Notulen raad 6 april 2021 - vastgesteld

De toezegging betreft een actualisering van de berekening van de kosten en die is toegezegd voor eind mei. En de baten, zo wordt mij ingefluisterd, dus de kosten en de baten, inderdaad. We gaan nu over tot tien minuten schorsing, dat betekent dat we om22.35 uur de vergadering hervatten. De vergadering is geschorst.

30

Raad 6 aprll2021

Schorsing

(Tijdens de schorsing neemt de burgemeester zijn plaats als voozitter van de raadsvergadering weer in.)

De voorzitter: Dames en heren. lk heropen de vergadering en ik hoop dat iedereen er is, maar ik zie niet iedereen in beeld. Dat is wat onhandig in vergelijking met de raadzaal, ik kan moeilijk bij u allemaal gaan aanbellen, dan wordt het een heel lange vergadering. Volgens mij zie ik nu allerlei mensen weer in beeld komen en dan kunnen we volgens mij verder. Dan kunnen we nu na de behandeling van het raadsvoorstel over het Afual- en grondstoffenbeleidsplan naar de stemming. lk stel voor dat we eerst kijken naar het amendement van de fracties D66, Groenlinks en CDA. Dat breng ik als eerste in stemming en voor ik dat doe, moet ik loten. Het is nummer 33 die bij de hoofdelijke stemming als eerste aan bod komt. Dat is de heer Van der Vlies. Maar voor ik dat doe, vraag ik eerst of iemand een stemverklaring wil afleggen. lk zie niets komen. Dan gaan we over tot stemming over dit amendement en ik begin bij de heer Van der Vlies. lk vezoek u duidelijk voor of tegen te zeggen.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Tegen. De heer Weekenstroo (CDA): Voor. De heer Weening (ChristenUnie-SGP): Tegen. Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Tegen. Mevrouw Van Yperen (WD): Tegen. De heer Zamani (D66): Voor.

De heer Zinck (WD): Tegen. Mevrouw Bakkers (D66): Voor. De heer Bauer (GroenLinks): Voor. De heer Beij (SP): Tegen. Mevrouw Van den Berg (Fractie van den Berg): Tegen.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Tegen. De heer Blansjaar (PDvZ): Tegen.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voor. Mevrouw Bout (PvdA): Tegen. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Tegen. De heer Duiven (WD): Tegen. De heer Ekkelenkamp (D66):Voor.

Mevrouw Frinking (CDA): Voor. De heerVan Gils (WD):Tegen. Mevrouw Hoekstra (WD): Tegen. De voorzitter: Mevrouw Hostmann? Nog een keer, mevrouw Hostmann? lk kom zo bij u terug.

Raad 6 april2021

31

Mevrouw Huijbens (D66): Voor. De heer De Jong (CDA): Voor.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Tegen. Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Tegen. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Tegen.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Tegen. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Tegen. De heer Mooiman (PW): Tegen. De heer Moree (WD): Tegen. Mevrouw Mulholland (GroenLinks): Voor. De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Tegen. Mevrouw Van Oudheusden (CDA): Voor. De heer Schoonbeek (D66): Voor.

De heer Schotel (WD): Tegen. De heer Smitskam (PV\4: Tegen. De heer Van der Snoek (Lijst Hilbrand Nawijn): Tegen.

De heer Van Steenis (GroenLinks): Voor. De voorzitter: Dan ga ik nog terug naar mevrouw Hostmann

Mevrouw Hostmann (GroenLinks): Voor. De voorzitter: Dank u wel, dan kijk ik naar de griffier voor de uitslag. Met 14 stemmen voor, 25 tegen is het amendement verworpen. Dan gaan we over naar het raadsvoorstel. ls er iemand die daarbij behoefte heeft om een stemverklaring af te leggen? lk zie mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u welvoozitter, een duidelijke financiële onderbouwing is ons helaas onthouden terwijl we er wel om gevraagd hebben. Eigenlijk is zo'n financiële onderbouwing nodig voor een goed besluit, maar kennelijk is hiervoor geen draagvlak in de raad en dat moeten we helaas constateren. Om het niet verder op te houden, zullen we toch voor het raadsbesluit stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van der Meer Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voozitter, we zullen tegen het voorstel stemmen. We hebben een- en andermaal gezegd dat we het zonde van het geld vinden en dat houden we ook zo. We hebben het amendement bespaard, maar we gaan niet meedoen met het voorstel, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, zijn er nog anderen die nog een stemverklaring willen afleggen? Dat is niet het geval, maar dan constateer ik wel dat het voorstel met de stemverklaring van mevrouw Van der Meer naar de briefstemming gaat. Dan krijgt u dat vanzelf morgen bij de briefstemming en heeft u daar de uitslag aanstaande vrijdag over.

32

Raad 6 april2021

b. Agenderingsverzoek PvdA, GroenLinks, SP en Fractie Van den Berg inzake Rol woningbouwcorporaties bij nieuwbouw betaalbare/sociale woningen in Zoetermeer De voorzitter: Hiervoor hebben zich in ieder geval drie indieners gemeld waarvan mevrouw Kraneveldt een minuut extra krijgt en die geef ik als eerste het woord. Mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. We hebben het vorige week uitgebreid gehad over sociale woningbouw en de rol van de woningbouwcorporaties daarbij. Wat mij betreft, hoeven we die discussie niet nog eens over te doen, maar ik wil wel graag vier moties toelichten die wij indienen en waarvan een of meerdere moties worden ondersteund door Groenlinks, SP, Fractie Van den Berg en Zol Zoelermeer, waarvoor dank. Wij willen dat er zoveel mogelijk een gelijk en fair speelveld is voor woningbouwcorporaties en particuliere beleggers op de Zoetermeerse woningmarkt en dat bij nieuwe woningbouwlocaties in een vroeg stadium met elkaar wordt gesproken om te kijken wie het beste waar welke woningtypes kan en wil bouwen en exploiteren. Daarbij helpt het als voor woningbouwcorporaties en marktpartijen/particuliere beleggers bij sociale woningbouw zoveel mogelijk gelijke eisen en definities gelden.

Met alle partners van het Stadsbouwakkoord moet het college wat ons betreft het gesprek aangaan om te komen tot een dergelijk speelveld, waarin alle partners tot hun recht komen en hun eigen rol naar behoren kunnen vervullen. Dat geldt, wat ons betreft, ook voor het in stand houden van betaalbare sociale woningen. Laten we aansluiten bij de 25 jaar die de regio wil afspreken. Ook vragen we het college om veel actiever op anterieure overeenkomsten in te zetten, waarbij we in een zo vroeg mogelijk stadium van een bouwproject met investeerders afspraken maken over zaken als het gewenste soort woningen, de kwaliteit, het vloeroppervlak, de huurprijs, de instandhoudingstermijn en dat soort zaken. En tot slot: het gaat ons niet alleen om huurders die een betaalbare woning moeten kunnen vinden, we vragen het college ook om te kijken naar de sociale regeling die men in Zaanstad bedacht heeft: een soort ingroeimodel voor mensen met een bescheiden of modaal inkomen, zodat zt1 makkelijker een betaalbare koopwoning kunnen kopen waarbij ze steeds iets meer van de woning in hun bezit krijgen. Misschien zou zoiets ook een mooi idee voor Zoetermeer zijn. We vragen het college daarnaar te kijken, dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van de heer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, een opmerking over de motie Koopwoning voor een sociale prijs. Het regent vanavond al sympathieke voorstellen, maar even het voorbeeld van de gemeente Zaanstad. Elise koopt een woning van €224.000,00. Ze hoeft slechts € 135.000,00 te betalen en dat levert dan volgens de rekentoolvan de ABN-AMRO een maandlast op van €432,00 per maand, het maximale dat volgens de Nederlandse regels verantwoord is te lenen aan iemand met een jaarsalaris van € 33.000,00. Maar in het Zaanstadse model komt er na tien jaar, wanneer je dus nog twintig jaar vast zitaan de hypotheek op je halve huis, ineens wel€ 250,00 per maand bij. Erfpacht, heet dat dan, maar dat is na tien jaar een doodleuke stijging van 57o/o van je maandlasten. En dan gaan we ervan uit dat de historisch lage rente ook nog eens historisch laag blijft. De voorzitter: Mijnheer Van Gils, dit is geen interruptie meer, maar bijna een termijn. lk vraag u een vraag te stellen aan mevrouw Kraneveldt, anders stel ik voor dat u dit in uw termijn doet. Gaat uw gang. De heer Van Gils (WD): Dan sluit ik af met: zo help je mensen niet aan een woning, zo help je mensen aan een faillissement. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk denk niet dat dat zo is. Als we nooit eens welwillend naar dit soort dingen willen kijken, hebben de mensen helemaalaan het begin van hun wooncarrière riberhaupt geen kans om een huis te kopen en zijn ze al het geld dat ze nu aan de hypotheek betalen en aan het veruerven van bezit, kwijt aan huur en zullen ze nooit een woning bezitten. Daarom zeg ik niet'voer het in', maar'kijk of in zo'n regeling of iets soortgelijks elementen zitten die voor ons in Zoetermeer en onze Zoetermeerse starters ook interessant zijn'. Dat kun je per situatie bekijken. De meeste mensen gaan later ook iets meer verdienen en kunnen dan iets meer woonlasten dragen. Maar ze kunnen zo in ieder geval wel beginnen met het veruerven van een eigen huis en dat is voor heel veel mensen toch een droom die nu niet altijd mogelijk is.

