Notulen raad 6 april 2021 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE ZOETERMEER, GEHOUDEN OP DINSDAG 6 APRIL 202í

Voozitter: de heer Bezuijen, burgemeester Secretaris: de heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 39 leden, te weten: mevrouw Bakkers, de heren Bauer en Beij, de dames Van den Berg en Bink-Winterkamp, de heren Blansjaar en Boerboom, de dames Bout-Wijngaards en Brouwer-Weemhoff, de heren Duiven en Ekkelenkamp, mevrouw Frinking, de heer Van Gils, de dames Hoekstra, Hostmann en Huijbens, de heer De Jong, de dames Kraneveldt-van der Veen, Van Leeuwen en Van der Meer, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mooiman en Moree, mevrouw Mulholland, de heer Na-

wijn, mevrouw Van Oudheusden, de heren Schoonbeek, Schotel, Smitskam, Van der Snoek,

Van Steenis, Van der Vlies, Weekenstroo en Weening, de dames Wortel-Driessen en Van Yperen, de heren Zamani en Zinck Tevens aanwezig zijn:

6 wethouders, te weten: mevrouw Van Driel, mevrouw Groeneveld, de heer ledema, mevrouw Ter Laak, de heren Paalvast en Rosier Afwezig zijn: -

AGENDA

1. 2. 3.

4. 5. 6.

Opening en vaststelling agenda Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Bekrachtiging/opheffing geheimhouding

a. Raadsvoorstel bekrachtiging geheimhouding bijlage 5 bij raadsvoorstel 'Ruimtelijk kader en lnvesteringsbudget Middengebied Entree

b. Raadsvoorstel bekrachtiging geheimhouding bijlage 2 bij Raadsvoorstel Meerjaren7

8

9.

perspectief G rondexploitaties 202í Hamerstukken a. Raadsvoorstel Vaststellen bestemmingsplan Du Meelaan 578-582, 588 b. Raadsvoorstel Vaststel len g rondexploitatie Kwad rant B&F/Ed ison park c. Raadsvoorstel Aanpassing verordening Auditcommissie d. Raadsvoorstel OndeÉekenen brandbrief raden OV in MRDH-regio e. Raadsvoorctel Vaststellen grondexploitatie Engelandlaan í40 f. Notulen en besluitenlijst van 15 maarl2021 Debat (inclusief stemmingen): a. Raadsvoorctel Definitief vezoek referendum over het Afval- en g rondstoffen beleidspla n 2021 b. Agenderingsvezoek PvdA, Groenlinks, SP en Fractie Van den Berg inzake Rol woningbouwcorporaties bij nieuwbouw betaalbare/sociale woningen in Zoetermeer

Sluiting

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Goedenavond, welkom allemaal. Fijn dat u allemaal hier vanavond op 6 april aanwezig kunt zijn, thuis, want het is nog steeds digitaal. Voor we gaan beginnen - u kent ze inmiddels denk ik wel, maar het kan nooit kwaad om ze te herhalen - allereerst nog een aantal huishoudelijke mededelingen. ln ieder geval het vezoek om uw microfoon uit te zetten als u niet aan het woord bent en zoveel

Raad 6 april2021

mogelijk, als het kan, hoofdtelefoon of oordopjes te gebruiken. lk geef het woord straks in de vergadering als eerste aan degenen die aan de griffie kenbaar hebben gemaakt dat ze het woord willen voeren over het onderwerp. En we hebben uiteraard weer de WhatsAppgroep raad 0604 en daar kunt u zich over het betreffende agendapunt melden. lk zie er al verschillende binnenkomen, maar dat komt straks. Dan iets over de moties en amendementen. Sommigen van u hebben ze al ingestuurd, waarvoor dank en u hoeft alleen nog maar te zeggen dat u ze formeel indient. Als u nog andere moties en amendementen

heeft, kunt u die per mail aan de griffie sturen via het bekende mailadres griffie@zoetermeer.nl. En uiteraard zal de griffie ervoor zorgen dat alle moties en amendementen die vandaag worden ingediend binnen enkele minuten in iBabs verschijnen en dan hoeft u daarvoor alleen uw iBabspagina te verversen. De stemming gaat volgens dezelfde procedure als altijd, dat betekent dat ik u eerst zal vragen of u behoefte heeft aan een stemverklaring. Als ik binnen tien seconden in de WhatsAppgroep geen reactie krijg, concludeer ik dat we overgaan naar de stemming en vervolgens zal ik dan vragen of stemming gewenst. Ook dan geldt, als ik binnen tien seconden geen reactie zie, zal ik concluderen dat stemming niet gewenst is en daarmee het voorstel is aangenomen. Als er wel stemming gewenst is, doen we dat via briefstemming. Ook dat kent u, behalve voor amendementen, maar ook dat kent u. De briefstemming zal morgen voor 12.00 uur zijn ontvangen en op grond van wet- en regelgeving krijgen alle raadsleden een stembiljet voor de briefstemming en die kunt u tot uiterlijk vrijdag a.s. 09.30 uur in de stembus in het stadhuis stoppen. Niet voor die tijd ingeleverd, betekent ook niet gestemd. Dat is de procedure. Dat als de inmiddels denk ik wel bekend zijnde mededelingen van huishoudelijke aard aan de voorkant van de vergadering. Dan gaan we over naar de vaststelling van de presentie.

We hebben net geconstateerd dat alle 39 leden aanwezig zijn, dus er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. Dan de vaststelling van de agenda. Daar zijn wat opmerkingen over te maken. U heeft gezien dat agendapunt 8.b het agenderingsvezoek Rol woningbouwcorporaties bij nieuwbouw betaalbare sociale woningen in Zoetermeer van de fracties van PvdA, Groenlinks, SP en de Fractie Van den Berg is toegevoegd aan de agenda. Dus daar zullen we straks uiteraard bij stilstaan in het debat. Dan zijn er nog twee agendapunten die als hamerstuk geagendeerd staan waarbij is gevraagd om daar of een amendement of een motie in te dienen en dat betekent dat ze ook overgaan van hamerstuk naar debat. ln eerste instantie heeft mevrouw Kraneveldt van de PvdA een amendement aangekondigd bij agendapunt 7.b RaadsvoorstelVaststellen grondexploitatie Kwadrant B&F/Edisonpark, daar heeft ook mijnheer Ekkelenkamp van D66 twee moties dus dit agendapunt gaat van hamerstukken naar debat en wordt agendapunt 8.c met een spreektijd van een minuut per fractie. Dan heeft mevrouw Van der Meer van de

fractie Zol Zoetermeer twee moties aangekondigd bij raadsvoorstel 7.e Raadsvoorstel Vaststellen grondexploitatie Engelandlaan 140. Dat gaat daarmee ook van de hamerstukken naar debat en wordt agendapunt 8.d met een spreektijd van een minuut per fractie. lk heb inmiddels ook al een behoorlijk aantal vezoeken gekregen voor extra spreektijd. U weet, ik ben daar niet altijd even moeilijk in, maar ik vraag u wel om daar met enige voozichtigheid mee om te gaan of daar in ieder geval rekening mee te houden als u straks met interrupties en de tweede termijn komt. ln ieder geval heeft mijnheer Ekkelenkamp aangegeven een minuut extra spreektijd te willen bij 8.a, het referendumvezoek, mevrouw Kraneveldt vraagt een minuut extra bij 8.b, dat is het agenderingsvezoek en dat geldt ook voor mijnheer Bauer, een minuut extra. Mevrouw Bout wil graag een halve minuut extra bij 8.c. lk sta dat in principe toe, maar ik geef dus wel mee dat we daarna daar wel met enige terughoudendheid mee omgaan want anders is er geen reden om die spreektijden met elkaar vast te stellen maar wat mij betreft kan dat worden meegenomen en zal straks ook worden gekeken of men binnen die spreektijd bl[ft. Dat voor wat betreft de agenda is er iemand die nog iets anders over de agenda wil zeggen? ls dat niet het geval dan is de agenda, uiteraard met de wijzigingen die net zijn voorgesteld, vastgesteld.

2.

Spreekrecht

De voorzitter: Er hebben zich geen insprekers gemeld vanavond dus daarmee kan ik dat agendapunt

als afgedaan beschouwen.

