Notulen raad 7 april 2025 - vastgesteld

De voorzitter: Mevrouw Bout, een interruptie van de heer Meijroos, gaat uw gang. De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u welvoorzitter. lk heb een vraag over de motie van het Stadhuis. Het is een sympathieke motie want het is inderdaad dus inderdaad een donker hol waar je moet staan wachten op de RandstadRail. Maar we hebben er al heel veel geld ingestoken toen we daarboven dat plein gingen realiseren. Daar is ontzettend veelgeld in gestoken. Hoeveelgeld moeten we er nog meer in steken? Ligt de bal niet een beetje bij de beheerder nu? De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Jazeker en daarom staat er dus in die motie dat we willen dat het college in overleg gaat met de HTM en eventueel andere stakeholders om samen tot een voorstel te komen en met dat voorstel terug te komen naar de raad om te kijken of we dit interessant vinden of niet. De voorzitter: Oké. Gaat u verder, mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u welvoozitter. De vierde motie is de Detour Dorpsstraat. Fietsers kiezen de kortste weg of je dat nu wilt of niet. Zorg voor een logische, veilige, aantrekkelijke route, goed voor de veiligheid en voor een goed winkelklimaat. Voorzitter, dit zijn geen luxe plannen, maar slimme investeringen in een stad die vooruit wil. Hiermee houden we Zoetermeer in beweging, nu en in 2040.

Motie nr. 2504-05 ingediend door PvdA, Groenlinks, D66 Detour Dorpsstraat

16

Raad 7 april2025

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2025; constaterende dat: de fiets het meest gebruikte vervoermiddel is voor bezoekers aan de Dorpsstraat; veel fietsers de Dorpsstraat tevens gebruiken als doorgaande route naar andere delen van de stad; ttjdens winkeltijden een fietsverbod geldt in de Dorpsstraat, maar dit in de praktijk beperkt wordt nageleefd; eerdere pogingen om fietsers te verleiden tot omrijden onvoldoende effectief zijn gebleken; dit mede komt doordat de alternatieve routes minder aantrekkelijk zijn qua directheid, comfort of herkenbaarheid; fietsers in het algemeen kiezen voor de kortste, meest logische route tussen A en B; de route langs de Buurtvaart, parallel aan de Dorpsstraat, hiervoor in potentie een geschikt alternatief biedt;

r r . r . r .

ovenrtregende dat:

r . .

de route tussen de Dorpsstraat en het parkeerterrein aan de Osylaan reeds als voetpad aanwezig is;

een logische, goed ingerichte fietsroute langs deze lijn de aantrekkelijkheid van het alternatief sterk kan verhogen; de nabijheid van een bewaakte fietsenstalling aan de Osylaan deze locatie bovendien versterkt als fietsgerichte toegang tot de Dorpsstraat;

verzoekt het college om: r te onderzoeken of en hoe het bestaande voetpad naast de Buurtvaart (tussen de Dorpsstraat en het parkeerterrein aan de Osylaan) kan worden uitgebreid met een duidelijk gemarkeerd en veilig

.

fietspad; daarbtj expliciet mee te nemen hoe deze route logisch kan aansluiten op een bewaakte fietsenstalling aan de Osylaan, de verkeersstromen vanuit Rokkeveen en op het bredere fietsnetwerk in de stad;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2504-06 ingediend door PvdA, GroenLinks, D66, WD, Zoetermeer Vooruit Stadhuis: een halte met uitstraling voor het hart van de stad "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2025; constaterende dat:

r .

halte Stadhuis een van de meest gebruikte haltes van Zoetermeer is, zoals ook blijkt uit ondezoek

van Studio Bereikbaar; de gemeente de komende jaren fors investeert in de binnenstad, met als doel een aantrekkelijker, duuzamer en beter bereikbaar centrum; daarbij onder andere inzet op betere zichtbaarheid van halte Stadhuis via bewegwijzering en inrichting van de omgeving; de meest recente upgrade van halte Stadhuis dateert uit 2018, maar deze aanpassing nog niet heeft geleid tot de gewenste uitstraling en allure die past bij de functie en locatie van de halte; een halte die direct grenst aan een stadhuis een zekere mate van representativiteit en ruimtelijke kwaliteit mag uitstralen; de huidige uitstraling van halte Stadhuis sterk achterblijft bij bijvoorbeeld halte Spuiwelke onder andere het stadhuis van Den Haag bedient;

-

r . .

ovenaregende dat:

.

de halte zelf in eigendom is van HTM, maar dat de ruimtelijke context en beleving ervan sterk

.

samenhangt met het gemeentelijk domein; een goede OV-ervaring vraagt om een samenhangend geheel van infrastructuur, verblijfskwaliteit

.

en zichtbaarheid; de gemeente en HTM gezamenlijk belang hebben bij een hoogwaardige uitstraling van deze centrale OV-locatie;

Raad 7 april2025

17

verzoekt het college: r in gesprek te gaan met de HTM en andere stakeholders over het opstellen van een gezamenlijke aanpak voor de verbetering van halte Stadhuis, passend binnen de Mobiliteitsstrategie 2040; o de raad uiterlijk in Q1 2026 te informeren over de voortgang en het eventueel op te stellen uitvoeringsprogramma; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2504-07 ingediend door PvdA, GroenLinks, D66 Ruim baan voor de fiets; auto's Onderlangs

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2025; constaterende dat: de gemeente ruimte wil creëren in de binnenstad voor voetgangers, fietsers, groen en verblijfskwaliteit, en daarbij sluipverkeer wil ontmoedigen; er plannen zijn om eenrichtingsverkeer in te voeren op de Nederlandlaan en Amsterdamstraat (oostelijk deel); ttjdens het Binnenstad Café in Franx bewoners hebben aangegeven de Amsterdamstraat liefst autovrij te zien;

.

. .

overwegende dat: r fietsers en voetgangers zich momenteel mengen met autoverkeer op zowel de Amsterdamstraat

. r r

als Onderlangs; de Amsterdamstraat en Onderlangs beide geen fietspad hebben en de huidige voetgangersruimte beperkt en onaantrekkelijk is;

Onderlangs minder aantrekkelijk is voor langzaam verkeer vanwege de overkluizing en het donkere, onveilige karakter; scheiding van langzaam en snel verkeer bijdraagt aan verkeersveiligheid en oriëntatie in de binnenstad;

vezoekt het college om: r te ondezoeken of het autoverkeer van de Amsterdamstraat verplaatst kan worden naar Onder-

. r

langs, zodat het oostelijk deel van de AmsterdamstraaVNederlandlaan autoluw of autovrij kan worden ingericht als kwalitatieve verblijfsruimte voor voetgangers en fietsers; deze verkenning nadrukkelijk te koppelen aan de herontwikkeling van het gebied waar nu parkeergarage P5 staat, zodat maatregelen in samenhang worden ontworpen en uitgevoerd; rrêt inachtneming van: toegankelijke en veilige laad- en losvoozieningen voor winkeliers aan zowel de Amsterdamstraat als Onderlangs; voldoende parkeergelegenheid aan Onderlangs voor bevoorrading, zonder dat dit leidt tot opstoppingen; de zoals in de mobiliteitsstrategie benoemde rijrichting; behoud van goede bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten;

-

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr.2504-08 ingediend door PvdA, WD, GroenLinks, CDA, Zó! Zoetermeer, D66, Zoetermeer Vooruit, GhristenUnie-SGP, PW Naar het Stadshart? OV inbegrepen! "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op7 april2025; constaterende dat: r in de Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040 wordt benoemd dat het aandeel OV-gebruik relatief laag is, mede doordat OV-gebruikers tot€ 3,50 betalen voor een retour naar de binnenstad; . de winkeliers (mee)betalen aan de bereikbaarheid van de binnenstad door automobilisten twee uur gratis parkeren aan te bieden; . de binnenstad goed bereikbaar is met het openbaar vervoer vanuit vrijwel alle wijken van