Raad 6 aprll2021

33

De voozitter: Mijnheer Van Gils, een korte vervolginterruptie. De heer Van Gils (WD): lk zal het kort houden. Volgens mij houdt u hier een pleidooi om meer woningen te bouwen zodat al die woningen goedkoper en betaalbaar blijven en in plaats daarvan gaat u nu weer een pleister plakken. Waarom ik denk dat al die woningen hiermee nog duurder worden, zal ik in mijn eigen termijn weltoelichten. De voozitter: Dank u wel. Mevrouw Kraneveldt, gaat u verder met uw termijn.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk was klaar met de toelichting op onze moties.

Motie nr. 2104-01 ingediend door PvdA, Fractie Van den Berg, SP, Z,6l Zoetermeer, GroenLinks Mooie koopwoningen voor een sociale prijs "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 6 april 2021; constaterende dat: . er in Zoetermeer een grote behoefte aan woningen in diverse segmenten is, waaronder het segment betaalbare (goedkope) koop; r veel mensen met een middeninkomen geen betaalbare woning kunnen kopen, omdat: - deze er eenvoudigweg te weinig zUn of; - ze geen hypotheek kunnen krijgen omdat ze een te laag in komen hebben of; - de koophuizen al verkocht zijn voordat ze een bod hebben kunnen doen; o het college van de gemeente Zaanstad 'Betaalbare Koopwoningen Zaanstad' (BKZ) heeft ingesteld, een regeling voor betaalbare'sociale' koopwoningen voor middeninkomens op zoek naar een eerste huis; . men als koper stapsgewijs daarin, naarmate het inkomen stijgt, het huis in volledig eigendom kan krijgen en de woning 25 jaar lang in het BKZ-systeem blijft, waardoor verkoop aan mensen uit dezelfde doelgroep altijd mogelijk is, maar speculatie tegengegaan wordt; overwegende dat: r Zoetermeer ook een opgave heeft om meer betaalbare koopwoningen te bouwen; r het Zaanstadse model interessant kan zijn voor Zoetermeer omdat het ervoor zorgt dat: - de gemeente in een bestemmingsplan kan bepalen waar en voor wie koopwoningen worden gebouwd;

- mensen met middeninkomens die een sociale huurwoning achterlaten, voorrang krijgen waardoor de doorstroom op de Zoetermeerse woningmarkt wordt bevorderd;

- de woningen beschikbaar blijven voor de doelgroep en niet ten prooi vallen aan speculatie en onevenredig groot winstbejag ;

vezoekt het college om: r te ondezoeken of het Zaanstadse model aanknopingspunten biedt om ook iets soortgelijks in Zoe-

. .

termeer mogelijk te maken; de voor- en nadelen en geschatte investeringskosten voor de gemeente van een dergelijk systeem op een rijtje te zetten; de raad hierover voor het begrotingsdebat te informeren;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2104-02 ingediend door PvdA, Fractie Van den Berg, SP, GroenLinks Gelijk speelveld bij woningbouw "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 6 april 202í; constaterende dat: . de huizenmarkt flink overspannen is en de woningnood in Zoetermeer en de regio hoog; o vêêl inwoners van Zoetermeer een betaalbare koopwoning zoeken, maar daar geen hypotheek voor kunnen krijgen of vanwege de schaarste en de alsmaar stijgende prijzen steeds achter het net vissen;

34

Raad 6 april2021

. o . o

veel inwoners van Zoetermeer die op huur aangewezen zijn, geconfronteerd worden met een zeer lange wachtlijst- en wachttijd voor een betaalbare sociale huurwoning; niet alleen woningbouwcorporaties, maar ook particuliere investeerders en beleggers betaalbare (sociale) huurwoningen willen bouwen; woningbouwcorporaties en particuliere investeerders dit doen ieder vanuit hun eigen positie, doelstelling en rol; wê als overheid in toenemende mate vragen van woonpartners om eÍra maatschappelijke taken op zich te nemen, zoals bijvoorbeeld het tegengaan van woon- en buurtoverlast, vroegsignalering van schulden of verwaarlozing, verduuzaming en het bevorderen van sociale cohesie in de wijk;

overwegende dat: . woningbouwcorporaties nieuwbouw nodig hebben, om hun maatschappelijke taken ook bij bestaande bouw goed in te kunnen blijven vullen, wat van groot belang is voor de leefbaarheid van onze wijken; r het realiseren van voldoende woningen in diverse segmenten naar de behoefte van onze inwoners een taak is van gemeente, corporaties en particuliere initiatiefnemers samen en dat het daarom van groot belang is dat zij goed met elkaar samenwerken en in gesprek blijven; e het daarbij belangrijk is dat er zoveel mogelijk een gelijk speelveld is voor woningbouwcorporaties en particuliere beleggers op de Zoetermeerse woningmarkt en dat bij nieuwe woningbouwlocaties in een vroeg stadium met elkaar wordt gesproken om te kijken wie het beste waar welke woningtypes kan en wil bouwen en exploiteren; r het daarbij helpt als voor woningbouwcorporaties en particuliere beleggers bij sociale woningbouw zoveel mogelijk gelijke eisen en definities gelden, zoals bijvoorbeeld met betrekking tot de instandhoudingstermijn, het gewenste vloeroppervlak en de huurprijs of de gewenste woonkwaliteit, buitenruimte, mate van verduuzaming en sociale aspecten;

vezoekt het college om: . met alle partners van het Stadsbouwakkoord hierover het gesprek aan te gaan om te komen tot

.

een fair en gelijk speelveld waarin alle partners tot hun recht komen en hun rol naar behoren kunnen vervullen; aan te sluiten bij de eisen en definities zoals die in de woningmarktregio Haaglanden worden afgesproken, zodat ook daar een gelijk speelveld ontstaat;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2104-03 ingediend door PvdA, Fractie Van den Berg, Groenlinks Anterieure afspraken bij nieuwe en bestaande woningbouwprojecten "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 6 april 2021; constaterende dat: . er in Zoetermeer een grote behoefte is aan woningen in diverse segmenten, waaronder betaalbare sociale huurwoningen en middenhuur; r het heel gebruikelijk is dat een gemeente in een vroeg stadium van bouwprojecten via anterieure overeenkomsten afspraken maakt met marktpartijen over zaken als het gewenste soort woningen, de kwaliteit, het vloeroppervlak, de huurprijs, de instandhoudingstermijn e.d.; . soortgelijke afspraken niet alleen bij sociale huur, maar ook bij middenhuur kunnen worden ge-

.

