Notulen raad 6 april 2021 - vastgesteld

Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u welvoozitter, dit is de interruptie die ik daarstraks ook al had toen mijnheer Boerboom mevrouw Kraneveldt ondervroeg over de snelheid van het houden van een referendum ten opzichte van wat er nu voorligt. Dus mijn vraag aan mijnheer Boerboom van GroenLinks is: u wilt heelsnel het referendum houden om het momentum te houden. Maarvoorwe het beleid konden bespreken, heeft het zeker een jaar vertraging opgelopen. Wat maakt dan nu het verschil dat het nu ineens zo snel door moet? lk hoor u allerlei zaken roepen, maar ik ben niet overtuigd van de redenen die u noemt om de snelheid erin te zetten. De voorzitter: De heer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. Met dat jaar vertraging was mijn fractie ook niet blij en ik denk dat u ons dat ook vaak genoeg heeft horen zeggen. Maar we vonden het ook toen, net als nu, belangrijk dat er een zorgvuldig proces gevoerd kan worden. Toen was dat proces om te zorgen dat er voldoende kennis in de raad was om er een besluit over te kunnen nemen, nu is het wat ons betreft dat we een goed debat in de stad kunnen voeren. De burgemeester heeft in zijn memo heel duidelijk aangegeven dat er in november een zorgvuldig referendum georganiseerd kan worden en dat is voor ons voldoende basis om te zeggen 'dan moeten we voor een referendum in november gaan'. De vootzitter: lk zie nog een interruptie van mevrouw Wortel, ik neem aan dat dat een vervolgvraag is.

Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): lnderdaad voozitter, mijnheer Boerboom zei dat hij er ook niet blij mee was dat het langer duurde voordat we dit beleid met elkaar gingen bespreken, dat snap ik, maar in hoeverre geeft hij dan de raad de tijd om ook dit voor te bereiden met de inwoners? We zullen hier ook een aandeel in hebben om inwoners te motiveren en gesprekken aan te gaan met inwoners. En er zit ook nog een heel grote vakantietijd tussen, een reces of iets dergelijks. lk vraag me echt af, net als

16

Raad 6 april2021

bij de heer Ekkelenkamp, wat de reden is want mijn gevoelzegt dat dit niet helemaal de reden is waarom

u het in november wilt hebben. We zijn nog steeds op zoek naar het antwoord dat we van u en D66 willen hebben. De voozitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): U kunt tegen mij zeggen dat u zich niet kunt vinden in de argumenten, maar ik heb zo nog een derde argument dat mijnheer Ekkelenkamp ook heeft genoemd, over het financiële aspect. Maar ik denk dat we toch wel drie heel sterke argumenten hebben die, zeker vanuit onze positie als partij die voor een groene duuzame stad wil gaan, ook op het gebied van afualbeleid een heel goed te begrijpen argumentatie vormen.

De voorzitter: Dank u wel, dan heb ik een interruptie van mevrouw Meurs en daarna van de heer Mooiman.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter, ik wil vragen of mijnheer Boerboom het laatste punt van zijn betoog wil herhalen, voordat hij geïnterrumpeerd werd door mevrouw Wortel. lk hoorde hem volgens mij zeggen dat met het nieuwe beleid de inwoner minder gaat betalen. En ik vraag me daadwerkelijk af waar hij dat vandaan haalt want volgens mij was nog onbekend wat het in stand houden van het huidige afualbeleid zou gaan kosten. Die afweging moest volgens mij ook nog worden gemaakt, of vergis ik me daarin? De voorzitter: Mijnheer Boerboom?

De heer Boerboom (GroenLinks): Mevrouw Van der Meer haalde het al aan vanavond, de bezuiniging is tweeledig, twee derde deel gaat naar de gemeente, voor een gat dat anders vrijvalt in de begroting en een derde gaat terug naar de inwoners. Plus de component die er straks in zit door Diftar, dat je als je je atual goed scheidt daardoor nog minder hoeft te betalen. Dus als je dat bij elkaar optelt, denk ik dat het een win-win is: win voor de gemeente en win voor de inwoner. De voorzitter: Voor een vervolgvraag, gaat uw gang mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Begrijp ik mijnheer Boerboom goed dat hij dus wel van mening is dat Diftar daadwerkelijk onderdeel uitmaakt van het nieuwe afualbeleidsplan dat inmiddels is goedgekeurd? Want ik hoorde net een andere collega zeggen dat dat nog niet zo was. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Volgens mij moeten we oppassen dat we te veel de inhoud ingaan vanavond met elkaar want volgens mij ligt vanavond het referendum voor, maar met alle plezier beantwoord ik deze vraag. We gaan nog met elkaar de exacte tarieven vaststellen, maar ik ben er wel van overtuigd dat de ambtenaren - dat hebben ze volgens mij ook redelijk helder aan ons voorgespiegeld - goede inschattingen hebben gemaakt, maat ze kunnen nog niet zeggen op een euro meer of minder wat het gaat worden. Daarnaast hebben we ook als raad gezegd dat we inspraak willen hebben op hoe groot dat gedifferentieerde tarief straks moet zijn. Dus hoeveelvoordeel een inwoner kan halen die zijn afual goed scheidt en hoeveel extra kosten een inwoner gaat betalen als hij veel afual produceert. Maar uíteindelijk is het doelvan het beleid, en dat staat ook overal in de stukken heel duidelijk, dat de inwoner goedkoper uit kan zijn, en de gemeente ook. Volgens mij zijn dat heel duidelijke uitgangspunten die we met elkaar hebben afgetimmerd. De voozitter: Dan gaan we naar de heer Mooiman, die heeft ook een interruptie voor u.

De heer Mooiman (PW): Dank u wel voozitter, toch even kort vooral omdat Groenlinks dat steeds zelÍ naar voren brengt. Groenlinks is natuurlijk groot voorstander van dit nieuwe afualbeleid en noemt daarbij regelmatig het milieu, maar we zien dat bij gemeenten die soortgelijk beleid hanteren of hanteerden, zoals bijvoorbeeld Arnhem, dat het aantal afualdumpingen fors is toegenomen. Hoe gaat u dan daarmee om? ls dat dan volgens u ook zo goed voor ons milieu? De voozitter: De heer Boerboom

Raad 6 april2O21

17

De heer Boerboom (GroenLinks): Voozitter, dank. Ook dit gaat weer over de inhoud, maar prima. Die dumpingen zijn ook niet wat Groenlinks wil en daarom hebben we ook in het beleid verschillende instrumenten ingezet om dat te voorkomen. Goede communicatie, extra handhaving, zo ztln er verschillende maatregelen genomen om dat te voorkomen. Dus we moeten niet gaan doen alsof straks de hele stad ineens vol met afual ligt, maar we moeten ervoor zorgen dat we er met elkaar een goed gesprek over hebben waarom het zo belangrijk is dat we ons afual op een andere manier gaan scheiden. Want uiteindelijk is het ook uw buurman die straks eÍra moet betalen als we niets veranderen en dat kunt u niet ontkennen. De voorzitter: Gaat u verder met uw termijn. Mijnheer Boerboom?

De heer Blansjaar (PDvZ): Mrjnheer Boerboom, uw microfoon staat uit. De voorzitter: lk zie mijnheer Ekkelenkamp, maar de heer Boerboom was nog bezig met zijn termijn.

De heer Boerboom (Groenlinks): Excuus, voozitter, ik had mijn microfoon uitgezet. lk kwam bij mijn derde argument en dat is dat de extra kosten voor het referendum in schril contrast staan met de oplopende kosten van het huidige afvalbeleid en daarmee bedoel ik zonder het aangenomen voorstel. lmmers, het rijk laat ons flink betalen voor elke kilo restafual. Met een halfaar uitstel praten we over € 0,5 miljoen. Afrondend voozitter, we roepen het college nogmaals op om vol in te zetten op communicatie. Leg duidelijk uit wat het nieuwe beleid is, waarom het gebeurt en wat het gaat betekenen voor de inwoners. GroenLinks is ervan overtuigd dat we dit referendum op die manier kunnen gebruiken voor een goede dialoog, of je nu voor of tegen bent. Samen kunnen we dan zorgen voor een duuzaam, sociaal en bovenaltoekomstbestendig afualbeleid. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mijnheer Boerboom, dan gaan we naar de achtste spreker in het rijtje van dertien, dat is mijnheer Blansjaar van de Partij Democratie voor Zoetermeer. De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozitter. PDvZ blijft tegen voorafscheiding. Vele gemeenten zijn ons al voorgegaan met voorafscheidingen en zijn overgegaan naar nascheiding. We zijn ook voor het referendum tijdens de verkiezingen want verder naar voren halen heeft helemaal geen zin. Je moet duidelijker communiceren.