't8

Raad 7 april2025

Zoetermeer; overwegende dat: een aantrekkelijk en goed bereikbaar centrum ' inclusief winkels, horeca en culturele instellingen zoals het Nationaal Videogame Museum - van belang is voor de levendigheid, toegankelijkheid en functionele waarde van de binnenstad; het gecombineerd aanbieden van een gratis OV-kaartje bij een bezoek aan het Stadstheater, bioscoop, museum, restaurants of andere activiteiten en/of bij het doen van grote aankopen het gebruik van het OV kan aanmoedigen en de bereikbaarheid van de binnenstad verder kan vergroten; het stimuleren van duuzame vervoerskeuzes zoals OV-gebruik ook de toegankelijkheid van deze voozieningen kan vergroten voor een breder publiek;

.

r .

vezoekt het college om:

r

. . r

in overleg met winkeliersverenigingen, culturele instellingen in de binnenstad en openbaarvervoerbedrijven te verkennen of en hoe een stimuleringsactie voor OV-gebruik, zoals het verstrekken van

(kortings)vouchers of OV-tegoed via winkels en culturele instellingen, kan worden vormgegeven; hierbtjte betrekken:een mogelijke pilot rondom drukke periodes, de praktische uitvoerbaarheid en samenwerking met vervoerders; daarblj te verkennen of het stadhuis ook zelf kan deelnemen aan een dergelijke stimuleringsactie, door bezoekers indien mogelijk (bijvoorbeeld op afspraakbasis) een OV-voucher of reistegoed aan te bieden, als onderdeel van een pilot of bredere uitvoering; de resultaten van deze verkenning en een voorstel tot eventueel vervolg uiterlijk Q4 2025 aan de raad te rapporteren;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bout voor uw eerste termijn en vier moties, als ik het goed heb beluisterd, die nu ook onderdeelzijn van de beraadslagingen. Als het goed is heb ik verder geen leden van de raad gezien die... Ja, mijnheer Velner nog? Dan ga ik naar mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Voorzitter, de Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040 zet ambitieuze stappen om de binnenstad autoluw te maken en meer ruimte te geven aan duuzame vervoersmiddelen. Dat is een ambitieuze ontwikkeling, maar als SP maken we ons zorgen over de uitwerking voor inwoners die afhankelijk zijn van het OV. Het huidige plan schiet namelijk tekort op een drietal cruciale punten waarvoor wij een paar moties hebben voorbereid. Het OV is niet overal in voldoende mate beschikbaar. ln de analyse van de mobiliteitsstrategie wordt erkend dat het op sommige plekken niet altijd even goed aansluit. Een concreet voorbeeld daarvan is het Dorp, een van de oudste wijken van Zoetermeer. De verbindingen met de andere delen van de stad zijn vanuit het Dorp beperkt en sluiten niet goed aan op de belangrijke OV-knooppunten. Het gebruik van het OV moet ook aantrekkelijker zijn dan de auto. De PvdA heeft het hier ook wel eens over gehad. Toch wordt er in de mobiliteitsstrategie slechts in algemene termen gesproken over het betaalbaar houden van het OV, zonder concrete maatregelen. We zien in de praktijk dat veel mensen met een laag inkomen, ouderen en mensen met een beperking, afhankelijk zijn van het OV, maar dat voor hen ook de kosten een struikelblok vormen.

Het gratis parkeren in de binnenstad wordt indirect gefinancierd door de winkeliers via hogere huren, tenrijl er geen vergelijkbare compensatie plaatsvindt voor OV-gebruikers. Dat is al eerder hier aangestipt. Naast de kosten, is ook de bereikbaarheid een belangrijk punt. Er zijn wijken in Zoetermeer waar de dichtheid van OV-haltes niet voldoende is, waardoor bepaalde inwoners lange afstanden moeten lopen naar de dichtstbijzijnde halte of plek van stemming. Dit betreft vooral ouderen en mensen met een beperking. De SP wil dan ook concrete toezeggingen in de uitwerking daarover door extra OV-haltes in slecht bereikbare wijken zoals het Dorp, betere aansluiting tussen wijken en OV-knooppunten zoals Centrum-West en Stadhuis om onnodig overstappen te verminderen, en een herziening van de OVdekking zodat niet alleen de drukste routes optimaal bediend worden. De mobiliteitsstrategie schetst een mooi toekomstbeeld, maar er zal nog veel uitgewerkt moeten worden. Als SP willen we geen loze beloften maar concrete toezeggingen, mobiliteit mag geen luxe zijn, het is een basisbehoefte, zeker als we de automobiliteit willen verminderen. Tot zover. Motie nr. 2504-09 ingediend door SP lnvoering van een sociaal OV-tarief

Raad 7 april2025

19

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2O25; constaterende dat: openbaar vervoer voor veel inwoners een noodzakelijke basisvoorziening is; hoge kosten een drempel vormen voor lage inkomensgroepen, ouderen en mensen met een beperking;

. r

overwegende dat: een sociaal OV-tarief kan bijdragen aan meer toegankelijkheid en mobiliteit; andere steden al succesvolle initiatieven hebben voor gereduceerd OVtarief voor kwetsbare groepen;

. o

draagt het college op:

r

. .

te ondezoeken hoe een sociaal OV-tarief voor lage inkomens, ouderen en mensen met een beperking kan worden ingevoerd in Zoetermeer; hierbtj in gesprek te gaan met de vervoerders en de provincie over de financiële haalbaarheid en

mogelijke subsidies'; de raad binnen zes maanden een voorstel te doen over de uitvoerbaarheid van deze maatregel;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2504-10 ingediend door SP Verbetering OV-bereikbaarheid in Zoetermeerse wijken "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2025; constaterende dat:

.

o .

in de Mobiliteitsstrategie 2040 wordt erkend dat sommige wijken onvoldoende voozien zijn van

openbaar vervoer; de wijk het Dorp en andere buitenwijken slecht bereikbaar zijn met het openbaar vervoer; dit inwoners belemmert in hun mobiliteit, vooral ouderen en mensen met een beperking;

ovenruegende dat:

. r r

goede OV-bereikbaarheid essentieel is voor gelijke kansen en sociale inclusie; het stimuleren van OV-gebruik bijdraagt aan een duuzame mobiliteitstransitie; alternatieven zoals de auto of de fiets niet altijd een optie zijn voor iedereen;

draagt het college op: een analyse te maken van de OV-bereikbaarheid per wijk en in kaart te brengen waar tekorten zijn; fiêt de vervoersmaatschappijen te overleggen wat er mogelijk is voor deze wijken, zoals het Dorp; de raad binnen zes maanden te informeren over de mogelijkheden en kosten van deze verbeteringen;

. o r

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2504-11 ingediend door SP Extra OV-haltes in slecht bereikbare wijken "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2025; constaterende dat: inwoners in bepaalde wijken ver moeten lopen naar een OV-halte ; dit vooral ouderen en mensen met een beperking belemmert in hun mobiliteit;

r .

ovenregende dat: . eldra haltes het OV-gebruik kan stimuleren en de afhankelijkheid van de auto kan verminderen; . dit past binnen de mobiliteitsstrategie om duuzame vervoersopties te verbeteren; draagt het college op:

20

Raad 7 april2025

.

te inventariseren waar extra OV-haltes nodig zijn op basis van klachten en analyse van vervoers-

r .

