Notulen raad 4 november 2024 - vastgesteld

en gaat over tot de orde van de dag."

De heer Ekkelenkamp (D66): Voorzitter, in de commissievergadering zei ik'Zoetermeer heeft meer baKietsbuurten nodig' en ik herhaal het nog maar een keer. Want Zoetermeer moet beter in balans komen. We moeten het tij keren. Mijnheer Van der Perk had het er ook al over. We moeten de weg omhoog weer terugvinden en dat kan door de woonaantrekkelijkheid van onze stad te vergroten en de sociaaleconomische positie te versterken. Er is ook een noodzakelijke versterking van de wijken en buurten in onze stad. Dat kunnen we ook mooi doen door de energietransitie en de verduurzaming daaraan te koppelen. Dus er is veel te doen en mijn fractie is heel blij dat dit er nu ligt. Maar dat betekent ook wel dat deze wethouder daarmee aan de slag moet. Daar hebben wij - in navolging van wat mijnheer Boerboom daarover zei - toch onze zorgen over. We willen graag dat wat nu voorligt, ook echt gebeurt. Want er is inmiddels ook heel veel tijd verloren gegaan en dat is jammer want er zijn heel veel mensen die een woning zoeken en er moeten dus een paar tandjes worden bijgezet. Voorzitter, in de visie van D66 is het belangrijk dat we ook denken aan de mensen die hun wooncarrière in Zoetermeer willen voortzetten. Die willen we behouden en we moeten nieuwe inwoners kunnen aantrekken die hier hun wooncarrière willen beginnen en ook willen voorzetten in het hogere segment.

Dat betekent dus dat we ook echt aandacht moeten hebben voor die duurdere woningen in onze stad. We moeten immers ervoor zorgen dat deze stad weer in balans komt en het kan niet zo zijn dat we alleen maar aandacht hebben voor de sociale huur en daaronder, ook al is het ook belangrijk dat we voor die mensen een goed aanbod hebben. het betekent wel dat we ervoor moeten zorgen dat we de balans in deze stad houden. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp, een interruptie van mijnheer Boerboom, gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Voozitter dank u wel. lk haalde het net ook al aan. Een van de belangrijkste dingen uit Zoetermeer 2040 is juist dat we het eigenaarschap stimuleren, dat mensen ook verantwoordelijkheid voelen voor hun woning, voor hun buurt, et cetera. Als we dan nu naar het woningbehoefteondezoek kijken, zien we eigenlijk dat de grootste categorie waar het aan ontbreekt in Zoetermeer die starterswoningen zijn, betaalbare koopwoningen voor starters en we zien dat het college daar eigenlijk maar heel beperkt ambitie op formuleert. Hoe kijkt u daar tegenaan als juist duidelijk is dat we daar een tekort aan hebben in Zoetermeer? De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dat is best een lastig probleem, mijnheer Boerboom, maar we moeten ook wel consistent zijn. Er werd net al even door de heer Van der Perk gewezen op het rapport van Louter. Dat was toch wel een wake-upcall voor de toenmalige raad. Toen hebben we gezegd 'daar moeten we echt iets aan doen. We moeten ervoor zorgen dat deze stad weer in balans komt'. En toen hebben we de Visie Zoetermeer 2040 met elkaar vastgesteld. Bijna unaniem, helaas niet helemaal unaniem, oké. Daar is duidelijk de koers gezet om er ook voor te zorgen dat we iets doen voor de mensen die hier in Zoetermeer hun wooncarrière willen voortzetten. Dat is natuurlijk best lastig, als er nu een nieuw rapport verschijnt en je dan zegt'ja, maar we moeten daar dan weer iets van afhalen'. Maar misschien komt er over twee jaar weer een nieuw rapport en dan moet het weer anders. We moeten ook consistent zijn in dit beleid volgens mij.

Raad 4 november 2O24

17

De voorzitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Voozitter, we moeten zeker consistent zijn in dat beleid. Juist daarom zien we de aígelopen jaren dat onze koopwoningen in Zoetermeer enorm in prijs zijn gestegen en dat juist de betaalbare koopwoningen - het gaat niet om sociale huurwoningen of andere woningen waar u het over had - uit de markt zijn verdwenen. Het valt me echt tegen van D66 dat u het niet meer opneemt voor dat belang, juist ook voor al die jongeren die een starterswoning willen krijgen. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, maar volgens mij hebben we, om dan maar weer maar die percentages te gaan, best een groot percentage woningen juist daarvoor op het oog. Maar mijn pleidooi is: vergeet niet die groep mensen die wil doorstromen, want op het moment dat je gaat doorstromen naar een duurdere woning, komt er een goedkopere woning vrr1. Zo zit het ook wel. We hebben ook de

senioren, dat is ook een doelgroep die we niet moeten vergeten, zeg ik met mijn grijze haren. Maar als mensen in een eengezinswoning wonen en daar nu heel comfortabel wonen en je die mensen wilt verleiden om naar een andere woning te gaan, een appartement, moet je er wel voor zorgen dat het een goed en vergelijkbaar appartement is. En dan moet je ervoor zorgen dat die mensen die stap willen maken omdat ze die kwaliteit kunnen blijven houden. Anders gaat het niet gebeuren. Dus het is ook een middel om de doorstroming op gang te brengen. De voorzitter: lk zag ook een interruptie van mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, dank u wel. Dat rapport Louter lijkt wel een rapport te zijn dat wij dan tot 2040 soort van heilig moeten verklaren. Maar als er recentere rapporten zijn, die zeggen dat die verdeling eigenlijk net even anders zou moeten, zodat we goed aan de behoefte van de Zoetermeerse woningzoekenden voldoen, als dat rapport er ligt uit 2024, dus super recent, zou je toch moeten zeggen 'oké, dan passen we onze percentages aan'? En als het anders wordt, kunnen we dat alsnog een keer doen. Maar dan ga je toch niet vasthouden aan een rapport dat vijf jaar oud is en dat blijkbaar qua behoefte niet meer helemaal klopt? De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): lk zei zo-even tegen de heer Boerboom 'we moeten wel zorgen voor consistent beleid'. Als je in 2015 met het rapport Louter in de hand een nieuwe visie maakt voor deze stad, is het wel belangrijk dat je die visie een aantaljaren volhoudt in het beleid. En dat je niet na twee jaar op basis van een nieuw rapport weer met een nieuwe visie komt. Dat lijkt me nou juist verkeerd. We moeten echt een langetermijnvisie hebben in deze stad om ervoor te zorgen dat die balans wordt hersteld. Doen we dat niet, dan krijgen we een heelwispelturig beleid en volgens mij zitten we daar in Zoetermeer ook niet op te wachten. De vootzitter: Nog even, want ik zie herhaling in de antwoorden, maar mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Maar voozitter, de wereld verandert toch ook? Behoeftes veranderen, er zijn demografÍsche ontwikkelingen. Daar baseert dat woonbehoefteonderzoek zich juist zo goed op. En op de principes van het college, de woonwensen die het college heeft geformuleerd. Dus op basis van beide dingen komt men tot deze conclusie. Waarom zou je daar dan niet iets mee doen? Waarom zou je dat dan af doen met Jammer, maar we houden zo vast aan Louter'? De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp reageeÉ en mag daarna verder.