Het blijkt dat de coalitie niet in staat is geweest om een goed voorstel te schrijven want er is in onze omgeving in ieder geval niet veel draagvlak voor het huidige voorstel. lk begrijp dat D66, Groenlinks en CDA eigenlijk het huidige voorstel alsnog willen doorvoeren, terwijl er schijnbaar geen draagvlak voor is. Dus ik zou eens kijken of je dat niet moet verbeteren. We vinden ook dat als we een referendum houden, de vraagstelling over meer moet gaan dan een simpel 'voor of tegen'. Het moet uitgebreider en meer uit elkaar gehaald worden. Kijk vooral bij andere gemeenten die ons voorgingen. lk denk: wat houdt vier maanden later nu in, om dit hele gebeuren vier maanden later te doen dan in november? Dank u wel. De voorzitter: lk heb twee interrupties voor u, de eerste is van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voozitter, mijnheer Blansjaar schetst een beeld dat er geen draagvlak is voor dit beleid. Waar baseert u dat op en kunnen we dat niet pas weten als we het referendum uiteindelijk hebben gehad? De voozitter: Mijnheer Blansjaar

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozitter. lk leg mijn oor wel eens te luisteren in de gemeente en ik heb niet een positief verhaal gehoord van mensen die het eens zijn met de voorscheiding. lk weet niet waar u het vandaan haalt, maar ik heb met heel wat mensen gesproken ondertussen. Mijn netwerk is relatief groot en ik heb niemand gehoord die zegt 'dat vind ik nu goed beleid'. Ze willen allemaal wel

scheiden en ik zie ook heel veel mensen wel naar de containers lopen enzovoorts, maar voor voorscheiding is niemand voorstander. Zeker niet als het een keer in de vier weken wordt opgehaald. De voorzitter: Dank u wel, dan ga ik naar mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): De vraag die ik wilde stellen was ook a|... De heer Boerboom (GroenLinks): Voozitter?

18

Raad 6 aprrl2021

De voozitter: Mijnheer Boerboom, u had nog een vervolgvraag?

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank, als dat zou kunnen? U spreekt uw netwerk, maar ik heb mijn netwerk en daar hoor ik andere signalen. Maar ik heb inmiddels ook altwee mensen gesproken die getekend hebben voor het referendum omdat ze het oorspronkelijk niet eens waren met het nieuwe beleid, maar na goede uitleg wel zeiden 'dat klinkt als een goed plan en ik denk dat ik nu voor ga stemmen'. lk denk dat het ook zit in de informatievoorziening want die is op dit moment natuurlijk heel eenzijdig van onder andere raadsfracties die vooral communiceren waar ze niet enthousiast over worden. De voozitter: Dank u wel. lk hoor geen vraag dus ik ga nu naar mijnheer Ekkelenkamp voor zijn inter-

ruptie.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voozitter, mijn vraag is net al gesteld door de heer Boerboom dus ik zie van de interruptie af. De voozitter: Dank u wel, dan zijn we daarmee aan het slot van de bijdrage van mijnheer Blansjaar en dan is mevrouw Wortel van de Lijst Hilbrand Nawijn de volgende.

Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. Aanwezigen en toehoorders en in het bijzonder de indieners van het referendum: gefeliciteerd! Het is een hele prestatie om voldoende medeindieners te krijgen om te voldoen aan de voorwaarden die het houden van een referendum mogelijk maakt. Het is u gelukt. Het aanvragen van een referendum doe je niet zomaar, dat doe je als je het echt niet eens bent met een genomen besluit. Uiteenlopende redenen kunnen hieraan ten grondslag liggen. Voor de aanvragers van dit referendum las ik dat oranje bak, zwerfafual, luierophaal en de invoering van Diftar, maar zeker ook het nascheiden, redenen zijn om dit referendum te willen houden. Dat vindt mijn fractie begrijpelijk want voor mijn fractie waren dit ook de pijnpunten waarover we de wethouder veel vragen hebben gesteld. Met name het kostenverhaal van het referendum was vorige week het onderwerp van debat. De kosten zijn voor LHN geen belemmering . Zeker niet om het referendum door te laten gaan. Je mag de democratie niet in de weg staan vanwege de kosten. Maar het voorstel om de kosten te beperken door het referendum tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen te houden, vindt LHN een goed idee, niet in de eerste plaats omdat de kosten dan lager zijn, maar zeker ook omdat het aantal inwoners dat hun stem kan uitbrengen, met grote waarschijnlijkheid vele malen groter is.

Dan wil ik het college nog meegeven dat de laatste zin in de brief aan de vezoeker echt niet kan. Er staat geschreven dat er via de media 'op gepaste wijze'wordt gecommuniceerd. Mijn fractie wijst het college erop dat dit niet de juiste manier is van bekendmaking. Mijn fractie is van mening dat vezoekers per brief op de hoogte moeten worden gesteld en niet via de media. Graag een reactie van het college. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel, ik heb een interruptie voor u van de heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnbeer de voozitter. Mevrouw Wortel, is LHN bereid het standpunt te hezien als kan worden aangetoond dat het veel voordeliger is om het referendum in november

te houden? Of vindt u dat niet belangrijk? De voozitter: Mevrouw Wortel.

Mevrouw Wortel (Lijst Hilbrand Nawijn): ln mijn betoog heb ik aangegeven namens LHN dat we het heel belangrijk vinden dat de inwoners van Zoetermeer, alle kiesgerechtigde inwoners van Zoetermeer, een goede kans krijgen om zich uit te spreken over dit referendum over dit afualbeleid. De kosten zijn zeker ook belangrijk omdat als je het samen doet met de gemeenteraadsverkiezingen, dat gewoon goedkoper kan. Dan heb je twee vliegen in een klap, meer mensen en minder kosten. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp voor een vervolgvraag.

De heer Ekkelenkamp (D66): Daar zit hem nu net de kneep, mevrouw Wortel. Want hier worden alleen de kosten opgevoerd en niet de baten. Dat is nu net het probleem want er wordt net gedaan alsof er alleen maar kosten zijn, maar bij eerder invoeren van het afualbeleid hebben we ook een aantal baten en dat telt in het ongunstigste geval op tot € 500.000,00 en in het gunstigste geval tot € 700.000,00. Dat

Raad 6 april2O21

19

moet u toch ook aanspreken, lijkt me. De voorzitter: Mevrouw Wortel Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja mijnheer Ekkelenkamp, dat doet het zeker, maar u loopt nu vooruit op de uitkomst van het referendum en dat vind ik zo opmerkelijk. Dat is ook de hele aanleiding van de vraag die ik u stel: waarom heeft u zo'n haast? U kunt niet aan de voorkant aangeven dat het referendum zo uitpakt dat het huidige beleid voortgezet kan worden, dus het is nog maar de vraag of we goedkoper uit zijn daarna want als de inwoners zeggen 'nee, nee, nee, dat beleid willen we helemaal niet', gaan we dat ook helemaal niet zo doen. Dus vooruitlopen op dit soort kwesties wat kosten aangaat, daar doen we niet aan mee mijnheer Ekkelenkamp. De vootzitter: Dank u wel. U was aan het eind van uw bijdrage. lk zie nog een interruptie binnenkomen van mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voozitter. lk wil even verdergaan op het punt waar mijnheer Ekkelenkamp ín discussie was met mevrouw Wortel. Als de inwoners het verwerpen, wat natuurlijk ook een optie is, want niemand weet wat de uitkomst zal zijn, dan betekent dat ook dat we een gat schieten in de begroting. Dat betekent ook dat inwoners meer voor hun afual moeten gaan betalen. Dan moeten we wat als gemeente.

