik ook. Daarnaast nog: zouden we dan een toezegging kunnen krijgen voor het kleinschalig huisvesten van asielzoekers en statushouders? De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Eerst over uw motie. Daarop was toch het advies van het college om die te ontraden. ln de loop van het jaar zullen we verder aan de slag gaan met het ontwikkelen van een visie op die integratie en daar zullen we dit in meenemen. Dus na de zomer kunnen we u informeren over het proces, hoe dat gaat lopen. Datzelfde zou ik ook willen zeggen over die kleinschalige opvang. Het is echt de vraag of dat wenselijk is en op welke manier dat kan. We gaan nu echt aan de slag met deze Spreidingswet.

raad 8 april2024

43

De voorzitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, ik hoorde u net zeggen 'ik neem het mee bij het ondezoek in het voorjaar en dan kom ik er bij u op terug'. Daarover vroeg mijnheer Aiobi 'is dat een toezegging dat u dat daarin meeneemt en een afiltreging over maakt?'Want nogmaals, het gaat erom dat we daar bewuste afwegingen in maken en niet dat we het bij voorbaat wel of niet doen. De voorzitter: Wethouder Ter Laak. Wethouder Ter Laak: Op dit moment ligt het niet op tafel. We spreken op dit moment met het COA over de mogelijkheden om te verlengen voor de Pl. Dat is wat we nu bespreken. De voorzitter: Mijnheer Boerboom De heer Boerboom (GroenLinks): Voozitter, ik begreep dat u... We hebben nog een stuk opgave openliggen natuurlijk, want met de Pl kunnen we niet de volledige opgave invullen. Wij zouden graag zien dat we daar kijken 'zouden we dat via kleinschalige opvang kunnen doen?' Daarover is het verzoek 'kunt u dat in die afwegingen meenemen?' Dat is het enige vraag. En of u daar uiteindelijk invulling aan geeft, ja of nee, is een tweede. De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: We komen naar u toe met een voorstel om invulling te geven aan die Spreidingswet, waarbij we op dit moment met het COA in gesprek zijn om dat te doen op de huidige locatie van de Pl, voor de volledige indicatieve taakstelling. De voorzitter: Akkoord. lk stel voor dat we hiermee dan de beraadslaging over dit ondenfferp afronden.

Waarbij ik dan wil memoreren dat er door de wethouder wel een aantal toezeggingen zijn gedaan om in de komende raadsmemo over de opvang aan een aantal dingen, waaronder het BSN-nummer en de ZoetermeerPas nog even over expliciet aandacht te besteden. Naar aanleiding van de bijdrage van mevrouw Siegelaer van de LHN zal een aantal vragen ook meegenomen worden in de evaluatie die nog voor de zomer naar de raad komt. Dat is volgens mij wat we nu hebben afgesproken. Daarmee gaan we dan, wat mij betreft, naar de stemming toe, want er liggen vier moties. Als u daar allemaaltoe bereid en in staat bent, gaan we die vier moties nu in stemming brengen. Dan begin ik met motie 2404-08 De raad niet passeren. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Dat is niet het geval. Welke leden van de raad zijn voor deze motie? Voor zijn FVD en PW. De motie is met 3 stemmen voor en 33 stemmen tegen verworpen. Dan gaan we naar 24 04-09 De noodopvang niet verlengen. Wie wil daar een stemverklaring over afleggen? De heer Duiven. De heer Duiven (WD): Dank u welvoorzitter. We zullen de motie niet steunen. Een aantal elementen is erin te stellig verwoord.

Maar wat ons wel aanspreekt is, zoals wij de motie lezen, dat de motie de sfeer uitademt dat het college wel de ambitie zou moeten hebben om meer regie te nemen, of zoals we dat net hebben genoemd, meer in the lead te geraken, om ervoor te zorgen dat wat ons betreft binnen de kaders van Spreidingswet meer proactief en wat meer vanuit de optiek van de gemeente Zoetermeer met commissaris van de Koning en anderen wordt onderhandeld. De voorzitter: Dan ga ik naar mevrouw Siegelaer, ook een stemverklaring.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Bedankt voorzitter. We zullen een motie niet steunen omdat wat ons betreft deze pas in stemming gebracht kan worden na het debat over de wensen en de bedenkingen. Dank u wel. De voorzitter: Anderen voor een stemverklaring? Dat is niet het geval. Mag ik dan de leden van de raad die voor deze motie zijn vragen hun hand op te steken? Voor zijn FVD en PW. Daarmee is deze motie met 3 stemmen voor en 33 tegen verworpen. Dan gaan wij over naar 2404-10 Samenwerken aan integratie. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Dat is niet het geval. Mag ik dan de leden van de raad die voor deze motie zijn vragen een hand op te steken?