De heer Ekkelenkamp (D66): lk houd me ook vooral vast aan de Visie Zoetermeer 2040 die we hier metelkaarvastgesteld hebben en volgens mijistoch nietzo heellang geleden. lkzou dan graag zeggen 'die visie hebben we hier toch na rijp beraad met elkaar vastgesteld. Laten we in ieder geval de consistentie hebben om daar de eerstkomende jaren mee verder te gaan en daar niet meer van af te wijken'. Want ja, waar blijven we dan? De voozitter: lk stel voor dat u verdergaat. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank. Voozitter, ik had het zo-even over de senioren en doorstroming is

18

Raad 4 november 2024

een sleutelbegrip, want daardoor komen andere mensen aan een woning omdat senioren doorstromen. Dan is de vraag aan de wethouder: hoe denkt de wethouder daar een slag in te slaan? Hoe denkt hij dat te kunnen realiseren? Als ik even terugga naar mijn eerdere betoog over die woningen in het duurdere segment, ook daar is de vraag aan de wethouder: hoe denkt hij dat hij dat kan realiseren binnen die 4O% die er nu voor is uitgetrokken, om het maat zo te zeggen? Ten slotte. De vraag van woningzoekenden is natuurlijk ook om een stem te hebben in dit proces. Want we hebben het natuurlijk heel vaak over de omwonenden die participeren en we hebben het over de woningbouwcorporaties en de marktpartijen. Die hebben allemaal een stem, ook de wijkraad. Maar hoe zit het met woningzoekenden? lk denk dat het goed is om die ook een stem te geven in de plannen die we gaan maken. Daarvoor dienen wij een motie in. Het is eigenlijk een motie die de participatie van deze doelgroep zal bevorderen. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp, een interruptie van mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter. lk ben heel erg benieuwd wie D66 precies voor ogen heeft bij de doelgroep 'woningzoekenden'. De gemiddelde Nederlander verhuist zeven keer. Gaat iedereen er dan zeven keer in zitten? Volgens mij is de gemeenteraad ook bij uitstek... We hebben het vanavond over de woonvisie. Dus dit is ook een beetje de woonraad. Volgens mij komen die belangen hier allemaal terug. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voozitter. Volgens mij is het zo dat... We hadden laatst die bijeenkomst met de marktpartijen en dan blijkt dat 7lïe van de mensen gewoon een woning heeft. Daar wordt natuurlijk goed naar geluisterd, want die participeren volop als er iets in hun buurt gebeurt. En wij als raad luisteren daar dan vaak naar en vinden daar wat van. Maar de woningzoekenden die ook niet professioneel ondersteund worden of zo, hebben voor de rest helemaal geen stem. Het lijkt mij nu juist goed... Het is eigenlijk een oproep aan het college; zoek eens uit hoe dat kan. ln veel andere steden is er inmiddels ook zoiets opgericht. Hoe kunnen we dat in de Zoetermeerse situatie ook realiseren, zodat inwoners die een woning zoeken inderdaad vertegenwoordigd zijn en daar professioneel in ondersteund worden. Hoe kunnen we die een stem geven bijde plannen die in ontwikkeling zijn? De voorzitter: lk zie een aantal interrupties, ik ga eerst nog naar mijnheerVan Gils. Dan zag ik mijnheer Boerboom, mevrouw Van Damme en ook mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, het is volstrekt onjuist dat de woningzoekende geen stem heeft. Die kan hij elke vier jaar bij de gemeenteraadsverkiezingen laten horen en daar hebben we ook allemaal onze verkiezingsprogramma's op geschreven want er staat in het verkiezingsprogramma van elke partij een hele paragraaf voordie mensen die een woning zoeken. Dus die zijn weldegelijk vertegenwoordigd. Maar er is natuurlijk ook nog een praktisch probleem. Je gaat als woningzoekende ook niet heel graag meepraten over een woningbouwproject waar misschien over zeven jaar eens een keer huizen staan. Dat is veel te ver weg voor die mensen. Dat is natuurlijk veel groter probleem. Daarom zitten daar bijna nooit twintigers en dertigers in zo'n paÉicipatiezaal. Die willen nu een huis, niet over zeven jaar. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp, nog een reactie?

De heer Ekkelenkamp (D66): Nou mijnheer de voorzitter, volgens mij doet mijnheer Van Gils zijn leeftijdsgenoten een beetje tekort. Er zijn volgens mij heel veel mensen in die doelgroep die juist wel willen meedenken. We hoeven er ook geen honderden mensen voor aan te laten rukken. lk denk dat het gewoon... Zie bijvoorbeeld de wijze waarop zo'n burgerberaad tot stand is gekomen, zo zou u ook een groep kunnen hebben die een paar jaar lang ons van advies vooziet, en ook het college uiteraard, in de plannen die worden gemaakt. Zo zie ik het eigenlijk. De voorzitter: lk ga nu naar mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter, ik vind het een sympathiek idee van D66. Wij lopen er wel een beetje tegenaan dat we het al erg ingevuld vinden met specifiek een woonraad. Wij zouden ons er meer in kunnen vinden in de opdracht aan het college 'ondezoek hoe we de stem van woningzoekenden beter kunnen vangen in ons participatieproces'. Zodal er iets meer ruimte blijft voor invulling door het college. Hoe kijkt u daar tegenaan?

Raad 4 november 2024

í9

De voozitter: Mijnheer Ekkelenkamp

De heer Ekkelenkamp (D66): Mijnheer de voozitter, volgens mij hadden we hem al zo ruim mogelijk opgezet en geven we heel veel ruimte aan het college om daar invulling aan te geven. Wat mij betreft is die vrijheid er, ook als het anders moet heten of een andere vorm moet hebben. De kern van het punt is: hoe geven we al die woningzoekenden op een bepaalde manier in deze situatie een stem in deze stad? De voozitter: lk zag mevrouw Van Damme, gaat uw gang. Mevrouw Van Damme (SP): Dank u welvoozitter. Misschien heb ik het niet goed begrepen en zit ik er eigenlijk helemaal naast, maar hoe ga je dan met de bewoners om die eigenlijk in het goedkopere segment een woning zoeken, terwijl u eigenlijk in uw pleidooi net aangaf dat u richting de 40% ging, richting dat rapport van Louter? Snapt u mijn vraag? Via de voozitter. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp, snapt u de vraag?

De heer Ekkelenkamp (D66): lk doe een poging om het in mijn eigen woorden te zeggen. Volgens mij is die 40% een pleidooi om ervoor te zorgen dat we in deze stad ook duurdere woningen hebben. Maar dat laat onverlet dat we natuurlijk ook moeten zorgen voor die mensen die een sociale woning nodig hebben en die zijn ook vertegenwoordigd in zo'n woningzoekendenraad. Dus met elkaar maak je plannen voor 'hoe richt je een wijk in, hoe kom je tot balans in de wijk?' Dat is een advies. Dan komt het uiteraard altijd hier aan de orde. Maar het is dus echt breed over alle doelgroepen heen. Dus niet alleen maar de mensen die met een bakfiets door de stad crossen, maar ook mensen op de fatbikes en anderen. Ja, allemaal, iedereen mag meedenken. De voozitter: Dank u wel. lk ga naar mijnheer Van den Boomgaard want die had ook een interruptie. En mijnheer Van der Perk ook nog.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voozitter. Ook een beetje ter onderstreping van wat de heer Van Gils net aandroeg richting mijnheer Ekkelenkamp. Een keer in de vier jaar kunnen mensen kiezen. Een burgerinitiatief hoeft ook niet zo heel veel moeite te kosten, in plaats van een woningraad. En mensen kunnen ook inspreken, dus als het er minder zijn, kunnen ze al gebruik maken van de rechten die we hier binnen de gemeente hebben. Vanwaar het vezoek van D66 om dan met meer kosten nog een extra woonraad op te zetten? Wat draagt dat dan bij? De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u wel mijnheer de voorzitter. lk denk dat het juist goed is dat je niet alleen maar één keer per vier jaar verkiezingen hebt, maar dat je daarnaast ook zoveel mogelijk inwoners in deze stad laat participeren in wat hier gebeurt en het beleid dat wordt ontwikkeld. Vandaar dat we deze motie hebben. Want ja, misschien stemmen mensen wel om heel andere redenen op een bepaalde partij en nemen ze het woningbeleid dan maar op de koop toe. Dat zou maar zo kunnen. lk weet niet welke motieven er allemaal zijn. Maar het gaat erom dat als je met elkaar in deze stad woonbeleid gaat ontwikkelen, je ook die stem van de participerende burger die zoekt naar een woning moet meetellen. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard. De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voorzitter.

