Notulen raad 29 november 2021 - vastgesteld

De heer Van Gils (WD): Dank u wel voozitter, mevrouw Kraneveldt wil een ambitie om de wachtlijsten te verkorten en ik vraag me een beetje af welke ambitie er nu ontbreekt. We hebben al ambities over woningbouwaantallen, we moeten gewoon woningen toevoegen, en over de percentages sociale huur die daarbij horen. Dat zijn twee dingen die volgens mij leiden tot koÉere wachtlijsten dus tenzij u minder mensen wilt toelaten tot sociale huur, vraag ik me af aan welke maatregelen u dan denkt. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Je kunt het steeds hebben over aantallen, maar als je die niet relateert aan de wachtlijsten en het feit dat die steeds oplopen ên we die maar niet naar beneden krijgen want we bouwen wel, maar we moeten meer bouwen - is dat niet voldoende. lk zou het heel goed vinden als er in die woningmarktregio meer wordt gekeken naar die wachtlijsten en gezegd wordt'hoe krijgen we die nu naar beneden?' want met dit beleid krijgen we ze niet naar beneden. lk zou daar graag het serieuze gesprek over willen zien in de woningmarktregio. Tot nu toe is dat blijkbaar niet mogelijk en toch wil ik dat het college nogmaals meegeven.

44

raad 29 november 2021

De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, de wachtlijsten komen voort uit het feit dat we meer huishoudens hebben dan huizen. Dan kun je twee dingen doen: je kunt meer huizen toevoegen of minder huishoudens creëren, maar dat laats lijkt me vrij onwenselijk. Dus dan moet je meer huizen bouwen. Dat is precies wat we aan het doen zijn en daarom zetten we deze aantallen vast. lk vraag me echt af wat het nu toevoegt om het als een soort ambitie te formuleren want dan gaan we het symptoom als de doelstelling neerzeften tenrijlwe gewoon de doelstelling als de doelstelling moeten houden. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt en dan mijnheer Boerboom.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat zou ik even moeten naluisteren hoor, wat u het laatst zei, want dat was een beetje goochelen met woorden, geloof ik. Maar ze blijven maar oplopen, ook al bouwen we, en als je dat aan elkaar relateert en in ieder geval dat gesprek erover blijvend aangaan, denk ik dat je misschien wel tot ander beleid komt. Misschien ook niet, maar nu zijn die wachtlijsten er en we zien ie oplopen en we zien ze oplopen en ik kan dat beleid niet relateren aan die wachtlijsten. Wij zeggen dus: ga er met elkaar over in gesprek of we op een of andere manier in zo'n eindakkoord of daarna met betrekking tot die wachtlijsten in ieder geval iets van êen ambitie kunnen formuleren als 'we willen ze binnen zo veel iaar zo ver terugbrengen en dat doen we door zo veel woningen'. Relateer het in ieder geval aan elkaar zodat ik ook kan zien dat we daar iets mee willen want nu blijven mensen te lang op een wachtlijst staan. De voorzitter: lk zie nu allerlei interrupties en ik vind het allemaal prima, ik ben gek op debat maar iedereen krijgt zijn eerste termijn nog en ook nog een tweede dus dat zeg ik er maar even bij. Mijnheer Van Gils en daarna ga ik naar mijnheer Boerboom en mijnheer Bos.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, het moet een beetje in de interrupties want ik heb geen twee minuten extra. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt hier ook niet.

De heer Van Gils (WD): Het probleem is: we hebben een tekort aan woningen. ln de koopsector vertaalt zich dat naar te hoge huizenprijzen en in de sociale sector vertaalt zich dat naar lange wachtlijsten, maar het probleem blijft 'we hebben een tekort aan woningen'. Dus we moeten woningen bij-

bouwen en daar hebben we heel strakke ambities op gelegd. Maar het was uw partij die van onzê zoekopgave naar nog 6000 eÍra woningen af wilde. Dus als u nu wilt dat we die wachtlijsten verkorten, moet u vooral bij uzelf te rade gaan en nadenken of u toch niet die zoekopgave wilt en toch niet die wijzigingsbevoegdheid in de Entree en toch niet op een aantal andere locaties meer woningbouw wilt, want dat is aan het einde van de dag gewoon de echte oplossing. De voorzitter: lk kijk even want ik zag mijnheer Bos en mijnheer Boerboom, maar wilt u hierop reageren, mijnheer Boerboom? En nogmaals, u heeft allemaal straks nog recht op een eerste termijn, ik zeg het nog maar een keer. Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja dank voorzitter, ik denk dat mijnheer Van Gils wel heel kort door de bocht gaat. Volgens mij hebben we laatst een technisch overleg gehad waarin allerlei instrumenten zijn meegegeven die je als gemeente zou kunnen overwegen die zouden kunnen bijdragen aan het verkorten van de wachtlijsten voor sociale huunroningen en volgens mij moeten we daar ook in de regio het gesprek over aangaan, net zoals we bij koopwoningen bijvoorbeeld straks gaan we stemmen over een zelfbewoningsplicht. Je ziet nu dat alle gemeenten dat zelt gaan instellen, maar misschien moeten we dat juist wel ook voor de woningmarktregio regelen, zodat dat overal hetzelfde is. Zo kunnen we denk ik nog een aantal van dit soort dingen vezinnen die bij kunnen dragen om die wachflijsten uiteindelijk te bekorten. De voorzitter: Mijnheer Bos.

De heer Bos (D66): Ja, mooi in het verlengde daarvan, die presentatie hebben wij ook bijgewoond. Dat was Platform3l of iets dergelijks. Die hadden een hele lijst tips om zonder bijbouwen van woningen toch de wachtlijst te verkorten, bijvoorbeeld dat je twee mensen die al lang op de wachflijst staan

raad 29 november 2021

45

dan toch samen laat wonen zonder dat diegenen een relatie hebben en daardoor in aanmerking kun-

nen komen voor zo'n woning. Als voorbeeld hoor. Dat is nog een leuk nakijkdingetje voor mijnheer Van Gils. Maar het is de vraag aan mevrouw Kraneveldt of dat ook de bedoeling is van haar motie. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk denk zeker dat niet alleen het bijbouwen van woningen, maar ook het anders omgaan met woningen en het anders indelen van woningen, een oplossing kan zijn. We hebben bij diezelfde presentatie gezeten. Het enige dat ik wil, is dat het gesprek daarover goed aangegaan wordt en ik hoop dat de wethouder zich ervoor wil inzeften dat we dat gesprek ook eens voeren en dat we dus de relatie met die lengte van wachtlijsten gewoon als serieus item daarin meenemen. Dat is wat ik wil, voozitter. En met betrekking tot mijnheer Van Gils, als ik daar meteen antwoord op mag geven? We willen zorgvuldig bouwen en we zijn helemaal niet tegen meer woningen, maar kwaliteit gaat voor kwantiteit en we willen dat zorgvuldig doen. We willen dat de raad eraan te pas komt - u haalde net weer even de wijzigingsbevoegdheid erbij - en niet dat het alleen door het college wordt besloten dus we gaan voor zorgvuldige besluitvorming. Mag ik door met mijn laatste punt voorzitter? De voorzitter: U heeft een motie ingediend nu toch?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nee, ik heb er drie en ik licht de laatste graag nog even toe. De voorzitter: Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Het college zet er heel erg op in om 1407 sociale koopwoningen mee te laten tellen voor het aanbod dat we doen aan de regio. Maar de huizenprijzen stijgen dus tellen ze straks voor een deel waarschijnlijk niet meer mee. Wat gaat het college dan doen? Wij willen graag een plan B, zo heb ik het maar genoemd, voor wanneer er straks sociale koopwoningen uit het eindakkoord vallen. Dank u wel.