Zou het dan niet fijn zijn als we het in het najaar organiseren zodat er dan ook ambtelijk georganiseerd kan worden dat er nieuwe voorstellen komen over hoe we dat gat in de begroting enezijds, maar ook de toekomst van het afualbeleid andezijds gaan inrichten? Zodat daar in de nieuwe formatie over gesproken kan worden in plaats van dat we daar dan op dat moment langer op moeten wachten? De voorzitter: Mevrouw Wortel

Mevrouw Wortel (Lijst Hilbrand Nawijn): Nee hoor. lk denk dat mijn betoog duidelijk was en dat de beantwoording op mijnheer Ekkelenkamp ook helder genoeg was. We willen gewoon dat het later tijdens de gemeenteraadsverkiezingen aan de orde komt, de kosten worden dan al gereduceerd omdat we het niet dubbel doen en het is nog maar de vraag, zoals ik net al aangaf, of we dat met het uitschrijven van een referendum terug kunnen halen. Dus nee, we willen het zeker niet naar voren halen, om iedereen een goed democratisch recht te geven. Dat kan alleen als we het met elkaar uitstellen naar de volgende gemeenteraadsverkiezing waar veel meer mensen de mogelijkheid krijgen en in ieder geval, denken wij, ook zullen nemen om die stem uit te brengen. De voozitter: Dank u wel mevrouw Wortel. lk zie nog een vervolgvraag van mijnheer Boerboom?

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank voozitter. Dat was geen antwoord op de vraag. Mijn vraag was: stel dat het venÍvorpen wordt, wat wilt u dan doen? Dan moet er toch ook wat gebeuren en bent u het er niet mee eens dat we ons dan moeten voorbereiden zodat we daar misschien wel bij de verkiezingen allenmaal een standpunt over kunnen innemen? De voozitter: Mevrouw Wortel.

Mevrouw Wortel (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dat is zeker zo. Dat ben ik me heel erg bewust en dat zal ook tijd kosten. Dat klopt, maar dan hebben we wel onze democratie aan het woord gelaten en dat is in dezen heel erg belangrijk. En voordat dit beleid opgesteld werd zijn er al ondezoeken gedaan. Anders had dit beleid nooit tot stand kunnen komen. Er is aan de voorkant aleen hoop uitgezocht, geanalyseerd en met elkaar vergeleken. Er is misschien al een aanzet gedaan tot een ondezoek naar nascheiding, waar we het ook met elkaar over wilden hebben. Dat ondezoek is nu stopgezet, maar dat gaat gewoon vervolgens zijn weg. De democratie is in dezen heel erg belangrijk. Daar is een referendum voor en dat gaan we ook gewoon zo inzetten. De voozitter: Dan heb ik een interruptie van mevrouw Frinking.

Mevrouw Frinking (CDA): Even een vraag over de hoge opkomst. ln alle andere literatuur als het gaat over referenda wordt juist gezegd dat een referendum een hoge opkomst veroozaakt, niet het feit dat het gecombineerd is met een algemene verkiezing. De algemene verkiezing wordt juist 'gepimpt', om het zo maar te zeggen, met het feit dat er een referendum is. Gezien het feit dat er nu al zoveel mensen

20

Raad 6 april2021

voor een referendum hebben gestemd, hoefje toch helemaal geen angst te hebben dat de hoge opkomst niet zou lukken? Want dat is alleen al door het onderwerp eigenlijk al geregeld. Als dat nu het geval is, kunt u dan wel voor een referendum zijn dat eerder, dus in november, zou kunnen worden gehouden? De voozitter: Mevrouw Wortel Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Het kan best zijn dat ondezoek heeft uitgewezen dat een los referendum houden ook voldoende mensen met zich meebrengt. Uit eerdere referenda in Zoetermeer is dat niet naar voren gekomen dus het is nog maar de vraag of we dat in Zoetermeer kunnen behalen. lk weet van een eerdere keer dat ik mocht stemmen dat we tegelijkertijd ook over iets anders mochten stemmen, dat dat veel makkelijker gaat. Daarbij komt dat het misschien een aanname is dat we daarmee net zoveel mensen halen. Dus dat weet ik niet. En die 5000 mensen vind ik niet genoeg als - hoeveel waren het er, mijnheer Boerboom? hoeveel stemgerechtigden hebben we in Zoetermeer? - al die stemgerechtigden mogen stemmen. Dan hebben we er aan 5000 toch niet genoeg? Dat is toch niet representatief voor Zoetermeer op dat moment? De voorzitter: U stelt een vraag aan de heer Boerboom maar die heeft nu geen termijn. Dus ik stelvoor dat we die vraag even onbeantwoord laten.

Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Nee, dat was alleen om het aantal inwoners even te duiden en dat was alles. De vootzitter: Ja, daarom. U was aan het eind van uw bijdrage. We gaan verder met de heer Weening, de tiende in het rijtje. Daarna komen nog mevrouw Bink, mijnheer Beij en mevrouw Van den Berg.

De heer Weening (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voozitter. De ChristenUnie-SGP is geen voorstander van referenda, maar nu die mogelijkheid wel in het leven is geroepen en iemand de moeite heeft genomen om zoveel stemmen te vergaren, moeten we daar gehoor aan geven. ln het raadsbesluit staat een aantal zaken en we vinden dat het referendum moet worden gehouden en wel op 16 maart, tegelijk met de verkiezingen, zodat we ook niet te veel kosten maken. We denken dat een referendum dat daarop vooruitloopt, dus ergens in november wordt gehouden, een veel lagere opkomst geeft en we willen alle burgers in de gelegenheid stellen om hun stem uit te brengen. Tot zover, voozitter. De voozitter: Dank u wel mijnheer Weening. Dan ga ik naar mevrouw Bink van Zoetermeer Vooruit.

Mevrouw Bink (ZoetermeerVooruit): Dank u welvoozitter, over het referendum kan Zoetermeer Vooruit heel kort zijn. Zoetermeer Vooruit wil recht doen aan de mensen die de moeite hebben genomen om het referendum van de grond te krijgen en hebben gesteund, maarwiltegelijkertijd ook heelgraag weten wat de rest van de inwoners van Zoetermeer van het afualbeleid vindt. Zoetermeer Vooruit is dan voor het referendum en we zien dat het liefst gecombineerd met de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart2022. Zoetermeer Vooruit heeft nog wel een vraagje. We weten dat het afual- en grondstoffenbeleidsplan Zoetermeer 2020 Afualscheiden 'lk haal er alles uit!', on hold staat. Maar gezien het belang van het referendum, vragen we het college, dat positief was op 14 december2020 over het onafhankelijk ondezoek bronscheiding versus nascheiding, dat toch te laten plaatsvinden. Dit om stemgerechtigden een completere stemkeuze te kunnen laten maken als zij de beschikking hebben over de resultaten van het ondezoek. En omdat we denken dat wachten met dit ondezoek een nog grotere vertraging zal betekenen van de invoering van het nieuwe afualbeleidsplan na het referendum. We horen graag van het college en de andere fracties hoe zij hierover denken. Dank u wel. De voorzitter: lk heb een interruptie voor u van de heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voozitter. lk begrijp dat u eigenlijk wel tegen vertraging bent mevrouw Bink, u wilt niet verdere vertraging en wilt toch wel vast dat ondezoek starten. Afgezien van het feit dat dat niet kan, denk ik, maar goed, mijn conclusie: u bent tegen verdere vertraging. De voozitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, nee, ik ben niet tegen vertraging, maar voor een goed

Raad 6 aprll2021

21

referendum en bij een goed referendum hoort een goed ondezoek zodat stemgerechtigden ook een goede mening kunnen vormen. Dat wil ik hiermee bereiken. De voozitter: Dank u wel. Dan is mijnheer Beij namens de SP de volgende spreker.