We weten hoe het nu gaat in Zoetermeer met participatietrajecten: verkeerde venryachtingen en 'not meeting expectations', om het zo maar te zeggen. Maar het inspreken en het burgerinitiatief blijft nog steeds een mogelijkheid en daar hoor ik u niet over. lk denk dat ze daarmee prima uit de voeten kunnen. Nogmaals, is het niet woning A, dan kunnen ze ook voor woning B kiezen, die dan meer voldoet aan hun behoefte, bij wijze van spreken. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voorzitter. Nou goed, kennelijk heeft u er geen behoefte aan dat mensen dan kunnen participeren. Wij wel en daarom brengen we dat in. lk denk dat het

20

Raad 4 november 2024

een verrfking kan zijn van het beleid, dat de ideeën en de creativiteit van inwoners worden aangesproken en meetellen in de ontwikkeling van het beleid. De voorzitter: Heel kort nog mijnheer Van den Boomgaard, want ik wil naar mijnheer Van der Perk toe.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u, voorzitter, omdat de heer Ekkelenkamp mijn woorden verdraaide. Wij zijn natuurlijk een enorm prodemocratische partij en wij vinden juist dat bij de participatieprojecten en trajecten te weinig gehoor gegeven wordt aan en geluisterd wordt naar omwonenden. Daar ligt juist nog een groter belang. De voozitter: lk stel voor dat we nu naar mijnheer Van der Perk gaan. Gaat uw gang.

De heerVan der Perk(Zór. Zoetermeer): Dank u welvoozitter. Wij vanZól Zoetermeer komen regelmatig op participatiebijeenkomsten en daar kom ik ook vaak de vrijwillige adviescommissie Zoetermeer tegen. Wat gaat die woningraad anders doen dan de vrijwillige adviescommissie? De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp

De heer Ekkelenkamp (D66): lk denk dat de woningvoorraad wat meer cachet zou hebben dan zo'n vrijwilligersorganisatie zoals u die bedoelt. Want volgens mij moet dit gewoon ingezet worden door de gemeente. Met een stukje begeleiding erbij zodat je dus structureel bij de plannen die je maakt de inbreng van de woningzoekende hebt. De voorzitter: lk denk dat dit voldoende is. ik weet niet of u nog verder...? Dat was het einde van uw eerste termijn. Dank u wel mijnheer Ekkelenkamp voor uw eerste termijn.

Motie nr. 2411-10 ingediend door D66 Woningzoekenden raad

" De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat: . de vraag naar woningen in Zoetermeer blijft toenemen; . btj participatietrajecten vaak alleen direct omwonenden betrokken zijn, die doorgaans andere belangen hebben dan woningzoekenden;

overwegende dat: . een woonraad, waarin woningzoekenden vertegenwoordigd zijn, een waardevolle bijdrage kan leveren aan het woonbeleid van Zoetermeer door de betrokkenheid van woningzoekenden te verg-

o .

roten; het perspectief van woningzoekenden cruciaal is om te komen tot woningbouwplannen die daadwerkelijk aansluiten op de diverse woonbehoeften in Zoetermeer; het structureel betrekken van woningzoekenden bij participatietrajecten kan helpen om het woonbeleid effectiever en inclusiever te maken en beter aan te laten sluiten bij de groeiende woonbehoefte;

vezoekt het college:

r

.

het oprichten van een Zoetermeerse woonraad van woningzoekenden te ondezoeken op praktische haalbaarheid, de mogelijke participatievorm(en) en de eventuele kosten, met als doel om won i ngzoekende structureel te betrekken bij woon projecten ;

de raad informeren over de uitkomsten van dit ondezoek en mogelijke vervolgstappen;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dan gaan we naar mijnheer Van Gils met zijn eerste termijn. De heer Van Gils (WD): Voorzitter, dank u wel. We hebben in de commissie al een goed debat gehad en ik ga vanavond niet alles herhalen. Twee weken geleden hebben we drie belangrijke thema's voor de WD benoemd. lk heb voor alle drie een motie vanavond.

Raad 4 november 2024

21

Ten eerste de woningbouwambitie. Het gaat vanavond over een hoop randzaken, maar vooropstaat dat als we niet genoeg huizen hebben, we ze kunnen verdelen en eisen tot we een ons wegen, maar dan valt er aan het eind van de dag altijd iemand buiten de boot. We moeten de woningmarkt weer in balans laten komen. Dat betekent de juiste randvoonrvaarden scheppen, zodat ontwikkelaars huizen kunnen bouwen. We moeten daarvoor terughoudend zijn met aanvullende eisen, wispelturig beleid en onze belangrijkste verantwoordelijkheid nemen, namelijk ervoor zorgen dat er genoeg plekken in de stad beschikbaar zijn om huizen te bouwen. Dat doen we niet door de bouwambitie te baseren op een conservatief en vaag landelijk onderzoek. Dat doen we door goed naar onze stad te kijken, kansrijke locaties te verzamelen en met zoveel mogelijk ambitie de komende vijftien jaar te gaan bouwen aan de stad. Daar zorgt onze motie voor. De voolzitrer: Mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, ik begreep de motie niet helemaal goed, dus vandaar dat ik een informatieve vraag aan de heer Van Gils heb. De eerste bullet van het dictum, van uw verzoek, is 'de ambitie voor het aantal toe te voegen woningen niet te verlagen ten opzichte van de huidige ambities'. Veronderstelt u dat het college dat welvoorstelt? Want ik lees nergens in de stukken dat het college de ambitie wil verlagen. Het wil 130% plancapaciteit doen, zodat je, als het even kan, ook nog wat meer zou kunnen bouwen om in ieder geval sowieso op de ambitie van nu terecht te komen maar niet te verlagen. Dus ik heb dat in ieder geval niet kunnen lezen. De voorzitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Voozitter, ik snap die vraag. ln het stuk Woningbouw als aanjager staat nu een ambitie van 10.735 woningen. Dat is wel over een langere tijdspanne. De oorspronkelijke ambitie was 10.000 met een zoekopgave voor nog 6000 dus ik maak daar toch in mijn ambitie 16.000 woningen van tot 2032. Dal is acht jaar minder lang. Nu hebben we al wel wat huizen gebouwd, maar niet zoveel dat we die ambitie voor een langere tijdspanne terug kunnen brengen naar iets minder dan 11.000 woningen. Dus dat is geen goede uitgangspositie. Dat vind ik lager dan wat er nu is, namelijk die zoekopgave voor die 16.000. Het college is toch een beetje die 16.000 gaan interpreteren als 'dat is onze plancapaciteit', zo van 'ik wil 16.000 woningen'. Maar als we dan 130% van de plancapaciteit doen, lijkt me dat een hartstikke goed idee, maar dat komt daar dan wel bovenop. De voorzitter: M'rjnheer Boerboom, gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Voozitter, ik ben ook wel benieuwd hoe de heer Van Gils reflecteert op het feit dat deze collegeperiode was voorgesteld om 3000 woningen te realiseren en dat we eigenlijk nu al heel duidelijk te zien dat dat in deze periode niet gehaald zal worden en hoe dat gegeven zich verhoudt tot deze motie. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Ja voozitter, een terecht venrijt, denk ik, van Groenlinks. Dat is ook iets wat ik me aantrek. lk vind echt dat we wel een schepje erbij moeten doen om die woningbouwambitie te realiseren, waarbij we natuurlijk nu niet alles halen. Maar er zijn wel heel veel woningen in de tijd opgeschoven. Natuurlijk met de vertraging waar de Entree in is gekomen. Waar het aan het begin van deze collegeperiode nog leek dat deze periode de eerste paal in de grond zou worden geslagen, is dat in de vertraging gekomen. Dat wil niet zeggen dat die woningen er niet meer gaan komen, maar ze zijn er nog niet nu. Dus ik denk dat het de ambitie niet per se in de weg hoeft te staan, want die woningen zullen er wel komen en daar blijven wij ook aan trekken. Daarnaast moeten we gewoon er nog een schepje bovenop doen. De voozitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, dat betekent feitelijk ook dat ambtelijke capaciteit vooruitgeschoven wordt en dat dat dus als we straks alsnog die aantallen willen halen, ook met terugwerkende kracht, als ik u goed begrijp, daar ook iets betekent. Maar mijn vraag is vooral: hoe realistisch is het om nu die ambitie op te hogen als we eigenlijk zien dat zij tot op heden niet gerealiseerd wordt en we straks wel met 1307o plancapaciteit gaan werken?