3.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Er zijn geen mondelinge vragen vanavond. Ook dat agendapunt kunnen we daarmee afsluiten.

4.

Mededelingen

De voozitter: lk zie dat mijnheer Zamani een mededeling wil doen dus gaat uw gang, mijnheerZamani.

2

Raad 6 april2021

De heer Zamani (D66): Dank voozitter. We hebben een tijdje geleden vanuit de klankbordgroep Leeragenda een oproep gedaan voor twee nieuwe leden er heeft zich inmiddels een iemand zich aangemeld, mevrouw Jahan, daar zijn we heel blij mee en er staat nog een post open en morgen komt het nogmaals in de dagmail en we zouden zeggen 'meld je aan'. dank u wel voozitter. De voorzitter: Dank mijnheer Zamani volgens mij is uw oproep goed gehoord, dus hopelijk leidt dat tot resultaat. Dank voor uw mededeling. Zijn er anderen die nog een mededeling willen doen? Mededelingen van het college? Ook niet het geval.

5.

Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: Over de afdoening van de ingekomen stukken wil mevrouw Van der Meer het woord voeren, gaat uw gang. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja voozitter, we kunnen instemmen met de lijst maar we vezoeken het college om ingekomen stuk 21-033 van een antwoord te voozien. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer, ik denk dat we dat kunnen toezeggen, ik kijk ook even naar de griffier, maar dat is volgens mij goed. Dat zullen we zeker doen. Zijn er nog anderen die het woord hierover wensen te voeren? ls er iemand die stemming hierover wenst? Niet het geval, dan is de lijst en de afdoening vastgesteld. Dank u wel. 6.

Bekrachtig ing/opheffing geheimhouding

a. Raadsvoorctel bekrachtiging geheimhouding bijlage 5 bij raadsvoorstel 'Ruimtelijk kader en lnvesteringsbudget Middengebied Entree De voorzitter: ls er iemand die behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring? Niet het geval. lemand die stemming wenst hierover? Ook niet het geval, dan is dit voorstel aangenomen.

b. Raadsvoorstel bekrachtiging geheimhouding bijlage 2 brl Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2021 De voorzitter: ls er iemand die behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring? Niet het geval. lemand die stemming wenst hierover? Ook niet het geval, dan is dit raadsvoorstel aanvaard. Dank u wel. 7

Hamerstukken

a. RaadsvoorctelVaststellen bestemmingsplan Du Meelaan 578-582, 588 De voozitter: ln eerste instantie de vraag of er iemand behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring. lk zie de heer Bauer en mevrouw Bout, eerst de heer Bauer, gaat uw gang. De heer Bauer (Groenlinks): Dank u welvoozitter, Groenlinks vindt het teleurstellend dat de omwonenden afgehaakt zijn en geen zienswijze hebben ingediend. We gaan ervan uit dat lessen hieruit worden getrokken bij toekomstige participatietrajecten. We zullen wel voor het raadsvoorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja voozitter, volgens mij kan mijnheer Bauer in mijn papieren kijken want ik wilde precies hetzelfde zeggen. Ook wij vinden het jammer dat er geen zienswijzen zijn ingediend want er wonen genoeg mondige inwoners in de omgeving. En we hebben de wethouder vorige week al op het hart gedrukt om vooral de participatie niet los te laten en inwoners mee te nemen in dit traject, maar we zullen ook voor stemmen. De voozitter: Dank u wel mevrouw Bout. Anderen nog een stemverklaring? Als dat niet het geval is, ga ik over tot stemming. ls er iemand die stemming over dit voorstel wenst? Niet het geval, dan is het voorstel aanvaard.

b. Raadsvoorstel Vaststel len g rondexploitatie Kwad rant B&F/Ed ison park

Raad 6 aprll2021

3

De vootzitter: Hiervan hebben we net geconstateerd dat dit naar het debat gaat. Dus dat slaan we nu over.

c. Raadsvoorstel Aanpassing verordening Auditcommissie De voozitter: ls er iemand die behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring? Niet het geval. lemand die stemming wenst hierover? Ook niet het geval, dan is dit voorstel aanvaard.

d. Raadsvoorstel Ondertekenen brandbrief raden OV in MRDH-regio De vootzitter: lemand behoefte aan het geven van een stemverklaring? Niet het geval. lemand die stemming wenst hierover? Ook niet het geval, dan is dit raadsvoorstel aanvaard.

e. Raadsvoorstel Vaststellen grondexploitatie Engelandlaan 140 De voozitter: Dit gaat ook naar debat dus dat slaan we ook over. lk hoorde iets, maar ik ga ervan uit dat dat niet bedoeld was voor het debat.

f. Notulen en besluitenlijst van 15 maart2021 De voozitter: Heeft iemand behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring? Niet het geval. lemand die stemming wenst hierover? Ook niet het geval dan is dit bij dezen vastgesteld.

I

Debat (inclusief stemmin gen) :

a. Raadsvoorctel Definitief vezoek referendum over het Afval- en g rondstoffen beleidspla n 2021

De voozitter: Omdat ik hier zelf portefeuillehouder ben, ga ik het voozitterschap overdragen aan de plaatsvervangend voozitter, mijnheer De Jong, die hier ook aanwezig is, dus ik schors de vergadering voor enkele ogenblikken om deze stoelenwissel te doen. Schorsing

(De heer De Jong neemt de rol van voozitter van de vergadering over van de burgemeester.) De voorzitter: lk hervat de vergadering. Het onderwerp van bespreking is het raadsvoorstel Definitief vezoek referendum over het Afual- en grondstoffenbeleidsplan 2021. De raad is het bevoegde be-

stuursorgaan dat een besluit neemt op basis van een definitief vezoek tot het houden van een referendum. En met dit besluit legt u de datum vast waarop het referendum zal plaatsvinden. lk heb een volgorde van sprekers die begint met mevrouw Van der Meer, daarna mijnheer Ekkelenkamp, dan mevrouw Kraneveldt en mijnheer Duiven, dan de heer Mooiman, mevrouw Frinking, de heer Boerboom, de heer Blansjaar, mevrouw Wortel en mijnheer Weening en ik begin met mevrouw Van der Meer. Aan u als eerste het woord. Gaat uw gang. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Dank u voozitter, in het nieuwe afualbeleid zit voor iedere bewoner wel iets waar hij tegen kan zijn en in veel gevallen ook tegen is. Of het nu gaat over luiers, over incontinentiemateriaal, over het ophalen van het afual, eens in de vier weken, over het ongewisse Diftar, over de enorme bedragen die gemoeid zijn met het apart ophalen van het plastic terwijl andere gemeenten stuk voor stuk overstappen op nascheiden, of over het niet meer gratis ophalen van grofuuil. Het heeft ons dan ook niet verbaasd dat het referendumvezoek binnen de kortste keren een heleboel steun had. 26l Zoetermeer lijkt het verstandig om volgend jaar te werken aan een afualbeleid dat wel op draagvlak kan rekenen en het lijkt ons verstandig om geen € 300.000,00 of € 500.000,00 uit te geven voor een referendum.

Daarom hadden we een amendement opgesteld, maar uit de commissievergadering hebben we begrepen dat de rest van de raad dolgraag wel een referendum wil houden dus wij zullen niet de raad ophouden door u allemaal 'tegen' te laten zeggen, tegen ons amendement. We dienen het amendement niet in, maar wij zullen wel 'tegen' zeggen, tegen zowel het amendement van D66 als het voorstel. Dank u wel voozitter. De voozitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer. De volgende spreker is de heer Ekkelenkamp, gaat uw gang.

4

Raad 6 aprll2O21

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u wel mijnheer de voozitter. Vanuit onze opvatting van hoe stadsbestuur en inwoners met elkaar moeten omgaan, vindt D66 het heel belangrijk dat er snel een referendum komt. Daarom vindt mijn fractie... De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp, ik wil u heel kort onderbreken, ik zie dat er nog een interruptie is gekomen van mijnheer Boerboom. Richt u die aan mijnheer Ekkelenkamp, of is die nog voor mevrouw Van der Meer bedoeld?