ffiêt vervoerders te overleggen over de realisatie van nieuwe haltes op strategische locaties; de raad binnen zes maanden een plan van aanpak te presenteren met mogelijke locaties en kos-

behoefte;

tenraming; en gaat over tot de orde van de dag." De vootzitter: Dank u wel mijnheer Velner voor uw eerste termijn en twee ingediende moties, of drie zelfs, die onderdeel van de beraadslagingen zijn. Dan kijk ik nog één keer rond want dan heb ik volgens mij niemand meer op mijn lijstje staan voor de eerste termijn van de gemeenteraad. Dat is het geval. Dan stel ik voor dat we nu schorsen en dan is er ook gelegenheid om de heer Gooskens een hand te geven bij zijn afscheid. We schorsen wat mij betreft tot 20.35 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering en ga over naar de eerste termijn van het college. Het woord is aan wethouder ledema. Voor ik wethouder ledema het woord geef, is er nog een vraag over de SP-

moties. Die worden op dit moment nog in het systeem gezet. Die komen eraan. Het woord is aan wethouder ledema, gaat uw gang. Wethouder ledema: Voozitter, dank. Even kijken, er is een hoop inbreng geweest met onder andere complimenten, waarvoor dank. Ook met een aantal kritische noten en een aantal vragen. De eerste vragen kwamen van de heer Haak. U stelde dat de strategie nog te weinig haakjes geeft voor bijvoorbeeld het laden en lossen, de bereikbaarheid en de capaciteit elders en de impact daarvan. Maar misschien is het goed om nog even te benadrukken, ik deed het ook al in de in de commissie, dat de raad heeft gevraagd om een integraal beeld van 'wat gebeurt er als wij al die plannen die we hebben waarmaken en wat betekent dat voor de impact op onder andere de mobiliteit?' Daarom is het ook een mobiliteitsstrategie. Vandaar ook dat er nog een aantal plannen op u afkomt de komende tijd. Mevrouw Bink vroeg daar ook naar 'klopt het dat voor alle onder 2 genoemde zaken nog aparte voorstellen naar de raad komen?' Het antwoord daarop is la'. Natuurlijk houden wij altijd de bereikbaarheid van de binnenstad in zijn geheel ontzettend goed voor ogen en ook het laden en lossen, et cetera. Een raadslid vroeg daar ook nog naar'hoe zit dat met laden en lossen?' Dat is te allen tijde gegarandeerd, dus daar houden we gewoon rekening mee.

Misschien is het ook goed om hier te benadrukken dat wij op zich niets weghalen. Behalve dan parkeergarage 5. Wij denken dat in 2030 de tijd is gekomen om die te onttrekken aan het openbaar parkeren, zodat we daar woningen en voorzieningen toe kunnen voegen. Het is allemaal ingestoken om de binnenstad leefbaarder te maken, maar vooral ook om 2000 tot 2500 woningen toe te voegen. Voozitter, dan de moties en amendementen. De moties en amendementen die ik oversla, zullen worden toegelicht door wethouder Frinking, Allereerst die van mijnheer Zanoni. Het amendement 30 km/uur, zo noem ik dat maar eventjes. Geen verlaging naar 30 km/uur omdat u stelt dat er geen aanleiding voor is. Volgens mij is het zo dat als er ergens aanleiding is om het over weginrichting en dus snelheidsaanpassing te hebben, dat hier in de binnenstad is. Over het amendement P5 gaf ik daarnet al even aan dat het college echt voorstander is van het toevoegen van woningen en voozieningen daar. Wij vinden dan in 2030 die overstap een logische stap. De heer Meijroos van de LHN diende een amendement in over besluitpunt 2. We hebben het daar de vorige keer ook al over gehad. Wij dachten dat het comfort er al in zal, maar als het hiermee meer comfort vindt, is die formulering wat ons betreft ook prima. De vraag van de heer Van der Perk over het laden en lossen had ik net al beantwoord. Mevrouw Bink ook.

Mijnheer Boerboom van Groenlinks. U vroeg zich nog af of we de reservering die we vrij hebben gespeeld bij Markt 10 voor de parkeergarage elders kunnen inzeften. Wij hebben gesproken met het ministerie en zijzijn akkoord met het elders inzetten van die subsidie, op andere deelgebieden, maar dan wel na toetsing door het ministerie zelf. Daarover zijn we constant in gesprek. Voordat u mij gaat vragen 'houdt u ons dan als raad daarvan op de hoogte?', het antwoord daarop is ja. Dan heb ik nog de motie Detour Dorpsstraat van de PvdA. Die valt echt buiten alles wat we hier eerder met de Visie Binnenstad hebben besproken. Dus wat ons betreft, is het erg omstandig om dat nu te doen. Dat zou ook een wat kostbare zaakzijn. We vragen ons als college ook af wat de toegevoegde waarde ervan is, met de route langs het Wilhelminapark aan de ene kant van de Dorpsstraat en de route langs de Osylaan aan de andere kant, om dan tussen de Osylaan en de Dorpsstraat een extra

Raad 7 april2025

21

fietsverbinding aan te leggen. Nogmaals, de kosten en het niet meenemen daarvan in de Visie Binnenstad zijn voor ons de belangrijkste bezwaren. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, dank u wethouder, voor de vraag. Er staat dat er een fietsenstalling komt aan de Osylaan. Dit ligt op 20 à 30 meter, misschien 50 meter daarvan af. Dus voor ons is het geen heel rare stap. Ziet u dat anders? De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja voozitter, ik zie het verleggen van een fietspad als iets heel anders dan een fietsenstalling. Helemaal als het maar 20 meter lopen is. Dan denk ik dat een pad naar die fietsenstalling een veel betere oplossing is. De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, dat begrijp ik wel, maar ik dacht 'ik kan één en één met elkaar verbinden omdat er zoveel Íietsers ten onrechte in de Dorpsstraat fietsen'. Door het fietspad te verleggen hebben we meteen bereikt dat die fietsers dus niet meer door de Dorpsstraat gaan. Dat was de achterliggende gedachte. Dus ik los twee problemen voor u op, mijns inziens. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Ja voorzitter, ik snap die gedachte, maar nogmaals, vanaf de Dorpsstraat is het maar enkele meters naar zowel het Wilhelminapark als de Osylaan. We zien toch dat fietsers net als water zijn, die pakken de kortste weg, of het nu wel of geen fietspad is. lk denk dat het extra aanleggen van een fietspad tussen de Dorpsstraat en de Osylaan in, om zeg maar de helft van die 50 meter te overbruggen, geen oplossing is voor het probleem dat we zouden willen oplossen. Maar ik geef ook met name aan dat dat een kostbare aangelegenheid is waar we dus in de Visie Binnenstad geen enkele rekening mee hebben gehouden. Vandaar de wat negatieve appreciatie van het college. Voorzitter, dan ben ik enigszins gemankeerd, want de SP-moties heb ik niet kunnen lezen omdat ze nog niet in het systeem zaten. Dus ik zal met wethouder Frinking kijken of we die in de tweede termijn kunnen behandelen. De rest van de moties laat ik aan haar. De voorzitter: lk zie nog wel een interruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voorzitter. Dank voor de eerdere toezegging. lk hoop dat de griffier die ook wil noteren voor mij. O nou, dan hoop ik dat de wethouder dat kan toezeggen en dat de griffier op basis daarvan die toezegging kan noteren. Maar de andere vraag die ik ook in mijn betoog heb gesteld, gaat over de spanning die zit tussen dit voorstel, waarin u zegt 'we willen inzetten op die fiets, op het OV, op voetgangers et cetera' en het andere voorstel dat er vanavond ligt waarin u de fietsenstallingen wegbezuinigt. lk vind het een beetje opvallend dat daar spanning tussen zit, vanuit mijn perspectief. Hoe ziet u dat? De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: De spanning zit met name op de bewaking. lk denk dat dat wel kleurt waarom de WD juist met een motie over een andere vorm van bewaking is gekomen. lk denk dat u terecht ziet dat de bezuinigingen en het langetermijndenken af en toe met elkaar op gespannen voet staan. Dat neemt niet weg dat ik denk dat, als wij de komende twintig, dertig jaar of misschien nog wel langere tijd zoveel woningen toe willen voegen aan de binnenstad en we op een andere manier naar mobiliteit willen kijken, het op die termijn wel goed is om ook naar die fietsenstallingen en onze mobiliteit te kijken. De voorzitter: Mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (Groenlinks): Maar voorzitter. Dat betekent wel dat op de korte termijn de voorzieningen achteruitgaan en dat we dan toch mensen ertoe uitlokken om die auto te pakken omdat er beperkte fietsparkeermogel ijkheden zijn.