22

Raad 4 november 2024

De voorzitter: Mijnheer Van Gils. De heer Van Gils (WD): Voozitter, we hebben de afgelopen tijd - ik zit nu iets meer dan zes jaar in de gemeenteraad - eigenlijk continu gevraagd 'wethouder', aan de vorige wethouder en deze wethouder, 'waarom lukt het nu niet om die plancapaciteit te realiseren? Heeft u meer personeel nodig? Hier heeft u de zak met geld, ga ze maar aannemen, want we willen die woningen bouwen'. Als het aan capaciteit schort, dan moeten we zorgen dat het op orde komt. Ja, daar is niet aan te ontkomen. Dat is een probleem als dat niet gerealiseerd wordt. Overigens, we hebben het over een periode van vijftien jaar. Het lijkt me nu ook wel voorbarig om de handdoek maar in de ring te gooien. Als je nu misschien de eerste drie jaar wat minder bouwt, kan je het daarna gewoon met volle kracht wel realiseren. De voozitter: lk zag nog een hand van mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja, kort. lk moest eventjes het antwoord van de heer Van Gils op mijn vraag verwerken. Maar zullen we niet gewoon proberen te realiseren wat we nu als ambitie hebben? Laten we daar gewoon eens mee beginnen. En als blijkt dat er meer kan op verantwoorde manier, dan kunnen we dat altijd weer naar boven bijstellen. Maar laten we nu eerst maar gewoon eens gaan doen wat we bedacht hebben met elkaar in plaats van er weer wat bovenop te doen. De voorzitter: De heer Van Gils.

De heer Van Gils (WD):Voozitter, we hadden zojuist een debatje waarin ook even ter sprake kwam dat die woningen nu elk jaar duurder worden. We hebben heel veel mensen die op zoek zijn naar een naar een woning en elk jaar dat wij die ambitie om meer woningen te bouwen verder vooruitschuiven en hem verlagen omdat we denken 'het gaat allemaal toch niet lukken', staan die mensen aan de zijlijn

en kijken toe hoe elders in de stad de huizenprijzen toenemen en hoe zij nog steeds geen woning kunnen scoren. Als wij de ambitie dan vervolgens hier ook nog eens laag leggen, stijgen die woningprijzen alleen maar nog verder. Dan komen die mensen helemaal niet meer aan een huis. Dus nee, we moeten die ambitie juist verhogen. De voorzitter: Heel koÉ nog mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, een ambitie verhogen terwijlje het niet kunt realiseren, is een papieren ambitie. Daar hebben die mensen ook niets aan. ln papier kan je ook niet wonen. Dus dan zou ik zeggen: ga gewoon bouwen wat je nu aan ambitie neerlegt. Je hoeft het niet te verlagen. En als we kunnen verhogen, kan dat altijd nog, maar nu gewoon doen wat je beloofd hebt. De voozitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): .Ja voorzitter, dat is de discussie waar we het net ook over hadden. Het gaat ook over haalbare eisen stellen, onder andere over de verschillende categorieën woningtypen die we hebben. Daar moet je realistisch over zijn. Wij zijn er realistisch over. Als je de ambitie lager neerlegt, ga je je hele ambtelijke capaciteit inrichten op een lagere ambitie. Dat wordt op een gegeven moment... Dat is voorsorteren op falen dan. Dus ik zeg 'hogere ambitie en als het dan 10% minder wordt, hebben we nog steeds veelwoningen gerealiseerd'. Als we laag inzetten en we halen het niet, dan is dat helemaal jammer. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, onze tweede motie gaat vanavond over een al vaak aangehaald thema. Dat is de verdeling van de woningbouw in percentages. lk wil even stilstaan bij het feit dat percentages op zich... De voorzitter: Mijnheer Van Gils, een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u wel, voorzitter. We hebben die motie natuurlijk al kunnen lezen en ik wil daar wel direct duidelijkheid over hebben. Dus om die duidelijkheid te scheppen is mijn vraag: is het de bedoeling van de heer Van Gils om het coalitieakkoord op dit punt open te breken en de afgesproken percentages los te laten, met dien verstande dat de percentages geen fictie zijn

Raad 4 november 2024

23

maar zich heel concreet vertalen naar absolute aantallen te bouwen woningen? De voozitter: lk stelwel voor dat we overigens even de toelichtingen afwachten. Want ik snap dat u ze allemaal rondstuurt, maar het is ook even de bedoeling... En dan de raad, dus ik laat nu toe, maar laten we dat even met elkaar afspreken. Mijnheer Van Gils, gaat uw gang. De heer Van Gils (WD): Sorry, voorzitter, maar ik snap de vraag niet, maar misschien dat u zo dadelijk als ik mijn tekst heb gezegd, er wel wijs uit bent geworden. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard?

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dan zal ik het verduidelijken. lk zal de vraag nog duidelijker stellen: is het de bedoeling van de WD om via de woningbouwquota's meer miljonairs naar de stad te trekken dan afgesproken in het coalitieakkoord ten koste van onze woningzoekende inwoners die geen villabudgetten hebben? Gewoon graag een eerlijk antwoord. De voozitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, het is mij een totaal raadsel waar deze opsomming aan termen vandaan komt. Ze staan in ieder geval niet in mijn motie. De voozitter: lk stel voor dat u verdergaat met de behandeling van uw... lk zag overigens nog wel een

hand. Mijnheer Van der Vlies? De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja voozitter, ik vroeg me even af... Want ik heb hier toevallig het coalitieakkoord voor me, maar ik zie daar ook niet die percentages in staan, zoals mijnheer Van den Boomgaard net suggereerde. Dus ik vraag me af waar hij het over heeft. De voorzitter: lk stel voor, nogmaals... Mevrouw Kraneveldt. Ik zou toch willen voorstellen dat de heer Van Gils eerst even die toelichting op die motie geeft. Dat lijkt me wel zo netjes, want hij is nog niet eens ingediend officieel. Dan gaan we vervolgens met u het debat aan. Dat lijkt me wel zo sjiek, toch? Mijnheer Van Gils, licht u hem eens even toe.

De heer Van Gils (WD): Dank u wel. De percentages. lk wilde erbij stilstaan dat die percentages op zichzelÍ natuurlijk niets waard zi4n.75o/o sociale huurwoningen als je 100 woningen bouwt is maar de helft van het aantal als je 10% sociale huunroningen gaat bouwen, maar je bouwt 1500 woningen. Dus je kunt beter het aantal woningen bouwen dan het percentage. Daarnaast zijn woningen duur. En als we eisen stellen aan de prijs, dan moet dat ergens vandaan komen. Dat doen we bijna altijd door de projectontwikkelaar rendabele en onrendabele woningen te laten bouwen. Zo kunnen ze de opbrengst van de ene categorie woningen gebruiken om de andere categorie te betalen. Maar daar zit een grens aan. Je hebt een bepaald aantal rendabele huizen nodig om de onrendabele te kunnen betalen. Hoe hoger het percentage onrendabele woningen wordt, hoe krapper de businesscase wordt. En die businesscase hoeft uiteindelijk niet eens negatief te zijn, met de krapte, ook in de bouwmarkt, betekent het uiteindelijk dat als het in Zoetermeer maar onaantrekkelijk genoeg wordt vergeleken met andere steden, dat ze ergens anders gaan bouwen. Dan hebje wel hoge percentages afgesproken, dan kun je wel met flitsende krantenkoppen claimen voor de lagere segmenten te bouwen. Maar dan kan hier uiteindelijk echt niemand komen wonen.

