Notulen raad 18 maart 2024 - vastgesteld

Raad 18 maarl2024

27

bespreken we niet, zullen we die niet eens een keer één keer per jaar tegen het licht houden?' U vraagt mij 'het zou u sieren als u het stokje oppakt'. Maar het college heeft deze visie van de raad meegekregen als kader. Zoals ik zei, het gaat ook om focus en op een gegeven moment om het doorzetten van de visie en alles wat eraan vasthangt. lk zou zelÍ voorstellen om het één keer per bestuursperiode op de agenda te zetten, zodat je ook wat kunt overdragen aan de raad die die na u komt. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Briljant, dat is precies wat ik vroeg aan u. lk heb het niet gehad over een keer per jaar. lk heb gezegd 'één keer per raadsperiode'. Dus ik ben het helemaal met u eens. Fijn dat u met het idee komt. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Maar voozitter, dan zeg ik ook dat de raad over zijn eigen agenda gaat, dat zeg ik altijd. De raad gaat over zijn eigen visie. lk heb van de raad, denk ik, een heel mooie opdracht gekregen samen met het college, om aan Zoetermeer 2040 te werken. Een visie die door het grootste gedeelte van de raad werd gedragen. lk zou zeggen, aan het einde van de periode kunt u met elkaar eens even kijken wat u wilt overdragen aan de volgende generatie raadsleden. En dan de staat van de stad Zoetermeer. Die heeft wat vertraging opgelopen, met name bij het Bureau Louter, dus we gaan met hen in gesprek over wanneer die komt. Mevrouw Bink, u had het nog over de subsidies op het Dutch lnnovation Park en u sprak uit 'het park loopt op subsidies'. Dat is een beetje onhandige formulering van ons. We hebben bedoeld te zeggen 'ze hebben zo veel subsidie binnengehaald dat het zichzelf eigenlijk aan het bedruipen is, maar dan op subsidiegeld'. Dus dat dat wat minder geld van ons kost, maar anderen daar nu heil in zien en daarin willen investeren. Dan is dat ook nog maar een betrekkelijk klein deel van alle investeringen die liberhaupt in het park gedaan worden. Bijvoorbeeld door de nieuwe bedrijven of door de grootste eigenaar PingProperties. De voorzitter: lkzag mevrouw Bout nog voor een interruptie.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, de wethouder heeft het over de Staat van Zoetermeer. Die heeft wat vertraging bij Bureau Louter opgelopen. Dat is prima, maar hebben we het dan over drie weken, drie maanden? Kerst 2024? Kunt u daar een klein beetje meer over toelichten?

Wethouder ledema: Sorry voozitter. lk zal in de tweede termijn als u daar behoefte aan heeft er nog iets preciezer over zijn, maar dit gaat over weken. De voorzitter: Dank u welwethouder ledema. Dan zijn er nog twee interrupties, voor u wegrent. Mijn-

heer Ekkelenkamp eerst, gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Bedankt voorzitter. lk had nog een vraag gesteld over datagedreven werken en daar heeft u nog geen antwoord op gegeven en over de woonvisie die wordt ontwikkeld en of die ook van toepassing wordt op De Entree. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, dan herhaal ik even de tweede zin van mijn hele betoog. U heeft meer vragen gesteld dan die ik nu heb beantwoord. Maar de rest van het college komt nog aan het woord, dus ongetwijfeld komen er meer antwoorden dan waarom u heeft gevraagd. De voozitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Voozitter, sorry, mijnheer ledema, maar ik zie u toch een beetje als het gezicht van deze visie. Vandaar mijn vraag. De voozitter: Dat is een compliment, denk ik maar. Mevrouw Frinking, gaat uw gang.

Mevrouw Frinking (CDA): Mijn vraag ging ook over het datagedreven werken en voordat we straks het hele rijtje zijn afgegaan en uiteindelfk blijkt dat u toch degene bent die het antwoord moest geven, was

28

Raad 18 maarl2024

dat even de vraag: wie gaat het antwoord geven? Dan weet ik bij wie ik weer moet opletten. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Dat gaat mevrouw Van der Meer doen en dat is niet de laatste in dat rijtje, dus als er iets afualt, kunt u wethouder Velzen nog op alles bevragen. Mevrouw Frinking (CDA): Oké, die krijgt alle ballen. Dank u. De voozitter: Daarom is hij ook de Benjamin van het college. Wethouder Weerwag, gaat uw gang.