De heer Beij (SP): Dank u wel mijnheer de voozitter. D66 en Groenlinks spreken veel mensen die voor zijn. lk spreek mensen die tegen zijn en andere partijen ook. lk vind dat niet zo relevant. Het gaat er volgens mij ook maar net om in welke bubbelje zit, zoals dat heet. Het staat wel als een paal boven water dat de uitkomst ongetwijfeld spannend zalzijn.lk denk dat we allemaal wel weten dat de signalen heel erg divers zijn in de stad en daar moeten we ook fatsoenlijk democratisch beleid op voeren. Het gaat spannend worden en dat zien de indieners van het amendement uiteindelijk ook want er is verder geen enkel argument te bedenken om het referendum naar voren te halen. De kosten die mijnheer Ekkelenkamp in mijn betoog al heeft genoemd, gaan uit van het positieve scenario. Het negatieve is helemaal niet berekend. Het enige dat bereikt is, is dat het € 40.000,00 per maand eÍra gaat kosten en tenzij het referendum wordt afgeschoten, dus dat de inwoners zich tegen het beleid uitspreken en we alsnog die uitkomst naast ons neerleggen, is dat helemaal niet van belang. ln Arnhem is ook ondezoek gedaan naar de opkomst en ook daar is juist gezegd 'we gaan die kiesdrempel helemaal niet halen op het moment dat we dat niet gelijktijdig met de verkiezingen doen en het kan ook veiliger door het juist gelijktijdig in een evenement te plaatsen en niet verspreid'.

Dus verder is er geen enkel argument te bedenken en laten we het referendum gewoon tijdens de verkiezingen houden. Dank u welvoozitter. De voozitter: Dank u wel. lk heb een interruptie van mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voozitter. Waar haalt u die € 40.000,00 per maand vandaan, mijnheer Beij? De voozitter: Mijnheer Beij

De heer Beij (SP): Voozitter, het kost € 170.000,00 extra om dat referendum vier maanden naar voren

te halen. Wilt u beweren dat dat niet zo is? De voorzitter: Mij nheer Ekkelenkamp

De heer Ekkelenkamp (D66): Dat wil ik helemaal niet beweren, maar ik zeg alleen: er zijn natuurlijk ook opbrengsten en die worden niet meegenomen. Dus dat is dan een verkeerde rekensom die u maakt. De voorzitter: Mijnheer Beij De heer Beij (SP): Voozitter, er zijn toch alleen maar opbrengsten, zogezegd, op het moment dat men voor stemt want die vervallen toch op het moment dat men tegen stemt? Tenzij, wat ik net alzei, we de uitkomst van het referendum per definitie naast ons neerleggen. Maar ik ga er zomaar van uit dat Democraten '66 dat niet gaan doen. De voorzitter: Oké. Deze discussie beëindig ik want er is altwee keer geïnterrumpeerd. U was aan het eind van uw termijn, dan gaan we naar de laatste spreker, mevrouw Van den Berg.

Mevrouw Van den Berg (Fractie van den Berg): Ja voozitter, hartelijk dank. Voozitter, aanwezigen en kijkers thuis. De Fractie Van den Berg was zeker voorstander van het voorgenomen afualbeleid. Maar omdat voor het referendum aan alle vereisten is voldaan, vinden we ook dat het referendum door moet gaan. Het kost tijd en het kost geld en dat is jammer, maar het is ook belangrijk dat we de inwoners van Zoetermeer serieus nemen. Wat het amendement van D66 betreft, zijn we nog niet overtuigd. Daar ligt nog een beetje twijfel en als er een goede berekening is in plaats van speculatie, dan kan het best zijn dat we nog voor het amendement gaan stemmen. Maar zo lang die er niet is, zullen we tegen stemmen. Hartelijk dank voor uw tijd. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van den Berg. Daarmee zijn we aan het eind van de eerste termijn van de kant van de gemeenteraad. Van de kant van het college is burgemeester Bezuijen degene die hier het woord voert. lk heb begrepen dat er een vezoek is om een tijdje te schorsen, klopt dat burgemeester? Het vezoek was om tien minuten te schorsen. Dan schors ik de vergadering voor tien minuten tot 21.40 uur.

22

Raad 6 aprll2Q21

Schorsing De vooaitter: Het is 21.40 uur en we zitten klaar om weer verder te gaan. lk heropen de vergadering. We zijn na het slot van de eerste termijn van de gemeenteraad bij de eerste termijn van het college. Het woord is aan burgemeester Bezuijen.

Burgemeester Bezuijen: Dank u wel voozitter en dank voor uw goede voozitterschap in dit mooie debat dat is ontstaan en dat zijn oorsprong al kende in de commissie waar er ook al uitgebreid bij is stilgestaan. Wat mij betreft spitst het zich toe - ik heb nog twee vragen die nog openstaan en daar zal ik straks wel op ingaan - op de vraag over het tijdstip van het referendum. Als ik de raad zo beluister, constateer ik in ieder geval dat er wel draagvlak is om dat referendum ook te houden. Dalzal ook op die manier gaan gebeuren. Maar het gaat vooral ook over het tijdstip van het referendum. lk denk dat het goed is hier nogmaals te zeggen, en ik ga niet alle argumenten herhalen die al gebezigd zijn, dat het college er specifiek voor heeft gekozen om dat in maart te doen, niet alleen vanwege de opkomst, maar zeker ook vanwege de kosten en alles wat daarmee samenhangt. We denken dat dat veel betere representativiteit kan opleveren. Dat is een van de redenen waarom we dat zo hebben gedaan. Het is ook al gezegd, we hebben er geen ervaring mee en dat betekent dat we een aantal dingen moeten doen. lk hoorde mijnheer Boerboom ook wat zeggen over andere steden, zoals Arnhem en Rotterdam. lk wil er wel op wijzen dat beide steden al een Referendumcommissie hebben.

ln Arnhem is dat heel snel gegaan, expliciet om het aan de Tweede Kamerverkiezingen te kunnen koppelen en daarmee de kosten ook zo laag mogelijk te houden. We hebben nog geen Referendumcommissie en als we vanavond besluiten tot een referendum, zullen we de volgende raadsvergadering ook besluíten om die in te stellen. Dan zal het werk ook echt van start gaan. Dat is ook een van de redenen dat we - dat heeft u ook in de planning van het raadsvoorstel kunnen zien - de nodige tijd nemen. Kan het niet sneller? We hebben in het memo aangegeven dat natuurlijk in principe begin november haalbaar zou zqn, maar ik zeg er ook heel eerlijk bij dat dat niet onze, en zeker ook niet mijn, voorkeur heeft. En ik zal u uitleggen waarom. Er is een argument dat ik niet gehoord heb hier vanavond, maar dat ik toch graag naar voren wil brengen. Dat heeft alles te maken met iets dat de afgelopen tijd meerdere malen aan de orde is geweest en dat heeft met de organisatie te maken. lk heb de afgelopen periode, juist in deze coronatijd, gemerkt dat de organisatie zwaat onder druk staat en dat veel werk wordt vezet, maar dat dat ook veel vergt van onze mensen. Zeker als ik ook kijk naar de verkiezingen van de Tweede Kamer, hebben die een behoorlijke wissel op onze organisatie getrokken.

Nogmaals, er is enorme waardering uitgesproken voor de inspanningen, maar als dat zou betekenen dat we zelfs twee keer een dergelijke inspanning zouden moeten verrichten straks, eerst voor het referendum en dan voor de gemeenteraadsverkiezing, ben ik bang dat dat veel te veel gevraagd is en wordt. Dat is ook de reden dat ik zelf zou adviseren om dat niet te doen en er de tijd voor te nemen om ook de communicatie goed te kunnen doen en omdat we - dat geldt ook voor de gemeente zelf - geen ervaring hebben met het houden van een referendum. Dat betekent dat we ook alle zorgvuldigheid daarin willen betrachten. Dat heefi overigens niets te maken met de inhoud van het beleid en alles wat daarmee samenhangt. Daar heb ik verder geen oordeel over. Daar is een raadsbesluit over genomen. Maar ik vind het wel belangrijk op het moment dat we een referendum houden, en dat heeft u zelf ook gezegd, dat daar ook heel goed de tijd voor wordt genomen. Het hangt vooral op het argument van de organisatie en de enorme impact die het daarop heeft die mÍj en het college ertoe hebben doen besluiten er de tijd voor te willen nemen en dat te koppelen aan volgend jaar maart. Dat is overigens ook een tijd die ons gegeven wordt volgens onze eigen referendumverordening, want als dat niet zou kunnen, hadden we dat niet gedaan. Maar het kan en dat is wel de maximale termijn en dat realiseren we ons ook.