De heer Boerboom (Groenlinks): Die is nog voor mevrouw Van der Meer bedoeld. De vootzitter: Dan geef ik de heer Ekkelenkamp straks opnieuw zijn eerste termijn. Stelt u uw vraag.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voozitter, mevrouw Van der Meer zegt 'voor elke inwoner zit er wel wat in waarom ze ertegen kunnen zijn', maar wij krijgen ook heel veel signalen van inwoners die zeggen 'voor mij zit er ook wel wat in waarom ik voor ben'. Herkent u dat het enthousiasme dat er is over het afualbeleid in de stad nogal verdeeld is? De voorzitter: Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Nou voozitter, dat herken ik helemaal niet, maar ik geloof zomaar dat zich bij u een aantal mensen hebben aangediend die ervoor zijn. Maar dat is bij ons niet het geval. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Boerboom nog een vervolgvraag.

De heer Boerboom (Groenlinks): Sorry, voozitter, lk wist niet of ik nu meteen kon reageren of dat u dat via de app wilde horen. Maar dan zit er altijd wat vertraging op. Maar juist daarom, mevrouw Van der Meer, blijkt hoe verdeeld het is en hoe belangrijk het is dat er een referendum komt. U stemt tegen een voorstel om de mening van alle 97.5í9 inwoners, als ik het goed zeg, te horen omdat u 5000 handtekeningen heeft ingezameld. Vindt u dat democratisch en vindt u dat passen bij behoorlijk bestuur? De voozitter: Mevrouw Van der Meer

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voozitter, ik heb ook al in de commissie gezegd: ik baal ontzettend van de suggestie die mijnheer Boerboom voortdurend doet dat ik handtekeningen heb opgehaald. Dat is totaal niet aan de orde en dat vind ik heel vervelend. En ik moet zegen, als ik zie hoe vlug er wel zoveel mensen waren, dan denk ik 'laten we maar gewoon bij de verkiezingen kijken wie waarop stemt en dan hoeft er niet voor€ 300.000,00 zo'n ondezoek te worden gedaan'. Wij denken dat als je dat per se wilt weten, daar ook nog andere mogelijkheden voor zijn en we vinden € 300.000,00 zeker in deze tijd ontzettend veel geld. En we vinden het keurig netjes bestuur, maar het staat mijnheer Boerboom vrij om daar een andere mening over te hebben. lk vind het wel vervelend dat u voortdurend de boel verdraait en daar ben ik echt geen voorstander van. De voorzitter: We gaan naar nog een interruptie van mevrouw Van Leeuwen. Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): lk wil in dezen mevrouw Van der Meer echt wet bijvallen want ik vind in dezen de term onbehoorlijk bestuur zeer ongepast en ook erg suggestief en een coali-

tiepartij onwaardig. lk denk dat juist het democratisch recht in dezen zegeviert en dat we daar alle ruimte voor moeten geven en niet onderling dan zulke steekspelletjes moeten houden, dat doet ons geen recht. De voorzitter: lk heb geen vraag gehoord dus ik stel voor dat we... Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Wat vindt de heer Boerboom daar zelÍ van? De voozitter: Op de valreep. Nee, wacht even, we gaan nu een interruptie doen op mijnheer Boerboom die niet aan het woord was, maarzelf een interruptie pleegde. U mag de vraag nog een keertje stellen als mijnheer Boerboom straks zijn eerste termijn heeft, dat lijkt me de juiste weg. Dat betekent dat we nu naar de heer Ekkelenkamp gaan, begint u opnieuw aan uw eerste termijn mijnheer Ekkelenkamp.

Raad 6 april2021

5

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voozitter, dat was een mooie intro voor mijn termijn. Vanuit onze opvatting van hoe inwoners en stadsbestuur met elkaar om moeten gaan, vindt D66 het heel belangrijk dat er snel een referendum komt, daarom vindt mijn fractie dat het referendum op de kortst mogelijke termijn gehouden moet worden. U zegt dat begin november de vroegst mogelijke datum is. Dat is over ongeveer zeven maanden. ln Arnhem had men voor de organisatie van het afualreferendum slechts drie maanden nodig. De nieuwe modelverordening van de VNG adviseert een termijn van vier maanden waarbinnen het referendum moet worden gehouden. Ook de omringende gemeenten Rotterdam, Utrecht, Den Haag en Delft hanteren een maximale termijn van vier maanden. Bíj de behandeling van verordeningen en reglementen van de raad in het najaar zullen we met een voorstel komen om onze Referendumverordening in die zin aan te passen. We menen dat als we u nu zeven maanden tot het referendum geven, tot november 2021, we u zeker niet overvragen. Dit moet haalbaar zijn. We dienen samen met CDA en Groenlinks een amendement in om u hiertoe aan te moedigen. We zijn overigens helemaal niet bevreesd voor een lage opkomst, afualbeleid is hot, het brengt de stad in rep en roer. Er waren in een aantal dagen al een paar duizend handtekeningen voor een referendum.

De vootzitter: Mijnheer Ekkelenkamp, er is een interruptie van mevrouw Wortel en daarna van de heer

Mooiman en daarna mevrouw Kraneveldt. Maar eerst mevrouw Wortel. Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. lk hoor mijnheer Ekkelenkamp duidelijk zeggen dat hij niet bang is voor een heel lage opkomst want het is een hot item in Zoetermeer en daar zal heel Zoetermeer wel wat van gaan vinden. Wij denken als LHN wat anders. We denken dat het wel een probleem zal zijn en we willen dat iedereen een eerlijke kans krijgt om zich te uiten, juist op dit zware dossier. Wat zit er achter die haast? Want ik gelooÍ niet dat het kan zijn dat u denkt dat er zich toch voldoende inwoners zich aanmelden voor een referendum. Dus ik ben eigenlijk aan het peuteren, want er zit vast wat anders achter. Kunt u daarop reageren? De voorzitter: De heer Ekkelenkamp

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja hoor, dat wil ik heel graag doen. Om te beginnen vinden we het gewoon belangrijk dat een referendum sneller wordt gehouden en dat er niet zoveel tijd zit tussen de aanvraag van het referendum en het toekennen van het referendum. En wat die opkomst betreft, daar maakt u zich zorgen over. Misschien is het wel zo dat als je dat met de gemeenteraadsverkiezingen doet, er inderdaad meer mensen zijn, maar dat duurt nog erg lang en in de tussentijd verliezen we heel veel tijd want er moet wel beleid worden gemaakt en die kans laten we dan schieten. De voozitter: Er waren nog drie andere interrupties intussen. De heer Mooiman en mevrouw Krane-

veldt en inmiddels heeft ook de heer Beij zich gemeld dus ik ga nu naar de heer Mooiman. O, een vervolgvraag, wacht u even. Er is een vertraging, mevrouw Wortel wil nog een vervolgvraag stellen en dat kan. Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, voozitter, u was inmiddels al bij de heer Mooiman, maar ik hoorde mijnheer Ekkelenkamp zeggen dat ik bang ben dat er niet voldoende inwoners zullen reageren als we het niet bij de gemeenteraadsverkiezingen houden. Nee, dat is helemaal niet het geval. lk weet dat als je het voor november insteekt, iedereen toch wel met andere dingen bezig is en het misschien gewoon simpelweg vergeet. Dus wij willen er zeker van zijn dat iedereen de kans krijgt op het juiste moment, want we zijn met de verkiezingen bezig, zich uit te spreken over dit zwate beleid want het raakt iedereen in Zoetermeer, niet alleen de 5000 die zich voor het referendum inzetten, maar iedereen. Daar willen we naartoe. De voorzitter: De heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Met dat laatste ben ik het wel eens mevrouw Wortel, maar omdat het zoveel mensen treft, namelijk alle inwoners, denken wij ook dat de opkomst goed is en dat die inwoners dan ook wel komen. Dat laten ze niet schieten. Ze krijgen de gelegenheid zich uit te spreken, dat gaan ze vast en zeker ook doen. De voorzitter: Dank u wel, dan gaan we naar de heer Mooiman

De heer Mooiman (PW): Dank u wel voozitter, twee vragen. lndien het amendement van D66 wordt