maakt; brj de Entree door het college wordt aangegeven dat het hier gaat om een bestaand tnject waarbij de gemeente al in verregaande onderhandeling is met een of meerdere marktpartijen en dat mede daardoor bepaalde afspraken niet (meer) kunnen worden gemaakt;

overwegende dat: r het van groot belang is dat sociale woningen en middeldure huurwoningen voor langere tijd als zodanig in stand worden gehouden en daarmee beschikbaar blijven voor de diverse doelgroepen die op deze woningen zijn aangewezen; . de gemeente daarom in een zeer vroeg stadium van een nieuwbouwproject met initiatiefnemers in gesprek zou moeten gaan over zaken als het gewenste soort woningen, de kwaliteit, het vloeroppervlak, de huurprijs, de instandhoudingstermijn e.d., zodat afspraken ín anterieure

Raad 6 april2021

35

.

overeenkomsten kun nen worden vastgelegd ; in gemeenten die een actief beleid hierop voeren, ook gewoon volop gebouwd wordt, ook door

.

er in Zoetermeer diverse bouwprojecten staan in de rapportage ruimtelijUfysiek, waarbij de ge-

.

meente de kans en de mogelijkheid heeft om afspraken te maken; Zoetermeer hierin proactiever en ambitieuzet zou kunnen zijn dan tot nu toe het geval is en niet te snel ervan uit moet gaan dat een project alzo vergevorderd is dat afspraken maken niet meer kan;

marktpartijen;

vezoekt het college om:

. .

.

een heldere definitie te formuleren van wanneer een bouwproject nieuw of bestaand is, waarbij de eerste keer dat de raad er met een raadsbesluit aan te pas komt een mooi aanknopingspunt is, zodat de raad over mogelijk gewenste afspraken in ieder geval zijn zegje kan doen; bij alle nieuwbouwprojecten in Zoetermeer helder inzichtelijk te maken wat de inzet is van de gemeente en welke afspraken zijwil maken; bÍ alle nieuwbouwprojecten in Zoetermeer helder inzichtelijk te maken wanneer sprake is van (de start van) een nieuw project en er dus nog eisen gesteld en afspraken gemaakt kunnen worden, en wanneer er sprake is van een bestaand project waarbij dat niet meer mogelijk is;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2104-04 ingediend door PvdA, Fractie Van den Berg, Groenlinks, SP Behoud sociale huurwoningen voor de doelgroep

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 6 april 2021; constaterende dat: . er in Zoetermeer een grote behoefte aan woningen in diverse segmenten is, waaronder het segment betaalbare (sociale) huurwoningen; . de wachtlijsten en wachttijden voor deze woningen onverantwoord lang zijn, waardoor ook de doorstroming in Zoetermeer moeilijk op gang komt; . brj de Entree zo'n duizend sociale woningen zullen worden gebouwd door marktpartijen, waarvoor een instandhoudingstermijn van 15 jaar zal gelden i.p.v. de 25 jaar die gehanteerd wordt voor woningbouwcorporaties elders in de stad; r het college aangeeft dat dit komt omdat het hier gaat om een bestaand traject waarbij de gemeente al in verregaande onderhandeling is met een of meerdere marktpartijen en dat mede daarom de eisen voor de instandhouding van een sociale woning niet altijd dezelfde kunnen zijn als voor woningbouwcorporaties; ovenalegende dat: het van groot belang is dat nieuwe sociale woningen voor langere termijn sociaal blijven, zodat in de woonbehoefte van mensen die op dit betaalbare segment zijn aangewezen, kan worden blijven

o r . r o

voozien; het onrealistisch is om te veronderstellen dat - als al na 15 jaar een flink aantal sociale woningen naar de vrije sector gaat - er in de tussentijd alweer voldoende sociaal zal ztln bijgebouwd om dit verlies te compenseren;

de kans bovendien groot is dat de huurprijzen van deze woningen in de vrije sector aanzienlijk zullen stijgen, waardoor het nog lastiger wordt voor Zoetermeerders om een betaalbare huurwoning te vinden; het hanteren van de instandhoudingstermijn van slechts 15 jaar ertoe bijdraagt dat de wachtlijsten en de wachttijden nog langer zullen worden, hetgeen niet in het belang is van een gezonde woningmarkt en een goede doorstroming; het eveneens belangrijk is dat er zoveel mogelijk een gelijk speelveld is voor woningbouwcorporaties en particuliere beleggers op de Zoetermeerse woningmarkt als het gaat om het in stand houden van betaalbare sociale woningen;

vezoekt het college om:

.

voor nieuwe bouwtrajecten aan te sluiten bij de eisen en definities zoals die in de woningmarktregio Haaglanden worden afgesproken en standaard een instandhoudingstermijn van 25 jaarte hanteren

voor sociale huurwoningen, ongeacht of die worden gebouwd door woningbouwcorporaties of

36

Raad 6 aprll2021

a

particuliere initiatiefnemers; voor lopende bouwtrajecten te bezien of het hanteren van de termijn van25 jaar nog mogelijk is en hierop actief in te zetten;

en gaat over tot de orde van de dag." De voozitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt. Heelfijn dat u dat heeft toegelicht. Dan zal ik even de sprekers vermelden, want dat vezoek kreeg ik ook. Hierna komt mevrouw Van der Meer en dan de heer Bauer die ook een extra minuut heeft gekregen die hij uiteraard mag gebruiken, dan mevrouw Van den Berg, de heer Van Gils en de heer Blansjaar, de heer Van der Snoek, mevrouw Bakkers en de heer De Jong. Dan geef ik nu eerst het woord aan mevrouw Van der Meer. Gaat uw gang.

Mevrouw Van der Meer (Zól Zoetermeer): Voozitter, dat wil ik graag doen, maar misschien is het aardiger als we eerst degenen die het agenderingsvezoek hebben gedaan aan het woord laten. De voozitter: Dat mag ook altijd, maar u stond als tweede op mijn lijstje.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Maar ik wil dan na degenen die het geagendeerd hebben Dat vind ik wel netter. De voorzitter'. Zeer coulant van u, dank u wel. Dan ga ik naar de heer Bauer.

De heer Bauer (Groenlinks): Dank u wel voozitter, en mevrouw Van der Meer, dat u mij het woord geeft. ln de commissie van 22 maart jl. hebben we ook over dit onderwerp gesproken en we hebben samen met anderen nu een aantal moties ingediend die we graag in het debat aan de orde willen stellen. Bij moties vreemd aan de orde van de dag is dat niet mogelijk, dus vandaar het agenderingsvezoek. Voor de duidelijkheid, woningbouwcorporaties hebben ook in Zoetermeer de mogelijkheid om nieuwbouw van sociale woningen te plegen. Vanavond hebben we daarstraks bijvoorbeeld de Engelandlaan I 40 en Kwadrant B&F aan de orde gehad. Maar we maken ons als fractie van GroenLinks ernstig zorgen

over het Entreegebied. Volgens de plannen van het college van burgemeester en wethouders zal daar voor de thans 4500 woningen 27o/o in het goedkope huursegment gebouwd worden door particuliere beleggers en worden geen sociale huurwoningen gebouwd door woningcorporaties. Voor deze beleggers lijken op dit moment alleen afspraken te zijn gemaakt over de instandhouding van vijftien jaar, terwijl voor de corporaties een norm van 25 jaar geldt. Verder zien we nog geen afspraken met de beleggers over de huisvesting van bijzondere doelgroepen, leefbaarheid van de nieuwe wijk en dergelijke en ook maatschappelijke taken zoals het tegengaan van overlast, vroegsignalering door de scholen en het bevorderen van de sociale samenhang in de wijk zien we niet expliciet bij de beleggers belegd. Hoewel dit wel zaken zln waar corporaties voor staan. Een gelijk speelveld voor particuliere beleggers en corporaties, ook in het Entreegebied, vinden we als Groenlinks van groot belang. Als dit er niet is, vreest de fractie van Groenlinks dat de gemiddelde wachttijd van nu al meer dan vijf jaar voor een sociale huurwoning voor de wooncorporaties nog verder zal oplopen. Ook omdat de woningen van particuliere eigenaren niet onder de toewijzingssystematiek van Woonnet Haaglanden vallen.