Daarom onze motie ln percentages kan je niet wonen, waarin we het college oproepen om bij de verdere uitwerking de percentages om te zetten naar absolute minimale aantallen, zonder begrensd maximum. Als er dan extra rendabele woningen nodig zijn om alle plannen te realiseren, kunnen we gewoon gaan bouwen. Het gaat er ons dus ook niet om of de percentages vanavond juist zijn, of anders moeten, of dat ze nog veranderd worden, maar dat we begin volgend jaar besluiten over minimale aantallen huizen die er kunnen komen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, ik kon u niet zien. Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja voozitter, u spreekt in uw motie over'verzonnen percentages'. Maar die percentages komen natuurlijk ergens vandaan. Die zijn niet verzonnen. Die zijn gebaseerd op onderzoek. Dus waarom vindt u het veaonnen percentages? En twee:voorwelk probleem is dit nu een oplossing? Als we met elkaartussen de 10.000 en 16.000

24

Raad 4 november 2024

woningen bouwen en we zetten het niet in percentages, maar in aantallen, komt het uiteindelijk toch op hetzelfde neer? Dus ik zie gewoon niet wat dit nu voor meenvaarde biedt. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, op de eerste vraag 'waarom zijn die percentages verzonnen?' Omdat ook in dit laatste onderzoek gewoon wordt verwezen naar het vorige beleid. Het college heeft in een Woondeal percentages afgesproken, in de Woondeal die in de Tweede Kamer voorligt staat een aantal percentages. Die komen wel redelijk uit de hoge hoed en voor een heel groot deel overigens gewoon uit de historie, omdat we dat aantal woningen nog hebben. Daar kun je ook niet te snel van afiruijken.

Maar belangrijker nog 'waarom is deze motie nodig?' Omdat mevrouw Kraneveldt zegt'we gaan woningen bouwen', maarwij gaan helemaal geen woningen bouwen. Andere mensen gaan woningen bouwen en dat is belangrijk. lk zie u uw hoofd schudden. Maar dat is wel een heel belangrijk feit. Omdat zij die woningen niet bouwen als zij daar vervolgens geen geld aan kunnen verdienen. Niemand zal dat gratis doen. Dus we moeten het wel aantrekkelijk genoeg houden voor projectontwikkelaars om woningprojecten te bouwen. Dan kunnen we zoveel mogelijk daarvan proberen onrendabel te laten zr1n, zodatze zo betaalbaar mogelijk worden voor de mensen met de kleinste beurs, maar dat heeft een grens. Door niet in percentages te denken, maar in minimumaantallen, kun je dan altijd zorgen dat er genoeg onrendabele woningen bijkomen en dat de businesscase gezond blijft. De voorzitter: lk zag een interruptie van mijnheer Velner. En dan mijnheer Boerboom.

De heer Velner (SP): De heer Van Gils geeft aan 'als ondernemers of aannemers in Zoetermeer niet bouwen, bouwen ze wel elders in het land'. Volgens mij is de financiële situatie in de regio voor iedereen hetzelfde. Dus waarom denkt mijnheer Van Gils dat ze dan niet bij ons gebouwd zullen worden, maar wel in omliggende gemeenten? De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, dat heeft natuurlijk te maken met het feit dat wij over de Zoetermeerse percentages gaan. En als wij in Zoetermeer nu hogere eisen stellen dan in de regio, waardoor het in Zoetermeer onaantrekkelijker wordt dan elders in de regio, wordt het dan dus onaantrekkelijker in Zoetermeer. De voorzitter: Mijnheer Boerboom, gaat uw gang. De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voorzitter. lk snap de behoefte van de heer Van Gils wel, maar de realiteit is natuurlijk dat wij niet eens de meest ambitieuze percentages stellen. Als je kijkt naar Den Haag, wat die aan sociale woningbouw wil realiseren, valt wat wij vragen eigenlijk in het niet. Daarnaast heeft u vorige week gevraagd 'kom nou met een soort financiêle vertaling bij de uitwerking', want er zijn natuurlijk veel meer instrumenten waarmee we kunnen sturen. Dat zit niet alleen in 'hoeveel dure woningen en hoeveel betaalbare woningen moeten daar tegenover staan?' Dus ik zou u eigenlijk willen vragen om even te wachten hoe het college invulling gaat geven aan die financiële paragraaf om dan met elkaar te kijken 'moeten we daar iets aan doen om dit daadwerkelijk te kunnen realiseren?' De voorzitter: Mijnheer Van Gils. De heer Van Gils (WD): Voozitter, de eerste vraag ging over'waarom kan in Den Haag het percentage hoger zijn?' Dat is natuurlijk ook een andere setting.

Naarmate de grondprijzen toenemen omdat er meer mensen willen wonen, kun je met dat beperkte hoge segment meer geld verdienen. Daar hebben we in Zoetermeer helaas toch een andere realiteit dan het centrum van Den Haag. Of misschien is dat eigenlijk wel positief, want daardoor zijn de woningen hier wat goedkoper en hebben we geld over voor

iets anders. Dan het andere punt over het financiêle plaatje dat in de toekomst komt. Kijk, deze motie vraagt in de kern niet heel veel meer dan dat de percentages, waar we vanavond hopelijk met elkaar uitkomen, worden vertaald, niet naar een percentage, maar naar een minimumaantal. Dus stel dat we vandaag in het scenario van de motie van de PvdA afspreken dat er 30% sociale huurwoningen moeten komen,

zet dan als we die woningbouwambítie vaststellen, het minimum neer. Want wat is erop tegen dat er eventueel meer rendabele woningen komen, zodat we dat minimale aantal sociaal gewoon kunnen

Raad 4 november 2024

25

realiseren? Dan hebben we aan de ene kant de mensen die in de vrije sector kopen, geholpen en aan de andere kant de mensen die in een sociale huurwoning moeten wonen. Daar maken we volgens mij iedereen het blijst mee. Anders krijg je dat projecten niet doorgaan en dan is iedereen ongelukkig. De voozitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Voorzitter, zoals ik zei, ik zou toch echt eerst willen kijken naar andere instrumenten om te sturen. Want als we straks heel veel dure woningen bouwen in de stad, neemt dat natuurlijk wel ruimte in. Ruimte die we misschien in de toekomst, als we misschien weer opnieuw naar die balans in de stad willen kijken, niet meer kunnen gebruiken voor betaalbare woningen. Dus indirect nemen we hier wel een voorschot op de toekomst en op de balans in de stad die we misschien met elkaar willen realiseren. Hoe ziet u dat? De voozitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Ja voorzitter. Mijnheer Boerboom vroeg ook om wat inzichtelijk te maken bij het vervolgtraject hoe die ambitie er precies uit zou zien op het gebied van ruimtegebruik en wat het betekent voor het groen. Misschien kan je dit dan ook daarin meenemen? Weet u, we hebben het over 2040. lk denk dat dat gewoon mogelijk is. Dit helpt alleen maar met de haalbaarheid. ln het ergste geval krijg je iets meer woningen dan we nu hadden geambieerd. We hebben een groot woningtekort dus laten we hopen dat we te veel woningen bouwen. De voorzitter: Volgens mij kunt u verdergaan want u had nog één motie. Gaat uw gang.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, dan het laatste thema, betaalbaar. Het is een term die vanavond vaak valt. Hij valt ook op straat vaak, maar het is toch een beetje venrarrende en ook wel polariserende term. Een woning die wordt verkocht, is per definitie voor iemand betaalbaar. lk zei dat ook al in de commissie. Het maakt de term betaalbaar daarbij wat ongelukkig dat we hiermee de suggestie wekken dat er ook een soort categorie onbetaalbare woningen is. Dat werkt voor de beeldvorming averechts. Laten we voorkomen dat we bij nieuwbouw het draagvlak onnodig verkleinen door te suggereren dat we onbetaalbare woningen bouwen en in plaats van betaalbaar een term gebruiken waar iedereen iets aan heeft. De voorzitter: Mijnheer Van Gils, een interruptie van mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Vooaitter, ik deel het idee van de heer Van Gils dat betaalbaar een lastig begrip is, dat niet altijd overal echt goed van toepassing is. Alleen is betaalbaar natuurlijk wel een term die landelijk en regionaalook wordt gebruikt. Als wij dan die term zouden schrappen, wordt het natuurlijk ook wel erg verwarrend om de samenhang tussen allerlei afspraken, landelijk en regionaal en lokaal, te zien. Zouden we het college niet beter kunnen vragen 'houd die termen gewoon in de afspraken die we met derden maken, maat zotg dat je voor Zoetermeer bij bijvoorbeeld projecten, wat meer specificeert voor wie je dan betaalbaar bouwt op dat moment, voor welke groepen je bouwt'. Dus dat je de term niet zozeet weghaalt, maar wat meer specificeert? ls dat niet veel handiger? De voorzitter: De heer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): De vraag ís eigenlijk tweeledig. Wat het college in ambtelijke stukken met andere overheden op regionaal of landelijk niveau doet, dat kan me wel een klein beetje gestolen worden. Dat ziet uiteindelijk niemand, hoe je het dan wel of niet noemt. Maar het gaat er natuurlijk om dat als je een woningbouwproject achter in je straat krijgt en de gemeente zegt '30% van de woningen wordt betaalbaar', de gemeente eigenlijk ook zegt '70% wordt onbetaalbaar'. Dan ben je je eigen weerstand aan het creëren. lk hoop toch dat we daar een beetje van af kunnen stappen. Nog los van het feit dat betaalbaar niet alleen afhankelijk is van je inkomen, van of je al een huis hebt, hoeveel geld je zelf meeneemt, wat de rentestand is. Er zijn zoveel aspecten die daarop van invloed zijn dat het gewoon een ongelukkige term is. Laten we die gewoon harder maken. Misschien gewoon tot een bepaald bedrag? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt nog kort.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, mijn tweede vraag zou zijn: wat zou dan het alternatief zijn?