22

Raad 7 april2025

De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, ik vraag me af of dat effect er zo onmiddellijk is, dus dat ben ik niet helemaal met mijnheer Boerboom eens. Maar ik erken dus wel af en toe de spanningen op geldtekort en waar je het dan aan uit wilt geven en de langetermijnvisie. De voorzitter: Misschien is het goed dat u nog even herhaalt wat de toezegging was, dan kunnen we die nog even noteren.

Wethouder ledema: Voozitter. De toezegging die mijnheer Boerboom meende te horen. lk heb gezegd - en daar hebben we het hier al eerder over gehad, dus dat is ook geen nieuws - dat we bij Markt 10 gelden hebben vrijgespeeld vanwege de parkeergarage. Dat zijn subsidiegelden. Die mogen wij van het ministerie op andere plekken inzetten. Daar heeft het ministerie van gezegd 'datwillen we dan welgraag toetsen'. Zoals gebruikelijk binnen dit project en alle projecten die eraan vasthangen, houd ik u ervan op de hoogte zodra dat gebeurt. Dus eigenlijk is het een toezegging die u al op zak heeft, namelijk dat als wij iets doen dat hier betrekking op heeft, wij daarmee naar de raad komen. De voorzitter: Dank u wel. lk kijk even naar mijnheer Boerboom, maar volgens mij is dat voldoende en dat zit ook al in het lopende project van Markt 10. Dank wethouder ledema voor uw eerste termijn. Dan ga ik naar wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Dank u welvoozitter. lk ga een vijftal moties met u doornemen. Het gaat over de eerste motie, 2504-02 van de WD Slimmere beveiligde fietsstallingen. Daar kunnen we op zich wel positief op adviseren, maar wel met het aandachtspunt dat het over een eerste inventarisatie gaat van wat wel en niet zou kunnen op deze termijn en dat we niet met uitgebreide voorstellen daarvoor komen. De motie van de ChristenUnie-SGP, nummer 2504-03. Stimuleren is op zich een onderdeel van ons beleid. We willen dus goed OV en voldoende parkeergelegenheid ook echt onder de aandacht brengen. Deze motie doet wat wij ook zouden willen, maar we kunnen daar wel positief tegenover staan. Slim sturen, minderzoeken. Dat gaat overeen parkeerverwijssysteem, met name het onderdeelfietsen. Wij hebben tot nu toe geen signalen gehad dat dat een probleem is. Wel lijkt het soms een probleem, u noemde dat zelf ook in de motie, of men het voldoende kan vinden. Dus daar zitten wel degelijk aandachtspunten. Maar we kunnen deze motie ook verder ondeaoeken, mits het echt een eerste onderzoek is zonder uitgebreidere voorstellen. Het stadhuis en de halte met uitstraling voor het hart van de stad. Ook hier kunnen we positief tegenover staan. Maar ook hier geldt bij dat we natuurlijk wel in overleg moeten met. Dus dat het gebeurt, is nog niet aan de orde. Maar we willen daar zeker het gesprek over aangaan.

Datzelfde geldt voor Naar het Stadshart? OV inbegrepen! Dat zijn zeker heel goede gedachten. Maar ook hierover moeten we met meerdere paÉners in overleg. Het is allemaal nog niet zeker, maar het zijn wel goede initiatieven om mee aan de gang te gaan. Dat was de toelichting van mijn kant. De voorzitter:Voordat u wegloopt, mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank voozitter. Volgens mij is er nog geen appreciatie van het college geweest met betrekking tot ons amendement over de gezonde binnenstad. De voozitter: Dan gaan we eens even kijken of we dat nog kunnen krijgen. Mevrouw Bout ook nog wat? Mevrouw Bout (PvdA): Ja, ik heb volgens mij nog geen terugkoppeling gehad over de motie Ruim baan voor de fiets; auto's Onderlangs. De voozitter: lk kijk even naar wethouder Frinking. Was dat er een van u?

Wethouder Frinking: Beide waren eigenlijk van mijn collega ledema. De voorzitter: Dan stel ik voor dat er nog een wissel plaatsvindt, tenzij wethouder ledema dat niet wil. Die kan dan mooiook meteen de SP-moties meenemen. Dank u welwethouder Frinking. Wethouder ledema, gaat uw gang.

Wethouder ledema: U wilde mobiliteit, u krijgt mobiliteit.

Raad 7 april2O25

23

Voozitter, het D66-amendement. Wat ons betreft is dat oordeel raad. lk denk dat uw appreciatie van de zero-emissiezone juist is, maar stadslogistiek meenemen kan prima. Dan de Onderlangs, PvdA. Die kan wat ons betreft ook goed meegenomen worden bij het herontwerp van het verkeerscirculatiesysteem. Dus ook oordeel raad. Dan de SP, voorzitter. Die moties zijn inmiddels ook in ons systeem terechtgekomen. Het speciaal sociaal OV-tarief. Daar staan wij minder positief tegenover. Ook naar aanleiding van de eerdere onderzoeken die al zijn gedaan op basis van de motie OV minima en 65-plus. De raad vond toen zelf ook de kosten veel te hoog. De twee andere moties van de SP, ik heb toestemming gekregen van wethouder Frinking om dit ook namens haar te zeggen, zijn veel meer onderdeel van het Omgevingsprogramma Mobiliteit dat er nog aan zit te komen. Die vallen wat het college betreft, eigenlijk buiten de beoordeling van de Mobiliteitsstrategie Binnenstad. Dus vandaar voor nu geen positief advies. De voozitter: Dank u wel wethouder ledema. Dan constateer ik dat we aan het einde van de eerste termijn van het college zijn en ga ik over naar de tweede termijn van de gemeenteraad. lk ga naar mijnheer Van Gils. De heer Van Gils (WD): Voozitter, zoals in de eerste termijn beloofd, heb ik een enigszins gewijzigde motie. Die heb ik ook meteen in de appgroep van de raad gedeeld.

Die voegt eigenlijk toe om bij het onderzoek naar de bezuinigingsmaatregel over de bewaakte fietsenstallingen ook te kijken welke gevolgen dat heeft voor de werkgelegenheid en de mensen die daar werken. Dat is mijn tweede termijn.

Motie nr. 2504-02A ingediend door WD, D66, Zoetermeer Vooruit, PW Slimmere beveiligde fietsenstallingen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2025; constaterende dat: o de Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040 inzet op een duuzame en toekomstbestendige bereikbaarheid, waarbij fietsen een belangrijke rol speelt; r voldoende en veilige fietsparkeervoozieningen essentieel zijn om het gebruik van fietsen, inclusief elektrische fietsen, te stimuleren; . de huidige capaciteit en kwaliteitvan fietsparkeerplaatsen onvoldoende zijn om aan de toekomstige

r

groeiende vraag te voldoen; het stoppen/afschalen van bewaakte fietsenstallingen tevens onderdeel zijn van de voorgestelde bezuin ig ingsmaatregelen ;

overwegende dat:

.

.

een veilige stallingsplek cruciaal is voor de keuze van inwoners en bezoekers om hun fiets langdurig te stallen zonder risico op diefstal of beschadiging; het door personeel laten bewaken van fietsenstallingen een dure oplossing is, die bovendien niet 24 uur per dag beschikbaar is; gerobotiseerde en geautomatiseerde fietsenstallingen in binnen- en buitenland succesvolworden

.

toegepast, waardoor ruimtebesparing mogelijk is, kosten op lange termijn lager uitvallen en 24uursbeschikbaarheid kan worden gegarandeerd; geautomatiseerde stallingssystemen vaak flexibel kunnen meegroeien met de behoefte en daar-

o

door een duuzame investering vormen;

vezoekt het college om:

.