6

Raad 6 aprll2O21

aangenomen, kost dat de belastingbetaler ten minste € 170.000,00 extra voor enkele maanden verschuiven. De vraag is dan ook hoe D66 de burger dat uit gaat leggen. En ten tweede: denkt D66 niet juist dat dit referendum ook zorgvuldig gehouden moet worden? De burgemeester heeft bijvoorbeeld aangegeven dat uw termijn lastig gaat worden, wat denkt u daarvan? De voozitter: De heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): lk ben het helemaal met u eens dat het de burger niet meer geld mag kosten en dat doet het ook niet want als het referendum doorgaat, gaan we juist besparen en dat hoop ik straks in de rest van mijn betoog nog duidelijk te maken. Dus ik wil u graag geruststellen, het gaat niet meer kosten, maar het gaat minder kosten. En de andere vraag gaat over de zorgvuldigheid en uiteraard zijn we ook voor zorgvuldigheid. Als Arnhem erin slaagt om dat ding in drie maanden te doen - ik denk niet dat ze in Arnhem nu heel veel slimmer zijn dan in Zoetermeer - dan moeten we dat toch in zeven maanden kunnen, lijkt me? We kunnen nog afkijken van Arnhem ook. De voozitter: Dank u wel. Dan is de volgende vraag van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. Tussen november en maart zitten maar vier maanden en in die vier maanden gaan we als oude raad en als oud college natuurlijk niet meer besluiten over nieuw beleid. Kunnen we dan niet beter de implementatie van het resultaat van een referendum over-

laten aan een nieuwe raad en dus ook het referendum gewoon in maart houden, tegelijk met de gemeenteraadsverkiezin gen ? De voozitter: Mijnheer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Nou, dat denk ik niet, mijnheer de voozitter. lk denk gewoon dat als het

referendum in novemberwordt gehouden, het mogelijk is per l januari 2022hel nieuwe beleid in te voeren en dat betekent dat ook de besparingen ingaan. Dus dat is alleen maar gunstig. Zo kijk ik er tegenaan. De voozitter: Dank u wel. Mevrouw Kraneveldt voor een vervolgvraag.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dan gaat mijnheer Ekkelenkamp ervan uit dat het bestaande beleid dat we net hebben aangenomen ook door de bevolking wordt goedgekeurd, maar als dat niet zo is, dan moet gewoon die nieuwe raad daarover besluiten. Laat het gewoon aan de nieuwe raad over om het resultaat van het referendum te beoordelen en daarop te handelen. De heer Ekkelenkamp (D66): Dat vind ik niet. We hebben in de raad te maken met een democratisch genomen besluit. 7oo/o van de raad heeft daarmee ingestemd en dat is de overgrote meerderheid van de raad. En dat is een democratisch proces geweest en dat wordt nu voorgelegd in een referendum en als het wordt afgewezen, beginnen we weer op nieuw. Als we het dan in november weten, des te beter, want dan weten we dat dan en kunnen we meteen aan de slag en dan kunt u in uw verkiezingsprogramma komen met goede ideeën. Nu moeten we in de verkiezingsprogramma's ook nog maar afwachten hoe het straks loopt. De vootzitter: lk ga naar mijnheer Beij die heeft ook nog een interruptie en daarna ga ik naar mijnheer Duiven en dan naar mijnheer Blansjaar.

De heer Beij (SP): Ja voozitter, dank. Het is natuurlijk niet geheel toevallig dat in elk geval twee van de indieners van het amendement uitgesproken voorstander van dit beleidsplan zijn. lk insinueer daar verder niets mee maar het is in elk gevalwel opvallend. Daarmee kom ik tot mijn vraag. lk heb de raad van Arnhem enigszins gevolgd toen dit daar ook speelde en het klopt wat mijnheer Ekkelenkamp zei, dat ze daarjuist het proces versneld hebben met die drie maanden, maareen van de voornaamste argumenten die ze daar hebben gegeven was 'laat het dan samenvallen met de verkiezingen, dan hoef je maar een

keer de boel op te bouwen'. We hebben nu gezien in Zoetermeer dat er omstreeks de verkiezingen helaas toch een aantal coronabesmettingen waren in het stadhuis. We zijn er nog niet van af. Het argument was daar dus voornamelijk ook 'laten we dan zo'n traject in een keer ingaan'. Dus puur uit veiligheidsoverwegingen. Dan laat ik even de opkomst argumenten achterwege. Hoe kijkt de heer Ekkelenkamp daarnaar? ls het verantwoord om twee keer zo'n circus op te tuigen in deze onzekere tijden?

Raad 6 april2O2l

7

De voozitter: De heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): De verwachting is toch dat we in het najaar weer een heel stuk verder zijn en dat geldt niet alleen voor verkiezingen, maar dat geldt ook voor allerlei andere zaken. lk hoop ook dat u straks in novemberweer naar evenementen kunt en kunt genieten van de cultuur in onze stad en u ook naar het voetbalstadion kunt gaan. Dus dan kunt u waarschijnlijk ook gaan stemmen. De voorzitter: Dank u wel, dan gaan we naar de heer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dank u welvoozitter, op de vraag van mevrouw Wortel, alweer een paar minuten geleden in dit debat, gaf de heer Ekkelenkamp toe dat als je het gelijktijdig zou organiseren met de gemeenteraadsverkiezingen de opkomst hoger zou zijn. Dan is mijn vraag aan mijnheer Ekkelenkamp: is hij het met mij eens dat een hogere opkomst een veel bruikbaardere en waardevollere uitkomst van het referendum oplevert? Hoe meer kiezers zich uitspreken, hoe waardevoller en bruikbaarder die uitkomst dan toch is? Als referendumpartij zou de heer Ekkelenkamp dat toch met mij eens moeten zijn. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dat ben ik ook met u eens, maar het is wel een afiareging mijnheer Duiven want het is een beetje rare figuur dat we eigenlijk zeggen 'we staan dat referendum toe en dat gaan we doen, maar we doen het pas over een jaar of nog langer dan een jaar'. Dat zou toch niet zo moeten? Alle steden om ons heen hebben de VNG-verordening geïmplementeerd en die doen dat binnen vier maanden. lk denk dat dat veel beter is, mensen winden zich ergens over op, vragen een referendum aan en het is een actueel ondenuerp. Dan moeten we dat ook kunnen behandelen. Dat lijkt me gewoon een democratisch principe. Natuurlijk moet het zorgvuldig en natuurlijk hoop je op een goede opkomst, maar om het zo op de lange baan te schuiven, is ook geen vertoning. De voozitter: De heer Duiven heeft een vervolgvraag. De heer Duiven (WD): Als ik het antwoord zo goed interpreteer, vindt hij haast en snelheid belangrijker dan een hogere opkomst en een groter bereik onder de kiezers, meer kiezers die zich uitspreken over het onderwerp. ls dat echt wat mijnheer Ekkelenkamp probeert te zeggen? De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Nou, bij de heer Beij hoorde ik net een insinuatie, nu een interpretatie, maar nee, het is volgens mij hier het geval dat we heel lang wachten voor we een referendum houden en dat vind ik ook niet zorgvuldig. De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozitter. lk hoorde u net wat over Arnhem zeggen en ik heb dat ook zitten volgen en de uitslag is natuurlijk bekend en men moet nu nog in de raad alles gaan bespreken over hoe het nu verder moet. Dan zegt u 'als we dat in november doen, kunnen we het in januari invoeren', en even later zegt u 'we kunnen het meenemen in de verkiezingsstrijd'. Dat is in tegenspraak. Wat bedoelt u nu precies hiermee, in januari invoeren, of bedoelt u 'we gaan het maar over de verkiezingen heen trekken?' Dat snap ik dan niet meer. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp

De heer Ekkelenkamp (D66): Dat was op de interruptie van mevrouw Kraneveldt die dat vroeg want die zei 'u gaat ervan uit dat het afualbeleidsplan overeind blijft in het referendum', maar dat hoeft niet zo te zijn. Toen zei ik tegen mevrouw Kraneveldt'als dat niet zo is, moet u ook straks in uw nieuwe verkiezingsprogramma iets erover opschrijven en dat hoeft u nu niet te doen want als het referendum oplevert dat we doorgaan, kunnen we per I januari 2022 het nieuwe beleid invoeren'. De voorzitter: Dank u wel. Dat was een antwoord op de heer Blansjaar. Dan heb ik nog een interruptie van de heer Mooiman. De heer Mooiman (PW): Dank voozitter. We zouden graag nog een concrete reactie van D66 willen

