Notulen raad 4 november 2024 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 4 NOVEMBER2024

Voorzitter: de heer Bezuijen, burgemeester Secretaris: de heer Blokland, griffier Aanwezig zijn: 39 leden, te weten: de heren Aiobi en Aptroot, de dames Bakkers en Bink-Winterkamp, de heren Van den Boomgaard en Boerboom, de dames Bout-Wijngaards en Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman, mevrouw Van Damme, de heren Doncker, Duiven en Ekkelenkamp, de heren Van Gils en Haak, de dames Haak, Hoekstra en Kraneveldt-van der Veen, de heer Markes, mevrouw Mertens, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian, Nawijn, Nikerk, Van der Perk, Van Proosdij en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Smits, Van der Snoek, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, De Vogel en Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heer Zamani Tevens aanwezig zijn: 6 wethouders, te weten: de heer Blansjaar, mevrouw Frinking, de heer ledema, mevrouw Van der Meer, de heer Velzen, de heer Weenarag Afiruezig zijn:-

AGENDA

1.

2. 3.

Opening en vaststelling agenda Spreekrecht Mondelinge vragen

4.

Mededelingen

5. 6.

Afdoening ingekomen stukken Hamerstukken a. Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp Gemeenschappelij ke Regeling Vei ligheidsreg io Haaglanden 2025

b. Raadsvoorstel Controleprotocol c. RaadsvoorstelWijziging teksten en tarieven ten aanzien van leges huwelijk en registratie paÉnerschap en omgevingsplanactiviteiten 2025

d. Raadsvoorctel Zienswijze deelname Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio's e. Raadsvoorstel Procedurevoorstel burgeri n itiatief 'meidenavonden'

f. Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Woonbeleid

g. Besluitenlijsten en notulen van 7 en 14 oKober 2024

7

I

Debat (inclusief stemmin gen) :

a. NAAR HAMERSTUKKEN Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Woonbeleid b. Contourennotitie Woningbouw als aanjager Sluiting

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Goedenavond allemaal, ik open de vergadering van de gemeenteraad van Zoetermeer van 4 november 2024.|k heet natuurlijk alle aanwezigen op de publieke tribune en ook iedereen die deze vergadering via de livestream volgt en natuurlijk uiteraard u, raadsleden van harte welkom. Vanavond hebben wij één onderwerp, maar dat kan volgens mij de avond goed vullen, als ik het zo inschat. U debatteert vanavond over de woningbouw in onze stad en dat is natuurlijk heel belangrijk en u neemt daar ook een zeer belangrijk besluit over. lk ga het niet nog een keer zeggen, maar ik doe het toch. Denkt u aan de interrupties. Dit is natuurlijk een ondenruerp dat ook veel interrupties met zich mee zal brengen, schat ik zomaat in, maar probeert u ze ook zo kort en bondig mogelijk te houden als u het woord krijgt.

Raad 4 november 2024

Dat brengt mij tot de berichten van verhindering en ik kan melden dat er geen berichten van verhindering

zijn. ledereen is vanavond ook aanwezig, alle leden van de raad zijn er. Dat is heel mooi. Dan de vaststelling van de agenda. De agenda is aan de orde zoals die op 3 oktober jl. in iBabs is gepubliceerd . Op 24 oktober jl. is die voozien van de laatste wijzigingen en ik vraag of u nog stemming over de agenda wenst. Mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. lk zou u en mijn collega's willen verzoeken of er vanavond een minuut extra spreektijd kan worden toegevoegd. Dus vijf in plaats van vier minuten en dat voor alle fracties, waarbij natuurlijk niet alle fracties daar gebruik van hoeven te maken. Dat vezoek zou ik willen indienen. De voorzitter: U bent me iets voor, want daar kom ik zo nog op, maar ik neem het dan meteen mee straks. Dan doe ik eerst de agenda, want die wil ik dan even vaststellen als daar verder geen stemming over gewenst is. Dan stel ik vast dat de agenda is vastgesteld. Dan de spreektijden, die waren inderdaad vier minuten per fractie en zestien minuten voor het college. Uw vezoek is daarbij één minuut toe te voegen. lk kijk of iemand daar beztuaar tegen heeft. Als dat niet het geval is, en dat zie ik niet, gaan we over naar vijf minuten per fractie en dat betekent voor het college twintig minuten die het ook niet hoeft in te vullen. ls er iemand die daar stemming over wenst? Niemand. Dan zijn de spreektijden vastgesteld.

Dank u wel.

2.

Spreekrecht

De voorzitter: Agendapunt 2, het spreekrecht. Er zijn geen insprekers vanavond dus we gaan over naar agendapunt 3.

3.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dat zijn de mondelinge vragen en daarvoor heeft zich één vragensteller gemeld, dat is de heer Nikerk over het Jeugdeducatiefonds. Gaat uw gang, De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel voorzitter. ln Zoetermeer maakt een aantal scholen gebruik van het Jeugdeducatiefonds, het JEF en naast de rijkssubsidie voor schoolmaaltijden bieden zij ook een cofinanciering aan. De gemeente draagt dan € 5.000,00 bij en het JEF verdrievoudigt dat. Met zo'n investering zijn de scholen, en dan met name de scholen op plekken waar veel armoede heerst, in staat om bijvoorbeeld educatieve uitjes, schoolreizen, leesboeken en buitenspeelmateriaal te financieren. Voor kinderen die niet in aanmerking komen voor gemeentelijke of andere armoedevoorzieningen of waarvan ouders hulp weigeren uit angst voor instanties, is het JEF wellicht een onmisbaar vangnet. Tot nu toe maken drie Zoetermeerse scholen gebruik van het JEF, ondanks het feit dat de gemeente nog altijd die cofinanciering niet is aangegaan. Er staan daarnaast vijf andere scholen op de wachtlijst om van die regeling gebruik te maken. Onlangs hebben twee scholen die nu gebruikmaken van het JEF ons benaderd omdat zij bericht hebben gehad dat de subsidie in 2025 wellicht stopgezet zal worden. Daarom hebben de PvdA en Groenlinks de volgende vragen aan de wethouder: 1.

Ziet het college het JEF ook als een onmisbaar vangnet voor deze basisscholen, ook gezien het feit dat een ouderbijdrage natuurlijk vrijwillig is? 2. Waarom heeft de gemeente Zoetermeer tot nu toe cofinanciering van het JEF afgehouden? 3. ls het college bekend met het feit dat zo'n acht scholen hiervan gebruikmaken of zouden willen maken? 4. Wil het college met deze scholen door middelvan deze cofinanciering investeren in oplossingen voor armoedebestrijding? Dank u wel. De voozitter: Dank u wel en dan ga ik naar het college, wethouder Velzen.

Wethouder Velzen: Ja, dank u wel voozitter en ook dank aan de vragensteller voor de gestelde vragen. De eerste vraag. Een onmisbaar vangnet. Het college ziet het JEF als 'een vangnet'. We hebben in Zoetermeer de Stichting Leergeld waar gefaciliteerd wordt om ondersteuning te bieden aan gezinnen met minimale financiële middelen en daar kan het JEF een aanvulling of vervanger op of van zijn. 'Onmisbaar' is een groot woord. En waarom heeft het college tot nu toe die cofinanciering afgehouden? Ten eerste - nu pak ik meteen antwoord 3 mee - weten we dat drie scholen er gebruik van maken. De Regenboog, de Watersnip en het Zwanenbos maken er gebruik van. Dat is destijds tot stand gekomen vanuit de scholen zelf, die

2

Raad 4 november 2024

hebben daar zelÍstandig een aanvraag voor gedaan en daarna is die vraag bij ons terechtgekomen. We hebben daar niet direct budget voor in de middelen om daarop in te springen. Dat is enerzijds bezien vanuit het feit dat er drie scholen gebruik van maken, maar ook vanuit het feit dat het mogelijk een groter effect kan hebben waardoor het een behoorlijke investering zou zijn en omdat we die middelen niet hebben. We kijken natuurlijk ook naar de gesprekken die we met elkaar toekomstgericht moeten voeren over de financiële middelen. Daarnaast speelt ook mee dat we Stichting Leergeld hebben voor alle scholen in Zoetermeer. Het JEF zit een beetje als een openeinderegeling in elkaar, wat voor ons wat ingewikkelder is om op in te springen. Dan de laatste vraag. Wil het college met deze scholen door middelvan deze cofinanciering investeren in een oplossing voor armoedebestrijding? lnvesteren in armoedebestrijding, dat willen we graag en dat dat doen we ook. En voor betreft het JEF kan ik wel toezeggen dat we vanuit het college zeker bereid zijn om hier nog eens nader naar te kijken en er gesprekken over te voeren. Maar ik vind het wat te ver gaan om nu toe te zeggen dat we dit willen doen. Dan zouden we daar ineens een overhaast besluit in nemen. Het roept ook nog wel wat vragen op.