Wethouder Weenrag: Ja, dank u wel voorzitter. lk heb twee vragen te beantwoorden, dat alvast als voorschot, waaronder die van de SP van mijnheer Velner. U vroeg naar de woningcorporaties en de relatie met De Goede Woning en specifiek naar een aantal straten in de Bossenbuurt. ln feite is dat een aangelegenheid tussen de woningcorporaties en de bewoners. Het is welzo dat we op het moment dat wij ook signalen ontvangen, altijd wel in overleg treden met woningcorporaties tijdens de bestuurlijke overleggen die we ook hebben, onder andere rond de lokale prestatieafspraken. Dus dat wordt altijd wel gevolgd. Maar ik zou u toch in eerste instantie willen verwijzen naar dat overlegorgaan als woningcorporatie en inwoners.

Mijnheer Ekkelenkamp heeft een vraag gesteld over de woningbouw als aanjager in relatie tot De Entree. Het antwoord daarop is volmondig ja. Dat geldt eigenlijk voor heel Zoetermeer. Dus daar ligt zeker ook een relatie met woningbouw als aanjager. Dat waren mijn antwoorden. De voorzitter: Nog niet helemaal, zie ik. Mevrouw Bink en dan mevrouw Bout.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter dank u wel. ln het memo staat iets over een stadswijk in het Dutch lnnovation Park. Dan hebben we het ook over woningen. Die woningen komen in De Entree. Hoe ziet u dat? De voorzitter: Wethouder Weerwag

Wethouder Weerwag: Doelt u dan op de woningen voor de jongeren? Want eigenlijk is Dutch lnnovation Park een ondenarerp van mijnheer ledema en De Entree ook. Maar ik probeer u dan toch een beetje te helpen. De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Nou ja, u gaat een stadswijk ontwikkelen op het Dutch lnnovation

Park. En de woningen, zo staat in het stuk, komen waarschijnlijk in De Entree. lk vroeg me af 'hoe moeten we dat zíen?' De voorzitter: Wethouder Weerwag

Wethouder Weerwag: lk vond het sowieso interessant om te horen dat ik die wijk ga ontwikkelen. Volgens mij doen wij als wethouder niet echt aan de ontwikkeling, maar dat doen wij via onze partners en ontwikkelaars. Maar ik denk dat we deze vraag dan even parkeren voor de tweede termijn van mijnheer ledema. De voozifter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): lk had een identieke vraag want de studentenwoningen die in DIP zouden komen worden verplaatst naar De Entree en daar ligt juist alles stil, zei ik. Dus ik vroeg me ook af hoe dat kon. Dus ik hoop daar dan nog van mijnheer ledema iets over te horen. Dank u wel. De voozitter: Die vraag zal goed zijn verstaan. Wethouder Weenuag nog?

Wethouder Weelwag: Nee hoor De voozitter: Dank u wel. Als er verder geen vragen zijn, gaan we nu over naar wethouder Van der

Raad 18 maad2024

29

Meer. Dit heeft wat damage control van de griffier nodig, maar gaat uw gang, wethouder Van der Meer.

Wethouder Van der Meer: lk kom het vooral even hebben over datagedreven werken. Dat ging alle kanten uit. lk heb de meeste data nu om mijn nek hangen. Om te beginnen, waar het staat: hoofdstuk 16, pagina 21, onderaan staat'digitalisering en het verbeteren en versnellen van informatie zijn speerpunten om onze dienstverlening zo goed mogelijk in te richten'. Dat bedoelen wijermee als we zeggen dat wij datagedreven werken en dat wij dus... ja, mevrouw Bout, ik heb u al gezien. lk wacht maar even. De voorzitter:Volgens mij ben ik de voozitter. Mevrouw Bout, een interruptie.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, maar daar staat dus niet dat dat datagedreven informatie en datagedreven beleid is. Dat staat er gêwoon niet. lk snap... Wethouder Van der Meer: U heeft volkomen gelijk... De voozitter: Graag via de voorzitter, anders gaat het helemaal niet meer. Mevrouw Bout eerst en dan mevrouw Van der Meer weer.

Mevrouw Bout (PvdA): lk denk ook wel dat we via digitalisering het een en ander willen verbeteren, maar dat kan op 300 miljoen manieren en dat wil niet zeggen dat het dus datagedreven is. Dat staat er gewoon niet. De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Ja, ze heeft volkomen gelijk. We zijn in ieder geval aan het proberen om te kijken of we zo goed mogelijk kunnen meten wat onze inspanningen voor effect hebben en of we dat op een manier kunnen doen, zodat we dat kunnen terugbrengen als we een beleidsprogramma of een gebiedsprogramma hebben en we daar goede indicatoren bij kunnen verzinnen, zodat wij uiteindelijk los kunnen komen van Louter en zelf kunnen zien of we er wat mee opschieten. Er loopt een aantal dingen door elkaar, want ik hoor verschillende mensen vragen 'hoe zit dat met die data?' Dan denken mensen toch weer gauw aan gegevensuitwisseling. Dat staat een beetje los van dit verhaal. Want aan de ene kant wilje bijvoorbeeld weten wanneer we in Buytenwegh een aantal dingen veranderen, of dat ertoe zal leiden dat het daar beter gaat met onze bewoners die daar zitten en we dat straks terugzien in het rapport van Louter. Dat proberen we nu ook zelf boven tafel te krijgen door dingen te meten. Er komen geen rapportages vanuit het datateam, maar we gaan er wel mee aan de gang om te kijken of we de goede indicatoren kunnen vezinnen bij alle programma's. Dat staat nog in de kinderschoenen, want dat is echt een ontwikkeling die wij met zijn allen moeten doormaken. Los daarvan hebben wij natuurlijk gegevensuitwisseling die nodig is, die bijvoorbeeld over mensen gaat, al dan niet met algoritmes.