I

Raad 6 april2021

op de kosten. Het is gewoon een feit dat het meer gaat kosten. € í70.000,00 volgens uw voorstel. We willen graag daar een uitgebreide reactie op want het is geen klein bedrag. En daarnaast ondersteunen we het pleidooi van mijnheer Duiven. De heer Ekkelenkamp gaf nota bene net zelf aan dat hij denkt dat de opkomst hoger zou zijn als het gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen wordt gehouden. Het is ontzettend van belang dat zoveel mogelijk van onze inwoners zich hierover kunnen uitspreken dus waarom dan toch die haast maken en waar is D66 bang voor? De voorzitter: De heer Ekkelenkamp De heer Ekkelenkamp (D66): D66 is nergens bang voor, maar we willen gewoon graag dat de burgers zo snel mogelijk een stem kunnen geven voor of tegen dit afualbeleid en dat is gewoon een democratisch principe. Dat moet je niet op de lange baan schuiven. Daar gaat het ons om. En wat betreft de financiën, daar bent u zeer in geïnteresseerd en dat is helemaal terecht, daar wil ik graag op ingaan in het tweede deel van mijn betoog, maar een aantal interrupties weerhoudt mij daarvan dus u moet nog even geduld hebben. De voorzitter: Dan gaan we naar mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurc (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter, ik heb een vraag aan mijnheer Ekkelenkamp. Hij heeft het over het referendum en er wordt naar andere gemeenten gekeken die dat sneller zouden kunnen dan dat wij voornemens zijn te doen op dit moment. Maar bij het afualbeleidsplan zelf is niet zozeer gekeken naar andere gemeenten die het gescheiden afual inzamelen teruggedraaid hebben en die de Diftar-invoering hebben teruggedraaid. Waarom heeft u toen niet naar andere gemeenten gekeken? De voozitter: Mijnheer Ekkelenkamp De heer Ekkelenkamp (D66): Dat neemt u zomaar aan, maar rekent u er maar rustig op dat we in onze fractie bij de ondersteuning, wat andere mensen doen in onze afdeling, juist heel goed hebben gekeken hoe dat in andere gemeenten geregeld is. Ook binnen de eigen partij hebben we geïnformeerd bij andere fracties in andere steden en we hebben ons wel degelijk op de hoogte gesteld van hoe het in andere steden is georganiseerd. Dus dat doen we over het algemeen. We oriënteren ons breed voordat we een standpunt innemen. De voozitter: Dan ga ik voorlopig naar de laatste interruptie en die is van mevrouw Van Leeuwen.

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter, ik zit goed mee te luisteren en denk'dat grapje van D66 kost ons gewoon € 40.000,00 per maand'. Wat er gebeurt, is dat u de feitelijke besluitvorming van onze samenleving, van onze inwoners vier maanden naar voren trekt, voor € 40.000,00 per maand, bij elkaar € 160.000,00, of om precies te zijn € 170.000,00. Hoe denkt D66 dat terug te verdienen met de uitkomst van het referendum? Waar haalt u dat terug? We moeten op elk centje passen en u gaat nu in het democratisch proces dingen versnellen voor € 170.000,00 en ik weet niet waar u dat terugverdient. Kunt u mij daar een antwoord op geven? De voozitter: De heer Ekkelenkamp

De heer Ekkelenkamp (D66): Dat wil ik graag doen als ik mijn betoog kan afmaken want ik heb het keurig opgeschreven en uitgerekend en dan kan ik u dat vertellen. De voozitter: Gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dan ga ik verder mijnheer de voozitter. Wat D66 betreft, zijn naast de democratische princípes, daar had ik het net over, ook de financiën een belangrijke reden om haast te maken met het referendum. Als we dit jaar een referendum houden en het afualbeleidsplan wordt niet verworpen, kan het afualbeleidsplan inclusief de bijbehorende afualstoffenheffing met ingang van I januari2022 worden ingevoerd. Als we het referendum uitstellen naar maart 2022,kan een deelwellicht worden ingevoerd per 1 april 2022, maar de rest pas officieel per 1 januari 2023 en dat betekent een heel lange tijd uitstel. Het verschil in besparingen weegt ruimschoots op tegen de meerkosten van het referendum in het najaar. En als we ook de matrassenproblematiek en de COz-heffing meenemen, ontstaat er zelfs een voordeel en over een termijn van vier jaar houden we volgens onze berekeningen juist

Raad 6 april2O21

9

geld over. Dan gaat het dus niet om een tekort op de rekening van € 170.000,00 maar een plus van circa € 500.000,00. Dat is onze berekening. De voorzitter: Was u daarmee ook aan het eind van uw termijn?

De heer Ekkelenkamp (D66): Nee, want ik had eigenlijk nu willen afronden, maar er waren een aantal interrupties voozitter, en dat is heel goed want dat helpt mij mijn verhaal te verduidelijken. lk ben wel aan het slot hoor. ln het raadsvoorstel staat onzes inziens ten onrechte dat uitstelvan het referendum goedkoper is en dat komt doordat mogelijke besparingen niet in beschouwing worden genomen. ln de commissievergadering hebben we gevraagd om deze baten voor ons inzichtelijk te maken. Deze informatie hebben we echter niet ontvangen. We vinden dat een belangrijk punt, dat blijkt ook wel uit deze discussie, omdat ook deze informatie de raad hoort te bereiken. En graag horen we een reactie van de burgemeester op dit punt. Dank u wel. De vootzitter: Oké, er komen nog een paar interrupties binnen en dan begin ik met de heer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozitter, bij de becijfering gaat u ervan uit dat het allemaal positief is, maar als het nu negatief is? Dat heb ik nog niet goed begrepen. Stel dat het venarorpen wordt, hoe zit het dan met de financiën? Hoe gaat u dan die € í70.000,00 terugverdienen? Want dat heb ik niet gehoord. De voorzitter: De heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Nou, ik ga er om te beginnen niet van uit dat het verworpen wordt want er is een grote meerderheid van de raad, dus een afspiegeling van de Zoetermeerse bevolking, die het beleidsplan steunt. En mocht dat wel het geval zijn, ook dan kunnen we eerder beginnen met nieuw beleid en dan kan het nieuwe college daar meteen mee aan de slag. Dus hoe eerder hoe beter, mijnheer Blansjaar, zowel vanwege de financiën, als de democratische principes en om de milieudoelstelling te halen en omdat het een kwestie van goed bestuur is. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, heeft u nog een vervolgvraag? De heer Blansjaar (PDvZ): Ja, voozitter. Dus u heeft het niet uitgerekend, wat als het ven^/orpen wordt?

Want ik heb nog geen mensen positief gehoord over dit voorstel. De voorzitter: Mij nheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Maar dat leggen we nu juist voor in het referendum. U heeft alleen maar mensen gehoord die negatief zijn, maar er zijn er vast en zeker ook heel veel die heel positief denken over dit voorstel. De voorzitter: Dank u wel, dan tot slot een interruptie van mevrouw Van den Berg en ik zie ook nog mevrouw Van Leeuwen. Mevrouw Van den Berg (Fractie van den Berg): Ja voozitter, mijnheer Blansjaar heeft al iets soortgelijks gevraagd want mijn vraag was 'hoe kunt u beleid berekenen dat er nog niet is?' Gaat u er dan van uit dat het raadsvoorstel over afual toch voortgezet wordt? Want het kan ook een compleet ander voorstelworden, dus hoe kunt u zoiets berekenen, vraag ik mij af. De voozitter: De heer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Als er een ander voorstel komt, kunnen we dat niet berekenen, dat moeten we even afwachten. Maar duidelijk is dat afualbeleid in deze stad linksom of rechtsom een issue wordt de komende jaren. Hoe je er ook naar kijkt. En die part'rjen die denken dat dat allemaal op te lossen is zonder dat je daar iets in hoeft te doen, dat het vanzelf gaat, houden zichzelf of de kiezers straks gewoon helemaal voor de gek want dat kan gewoon helemaal niet. Als je wilt zorgen voor een goed milieu in deze stad en je wilt zorgen voor een financieel haalbaar verhaal, kost dat gewoon inspanningen van het stadsbestuur en van de inwoners.