Als je kijkt naar het bedrag dat per school dan beschikbaar gesteld moeten worden en welk deel bijde school terechtkomt en welk deel bij die stichting zelf, roept dat nog wat vragen op. Maar we kunnen wel toezeggen om dat gesprek in ieder geval aan te gaan. En er lopen ook gewoon nog gesprekken met de scholen. De voorzitter: Dank u wel. lk kijk naar mijnheer Nikerk.

De heer Nikerk (PvdA): Ja dank u wel. Fijn dat de wethouder dat wil toezeggen. Denkt de wethouder dat dat lukt voor 1 januari 2025 omdat dat dus een heet hangijzer schijnt te ztln? De voorzitter: Wethouder Velzen.

Wethouder Velzen: Ja, dank voor de aanvullende vraag. Deze week, as we speak, stond al één zo'n gesprek gepland, dus ik venaracht dat dat geen probleem zal zi1n. De voozitter: Akkoord. Dan zie ik dat dat voldoende beantwoording is. Mijnheer Ekkelenkamp heeft daar nog een aanvullende vraag op, denk ik. De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, een aanvullende vraag, mijnheer de voozitter, als dat mag. Of zelfs twee eigenlijk. Eén is: zijn er eventueel nog mogelijkheden, dat is misschien ook een vraag voor de wethouder van Ondenruijs, om te kijken of er uit ondenruijsachterstandenmiddelen nog wat beschikbaar is? Want daar houden we ieder jaar op over. En de tweede vraag. We hebben volgende week natuurlijk onze begrotingsbesprekingen hier. Zou het college ermee geholpen zijn dat we als raad geld vrijmaken middels een motie voor dit doel? De voozitter: Dat is wel een beetje vooruitlopend op de volgende week, maar ik ga toch even kijken of wethouder Velzen daar een antwoord op kan geven. Wethouder Velzen: Ja, dank voor de aanvullende vragen. Om het uit het budget voor ondenarijsachterstandenbeleid te laten komen, dat kan niet, dat past niet, daar is dat niet direct voor bedoeld. We vinden als college dat als we dat besluit zouden nemen, dat uit het armoedebudget zou moeten komen want dat is het meest gepast.

En over de andere vraag gaat u als raad echt zelf, waarbij wel opgemerkt moet worden dat het structurele karakter van deze openeinderegeling daar wel een aandachtspunt in is, tenruijl we juist met elkaar ook de komende periode - en die discussie hebben we al vaker gevoerd met elkaar, ook op een ander onderwerp in samenhang keuzes met elkaar moeten maken. Maar dat is verder aan u als raad om daar een oordeel over te geven. Dank u wel.

-

De voorzitter: Dank u wel. lk stel voor deze beantwoording als afgerond te beschouwen. Dan hebben we verder geen mondelinge vragen meer en ga ik over naar agendapunt 4.

4.

Mededelingen

De voorzitter: Dat zijn de mededelingen. Zijn er mededelingen uit de raad? Mijnheer Van der Vlies

Gaat uw gang. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): lk wilde toch even aandacht vragen voor het feit dat de heer

Raad 4 november 2024

3

Markes sinds kort geslaagd is voor zijn diploma, dus we hebben een nieuwe MA, voormalig heette dat doctorandus, in ons midden. De voorzitter: Felicitaties, hartstikke goed. Ook van deze kant, denk ik, namens iedereen felicitaties. lk kijk rond of er nog andere mededelingen zijn. Dat is niet het geval. Van de kant van het college zijn er

geen mededelingen.

5.

Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: Dan stel ik voor dat we doorgaan naar de afdoening van ingekomen stukken, agendapunt 5. Wenst iemand het woord te voeren over de afdoening van de ingekomen stukken? ls er iemand die stemming wenst hierover? Dat is niet het geval. lk constateer dat er 39 raadsleden zijn en hiermee is de afdoening van ingekomen stukken afgedaan.

6.

Hamerstukken

a. Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Haaglanden 2025

b. Raadsvoorstel Gontroleprotocol

c. RaadsvoorctelWijziging teksten en tarieven ten aanzien van leges huwelijk en registratie partnerschap en omgevingsplanactiviteiten 2025

d. RaadsvoorctelZienswijze deelname Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio's e. Raadsvoorctel Procedurevoorstel burgerinitiatief 'meidenavonden'

f. Raadsvoonstel Rekenkamerondezoek Woonbeleid

g- Besluitenlijsten en notulen van 7 en 14 oktober 2024

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 6. De hamerstukken. Aan de orde zijn de raadsvoorstellen die als hamerstuk kunnen worden afgedaan en die kunt u allemaal vinden op de agenda van vandaag, lk ga eerst kijken of er raadsleden zijn die behoefte hebben aan het geven van een stemverklaring bij een van de raadsvoorstellen. Dat is niet het geval. Dan ga ik over naar de stemming. ls er iemand die stemming wenst over een van deze raadsvoorstellen? Dat is ook niet het geval, dan constateer ik dat met 39 raadsleden deze voorstellen zijn aangenomen. 7

Debat (inclusief stemmingen):

a. NAAR HAMERSTUKKEN Raadsvoorstel Rekenkamerondezoek Woonbeleid b. Contourennotitie Woningbouw als aanjager De voozitter: Dan gaan we over naar agendapunt 7. Debat. We gaan naar 7.b, Contourennotitie Woningbouw als aanjager. Die is ook nu aan de orde. Die bevat richtlijnen om uiteindelijk tot een volkshuisvestingsprogramma voor Zoetermeer te komen, oftewel op welke plekken en voor welke doelgroepen gaan we in de toekomst woningen bouwen. ln de commissie Stad is dit ook uitgebreid besproken en naar aanleiding van het advies van de commissie Stad is er nu de gelegenheid voor de raad om het debat hierover te voeren. We gaan dan ook kijken wie dat wensen te doen. lk vraag wie daar het woord over wenst te voeren. Mevrouw Kraneveldt, mijnheer Velner, mijnheer Boerboom, mevrouw Bink, mijnheer Ekkelenkamp, mijnheer Van Gils, mijnheer Van Proosdij, de heer Van der Snoek, de heer Van der Perk, de heer Van Rumpt, de heer Buisman en mijnheer Van den Boomgaard. lk geef het woord aan mevrouw Kraneveldt. Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, het college heeft ons opnieuw gevraagd om input te leveren voor het volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager. Tijdens de commissiebehandeling op 21 oktober jl. hebben we als PvdA-fractie gezegd dat het nu echt hoog tijd wordt om concretere stappen te zetten. We zijn oprecht teleurgesteld dat het allemaal zo lang duurt. We geven als raad a\2,5 jaar lang dingen mee en nog hebben we geen nieuw woonbeleid. Eerdere toezeggingen over termijnen worden geen gestand gedaan. Waar wachten we nu steeds op? Geen besluiteloosheid meer, nu doorpakken wat ons betreft. Daarom dienen wij moties van Groenlinks voor meer actie en snelheid mede in.