26

Raad 4 november 2024

De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): lk denk dan zelf in prijscategorieën en of je er daar drie of acht van maakt, is ons om het even. Dat laat ik graag aan het college om daar de beste categorie voor te kiezen, of een selectie te maken. En of dat 'laag-middel-duur' is... Dat laatste moet niet 'duur' maar 'hoog' zijn, nu doe ik het zelf al weer. Gevaarlijke termen zijn het allemaal. Maar laten we gewoon feitelijke termen kiezen, zodat we als gemeente daar feitelijk over communiceren. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp, gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja dank u, mijnheer de voorzitter. lk vraag me een beetje af of wij dit als raad wel kunnen afschaffen, want de mensen in de stad blijven dat gewoon gebruiken, volgens mij. Die vinden iets een betaalbare woning vanuit hun perspectief. Als je wilt communiceren met je inwoners, heb je ook die taal nodig die de inwoners daar ook voor gebruiken, dus waarom zou het dan daarom afgeschaft moeten worden? De voorzitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, ik was niet van plan om de inwoner te verbieden om bepaalde woorden te gebruiken, maar laten we als gemeente de termen niet gebruiken in de officiële communicatie. Het is net zo als wanneer iemand aan mij vraagt'komen daar betaalbare woningen?'. Dan is het antwoord la, dat ligt heel erg aan wat u betaalbaar vindt'. Dat is een beetje het antwoord. Dat lijkt me ook het antwoord dat de gemeente hoort te geven. Vervolgens geef je het antwoord 'we gaan woningen bouwen tot de categorie X, Y en Z'. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp nog?

De heer Ekkelenkamp (D66): Nog een poging. Als er een woningbouwproject van de grond komt, dan is natuurlijk de vraag van inwoners 'kan ik dat betalen?' Dus dan is de vraag 'zijn het betaalbare woningen?' Dan kan ik wel zeggen 'die categorie betaalbaar of niet betaalbaar kennen wij niet bij de gemeente'. Maar dat is wel de vraag van de mensen natuurlijk. De voorzitter: Mijnheer Van Gils De heer Van Gils (WD): Maar als mijnheer Ekkelenkamp aan mij vraagt 'kan ik die woning betalen?', dan zal het antwoord bijna altijd 'ja' zijn, want u pleit natuurlijk voor de duurdere categorie woningen. En als een student dat aan mij vraagt, is het antwoord heel anders. Dus dat hangt van ieders individuele situatie af. Dat maakt de term ook zo ongelukkig. Die vraag kunnen we helemaal niet voor iedereen beantwoorden, want die verschilt voor iedereen. De voorzitter: Oké, volgens mij is dit voldoende. lk kijk even of u verder nog iets voor de eerste termijn heeft, mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, ik wilde afsluiten met nog twee kleine puntjes. lk had in de commissie al mijn zorgen geuit over de leefbaarheid van woningsplitsen. Daarvoor heeft de PvdA een motie voorbereid die wij mee indienen. En om snel specifiek ook voor het ziekenhuispersoneel voorrang te regelen op de woningmarkt, dienen we de motie van Groenlinks mee in.

Motie nr. 2411-11 ingediend door WD, Zó! Zoetermeer Ambitieuze ambities "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat: . in de contourennotitie Woningbouw als aanjager wordt gekozen voor een woningbouw ambitie tot 2040 van 10.735; . dit getal een afgeleide is van de venruachte autonome groeivan het aantal huishoudens in de regio Haaglanden van 14o/o tot 16%;

Raad 4 november 2024

27

overwegende dat: het toevoegen van woningen niet alleen als doel heeft om in de woningbehoefte voortkomend uit de autonome groei van Zoetermeer te voozien, maar ook om in Zoetermeer voldoende massa te behouden om voorzieningen te betalen die een middelgrote stad nodig heeft, zoals een ziekenhuis, een levendig stadscentrum en goede ov-verbindingen; het risico dat te bouwen woningen leeg komen te staan in de periode tot 2040 verwaarloosbaar is; in landelijke groeiprognoses van de bevolking stelselmatig de groeiwordt onderschat;

.

r o

spreekt uit: . dat ten tijde van de huidige woningnood de ambities voor het toevoegen van woningen beter te hoog dan te laag gelegd kunnen worden; verzoekt het college om in het volkshuisvestingsprogramma: . de ambitie voor het aantal toe te voegen woningen niet te verlagen ten opzichte van de huidige

r

ambities; de ambitie te baseren en onderbouwen op basis van het aantal kansrijke (toekomstige) bouwlocaties in de stad en niet (enkel) op de venrrachte autonome groei;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr.2411-12 ingediend doorWD ln percentages kan je niet wonen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat:

o

o .

in het coalitieakkoord is afgesproken "We streven op de lange termijn naar een evenwichtige balans tussen sociale huur, particuliere huur en koopwoningen. Per project of gebied kijken we wat nodig

is, waarbij we ons richten op doelgroepen, de effecten op de wijk en de realisatie van de Visie Zoetermeer 2040. We hebben oog voor de betaalbaarheid en houden rekening met de balans in de regio en de landelijke ontwikkelingen of richtlijnen."; in de contourennotitie Woningbouw als aanjager op stadsniveau wordt gestreefd naar een mix van 30% sociale huur, 30% middenhuur en betaalbare koop, en 4oo/o dure huur- en koopwoningen; er in alle prijssegmenten een tekort aan woningen is;

ovenruegende dat:

r

o . .