.

btj de nadere uitwerking en realisatie van de plannen voor verbetering van de fietsbereikbaarheid van de binnenstad actief gerobotiseerde of geautomatiseerde fietsenstallingssystemen mee te nemen als mogelijke optie; voorafgaand aan de definitieve keuze over de bezuinigingsmaatregelen in het najaar van 2025 de raad te informeren, hoe (en of) deze systemen financieel voordeliger kunnen worden ingezet ten opzichte van (een deelvan) de bemande stallingen, hoe hiermee zowel kosten gereduceerd als de beschikbaarheid en kwaliteit van fietsparkeren verhoogd kunnen worden en de raad te informeren of en hoe dit gevolgen heeft voor de werkgelegenheid/arbeidsparticipatie van mensen die in de

fietsenstallingen werkzaam zijn ;

24

Raad 7 april2025

en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: Dank u wel. Dat betekent dat er een gewijzigde motie is en die wordt nu opgehaald, 2504-02. Om het maar even exact te maken, dat wordt dus 2504-02A straks. Dank u wel. Mijnheer Haak, tweede termijn. De heer Haak (PDvZ): Nee, dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Zanoni, tweede termijn? Geen behoefte. Mijnheer Van Rumpt.

De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja, voozifter, dank u wel. Kort. Dank aan de wethouder voor de beantwoording en de positieve houding ten opzichte van onze motie. U geeft aan dat we dit mogelijk al doen of gaan doen, maar wij zien het echt onvoldoende terug in het hele stuk. Dus vandaar onze motie. Maar verder dank voor de positieve reactie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Meijroos, gaat uw gang. De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u welvoozitter. lk heb eigenlijk een beetje hetzelfde als wat de heer Van Rumpt zegt, alleen dan slaat het op ons amendement. Fijn dat dat positief geadviseerd wordt. Althans, er vloeit geen bloed uit, zogezegd. Het zou ons een stukje comfort geven. Dus ik kijk naar de collega's om dit amendement te steunen, zodat wij dat comfort ook voelen bij dit stuk. Dan kunnen we verder met elkaar. De voozitter: Dank u wel voor uw tweede termijn. De heer Van der Perk, geen behoefte. Mijnheer Van

Proosdij? Ook geen behoefte. De Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voozitter. De beantwoording door de wethouder was een beetje voorzichtig wat ons amendement betreft, maar ik ben daar toch wel positief over gestemd. lk hoop velen met mij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bink tweede termijn.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzifter, nee, dank u wel. We zijn blij met de antwoorden van de wethouder en wij zullen positief zijn over het raadsvoorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Boerboom? Geen behoefte. Mevrouw Bout? Geen behoefte. Mijn-

heer Velner.

De heer Velner (SP): Dank u wel voozitter. Naar aanleiding van de opmerking die de wethouder maakte, trekken wij onze laatste twee moties in en bewaren we die voor een later tijdstip. De voorzitter: Dat betekent dat in ieder geval moties 10 en 1 1 zijn ingetrokken en dus ook geen onderdeel meer uitmaken van de beraadslaging. Dank u wel. Dan is dat het einde van de tweede termijn van de raad. lk kijk even naar het college. Er is volgens mij geen noodzaak meer om te reageren. Of nog op één ding? Wethouder ledema, gaat uw gang.

Wethouder ledema: Voorzifter, formeel dan nog even de appreciatie op het gewijzigde voorstel van de WD en dat is ongewijzigd gebleven. Dus positief. De vootzitter: Dank u wel. Wethouder Frinking nog behoefte? Nee. Mijnheer Van Gils, gaat uw gang,

De heer Van Gils (WD): Voozitter, ik had nog een vraag aan de wethouder over de motie van de PvdA Ruim baan voor de fiets; auto's Onderlangs. ln eerste termijn reageerde de wethouder daarop. lk vroeg me even af, stel dat deze motie niet aangenomen wordt, wat betekent dat dan? lk hoorde de wethouder de motie eigenlijk omarmen en zeggen dat we gewoon breed gaan kijken naar de gevolgen van hoe we die straat inrichten bij de bouw van woningen. lk ben even benieuwd hoe hij dat naast elkaar ziet. De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, we gaan al goed onderzoek doen naar de herinrichting daar. Het idee

Raad 7 april2025

25

was de Amsterdamstraat in ieder geval autoluw te maken en, omdat je daar ook zit met een stukje bevoorrading, er misschien een soort fietsstraat van te maken. lk lees de PvdA-motie als het scheiden van auto en fietsverkeer op Onderlangs en de Amsterdamstraat. Daarvan heb ik in de commissie ook al gezegd dat het misschien ook wel een sympathiek idee is omdat Onderlangs ook wel als wat unheimisch, met een Duits woord, wordt ervaren op de fiets, vanwege minder licht. Het is daarwat donkerder. lk heb hem in ieder geval op mijn netvlies om mee te nemen in de onderzoeken. Wat dat betrefi verandert het eigenlijk niet zo heel veel aan wat we van plan zijn. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): lk hoor de wethouder heel positief zijn. Kan het dan niet gewoon een toezegging worden van de wethouder? Dan kunnen we de motie gewoon intrekken en neemt de wethouder dit gewoon mee in het ondezoek. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, dat zou in principe kunnen, maar ik vind dat altijd lastig in een politiek debat. Dus vandaar dat ik hem eventjes aan de raad laat. De voorzitter: lk constateer dat hij is ingediend en in ieder geval ondenrerp van de beraadslagingen. Het is geen toezegging geweest van het college, noch van de wethouder. lk sluit de beraadslagingen over dit raadsvoorstel en dat betekent dat wij straks overgaan tot stemming over het raadsvoorstel en de ingediende moties en amendementen zoals u dat inmiddels weet omdat we dat digitaal doen.

b. Bezuinigings- en dekkingsvoorctellen 2026 De voozitter: Dat brengt ons bij agendapunt 7.b Bezuinigings- en dekkingsvoorstellen 2026. Dit is vanavond als debatstuk geagendeerd om de raad gelegenheid te geven het college richting te geven ten behoeve van de Perspectiefnota en Begroting 2026. Uiteraard, maar dat is altijd zo, kunt u daar weer moties over indienen. lk ga eerst inventariseren wie het woord wensen te voeren. lk zie mijnheer Zamani, mevrouw Kraneveldt, mijnheer Velner, mijnheer Boerboom, mevrouw Meurs, mevrouw Sandifort, mevrouw Siegelaer, mijnheer Weekenstroo, mijnheer Van der Vlies, mevrouw Brouwer, mevrouw Haak, mijnheer Smits en mijnheer Zanonl Dan geef ik het woord voor zijn eerste termijn aan mijnheer Zamani. Gaat uw gang. De heerZamani (D66): Voozitter, dank u wel. We hebben het met elkaar al uitgebreid over de begroting gehad en over de bezuinigingsvoorstellen. U kent ons standpunt. We gaan de stad niet kapot bezuini-

gen. We zijn blij dat het college met de uitwerking is gekomen. Dat helpt. Het maakt zichtbaar dat er ook keuzes mogelijk zijn. Technisch verantwoord, zonder dat het onze inwoners meteen voorzieningen kost. We zien helaas ook voorstellen langskomen die we niet kunnen uitleggen aan de stad, als we bijvoorbeeld kijken naar buurthuizen of stembureaus die we moeten sluiten, die voorkomen in scenario's 2 en 3, zwerfuuil minder opruimen, sport laten verslonzen of kinderen zonder zwemdiploma laten zitten. Dat is waarom we met twee moties komen vandaag.