Motie nr. 21114 ingediend door PvdA, Fractie Van den Berg, SP, Groenlinks Ambitie wachtlijsten sociale woning verkorten 29 november 2021 "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 29 november 2021;

constaterende dat: o het voor mensen die op een betaalbare woning zijn aangewezen, steeds moeilijker wordt om een sociale huunlroning te vinden binnen een redelijke tijd; . de wachtlijsten lang zijn en de wachttijden inmiddels tot onaanvaardbare proporties zijn opgelo-

r

pen;

steeds meer mensen zijn aangewezen op een sociale huunnroning, ook mensen met een middeninkomen die vroeger een huis zouden hebben kunnen kopen maar nu geen hypotheek krijgen omdat de huizenprijzen enorm zijn gestegen;

ovenaregende dat:

r

r . . .

jongeren langer bij hun ouders thuis moeten blijven wonen dan gewenst en ouderen niet naar een kleinere sociale woning kunnen verhuizen waardoor zij een grotere woning vrijmaken voor gezinnen;

het hier ook gaat om professionals die we graag naar onze stad halen of voor Zoetermeer willen behouden, zoals verpleegkundigen, docenten en politieagenten je bij de woningmarktafspraken wel alleen op aantallen sociale woningen kunt focussen, maar je ook zou moeten aforagen hoe je de wachttijden kunt verkorten zodat voor iedereen een betaalbare sociale woning binnen een redelijke termijn binnen bereik komt; het doel van de derde biedingsronde richting het Eindakkoord Woningmarktafspraken onder meer is om te verkennen welke extra inzet gemeenten en corporaties nog kunnen leveren; er dus nog de mogelíjkheid is om zaken aan het college mee te geven;

vezoekt het college om: r Ílà ondertekening van het Tussenakkoord Woningmarktafspraken in de derde biedingsronde of

46

raad 29 november 2021

na het Eindakkoord binnen de woningmarktregio nader te verkennen of er animo is om concrete ambities te formuleren met betrekking tot het verkorten van de wachttijden voor een sociale woning en zich hiervoor in te zetten; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 211145 ingediend door PvdA, Fractie Van den Berg, SP Bestaande en nieuwe woningbouwprojecten "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 29 november 2021; constaterende dat:

.

de raad op 6 april 2021 motie 2104-03 Anterieure afspraken bij nieuwe en bestaande woning-

o

deze motie het college verzoekt om een heldere definitie te formuleren van wanneer een bouwproject nieuw of bestaand is, waarbij de eerste keer dat de raad er met een raadsbesluit aan te

r r

bouwprojecten' heeft aangenomen;

pas komt een mooi aanknopingspunt is, zodat de raad over mogel'rjk gewenste anterieure afspraken in ieder gevalzijn zegje kan doen; het college eveneens wordt vezocht bij alle nieuwbouwprojecten in Zoetermeer helder inzichtelijk te maken wat de inzet is van de gemeente en welke afspraken zij wil maken; het college ook wordt gevraagd bij alle nieuwbouwprojecten in Zoetermeer helder inzichtelijk te maken wanneer sprake is van (de start van) een nieuw project en er dus nog eisen gesteld en afspraken gemaakt kunnen worden, en wanneer er sprake is van een bestaand project waarbij dat niet meer mogelijk is;

ovenregende dat: . de afdoening van deze motie is verdaagd naar januari 2022; . niet zeker is of de motie dan welwordt afgedaan; . een van de opdrachten binnen de woningmarktregio juist was om in het tweede bod als gemeente duidelijk te maken wat de verhouding tussen 'lopend' en 'nieuw' is; r niet duidelijk is waarom het zo ingewikkeld is om na zes maanden nog niet aan te kunnen geven wat de status van projecten is; r het vervelend is voor de positie van de raad om niet te weten in welke fase zich een bouwproject bevindt en dus niet te weten of er nog invloed kan worden uitgeoefend; draagt het college om: . meer vaart te maken met motie 2104-03 en deze uiterlijk voor eind januari 2022 uit te voeren; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 211146 ingediend door PvdA, Fractie Van den Berg, SP, Groenlinks Plan B voor sociale koop

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 29 november 2021; constaterende dat: r Zoetermeer 1409 sociale koopwoningen heeft met een WOZ-waarde tot € 190.000.00 (prijspeil januari 2021); r deze woningen nu nog onder de betaalbaarheidsgrens vallen en daarmee onder het doelgroepenaanbod dat Zoetermeer aan de woningmarktregio doet; . de huizenprijzen echter flink zijn gestegen in de afgelopen jaren en deze trend voorlopig nog niet voorbij is; ovenaregende dat:

r

r r

het heel goed denkbaar is dat deze woningen op korte termijn door de betaalbaarheidsgrens heen zullen schieten;

het niet verstandig is om te denken dat we al deze sociale koopwoningen voor de doelgroep en daarmee voor ons aanbod aan de woningmarktregio kunnen behouden; Zoetermeer wel gehouden is aan dit aanbod en dus een 'plan B' moet hebben voor het geval we

raad 29 november 2021

47

(een deel van) deze woningen niet meer mee mogen tellen;

verzoekt het college om: . uiteen te zetten hoe het college in de toekomst met bovenstaande marktontwikkelingen en bijbehorende risico's denkt om te gaan en welk 'plan B' het college heeft om ervoor te zorgen dat we ons aanbod aan de woningmarktregio in stand kunnen houden; r deze uiteenzefting de raad voorafgaand aan het ondertekenen van het Eindakkoord Woningmarktafspraken te doen toekomen; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt. Dan mevrouw Van der Meer, gaat uw gang,

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voozitter, Zól Zoetermeer dient een motie in om de raad de gelegenheid te geven kaders te stellen voor het woningmarktbeleid in de regio. Bij het bespreken van de woningmarktafspraak in Haaglanden is duidelijk naar voren gekomen dat het college voor het beleid heeft gekeken naar de afspraken die voor het Zoetermeerse bouwprogramma zijn gemaakt. Die kaders zijn ontoereikend als het gaat over de samenwerking. Als wij bij de toewijzing van sociale woningen hebben afgesproken dat mensen binnen de regio in aanmerking komen voor alle beschikbare woningen, dan volstaat het niet om alleen naar de eigen voorraad te kijken. Effecten op de wachtlijsten voor de woningen in onze gemeente zijn ook afhankelijk van de voorraad van de partnergemeenten. Gezien het belang voor zowel de wachtlijsten als voor onze bevolkingsopbouw zoals we die wensen voor 2040, is het nodig dat we een visie maken en regelen op welke manier we de samenwerking met de andere gemeenten willen vormgeven. De motie dienen wij in met ondersteuning van de PDvZ.

Motie nr. 2111 47 ingediend door Zól Zoetermeer, PDvZ Samenwerking woningmarkt Haaglanden formaliseren. "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 29 november 20211' ovenaregende dat:

r

. r . . r

de samenwerkingsafspraken over de (sociale) woningbouw bij het opheffen van het stadsgewest Haaglanden niet is overgedragen aan de MRDH of naar een andere formele verbonden partij; het overleg over de woningmarkt is overgedragen naar een - in eerste instantie informele 'tafel';

in het overleg vergaande afspraken worden gemaakt over de woningmarkt in de regio Haaglanden, met belangrijke effecten op de Zoetermeerse woningmarkt; er in het verleden geen controle heeft plaatsgevonden over het nakomen van de gemaakte afspraken, en wellicht pas over meer dan tien jaar duidelijk wordt of de nieuwe afspraken worden nagekomen, en ook dat dan pas duidelijk wordt of de provincie handhavend zal optreden; de raad van Zoetermeer geen beleid heeft afgesproken voor de samenwerking in de regio (alleen beleid ten aanzien van de eigen interne woningbouwverdeling); juist de samenhang van de afspraken in de regio van belang is voor de gemeente, en voor Zoetermeer 2040;

verzoekt het college: met een voorstel te komen om het overleg over de regionale woningmarkt te structureren als een 'l . verbonden partij; 2. voor eind 2022 een raadsvoorstel aan de raad voor te leggen met een visie en beleidsafspraken voor de samenwerking met de omliggende gemeenten op het gebied van de woningmarkt; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer. Dan ga ik over naar mevrouw Van den Berg.

Mevrouw Van den Berg (Fractie Van den Berg): Voorzitter, hartelijk dank. Zeer binnenkort zal het college het tussenakkoord Woningmarktafspraken ondertekenen. Daarom dienen we een drietal moties van de PvdA mee in. 1. De wachtlijsten van de sociale huurwoningen lopen nog steeds op. Wij willen heel graag dat het college zich inzet om hier duidelijke ambities aan te verbinden.