Maar dat is wel de termíjn waarop we dat zouden willen doen. Vandaar dat we ervoor hebben gekozen dat op deze manier te doen en ervoor te zorgen dat we een goed geslaagd referendum hebben met een duidelijke mogelijkheid voor mensen om daarop af te komen. Dan nog twee dingen die nog zijn gesteld als specifieke vragen. Allereerst de vraag van de LHN over de brief. lk heb nog even naar de brief gekeken en daar staat inderdaad een bijzondere zin in over een nader te bepalen datum. Het is natuurlijk afhankelijk van het besluit van vanavond waar het op uitkomt. Mocht u besluiten om het wel met de gemeenteraadsverkiezingen te doen, dan kunnen we die datum melden, mocht dat niet het geval zijn, en het amendement wordt aangenomen, dan zullen we nog naar een datum moeten zoeken en zal natuurlijk met de indieners daarover worden gecommuniceerd. En dat moet niet via de media, ik ben met u eens dat dat niet de bedoeling is. De voorzitter: Burgemeester, een interruptie van mevrouw Wortel.

Raad 6 april2021

23

Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter, ik was te snel en de burgemeester gaf in het tweede deel al een antwoord op mijn vraag of dat via de pers of per brief ging. De voorzitter: Dank u wel. Dan stel ik voor dat de burgemeester zijn bijdrage vervolgt.

Burgemeester Bezuijen: Dank u welvoozitter. Dus wat mij betreft gaan we dat ook doen en uiteraard zal met alle indieners en uiteraard ook met alle inwoners van Zoetermeer uitgebreid gecommuniceerd worden over het referendum mocht u daar vanavond toe besluiten, maar we zullen die zin in ieder geval aanpassen, dank voor de suggestie. De tweede vraag was van mevrouw Bink van Zoetermeer Vooruit over het ondezoek bronscheiding. Daar hebben we bij stilgestaan in het memo en we hebben gezegd dat dat zeker een mogelijkheid is, maar dat we het voorstel doen om het bij de Referendumcommissie neer te leggen om te kijken of dat invloed zou kunnen hebben op de uitkomst van het referendum. Mocht dat niet het geval zijn, dan zou de raad er nog toe kunnen besluiten om dat ondezoek te laten doen en mee te laten lopen bij het referendum. Dat is nog een extra argument om daar wat meer tijd voor te nemen want mocht dat zo zijn, dan is er denk ik nog wat meer tijd nodig om dat ondezoek te laten doen en mee te laten lopen. Maar dat is een mogelijkheid, maar het advies is dat ook in de Referendumcommissie aan de orde te stellen als die is ingesteld. De voozitter: lk heb nog een interruptie voor u van mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, dank u wel, ik hoor de burgemeester zeggen dat het een mogelijkheid is en dat dat bij de commissie voor het referendum wordt gelaten. Dat vind ik op zich goed. Zou u nog meer kunnen doen voor Zoetermeer Vooruit om dit op een makkelijke manier naar voren te brengen of is het misschien een goed idee als ik een motie indien vanavond bij de tweede termijn? De voozitter: De burgemeester.

Burgemeester Bezuijen: Dat is volgens mij niet nodig in die zin. U gaat uiteraard over de eigen agendering en wat u wel of niet wilt inbrengen. Maar ik zou voorstellen dat element aan de orde te stellen op het moment dat er vanavond besloten is dat er een referendum komt en wij volgende maand uiteindelijk overgaan tot het instellen van een Referendumcommissie. Dat kan via een motie of anderszins maar dan zou ik het op dat moment aan de orde stellen want dan is ook het moment daar om uw vraag te stellen en dan zullen er ook - daar ga ik tenminste van uit - deskundige mensen uit de Referendumcommissie over kunnen reflecteren. Dus dat lijkt mij de meest voor de hand liggende gang van zaken. De voorzitter: lk zie instemmend geknik en ook een andere interruptie van mevrouw Frinking.

Mevrouw Frinking (CDA): Als het gaat over dat ondezoek, burgemeester, zou het dan ook mogelijk zijn om aan te geven hoeveel dat ondezoek zou kosten? Want we hebben het daar vorige week ook over gehad, maar misschien is dat dan ook goed om aan te geven. lk weet niet wanneer dat moet, of kan, maar dan zie je tenminste hoeveel dat extra gaat kosten. De voorzitter: De burgemeester

Burgemeester Bezuijen: Dank u wel, voozitter, we schuiven dan langzamerhand toe naar het inhoudelijke beleid. Volgens mij was dat toen ook al aan de orde bij de invulling van het amendement bij het raadsvoorstel, maar uiteraard kan dat natuurlijk inzichtelijk gemaakt worden op het moment dat dat aan de orde is. lk denk dat in de volgorde van zaken eerst de stap van vanavond gemaakt moet worden tot het wel of niet houden van het referendum en ook uiteraard besloten moet op welke termijn dat moet gebeuren en daarna komt de vervolgstap. Maar we kunnen, en dat kunnen we aan de Referendumcommissie ook vragen, daarbij een kostenplaatje te presenteren. lk heb volgens mij verder geen vragen meer te beantwoorden, voozitter. De voorzitter: Dan zie ik een interruptie van de heer Ekkelenkamp binnenkomen.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voozitter. lk heb nog geen antwoord op de vraag over hoe het zit met de baten want we hebben het iedere keer over de kosten van het referendum, maar de opbrengsten die er mogelijk ook zijn als het afualbeleid doorgaat, worden niet verdisconteerd en dat

24

Raad 6 april2021

vind ik nog weleen probleem. De voozitter: Burgemeester

Burgemeester Bezuijen: Ja voozitter. Dit wordt een wat lastige vraag en ik begrijp dat mijnheer Ekkelenkamp - en dat mag natuurlijk ook - daar ook de baten van de invulling van het afualbeleid b'rj haalt. lk heb me als burgemeester en als voozitter van het college en van de raad beziggehouden met de organisatie van het referendum en de kosten die daarmee gemoeid zt1n. U heeft daarmee ook de mogelijke inverdieneffecten van het afualbeleid verdisconteerd. Daarvoor kijk ik dan toch naar wethouder Groeneveld die over het afualbeleid gaat want dat is wat lastig. lk kan daar op zichzelf niets over zeggen. De redenering die u volgt, kan ik op zichzelf volgen, maar zoals ik al zei, ik houd mij vooral bezig met de organisatie van het referendum en daaruit blijkt gewoon heel simpel dat op het moment dat je het in maart doet, dat veel goedkoper is dan als je het eerder doet en dat daar meer kosten mee zijn gemoeid. Over de inverdieneffecten ga ik niet, dat is ook afhankelijk van de uitkomst van het referendum en daar kan en wil ik ook niet op vooruitlopen. Maar misschien wil wethouder Groeneveld daar wel iets over zeggen. lk kan daarverder niets overzeggen. De vootzitter: Mevrouw Groeneveld, kunt u reageren op de vraag van mijnheer Ekkelenkamp?