de woningnood alleen wordt opgelost door zoveel mogelijk woningen te bouwen in elk segment, niet doorvast te houden aan verzonnen percentages; het toevoegen van woningen in de hogere prijsklassen door verhuisbewegingen ook woningen vrijspeelt in de midden- en sociale prijsklassen; dat het toevoegen van woningen in de hogere prijsklassen vaak eenvoudiger is omdat de woningen rendabel zijn voor projectontwikkelaars; lagere percentages sociale huur meer sociale huunruoningen kunnen betekenen als daardoor in

totaal meer woningen gebouwd kunnen worden (30% van 10.000 = 3.000 l20o/o van 16.000 = 3.200);

verzoekt het college om in het volkshuisvestingsprogramma: r de woningbouwambities per prijssegment in absolute minimale aantallen vast te leggen en niet de totale ambitie te verdelen in percentages; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-13 ingediend door WD, Zoetermeer Vooruit, GhristenUnie-SGP Betaalbaar is subjectief "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat: in veel beleidsdocumenten, waaronder de contourennotitie, gebruik wordt gemaakt van subjectieve

o

28

Raad 4 november 2024

termen als'betaalbaar': overwegende dat:

r

r

of een woning betaalbaar is, sterk afhankelijk is van de individuele situatie van een huishouden, waaronder inkomen, opgebouwd vermogen, leeftijd en de positie in de wooncarrière; de term 'betaalbaa/ suggereert dat er een ander woningsegment 'niet betaalbaa/, of 'onbetaalbaar' is, hetgeen niet klopt;

vezoekt het college om:

.

brj het opstellen of hanteren van definities rondom prijsklassen voor woningen te stoppen met het gebru ik van su bjectieve termen als'betaalbaar' ;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: lk dank de heer Van Gils voor zijn eerste termijn. Dat geeft mij de gelegenheid om u als voorzitter voor te stellen tot 21.00 uur te schorsen. lk schors de vergadering.

Schorsing De voozitter: lk heropen de vergadering. Dames en heren, mag ik u alstublieft wel verzoeken om zich een beetje aan de tijd te houden die we met elkaar hebben afgesproken? Dat lijkt me welzo netjes. lk heropen de vergadering en dat betekent dat we verdergaan met de eerste termijn van de gemeenteraad. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van Proosdij. Gaat uw gang.

De heer Van Proosdij (CDA): Dank u wel voorzitter. Het CDA Zoetermeer kan zich goed vinden in de contourennotitie. Tegelijkertijd willen we twee speerpunten benadrukken die we hebben verwoord in twee moties; één over betaalbaarheid voor middeninkomens en één over duuzaamheid. Voor het CDA Zoetermeer staat betaalbaarheid voor middeninkomens voorop. Onze leraren, zorgveF leners en politieagenten vormen de ruggengraat van onze stad, maar ze hebben steeds meer moeite om een betaalbare woning te vinden. Sociale huunaroningen zijn immers gericht op lagere inkomens, maar middeninkomens vallen vaak tussen wal en schip. Het inkomen is te hoog voor sociale huur en te laag voor de vrije sector. Dit belemmert de doorstroom en verhoogt de druk op de sociale huurmarkt. Wij vragen het college daarom om richtprijzen vast te stellen voor koop- en middenhuunltroningen, waarbij de betaalbaarheid wordt gedefinieerd als maximaal 30% van het netto-inkomen van de middeninkomens.

Wij realiseren ons dat dit een ambitieuze opdracht is, gezien de woningmarkt. Daarom vragen we het college om afspraken te maken met ontwikkelaars en woningbouwcorporaties zodat minstens 30% van de woningen in nieuwbouwprojecten betaalbaar blijft voor deze groep. De voorzitter: Mijnheer Van Proosdij, een interruptie van mijnheer Van Gils. De heerVan Gils (WD): Voozitter, het was de CDA-bewindspersoon in het vorige kabinet die volgens mij de middenhuur heeft gereguleerd en daar ook prijzen aan heeft gehangen. Hoe is dit anders? De voozitter: Mijnheer Van Proosdij. De heer Van Proosdij (CDA): Als we heel even verdergaan, dan kom ik daaraan toe.

De voozitter: lk kijk even naar mijnheer Van Gils. lk stel voor dat mijnheer Van Proosdij verdergaat met zijn betoog. De heer Van Proosdij (CDA): Mag ik heel even verder? Als het dan nog niet goed is, dan... De voorzitter: Zeker, ik stel voor dat mijnheer Van Proosdij verdergaat met zijn betoog De heer Van Proosdij (CDA): Even kijken. lk was bij nieuwbouw 30% betaalbaar voor deze groep. Dat

is niet anders. Maar wij zien kansen om dit te realiseren door bijvoorbeeld slimme bouwmethoden en flexibele vormen van eigendom te verkennen, zoals huurkoop en coóperatief eigendom. De voorzitter: Mijnheer Van Gils

Raad 4 november 2024

29

De heer Van Gils (WD): Ja, mijn vraag ging erover dat de heer Van Proosdij het college vraagt in zijn motie om een richtprijs vast te stellen. Volgens mij is die wettelijk bepaald voor middenhuur, zoals door de heer De Jonge in het vorige kabinet ingediend. Maar vervolgens, want dat is dan maar meteen m'rjn tweede vraag, heeft die richtprijs ervoor gezorgd dat er nergens meer middenhuur wordt gebouwd, want dat is allemaal niet meer rendabel. Dus wat is precies het plan? De voorzitter: Mijnheer Van Proosdij De heerVan Proosdij (CDA): Dank u welvoozitter. lk realiseer mijdat het in deze markt ernstig moeilijk is om die huizen te bouwen, maar ik denk ook wel dat je out of the box kan denken in dit geval. Je ziet

inderdaad, ik geloof dat het voorbeeld al een keer genoemd is, dat een beetje huis tegenwoordig € 450.000,00 kost. Daar kom je als middeninkomen echt niet aan toe. Maar er zijn best bouwvormen te verzinnen, en ik noemde die net, zoals bijvoorbeeld flexibele vormen van eigendom zoals huurkoop en coóperatief eigendom, die net dat stukje extra kunnen leveren wat je op dit moment niet kunt. Dat is wat ik eigenlijk vraag. De voorzitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Misschien dat ik mijnheer Van Proosdij dan kan helpen, want wilt u dan niet eigenlijk een motie indienen zodat het college gaat onderzoeken wat andere eigendomsvormen kunnen betekenen voor de Zoetermeerse woonvisie en het college vragen dat voor te leggen aan de raad begin volgend jaar? De voorzitter: Mijnheer Van Proosdij.

De heer Van Proosdij (CDA): Naar mijn beleving deed ik dat net in mijn spreektekst. Als ik dat verkeerd heb, dan hoor ik dat graag. De voorzitter: Heel kort nog, mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Het gaat natuurlijk om moties, daar staan teksten in en die zijn opgeschreven. Dus ik weet niet of u dan een gewijzigde motie gaat indienen, maar ik verwijs naar wat u in uw motie heeft opgeschreven. De voorzitter: Mijnheer Van Proosdij

De heerVan Proosdij (CDA): Dank u welvoozitter.lkzal nog even kijken of de motie overeenkomt met de spreektekst en anders zal ik die nog even aanpassen. De voorzitter: Gaat u verder

De heer Van Proosdij (CDA): Onze tweede motie, voozitter, gaat over duuzaamheid. Landelijke regels leggen al de basis voor energiezuinigheid en toegankelijkheid, maar de contourennotitie benadrukt dat dit slechts een startpunt is. Er zijn goede mogelijkheden om de ambities lokaal te versterken. Dit kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van subsidies en lokale initiatieven zoals het Energieloket en Duurzaamheidsfonds die verduurzaming financieel en praktisch haalbaar maken. We dagen het college uit om hier een plan voor te maken. Wij zouden graag zien dat de nieuwe woningbouwprogramma's aan hogere kwaliteitsnormen voor energiezuinigheid voldoen en dat de normen worden vastgelegd in het volkshu isvestin gsprogram ma. De voozitter: Mijnheer Van Proosdij, een interruptie van mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, we hadden het er net op de gang over, maar ook voor de gemeenteraad hier, het zijn weltwee heel verschillende dingen die de heer Van Proosdij aanhaalt. Nieuwbouwprojecten en het energieloket voor bestaande woningen, dat zijn twee heel andere dingen. Dus als u kwaliteitsnormen gaat opnemen voor nieuwbouw, heeft het energieloket daar helemaal niets mee te maken. Dus ik ben heel erg benieuwd waar u nu specifiek naar zoekt wat er dan bij moet, los van alle al bestaande wettelijke regelingen rondom vezameling van nieuwbouwwoningen.