48

raad 29 november 2021

2. Graag willen ook wij zo spoedig mogelijk weten welke projecten in de stad vallen onder bestaand

en welke vallen onder nieuw beleid. Ten slofte, 3, de laatste, over sociale koopwoningen. Wat als deze straks door stijgende woningprijzen te duur worden? Hoe gaat het college daarmee om? lk dank u voor de aandacht. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Beij.

De heer Beij (SP): Voorzitter, dank. lk wil mijn minuut graag gebruiken om de motie van de PvdA en dan met name die van de ambitie voor het verkorten van de wachtlijsten van haÉe aan te bevelen. Zolang ik hier in de raad zit, en volgens mij geldt dat voor al mijn collega's, stijgen de wachtlijsten en wordt er niets aan gedaan. lk hoor alleen maar percentages, aljaren. Dus ik wil ook graag aan de wethouder meegeven: ondezoek nu eens met die hele club en met die hele regio of we niet èen keer die percentages los kunnen laten en een keer echt gaan bouwen naar behoefte. lets dat meerdere partijen in deze raad al heel lang roepen, maar waar volgens mij niets mee wordt gedaan. Verken die optie eens. Dank.

De voozitter: Dank u wel mijnheer Beij. De heer Mooiman. O, u heeft gelijk, mijnheer Van Gils, gaat uw gang.

De heer Van Gils (WD): Vooaitter, mijnheer Beij zegt 'we moeten bouwen naar behoefte'. Om dat te realiseren hebben we een aantal percentages afgesproken bij woningbouwprojecten zodat we dat kunnen realiseren. Heeft mijnheer Beij het dan de afgelopen vier jaar dan elke keer niet meegekregen of snapt hij het op een andere manier niet? De voorzitter: Mijnheer Beij.

De heer Beii (SP): Blijkbaar zijn die percentages niet adequaat, Voor deze vier jaar waren er ook percentages afgesproken en dat is volgens mij landelijk ook zo geregeld en regionaal ook. En blijkbaar, ondanks dat we percentages hoger en lager hebben gehad de afgelopen jaren, blijven die wachtlijsten toenemen en dat komt echt niet alleen doordat er meer huishoudens bijkomen, zoals mijnheer Van Gils stelde. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Dus u bent eigenlijk wel een voorstander van stoppen met al die percentages? Gewoon kijken wat we kunnen bouwen op een plek en dat dan bouwen en dan niet meer vasthouden aan het idee dat 27o/o sociaal moet zijn? Daar bent u wel voorstander van? De voorzitter: Mijnheer Beij.

De heer Beij (SP): Als de heer Van Gils goed had geluisterd, die percentages kloppen niet. Die percentages zijn te laag. Dan kunnen we twee dingen doen, we kunnen of een hoger percentage afspreken met z'n allen, of we gaan kijken naar 'hoeveel woningen zijn er nu daadwerkelijk nodig?' Dus kijken naar het nettoaantal woningen en of dat dan is door middel van percentages of niet, bouwen naar behoefte. Dat geldt voor sociale huunruoningen, maar dat geldt ook zeker vooi koop, alleen is dat wat lastiger te berekenen natuurlijk. Volgens mij is het voor sociale huurwoningen heel eenvoudig te berekenen. We weten precies hoeveel mensen er op een wachflijst staan. De voozitter: Dank u wel, dan had u volgens mij uw eerste termijn daarmee afgerond en ga ik naar

de heer Mooiman.

De heer Mooiman (PW): Dank u wel voozitter. Op 26 oktober jl. heeft het college besloten om het Tussenakkoord Samenwerken aan solide woningmarkt in Haaglanden aan te gaaÀ. Te lezen valt dat Zoetermeer zich relatief goed aan de doelstellingen heeft gehouden. Wat de pW betreft, dienen andere gemeenten in onze regio echter meer te doen om de sociale woningbouw op gang te brengen en

dit vergt continuerende onderlinge afstemming en monitoring zoals ook opgenomèn ín het tussenakkoord. De genoemde werkgroep Monitoring moet hierop toezien. Daar krijgen we graag nog een toelichting over van de wethouder. Daarnaast horen we ook graag hoe het college de rol ván de provincie

als handhavend orgaan ziet. Tevens maken we ons zorgen over de instandhoudingstermijn en eventuele problematiek met daling van bouwvolume als gevolg, die dit kan veroozaken voor het particulie-

raad29 november 2021

49

re segment. Kan het college aangeven of met deze instandhoudingstermijn het gewenste bouwvolume nog steeds realistisch is? Dank u welvoozitter. De voorzitter: Dank u wel de heer Mooiman, dan mijnheer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voorzitter, we schrokken van de krantenkop in het AD 'Westland gaat geen extra sociale huunruoningen bouwen voor de regio'. Het Westland wil dus niet meewerken om de sociale huunruoningen beter te spreiden over negen gemeenten in de regio Haaglanden. Fijn, zo'n goede buurman. Er is op dit moment ook geen stok achter de deur om de gemeenten aan hun afspraken te houden. Hoe gaat de wethouder zorgen dat Zoetermeer niet het afuoerputje van de regio wordt? Verder dienen we de motie vanZól Zoetermeer mede in. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Blansjaar. Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, dank u wel. Tijdens de commissievergadering heb ik al aangegeven dat er in het tussenakkoord iets raars gebeurt. Volwaardige woningen die nu, tijdens en na de looptijd van deze woningmarktafspraken beschikbaar zijn als sociale woningen tellen niet of maar voor de helft mee als sociale woningbouw. Niet gek dat Zoetermeer daarom 1% tekort komt in de ambities, want de woonregio zet gewoon een streep door een deel van onze woningen. Een trucje op papier, want in het echt staan ze er straks gelukkig wel volledig, maar dit is niet een eerlijke manier om over onze sociale woningen te praten. Daarom een motie om wel op een eerlijke manier deze woningen mee te tellen.

Als ik dan toch wel tijd over heb, een kleine reflectie op zojuist. De PvdA wil dus beleid op wachtlijsten, maar vooral niet naar de oozaak kijken om meer woningen te bouwen. Een kwalitatief lange wachtlijst dan maar, in plaats van gewoon een kwantitatief korte. En dan D66, hoewel het wel even de vraag is of de heer Bos dan het partijstandpunt veruoordt, want volgens hem is bl'rjkbaar de oplossing voor de woningnood wildvreemden maar verplicht bij elkaar in huis te zetten en ons dan op de schouders kloppen. Beste kiezer, over vier maanden mag u stemmen. Het mag duidelijk zijn dat als u voor een fatsoenlijke prijs wilt kunnen wonen, u niet bij die partijen hoeft aan te kloppen. De voorzitter: Dat roept reacties op, dit is bijna een verkiezingsdebat volgens mij, maar goed. Mijnheer Bos, gaat uw gang.

De heer Bos (D66): Nou ja, misschien kun je vrienden voor het leven maken als je met twee wildvreemden bij elkaar zit, wie weet? Dat valt misschien soms wel mee, maar dat was niet serieus. U moet echt die presentatie van Platform3l bekijken. Die had eên zee van suggesties waarvan ik dacht 'hoe is het mogelijk, dat kan ook nog?' Dat ten eerste. Maar ik wilde eigenlijk reageren op het volgende, uw motie Eerlijk over het aantal sociale woningen. Zien we nu echt dat u zegt bij het tweede gedachtestreepje onder de overwegingen dat de strengere eisen rond instandhoudingstermijn ertoe leiden dat ontwikkelaars nog langer verplicht de woning met verlies moeten verhuren? Betekent dat inderdaad dat ik u erop moet wijzen dat corporaties al eeuwenlang dit kunstje kunnen, woningbouwcorporaties? Wilt u dan echt zeggen dat wat een marktpaÉij niet kan, corporaties wel kunnen met alle.. ... die erbij hoort? Hoe kan dat nou? Hoe moeten we dit rijmen? De voorzitter: Mijnheer Van Gils en dan ga ik naar mevrouw Kraneveldt.