Wel een prachtig woord trouwens, volkshuisvestingsprogramma. Daar gaat ons sociaaldemocratisch hart natuurlijk sneller van kloppen. Nu nog de invulling, zodat we echt gaan bouwen voor ieders portemonneê en behoefte. Het wordt hoog tijd dat het college meer gaat investeren in een betere relatie met de woningcorporaties om de bouw van betaalbare woningen te versnellen en dat er duidelijke kaders komen voor

4

Raad 4 november 2024

ontwikkelaars en corporaties en regels voor sociale huur, middenhuur en betaalbare koop. Duidelijkheid en continuiteit is goed voor alle betrokken stakeholders, ook de ontwikkelaars. Wij willen vanavond drie moties indienen. De eerste. Startende huishoudens kunnen door de gestegen prijzen steeds moeilijker de stap zetten van een sociale huunrvoning naar een betaalbare koopwoning. Dit zorgt voor extra druk op de schaarse sociale woningen. Het zeer goed onderbouwde woningbehoefteondezoek zegt net als het college '30% sociale huur'. So far so good. Maar dan zegt het college 'we doen 30% middenhuur en betaalbare koop en 40o/o dure koop', terwijl het behoefteonderzoek zegt'nee, dat middensegment moet juist 4oolo zi'1n en het dure koopsegment 30%.' De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van mijnheer Van der Perk, gaat uw gang.

De heer Van der Perk (Zó! Zoetermeer): Ja, dank u wel voozitter. ln de visie van Zoetermeer 2040 ligt de nadruk op een evenwichtige woonmix, duuzaamheid en het versterken van de leefbaarheid in alle wijken. Hoe ziet de PvdA deze motie, met de nadruk op betaalbare koopwoningen, passen binnen de bredere doelen van Zoetermeer 2040? De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Als je het behoefteondezoek goed leest, en dat heb ik gedaan, dan zie je daar dalzij zich niet alleen baseren de demografische ontwikkelingen die Zoetermeer gaat meemaken, maar ook juist op die doelen uit Zoetermeer 2040. Dan komt Stec Groep in dat wat mij betreft zeer goed onderbouwde ondezoek, tot die verdeling van 30-40-30 en niet 30-30-40. Dat is de vraag die wij dus aan het college stellen: waarom doe je dat behoefteonderzoek als je vervolgens toch weer net even iets anders doet? Houd je gewoon aan dat behoefteonderzoek. Dat is het beste dat we hebben, volgens mij, om de aantallen op te baseren. De voorzitter: Mijnheer Van der Perk De heer Van der Perk (Zol Zoelermeer): We hebben een tijd terug ook een ondezoek van Louter gehad en daar hebben we Zoetermeer 2040 op gebaseerd. Hoe ziet u dat? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Het onderzoek van Louter was uit 2019. Dit is een ondezoek ui|2024. Er is in die vijf jaar natuurlijk ook alweer wat gebeurd. En ik zie dat onderzoek naar de woningbehoefte als een heel mooi fundament om je percentages op te baseren. Een van de dingen die we ook vragen, is om dat middensegment bijvoorbeeld op te delen in 10% middenhuur en 30% betaalbare koop, zoals het behoefteonderzoek ook aangeeft. Dat lijken ons heel goede adviezen en daarom vragen we het college om die op te volgen. De voorzitter: lk zie een interruptie van mijnheer Boerboom. Gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja dank u wel voozitter. lk ben benieuwd hoe de heer Van der Perk het onderzoek van Zoetermeer2040 heeft gelezen want een van de belangrijkste pijlers van Zoetermeer 2040 was dat we het eigenaarschap van woningen willen stimuleren. En waarvoor kiezen we nu? Juist om die betaalbare koop explicieter te maken en dus dat eigenaarschap van woningen zoals Zoetermeer 2040 vraagl, te stimuleren. Dus waar ziet u de discrepantie met Zoetermeer 2040? De voorzitter: Dat is een vraag aan mijnheer Van der Perk, gaat uw gang. De heer Van der Perk (Zór. Zoetermeer): Dank u wel voorzitter. lk zie gewoon dat we de roltrap moeten verbreden en ik stel gewoon wat vragen om wat meer duidelijkheid daarover te krijgen. De voozitter: lk stel voor dat mevrouw Kraneveldt verdergaat. Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u welvoozitter. Dus de vraag is:waarom volgt het college niet het behoefteonderzoek en houdt het college vast aan die 4oo/o dure koop? Daarom hebben we dus een motie gemaakt die het college vraagt om die percentages zoals ze worden geadviseerd in het behoefteonderzoek aan te houden en daarmee dus ook binnen het middensegment de voorgestelde uitsplitsing van 10% middenhuur en 30% betaalbare koop vast te leggen.

Raad 4 november 2024

5

Dan motie nummer 2, voorzitter. lk kijk ook even naar de tijd. De Nationale Hypotheek Garantie... De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van mijnheer Van Gils. Gaat uw gang.

De heer Van Gils (WD): Ja voorzitter. lk ben benieuwd. lk snap dat de ambitie van de PvdA is om zoveel mogelijk woningen betaalbaar te laten zijn. lk denk dat dat voor iedereen de ambitie is. lk denk dat als we dat zouden kunnen realiseren, we zouden zeggen '100Vo van die woningen moeten voor zoveel mogelijk mensen betaalbaar zijn'. Maar ik ben wel op zoek naar het volgende. Als we de bandbreedte van de ongereguleerde woningen, dus woningen die rendabelgebouwd kunnen worden, kleiner maken, moeten we met een steeds kleiner gedeelte van de woningvoorraad die onrendabele woningen gaan financieren. Dat houdt ergens op en dan komt eigenlijk de hele woningbouwambitie in gevaar. lk vraag me af hoe mevrouw Kraneveldt daarmee om wil gaan als dat uiteindelijk zo blijkt te zijn. Dus stel dat we die percentages vanavond vastleggen en het college komt daar niet meer uit. Hoe kijkt u daar dan naar in maart van volgend jaar? De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk denk dat als we het zo doen als wij in de motie vragen, we in ieder geval de behoeftes zoals die onderzocht zijn, volgen. Dat lijkt mij een goed begin en dat is natuurlijk nooit een wet van Meden of Perzen die wij tot 2040 niet kunnen veranderen. Als wij zien dat bepaalde dingen vastlopen of bepaalde dingen niet gerealiseerd kunnen worden, hebben we hier altijd weer een nieuw gesprek met elkaar. Maar ik vind het gek om behoefteonderzoek te doen waar je vervolgens eigenlijk flink van afwijkt. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Waar ik ook toch wel een beetje... lk snap wel wat mevrouw Kraneveldt zegt, maar tegelijkertijd bestaat die behoefte bij mensen in de stad, maar is er ook nog zoiets als financiële haalbaarheid. Die hoeven natuurlijk niet 100% overeen te komen, maar die botsen wel met elkaar en daar moeten wij toch als gemeenteraad uiteindelijk ook een besluit over nemen, waar we zeggen 'we moeten een plan dat zo goed mogelijk aansluit op de woningbehoefte, maar tegelijkertijd ook nog financieel te realiseren is'. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Maar goed, je moet wel een basis leggen. Je moet wel een aantal uitgangspunten formuleren en dat zijn die percentages. Wij denken dus dat het net eventjes moet verschuiven ten gunste van dat dat middensegment. Dat lijkt ons voor de meeste Zoetermeerders op dit moment het allerbelangrijkste. De voorzitter: Heel kort nog mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Dank u voozitter, maar ik hoor mevrouw Kraneveldt wel zeggen 'als die Íinanciële haalbaarheid in gevaar komt en het is uiteindelijk niet te realiseren met deze percentages, dan kunnen we daar in het voorjaar een nieuwe discussie over voeren'. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter. Het voorjaar is natuurlijk een beetje vroeg, want als je dit met elkaar zou vaststellen, gaat er natuurlijk een heleboel gebeuren. Je kunt natuurlijk niet al volgend voorjaar zeggen 'hé, dit werkt niet'. Zoveel projecten ztln er in de tussentijd niet aan de hand waarvan we dat zouden kunnen vaststellen. Dit is ook een langjarig commitment dat we met elkaar maken. Maar als wij aanleiding zien om dingen te veranderen, dan zullen we dat zeker van dit college horen. Dus discussiëren over dit soort dingen moet je altijd aandurven. Daar ben ik ook niet bang voor. Maar ik denk dat dit op dit moment het beste is voor een heel groot deel van onze Zoetermeerse inwoners. De voorzitter: Dan gaat u uw betoog vervolgen. U was al begonnen met motie 2.lkzou zeggen, gaat u daarmee verder. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja, vooaitter. De Nationale Hypotheek Garantie is momenteelde leidraad