Wethouder Groeneveld: Ja zeker, het antwoord op die vraag is eenvoudig. Als je het hebt over het afualbeleid zoals dat vorig jaar in december is vastgesteld door de raad. Daarin staat een uitgebreide bijlage met de exploitatielasten en de opbrengsten en daar zit ook een deel investering bij uiteraard, de ondergrondse containers, afualcoaches en communicatieplan. Dus het is een heel uitgebreid antwoord en het staat allemaal keurig in dat raadsvoorstel dus dat kan de heer Ekkelenkamp er zo bij pakken. De enige 'maar'daarbij is dat het inmiddels allemaalwordt opgeschoven in de tijd. Dus ook de contracten met de externe partijen. Dus dit was het bedrag oplopend tot € 1 miljoen in 2024, dat is wat het beleid zou opleveren. Maar als u me dat nu vraagt, zouden we dat echt met de ambtenaren opnieuw moeten berekenen. Maar die besparing gaan we uiteraard niet halen als het referendum het afualbeleid wegstemt. En hoe we dat alsnog gaan halen, stel dat de bevolking zegt'dit willen we', zullen we dan echt opnieuw moeten berekenen want dit is gebaseerd op cijfers uit2020 en in de afualwereld verandert het snel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Ekkelenkamp, u heeft een vervolgvraag.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank wethouder Groeneveld, ik heb er in de commissievergadering naar gevraagd en in het memo werd ook veruezen naar waar u nu op wees. En we hebben deze gegevens ook gebruikt, maar we hadden liever gehad dat het college ermee voor de dag was gekomen. Als ik dit spoorboekje volg van het raadsvoorstel van 14 december jl. en ik tel mee dat een jaar nu onbenut blijft, kom ik er toch nog op uit dat het voordeliger is als we het snel gaan houden. Dat is in het gunstigste geval € 700.000,00 voordeliger en in het ongunstigste geval € 500.000,00. Dus zo kijken we ernaar en als u dat ambtelijk wilt laten narekenen, zal dat vanavond niet meer gaan, maar dan zou ik u dat toch

aanbevelen want dan kunnen we misschien later er nog een keer op terugkijken en dan kunnen we misschien constateren dat we toch heel veel geld hebben laten liggen. Dat zou vervelend zijn, maar dat is dan de consequentie. De voorzitter: Wethouder Groeneveld nog een reactie hierop?

Wethouder Groeneveld: Het is lastig iets te berekenen waarvan je nu nog niet weet welke kant het opgaat, maar als de raad mij vraagt, bij monde van de heer Ekkelenkamp, 'willen de ambtenaren nog een poging doen om uit te rekenen hoe het nu dan zou verlopen als je in 2022 zou beginnen, stel dat het referendum positief is?', dan wil ik dat natuurlijk wel laten uitrekenen. Maar dat is met veel onduidelijkheden over hoe dat verder gaat uitpakken qua contracten, maar ik wil zeker een poging wagen, uiteraard. De heer Ekkelenkamp (D66): Dat zou ik zeer op prijs stellen, mijnheer de voozitter. De voorzitter: Dat klinkt als een toezegging. Mevrouw Groeneveld, kunnen we daar dan ook een datum aan verbinden?

Wethouder Groeneveld: lk zeg drie zinnen en ik heb meteen weer een toezegging, maar daar wil ik

Raad 6 april2021

25

dan wel even tijd voor nemen dus ik zou zeggen dat we eind mei dan met een nieuwe berekening komen. De voorzitter: Die wordt genoteerd: de berekening van de kosten eind mei. lk ga verder met de interrupties. Er staan er inmiddels drie in de rij. De heer Boerboom als eerste en dan de heer Blansjaar en vervolgens nog mevrouw Meurs.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter, volgens mij kunnen we sowieso constateren dat er een financieel gat is, dus ik ben erg benieuwd hoe het college dat denkt te gaan dekken, maar daar komen we bij de perspectiefnota wel met elkaar over te spreken. lk heb een vraag aan de burgemeester over de communicatie. Volgens mij is het cruciaal voor het slagen van het referendum dat dat goed plaatsvindt. Ben ik nog te horen voozitter? De voozitter: Jazeker

De heer Boerboom (Groenlinks): Oké, want bij mij liep ineens alles vast en was alles weg. Dus het is cruciaal dat die communicatie goed plaatsvindt. Komen we daar dan nog over te spreken met elkaar in een later stadium of is dit het moment? De voozitter: Dan gaan we naar de burgemeester.

Burgemeester Bezuijen: Ja, voozitter, uiteraard komen we daar nog over te spreken. U heeft in de planning gezien dat daar nog een hele voorbereiding voor opgestart moet worden en uiteraard, zoals ik zei, als u vanavond besluit tot het houden van een referendum, zal dal proces starten met het instellen van een Referendumcommissie in eerste instantie en dan zal het traject starten inclusief communicatie en alles wat daarbij hoort. Dus daar zullen we uiteraard nog de komende tijd over komen te spreken. De voozitter: Voldoende mijnheer Boerboom?

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u welvoorzitter. De voozitter: Dan ga ik naar de heer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozitter. lk wil nog even naar wethouder Groeneveld. U zei dat de afualwereld nogal veranderlijk is, het verandert elke keer. Betekent dat dat de bezuiniging die ons is voorgeschoteld op losse schroeven staat omdat dat elk jaar anders kan zijn? Of begrijp ik dat nu even verkeerd? Omdat u net zei 'het verandert elke keer'. We moeten het opnieuw uitrekenen. Maar betekent dat dat wat we in2020 voorgeschoteld hebben gekregen elk jaar anders kan zijn, of heb ik het verkeerd? De voozitter: Mevrouw Groeneveld.

Wethouder Groeneveld: Het klopt een beetje wat mijnheer Blansjaar zegt. ln het raadsvoorstel zaten een heleboel verschillende maatregelen. Zo zal er bijvoorbeeld de harde bezuinigingsmaatregel in van het niet meer gratis ophalen van grofuuil. Als je die uitvoert, is dat gewoon een bezuiniging die je natuurlijk meteen binnenhaalt. De rest van de maatregelen hadden veel meer te maken met het gedrag dat de inwoners zouden laten zien. Dus zodra je dat restafual als stad omlaag krijgt, heeft de gemeente daar minder werk aan en is er minder verbrandingsbelasting en daarmee gaat de oprijs omlaag. lk zeg dat de afualwereld ook veranderlijk is, omdat dat zo is. lk heb bij alle commissievergaderingen ook altijd aangegeven dat alle berekeningen altijd op basis van dit moment zijn. Volgend jaar kan het rijk een nieuwe belasting hebben ingevoerd, dan kunnen afualbedrijven weer een nieuwe vorm hebben bedacht. Het gaat erom met zo'n afualbeleid dat je keuzes maakt waarvan je denkt 'dat is een goede manier voor deze stad' en zoals het afualbeleid er op í4 december 2020lag, vonden wij als college dat dit de goede manier was voor Zoetermeer op dat moment. De voozitter: U zegt, wethouder, dat we erg op de inhoud ingaan en ik constateer dat met u. lk wil dat even aangeven, aangezien het debat vooral over het referendum zelf gaat.

Dat neemt niet weg dat er nog een interruptie staat van mevrouw Meurs, en daarna nog een van mijnheer Duiven.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dank u voozitter, ik wil graag ingaan op de toezegging die de

26

Raad 6 april2O21

wethouder heeft gedaan over de nieuwe berekening van de kosten. lk vraag me af: zijn daar dan geen kosten aan verbonden? En hoe zit het dan met de inspanning van de ambtenaren waar de burgemeester het zojuist over had? En een tweede vraag: kan dan niet meteen een berekening worden meegenomen over de verschillen van nascheiding en voorscheiding? De voorzitter: Mevrouw Groeneveld.

Wethouder Groeneveld: Die eerste vraag is een heel goede want ik zat me zelf net ook al letterlijk te bedenken 'o jee, ik heb weer een toezegging gedaan en dan mogen die ambtenaren daarna weer aan de slag'. Maar deze berekeningen hebben ze natuurlijk al uitgebreid gedaan afgelopen jaar voor de gemeenteraad. Dus ik hoop dat ze niet al te boos worden als ik zeg 'kunnen jullie dat nog een keer doen, maar dan met die vooruitblik een jaar opgeschoven?' Dat is eigenlijk wat je dan doet. De tweede vraag gaat over het ondezoek. Er is net door de burgemeester al aangegeven dat dat echt een vraag voor de Referendumcommissie moet zijn omdat het anders wellicht het referendum al dan niet kan beïnvloeden en het lijkt me verstandig om daar dan op te wachten. De voozitter: Dan gaan we naar de heer Duiven die ook een vraag heeft.