Daarbij heeft Groenlinks met de fracties van PvdA en Fractie Van den Berg moties ingediend die het college oproepen te zorgen voor een gelijk speelveld bij woningbouwcorporaties en beleggers en het behoud van sociale huurwoningen voor die doelgroepen waarvoor deze woningen bedoeld zijn. Als de corporaties niet kunnen bouwen in het Entreegebied betekent dat dat de wachttijd voor sociale huurwoningen nog verder zal oplopen want die mensen die voor een sociale huurwoning in aanmerking komen, verdwijnen niet zomaar, die zijn er gewoon. Die moeten dan bijvoorbeeld noodgedwongen nog langer bij hun ouders blijven wonen. Of mensen die gaan scheiden, moeten samen blijven wonen met alle gevolgen van dien. En er zullen meer mensen dakloos worden. Ook zullen in bepaalde oudere wijken waar het aantal sociale woningen hoog is, die aantallen niet omlaaggaan terwijl een vergelijkbare spreiding over de hele stad, dus ook in het Entreegebied, noodzakelijk is voor een leefbaar Zoetermeer waar iedereen een betaalbare woning kan hebben. Tot slot, als het college stelt dat er geen geld is voor de corporaties om grond in het Entreegebied te krijgen, zeg ik 'kijk naar de nieuwe subsidieregeling van de provincie ZuidHolland die de komende twee jaar ruim € 24 miljoen beschikbaar stelt voor sociale huurwoningen'. Dat was mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bauer.

De heer Van Gils wil u nog interrumperen. De heerVan Gils (WD): Dat sluit mooi aan bij wat mijnheer Bauer aan het eind zei, want het gaat over

Raad 6 april2021

37

geld. Dit is niet de eerste keer dat de fractie van Groenlinks aanvullende eisen stelt aan de bouw van nieuwe woningen en nieuwe sociale woningen. Deze motie gaat zonder een gigantische bak subsidie natuurlijk gewoon leiden tot een vermindering van de totale sociale woningbouw die we gaan neezetten en daar baal ik van. Want hoe denkt u dan nog die afgesproken 27o/o te gaan halen? Het kan toch niet

zo ztln dat we straks als compensatie maar minder middeldure huur en koopwoningen gaan bouwen? Want daar wordt, denk ik, niemand blij van. De voozitter: De heer Bauer

De heer Bauer (Groenlinks): U heeft het over 27Yo sociale huurwoningen. Het zou mooi zijn als dat waat zou zijn. Het is nu 27o/o goedkope huurwoningen. Wij zeggen dat als in het Entreegebied, in feite een hele nieuwe wijk met ongeveer 4500 woningen, de corporaties niet aan bod komen, je daar een wijk krijgt die geen goede afspiegeling is van heel Zoetermeer en ook niet goed is voor de hele stad. De voozitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer Beij voor zijn inbreng. Gaat uw gang.

De heer Beij (SP): Dank u welvoozitter. Tijdens de laatste commissievergadering hebben genoemde partijen een agenderingsvezoek ingediend om met name de nieren te proeven van de collega-partijen en wat kritische vragen te stellen aan de wethouder Wonen. Naar mening van de indieners heeft de wethouder niet de boel gerust kunnen stellen. Dat is ook de reden dat deze partijen, waaronder de SP, van mening waren dat het opnieuw een bespreekpunt diende te worden, maar nu in de raad, ook omdat er dan een aantal moties ingediend kan worden die mevrouw Kraneveldt zojuist al heeft toegelicht waar de SP zich van harte bij aansluit. lk ga niet mijn spreekbeurt van de afgelopen commissievergadering herhalen. Dat lijkt me niet nodig. Voor de SP is van belang dat er een gelijk speelveld wordt gecreëerd voor zowel de particuliere investeerders, als de woningbouwcorporaties. Laten we de woningbouwcorporaties voor hun primaire taak, waar ze gewoon goed in zijn, dat mandaat blijven geven, hetzij bij nieuwbouwprojecten, hetzij br1 projecten zoals de Entree. Laten we zorgen voor gelijke kansen en laten we ervoor zorgen dat de sociale huurwoningen die gebouwd worden, ook voor de juiste doelgroepen gebouwd worden. Daar wil ik het op dit moment bij laten, dank u wel voozitter. De voorzitter: U krijgt twee interrupties naar aanleiding van uw inbreng, mijnheer Beij. lk begin bij mijnheer De Jong.

De heer De Jong (CDA): lk hoor mijnheer Beij pleiten voor een gelijk speelveld en dat klinkt op zich best sympathiek, maar ik vroeg me af of dat ook geldt voor de grondprijs die de bouwers straks in rekening wordt gebracht. Of bestaat er dan ineens wel verschil tussen particuliere initiatieven en de corporaties? De voozitter: Mijnheer Beij, gaat uw gang. Mijnheer Beij? lk hoor u niet, klopt dat?

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Burgemeester, alles is uitgevallen bij mijnheer Beij.

De voozitter: lk zie inderdaad alleen zijn naam staan en hij is inderdaad weggevallen. Dat is heel vervelend en dan kan ik er op dit moment ook niets aan veranderen. Dan komen we straks even terug bij mijnheer Beij. lk zie dat hij gaat proberen om opnieuw op te starten en dan kan ik de tijd volpraten, maar dat lijkt me ook niet zo handig. Dan gaan we even door en komen we straks terug bij de heer Beij en dan kan de heer De Jong zijn interruptie nog even herhalen. Mag ik dan mevrouw Van den Berg het woord geven? Mevrouw Van den Berg (Fractie van den Berg): Jazeker voozitter, dank u wel. lk houd het heel kort. Ook Fractie Van den Berg maakt zich zorgen over de te bouwen sociale huurwoningen door commerciële partijen en betreurt de keuze van het college dat niet structureel kiest voor woningcorporaties. Als we nu sociale woningen bouwen die over vijftien jaar al vrijkomen voor de markt, zal de voorraad sociale woningen opnieuw slinken. Dit gaat ten koste van de doorstroming en ten koste van de woningzoekenden. Maar ook de woningcorporaties worden genegeerd in dit geheel. Juist de woningcorporaties kunnen de rechten van sociale huurders beter waarborgen dan particuliere beleggers en andere partijen. Daarom dient Fractie Van den Berg de moties van PvdA mede in.

We zouden ook graag zien dat als de instandhoudingstermijn van alle sociale huurwoningen in Zoetermeer 25 jaar gehanteerd zou worden. We zouden ook graag zien dat voorwoningcorporaties en particulieren gelijke eisen en gelijke definities zouden gelden. Hartelijk dank voor uw tijd.

38

Raad 6 april2021

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van den Berg. Dan ga ik nu naar mevrouw Van der Meer die bovenaan het lijstje stond. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Dank u wel. Zó! Zoetermeer wil graag een verstandige mix van sociale huur, woningen voor mensen die daar net boven zitten en woningen voor mensen die meer verdienen. Het ligt voor de hand dat de sociale huur grotendeels door de woningcorporaties wordt verzorgd, want daartoe zln zij op aarde. Maar we liggen er niet wakker van dat ook andere partijen zich bezighouden met het bouwen van woningen die niet peperduur zijn. Als er maar duidelijke afspraken zijn en de kwaliteit van de service in orde is. ln de commissiebehandeling over de rol van corporaties hoorden we wethouder Rosier zeggen dat met de Entree niet gewacht kan worden op de omgevingsvisie. We zijn bang dat er straks zoveel projecten al onomkeerbaar onderweg zijn dat we Zoetermeer 2040 als mosterd na de maaltijd gaan vaststellen. Hoe kunnen we besluiten over de Entree terwijlwe niet kunnen toetsen in hoeverre de plannen bijdragen aan een oplossing van de problemen die door Bureau Louter boven tafel zijn gekomen? Zol Zoetermeer roept het college op om Zoetermeer 2040 en het bijbehorende toetsingskader zo spoedig mogelijk naar de raad te sturen.