6

Raad 4 november 2024

voor wat als betaalbare koop wordt gezien , maar daar heb je al bijna een bruto-inkomen van twee keer modaal voor nodig. Wij vinden dat je ook moet kijken naar de daadwerkelijke draagkracht van woningzoekenden, zodat nieuwe woningen ook toegankelijk blijven of worden voor starters. Daarom vragen we het college om niet alleen de NHG-norm als leidraad te nemen, maar ook aandacht te hebben voor de financierbaarheid van koopwoningen voor woningzoekenden met anderhalf tot twee keer modaal en voor hen in het volkshuisvestingsprogramma ook concrete doelstellingen te formuleren. Dan motie 3, voorzitter. De gemeente wil meer woningen toevoegen door optoppen en aanbouwen, maar ook door splitsen en eventueel verkameren. Wij vinden het belangrijk dat daar zorgvuldige beleidsregels voor worden opgesteld. Dat gaat het college ook doen en wij geven een aantal criteria daarvoor mee en we vragen aan het college om die mee te wegen. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van mijnheer Van der Perk. De heer Van der Perk (Zó! Zoetermeer): Dank u wel voozitter. Mevrouw Kraneveldt heeft de moties al doorgestuurd. lk heb een vraag over een van die criteria.

Wat bedoelt de PvdA precies met de vooropstelling van het volkshuisvestelijk belang door schaarse betaalbare woningen uit te zonderen? Wat betekent dit in de praktijk? Misschien zi'1n er situaties waarin splitsen van betaalbare woningen wenselijk zou ziln. Hoe kijkt de PvdA hier tegen aan? De voozitter: Mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozifter. lk heb die opmerking ook al iets eerder gekregen van een paar andere collega's, mijnheer Van der Perk. lk heb die ook weggehaald omdat ik begreep dat die voor wat verwarring zorgt. Maar we zien dat waar beleidsregels worden gemaakt in gemeenten, bijvoorbeeld Den Bosch, dat ze zeggen Joh, betaalbare woningen is zo'n bijzondere sector, daar hebben we zo'n grote schaarste aan, laten we die voorlopig buiten die beleidsregels houden. Daar zijn andere afspraken voor nodig'. Maar ik begrijp dat dat voor verwarring zorgt en ik heb die bullet eruit gehaald. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kraneveldt, gaat u verder.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, ere wie ere toekomt. lk dien deze moties in want ik ben nu eenmaal raadslid, maar ze zijn geschreven door ons commissielid, Niels Voogd. Dus wat mij betreft, Niels, dank je wel. Voorzitter, tot slot. lk hoop dat de wethouder niet alleen hoort wat de raad vanavond zegt, maar dat hij ook luistert en dat hij openstaat voor onze suggesties en daarvan ook ruimhartig zaken wil meenemen naar de verdere uitwerking. En die uitwerking ligt er, wat ons betreft, echt uiterlijk in Q1 van 2025, zoals beloofd. Dank u wel.

Motie nr. 2411-0l ingediend door PvdA, Groenlinks, WD Woningsplitsing verantwoord en evenwichtig "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024: constaterende dat: r vêêl mensen op zoek zijn naar huisvesting en we het woningaanbod moeten vergroten; r het college hierop wil inzetten niet alleen door middel van nieuwbouw, maar ook via het beter benuften van de bestaande woningvoorraad door optoppen, splitsen of verkameren; . dit niet alleen mogelijkheden biedt om meer mensen te huisvesten, maar ook om mensen die graag meer gezamenlijk willen wonen (bijvoorbeeld een groep vrienden of kinderen die voor hun ouders willen zorgen) te faciliteren; r het college naar aanleiding van een eerder aangenomen motie van de gemeenteraad (2306-02 van26l Zoetermeer e.a.) hieromtrent beleidsregels wil opstellen en deze in Woningbouw als Aanjager wil voorstellen (zie memo 8 oktober jl.); ovenruegende dat:

. .

r

woningsplitsen en verkameren invloed heeft op de bestaande leefomgeving; de woningdichtheid hoger wordt, de straat of buurt verandert en er meer druk komt op bijvoorbeeld parkeer- of andere voorzieningen; dit in sommige gevallen zou kunnen leiden tot onaanvaardbare aantasting van de woonkwaliteit in bestaande wijken en buurten;

Raad 4 november 2024

7

.

de kwaliteit van de toegevoegde woningen of kamers ook bewaakt dient te worden;

verzoekt het college: . bU het opstellen van beleidsregels met betrekking tot optoppen, splitsen en verkameren van bestaande woningen de volgende hoofdlijnen van toetsing mee te wegen: - bewaking van bestaande woon- en leefkwaliteit, inclusief cultuurhistorische waarden; - evenwichtige toedeling in de stad (spreiding in plaats van concentratie), door rekening te houden met de stedenbouwkundige opzet en de aard van wijken en buurten; - kwaliteitseisen aan de nieuwe woningen of kamers; - verduurzaming van de nieuwe woningen of kamers als voonryaarde te stellen of in ieder geval positief te laten meewegen; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-02 ingediend door PvdA, Groenlinks, CDA, ChristenUnie-SGP Geef starters hoop: zet meer in op betaalbare koop

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat: o het woningbehoefteonderzoek van Stec Groep adviseert om (op basis van het ambitiescenario tot 2040 op pagina 41) in Zoetermeer 30% sociale huur, 40% middenhuur, 307o betaalbare koop en 30% dure koop te realiseren; . dit cijfermatig zeer inzichtelijke en goed onderbouwde ondezoek gebaseerd is op relevante demografische ontwikkelingen en de eigen gemeentelijke volkshuisvestingsdoelen tot 2040; r het college binnen de voorgestelde 30% middensegment de aandelen middenhuur en betaalbare koop echter niet nader specificeert; ovenaregende dat:

.

o o

een deel van de mensen die op een betaalbare woning zijn aangewezen graag zou willen kopen en daarmee een schaarse sociale huunaroning of middenhuurwoning vrijmaakt, hetgeen de doorstroming ten goede zou komen; sinds 2017 de transactieprijzen in Zoetermeer bijna verdubbeld zijn en met name voor startende huishoudens met een laag- of middeninkomen een dergelijke koopwoning steeds onbereikbaarder is geworden; te weinig betaalbare koopwoningen bouwen het risico met zich meebrengt dat de druk op de sociale huursector nog verder toeneemt;

verzoekt het college: . het woningbouwprogramma aan te passen conform het advies van het woningbehoefteondezoek, te weten: 30% sociale huur, 40% middenhuur, 30% betaalbare koop en 30% dure koop (met uiteraard de bandbreedte voor flexibiliteit); en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-03 ingediend door PvdA, Groenlinks, D66 De NHG en de Zoetermeerse portemonnee

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat:

. .

r .

de Contourennotitie Woningbouw als aanjager als doelstelt om 'betaalbare' koopwoningen te realiseren voor verschillende doelgroepen in Zoetermeer; de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) momenteel wordt gebruikt als leidraad voor wat als 'betaalbaar'wordt gezien en per I januari 2024 vastgesteld is op € 430.000,00; Voor het financieren van €430.000,00 op dit moment een bruto-inkomen van ongeveer € 90.000,00 benodigd is (twee keer modaal); de NHG-norm elk jaar stijgt en inmiddels dusdanig hoog ligt dat woningen binnen deze norm alsnog onbereikbaar kunnen zijn voor gemiddelde Zoetermeerse starters;