De heer Van Gils (WD): Woningbouwcorporaties kunnen dat helemaal niet, die krijgen gewoon kortingen van de Rijksoverheid. Die krijgen korting op grondprijzen, die krijgen garantstellingen op leningen, die hebben nog een gigantische historische hoeveelheid geld die ze van de Rijksoverheid hebben gehad. Dus die kunnen dat niet en dat is ook helemaal niet gek want die corporaties moeten ook gewoon door met marktwerking, aanbesteders die woningen laten bouwen, die kunnen dat niet ineens gratis doen. En als u dat wel denkt, denk ik altijd 'begint u dan uw eigen bedrijf, ga die woningen bouwen en verhuur ze voor dat bedrag'. Dan zou ik denken dat er wel meer zouden zijn die dat zo zouden willen doen, maar dat lukt op de een of andere manier niet en dat komt omdat die woningen te duur zijn om ze voor die prijs te verhuren. Dus als je dit soort instandhoudingstermijnen afspreekt, moet je die woningen verplicht onder de kostprijs verhuren en dat is niet erg, maar het betekent wel dat als je de periode langer maakt, het financiële gevolgen heeft voor woningbouwprojecten. Daar kunt u voor kiezen, dat betekent vaak waarschijnlijk wel dat er minder woningen komen. De voorzitter: lk ga eerst naar mevrouw Kraneveldt. Mijnheer Bos, nog, kort dan.

50

raad 29 november 2021

De heer Bos (D66): Je kunt ook zeggen 'we nemen iets minder rendement'. Marktpartijen willen graag rendement maken en dat is niet onterecht, maar een corporatie neemt genoegen met een lager rendement, of we geven corporaties meer de mogelijkheid om juist die doelgroep te bedienen, omdat die blijkbaar beter het kunstje beheersen om dit te realiseren. De voorzitter: Dan mijnheer Van Gils en dan mevrouw Kraneveldt. Ook graag kort, mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Ja voozitter, ik wil echt bestrijden dat corporaties een soort be all end all van het hele probleem zijn, want niemand houdt ze nu tegen. Als een corporatie grond koopt en woningen wil bouwen dan kunnen ze dat gewoon doen. Dus ik nodig u vooral uit: ga dan bij die corporaties langs en vraag waarom het ze niet lukt. Dat zal geld zijn. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt nog.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja voozifter, ik lees uw voorstel vooral als een pleidooi om de instandhoudingstermijn maar korter te maken want daar pleasen we dan de beleggers mee, maar dan hebben we ondertussen over vijftien jaar die woningen niet meer want dan worden ze duurder en dan gaan ze over de limiet heen en dan worden het opeens vrijesectonaroningen. Vindt u dat u daar de mensen die u niet in Zoetermeer wift hebben, namelijk - weet u nog? - die arme en domme mensen zoals uw fractievoozitter dat ooit venryoordde, dan mee helpt? De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Laat ik bestrijden dat we mensen arm en dom hebben genoemd. Er is eerder een uitspraak gedaan... lk wist niet dat andere mensen aan het woord waren, maar als mevrouw Kraneveldt nog iets wil toevoegen aan haar betoog, voozitter? De voorzitter: lk hoorde wat beroering in de zaal, maar gaat u gewoon verder.

De heer Van Gils (WD): Er is eerder een algemene opmerking gemaakt dat de gemiddelde Zoetermeerder ouder, armer en dommer wordt, dat is gewoon een uitkomst uit het rapport Louter overigens. Dat kunt u de hele tijd verkeerd uitleggen en dat deed u vanavond met een ander ondenarerp ook al, dat is echt aan u. Daarnaast dan moet ik even nadenken waar uw andere vraag ook alweer over ging. Die ging over dat die woningen verdwijnen na tien, vijftien of 25 jaar. Maar daarna bestaan die woningen gewoon nog, die zijn er dan niet ineens niet meer. Dus daar wonen ook gewoon mensen en die hebben ook een dak boven hun hoofd nodig en als u dat blijkbaar niet wilt, dan niet. De voorzitter: lk ga naar mevrouw Kraneveldt en mijnheer Boerboom en dan ga ik langzaam door naar de rest van de termijn.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja voorzitter, die woningen zijn er nog wel, maar mensen die een betaalbare woning nodig hebben, kunnen niet meer van die woningen gebruikmaken want ze ztln inmiddels zo duur geworden, of ze worden duurder gemaakt nadat die instandhoudingstermijn voorbij is, en dan gaan deze woningen aan die mensen voorbij en dan moet je dan in de woningmarktregio weer een ander bod doen omdat die woningen zijn weggevallen. En uw fractievoozitter heeft wel degelijk gezegd 'we worden in Zoetermeer armer, dommer en ouder en dus moeten we minder sociaal bouwen'. Dan zeg je wat over de mensen die graag in die sociale woningen willen wonen. De voorzitter: Mijnheer Van Gils nog en dan ga ik naar mijnheer Boerboom,

De heer Van Gils (WD): We hebben eerder een pleidooigehouden dat... De WD is ook voorstander van 'de sterkste schouders dragen de zwaarste laten', maar je moet wel genoeg sterke schouders hebben op een gegeven moment om de zwate lasten te kunnen dragen. We hebben er expliciet niet voor gekozen om de zware lasten te verlagen maar we kiezen ervoor - en dat zullen we ook blijven doen - om de sterke schouders te versterken, dus meer sterke schouders naar de stad te halen. En dat vertaalt zich naar een bepaald woningbouwbeleid.

De voorzitter: lk ga eerst naar mijnheer Boerboom en dan naar mijnheer Duiven.

raad 29 november 2021

51

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voorzitter, ik wil eigenlijk verdergaan waar mevrouw Kraneveldt net begon want als we nu 2700 woningen bouwen en de helft daarvan ongeveer wordt nu door de particuliere markt ontwikkeld, dan stromen er straks 1350 woningen uit die markt, tenruijl we al zo krap zitten, dat zegt u zelf ook, in die sociale huunroningen. Dus hoe gaat u dan voor die mensen zorgen dat er ruimte blijft? Eigenlijk bevestigt u toch dat u met name die mensen met een dikke portemonnee in de stad wilt en niet de mensen die gewoon leraar zijn of politieagent en dat soort banen hebben, die ook gewoon een woning nodig hebben. De voorzitter: lk ga naar mijnheer Duiven en ik zag ook nog de heer Meijroos.

De heer Duiven (WD): Voozitter, doorgaans ben je als politicus blij als je wordt geciteerd en als je uitspraak nog maanden en jaren nadien wordt geciteerd, maar dan moet het wel goed gebeuren want anders schiet het een beetje zijn doel voorbij. Wat ik in de eenminuutpitch heb gezegd - want daarin heb ik dat gezegd - in de opmaat naar de bespreking van het rapport Louter, is 'ontkennen kan niet meer, zonder ingrijpen worden we in Zoetermeer armer, ouder en dommer'. Dat heb ik gezegd. Dus ik heb het gehad over de ontwikkelingen en de trends zoals in het rapport Louter zijn geduid en ik heb daar in die eenminuutpitch inderdaad een catchy frasering voor gebruikt. Sommige fracties maken zich er volgens mij een beetje schuldig aan die uitspraak uit te leggen alsof ik Zoetermeerders of onze inwoners, persoonlijk of als groep, op de korrel heb genomen. Dat is niet het geval, dus dat nog even ter verduidelijking en mocht men daar een toelichting over willen, dan ben ik uiteraard gaarne bereid om die nog een keer te geven. Maar dat heb ik gezegd en zo zou ik ook graag geciteerd willen worden. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Duiven. Dan de heer Meijroos.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): lk wil even reageren op wat mijnheer Boerboom zegt, en wat ik nu ook weer hoor van de PvdA. We zijn nooit tegen een agenderingsverzoek, nog sterker, we vinden dat alles een debat verdient, maar er is nu weer geagendeerd en weer komen we uit bij die 27o/o en weer bij meer sociale huurwoningen. Dat is onfatsoenlijk beleid wat de LHN betreft want het is