En voor wat betreft de rol van woningcorporaties of commerciële verhuurders, is voor Zól Zoetermeer van belang dat we met elkaar vaststellen wat we willen met de stad. We begrijpen dat in de plannen van de Entree wordt meegenomen dat de instandhoudingstermijn van goedkope en middenhuur vijftien jaar zal worden. Het lijkt ons goed te weten wat we verwachten dat er daarna gebeurt met die woningen en wat dat betekent voor de samenstelling van Zoetermeer. Tot slot. We steunen de motie van PvdA om ondezoek te doen te doen naar de plannen die Zaanstad heeft om koopwoningen bereikbaar te maken voor mensen met een bescheiden portemonnee en om ervoor te zorgen dat de heer Van Gils niet meteen met een interruptie komt, zeggen we erbij dat we pas als we dat ondezoek hebben gezien, zullen beslissen of we dat een goed idee vinden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer, dan ga ik nu naar De heer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Ja, en dat zonder interruptie aan mevrouw Van der Meer. Bedankt voor die toelichting. We hebben woningnood en dat vindt niemand leuk. Met de WD voorop proberen we aan de oplossing te bouwen. We hebben er al heel veel discussies over gevoerd hier in de raad en feitelijk staat gewoon vast dat de enige echte oplossing is om daar woningen te bouwen. Bijna 2500 sociale huurwoningen staan nu op de planning. De resultaten van de keiharde inzet van deze coalitie om voor Zoetermeerders in iedere prijsklasse woningen te bouwen. De PvdA heeft blijkbaar de afgelopen jaren in alle discussies niet zitten opletten want helaas doen ze nu weer een poging om de nieuwbouw de nek om te draaien en dat is jammer want daarmee laten ze een hoop mensen in de kou staan. Het plan om de instandhoudingstermijn verplicht en zonder maatwerk vast te stellen op 25 jaar in plaats van vijftien jaar, klinkt sympathiek, maar met alle respect moet je wel heel naïef zijn om te denken dat er zonder subsidie ineens woningen neergezet kunnen worden die groter zijn en langer tegen een onrendabele prijs verhuurd kunnen worden. De voozitter: Een interruptie van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, de heer Van Gils zegt dat de PvdA niet wil bouwen, maar de PvdA staat vol achter de bouwambitie van Zoetermeer. Alleen we kijken wel voor wie we bouwen en vooral ook, als we dan bijvoorbeeld voor bepaalde doelgroepen bouwen, hoe lang we die woningen dan in stand houden. En u zult toch ook begrijpen mijnheer Van Gils, en dat is mijn vraag aan u, dat als je woningen bouwt in de Entree en die gaan na vijftien jaar al uit de sociale sector en naar de vrije sector, de huren dan omhooggaan en dat deze woningen dan helemaal niet meer beschikbaar zijn voor de mensen waarvoor we het doen? En in de tussentijd hebben we er niet weer 1000 bijgebouwd waar die mensen vervolgens weer aanspraak op kunnen maken. Dus we schieten ons in onze eigen voet als we ervoor zorgen dat deze woningen heel snel uit dat segment gaan. Dat zal de WD toch ook aan moeten spreken want anders moeten we ze weer allemaal bij gaan bouwen en dat wilt u dan ook weer niet. Dus laten we ze in ieder geval voor een goede termijn in stand houden. De voorzitter: Het punt is helder, de heer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Het begint me een beetje te irriteren dat we aljaren horen van de PvdA dat ze wel willen bouwen, maar vervolgens liggen ze toch echt elke keer dwars. En wat gaat er naar vijftien

Raad 6 april2021

39

jaar met die woningen gebeuren? U dient vanavond een motie in om te ondezoeken hoe woningen betaalbaar kunnen maken voor starters. Misschien dat we over vijftien jaar een heleboel betaalbare starterswoningen op de woningmarkt zien, daar moet u dan toch ook heel erg vrolijk van worden, denk ik dan.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Maar dat is over vijftien jaar. lk zit nu in de raad en ik kan het nu regelen voor de mensen voor wie dat heel erg belangrijk is. Met de WD worden de wachtlijsten niet opgelost. Dat is duidelijk. De voozitter: En u heeft ook het woord genomen zonder de voozitter af te wachten, maar dat tezijde. Dan gaat nu de heer Van Gils verder met zijn termijn.

De heerVan Gils (WD): Ja voozitter. De voozitter: Wacht even mijnheer Van Gils, want u heeft nog een interruptie van de heer Mooiman.

Gaat uw gang. De heer Mooiman (PW): Dank u welvoozitter, een interruptie op mevrouw Kraneveldt. Het is natuurlijk

dit college dat er voor het eerst voor heeft gezorgd dat er Uberhaupt een grens wordt gesteld aan de verkoop van die sociale woningen. Die is nu vastgesteld op vijftien jaar. Maar toen u in het college zat, en toen u ook de vorige keer in de raad zat, bestond er helemaal geen grens, dus heeft u dan in een vorig college een gigantische fout begaan, is mijn vraag aan u. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat weet ik niet. Toen is daar inderdaad veel minder over gesproken omdat we toen natuurlijk pas echt hebben besloten tot het bouwen van í 0.000 nieuwe woningen en nu die materialiseren, hebben we ook veel beter op het netvlies gekregen, zeker als het gaat om het maken van afspraken op regionaal niveau binnen de woningmarktregio, dat we hier gewoon on2ettend moeten opletten. lk ben blij dat we daar nu veel meer aandacht voor hebben en ik hoop dat we u aan onze zijde vinden. Beter nu dan nooit, zou ik zeggen dus wat dat betreft, denk ik dat het heel goed is dat we het er nu over hebben. De voorzitter: lk stel voor dat de heer Van Gils verder gaat met zijn termijn.

De heer Van Gils (WD): Ja, mevrouw Kraneveldt gaf natuurlijk aan dat ze nu in de gemeenteraad zit en het daarom allemaal nu doet, maar daarmee sla je natuurlijk wel elke vorm van langetermijndenken dood en dat is juist voor de woningbouw superbelangrijk. lk had het over het neezetten van woningen die groter zijn en langer tegen een onrendabele prijs verhuurd moeten worden en dan verwachten dat daar geen extra subsidie voor hoeft te worden aangevraagd. Die subsidie kan de gemeente op dit moment helemaal niet betalen. En aangezien het geld bij de corporaties ook niet aan bomen groeit, betekent dat dat we met deze motie dus vooral minder sociale huurwoningen gaan bouwen. Zo is de PvdA met deze motie bezig met het afbreken van de oplossing. Symboolpolitiek waarbij het lijkt alsof je iets doet voor een doelgroep, maar ondertussen keihard hun kansen verpest. De grote verliezer van deze symboolpolitiek zijn uiteindelijk de toekomstige sociale huurders want voor hen wordt met de plannen van de PvdA de wachtrij weer een jaar langer. Bindende afspraken betekenen minder sociale huurwoningen en automatisch ook minder middeldure huur en koopwoningen die juist nog harder nodig zijn. We mogen daarom deze segmenten niet het slachtoffer laten worden van de eventuele uitvoering van deze motie.

Aan de rest van de raad vooral de oproep om niet in deze valkuil te stappen en gefocust te blijven op de enige echte oplossing: meer bouwen, bouwen, bouwen. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mijnheer Van Gils, u was net over uw tijd heen. Maar er is een interruptie van mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, het is wel leuk dat het even knettert met de heerVan Gils, daar houd ík wel van. Hoezo symboolpolitiek, hoezo knabbelen we iets af van middeldure huurwoningen of koopwoningen? Het enige dat we vragen voor de Entree is dat er een level playing field komt waarbij goede afspraken worden gemaakt tussen alle betrokken over wie het beste wat kan gaan doen en we vragen om gelijke definities, gelijke instandhoudingstermijn. We zeggen helemaal niet dat er minder

40

Raad 6 april2021

woningen moeten komen in de Entree en ook niet minder huur of minder koop. We zeggen alleen 'als je dan sociaal bouwt, dat vinden we hartstikke fijn, hou die woningen dan ook sociaalzodat deze woningen beschikbaar blijven voor de doelgroep'. Dat is geen symboolpolitiek, dat is oog hebben voor de mensen die nu op de wachtlijst staan en die zullen er door de WD over vijftien jaar nog op staan. De voozitter: Dank u wel. lk stel voor dat we verdergaan.