8

Raad 4 november 2024

overwegende dat: veel inwoners van Zoetermeer, met name starters en gezinnen met minder dan twee keer modaal, moeite hebben om toegang te krijgen tot de woningmarkt; dit zeker geldt voor de door het college'stedelijke huishoudens'genoemde groep, die onder de 50 jaar is, vaak afgestudeerd is, een inkomen heeft tussen modaal en twee keer modaal en een appartement of een koopwoning in een stedelijke omgeving zoekt; het hanteren van de NHG-norm zonder verdere specificaties geen waarborg biedt dat nieuwe woningen ook daadwerkelijk bereikbaar zi4n voor de beoogde doelgroep; het belangrijk is om een duidelijke koppeling te maken tussen de bouw van woningen en de daadwerkelijke Íinanciële draagkracht van woningzoekenden, zodat nieuwe woningen ook toegankelijk blijven of worden voor starters;

. .

r

o

roept het college op: in het volkshuisvestingsprogramma rondom de bouw van bereikbare koopwoningen een ambitieuzer kader te hanteren, waarbij niet enkel de NHG-norm als leidraad wordt genomen, maar waarbij er ook aandacht komt voor de financierbaarheid van koopwoningen voor woningzoekenden met anderhalf tot twee keer het modale inkomen; btj het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma concrete doelstellingen te formuleren voor bereikbare koopwoningen die aansluiten op, en een duidelijke correlatie tonen met, het gemiddelde inkomen van de Zoetermeerder (bijvoorbeeld door gebruik van x-keer modaal);

. .

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt, dan ga ik over naar de eerste termijn van mijnheer

Velner

De heer Velner (SP): Dank u wel voozifter. Goed dat er aandacht is in deze contourennotitie voor verschillende doelgroepen zoals stedelijke gezinnen, senioren en jongeren en de groep die afhankelijk is van sociale huur. Waarom deze groepen nu specifiek benoemd worden, is voor de SP niet geheel duidelijk. Want er is volgens ons ook een stukje overlap tussen die verschillende groepen. Kan de wethouder aangeven wat er onder deze groepen wordt verstaan, zodat er geen verschil in uitleg ontstaat over de definitie en er geen overlap zit? Naast de eerder genoemde groepen zouden we graag... De voozitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, ik ben benieuwd waarom het uitmaakt als er overlap zit tussen mensen in verschillende groepen; niet iedereen hoeft precies in het hokje te passen, toch? De voorzitter: Mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Dat ben ik met u eens, maar ik wil voorkomen dat we discussie krijgen over wie nu waar precies onder valt en waarom die nu wel of niet meedoet op een bepaald moment.

De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Ja voozitter. De heer Velner zegt dat hij het met mij eens is en vervolgens zegt hij 'maar ik wil het toch anders'. Dat snap ik niet. Mensen passen niet allemaal hetzelfde hokje. We hebben vijf hokjes bedacht, daar passen sommige mensen een beetje in. Waarom is dat erg? De voorzitter: Mijnheer Velner. De heer Velner (SP): Daar zitten in ieder geval niet alle mensen in. Dus je denkt daar niet de hele lading mee. De voorzitter: Gaat u verder

De heer Velner (SP): Naast de eerder genoemde groepen zou ik bijvoorbeeld nog een andere groep willen toevoegen, namelijk die van zorgpersoneel. Er was namelijk een acuut probleem bij ons ziekenhuis om voldoende personeel te vinden.

Raad 4 november 2024

I

Ook dat aandacht besteed zal worden aan het verdwijnen van verschillen tussen de wijken en het in balans brengen van de wijken, kan op onze steun rekenen. De uitkomst van de contourennotitie zal ook nog besproken worden met andere stakeholders. Kan de wethouder aangeven welke dat zijn naast de corporaties in onze stad? Uit het woningbehoefteonderzoek komt een aantal zaken naar voren. Een daarvan is dat het gemeentelijk woningbouwprogramma optimalisering behoeft aangezien de koopmarkt niet meer bereikbaar is, zoals de PvdA ook alzei, voor lage en middeninkomens. Uit de analyse voor de gewenste woningbouw komt ook naar voren dat de wens voor groepsgebonden sociale huunruoningen groter is dan die van de vrijesectorhuur. Dit geldt eveneens voor de appartementen. Dat sluit volgens ons niet aan bij de woningplannen die we in voorbereiding hebben en tot nu toe voorbij hebben zien komen. Dat betekent dus dat het een behoorlijke kluif zal zijn om dit goed in een raadsvoorstel te vatten. De PvdA heeft daar ook al aandacht aan besteed. Maar we laten ons graag verrassen. De vraag die we nog wel hebben, is: hoe ga je senioren verleiden om de huidige grondgebonden woning te verruilen voor een appartement zonder oog te hebben voor hun nieuwe woonlasten? Graag een reactie van de wethouder.

ln de contourennotitie geeft het college namelijk zelf al aan dat een zogenaamd Knarrenhofle een oplossing zou kunnen zijn. lk wil de wethouder dan ook meegeven om ook te kijken naar verschillende initiatieven op dit gebied in het land zoals het Zorgbuurthuis in Oss. Want het moet niet zo ztln dat we hier het wiel opnieuw gaan uitvinden, terwijl er al zoveel initiatieven zijn in Nederland. lk ben daarbij nieuwsgierig of er bij die initiatieven ook een bijdrage van de buurt wordt gevraagd. Daarnaast wordt er ook gesproken van verduuzaming van VvE-appartementen. Je kunt daar inderdaad langs allerlei kanalen financiering voor aanvragen, maar dat is natuurlijk wel afhankelijk van je financiële situatie, want de ene situatie is natuurlijk niet te vergelijken met de andere. Vervolgens is het maar de vraag of je iedereen binnen die VvE met de neus dezelfde kant op krijgt, want welke gevolgen zal dat hebben voor de gehele VvE als een aantal bewoners niet kunnen of willen meedoen? Ten slotte wil het college bij nieuwbouwlocaties opnemen dat het omgevingsplan met inwoners wordt uitgewerkt.

Hoe wift u dan de vorm van participatie doen? Mogen ze echt aan de voorkant meedenken? Of blijven de bijdragen beperkt tot informeren? Of wil het college toch andere stappen zetten op de participatieladder? Belangrijk daarbij is dat je de verwachtingen gaat managen, anders levert dit alleen maar teleurstellingen op bij de betrokkenen. Tot zover, voorzitter. De vootzitter: Dank u wel mijnheer Velner voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de eerste termijn van Groenlinks, mijnheer Boerboom. Gaat uw gang.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voozifter. Woningprijzen en huren stijgen weer naar recordhoogtes en de wachtlijsten bij corporaties groeien in plaats van dat ze korter worden. Dat vraagt om actie van de gemeente, maar helaas ziet Groenlinks al lange tijd dat er weinig gebeurt voor woningzoekenden. lk wil mijn bijdrage vanavond dan ook in twee delen opsplitsen. lk wil beginnen met de inbreng op de contourennotitie en suggesties daarvoor meegeven en vervolgens wil ik reflecteren op het bredere plaatje rond de woningbouw. Voozitter, de contourennotitie is de eerste aanzelvoor het nieuwe volkshuisvestingsprogramma. Zoals Groenlinks in de commissie heeft aangegeven, zien we goede elementen, zoals de aankondiging van een doelgroepenverordening en de aandacht voor de corporaties. Toch mist GroenLinks ook essentiële elementen en daarom dienen wijop de volgende punten moties in. Ten eerste. Het woningbehoefteondezoek laat duidelijk zien dat er behoefte is aan betaalbare huisvesting, in het bijzonder aan betaalbare koopwoningen. Toch kiest het college ervoor om dit advies niet over te nemen omdat het niet bij Zoetermeer 2040 zou passen, tenrrrijl Zoetermeer 2040 juist wil stimuleren - ik haalde het al aan - eigenaarschap van woningen te realiseren. Wat Groenlinks betreft, volgen we dan ook de uitkomsten van het woningbehoefteondeaoek en we dienen de motie van de PvdA hiervoor mede in.