Eén motie die we aan u voorleggen is omdat we êen beetje jaloers zijn op andere top 20-gemeenten, zoals Den Haag, Eindhoven, Utrecht en Groningen. Die hebben een Europees subsidieteam waarmee ze jaarlijks miljoenen voor de stad ophalen. Laatst is bijvoorbeeld Den Haag in het nieuws geweest met € 2,5 miljoen voor een duurzaamheidsproject. Aangezien we bij onze provincie, laatst ook nog tijdens ons werkbezoek, zagen dat ze daar niet goed weten waar Zoetermeer ligt -'ergens tussen Den Haag en Rotterdam', zeiden ze - is het goed als we zelf een team starten, voorzitter. Daar hebben we een motie voor ingediend, of die gaan we indienen. De voorzitter: Mijnheer Zamani, voor u naar de volgende gaat, is er een interruptie van mevrouw Sandifort. Gaat uw gang.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja voorzitter, dank u wel. lk ben benieuwd hoe mijnheer Zamani denkt dat het oprichten van een team, dat toch structurele kosten met zich meebrengt en voor incidentele middelen gaatzorgên, er dan voor zorgt, om in uw voorbeelden te spreken, dat kinderen, of eigenlijk de ouders van die kinderen, hier nog een vergoeding voor de zwemlessen krijgen. De voorzitrer: Mijnheer Zamani

26

Raad 7 april2025

De heer Zamani (D66): Dank u wel voozitter. Het gaat om een project of een pilot waar we € 200.000,00 voor inzetten om bureaus in te huren die expertise hebben om subsidies aan te vragen. We hebben straks een stagiair die we gaan inzetten voor lokale subsidies, maar het gaat bij Europese subsidies echt om heel complexe zaken. Daar heb je gewoon bureaus bij nodig die daar heel veel kennis van hebben. Dat zorgt ervoor dat we structureel meer geld hebben en als wij structureel meer geld hebben, zorgt dat ervoor dat we ergens anders minder hoeven te bezuinigen. Dat lijkt mij evident. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja voorzitter, dank u wel, dan blijft mijn vraag staan;welke structurele subsidies lopen we dan nu mis? Volgens mij zijn dat vaak incidentele potjes en dat is natuurlijk ook hartstikke fijn, maar niet waar we nu naar op zoek zijn. De voorzitter: Mijnheer Zamani. De heer Zamani (D66): Ja voorzitter, volgens mij zijn we over het algemeen op zoek naar geld, dus elk potje subsidie is volgens mij welkom. Als ik kijk naar andere gemeenten, zoals laatst in Den Haag, maar ook Groningen of Eindhoven, halen die gewoon miljoenen binnen. Dat doen zij omdat zij een subsidieteam hebben. Als ik hoor dat wij een stagiair gaan inzetten, lijkt me dit een heel goede investering. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer zag ik ook nog.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozitter. lk ben benieuwd of is meegenomen in deze motie datwe binnenshuis subsidiologen hebben waarwe eerder voor gestemd hebben. Bent u daarmee bekend? De voorzitter: Mijnheer Zamani

De heer Zamani (D66): Dank u wel voorzitter. We hebben het hier tijdens ons werkbezoek kort over gehad. lk heb hier ook technische vragen over gesteld. We hebben niet zo lang geleden ook een motie ingediend of meerdere moties zelfs, over subsidies. Die zijn allebei aangenomen omdat die subsidies niet bekend waren. Dus nee, die complexe kennis ontbreekt echt bij de gemeente. Daarom hoop ik dat u voor stemt straks. De voorzitter: Dank u wel. De heer Markes, gaat uw gang.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Dank u wel voozitter. Sympathieke motie, mijnheer Zamanl lkzie in de motie staan dat het hier vooral gaat om Europese subsidiemogelijkheden. U heeft net ook aange-

geven dat er iemand bij de gemeente komt die zich gaat richten op de lokale subsidiemogelijkheden. Mocht dit team er uiteindelijk komen, ziet u dan ook mogelijkheden voor dit team om die lokale en nationale subsidies binnen te trekken, of is het alleen gericht op het Europese vlak? De voorzitter: Mijnheer Zamanl De heerZamani (D66):Ja voorzitter, wat mij betreft kan het inderdaad ook lokaal. Het is met betrekking tot die Europese subsidies zo dat 70o/o van alle regels waar we in Zoetermeer mee te maken hebben, uit Europa komt. Dus als je zo'n team binnenhaalt, dat kan extern zijn of dat kan intern zijn, zorg je er ook voor dat je heel veel kennis binnenhaalt over die regels die wij straks moeten toepassen. Dat is toch 70%o van ons beleid. Dus ik zou persoonlijk echt focussen op die Europese kant omdat je naast subsidies dus ook heel veel kennis over de regels binnenhaalt. De voorzitter: Dank u wel, ik stel voor dat u verdergaat waar u gebleven was. Gaat uw gang. De heerZamani (D66): Dan de tweede motie. Dat is de restwaardes uitwerken. Die dienen we in samen met PvdA, ZoetermeerVooruit en GroenLinks. We hebben gebouwen en andere activa die we jarenlang gebruiken, maar die nu voor € 0 op onze balans staan. Daarvan zeggen wij: erken dat ze waarde hebben. Zorg ervoor dat we daardoor minder hoeven af te schrijven.

Dat is niet met terugwerkende kracht, maar alleen naar de toekomst gezien. Dat kan door heel voozichtig 20o/o als restwaarde te nemen. Dat scheelt enorm met de afschrijving die je jaarlijks moet opnemen. Dat scheelt bij de gemeente Groningen

Raad 7 april2025

27

bijvoorbeeld structureel€ 1,2 miljoen. Dat is een plan dat we graag uitgewerkt willen zien, voozitter De voorzitter: Dank u wel mijnheer Zamani, een interruptie van mevrouw Haak, gaat uw gang.

Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u wel voozitter. We hadden het net al even over deze motie. De heer Zamani (D66): ln de wandelgangen.

Mevrouw Haak (PDvZ): ln de wandelgangen, inderdaad. lk weet dat u ook wel deskundig bent op dit gebied dus vandaar dat ik de vraag aan u stel en als u hem zelf niet kunt beantwoorden, dan kan de wethouder dat wellicht. Wat zijn de mogelijke risico's? Want een woning heeft inderdaad op dit moment eigenlijk altijd wel restwaarde, maar ik kan me voorstellen dat niet elk gebouw zomaat blijvende restwaarde heeft. Zitten daar ook risico's aan? De voorzitter: Mijnheer Zamani.

De heer Zamani (D66): Voozitter, over het algemeen, als je een restwaarde in aanmerking neêmt, zitten er risico's aan als je het in één keer moet slopen. Dus stel, we hebben een schoolgebouw en we gaan het in één keer slopen want we willen iets heel anders, dan moet je die boekwaarde ook als verlies nemen. Echter, 20o/o is zo klein dat het hoogwaardige staal of de spullen die in het gebouw zitten of andere dingen dat al waard zijn. Dus in die zin is het een heel klein risico dat we lopen, mochten we het gaan slopen. Maar goed, we gaan niet alle gebouwen slopen na veertig jaar. Die hebben we nu jarenlang op onze balans staan, maar helaas voor een te laag bedrag, € 0. Daardoor hebben we veel te veel lasten daarvoor meegenomen. Voor nieuwe gebouwen zeggen wij 'hanteer 20o/o,waardoorwe dus minder hoeven af te schrijven'. De voorzitter: Dank u wel. lk kijk rond. Verder zie ik geen interrupties.

De heer Zamani (D66): O ja, ik heb nog één laatste alinea. Dus voorzitter, we zijn een stad die het goed doet. Als je kijkt naar ons weerstandsvermogen en onze reserves, vijf keer meer dan de meeste gemeenten, doen we het heel erg goed. Laten we het ook goed blijven doen, laten we de stad niet kapot bezuinigen en steun onze moties. Dank u wel.