De heer Van Gils (WD): Mag ik daarop reageren voozitter? De voorzitter: Heel kort. Gaat uw gang.

De heer Van Gils (WD): Het was een interruptie. Er wordt gesteld 'hoezo symboolpolitiek?' Het is symboolpolitiek omdat woningen bouwen ingewikkelder is dan zeggen 'u moet grote woningen bouwen die oneindig lang in een bepaald segment verhuurd moeten worden'. Want als ik nu roep dat we voor iedereen een villa moeten bouwen, staat de rest van de raad mij ook gek aan te kijken Ja, maar wie gaat dat dan betalen?' En dat doe ik nu bij u, want wie gaat deze ogenschijnlijk sympathieke oplossing nu zo dadelijk betalen? Dat doet dus niemand en dat betekent dat we uiteindelijk minder woningen hebben en we het probleem groter hebben gemaakt. Daarom is het symboolpolitiek. De voorzitter: Volgens mij is uw debatje geweest. Of u elkaar gaat overtuigen is de vraag, maar dat is een andere discussie. lk stel voor dat we eerst even teruggaan naar mijnheer Beij want die is terug in de uitzending als het goed is.

De heer Beij (SP): Ja, ik ben weer terug in de uitzending, voozitter. De voorzitter: Fijn, dan stel ik voor dat we even naar u teruggaan want u vielweg in de interruptie. Dan geef ik eerst nog even mijnheer De Jong het woord om zijn interruptie te doen. Een beetje lastig, maar goed. De heer De Jong (CDA): Dank u wel voozitter. Mijnheer Beij, u sprak over een gelijk speelveld en daar hebben we ook een motie voor langs zien komen. Op zich ogen die overwegingen best sympathiek, maar ik vroeg me af of dat gelijk speelveld ook geldt voor de grondprijs. Of mag daarin wel verschil bestaan tussen de corporaties en de particuliere initiatieven? De voorzitter: Dank u wel, dan mijnheer Beij

De heer Beij (SP): Voozitter, daar gaat het hem nu natuurlijk ook gewoon om, op dit moment is er eigenlijk geen duidelijkheid, noch voor de particuliere investeerders, noch voor de woningbouwcorporaties. Op dit moment is het een soort wildwest en kiest de gemeente - en dat snap ik ook gezien vanuit het financiële aspect - voor de particuliere verhuurders omdat dat nu eenmaal financieel aantrekkelijker is voor de gemeente. Die motie roept juist op om los van de grondprijzen eerlijkheid te creëren voor allebei de partijen dus voor de woningbouwcorporaties en voor de particuliere verhuurders, om niet te differentiëren in argumentatie waarom de een wel op die locatie mag bouwen en de ander juist niet. Dat is waar het om gaat en dat is de strekking van de motie. Bij die grondprijzen zie je nu al dat er een enorm verschil zit tussen wat er wordt gebouwd op welk kaveltje grond en tegen welke prijs en dat is juist wat we op deze manier tegen willen gaan. De voozitter: Dank u wel mijnheer Beij, dan had de heer Van Gils ook nog een interruptie.

De heer Van Gils (WD): Die sluit daar goed bij aan want ik sluit me aan bij die vraag van de heer De Jong. Die heeft u dan beantwoord, maar bent u het ook niet met me eens dat de twee verschillende bouwers, de particuliere bouwers en de sociale woningcorporaties, wel heel verschillende segmenten bouwen? We zien echt andere typen woningen die worden gebouwd. Moet je daarom eigenlijk wel altijd een gelijk speelveld willen? Die sociale woningbouwcorporaties kunnen in de Entree echt niet zoveel woningen neezetten als die marktpartijen nu, los van het feit dat ze de grond niet bezitten. En andersom zijn marktpartijen niet geschikt om de wat grotere eengezinswoningen die in het sociale segment passen te bouwen. Dus is het niet heel goed dat we daarin differentieerden? De voorzitter: Mijnheer Beij.

Raad 6 april2O21

41

De heer Beij (SP): lk ben ook blij met deze vraag, van beide heren zijn het goede en terechte vragen. Het mooie van die moties die ingediend zijn en het feit dat we dit vanavond in de raad in plaats van in de commissie kunnen bespreken is dat die moties prachtig op elkaar aansluiten. De heerVan Gils heeft gelijk, ze bouwen verschillende typen woningen, maar een andere motie roept ook op om kritisch te kijken naar de doorlooptijd van wanneer zo'n woning eventueel doorverkocht mag worden of opnieuw verhuurd tegen hogere prijzen. En juist omdat er op dit moment zoveel verschil zit tussen de woningen die gebouwd worden door de woningbouwcorporaties en de particuliere investeerders, zijn de indieners van de motie heel bang dat de woningen die op dit moment gebouwd worden door de particuliere investeerders over vijftien, twintig jaar worden verkocht of verhuurd tegen het dubbele van de huurprijs en dat we die dan niet meer kwijt kunnen. Want het zijn ook vaak kleinere woningen studio's, et cetera en het is veel lastiger om op die manier door te verkopen. En ik ben er ook niet tegen dat we particuliere investeerders hun gang laten gaan met het realiseren van woningen, dat zei ik ook tijdens de commissievergadering, want inderdaad, alles door de woningbouwcorporaties laten bouwen, is helaas ook gewoon een utopie omdat ze financieel in zwaar weer zitten. Daar geloof ik niet in.

Maar laten we wel kritisch kijken naar de voonruaarden die we stellen, juist aan die particuliere verkopers, omdat we in het verleden gezien hebben dat op het moment dat die woningen onttrokken worden aan de sociale huurvoorraad er echt heel grote problemen zullen ontstaan in de toekomst. De voorzitter: lk ga u onderbreken mijnheer Beij want er is nog een vraag van de heer Blansjaar voor u.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozitter, ik wil eigenlijk reageren op de heer Van Gils. Hoe weet hij dat de woningbouwcorporaties niet zoveel woningen kunnen bouwen in het Entreegebied en de commerciële partijen wel? Dat snapte ik even niet. De voozitter: lk ga straks naar de heer Van Gils, eerst even mijnheer Beij, maar ik dacht dat u wilde interrumperen op mijnheer Beij. Heeft u nog afrondend iets? De heer Beij (SP): Nee, voozitter, mijnheer Van Gils en ik verschillen op dit punt heel erg van mening maar het is goed dat we deze discussie op deze manier voeren. lk was klaar. De voozitter: Dank u wel. De heer Van Gils nog even op de vraag van mijnheer Blansjaar?

De heer Van Gils (WD): Ja, als ik dat kort mag toelichten. Waarom ze meer kunnen bouwen heeft te maken met iets dat ik ook aan de heer Beij aangaf en dat hij gelukkig wel erkent, namelijk dat ze verschillende typen woningen bouwen. Als we nu aan een corporatie vragen in de Entree te bouwen, hebben we het over heel ander soort woonsegment waar je ten eerste in de ruimte er niet zoveel van kwijt kunt, maar ten tweede zijn dat woningen die door de langere instandhoudingstermijn door het grotere oppervlak ook duurder zijn en daardoor meer subsidie vereísen. lk denk dat ik aan een ondernemer als u niet hoef uit te leggen dat je niet oneindig eisen kunt stellen zonder daar de prijs voor te betalen. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Gils. Dan ga ik direct over naar mijnheer Blansjaar want dan mag u uw termijn beginnen. De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozitter. PDvZ vindt het belangrijk dat de termijn toch langer is dan vijftien jaar en dat het wordt afgesproken zoals in de regio, dus 25 jaar, voor de sociale woningbouw. Dat lijkt ons reëÍer want na vijftien jaar komen de eerste kosten, dan gaan de commerciële bouwers afscheid nemen van hun woningen en eigenlijk moet je dat nog wat verder door kunnen trekken. Daarbij vinden we het eigenlijk van veel groter belang dat bij de sociale woningbouw de Zoetermeerders voorrang krijgen.