Ten tweede. De arbeidsmarkt wordt krapper en krapper. Als gevolg hiervan sluiten ziekenhuizen in het land en neemt de ondenrijskwaliteit af. Wat Groenlinks, PvdA, Zoetermeer Vooruit, WD, D66, CDA en ChristenUnie-SGP betreft, moet er daar voorrang verleend worden bij het toewijzen van woningen aan vitale beroepen. De vootzitter: Mijnheer Boerboom, een interruptie van mijnheer Van der Perk, gaat uw gang.

De heer Van der Perk (Zól Zoetermeer): Ja, dank u wel voorzitter. lk vroeg me af of het niet logischer zou zíjn om de voorrang voor vitale beroepsgroepen in de Huisvestingsverordening vast te leggen. Hoe

10

Raad 4 november 2024

ziet mijnheer Boerboom dit landen in het volkshuisvestingsprogramma? De voozitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voozitter, ik zie het als een tweetrapsraket, dat we de ambities vastleggen in het volkshuisvestingsprogramma met elkaar en de eventuele vertaling, bijvoorbeeld over exacte aantallen die we voor sociale huunaroningen in aanmerking willen laten komen, die we willen huisvesten, bijvoorbeeld via de doelgroepenverordening te organiseren. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, toch maar even een vraagje over dat voorrang verlenen aan vitale beroepsgroepên. Het is toch een vorm van zwart-wit, en dan chargeer ik het eventjes, van discriminatie. Want iedereen heeft er behoefte aan, denk ik. Wat je dan straks krijgt is iets als 'ik ben vitaal', 'ik ben vitaler', en wie is er dan het vitaalst? Dan krijgen we daar weer een hele discussie over terwijl er gewoon de juiste verhouding moet zijn en er moet gewoon genoeg gebouwd worden voor iedereen omdat we die verhoudingen nooit in stand kunnen houden. Ziet Groenlinks dat anders? De voorzitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voorzitter, dat laatste, dat er voldoende gebouwd moet worden, onderstreep ik volledig. Maar ik denk wel dat de realiteit op dit moment anders is. Dat is dat we gewoon voorlopig nog een tekort aan woningen hebben. En u heeft net als ik ook het nieuws gevolgd en gezien wat er in Limburg gebeurde met het ziekenhuis als er geen zorgpersoneel is, dat wordt gesloten. lk zou zoiets heel graag willen voorkomen zodat niet straks in Zoetermeer het ziekenhuis onder druk komt te staan. En ja, dat betekent keuzes maken. Ook keuzes die misschien niet altijd prettig zijn. Maar ik denk wel dat dit wat ons betreft de juiste weg is op dit moment. De voozitter: Gaat u verder?

De heer Boerboom (Groenlinks): Voorzitter, ten derde De voorzitter: lk zie toch nog een interruptie, mijnheer Van der Snoek, gaat uw gang. De heer Van der Snoek (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, sorry, voorzifter, nog over dezelfde motie. Mijnheer Boerboom geeft aan te definiëren wat vitale beroepsgroepen zijn, maar mijn vraag is dan voor hoelang u dat zou willen vastleggen. Want nu is het misschien zorgpersoneel en leraren, maar over twee jaar kan het zomaar zijn dat het loodgieters zijn of andere beroepsgroepen. Ook daar is nu een tekort aan en ook die kunnen geen woningen vinden. De voorzitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Precies daarom vraag ik het college om te definiëren wat bij Zoetermeer past, wat ook past bij de werkgelegenheid die we in deze stad nodig hebben. We hebben hier een Dutch lnnovation Park. lk kan me ook zomaar voorstellen dat we juist op lT-gebied extra personeel nodig hebben. Daar is natuurlijk ook een groot tekort aan, maar laat het college daar nu een definitie voor brengen. Als zij zeggen 'over twee jaar moeten we die aanpassen of willen we opnieuw de thermometer erin steken', dan is dat wat ons betreft natuurlijk prima. Ons gaat het erom dat we daar in ieder geval beleid op gaan ontwikkelen. De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Voorzitter, ten derde. Zoetermeer kent nog altijd leegstand waarop het beleid van de gemeente onduidelijk is. Groenlinks, PvdA en D66 zouden graag zien dat we hier proactief mee aan de slag gaan en vragen aan het college dit mee te nemen in het volkshuisvestingsprogramma. Ten vierde. Het college noemt indicatieve aantallen woningen per wijk in de contourennotitie. Het realiseren van deze aantallen woningen geven alle wijken onherroepelijk een ander beeld. Bijvoorbeeld doordat er flink wat hoogbouw bij komt en anderzijds doordat het gevolgen kan hebben voor groen en andere voorzieningen. Groenlinks, PvdA en D66 willen hier graag inzicht in voordat we de definitieve

Raad 4 november 2024

11

versie van het woningbouwbeleid vaststellen. Als laatste zou Groenlinks graag zíen dat er een actieagenda met duidelijk meetbare resultaten komt bij het nieuwe volkshuisvestingsprogramma. Op die manier is helder wat we wanneer gaan doen rond de woningbouw en wat de resultaten zijn. De voorzitter: ls dat nog op de vorige motie? Ja, mijnheer Van Gils heeft een interruptie.

De heer Van Gils (WD): lk snap dat de heer Boerboom graag inzicht heeft in de plancapaciteit die wordt geschetst per wijk en wat de gevolgen daarvan zijn. Tegelijkertijd creëer je door nu die zekerheid te willen hebben natuurlijk ook iets dat je gaat invullen. En mijn beeld is niet dat we nu al scherp hebben hoe precies die invulling per wijk eruit moet zien. Dus ik ben wel benieuwd waar Groenlinks dan precies behoefte aan heeft, wat inzichtelijk moet worden gemaakt bij het vaststellen van dit stuk. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel. Voorzifter, volgens mij is een van de belangrijkste ambities uit dit stuk de wijken in balans te brengen. En een van de belangrijkste besturingselementen die het college wil inzetten daarvoor is het toevoegen van woningen. Daarvoor heeft het indicatieve aantallen gegeven, op dit moment per wijk. Maar dat betekent wat voor die wijk, gaan we dan in sommige wijken bijvoorbeeld enorm de hoogte in om luxeappartementen neer te zeften? Dan zou ik dat graag aan de voorkant willen weten, want als we dat nu niet weten en we zeggen straks, op een later moment'maar we willen die hoogbouw daar eigenlijk niet', is eigenlijk die hele visie overbodig als we die woningen dan niet kunnen realiseren omdat we op een bepaalde plek een x-aantal woningen voor ogen hadden. En anderzijds, zoals ik ook aangaf, betekent het ook iets voor groen en voorzieningen. Ook daarvan wil ik graag weten wat er gaat verdwijnen aan groen en voozieningen en wat we misschien juist wel kunnen toevoegen als we deze woningenopgave realiseren. Dus het biedt ook kansen maar ik wil gewoon aan de voorkant meer zicht hebben op wat het concreet betekent voor die wijken. De voorzitter: Mijnheer Van Rumpt. De heerVan Rumpt (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, dank u wel.

lk vroeg me even af, is mijnheer Boerboom nu op zoek naar kavelpaspoorten? Dat we alvast een plan maken? Het lijkt me toch goed dat we juist heel globaal aangeven nu per wijk wat we ongeveer willen en dat we na een heel uitgebreid participatietraject et cetera pas gaan bekijken 'wat gaat dat dan betekenen en hoe kan het en waar kan het?', maar dat we niet aan de voorkant nu al met elkaar een soort boekwerk daarvan maken waar wij denken dat het kan. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Nee, voozifter, ik denk dat we net elkaar moeten kijken op welk niveau dat is. Maar ik kan wat ik net zei ook omdraaien; als wij nu opschrijven dat we in wijk X 1200 woningen gaan realiseren, is dat echt een opgave. En dat doen we dan ook met reden, namelijk omdat we juist die wijk in balans willen brengen. Als we dan nu met elkaar deze aantallen noemen en we zeggen later'uit participatie en allemaal andere dingen komt iets totaal anders', maakt dat het wel lastig om daarna aan die opgave invulling te geven die we nu met elkaar willen realiseren om die wijken in balans te brengen. Misschien moeten we dan nu wel kiezen om meer woningen uit voorraad te nemen of op een andere manier in te zetten. lk noem maar wat suggesties. Maar het gaat erom dat we die discussie nu voeren omdat anders die woningvisie wat mij betreft straks niet heel veel waard is. De voorzitter: Mijnheer Van Gils nog.