We moeten niet vergeten dat we nu op plaats 303 staan van de 330 gemeenten in dit land wat betreft prestaties op afualstoffen. Dat is toch een schandalige positie? Daar zou ik niet trots op zijn. Dus we moeten in ieder geval toch omhoogklimmen

10

Raad 6 april2021

op die ladder en daar zullen we met z'n allen wat aan moeten doen. Als we dat niet doen, kost het onze inwoners op den duur heel veel geld. Want vergeet niet dat we als gemeente de kosten voor afualstoffen mogen doorberekenen aan onze inwoners en dan komen we straks voor de keuze: gaan we dat doorberekenen aan onze inwoners of gaan we de bibliotheek sluiten, of het theater sluiten omdat we gewoon door willen gaan met slecht beleid? Dat lijkt me toch niet zo zinvol. De voorzifter: Mevrouw Van den Berg heeft een vervolgvraag.

Mevrouw Van den Berg (Fractie van den Berg): Dank u wel voozitter. lk ben het helemaal eens met mijnheer Ekkelenkamp dat er iets moet gebeuren en dat we stevig aan de slag moeten met het afualbeleid dus daarin ben ik het helemaal met u eens, maar ik zie nog niet hoe vier maanden tijdwinst opwegen tegen de eÍra kosten. Zeker als we nog niet kunnen berekenen wat een volgend afualbeleid, hoe je het ook wendt of keert, gaat opleveren. Dat weten we nog niet dus we kunnen nog niet berekenen hoe dat tegen elkaar opweegt en of dat tegen elkaar opweegt. Het is een beetje speculeren, wat u doet. De voorzitter: Deze vraag is al een keer of drie langs geweest en ook al een aantal keer beantwoord. U verschilt hierin van mening en dat is prima. lk stel voor dat we naar mevrouw Van Leeuwen gaan die nog een interruptie heeft en daarna naar mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u welvoozitter. Er bekruipt mij een gevoelvan politieke arrogantie onder het mom van 'laat het democratisch proces zo snel mogelijk plaatsvinden'. We nemen een voorschot op uitkomsten daarvan , zo van'we laten de bevolking snel hun woordje doen en dan kunnen we gewoon door op de ingeslagen weg'. Hoe serieus neemt D66 onze bevolking en hoe serieus kijkt zij naar dat referendum? ls het gewoon snel even afraffelen en dan maar door op de ingeslagen weg, of wil ze heel serieus kijken naar wat onze stad wil? Daar ben ik nu echt wel nieuwsgierig naar. De voorzitter: De heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): lk vind het niet afraffelen als je zeven maanden de tijd neemt om een referendum te organiseren. Me dunkt, dat is toch niet afraffelen? Dat is in een slakkentempo. De voozitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, de heer Ekkelenkamp zegt 'dat referendum gaan we halen want wel 7Oo/o in onze raad was ervoor en dat is een afspiegeling van de samenleving. Dat kan ik snappen, maar dan vraag ik me af: wat is er dan in Arnhem gebeurd? ln Arnhem is het afualbeleid afgeschoten. Was daar het afualbeleid soms onder druk van de coalitie tot stand gekomen, zat ik me af te vragen. De voorzitter: De heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Geen idee hoe dat in Arnhem tot stand is gekomen, maar daar is ook een democratisch proces geweest in de raad en daarna bij het referendum en Arnhem staat nu waat ze staan. Dat kan ook hier gebeuren maar het kan ook hier een andere kant op gaan. De voorzitter: Dank u wel. Er komt een interruptie binnen van de heer Weening.

De heer Weening (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voozitter. Mijnheer Ekkelenkamp beroept zich steeds op 70o/o, een grote meerderheid en zo, maar als ik zo luister naar wat WD en LHN zo laten horen, hebben die helemaal geen haast met zo'n stemming. Dus ik denk dat als we een rondje maken, u helemaal geen steun meer heeft voor dat hele voorstel want anders hadden WD en LHN wel wat meer haast gemaakt, denk ik zo. De voozitter: De heer Ekkelenkamp De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voozitter. Je kunt natuurlijk best eens op onderdelen verschillen in een coalitie, in overigens een heel hechte coalitie, mijnheer Weening, daar heeft u ook wel eens op

gemopperd natuurlijk. Maar als we even kijken naar LHN en WD, en ze moeten maar voor zichzelf spreken, hebben die gewoon ingestemd met dit afualbeleidsplan dus als hele coalitie zeggen we tegen

Raad 6 april2O21

11

de bevolking 'dit was ons plan, zegt u maar, wat vindt u ervan?' De voozitter: Mijnheer Weening heeft nog een vervolgvraag voor u. De heer Weening (ChristenUnie-SGP): lk zou de WD en de LHN willen vragen of ze nog steeds achter dit voorstel staan.

De voozitter: Die kans krijgt u als zij aan de beurt zijn. Daarmee hebben we de interrupties voor de heer Ekkelenkamp in ieder geval gehad.

Amendement2l04-A ingediend door D66, CDA, Groenlinks Referendum afualbeleid uiterlijk begin november 2021 "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 6 april 2021; gelezen het raadsvoorstel ' Raadsvoorstel Definitief vezoek referendum over het Afual- en grondstoffenbeleidsplan 2021'; besluit lid 2 en 3 van het bijbehorende raadsbesluit te wijzigen in: 2. een referendum over een raadsbesluit Afual- en grondstoffenbeleidsplan 'Afual scheiden: lk haal er alles uit!' uiterlijk november 2021 le houden; r 3. de kosten van het referendum te begroten op € 500.000,00 en dit bedrag ten laste te brengen van de Begroting 2021."

o

De voorzitter: Dan is mevrouw Kraneveldt aan de beurt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. Of je voor of tegen het democratische instrument van een referendum bent, de indieners hebben zich gehouden aan alle vereisten en die zijn gecheckt en dus zullen we het referendum gewoon moeten toekennen, zo simpel is het volgens ons. Wij denken dat het verstandig en efficiënt en ook beter voor de voorbereiding is als we het referendum gewoon houden gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. Dat geeft ons ook de tijd om het zorgvuldig voor te bereiden en we kunnen meer gewicht geven aan de uitkomst van het referendum geven omdat we denken dat de opkomst dan hoger is. Daardoor krijg je ook een duidelijker signaalwat de bevolking van Zoetermeer ervan vindt. En ik denk dat het amendement van D66 en nog twee andere indieners, toch misschien ook wel is ingegeven door een klein beetje vrees dat ze in maart 2022 aan de verkeerde kant van de geschiedenis blijken te staan omdat het afualbeleid misschien wel wordt afgekeurd door de bevolking terwijl deze partijen het goedgekeurd hebben. De kosten van het referendum zijn hoog, maar onvermUdelijk. De democratie mag en moet soms ook maar wat kosten. ZólZoelermeer heeft gelukkig het amendement dat was aangekondigd, niet ingediend want zomaar een referendum van tafel halen door een beleidsplan terug te trekken, kan natuurlijk niet.

Tot slot, voozitter, er komt een commissie die zich gaat buigen over de vraag. We wensen die commissie daar veel succes bij want het zal nog niet makkelijk zijn om een goede vraagstelling neer te zetten waardoor we ook een uitkomst krijgen waar we als raad en college ook echt wat mee kunnen straks. Dank u wel. De voorzitter: lk heb interrupties voor u, de eerste is van de heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u wel voozitter, mevrouw Kraneveldt wiler gewoon zelf dolgraag een verkiezingsitem van maken en dat begrijp ik heel goed, maar ik betwijfel of u dan kunt zeggen of u zoals u dat zelf zegt, aan de goede kant van de streep staat, en wij aan de slechte kant. Dat vraag ik me dan wel af want samen zijn we toch voor betere doelstellingen en samen zijn we toch voor een goed afualbeleid, mevrouw Kraneveldt? Of bent u daar opeens tegen? De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk ben zeker voor een goed afualbeleid, maar dan goed zoals wij het goed vinden en voor ons was niet nascheiding het hete hangijzer, maar Diftar. Daar dachten we echt anders over. Dus zo heeft iedere partij zijn eigen redenen om al dan niet voor dat plan te stemmen, maar we zijn niet bang voor het oordeel van de kiezer bij de gemeenteraadsverkiezingen en dus ook niet bij dat referendum. Maar ik had toch een beetje het idee - ik zeg het met een knipoog, mijnheer Ekkelenkamp, u kent mij - dat u 'm een beetje knijpt en dat u denkt'dan maar in november dan hebben we het gehad'.