De heer Duiven (WD): Ook een vraag aan wethouder Groeneveld om de strekking van de toezegging goed te doorgronden. Dus als het goed is, krijgen we eind mei een memo met op voorhand de nodige slagen om de arm. U gaat de ambtenaren laten proberen dat uit te zoeken, terwijl nu al duidelijk is dat dat mosterd na de maaltijd is want als we het weten, kunnen we er niets aan doen want vanavond gaan we over het referendumbesluit beslissen. Dan klinken ook nog even de woorden van de burgemeester in mijn hoofd die ons waarschuwde'houd er rekening mee dat de ambtelijke organisatie behoorlijk overvraagd is'. En dat zal zeker in deze coronatijd het geval zijn, dus dat komt er ook nog bij. Heb ik het zo goed begrepen, dat u dat gaat doen, dat u dat heeft toegezegd en dat we dat eind mei in een memo toegezonden krijgen? De voozitter: Mevrouw Groeneveld.

Wethouder Groeneveld: Ja, dat is natuurlijk altijd een interpretatie en die is aan u. lk heb gehoord dat een fractie deze informatie nodig heeft om een besluit te kunnen nemen over het vervolg en die vraag wil ik graag serieus nemen. En zoals ik al zei, die berekeningen zijn al gedaan. Het is meer een vooruitschuiven en naar de contracten kijken. lk hoop dat het niet al te veel werk is voor de ambtenaren. De voozitter: Dank u wel. Mijnheer Ekkelenkamp heeft nog een interruptie. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voozitter. We hebben ook compassie met de overbelaste ambtenaren, daarwillen we niets aan afdoen, maar het is welzo dat we geachtworden besluiten te nemen in deze gemeenteraad en dat kunnen we alleen maar doen op basis van de goede cijfers en die ontbreken gewoon want we weten nu niet wat eventueel de opbrengsten zijn van het eerder invoeren van het afualbeleid. Het is dan een beetje flauw om te zeggen 'dat is dan mosterd na de maaltijd'. Dat is dan maar zo, dan kunnen we achteraf zien wat we dan misschien verkeerd hebben gedaan. Dat doet er niet zoveel toe, maar ik denk dat we wel transparant moeten zijn in het bestuur van de stad en daar ook open en eerlijk over moeten zijn en niet zeggen 'daar hebben we geen tijd voor en dat lukt allemaal niet'. Want dan kunnen we eigenlijk geen besluiten nemen en dat geldt dan voor alles.

De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp, dat klinkt als een reactie op de heer Duiven terwijlwe hier het gesprek met het college voeren. lk ga verder met de interruptie van de heer Mooiman. De heer Mooiman (PW): Dank u voozitter, toch even over deze toezegging want als we heel concreet bekijken wat de voorstellen zijn van het college en kijken naar het amendement, dan is er gewoon een gat van € 170.000,00. D66 geeft aan dat het college de raad hierover niet juist heeft geïnformeerd en dat we door vier maanden verschil zelfs € 500.000,00 tot € 700.000,00 in de plus kunnen komen. De wethouder zegt nu dus toe, als ik het goed begrijp, uit te zoeken of die stelling van D66 juist is. Dat lijkt me de kern van dit verhaal, maar ik wil dan graag wat scherper hebben wat de toezegging is want het begint nu wel heelverwarrend te worden. De voozitter: Dat is dan weer een vraag voor mevrouw Groeneveld.

Raad 6 april2021

27

Wethouder Groeneveld: Dank u wel voozitter. Het begin van de heer Mooiman kon ik niet helemaal volgen, in alle oprechtheid, maar zoals ik het heb gehoord, is het vrij simpel: de fractie van D66 wil graag weten wat gebeurt er qua cijfers, qua opbrengst en qua investeringen als je het een jaar opschuift door het al dan niet vanavond besloten referendum. Die cijfers zijn er. Ze moeten alleen geactualiseerd worden zodat het weer helemaal klopt met het staatje zoals het er nu instaat. Het loopt nu van 2021 tot 2024 en dan wordt hel2022 to|2025. Dus daar moeten even wat berekeningen op losgelaten worden. Volgens mij is het vrij eenvoudig. De vootzitter: Dank u wel. lk zie dat verschillende mensen nog vragen hebben en zich afuragen of er een tweede termijn moet komen. Het lijkt me goed om dat nu even met elkaar kort te sluiten. lk kijk eerst even naar de burgemeester. U was aan het einde van uw bijdrage? Mevrouw Groeneveld had geen eigen bijdrage, maar werd uitgenodigd via interrupties. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? Als dat zo is, wil ik daar graag de gelegenheid toe bieden. En als u zegt'we kunnen het verder doen met interrupties', dan kan dat ook, maar misschien is een tweede termijn wel ordentelijker en dan loopt het gestructureerder. Mijn advies is een tweede termijn te houden. Kunt u daarmee instemmen? Dan ga ik alle sprekers af en komen de laatste vragen aan bod.

lk zie geen reacties. lk loop de sprekers langs en dan is mevrouw Van der Meer de eerste.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja voozitter, om te beginnen de opmerking dat ik me zit te verbazen over mijnheer Ekkelenkamp die nu vraagt naar de onderbouwing van zijn amendement terwijl we dit natuurlijk al drie weken aan zien komen. lk begrijp niet dat u dat niet technisch heeft uitgezocht terwijl wethouder Groeneveld zegt dat ze dat zo bij elkaar had kunnen rapen. Dat is jammer, maar het lijkt me nu zonde om er nog wat mee te doen. Maar dat is natuurlijk aan u. Nog een vraag aan de burgemeester. De burgemeester zegt nogal makkelijk, maar misschien heeft hij daar volkomen gelijk in, dat we aan de Referendumcommissie gaan vragen of we het onderzoek naar de nascheiding wel naar voren kunnen halen. Daarvan denk ik, ik zou daar dan heel graag ook een juridisch advies bij hebben want dit klinkt... De voorzitter: lk schors de vergadering, dames en heren

(Vanwege een technische storing wordt de vergadering enkele minuten geschorst.) Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering. Excuus voor de storing die opgetreden is. We waren gebleven in de tweede termijn van mevrouw Van der Meer die bezig was een vraag te stellen en ik geef haar de gelegenheid om haar vraag opnieuw te stellen en vandaar verder te gaan. Mevrouw Van der Meer (Zól Zoetermeer): Ja voozitter, Mijn vraag was aan de burgemeester of we op het moment dat we bericht krijgen over, of in ieder geval gaan besluiten over de commissie, ook juridisch advies krijgen over wat er kan qua delen wel of niet uit het afualbeleid te halen dat dadelijk onderwerp is van het referendum. Want we zullen geen groot bezwaar hebben tegen het feit dat we het ondezoek doen, maar op het moment dat je het een eruit kunt halen, kun je misschien ook het ander eruit halen en wat blijft er dan over? Dus daar willen we graag wat meer over weten, vooral ook omdat de Referendumcommissie niets kan beslissen. Zo klonk het wel even maar de Referendumcommissie adviseert ons alleen. Maar ik zou heel goed advies willen hebben over wat daar juridisch mogelijk is. Dan mijn laatste punt.