De heer Van Gils (WD): Ja voorzitter, ikzat er nog een beetje op te kauwen. lk snap wel wat de heer Boerboom wil. Die duidelijkheid zou fijn zijn. Bij de recente Ruimtelijke Strategie zat een kaartje met venryachte woningbouwlocaties of inbreidingslocaties. ls dat dan waar de heer Boerboom in het vervolg van dit ook naar zou willen kijken? Dat je een beetje cirkels op een kaart hebt van waar ongeveer die woningbouw wordt venruacht? De voozitter: Mijnheer Boerboom

12

Raad 4 november 2024

De heer Boerboom (Groenlinks): Voozitter, ik denk dat dat inderdaad... lk zie hier ook echt de samenhang met die Ruimtelijke Strategie. Het college ziet volgens mij zelf ook die samenhang dus ik kan me best voorstellen dat het daar meer in meegenomen wordt. Volgens mij worden daar ook richtingen in meegegeven voor welk type woning we per wijk zien, maar ik vind het wel belangrijk dat we die dan hand in hand behandelen, dat we niet eerst akkoord geven op het volkshuisvestingsprogramma en daarna nog de Ruimtelijke Strategie gaan behandelen. De voorzitter: lk zou zeggen, gaat u verder mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dan voorzitter, het tweede deel van mijn betoog. Zoals ik in mijn inleiding aangaf is Groenlinks zeer kritisch over het beleid van dit college en deze wethouder op het gebied van woningbouw. Tijdens het Voorjaarsdebat2022 gaf de wethouder aan de urgentie te voelen om te komen met nieuw woningbouwbeleid en dit uiterlijk in juli 2023 te willen aanbieden aan de raad. Dit werd niet gehaald en volgens een nieuwe toezegging van de wethouder zou de raad eind 2024 hel woningbouwbeleid ontvangen. lnmiddels zijn we 2,5 jaar verder en weten we dat ook dit niet gehaald wordt. Ondertussen is het voor de raad onduidelijk waar we op sturen. Daar komt bovenop dat de ambitie uit het coalitieprogramma om 3000 woningen te realiseren in deze periode ook ruimschoots niet gehaald zalworden. Voorzitter, daarom hebben wijde volgende vragen aan de wethouder. Ten eerste, wat heeft de wethouder concreet voor de woningzoekende in Zoetermeer betekend in de afgelopen 2,5 jaar anders dan het realiseren van projecten van zijn voorganger? Ten tweede: hoe kan het dat er na2,Sjaar nog steeds geen nieuw woningbouwbeleid ligt? En ten derde: wat zijn de toezeggingen waard als deze keer op keer niet nagekomen worden? Voorzitter, ik rond af. Wat Groenlinks betreft, is 3í maart 2025 de laatste kans voor de wethouder om een nieuw woningbouwbeleid aan te leveren.

Dat moet er, wat Groenlinks betreft, toe leiden dat we in de eerste vergadercyclus na deze datum het debat kunnen voeren over dat nieuwe beleid. Wij dienen hiervoor samen met PvdA, Zoetermeer Vooruit en D66 een motie in, zodat het presidium dit kan inplannen. Daar wil ik het bij laten voor de eerste termijn. Dank u wel.

Motie nr. 2411-04 ingediend door GroenLinks, PvdA, Zoetermeer Vooruit, WD, D66, GDA, GhristenUnie-SGP Verleen voorrang aan vitale beroepsgroepen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat: r ziekenhuizen in het land gesloten worden door een tekort aan zorgpersoneel; r de gemeenteraad eerder al een motie heeft aangenomen om te kijken of en hoe we zorgpersoneel voorrang kunnen geven op een woning; r de onderwijskwaliteit onder druk staat door een tekort aan leraren; . er mogelijkheden zijn om vitale beroepsgroepen, zoals zorgpersoneel, leraren en politíeagenten, voorrang te geven op een woning; o andere gemeenten hier reeds beleid op hebben gemaakt; ovenaregende dat: vitale beroepsgroepen essentieel zijn voor het functioneren van de stad; er mogelijk nog andere vitale beroepsgroepen zijn voor Zoetermeer;

. .

vezoekt het college:

. r

te definiëren wat vitale beroepsgroepen zijn voor Zoetermeer;

.

gramma Woningbouw als aanjager; de ambities voor het toewijzen van woningen voor vitale beroepsgroepen mee te nemen in het uitwerken van het volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager;

de huisvesting van vitale beroepsgroepen onderdeel te laten zijn van het volkshuisvestingspro-

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-05 ingediend door GroenLinks, PvdA, D66 Pak de leegstand aan

Raad 4 november 2024

13

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat: . er in de stad nog altijd een aanzienlijk aantal leegstaande gebouwen zijn; r het marktonderzoek kantoren Zoetermeer laat zien dat er potentie is bij het transformeren van kantoorpanden; ovenruegende dat:

.

r .

leegstaande en langdurig ongebruikte gebouwen leiden tot verloedering van de stad en een onaantrekkelijke leefomgeving; het tekort aan woningen in de stad urgent is; leegstaande gebouwen kansen bieden voor tijdelijke en permanente oplossingen voor huisvesting;

vezoekt het college: . de omgang met leegstaande gebouwen onderdeel te laten zijn van het volkshuisvestingspro-

.

gramma Woningbouw als aanjager;

de ambities voor het beter benutten van leegstaande gebouwen mee te nemen in het uitwerken van het volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-06 ingediend door GroenLinks, PvdA, D66 lnzicht in de wijken van de toekomst "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat: . oP bijlage 2 van de contourennotitie Woningbouw als aanjager wordt gesproken over de aantallen bij te bouwen woningen per wijk; . oP bijlage 2 van de contourennotitie Woningbouw als aanjager êveneens wordt gesproken van indicatieve aantallen, maar daar direct achteraan wordt gesproken over locatiestudies die zijn uitgevoerd; ovenaregende dat:

. .

. .

een van de belangrijkste doelen van het nieuwe woningbouwprogramma is om de woningvoorraad per wijk in balans te brengen; de eventuele realisatie van de aantallen woningen uit bijlage 2 onherroepelijk consequenties heeft voor het aanzien van de wijk; de eventuele realisatie van de aantallen woningen uit bijlage 2 mogelijk consequenties heeft voor andere functies in de wijk; om problemen als met de kavelpaspoorten te voorkomen het belangrijk is dat aan de voorkant inzichtelijk is waar de raad mee instemt;

verzoekt het college: r inzichtelijk te maken per wijk wat het ruimtelijk betekent als de plancapaciteit wordt gerealiseerd; o inzichtelijk te maken wat het betekent voor andere functies in de wijk, als groen, voozieningen, etc., wanneer de plancapaciteit wordt gerealiseerd; r dit terug te laten komen in de uitwerking van het volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-07 ingediend door GroenLinks, PvdA, D66, FVD Actie voor de woningzoekende "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat: r het college werkt aan het nieuwe volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager, waarin

14

Raad 4 november 2024

de ambities staan op het gebied van volkshuisvesting; a

a

de Rekenkamercommissie vaststelt dat de doelen op het gebied van woningbouw niet altijd SMART zijn geformuleerd; het volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager reeds in 2022 is aangekondigd, maar tot op heden nog niet aan de raad is toegezonden; andere gemeenten ook werken met een actieagenda naast hun visie op het gebied van woningbouw;

ovenaregende dat:

.