12

Raad 6 april2021

De heer Ekkelenkamp (D66): Mijnheer de voozitter, mag ik nog iets daarop zeggen? De voorzitter: U heeft een vervolgvraag? Gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja. Bij het besluit tot het atualbeleidsplan hebben we met elkaar afgesproken dat de kwestie Diftar pas een jaar later aan de orde komt en we hebben toen in de commissievergadering ook ingebracht dat we voorstander zijn van een abonnementstarief en dat zou pas worden bepaald op een later moment. Dus dan heeft u ons ook aan uw zijde, mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat belooft dan wat voor volgend jaar, zou ik zeggen, nadat we dat referendum hebben gehouden. Maar de mogelijkheid voor Diftar zat wel in het raadsvoorstel dus daarom hebben wij onder andere daartegen gestemd destijds. De voorzitter: Dank u wel voor deze duidelijkheid. We gaan naar mijnheer Boerboom voor een interruptie. De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u welvoozitter. lk vind dat mevrouw Kraneveldt het mooiweet te spinnen met'bang voor de verkiezingen'. lk wil het een beetje anders spinnen en dat is: hoe groen is de PvdA? Doordat u niet op tijd het referendum organiseert, duurt het elke dag langer voor we die grote afualberg in Zoetermeer naar beneden kunnen brengen. Juist als we duidelijkheid hebben, kunnen we weer een volgende stap zetten in dit dossier, dus graag daar een reactie op.

Het tweede is dat er ook een financieel plaatje aan hangt, wat mijnheer Ekkelenkamp net al schetste, doordat er gewoon op dit moment in de begroting besparingen staan op basis van het afualbeleid die we op dit moment niet gaan realiseren. Ook hier weer: hoe langer we wachten tot we iets doen, hoe groter dat tekort wordt en hoe meer u straks moet gaan bezuinigen op sociale voozieningen bijvoorbeeld dus daar ook graag een

reactie op. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): De vraag bestond uit twee delen en ik denk dat het karakter van de PvdA heel groen is. We waren ook niet tegen een aantal maatregelen om de kilo's restafual per persoon in Zoetermeer te verlagen, alleen ons probleem zat bij Diftar en dat was voor ons heel zwaarwegend omdat we ook kijken naar de portemonnee van mensen. We vinden dat iedereen een faire kans moet hebben om zijn eigen gedrag te beïnvloeden en daarom hebben we bijvoorbeeld ook een amendement ingediend waarin we zeggen 'kijk ook eens naar het gft-afual, want ons restafualwordt niet alleen vervuild met plastic, maar ook heel veel met gft-afual dat we ook veel beter zouden kunnen scheiden'. Dus op dat vlak zit er niet zoveel verschil tussen ons, maar wel op dat hele Diftar-verhaal. En met betrekking tot de kosten, ja, het is uw bezuinigingspakket in de coalitie en dan mag u het met elkaar oplossen. Daar hoeft u de PvdA niet bij om hulp te vragen denk ik, daar bent u zelf mans genoeg voor. We vinden het belangrijk dat er gewoon een duidelijke uitspraak komt en we denken dat de opkomst bij een referendum buitengewoon belangrijk is omdat je dan ook echt een duidelijke uitspraak van een flink aantal Zoetermeerders krijgt en volgens ons krijg je die echt het beste als je het combineert met de gemeenteraadsverkiezingen. De voorzitter: Mijnheer Boerboom met een vervolgvraag.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u welvoozitter, ik ga even verder met waar mevrouw Kraneveldt op het einde bleef. Want in het begin ging het over de inhoud en volgens mij staat dat niet ter discussie vanavond en volgens mij hebben we het over wanneer een referendum passend is. Maar doordat u zegt 'we doen het pas bij de gemeenteraadsverkiezingen' kunnen we niets tot die tijd. We kunnen zelfs een JA-JA-sticker waar we dan als gemeenteraad een motie voor hebben aangenomen om bijvoorbeeld het papierafual terug te dringen, niet uitvoeren omdat er een referendum ligt waar we op wachten. Bent u het nu niet met mij eens dat dit afualprobleem dermate urgent is dat we niet nog een halflaar langer moeten wachten voor we weer verder kunnen met ons afualbeleid? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk ben dat toch niet met u eens. Het scheelt vier maanden en dat is ook

geld, maar ik doe het liever zorgvuldig en geef mensen de gelegenheid om samen met die

Raad 6 april2O2l

13

gemeenteraadsverkiezingen een duidelijke uitspraak te doen. lk denk dat het ons als raad en een nieuw college helpt om duidelijk te krijgen 'wat wil Zoetermeer nu?' En ik denk echt dat die opkomstbevordering heel erg belangrijk is. Laten we daar even de tijd voor nemen en dan met een nieuw college en een nieuwe raad kijken wat dan het nieuwe beleid moet zijn. De voorzitter: Dank u wel. Nog twee interrupties op dit moment van mevrouw Van der Meer en mevrouw Wortel. Als eerste mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja, voozitter, voor ik inga op mevrouw Kraneveldt, wil ik toch even zeggen dat de bezuiniging waar iedereen het over heeft, bestaat uit een ozb-verhoging, dat we dat ook helder aan onze bewoners communiceren. En ik hoorde mevrouw Kraneveldt zeggen dat ze blij was dat we ons amendement niet indienen. Dat doen we alleen niet omdat we het zonde van de tijd vinden om u allemaal tegen te laten stemmen, maar als u zich er prettig bij voelt om dat te doen, dienen we hem gewoon in want hij staat klaar bij de griffie. Het was helemaal niet bedoeld als iets dat we terugtrekken, want we staan er nog steeds achter. Maar om een amendement in te dienen waarvan we bij voorbaat weten dat we de enige zijn die het steunen, vonden we zonde van de tijd. Maar als u zegt 'ik wil er graag tegen stemmen', dienen we het gelijk in. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nee hoor, dat lijkt me dan vrij zinloos en zonde van de tijd, maar ik vond het wel een zinvolle discussie de vorige keer over als je van plan bent een referendum onmogelijk te maken door het beleid terug te trekken en het referendum daarmee niet meer nodig te laten zijn. Dat vond ik dan democratisch gezien een heel rare move en ik ben blij dat u het amendement niet indient. Misschien voor u om andere redenen maar ik denk dat het goed is dat we zo'n besluit niet hoeven nemen. De voozitter: Dan ga ik naar mevrouw Wortel.

Mevrouw Wortel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. lk realiseer me dat dit eigenlijk een interruptie is op mijnheer Boerboom en dat mag misschien straks in zijn termijn, over de... De voorzitter: Dat mag zeker in zijn termijn, dus ik stel voor dat u die vraag nog even inslikt en dan komen we er straks op terug. Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dat dacht ik, dank u wel. De voozitter: Dan gaan we nu naar de heer Duiven van de WD. De heer Duiven (WD): Dank u wel voozitter. Het uitvoerige debat dat we in de commissie vorige week hebben gehad heeft voor de fractie van de WD geen nieuwe gezichtspunten opgeleverd die ertoe hebben geleid dat we een ander standpunt hebben ingenomen ten aanzien van het referendum. Kortom, het vezoek tot het houden van het referendum over het afual- en grondstoffenbeleidsplan 2021 voldoet aan alle formele eisen en dus hoort de raad het referendumvezoek gewoon toe te wijzen. lnwoners van Zoetermeer hebben het recht daartoe en daar hoort de raad ook rekening mee te houden en dat te respecteren. Het is van belang dat we streven naar een zo hoog mogelijke opkomst. lk heb daar in een vraag aan mijnheer Ekkelenkamp ook al op gewezen want hoe hoger de opkomst... De voorzitter: lk onderbreek u even mijnheer Duiven want er is een interruptie van mijnheer Weening.