Motie nr. 2504-12 ingediend door D66 Zet eenmalig geld in om Europese subsidies structureel binnen te halen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2025; constaterende dat: . er binnen de Europese Unie een breed scala aan subsidieregelingen beschikbaar is voor gemeenten op terreinen als werk en inkomen, klimaat, energie, innovatie en stedelijke ontwikkeling; o het benutten van deze middelen vaak vraagt om inhoudelijke, juridische en administratieve expertise die in de praktijk lastig structureel intern op te bouwen is; r andere gemeenten reeds succesvol Europese subsidieprogramma's benutten die bijdragen aan het versterken van de arbeidsmarkt, ondersteuning van kwetsbare inwoners of het versnellen van duurzame projecten; overuregende dat:

.

het mislopen van Europese subsidies niet alleen leidt tot gemiste financiële kansen, maar ook tot

.

gem iste maatschappelij ke meenruaarde voor i nwoners; het tUdelijk inhuren van gespecialiseerde expertise gemeenten helpt om toegang te krijgen tot deze middelen, en in veel gevallen leidt tot structurele opbrengsten;

r .

de gemeente beschikt over voldoende incidentele middelen die kunnen worden ingezet voor een strategische pilot; êerdere signalen en gesprekken (bijvoorbeeld tijdens werkbezoeken aan Brussel en regionale overleggen) bevestigen dat doelgerichte inzet loont;

vezoekt het college:

.

een tweejarige pilot op te zetten waarin tijdelijke externe expertise wordt ingezet om systematísch Eu ropese su bsidiemogelijkheden te verkennen en ben utten ;

28

Raad 7 april2025

. .

hiervoor eenmalig € 200.000,00 beschikbaar te stellen, te dekken uit de algemene reserve incidenteel of een vergelijkbaar incidenteel budget; de opbrengsten van deze pilot periodiek te monitoren en de raad hierover te informeren, inclusief de structurele effecten op beleid en middelen;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2504-í3 ingediend door D66, Zoetermeer Vooruit, PvdA, GroenLinks Werk realistische restwaardes uit als serieuze optie "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2025; constaterende dat: de gemeente Zoetermeer beschikt over een zeer stevig weerstandsvermogen en structureel positieve jaarresultaten, waaronder een overschot van ruim € 10 miljoen in 2023; de gemeente tot nu toe haar activa, waaronder gebouwen, zeer voorzichtig waardeert en vaak volledig afschrijft tot € 0, ook wanneer deze nog jaren economisch en maatschappelijk inzetbaar

r .

r o

zijn; andere gemeenten, zoals Groningen en Rotterdam, reeds werken met restwaardes en in het bedrijfsleven het hanteren van minimaat 100% van de WOZ-waarde als restwaarde verplicht is; inwoners van Zoetermeer ozb betalen over de volledige WOZ-waarde van hun woning, ook als die al tientallen jaren oud is;

overwegende dat: . het niet hanteren van een restwaarde leidt tot onnodig hoge jaarlijkse afschrijvingslasten en zo kunstmatig druk legt op de begroting; r het hanteren van een bescheiden restwaarde, zoals 2Oolo bij gebouwen en 10% bij overige onroerende zaken, financieel verantwoord en beleidsmatig verstandig is; r wê het onverantwoord vinden om voozieningen in de stad te schrappen, terwijl we boekhoudkundig nog ruimte laten liggen; verzoekt het college: . vóór de behandeling van de voorjaarsnota 2026 in beeld te brengen wat het financieel oplevert wanneer bij gemeentelijke gebouwen en andere onroerende zaken voortaan een restwaarde van respectievelijk 2ïo/o en 1 0% wordt gehanteerd bij het bepalen van de jaarlijkse afschrijving; . deze optie als volwaardig alternatief mee te nemen bij het opstellen van de definitieve bezuinigingsvoorstellen; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mijnheerZamani voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. De PvdA verwacht dat het rijk niet met voldoende extra geld over de brug komt. Daarom moeten we ons op het ergste voorbereiden. Leuker kunnen we het niet maken, socialer hopelijk wel. ls het niet nu, dan toch in juni, als we weten wat het kabinet voor ons in petto heeft. De PvdA wil dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen en dat de kwetsbaarste inwoners bij bezuinigingen worden ontzien. Dat is sociaal en solidair en dat kan ook Íinancieel solide. Dat hebben we in 2019 bewezen toen we een alternatief bezuinigingspakket hebben voorgesteld met socialere keuzes en nog financieel kloppend ook. Wij willen opkomen voor onze jeugd en onze ouderen, waarbij we preventief beleid zoveel mogelijk overeind willen houden om later maatschappelijke meerkosten te voorkomen. We willen onze stad groen, veilig en gezellig houden, met sociale verbinding in de wijken, gezellige evenementen en mooie voorzieningen. Voor ons is het van groot belang dat er niet te veel bezuinigingen terechtkomen bij dezelfde groep mensen en dat we vooral kijken naar maatregelen met zo weinig mogelijk frictiekosten en risico's, die je ook weer makkelijk terug kunt draaien. Dus dat we niet allerlei voozieningen schrappen want die krijg je niet zomaar weer terug. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van de heer Van der Vlies.

Raad 7 april2025

29

De heer Van der Vlies (Zór. Zoetermeer): Ja voozitter, ik hoor mevrouw Kraneveldt eerst zeggen 'de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen', en daarna zegt u 'we willen niet dat de lasten bij dezelfde groep terechtkomen'. Hoe is dat in overeenstemming? De vooaitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk zeg niet dat alle lasten bij de mensen met de sterkste schouders terecht moet komen. De meeste lasten wel. De zwaarste lasten wel. Je hebt ook lichte lasten die we allemaal wel kunnen dragen, maar als het om heel zware bezuinigingen gaat, zie ik die liever rusten op de mensen die wat meer hebben dan op de mensen die wat minder hebben. Voozitter, als we kijken naar de voorstellen die vandaag voorliggen, moet ik zeggen, het had veel erger gekund dan dit. De PvdA geeft een compliment aan het college omdat er geluisterd is naar moties uit de raad. Ook complimenten aan de ambtenaren die heel hard hebben gewerkt. We zijn blij dat het

Sociaal Domein, duuzaamheid en voorzieningen zoveel mogelijk worden ontzien, net als wonen en veiligheid. Er is eerst gekeken naar wat er op het stadhuis zelf minder kan en wat financieel slimme maatregelen zijn waar onze inwoners vrijwel niets van merken. Het beroep op onze gemeentelijke reserves vinden we verantwoord. Er zijn ook zaken waar we niet zo blij mee zijn. We denken oprecht dat we het ons niet kunnen veroorloven om in het ergste scenario de ozb niet te verhogen. We kunnen dat doen met2,5o/o, dat is voorzichtig. We kunnen daar heelwat ingewikkelder en minder leuke maatregelen voor schrappen. Wij dienen hier een motie voor in. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja voorzitter, dank u wel. Het verbaast me dat u dan het college en de ambtenaren een compliment geeft datze zo goed naar de moties van de raad hebben geluisterd en u dat zelf niet doet. Kunt u dat toelichten? De voorzifter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Het is inderdaadzo dat we twee van de drie moties waarook in het memo aan wordt gerefereerd, van harte hebben gesteund. Eentje hebben we mede ingediend. Die van u over zo min mogelijk lastenverzwaring hebben we niet gesteund omdat wij dat zagen als een hekje om de ozb, tenntijlwij zeggen 'in het allerergste geval, als we ontzettend veel moeten bezuinigen, kunnen we daar eigenlijk niet omheen'. lk vraag in onze motie ook niet dat per se al te doen maar ik vraag wel om in het allerergste geval die optie wel mee te nemen omdat we anders wel heel veel dingen kapot maken tenntijl dat volgens ons niet nodig is met een maatregel die voor huishoudens met een koopwoning maar een paar tientjes betekent, waarvoor we heel veel andere mooie dingen in onze stad overeind kunnen houden. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, dank u wel voozitter. lk vind dit echt een bizarre manier van shoppen in besluiten die de raad neemt. Wij hebben namelijk alle drie de moties gebruikt om de voorstellen te toetsen, zoals we dat ook aan het college hebben gevraagd. lk verwacht echt van ieder goed raadslid dat als hier besluiten worden genomen, iedereen die gebruikt, of je die nu zelf gesteund hebt of niet. lk vind het echt geen net bestuur zo. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat ben ik niet met u eens. Kijk, het gaat hier om zeer zware bezuinigingen. lk heb ook niet gezegd dat dit in scenario I of in scenario 2 zou moeten, maar ik denk dat als wij echt € 31,4 miljoen moeten bezuinigen, € 6,3 miljoen meer dan we eigenlijk structureel aan tekort hebben, dat een maatregel is die we wel zouden moeten overuegen. We beslissen dat niet nu, we beslissen dat natuurlijk in juni als we het hele pakket zien en weten waar we aan toe zijn. Als het hopelijk scenario 2 wordt, bijvoorbeeld, of scenario 1, dan vind ik het prima. Maar ik denk, mijn partij denkt echt serieus dat we daar niet aan ontkomen en dat dat een maatregel is die het minste zeer doet bij onze Zoetermeerders. De voozitter: lk ga naar mijnheer Zamani