Íinancieelgewoon niet haalbaar. We zitten royaal boven de marge. We zitten op 32o/o. Gaan we toch weer daaraan zitten knibbelen? De regio doet niet mee, daar moeten we wat van vinden. Daar moeten we zeggen: kom op! We moeten die sterke schouders waar de heer Van Gils het net over had inderdaad sterk zien te houden of sterker zien te maken en iedere keer weer dat debat over die 27o/o, evêr weer meer sociale huuruoningen, dat is klakkeloos beleid, dat is geen fatsoenlijk beleid. Daar zijn we niet voor. De vootzitter: lk ga mijnheer Boerboom het woord geven en dan mijnheer Van Gils en dan rond ik af want het was uw termijn. Dan gaan we dit afronden, want dat is prima, maar daar kunt u het op andere tafels ook over hebben. Mijnheer Boerboom gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Voorzitter dank, volgens mij is het heel duidelijk dat dit juist gaat over het voorstel dat mijnheer Van Gils neerlegt en dat is die instandhoudingstermijn. Daar gaat nu de discussie over, waarvan duidelijk is wat de WD vindt en hier aan de andere kant Groenlinks en de PvdA, maar volgens mij ook D66, het heel rechtvaardig vinden dat die maar voor de helft meetellen juist omdat die impact zo groot is. Anders hebben we straks 1350 woningen, en ik kan het niet vaak genoeg zeggen, die uitstromen en gewoon niet meer beschikbaar zijn voor mensen die de koopwoningen waar ze eventueel ook nog voor in aanmerking zouden komen, niet kunnen betalen. Sterker nog, die prijzen rijzen alleen maar verder de pan uit. De voorzitter: lk ga naar mijnheer Van Gils voor de afronding van zijn termijn.

De heer Van Gils (WD): Vooaitter, mijnheer Boerboom maakte twee punten en daar wil ik in die volgorde op reageren. Ten eerste, het klopt dat als die woningen straks uitstromen, je dus een gat hebt dat je eventueel moet opvullen. Als de behoeftes daarop aansluiten, zal daar nieuw beleid op worden gemaakt, maar we hebben het over de afspraken tot en met 2030. Dan vallen al deze woningen daar nog onder dus het is oneerlijk om ze nu niet toe te voegen. En of ze nu over tien jaar of vijftien jaar eruit vallen, of dat je ze nu niet meetelt, geeft natuurlijk geen reëel ander beeld. Anders dan dat je ze nu gewoon verhult. Het tweede punt ging over de politieagenten en leraren. Over dat die juist aan een woning moeten

52

raad 29 november 2021

worden geholpen. Daar ben ik het met de heer Boerboom over eens. Maar die zijn juist zelden geholpen met een socialehuursectonaroning. Dat zijn mensen die naar een middenhuurwoning of een betaalbare koopwoning willen en ook daar moeten we juist voor bouwen. lk vind het een zwaktebod om continu maar die groep mênsen die we zo hard nodig hebben te gebruiken als argument om sociale woningbouw te realiseren die voor het overgrote deel niet door die mensen wordt ingevuld. De vootzitter: lk constateer dat daarmee uw eerste termijn is afgerond, de enige vraag die er nog is: had u nu een motie ingediend ja of nee? De heerVan Gils (WD):Ja De voorzitter: Zou u die dan nog willen indienen, dan komt die uiteraard ook terug in de beraadslagingen.

Motie nr. 211148 ingediend door WD Eerlijk zijn over aantallen sociale woningen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 29 november 2021;

constaterende dat: r middels de woningmarktafspraken afspraken worden gemaakt over het realiseren van voldoende doelgroepwoningen tot 2030 en dit dus nog een periode betreft van negen jaar; . in het Tussenakkoord Woningmarktafspraken doelgroepwoningen in het particuliere segment alleen volledig worden meegerekend als aan eisen rondom de instandhoudingstermijn wordt vol-

r r

daan;

bovengenoemde afgesproken instandhoudingstermijnen de looptijd (tot 2030) van de woningmarktafspraken rui m overstijgen ; het in het voorliggende tussenakkoord lijkt alsof Zoetermeer de doelstellingen rondom het realiseren van voldoende doelgroepwoningen niet haalt omdat een gedeelte van de woningen i.v.m. bovenstaande niet worden meegerekend;

ovenaregende dat:

.

. r . .

alle woningen die gedurende de looptijd van het akkoord tot de doelgroepvoorraad behoren wezenlijk bijdragen aan huisvesting van huishoudens die zijn aangewezen op de doelgroepvoorraad en gedurende deze periode dus ook volledig dienen mee te tellen in de te realiseren aantallen; de strengere eisen rondom de instandhoudingstermijn de realisatie van sociale woningen in het particuliere segment minder aantrekkelijk kan maken doordat ontwikkelaars nog langer verplicht de woningen met verlies moeten verhuren; hierdoor het aantal te realiseren sociale huurwoningen drastisch kan afnemen; door de afspraken over de percentages hierdoor alle woningbouw kan afnemen; de echte oplossing voor de woningnood meer huizen bouwen is, en daarom het probleem over de hele breedte erger kan worden als we onmogelijk eisen aan de realisatie van particuliere sociale huisvesting verbinden;

vezoekt het college om: . btj de verdere onderhandelingen over de woningmarktafspraken in te zetten op een aanpassing van de regels voor het meetellen van doelgroepwoningen in de particuliere sector zodat alle woningen die gedurende de looptijd van de woningmarktafspraken tot de doelgroepvoorraad behoren daar ook volledig toe worden gerekend; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dan gaan we over naar mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. Het was een memo Tussenakkoord Woningbouwafspraken en er hing geen besluifuorming aan, het was een terugkoppeling van de wethouder vanuit de Tafel Wonen, een soort van 'waar sta ik?'-gesprek. En nu, omdat er geen besluiten aan een memo gehangen kunnen worden, wordt het geagendeerd. Volgens Zoetermeer Vooruit is het beter om op een overspannen woningmarkt niets vast te leggen met moties en amendementen, in dit geval bij het Tussenakkoord Woningafspraken. Geef de mensen aan de Tafel Wonen de kans om zich

raad 29 november 2021

53

vrlj te bewegen en te ontwikkelen en wacht op het volgende tussenakkoord en kijk dan hoe de vlag erbijhangt. Voorzitter, Zoetermeer Vooruit is benieuwd wanneer het eindakkoord kan worden verwacht en kunnen wij als raad daar dan nog op reageren? En ja, Zoetermeer Vooruit was bij het technisch overleg, en ja, Zoetermeer Vooruit wil bouwen naar behoefte. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bink. De heer Meijroos.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzitter, we zijn enthousiast over dit tussenakkoord an sich. Zoetermeer daalt in de komende dertig jaar in het aandeel doelgroepvoorraad tenrijl andere gemeenten juist stijgen, maar voozitter, niet genoeg. We missen de inhaalslag van sommige gemeenten. Mijnheer Blansjaar refereerde er al aan. De doelgroep beter spreiden over de regio, laat dit tussenakkoord een eerste stap zijn. Nog een kleine vraag aan de wethouder: wat als er nu vanavond een motie aangenomen wordt die tekenen onmogelijk maakt? Wat betekent dat dan voor het tussenakkoord? De voorzitter: Dank u wel mijnheer Meijroos, mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voorzitter. ln Zoetermeer en in de omliggende regio en in heel Nederland werken we aan de toename van het totaal aantal woningen. Daar draagt het voorliggende tussenakkoord Samenwerken aan een solide woningmarkt in Haaglanden aan bij. Tegelijkertijd is duidelijk dat we er daarmee nog niet zt1n, maar we zeften wel een eerste stap. Het begin is er. Zijn we er dan helemaal met dit tussenakkoord? Nee, zeker niet. ln de nieuwe ronde worden zaken concreter en moeten we nog vervolgvragen maken. Op basis daarvan en van de monitor wordt ook inzichtelijk welke aanvullende maatregelen nodig zijn. Bijvoorbeeld voor het zorgpunt van voldoende sociale woningen. Daarvoor kan bijvoorbeeld een langere instandhoudingstermijn uitkomst bieden. Voor nu kan het tussenakkoord rekenen op de steun van mijn fractie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u welvoorzitter, het is al door een aantal fracties aangehaald, maar dit is een tussenakkoord en we zien dit als een eerste stap waarin vooral duidelijkheid is gekomen over de definities die we hanteren. Op zich is dat winst, maar zoals ik de vorige keer bij de commissie al heb gezegd, dat is nog lang niet genoeg. Als we nu kijken wat er netto aan doelgroepwoningen wordt gerealiseerd, komt dat in de regio uit op 6750 woningen ten opzichte van 75.000 woningen die we in totaal realiseren, met andere woorden, nog geen 8o/o van de woningen die we realiseren zit in deze goedkopere categorie. Dat is wat ons betreft echt te weinig voor deze regio. Dat ligt zeker niet alleen aan Zoetermeer. Er ztln heel veel gemeenten die echt een grotere bijdrage moeten leveren en daarom willen we dat er pas een eindakkoord ondertekend wordt op het moment dat ook echt die doelgroepenwoningen en de ambitie die we ook met elkaar hebben vastgesteld in de regio om 16.360 doelgroepwoningen netto toe te voegen, is ingevuld, te tekenen. En uiteraard, want dat is ook een van de doelstellingen, moet dat evident ook leiden tot een evenwichtigere verdeling want er wordt daar nu een kleine stap in gezet, maar die is ook echt nog niet genoeg om die evenwichtigere verdeling ook echt te realiseren.