Voor het grootste gedeelte in ieder geval ten opzichte van de mensen uit de regio want we moeten wel gaan bouwen voor onze eigen inwoners. Tot zover, meer wilde ik niet zeggen. De voozitter: Dank u wel mijnheer Blansjaar, dan ga ik nu over naar de heer Van der Snoek. Gaat uw

gang.

De heer Van der Snoek (Lijst Hilbrand Nawijn): lk proef toch een beetje dat we het commíssiedebat weer aan het overdoen zijn dus ik zal proberen het heel kort te houden. We committeren ons aan de afspraak van 27To sociale woningbouw. Echter, we sluiten als LHN niet uit dat in het belang van de vitale stad op termijn een heroverweging noodzakelijk is. Particuliere bouwers en coóperaties, net ook

42

Raad 6 aprrl 2O21

algezegd, bouwen andere typen woningen en betalen verschillende grondprijzen. Dit moet per project bekeken worden en niet worden vastgelegd in moties, we moeten bouwen voozitter, de doorstroming moet op gang komen, tot zover. De voozitter: Dank u wel mijnheer Van der Snoek. Mevrouw Bakkers, gaat uw gang.

Mevrouw Bakkers (D66): Dank u wel voozitter, de D66-fractie stelt voorop dat het van belang is dat er kwalitatief goede woningen aan ons woningbestand worden toegevoegd in samenwerking met woningbouwcorporaties of marktpartijen en dat in een goede balans. Zo bedienen we de verschillende doelgroepen. De belangrijkste uitdaging waarvoor we immers staan is woningen bijbouwen en zorgen voor doorstroming. Daarvoor zijn zowel de woningbouwcorporaties als de marktpartijen nodig. De PvdA en een aantal andere partijen heeft een aantal moties ingediend. Een daarvan gaat in op de instandhoudingstermijn. Daarvoorzou destandaard25 jaar moetenworden gehanteerd. Envoorlopendetrajecten zou moeten worden bezien of dat mogelijk is. We horen graag van de wethouder of er tussen de commissievergaderingen van22 en 23 maart jl. en nu nog nieuwe inzichten zijn. Mijn fractie heeft namelijk begrepen dat een dergelijke koerswijziging de onderhandelingen weer terug naar start brengt. Dan was er nog een motie met anterieure afspraken, een interessante motie waarop we graag de reactie van het college horen. En voor de overige moties wachten we ook even de reactie van het college af, tot zover. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bakkers, dan ga ik naar de heer De Jong. De heer De Jong (CDA): Voozitter, dank u wel. Ook de CDA-fractie is voor het nakomen van afspraken over het bouwen van goedkope woningen.

27o/o is daarvoor de norm. Ook zijn we voor het maken van afspraken met corporaties en met particuliere investeerders want van beide is inbreng nodig en kijk daarbij vooral naar de belangen van de huurders. Hoe is hun belang op de lange termijn het beste gediend? En bouw betaalbare woningen waar over 10 of 25 jaar ook nog vraag naar is. Maar, zeg ik daarbij, wees ook voozichtig met het vooraf vastzetten van te veel stuurknoppen. Als het systeem van Haaglanden de norm wordt voor alle afspraken, kun je de tekortkomingen van dat systeem niet makkelijk meer bijstellen. Om een voorbeeld te noemen, w'rj vinden het toevoegen van flexwoningen een heel goede zaak omdat het de mogelijkheid biedt om maatwerk te bieden naast de afspraken in de woningmarktregio. Dat biedt de mogelijkheid om beter in te spelen op acute woningnood van mensen die tussen wal en schip dreigen te vallen. We zijn daarom terughoudend als het gaat om moties die oproepen om regels van de woningmarktregio breder toe te passen. We zijn ook benieuwd naar de reactie van het college. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mijnheer De Jong. Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter, dit agenderingsvezoek gaat over de rol van woningbouwcorporaties bij nieuwbouw van betaalbare sociale woningen in Zoetermeer. Als we de ingediende moties goed begr|pen, ligt de focus op de Entree. Daar wordt sociale huur gebouwd maar niet door de woningbouwcorporaties, maar door projectontwikkelaars. De vraag die nu rijst is: is dat erg? Dat is een lastige kwestie. Zoetermeer heeft weinig of geen eigen grond in de Entree, de grond is van projectontwikkelaars. Kun je dan eisen dat de projectontwikkelaars in gesprek gaan met de woningcorporaties? Nee, vinden we als Zoetermeer Vooruit. Je mag als gemeente wel een faciliterende rol aanbieden, maar niet eisen. Je kunt wel dringend vezoeken. Wij horen graag of het college zich hier hard voorwil maken. We willen toch niet dat projectontwikkelaars zich terug gaan trekken uit de Entree? Zoetermeer Vooruit vindt het belangrijk dat sociale woningen een plek krijgen in de Entree en of dat nu door projectontwikkelaars wordt gedaan, of door woningbouwcorporaties, is een gegeven. Zoetermeer Vooruit kiest voor bouwen voor alle doelgroepen. Wij willen diverse woonwijken en dat gaat ook gebeuren in de Entree, maar Zoetermeer Vooruit wil geen terugtrekkende projectontwikkelaars in dit gebeid. Vinden we dan alles goed? Nee, maar we maken een keus.

Woningbouwcorporaties zitten in heel Zoetermeer en in dit geval niet in de Entree als projectontwikkelaars en woningbouwcorporaties niet op een lijn komen. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mevrouw Bink. Dan mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voozitter. De woningmarkt is typisch een onderwerp waarbij balans belangrijk is, met van die termen als 'gezonde balans' en 'verstandige mix'. Niet voor niets spreken we percentages met elkaar af om elkaar ook in balans te houden. Maar de percentages die we afspraken zijn op stadsniveau en wat ons betreft mag het daar in een wijk best van afwijken

Raad 6 april2021

43

om bepaalde redenen, bijvoorbeeld dat je al ver bent in de onderhandelingen of omdat er bepaalde eigendomssituaties ontstaan in de loop van de tijd. Dat je dan liever 25 dan 15 jaar instandhoudingstermijn wilt, is heel logisch, natuurlijk wilje dat. Maar als je het praktisch aan wilt pakken, bekijk je het wel per project en als het dan kan, dan doe je dat. En ten slotte, een gezonde balans, dat geldt ook voor moties, wat ons betreft. Daar moet je niet in doorschieten. Je moet praktisch denken en het zou zo maat kunnen dat ons stemgedrag ook qua voor en tegen in balans gaat zijn. Dank u wel voozitter. De voozitter: Dank u wel mevrouw Brouwer. Dan heb ik geen mensen meer op het lijstje voor de eerste termijn en dan ga ik over naar het college en geef ik het woord aan wethouder Paalvast. En daarbij wil ik u vezoeken het debat uit de commissie niet over te doen, want ik hoorde al een aantal mensen zeggen dat daar het debat ook is gevoerd, maar u te concentreren op de moties. Gaat uw gang, wethouder Paalvast. Wethouder Paalvast: Ja voozitter, ik doe een poging dit kort te houden en als ik de discussie zo hoor, is een deel inderdaad herhaling van zetten uit de commissie.