44

raad 8 april2024

Voor zijn SP, GroenLinks, PvdA en D66. Deze motie is met 12 stemmen voor het 24 tegen verworpen. Dan gaan we naar 2404-11 Kleinschalige opvang in de buurt. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Dat is niet het geval. Mag ik dan de leden van de raad die voor deze motie zijn vragen een hand op te steken? Voor zijn SP, Groenlinks, PvdA en D66. Deze motie is met 12 stemmen voor het 24tegen verworpen.

c. Motie vreemd aan de orde van de dag De voorzitter: lk heb nog één agendapunt staan, dat is de motie vreemd aan de orde van de dag. lk kijk even rond of u allemaal nog bereid bent die nu nog te behandelen. Dat is het geval? Dan gaan we dat doen. Dat is ook een makkelijke procedure dus dat scheelt. Nog even de werkwijze. De indieners krijgen zo de gelegenheid kort de motie toe te lichten. Dan zal het college daarop reageren en vindt stemming plaats, uiteraard met de mogelijkheid tot een stemverklaring. lk heb er hier vijf staan. Dan zegt u gewoon 'ik hoef het woord niet'. Dat is heel makkelijk. lk begin met mijnheer Ekkelenkamp. Gaat uw gang. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank voorzitter, en dank aan de mede-indieners voor dit vertrouwen. We hebben in Zoetermeer een mooi watergebied ten noorden van de stad. Daar genieten heel veel mensen van; fietsers, wandelaars, vogelaars tegenwoordig, runners, maar ook watersporters. Een grote meerderheid in deze raad vindt het belangrijk dat er een verbod is op het gebruik van motorboten op de Zoetermeerse Plas. Dat is beter voor het milieu, voor de biodiversiteit en voorkomt geluidsoverlast. Toch zijn er ontheffingen van dit verbod nodig voor de watersportvereniging in verband met de veiligheid op het water.

Anders dan we enkele jaren geleden hadden gehoopt, is het nog steeds niet mogelijk om tegen aanvaardbare kosten voor de vereniging de veiligheid op het water te kunnen waarborgen met boten voorzien van een elektromotor. De elektromotoren zijn niet geschikt vanwege het lage vermogen en de beperkte accucapaciteit. Vanwege dat belang van de veiligheid van de watersporters dienen we vandaag samen met WD, ChristenUnie-SGP, PW en PvdA een motie in die het college verzoekt om de wijziging van de APV voor te bereiden die bijdraagt aan het veilig watersporten op de Zoetermeerse Plas. Dít geeft de verenigingen de ruimte en de tijd te zoeken naar een goede en duurzame oplossing voor de komende jaren. Dank u wel.

Motie nr. 2404-0l ingediend door D66, WD, ChristenUnie-SGP, PW, PvdA Veilig waterspoÉen op de Zoetermeerse Plas! "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 8 april2024; constaterende dat:

. er vijf jaar geleden een wijziging in de APV is opgenomen inhoudende een verbod op verbrandingsmotoren met een ontheffing voor vijf jaar voor bestaande gebruikers; o de watersportvereniging met zeer veel moeite een ontheffing kreeg binnen deze overgangsperiode; o deze overgangsperiode de komende maand afloopt; r de watersporfuereniging beperkt gebruik maakt van verbrandingsmotoren, met name bij het lesgeven aan kinderen en bij wedstrijden, voor het waarborgen van de veiligheid; overwegende dat: r het aanbieden van watersportactiviteiten (lessen en wedstrijden) voor kinderen zal naar alle waarschijnlijkheid moet stoppen op het moment dat de betreffende vereniging geen ontheffing meer krijgt, omdat deze activiteiten niet meer op een veilige wijze kunnen worden uitgevoerd; r het vijf jaar geleden de hoop van de gemeente was dat na vijf jaar elektromotoren een goede vervanger zouden zijn, maar dat dit is echter helaas niet het geval, omdat je met een standaard elektrische buitenboordmotor geen groep kinderen kunt begeleiden en zeker niet adequaat kunt reageren als er op 100 meter afstand een kind in een zeilbootje omslaat; o tot een aantaljaar geleden alle buitenboordmotoren tweetaktmotoren waren en dat met de overstap op viertaktmotoren een grote investering is gedaan waarmee een forse winst met betrekking tot de uitstoot is gehaald; o de watersportvereniging, maar ook