Gedurende de discussie lijkt het er af en toe op dat degenen die tegen het voorgestelde afualbeleid zijn, ook tegen het milieu zijn, of tegen een beter afualbeleid en weet ik wat voor conclusies er allemaal zijn getrokken. Zól Zoelermeer is voor een beter afualbeleid, maar we vinden dat het een ander afualbeleid had moeten zijn. We hebben ons niet voor niets ontzettend uitgesloofd om heel veel amendementen te maken in december. Maar die zijn door de raad eigenlijk allemaal afgeschoten. lk vind de conclusies die af en toe door sommigen worden getrokken, te kort door de bocht. Wat ons betreft, is dit onze tweede termijn en we gaan het zien. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. lk ga naar de heer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u wel mijnheer de voozitter, we hadden in de commissievergadering over dit onderwerp gevraagd om met deze informatie te komen en dat kregen we pas bij het memo van vorige week donderdag. Er werd venrtrezen naar het afualbeleidsplan en de berekening van mevrouw Groeneveld. Die hebben we eerst zelf gemaakt, want we dachten 'laten we eerst zelf de rekensom

28

Raad 6 april2021

eens maken want dat scheelt dan weer ambtelijke capaciteit', mevrouw Van der Meer. Maar het leek me wel handig dat het college zelf zo'n rekensom zou maken want nu stelt het college iets voor en ik denk altijd als het college zoiets doet, dat het dan ook zelf de rekensom goed op orde heeft. Dat is nu helaas dus niet gebeurd. Dus het is zeer discutabel of we op deze manier een goed besluit kunnen nemen omdat we deze informatie niet hebben, dus daar wil ik zo dadelijk eigenlijk nog even over schorsen om ook mijn fractie te raadplegen. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel. lk ga naar mevrouw Kraneveldt voor haar tweede termijn.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter, heel kort. We hebben geen ander ondezoek of rekensom nodig om bij ons standpunt te blijven dat we het referendum gewoon volgend jaar bij de gemeenteraadsverkiezingen moeten houden en ik denk dat we genoeg herhaling van zetten hebben gedaan. Wat ons betreft gaan we stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Mooiman. De heer Mooiman (PW): Dank voozitter. De voozitter: O, mijnheer Mooiman, ik maak een foutje, eerst de heer Duiven. Mijn excuus.

De heer Duiven WD): Dank u welvoozitter, voor de WD was het al duidelijk en het is duidelijk gebleven: wij zijn voor het referendum dat we op 16 maart 2022 gaan houden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Mooiman alsnog. De heer Mooiman (PW): Dank u welvoozitter. Ook de PW is en blijft voor het referendum tegen het afualbeleid. We willen nog wel zeggen dat we ervan uitgaan dat als het college het amendement van D66 ontraadt, ook gezien het feit dat de totale financiële grondslag onderuit is geslagen in dit debat, ook voor ons... De voozitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Frinking.

Mevrouw Frinking (CDA): Dank u wel voozitter. Ook het CDA is niet van mening veranderd door dit debat. We zijn voor een referendum over het afualbeleid. We hebben de kosten gewogen en democratie kost geld. Dat hebben we geweten. We denken dat de opkomst nog steeds hoog zalzijn vanwege de betrokkenheid en we wachten de stemmingen af. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Boerboom, bent u er weer bij? Dan is het woord aan u namelijk.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voozitter, bij mij staan alle schermen nog steeds met oranje driehoekjes, maar ik weet niet of ik wel te horen ben? De voorzitter: Luid en duidelijk. De heer Boerboom (Groenlinks): Dan doe ik het met permissie helaas even zonder beeld. Mijn fractie heeft de discussie ook gehoord vanavond en volgens mij is het een goede discussie geweest. lk deel niet de mening dat er oneigenlijke conclusies zijn getrokken en wij denken nog steeds dat als we voor een groen afualbeleid gaan en daar ook de urgentie van onderkennen, het nodig is dat we voor een referendum in het najaar kiezen. We denken dat er dan prima de mogelijkheid is om inwoners goed te informeren en dat is voor ons ook cruciaal en heel belangrijk, wanneer we het referendum ook houden. We zijn in ieder geval blij te constateren dat er een meerderheid is in de raad die wel voor het organiseren van een referendum is. We zullen het amendement van D66 nog steeds steunen maar mocht het onverhoopt verworpen worden, zoals ik de raad gehoord heb, dan zullen we ook wel voor een referendum in maart stemmen omdat we dat dermate belangrijk vinden om inwoners zich te laten uitspreken. Daar wil ik het bij laten. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mijnheer Boerboom. Dan mijnheer Blansjaar

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u welvoozitter. De PDvZ is voor het referendum in maart tijdens de verkiezingen, maar tegen voorafscheiding. Tot zover.

Raad 6 april2021

29

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Wortel

Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. LHN heeft een duidelijke mening meegegeven in de eerste termijn. Met de aanvulling van de burgemeester dat de druk op de ambtenaren nog hoger wordt als het referendum in november wordt gehouden, geeft dat ons nog meer kracht om te zeggen dat we het referendum heel graag bij de gemeenteraadsverkiezingen willen laten plaatsvinden. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel. Dan de heer Weening. De heer Weening (ChristenUnie-SGP): We zijn niet van standpunt gewijzigd en hebben geen behoefte aan aanvullende rekensommen. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel. mevrouw Bink is de volgende.

Mevrouw Bink (ZoetermeerVooruit): Dank u welvoozitter, een motie die ZoetermeerVooruit vanavond klaar had liggen, over een onafhankelijk ondezoek bronscheiding versus nascheiding, gaan we richten aan de Referendumcommissie omdat we uit de woorden van de burgemeester hebben begrepen dat dit tot de mogelijkheden behoort. Zoetermeer Vooruit is ervan overtuigd dat dit onafhankelijk ondezoek belangrijk is voor een goed referendum en dat de stemgerechtigde zich dan een goed beeld kan vormen van de keuze die hij gaat maken. We willen het referendum graag op 16 maart 2022. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Beij.

De heer Beij (SP): Dank voozitter, zoals ik al zei tijdens mijn eerste termijn zijn er eigenlijk geen argumenten te bedenken om dit referendum te vervroegen maar des te meer om het tijdens de verkiezingen te houden. De burgemeester heeft er zojuist een argument aan toegevoegd. En voor de rest heb ik ook geen behoefte aan aanvullende rekensommen en houden we het hierbij. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Berg

Mevrouw Van den Berg (Fractie van den Berg): Dank u wel voozitter, het toegevoegde argument van de burgemeester dat er te veel druk op de capaciteit komt bij een vervroegd referendum legt wat ons betreft veel gewicht in de schaal dus zullen we toch tegen het amendement van D66 stemmen, maar voor het referendum en dan het referendum in maart volgend jaar. De voozitter: Dank u wel. Dat was de tweede termijn van de kant van de raad. Er is een voorstel voor

tien minuten schorsíng, maar ik wil voorstellen om eerst het college de kans te geven om te reageren en daarna de schorsing te doen. Dan kunnen we tegelijkertijd de voozitterswissel toepassen. lk geef het woord aan de burgemeester.

Burgemeester Bezuijen: Dank u wel, voorzitter. lk kan kort zijn, volgens mij is er veel herhaald en ik zal dat zeker niet doen. lk heb al aangegeven wat ik van het amendement vind en dat onze voorkeur uitgaat naar volgend jaar. Dus dat betekent dat we het amendement in ieder geval ontraden. Nog even naar mevrouw Van der Meer. lk denk dat ik nog even heel precies moet zijn als het gaat om wat ik heb gezegd over het ondezoek naar nascheíding. lk heb gezegd, en zo staat het ook in het memo, daar hoeven we geen juridisch advies voor te vragen, dat het mogelijk is voor de raad om dat te doen en dat het goed is om de Referendumcommissie die nog ingesteld gaat worden, om advies te vragen of dat invloed heeft op het verloop en de uitslag van het referendum. Dat heb ik gezegd en dat kan volgens mij en dat heb ik net ook tegen mevrouw Bink gezegd die de vraag stelde over haar motie. Het lijkt mij uitstekend om dat te doen als de Referendumcommissie is geïnstalleerd en daar dan dat advies ook te vragen om te kijken wat dat zou betekenen. Dat is een vervolgstap en daar kan de raad zelf over gaan. Dat om het nog even heel specifiek te verwoorden. Dat was het, voozitter. De voozitter: Dank u wel. Voor we overgaan tot schorsing wil ik nog even de toezegging herhalen omdat dat na de voozitterswissel anders ongemakkelijk zou zijn.