30

Raad 7 april2025

De heer Zamani (D66): Dank u wel voorzitter. Mevrouw Kraneveldt zei het al, 'als wij zoveel moeten bezuinigen', maar wat is voor u het omslagpunt om inderdaad aan de ozb-knop te draaien? ls dat bij scenario 2 of bij scenario 3? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Als u diep in mijn sociaaldemocratische hart kijkt, mag het in scenario 1. Maar de raad heeft inderdaad gezegd via die motie 'we willen dat zoveel mogelijk vermijden'. Daarom heb ik ook in de motie gezet'scenario 3'want dat is echt het allerergste scenario dat we ons kunnen voorstellen. Dan denk ik oprecht, dan denkt de PvdA oprecht dat we die maatregel niet kunnen laten liggen omdat hij in één klap € 1 miljoen oplevert en we zoveel andere pijnlijke maatregelen die in scenario 3 staan, dan buiten de deur kunnen houden. lk denk dat dat voor heel veel Zoetermeerders heel belangrijk is. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): De jeugdhulp zelf blijft vrijwel buiten schot, maar er zijn helaas wel bezuinigingen op preventief jeugdbeleid. Dat vinden we penny wise, pound foolish; preventie voorkomt tenslofte duurdere jeugdhulp later. We betreuren het ook dat er bezuinigd dreigt te worden op jongerenwerk, Mantelzorgcompliment, de vrijwilligers en de Toegankelijkheidsraad. Dat zouden wij liever niet willen doen. De bezuinigingen op cultuur lijken vooral neer te slaan bij het Stadstheater, het CKC en de bieb. Waarom alleen daar? Het Stadstheater laat ons weten dat dit een bezuiniging tot misschien wel 10% van de omzet betekent. Wij voozien een kaalslag in de programmering. Met betrekking tot bezuinigingen op groen: minder onderhoud kan, maar, wat ons betreft, zeker niet als het gaat over het opruimen van zwerfafual, ergernis nummer één bij inwoners. Voozitter, we zouden vandaag wel tien moties kunnen indienen, maar dat doen we niet. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, voor u verdergaat, mijnheer Van der Vlies wil daar nog iets over zeggen. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja, ik wil er toch nog eventjes op terugkomen. U vraagt het college 'waarom bezuinigen op die drie in de culturele sector en niet op de rest?' Maar waarom zou je dan willen bezuinigen op de huizenbezitters en niet op de rest? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat snap ik niet helemaal goed. Kunt u nog iets meer zeggen over de interruptie? Want ik snap niet helemaal goed waar u naartoe wilt. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voorzifter, het is natuurlijk zo dat, als u zegt'we willen graag een ozb-verhoging - of 'willen graag', u zou opteren voor een ozb-verhoging - u daarmee de huizenbezitters treft en een deel van de bedrijven met onroerend goed, waar ook de gebruikers een deel van betalen. Dat is maar een deelvan de samenleving. Nu vraagt u kritisch aan het college'waarom betrekt u de bezuinigingen maar op een deel van de cultuursector en niet op de rest van de cultuursector?' U zegtzell'de zwaarste lasten zijn voor de sterkste schouders'. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, via de vooaitter, als het kan. Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Sorry voorzitter. Het is voor mij gewoon een vraag want het zijn drie cultuurkanjers, maarwe hebben bijvoorbeeld nog een cultuurkanjer, het NationaalVideogame Museum. Dat staat hier buiten en daar hebben we natuurlijk ook onlangs nog plannen voor gemaakt, maar het is gewoon een vraag. Waarom deze drie? Dat vinden wij nog niet nog niet duidelijk. Kijk, als wij in het ergste scenario iets met die ozb doen, zijn er ook nog heel veel andere maatregelen die allerlei andere mensen treffen, ook mensen zonder koopwoning. Dus in die zin gaan we het allemaal merken. Dus het is niet zo dat wij zeggen 'wij gaan alleen maar mensen met een bepaald inkomen, omdat ze zich een bepaald huis kunnen veroorloven, van een bepaalde prijs, dat laten merken'. We zullen het als stad

Raad 7 april2025

31

allemaal merken, ook mensen met een laag inkomen. Daar zullen we niet aan ontkomen. Maar als we dan toch moeten kiezen, zouden we zeggen 'de pijn iets meer bij de sterkste schouders dan bij de zwakste schouders'. De voozitter: Gaat u verder

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, ik rond af. We hadden wel tien moties in kunnen dienen, Maar dat doen we niet want als wij maatregelen willen schrappen of toevoegen, doen we dat, zoals altijd, met een deugdelijke dekking. Daarvoor hebben we de meicirculaire van het kabinet nodig. Pas dan kunnen we zien welke schuifruimte er is. Daarom houden we het voor nu bij de motie over de ozb, maar in juni zullen we zeker samen met GroenLinks met een alternatief bezuinigingspakket komen, net als in 2019. Afhankelijk natuurlijk van hoe sociaal, solidair en groen het pakket van het college wordt. Hopelijk valt het mee en kunnen we dan weerzeggen dat het erger had gekund. Dank u wel. De vootzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt, dan gaan we naar mijnheer Velner voor zijn eerste termijn. O, voor u wegloopt, mevrouw Kraneveldt, nog een interruptie van mijnheerZamani. De heer Zamani (D66): Ja voorzitter, toch een vraag want mevrouw Kraneveldt geeft aan dat de PvdA weer met een alternatief pakket zal komen, maar toch dient ze nu de motie over de ozb in. Die had ze ook mee kunnen nemen met het alternatief pakket? Dus ik begrijp het toch niet helemaal. Stemt u dan ook niet nu al een beetje in met scenario 3 door zo'n motie in te dienen en daarbij expliciet te vermelden dat u die inderdaad bij scenario 3 gaat innen? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Wij veruachten dat het kabinet misschien met een paar honderd miljoen over de brug komt. lemand zei 'o, dat wordt vast € 1 miljard', dat zou kunnen. lk ben blij met iedere euro, maar wij denken dat we niet echt zullen staan juichen hier straks in juni. lk denk dat je je moet voorbereiden op het ergste. Daarom focus ik gewoon op het hele maatregelenpakket in scenario 3. Wij willen voor nu alleen meegeven: college, zet die maatregel met betrekking tot de ozb niet meteen overboord en doe er niets meer mee, maar neem die, als het ergste scenario bewaarheid wordt, ook in de overwegingen mee. Voor de rest hadden we met allerlei maatregelen die ik net noemde, waar we niet zo blij mee zijn, kunnen gaan goochelen, maarwe hebben nu eenmaal die meicirculaire nodig om te weten welke financiële ruimte we hebben om daarin veranderingen aan te brengen. Dus vandaar dat wij dat nu niet doen.

Motie nr. 2504-14 ingediend door PvdA, GroenLinks Ozb-verhoging opnemen in scenario 3 "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 april2025; constaterende dat: in 'worst case' scenario 3 er in 2026 een bedrag van € 31,4 miljoen bezuinigd wordt; de alternatieve maatregel 'verhogen van de ozb met 2,5o/o, hierin niet is opgenomen, ondanks dat we in dit scenario maar liefst € 6,3 miljoen meer bezuinigen dan het structurele tekort aangeeft en deze maatregel meteen € I miljoen structureel oplevert;