Maar uiteíndelijk is de hamvraag: wat voor stad wilje zijn en wat willen we met de stad? Zoals ook mevrouw Van der Meer het aangaf, die sprak van een verstandige mix, en mevrouw Bakkers had het overde behoefte aan kwalitatief goede woningen en de goede balans en bijbouwen en zorgen voor doorstroming. En mijnheer De Jong zei terecht'ik ben huiverig voor het klakkeloos overnemen van afspraken uit de regio', want ik denk dat het punt is dat we eigenlijk eerst met elkaar moeten bepalen 'wat willen we met deze stad en waar willen we met deze stad naartoe?' Daarvoor biedt de Omgevingsvisie 2040 het handvat. Dat zou moeten bepalen wat je belangrijk vindt en als dat sociale corporatiehuur is, dan is dat sociale corporatiehuur. Maar het lijkt nu dat doel en middel een beetje door elkaar gehaald worden en daardoor krijgen we wat discussies in de lijn van 'het moet corporatiehuur zijn' of 'het moet markthuur zijn'. lk denk niet dat het zo zwart-wit ligt, maar het hangt ook heelerg af van waar je uiteindelijk als stad naartoe wilt groeien. De voozitter: Wethouder Paalvast, een interruptie van mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Dank u wel voorzitter, ik hoor wat de wethouder zegt en het klinkt me als muziek in de oren want u zegt Je moet bepalen waar je met de stad naartoe gaat'. Daarom is ons vezoek ook om zo spoedig mogelijk Zoetermeer 2040 in ieder geval aan ons bekend te maken zodat we met dat in de hand ook naar de Entree kunnen kijken. Want in de commissie zei wethouder Rosier juist 'we kunnen niet wachten op de toekomstvisie dus we gaan met die Entree verder'. Dat vond ik ongelukkig. Dus als u ons toe kunt zeggen dat we die visie zo snel mogelijk krijgen, kunnen we dat in ieder geval tegelijkertijd bekijken. De voozitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer. Mevrouw Kraneveldt, ook een interruptie.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja voozitter, tweeledig. Mevrouw Van der Meer heeft gelijk, als de wethouder ons verwijt dat we vooruitlopen op 2040 dan verwijt de pot de ketel want het college doet hetzelfde bij de Entree. Dus kom maar op met Zoetermeer 2040. En de wethouder zegt 'we willen niet dat particuliere beleggers sociale woningen bouwen'. lk vind het op zich niet erg, maar ik vind het wel erg dat je verschillende maten hanteert. Wat ik in verschillende van die moties laat doorklinken is: probeer nu in te zetten op anterieure overeenkomsten, ook met marktpartijen. Andere gemeenten doen dat ook en ook daar wordt gebouwd. Dat wil niet zeggen dat het altijd makkelijk is, maar ik bespeur geen wil of geen intentie bij het college om serieus werk te maken van afspraken vooraf of... De voozitter: En uw vraag is, mevrouw Kraneveldt?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Wil het college zich daar meer voor inzetten? Want ik zie daar nu een passieve houding. De vootzitter: lk wil toch vezoeken, nogmaals, ik heb het al een paar keer gezegd, kort en krachtige interrupties te doen. U heeft in uw eigen termijn een betoog gehouden en interrupties zijn om vragen te stellen want anders gaat dit debat heel lang duren. Wethouder Paalvast. Gaat uw gang,

Wethouder Paalvast: De concrete vraag van mevrouw Kraneveldt: wilt u zich daar concreet voor inzetten? Waar we ons voor willen inzetten,.. De voozifter: Excuus, wethouder Paalvast. lk moet u even interrumperen voor een interruptie van

44

Raad 6 april2021

mevrouw Bink. Gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, dank u wel. Een korte vraag aan de wethouder: wanneer kunt u de visie Zoetermeer 2O4O bij ons neerleggen? Kan hij daar een datum voor afspreken, want dan hebben we een toezegging. De voozitter: Daar gaat wethouder Paalvast nu antwoord op geven.

Wethouder Paalvast: Ja, die ga ik zo meteen beantwoorden, als ik het antwoord daarop ingefluisterd krijg door de wethouder Omgevingsvisie, maar ik was bij het antwoord op de vraag van mevrouw Kraneveldt. Wil het college zich inzetten voor meer sociale huurwoningen? We willen ons inzetten voor de doelstelling die we met elkaar hebben gedefinieerd, ons woningbouwbeleid en dat is mijn kader op dit moment. Als ik daar buiten treed, weet ik in ieder geval een raadslid dat mij daarop zalwtlzen dus we hanteren nu gewoon het kaderzoals we dat hebben vastgesteld. Dat is onder andere de27o/o goedkope huur. lk denk dat met wat we nu zien, ook met de hele discussie rond het Louter-rapport, we ons afuragen: doen we nog de juiste dingen? Daarvoor is die omgevingsvisie van elementair belang omdat we gaan kijken 'waar moeten we op inzetten en wat betekent dat bijvoorbeeld voor sociale corporatiehuur?' Maar wel in die volgorde. lk kom zo meteen bij die vraag 'wanneer komt de omgevingsvisie?', ik kijk de heer ledema nog even aan voor een datum. Dan kan ik nog even ingaan op alle vragen en opmerkingen die door de verschillende sprekers zijn gesteld en gemaakt maar ik zal dat, gezien de tijd niet doen, maar met uw instemming loop ik dan de moties langs. De voozitter: Dat lijkt me prima.

Wethouder Paalvast: Dan komt ik bij motie 01 de Mooie koopwoningen voor een sociale prijs. Het college vindt deze motie op zich oprecht sympathiek maar te vroeg op dit moment. We moeten eerst met elkaar die omgevingsvisie behandelen en dan kijken 'is goedkope koopwoningen ook wat we willen in deze stad?' Dus de doel-middeldiscussie voeren. De heer Van Gils gaf terecht al aan 'wat voor soort woningen krijg je dan en wat zijn de lasten en wat bereik je dan daarmee?' We zouden het in die volgorde willen doen. ln de overwegingen staat dat Zoetermeer ook een opgave heeft om meer betaalbare koopwoningen te bouwen. We hebben juist gezien bij de biedingen voor de nieuwe woningmarktafspraken in de regio dat Zoetermeer relatief veel goedkope koopwoningen heeft. Dat komt omdat we het zo slecht doen in de regio, elk nadeel heb z'n voordeel, zal ik maar zeggen. Dat is op zich wel belangrijk. Daar zit ook de aanname bij, het volgende punt in de overwegingen, dat het ook helpt bij de doorstroming, maar dat is zeer de vraag. We zien vooral dat bouwen voor empty-nesters het langste huistreintje geeft. Daarom ontraden we deze motie op dit moment. Dan kom ik bij motie 02, een gelijk speelveld bij woningbouw. De heer Van Gils en anderen zeiden dat alterecht, corporaties en marktpartijen zijn niet hetzelfde, daar is nooit sprake van een gelijk speelveld.

We staan bijvoorbeeld voor corporaties garant als tweede achtervang en daardoor kunnen zij relatief goedkoop lenen. Als je een gelijk speelveld wilt, zeg je dan ook 'we gaan niet meer garant staan voor corporaties zodal ze gewoon op de markt moeten gaan lenen?' De vraag achter de vraag is meer 'waarom zou je een gelijk speelveld willen, wat wil je daarmee bereiken?' Dat is denk ik ook afhankelijk van de omgevingsvisie. Wat daaruit komt, vertaalje dan vervolgens in woonbeleid. En dan zou het best kunnen zijn dat je zegt 'we gaan die dingen meer gelijktrekken', of juist niet. Dat is heel erg afhankelijk van waar je uiteindelijk op wilt uitkomen. ln het dictum staat bij deze motie om met alle partners van het Stadsbouwakkoord hierover het gesprek aan te gaan om te komen tot een fair en gelijk speelveld, maar

dat lijkt me niet de bedoeling van het Stadsbouwakkoord. Het Stadsbouwakkoord is vooral leren van elkaar en afstemmen, maar het is niet een gremium om beleid te ontwikkelen, daarvoor hebben we de gemeenteraad. Dus het kan best zijn dat, als dat nieuwe woonbeleid komt, we dat neerleggen bij het Stadsbouwakkoord, met de vraag 'welke knelpunten of welke positieve punten ziet u daar dan in?' Een soort consulterende vorm van participatie. Maar je moet het Stadsbouwakkoord niet gebruiken om zelfstandig beleid te ontwikkelen. Dus daarom ontraden we deze motie. Omdat we vinden dat eerst de omgevingsvisie moet worden besproken en daaruit het woningbeleid moet voortvloeien. Dat brengt me bij motie 3. Anterieure afspraken bij nieuwe en bestaande woningbouwprojecten. Daar geeft het college een positief advies omdat het ons goed lijkt om inzichtelijk te maken hoe dit proces nu loopt en wat nieuwbouwprojecten zijn en wat niet. Dus een definitie te formuleren wanneer een bouwproject bestaand of nieuw is, dat is het eerste dictum, en een ovezicht te maken van de nieuwbouwprojecten en het proces inzichtelijk te maken. Dat lijkt ons goed om te doen en daarom geven we een positief advies op die anterieure afspraken.