De voorzitter: Mijnheer Boerboom, mijnheer De Jong wil interrumperen en mevrouw Van der Meer.

De heer De Jong (CDA): lk luister naar wat u zegt mijnheer Boerboom. U schetst een verontrustend beeld in die zin dat er in de regio nog heel veel bijgebouwd moet worden met name in het sociale segment. Maar wat is de boodschap die u onze wethouder vanuit Zoetermeer meegeeft? Moeten we dat in Zoetermeer nog verder gaan vullen of is dit juist een opgave die de regio moet oppakken? De voorzitter: lk kijk even of mevrouw Van der Meer in dezelfde lijn een vraag heeft, dan kan mijnheer Boerboom die meteen meenemen. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): lk heb de motie gezien, maar ik ben bang dat als we het zo doen, we ermeê eindigen dat Zoetermeer weer de gaten gaat vullen, 'gaten dichten' heette dat de vorige keer, en dat de rest gewoon niet beweegt. lk vraag me af hoe u dat wilt voorkomen want op zich ben ik het met u eens, die andere gemeenten moeten nu ook eens een been bijtrekken en ze bewegen maar minimaal. Maar kunt u niet iets in uw motie zetten, zodanig dat het daadwerkelijk...

54

raad 29 november 2021

Wanneer vindt u het goed genoeg? Laat ik het zo zeggen De voorzitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Volgens mij liggen er ook percentages vast waar gemeenten ongeveer op uit moeten komen. Zoetermeer is daarbij harder gezakt en anderen zijn bij lange na niet zover gestegen als de afspraak was. Volgens mij moet het echt een substantiële stap zijn naar die percentages. We kunnen ook niet ineens zeggen 'iedereen zit op hetzelfde percentage'. Die stap is voor sommige te groot. Maar als we nu gewoon kijken wat er ligt, dan is het echt een of twee procentjes erbij of eraf en dat lijkt me inderdaad niet de weg die we op moeten. Volgens mij staat het ook letterlijk in onze motie, dat dit evident moet leiden tot een stap naar evenwichtigere spreiding. Dat is ook mijn verhaal richting mijnheer De Jong. Zoetermeer moet wel nog een stapje doen, volgens mij. lk vind ook oprecht dat we er als Zoetermeer ook nog niet zijn. Maar de grootste stap zal toch vooral in de regio moeten komen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van der Meer

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Als mijnheer Boerboom de motie wil aanpassen waarin hij 'evident'verandert in wat hij nu net probeerde uit te leggen, vindt hij ons aan zijn zijde, maar ik ben bang dat'evident'zo flexibel is als ik weet niet wat, en dat we dit dus niet moeten doen.

Motie nr. 211149 ingediend door GroenLinks, PvdA Pas eindakkoord woningmarktafspraken bij voldoende doelgroepwoningen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering b|een op 29 november 2021; constaterende dat: . er een tussenakkoord ligt met de samenwerkende gemeenten in de woningmarktregio; o het tussenakkoord wordt gezien als maximaal haalbare stap, maar het realiseren van voldoende doelgroepwoningen niet wordt gehaald; . de hele woningmarktregio groeit met 75.227 woningen en daarvan 6750 doelgroepwoningen extra worden gerealiseerd; overwegende dat: . de behoefte aan doelgroepwoningen, evenals de behoefte aan woningen in andere sectoren, nog

. . .

altijd groot is;

de verhouding van de groei van doelgroepwoningen scheef is in verhouding tot de totale groei van de woningmarktregio; er gemeenten zijn die nog steeds flink achter lopen in de ontwikkeling van doelgroepwoningen; ook Zoetermeer nog niet aan ztln opgave voldoet om eerlijk bij te dragen aan de regionale opgaVE;

vezoekt het college:

r

.

pds een eindakkoord woningmarktafspraken te tekenen, wanneer het doel van een netto toevoeging van 16.360 doelgroepwoningen gehaald wordt; dit evident moet leiden tot een stap naar evenwichtigere spreiding van de doelgroepenvoorraad;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel. Dat was het einde van uw termijn, mijnheer Boerboom? Dan ga ik naar mijnheer De Jong.

De heer De Jong (CDA): Voozitter, dank u wel. Wat ons betreft, ligt er met het tussenakkoord een prima verhaal en wij scharen ons hier dan ook achter. Daar hoeven van ons eigenlijk geen nadere afspraken bij. Het idee van verkorten van wachtlijsten vinden we op zich wel interessant. Het is ingebracht door de PvdA. We hebben ook de bijeenkomst met Platform3l bijgewoond en daar zaten echt veel interessante dingen tussen om nog eens nader te verkennen. Ook hier zeg ik wel bij: ik vind het interessant als we dit collectief in de regio oppakken. Wachtlijsten naar beneden brengen in Zoetermeer tenrt/jl dat een soloactie wordt, gaat denk ik niet werken. lk ben heel benieuwd of de indieners daar hetzelfde over denken. Dank u wel.

raad 29 november 2021

55

De voorzitter: Dank u wel mijnheer De Jong. Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Als indieners worden we erop aangesproken. Zeker, het is niet zo dat we zeggen 'Zoetermeer moet er even voor zorgen dat overal de wachtlijsten worden verkort', dat is een gezamenlijke inspanning. Dus dat is absoluut ook de insteek, dat als antwoord op uw vraag aan ons. De voorzitter: Dank u wel. lk kijk rond, als er geen raadsleden meer zijn die het woord willen voeren in de eerste termijn, ga ik naar het college. lk kijk naar wethouder Paalvast. Lukt dat?