30

Raad 4 november 2024

De voorzitter: Mijnheer Van Proosdij

De heer Van Proosdij (CDA): Dank u wel voozitter. Eigenlijk dagen we het college uit om daar een plan voor te maken, om eens out of the box te denken. De ambitie is er zelfs om verder te gaan dan de wettelijke minimale eisen, dus wij dagen het college uit om eens te kijken of wij daar als Zoetermeer een steentje aan kunnen bijdragen. Of het Energieloket of het Duurzaamheidsfonds daar de goede voorbeelden voor zijn? Misschien niet, maar dat is het idee waar het over gaat. Dank u. De voozitter: Heel kort nog mijnheer Van Gils, want dan wil ik naar mijnheer Van der Perk die ook een

interruptie heeft. De heer Van Gils (WD): Voorzitter, ik zie het CDA vandaag een motie van de PvdA voor meer middenhuunaroningen of middenkoopwoningen indienen. lk zie het CDA zelf een motie indienen voor betaalbare woningen. lk zie een CDA-motie dat het allemaal duurzamer moet. lk vind het allemaal wel een beetje gratis bier als het argument daarvoor is 'er moet out of the box gedacht worden'. Dat is toch wel heel mager. De voorzitter: Mijnheer Van Proosdij. De heer Van Proosdij (CDA): Dat vind ik nu eenmaal niet, eerlijk gezegd. Wij als CDA staan ervoor om voor iedereen betaalbare woningen te bouwen. De WD heeft dat wellicht niet, maar wij wel en daarom steunen wij de moties waaryan wij denken dat ze bij ons passen. De voozitter: lk ga naar mijnheer Van der Perk.

De heer Van der Perk (Zó! Zoetermeer): Ja, dank u wel, voorzitter. We hanteren landelijk al de 'bijna energiezuinig'-normen voor nieuwbouw die zorgen voor energiezuinigheid. Wat voegen deze kwaliteitsnormen specifiek toe aan wat vereist is en hoe ziet het CDA dit werken, naast de bestaande regelgeving? De voozitter: Mijnheer Van Proosdij

De heer Van Proosdij (CDA): Dank u wel voorzitter. ln de bestaande regelgeving, zoals die is vastgesteld door de RVO, staan de minimale eisen. Tenrrrijl ik denk, en het college ook aangeeft, dat er best ruimte is voor een beetje meer ambitie in Zoetermeer. En daar pleiten we voor: college, kijk er eens naar hoe je die ambitie kunt waarmaken. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog.

De heer Van Proosdij (CDA): Voozitter, wij zien de contourennotitie als een veelbelovend begin. We hebben er alle vertrouwen in dat het college deze punten serieus meeneemt bij de verdere uitwerking. Dank u wel. De voorzitter: lk zie nog een interruptie van mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel, voorzitter. lk was zelf best kritisch op het college over de resultaten tot nu toe op het gebied van woningbouw, dat we eigenlijk al zeker weten dat we geen 3000 woningen gaan realiseren deze coalitieperiode, dat we twee keer een toezegging hebben gehad van het college om dit stuk aan te leveren en dat het er toen niet lag. Hoe kijkt het CDA daartegen aan? De voorzitter: Mijnheer Van Proosdij

De heer Van Proosdij (CDA): Dank u wel voozitter. Wij vinden eigenlijk ook wel dat het sneller had gemogen, maar we vinden ook dat het zorgvuldig moet gebeuren. Als ik ervan uitga dat het zorgvuldig gebeurt, dan duuÉ het allemaal wat langer. En ja, daar moeten we het dan maar mee doen. Dank u wel. De voozitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voorzitter, twee dingen daarover. Het ene is: ik ben ook voor zorgvuldigheid. Maar als het college zelf eerst heeft aangegeven het in juli 2023, een jaar later, te

Raad 4 november 2024

31

kunnen opleveren en we nu eind 2024 zitten en er nog geen stuk is, dan heeft dat toch niets meer met zorgvuldigheid te maken? Dan had het toch... lk bedoel maar, een paar maanden uitstel, prima, maar toch niet meer dan anderhalf jaar uitstel ten opzichte van de eerste toezegging? En ten tweede ben ik dus ook benieuwd hoe u aankijkt tegen het feit dat die 3000 woningen, die u zelf volgens mij ook niet voor niets als ambitie heeft neergelegd als coalitiepartij, niet gehaald zullen worden. De voorzitter: Mijnheer Van Proosdij

De heer Van Proosdij (CDA): Dank u wel voorzitter. Uw eerste vraag, help me nog even, die ging over hoe ik het vond dat het college er anderhalf jaar langer over gedaan had. lk vind dat het sneller had gemoeten, maar waarom het precies niet zo snel gegaan is, kunt u beter aan het college vragen, denk ik.

De tweede, die 3000 woningen. Ja, dat is altijd een ambitie die blijft staan, maar er zijn zoveel dingen waar je afhankelijk van bent in de huidige markt dat ik het me kan voorstellen dat je het niet haalt. Belangrijker is dat we dat in de toekomst zullen inhalen doordat bouwprojecten wel degelijk op stoom komen. Dan ga ik ervan uit dat de ambitie gehaald zal gaal worden. De voorzitter: Dank u wel. lk zie geen interrupties meer, dan dank ik mijnheer Van Proosdij voor zijn eerste termijn.

Motie nr. 2411-14 ingediend door GDA, D66 Vergroten van betaalbare won ng kansen voor midden inkomens i

"De gemeenteraad van Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat:

o r .

middeninkomens, zoals leraren, zorgverleners en politieagenten, essentieel zijn voor de leeÍbaarheid en economische vitaliteit van Zoetermeer, maar dat zij door de huidige woningmarkt steeds minder kans hebben op een betaalbare koop- of huurwoning; het woningbehoefteonderzoek aangeeft dat slechts 25Yo van de koopwoningen onder de € 355.000,00 ligt, tenrijl de vraag in dit segment voor middeninkomens aanzienlijk hoger is; de bestaande verdeling van 30% sociale huur, 30% middeldure en 40Yo duurdere woningen een goed uitgangspunt is, maar dat extra inzet nodig is om daadwerkelijk woningen beschikbaar te maken voor middeninkomens;

ovenregende dat:

r

r .

betaalbaarheid concreet moet worden gedefinieerd om effectief te kunnen sturen op de toegankelijkheid van woningen voor middeninkomens;

bindende afspraken met ontwikkelaars noodzakelijk zijn om het aantal betaalbare woningen in nieuwbouwprojecten daadwerkelij k te real iseren ; transparantie over de voortgang en effectiviteit van deze maatregelen nodig is om het beleid tijdig te kunnen bijsturen;

verzoekt het college om: . richtprtjzen vast te stellen voor koop- en middenhuurwoningen, met betaalbaarheid gedeÍinieerd als maximaal 30% van het netto-inkomen van middeninkomens, zodat er een concrete basis is om woningen betaalbaar te houden voor deze groep; r in samenwerking met ontwikkelaars en woningcorporaties bindende afspraken te maken voor het realiseren van ten minste 30% betaalbare woningen in nieuwbouwprojecten voor middeninkomens om te waarborgen dat nieuwbouwprojecten toegankelijk blijven voor deze groep; r de raad jaarlijks te informeren over de voortgang en realisatie van betaalbare woningen in deze prijscategorieën voor middeninkomens, met specifieke aandacht voor het aandeel daadwerkelijk betaalbare woningen en de toegankelijkheid voor middeninkomens, zodat de raad de resultaten kan monitoren en bijsturen indien nodig; en gaat over tot de orde van de dag."