Algoritmes proberen we echt heel erg te vermijden. Maar we proberen wel bijvoorbeeld bijjeugd op buurtniveau met toegang te werken, Dat betekent dat er sprake moet zijn van gegevensuitwisseling door verschillende partijen. Als je met elkaar wilt kijken naar 'wat is het beste voor dit kind, dit gezin?' moet je goed kijken naar hoe je dat aanpakt. Een van de dingen die daar heel erg goed bij helpen is aan de ouders toestemming vragen om het over bepaalde dingen te hebben. Dan weet iedereen waar hij aan toe is. Om dat goed in kaart te brengen, doen we bij al die dingen waar gegevens over mensen worden uitgewisseld, een DPIA. Dat is in goed Nederlands data protection impact assessment en dat wordt helemaal uitgelopen. De voozitter: Dat is een goed moment voor een interruptie. lk ga eerst naar mijnheer Ekkelenkamp, anders komt er geen punt. Mijnheer Ekkelenkamp, gaat uw gang. De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, voozitter, dank alvast voor dit deel van het antwoord. Dat is, denk ik, een goede zaak. Het is nog wel even de vraag - want ik hoor u zeggen 'dan hoeven we niet meer terug te vallen op bijvoorbeeld het Bureau Louter - of wij voldoende kwalitatief personeel in huis hebben om dat allemaal te kunnen doen. En moeten we ook niet samenwerking zoeken met andere gemeenten in dezen? Want het is natuurlijk heel complex waar we dan mee bezig gaan. De voorzitter: Wethouder Van der Meer.

Wethouder Van der Meer: Het staat in de kinderschoenen, dus dit gaat gewoon nog heel wat jaartjes duren en we zullen daar gewoon aan moeten gaan bouwen. Dus ik zal echt niet zeggen dat we volgende

30

Raad 18 maarl2024

week Bureau Louter niet meer De voorzitter: Gaat u verder

WethouderVan der Meer: Ja, dalzag ik, dus nu heeft u het gemist. De voorzitter: lk ga wel even naar een interruptíe van mevrouw Frinking, gaat uw gang.

Mevrouw Frinking (CDA): Goed om even deze analyse van u te horen, maar wanneer ontvangen we de eerste rapportages uit die datateams? Want dat staat ook in de stand van zaken. Heeft u daar ook meer zicht op? De voorzitter: Wethouder Van der Meer, gaat uw gang.

Wethouder Van der Meer: Het is niet de bedoeling dat u rapportages krijgt vanuit het datateam, maar dat u het gaat merken in de manier waarop wij de effecten van beleidsprogramma's en gebiedsprogramma's gaan meten. Dus wij gaan niet alles wat daarachter zit allemaal in rapporten zetten. Dus u moet het gewoon nog even afwachten om te kijken hoe de eerste resultaten daarvan tevoorschijn komen. Het is niet zo dat we dat allemaal al helemaal in kannen en kruiken hebben. Dat zijn we allemaal aan het inrichten. Het is ook niet de bedoeling om u voortdurend heel veel pagina's met allerlei data te geven, maar juist de effecten die we kunnen meten zodanig in indicatoren te zetten dat we met elkaar heel goed in beeld krijgen wat we aan het doen zijn. Maar ik probeer even uit elkaar te houden dat we gebiedsprogramma's en effecten en indicatoren gaan maken en dat we natuurlijk ook gegevensuitwisseling hebben over personen en dat dat eigenlijk twee gescheiden ondenruerpen zijn, want een heleboel van wat we aan data kunnen vezamelen, kunnen we gewoon bij het CBS en dat sooÉ bronnen vandaan halen. Dus daar komen geen persoonsgegevens aan te pas. Dat de statistische informatie. De voorzitter: lk kijk rond. lk voor dat u verdergaat met de volgende vraag, wethouder Van der Meer.