Wethouder Paalvast: Ja voorzitter, als er niet op het laatste moment nog nieuwe moties en amendementen bij komen, dan gaat dat lukken. We hebben in de commissie uitgebreid gesproken over het tussenakkoord. Het is mooi te zien dat we hier ook weer een hele discussie hebben met elkaar over de sociale voorraad en hoe je iiberhaupt kunt zorgen dat je een kortere wachtlijst krijgt. Dit tussenresultaat - ik heb dat in de commissie ook gezegd, maar ik wil het nog wel een keer herhalen - was geen gemakkelijke opgave. Je ziet dat de verschillen natuurlijk groot waren en de belangen ook groot zijn. Dat maakt dat dit akkoord echt wel ergens over gaat. Ondanks dat niet alle doelen bereikt zijn, is dit naar mijn idee wel een mooitussenresultaat. We gaan als regio meer woningen bouwen dan volgens de provincie in de behoefteraming nodig was. We bouwen meer sociale woningen dan de behoefteraming van de provincie. En het komt er feitelijk op neer dat we drie keer zo veel sociale coóperatiewoningen bouwen als we als regio van plan waren, dus er zitten best heelaantrekkelijke dingen in. Mijnheer Boerboom zei het ook, misschien nog wel het belangrijkste is dat we dezelfde definities, dezelfde doelstellingen hebben die we samen nastreven. Daarmee spreken we in ieder geval in de regio

dezelfde taal. En last but not least, we monitoren ook de afspraken die we met elkaar maken. Het is dus geen papieren tijger. We blijven de vinger aan de pols houden of iedereen daadwerkelijk doet wat we afgesproken hebben. En voor Zoetermeer ligt hier, denk ik, gewoon een gunstig resultaat dat inderdaad past binnen ons beleid. En voordat ik naar de moties ga, kijk ik heel even of ik... Laat ik eerst de moties doen voozitter, en dan kijk ik nog even naar de openstaande vragen. De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. De wethouder brengt me toch even in verwarring, ook al is het nipt, maar volgens mij halen we ook de behoefteraming op dit moment niet. Het scheelt 100 en nog wat woningen, maar volgens mij moeten wij dat goed scherpstellen met elkaar zodat we over het juiste spreken. Want dit hele dossier levert al genoeg venruarring op. Als ik hier in uw memo kijk, dan staat daar als behoefte van de doelgroepvoorraad 6420, en het bod van 6299. De voorzitter: Wethouder Paalvast.

Wethouder Paalvast: Voorzitter, die vraag laat ik even ambtelijk beantwoorden, dat antwoord komt dan ambtelijk met enige vertraging binnen. Maar zeker is dat het elkaar niet veel ontloopt. Dat brengt me bij de moties. Even kijken waar we gebleven waren. De motie van de WD, over aantallen sociale woningen. U stelt voor in de regels voor het meetellen de particuliere huur met instandhoudingstermijn van vijftien jaar volledig mee te laten tellen. Het college ontraadt deze motie. De reden daartoe is dat we in de regio met elkaar hebben gesproken over'wat is nu redelijk?'Zoetermeer is een vreemde eend in de bijt waar het gaat om instandhoudingstermijnen. Dit is uiteindelijk qua compromis eruit gekomen om die vijftien jaar voor bestaande projecten nog mee te laten tellen. Maar voor nieuwe projecten telt die niet meer mee, omdat de regio zegt'21jaar is een heel normale termijn voor instandhoudingstermijnen'. En zo zit er ook in dat tussenakkoord een prikkel om een langere instandhoudingstermijn te kiezen en daarmee ook een impliciete prikkel richting corporatiewoningen. Dat brengt mij bij voor de motie van Zót Zoetermeer. Het formaliseren van de samenwerking. Die hebben we als college gemeend als 'oordeel raad' te moeten geven. Er zitten namelijk voordelen aan en nadelen en die zult u zelf moeten wegen. De voordelen zijn dat je met een GR meer gewicht in de schaal legt.

Je kunt daar ook meer taken bij beleggen, bijvoorbeeld urgenties toekennen, en de GR kan zelf besluiten nemen en dat is dan niet vrijblijvend.

56

raad 29 november 2021

De voorzitter: Mevrouw Van der Meer

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Volgens mij hebben we nog wel andere vormen van verbonden partijen. Volgens mij hadden we ook nog de stichting, ik weet niet meer hoe die heette, van mijnheer ledema, waarmee we keken naar plekken waar economische bedrijven konden landen of iets dergelijks. Wat we nu hebben, is in ieder geval gewoon niets. We staan als raad met lege handen. Hoe zwaar je dat wilt optuigen, of dat een GR moet zijn of iets anders is nog de vraag, maar nu krijgen we geen rapporten, we krijgen geen agenda, we krijgen geen besluiten. We krijgen helemaal niets en ineens duikt er iets op. Daar zou ik graag iets op willen vinden. lk laat het aan u over hoe zwaar u dat wilt optuigen, maar nu is het onvoldoende. En we hebben ook een visie nodig over wat we als raad willen qua samenwerking. We kunnen niet alleen naar ons eigen beleid kijken als het over de samenwerking gaat want dan prijzen we onszelf uit de markt. De voorzitter: Wethouder Paalvast.

Wethouder Paalvast: Dat is de uitleg die mevrouw Van der Meer geeft. lk heb net even een GR genoemd, maar er zijn misschien nog een paar 'Bos'-varianten denkbaar, maar ik heb die even voor het overzicht genoemd. De nadelen zijn: minder invloed als afzonderlijke gemeente, een extra bestuurslaag, verlengd lokaal bestuur en het regionaal beleid kan bepalend zijn voor lokaal beleid . Datztln zo een aantal voor- en nadelen en het is maar net hoe u die weegt of u voor of tegen wilt stemmen op deze motie, maar we hebben als college gemeend hem 'oordeel raad' als advies te moeten geven. De voorzitter: Nog een korte interruptie van mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja, voorzitter, want voordat we in een gemeenschappelijke

regeling stappen, kunnen we natuurlijk heel goed in die regeling opschrijven waar we vinden dat die regeling over gaat en welke besluiten die kan nemen en op basis waaryan. Dus we kunnen ook gewoon zorgen dat we als raad voldoende inbreng kunnen hebben. Dus ik stel voor dat daar nu eens een keer goed over nagedacht wordt, want nu hebben we helemaal niets, maar ik hoor'oordeel raad' dus ik hoop dat de collegae willen meedoen. De voorzitter: Dat heb ik ook gehoord en dat is volgens mij ook helder. Het oordeel is aan de raad Wethouder Paalvast, gaat u verder.

Wethouder Paalvast: lk wil daar nog wel bij opmerken dat om tot zo'n samenwerkingsverband te komen, je ook de andere gemeenten nodig hebt en die vinden daar ook wat van. Dus het is niet gezegd dat wat Zoetermeer zegt ook de standaard gaat worden. Dat is een beetje geven en nemen dus er kan ook iets uitkomen waarvan u zegt'dat had ik net iets anders gewild'. Maar ik laat het graag aan de raad om daarover te besluiten. Dan de motie van de PvdA over het verkorten van de wachtlijsten. Het verkorten van de wachtlijsten is geen doelstelling uit deze nieuwe woningmarktafspraken. Wel een doelstelling is voldoende woningen bouwen in zijn totaliteit. En voldoende woningen bouwen voor de doelgroep. Als je voldoende woningen bouwt voor de doelgroep zullen koÉere wachtlijsten het resultaat zijn en daarom ontraadt het college deze motie. lk heb inmiddels ook antwoord voor mijnheer Boerboom, we halen inderdaad de behoefte van de doelgroepvoorraad wel maar de eigen opgave niet. lk kan me voorstellen dat die cijfers u een beetje duizelen maar de behoefte was 6420 en het bod is 6749. Dat zijn een paar cijfers, waarvan u ook kunt zegen 'oké, het zal wel'. Maar het klopte dus wat ik zei in de eerste zinnen. De vootzitter: Ja, maar ik ga even naar mevrouw Kraneveldt want die wil interrumperen.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nog even over het ontraden van de motie over de wachtlijsten. Wat nu als gedurende de geldigheid van deze afspraken 'we moeten zo veelwoningen bouwen', die wachtlijsten maar blijven oplopen en oplopen? ls het dan op enigerleiwijze nog een factor die u in uw besprekingen aan die woontafel meeneemt om te zeggen 'we gaan het aantal woningen aanpassen'? Want het wordt er niet aan gerelateerd en dan vind ik dat die wachtlijsten gewoon weglopen als discussiepunt aan die tafel. Het gaat mij daarom, dat u wel steeds naar die wachtlijsten blijft kijken en zegt'hoe ontwikkelen die zich? En wat vinden we daar nog wel acceptabel en wat niet?' De voorzitter: Wethouder Paalvast.

raad 29 november 2021

57

Wethouder Paalvast: Dat was ook de vraag van mijnheer Beij. ln Zoetermeer hebben we natuurlijk de percentages, maat in de regio kijken we naar de woningbehoefteraming. En dat gaat dus ook uit van 'hoeveel behoefte er is aan sociale huur?' Met die monitoring willen we ook periodiek bekijken 'hoe staan we ervoor en leidt dat tot bijstellingen?' Dus we kijken daar vooral naar de woningbehoefteraming en op basis daarvan ga je ook die plannen weer opnieuw doorrekenen. Dus dat systeem zit er wel in, dat je steeds kijkt 'hoe staat die markt ervoor, wat moet er bijgebouwd worden?' ln de langetermijnprognoses zien we dat er op termijn relatief gezien minder sociale huur nodig is. Die woningbouwbehoefteraming zit in dat model. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Maar zit in die woningmarkt- of bouwbehoefteraming dan ook de factor hoe die wachtlijsten zich ontwikkelen? Want ergens gaan die sky high, iedere keer komen er weer maanden bij. De voozitter: Wethouder Paalvast.