De heer Weening (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voozitter, ik ben even benieuwd of de WD nog achter het voorstel staat want mijnheer Ekkelenkamp gaf aan dat het zo breed werd gesteund. Steunt u het nog steeds? De voorzitter: Mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): Of het breed wordt gesteund, zal het referendum uitwijzen, vandaar dat het goed is dat het referendum wordt gehouden. Maar uw eerste deel van de vraag heeft natuurlijk betrekking op het standpunt dat we in december hebben ingenomen. Ja, we hebben het voorstel gesteund en dat was een lastige afweging voor ons. Dat heeft u uiteraard ook meegekregen. We zijn vanaf het begin

14

Raad 6 april2021

heel kritisch geweest ten aanzien van een aantal aspecten van het voorstel, bijvoorbeeld ten aanzien van de bestendigheid, bijvoorbeeld, en de financiële houdbaarheid van bronscheiding ten opzichte van nascheiding. Daarom hebben we ook het voorstel gedaan, samen met een aantal andere partijen, middels een amendement om een onafhankelijk ondezoek daarnaar uit te voeren, maar ja, we hebben voorgestemd. Dus die stem staat, maarwe blijven kritisch en we blijven dat een lastig onderwerp vinden. Daarom vinden we het ook zo belangrijk dat, als we de Zoetermeerse bevolking vragen naar een oordeel, we streven naar een zo hoog mogelijke opkomst, want hoe hoger de opkomst, hoe waardevoller en betekenisvoller de uitkomst ís en hoe bruikbaarder dat is voor een volgende raad om daar een besluit op te nemen. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog. De heer Duiven (WD): Want zoals ik al zei, hoe hoger de opkomst, hoe waardevoller en betekenisvoller de uitslag. Aansluiten bij de gemeenteraadsverkiezingen leidt naar de mening van de WD ook tot een hogere opkomst ten opzichte van een afzonderlijk te organiseren referendum.

Bovendien geven we onszelf voldoende tijd voor de voorbereidingen om bijvoorbeeld de vraagstelling aan te scherpen of te formuleren, om de informatie en communicatie naar de inwoners volledig en objectief te laten plaatsvinden of om twee kort op elkaar te houden verkiezingen te voorkomen. Anderen hebben er al op gewezen dat als je dat afzonderlijk zou houden, er slechts vier maanden tussen zouden zitten. Uiteraard geeft uitstel ook de mogelijkheid om daarmee extra geld uit te sparen voor de organisatie van een nog apart te organiseren referendum. Dus voozitter, is de WD van mening dat het referendum... De voorzitter: Mijnheer Duiven, een interruptie voor u van mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Duiven (WD): Dan laat ik mijn laatste zin nog even voor wat die is. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voorzitter. Mijnheer Duiven, mochten we u nu kunnen overtuigen dat het zelfs goedkoper is of misschien zelfs nog wel geld oplevert als we het referendum eerder organiseren, bent u dan bereid om een heroverweging te maken? De heer Duiven (WD): Ja, maar we hebben die rekensommen net doorgenomen dus u gaat mij er niet

van overtuigen. De voozitter: Gaat u verder. Mijnheer Ekkelenkamp, nog een vervolgvraag?

De heer Ekkelenkamp (D66): Dat is jammer. Dus eigenlijk vindt u het toch niet van doorslaggevende aard dat het dan eventueel geld zou kunnen opleveren, blijkbaar. Dat vind ik dan erg jammer. De vootzitter: Dat is een menig, ik stel voor dat u verder gaat met uw betoog, mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): lk heb geen vraag gehoord. lk kan er een vraag bij bedenken maar laat ik dat niet doen. Mijn laatste zin: en dus is en blijft de WD van mening dat het referendum gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen gehouden moet worden en dus gaan we op 16 maart 2022voor het afualbeleid met z'n allen naar de stembus. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De volgende spreker is de heer Mooiman van de PW. De heer Mooiman (PW): Dank u welvoozitter. Het is wat de PW betreft goed nieuws dat het referendum tegen het nieuwe afvalbeleid voldoende steun heeft. Duizenden Zoetermeerders tekenden vezet aan. Ook de PW was, is en blijft tegen het nieuwe afualbeleid. Wat de PW betreft, is het nog maar een

keer per vier weken ophalen van de grijze bak onacceptabel. We vrezen uitpuilende bakken en nog verdere vervuiling dan nu al het geval is. Ook zijn we het niet eens met het schrappen van het gratis ophalen van grofuuil en de betaling voor opening van ondergrondse containers. Voorgenomen veranderingen in het afualbeleid zien we als een slechte zaak. De PW wil een schone, leefbare en veilige omgeving voor al onze inwoners, ook in en rondom het huis. Overlast, stank en ziektemakers door bijvoorbeeld overvolle bakken horen daar niet bij. De oproep van veel van onze inwoners is duidelijk: het is nu belangrijk dat de politiek hier recht aan doet en dat het vezoek wordt toegewezen zodat het referendum kan worden gehouden. Dank u welvoozitter. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage mijnheer Mooiman, dan is mevrouw Frinking de volgende,

Raad 6 april2O21

15

gaat uw gang. Mevrouw Frinking (CDA): Dank u wel voozitter. Zoals we vorige week in de commissie al hebben aangegeven, gaat het CDA Zoetermeer natuurlijk akkoord met het toewijzen van een referendum. De indieners hebben aan alle voonaraarden voldaan en we feliciteren de indieners nogmaals met het feit dat ze tot tweemaal toe circa 5000 inwoners gemotiveerd kregen om eerst een petitie te tekenen en vervolgens een vezoek tot het houden van een referendum in te dienen. Het ondenarerp leeft en de gemeenteraad dient deze betrokkenheid en participatie serieus te nemen en dat betekent voor ons dat op de kortst mogelijke termijn het referendum moet worden gehouden. Pas in maart2022 een referendum organiseren, doet geen recht aan inwoners die een referendum willen houden en daarom dienen we het amendement van D66 mede in. Een referendum kost behoorlijk wat geld, maar dat is het gevolg van het kunnen houden van een referendum. Landelijk is ooit afgesproken dat een referendum binnen zes maanden moest kunnen en dat vinden we een mooi streven voor Zoetermeer. Een democratisch recht dat is toegekend moeten we ook volmondig uitvoeren. Dus wat ons betreft, steun aan de inwoners bij het zo snel mogelijk uitvoeren van het referendum. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel. Na u is de heer Boerboom van Groenlinks degene die zich tot ons allen mag richten.

De heer Boerboom (Groenlinks): Voozitter, afual is emotie, dat blijkt wel uit de ruim 5000 inwoners die een vezoek hebben ingediend voor een referendum over afualbeleid. GroenLinks wil vanavond nogmaals de indieners complimenteren met het resultaat. Voor GroenLinks is er ook maar een conclusie mogelijk: vanuit behoorlijk bestuur organiseren we een referendum waarbij alle 97.519 kiesgerechtigde inwoners hun mening kunnen laten horen over dit afualbeleid. De grootste vraag is vanavond wanneer het referendum moet plaatsvinden. GroenLinks is na zorgvuldige afweging ertoe gekomen voor een referendum in het najaar te gaan met daarbij de volgende drie redenen als onderbouwing. Zoetermeer produceert 217 kilogram restafual per persoon per jaar en daarmee staat Zoetermeer bij 10% slechtst schorende gemeenten. Door het referendum bij de verkiezingen te organiseren duurt het enorm lang voor er volgende stappen genomen kunnen worden om deze hoeveelheid naar beneden te brengen. Het beleid roept naast weerstand, als tweede argument, ook een hoop enthousiasme op. Voor inwoners die blij zijn eindelijk op een eenvoudige manier hun afual te kunnen scheiden en minder te hoeven betalen, is het enorme teleurstelling dat ze nog niet aan de slag kunnen. De voorzitter: Mijnheer Boerboom, voor u verdergaat, ik heb een interruptie van mevrouw Wortel.