. o

er straks een volkshuisvestingsprogramma op papier staat, maar dat nog niks oplevert voor de woningzoekende; een actieprogramma helpt om inzichtelijk te krijgen wat we wanneer in de tijd gaan doen; het eveneens wenselijk is om duidelijk meetbare doelen met elkaar vast te stellen om de voortgang op het gebied van woningbouw te kunnen monitoren;

vezoekt het college:

.

r o

aan het volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager een actieprogrammatijdpad toe te voegen; in dit actieprogramma duidelijk meetbare doelen en tijdlijnen vast te leggen; het actieprogramma voor 31 maart 2025 aan de raad te sturen;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-08 ingediend door GroenLinks, PvdA, Zoetermeer Vooruit, D66 Spoedige behandeling volkshuisvestingsprogramma "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024; constaterende dat: de Rekenkamer de raad adviseert om toe te zien op de spoedige totstandkoming van een nieuwe woonvisie; het college aangeeft voor 31 maart a.s. het nieuwe volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager naar de raad te sturen;

r r

overwegende dat: er op dit moment veel verschillende documenten zijn rondom woningbouw en de samenhang daarvan ontbreekt; het wenselijk is om zo spoedig mogelijk het nieuwe volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager te behandelen ;

.

r .

er tot op heden meerdere toezeggingen zijn geweest over de aanlevering van het volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager die niet zijn nagekomen;

vezoekt het presidium:

r

in de eerste vergadercyclus na aanlevering van het volkshuisvestingsprogramma Woningbouw als aanjager, maar uiterlijk in de vergadercyclus van 14 aprill2 mei, het voorstel te agenderen met op voorhand voldoende behandeltijd ;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mijnheer Boerboom voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de eerste termijn van mevrouw Bink, Zoetermeer Vooruit. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. ln de commissievergadering heefi mijn collega Van der Starre al aangegeven dat Zoetermeer Vooruit zich kan vinden in de contourennotitie. Het is weinig vernieuwend. Wel is het goed om te lezen dat er een focus is op het creëren van een evenwichtige stad. Dat is nu precies wat Zoetermeer Vooruit ook wil; bouwen voor alle doelgroepen, dus ook

vernieuwende woonopzetten. U weet wel, Knarrenhofjes, shared service-complexen. Hier dienen we trouwens nu geen motie voor in. Er zijn er al genoeg gemaakt het aÍgelopen weekend. Het gegoochel met cijfers in de contourennotitie is ook een ergernis. We hebben in de commissie uitleg gekregen, maar veel duidelijkheid gaf het ons niet. U bent erop teruggekomen, wethouder, in een

Raad 4 november 2024

15

raadsmemo. We gaan 1000 nieuwe woningen per jaar realiseren, maar er gaan er maar 700 lukken. De woningvoorraad komt op 1 .735 woningen in de nieuwbouw. Er zijn plannen voor 16.000 woningen. Maar hoe, wethouder? Hoe gaat u dat realiseren als u denkt dat u er maar 700 gaat realiseren per jaar? Tijdens de behandeling van deze notitie heeft mijn collega ook gevraagd om in het raadsmemo terugkoppeling contourennotitie op te nemen dat sloop en herbouw ook een optie is als renovatie niet mogelijk

of te duur is. lnwoners hebben duidelijkheid nodig. Dat werd bijzonder duidelijk bij de bewoners van Oostergo. Helaas is het niet mogelijk, of de wethouder vond het niet nodig, om dit op te nemen. Daarover dient Zoetermeer Vooruit ook een motie in: Sloop en herbouw is ook een optie als renovatie niet mogelíjk is of te kostbaar. Dat was de eerste termijn voor mij. Dank u wel. De voorzitter: Een interruptie, mevrouw Bink. lk heb u even laten uitspreken. Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, de motie van Zoetermeer Vooruit gaat over sloop en herbouw. lk snap het niet helemaal. Dat is toch nu ook een optie, zoals we juist bij Oostergo hebben gezien? lk begrijp niet helemaal welke toevoeging dit precies is. Nieuwbouw is ook een optie en dat staat er ook niet zo concreet in. Kunt u dat toelichten? De voorzifter: Mevrouw Bink, gaat uw gang

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Bij de Oostergo is gebleken dat het totaal niet duidelijk was voor inwoners. Ze denken dat alles te renoveren is, dat alles beter gemaakt kan worden door renovatie of niet. Maar dat is niet altijd zo en Zoetermeer Vooruit vindt dat je dat duidelijk op moet nemen in het nieuwe beleidsprogramma. De voorzitter: Mijnheer Van Gils nog kort en dan mijnheer Van der Vlies.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, dit was toch een project dat sinds 2017 op sloop en nieuwbouw ging lijken. Die bewoners hebben volgens mij ook een klein beetje de verwarring in de gemeenteraad misbruikt om hun punt te maken. Dat is hun goed recht, maar dit is natuurlijk altijd een optie. Dus het kan bijna niet anders dan dat we de motie omarmen. Want natuurlijk, sloop/nieuwbouw moet erbij. De voorzitter: Nog een reactie, mevrouw Bink?

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Nou, wij vinden dat dus duidelijk anders. lk vind dat u de bewoners rond de Oostergo hiermee danig tekort doet, want alles is niet vlekkeloos verlopen. De voorzitter: lk ga nu naar mijnheer Van der Vlies, gaat uw gang.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja voorzitter. lk ben het eens met mevrouw Bink, dat is zeker niet vlekkeloos verlopen en we zijn er ook niet erg enthousiast over. Maar het klopt niet, wat mevrouw Bink zegt, dat het niet duidelijk was dat niet gerenoveerd zou kunnen worden. De Goede Woning heeft van het begin af aan duidelijk volgehouden dat er niet gerenoveerd zou kunnen worden. Alleen de bewoners wilden graag een onderbouwing zien. DGW heeft die niet verleend. Het is ook niet haar plicht om dat te doen. Het was vanaf dag één duidelijk dat zij niet wilde renoveren. Dat was niet rendabel. De voorzitter: Mevrouw Bink nog een reactie.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, ik kan daar een reactie op geven, maar wij denken daar toch echt anders over, wij denken dat je dat echt op moet nemen in een beleidsnotitie of in een beleidsprogramma. Zodat het echt duidelijk is voor iedereen. We focussen nu op de Oostergo maar het gaat gewoon om de duidelijkheid die voor de inwoners belangrijk is. De voorzitter: Dank u wel. Dan dank ik mevrouw Bink voor haar eerste termijn en ga ik over naar mijnheer Ekkelenkamp.

Motie nr. 2411-Og ingediend door Zoetermeer Vooruit Sloop en herbouw is een optie "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 november 2024;

16

Raad 4 november 2024

constaterende dat:

.

in veel beleidsdocumenten niet is opgenomen dat sloop en herbouw van woningen ook een optie is als renovatie niet mogelijk of te kostbaar is;

overwegende dat:

.

op 14 oktober 2024 Raadsvoorstel Planuitwerkingskader Oostergo op de agenda stond, waar het bovengenoemde punt voor grote onduidelijkheid zorgde bij de inwoners en dat we dit een volgende keer willen voorkomen;

vezoekt het college om:

r

in het aankomende beleidsprogramma Woningbouw als aanjager op te nemen: dat sloop en herbouw ook een optie is, als renovatie niet mogelijk of te kostbaar is bij bestaande woningen;