Wethouder Paalvast: We monitoren natuurlijk ook de wachtlijsten, maar uiteindelijk gaat het om... Niet sec de wachtlijsten zijn het criterium, uiteindelijk kijk je waar behoefte aan is. Natuurlijk wilje een totaalbeeld hebben van hoe de markt ervoor staat. Maar voor de sociale huur kun je dat dus redelijk makkelijk doen, voor de middenhuur en voor de koop is dat een stukje lastiger. Mijnheer Van Gils zei al terecht 'daar kun je het eigenlijk alleen zien aan de koopprijzen want naarmate die stijgen, zegt dat iets over het tekort'. Maar we proberen daar een zo goed mogelijk beeld van te hebben en we werken dus niet - richting mijnheer Beij - op basis van percentages in de regio, maar we kijken naar behoefte. Dat brengt me bij de andere motie van de PvdA, een plan B voor sociale koop. U geeft aan dat het risico is dat goedkope koopwoningen niet meer bereikbaar ztln voor de doelgroep. Dat is een heel reëel risico. Als we het goed doen in Zoetermeer, en daar gaan we van uit met dit college, gaan de prijzen natuurlijk enorm stijgen en dat betekent dat een deel van de koopwoningen niet meer bereikbaar is voor de doelgroep. Dat betekent dat we moeten kijken hoe we er sociale huunruoningen bij kunnen bouwen.

Dan ligt het het meest voor de hand om dat dan corporatiewoningen te laten zijn, tenzij we op basis van Zoetermeer 2040 juist zeggen 'nee, we vinden dat eigenaarschap belangrijk en we gaan heel goedkope koopwoningen bouwen'. Maar dan zul je goede afspraken moeten maken over hoe je die ook goedkoop houdt want het is natuurlijk in no time te duur voor de doelgroep. Dat zijn punten om naar te kijken en dat zit dus ook in die monitoring; op het moment dat dat blijkt, moet je met een plan komen voor hoe je dat weer gaat aanvullen. Maar dat geldt niet alleen voor de koopwoningen, dat geldt bijvoorbeeld ook voor de particuliere huurwoningen die te duur kunnen worden en naar het middensegment weglekken. De vootzitter: Heel kort nog mevrouw Kraneveldt, dit is echt de laatste interruptie.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Maar gaat u dan wachten tot die ontwikkelingen zich voordoen en zegt u 'dan zien we het wel', of zegt u 'wacht even, alsdan en daar zetten we een plan B voor neer, zodat we gewoon kunnen handelen op het moment dat dat nodig is'? Want nu lijkt het of u zegt 'we zien het wel' en dan zien we wel wat we doen. Wij willen graag dat u er nu vast over nadenkt voor het geval die woningen allemaalom gaan vallen, voor het bod. De voorzitter: Wethouder Paalvast.

Wethouder Paalvast: We hebben nu volgens mij het tussenakkoord en we gaan nu die monitoring opzetten. Dat betekent dus dat we niet wachten tot er een nieuw akkoord komt, whatever, wanneer je normaal gesproken een keer in de vier jaar weer een plan maakt. Nee, we gaan constant monitoren en als blijkt dat het fout gaat, en dat kan op alle vlakken zijn, sturen we bij. lk denk dat het juist goed is om op het moment dat je ziet dat dingen uit het lood gaan slaan, op die punten bij te sturen en daar is nu alle ruimte voor, volgens mij. En om op voorhand 'als dit dan dat'te doen... lk zou zeggen, net als met die motie van het referendum, wacht daar even mee tot het moment dat het zich voordoet en dan kun je goede plannen maken. Dan weet je ook preciezer wat je te doen staat. Daarom hebben we gemeend dat die motie over plan B sociale koop overbodig is. Volgens mij ben ik dan door de moties heen, voozitter.

58

raad 29 november 2021

De voorzitter: lk zag nog een motie van Groenlinks volgens mij.

Wethouder Paalvast: Even kijken, een motie van Groenlinks. De voorzitter: Pas eindakkoord woningmarktafspraken bij voldoende doelgroepwoningen.

Wethouder Paalvast: Die staat dan net in het systeem. lk heb op het huisje gedrukt, even kijken wat er gebeurt. Die is nu binnengekomen inderdaad. Volgens mij had ik hem al wel gezien. U verzoekt hier het college pas een eindakkoord woningafspraken te tekenen wanneêr het doel van de nettotoevoegingen doelgroepwoningen is gehaald. We hebben nu een tussenakkoord getekend omdat we nog niet alle doelen behaald hebben en in het eindakkoord moeten we de doelen gehaald hebben zoals we die gedefinieerd hebben. Daar vallen voldoende doelgroepwoningen ook onder. En daar zegt u over in het volgende punt dat'dit evident moet leiden tot een stap naar evenwichtigere spreiding van de doelgroepvoorraad'. Het een hoeft het ander niet te betekenen, maar meer evenwicht is ook een van de scenario's. Dus ja, in ieder geval op het eerste punt van het dictum kan ik zeggen la, we gaan een eindakkoord tekenen op het moment dat we die doelstellingen realiseren'. En tot die tijd werken we toe naar dat eindakkoord. Dus die kan een positief advies krijgen. De voorzitter: Dan is er nog een motie van de PvdA volgens mij die ook nog behandeld zou moeten worden. Mevrouw Van der Meer, een vraag? Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzifter, ik was het even kwijt. De wethouder heeft motie 44 ontraden maar ik heb nu niet in beeld wat u nu over 45 en 46 uiteindelijk als advies heeft gegeven.

De voorzitter: Volgens mij is 45 nog niet gedaan.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): O, dan begrijp ik het. Maar 46 was dan ook ontraden? De voorzitter: Die was overbodig.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): O, overbodig. Sorry. lk was even het spoor bijster. De voorzitter: Dat geeft niet, ik herhaal het allemaal voor u. Motie 46 was overbodig en op 45 gaat de wethouder nog even het advies geven.

Wethouder Paalvast: Volgens mij was dat een oproep 'college, schiet een beetje op'. lk begrijp die oproep heel goed. Die kunnen we positief adviseren. Dan had ik nog vragen te beantwoorden, voozitter. lk kijk even snel welke vraag ik nog niet heb beantwoord. lk kom vanzelf bij u mijnheer Mooiman, u had inderdaad een aantal vragen. Mevrouw Van den Berg vroeg over de stijging van die koopprijs, die vraag heb ik beantwoord. Mijnheer Beij had het over de percentages, die heb ik beantwoord. De heer Meijroos 'wat als een motie wordt aangenomen om niet te tekenen?' Wat als? lk heb geleerd dat ik op 'wat als'-vragen nooit antwoord moet geven, maar als dat gebeurt, dan moeten we naar bevind van zaken handelen. lk zit even te zoeken waar de heer Mooiman is gebleven. Dan moet ik er ook altijd voor zorgen dat ik de PvdA oversla, maar dat doe ik dan dit keer niet. De heer Mooiman stelde de vraag over hoe dat team Monitoring... Dat team. Wat we met elkaar gaan doen. . . die monitoring maakt inzichtelijk in hoeverre je als gemeente je afspraken wel of niet nakomt. Dat komt dus terug aan de Bestuurlijke Tafel Wonen. Daar hebben we het gesprek over met elkaar en daarnaast heb je de zelfstandige rol van de provincie die toezicht houdt of er voldoende woningen worden gerealiseerd.