Wethouder Van der Meer: lk heb niet heel veel meer. Het enige is dat ik in aanvulling op wat mijnheer ledema zei,kan zeggen: er is een inventarisatie gedaan naar de cultuurhistorische waarde en het rapport daarvan venarachten we voor de zomer naar u toe te kunnen sturen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel wethouder Van der Meer, dan ga ik over naar wethouder Ter Laak. Gaat uw gang.

Wethouder Ter Laak: Dank u wel voorzitter. We zijn met Zoetermeer 2040 als eerste gestart in de wijk Meezicht. We zijn als eerste ermee gestart de hele visie 2040 integraaltoe te passen op de wijk Meerzicht. Dat betekent dat we echt kijken 'wat is onze langetermijnvisie eigenlijk vanuit het stadhuis, vanuit de theorie, en wat moet er nu ook de kleine termijn, dicht bij mensen, in de leefwereld van mensen gebeuren?'Die combinatie proberen we te maken in Meezicht. We combineren daar heel nadrukkelijk veranderingen en vernieuwingen op het gebied van het Fysieke Domein en het Sociale Domein. Er gebeurt ontzettend veel in Meezicht. Recent, 6 maart jl., bent u ook alle uitgenodigd geweest op een werkbezoek in Meezicht en daar heeft u dat ook kunnen zien. De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u. lk wachtte even tot u daarover begon, want daar heb ik toch wel een vraag over. We hebben een heel mooie wandeling gehad. We hebben heel veel mooie organisaties gezien en mensen gesproken. Het verhaal van de Waterbuurt is vandaag al een paar keer genoemd. Maar ik heb die middag ook gehoord dat we dus gaan proberen in tien jaar 300 woningen te transformeren. Toen dacht ik '300 maar?' lk had een veel hoger aantal venruacht, met zo'n groot plan, met tien jaar lang, met zo veel nood in de stad. ls het echt zo dat we maar tot 300 woningen komen of heb ik dat verkeerd begrepen? De voorzitter: Wethouder ter Laak.

Wethouder Ter Laak: lk weet niet helemaal precies om welke 300 woningen het gaat, maar ik neem aan dat het gaat over het aanpassen van het bestaande woningaanbod dat er nu is, om die anders in

Raad 18 maarl2024

31

te delen. Dus niet over het verdichten of de nieuwbouw die er nog komt in de stad. Ja, dat klopt. Dat staat in de plannen die we nu hebben samen met de woningbouwcorporaties om daartoe te komen. lk denk dat het goed is om in dat kader even te zeggen: we zijn bezig met het ontwikkelperspectief Meerzicht dat echt een uitwerking is van dat gebiedsprogramma Meerzicht met heel concrete plannen waarin we ook in deelgebieden aan de slag gaan. Eigenlijk vergelijkbaar met de binnenstad, waar we ook in deelgebieden aan de slag gaan. Dat komt deze zomer naar u toe. Dat is denk ik ook een heel goed moment om hierover verder met elkaar van gedachten te wisselen; kan er meer, zou er meer moeten kunnen en waar zou dat dan kunnen? Zoals ik al zei, er gebeurt ontzeftend veel in Meerzicht. lk vond het ook heel erg prettig dat u langs bent geweest en dat ook heeft kunnen zien. Er verandert ook echt heel veel voor de inwoners van Meezicht. Soms gaat het langzaam, soms gaat het snel. Soms is het naar wens van mensen, soms wat minder. Ontwikkelingen die er bijvoorbeeld zijn, zijn op Oostergo, Westergo, maar ook het Zalkerbos en Hart van Meezicht.

Hart van Meerzicht is zo'n project waar we woningen toevoegen en waar we dankzij de subsidie die collega Weerwag en ik in ontvangst hebben mogen nemen van de provincie, ook die omgeving kunnen aanpakken, dus ook de buitenruimte echt een upgrade kunnen geven. Ook dat is ontzettend belangrijk om te zorgen dat de leefomgeving schoon en heel is. Dat pakken we op dit moment heel actief aan. De WD vroeg daar heel specifiek naar. We lopen, schouwen samen met inwoners door bijvoorbeeld de Waterbuurt en dan kijken we 'wat is er stuk, wat moet er gemaakt worden?' Dat laten we dan ook op heel korte termijn repareren. Dat doen we samen met stadsbeheer en samen met de won ingbouwcorporaties. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Dank u wel voozitter. Het is goed om te horen over die schouw. lk had dat ook al begrepen, maar is er dan ook al een voorbeeld van iets dat concreet is gerepareerd of opgepakt? Want daar ben ik eigenlijk een beetje naar op zoek. Waar kunnen we nu, vandaag, morgen laten zien dat we bezigzijn? De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Volgens mij sluit dat heel goed aan bij de voorbeelden die u gaf. Spullen die kapot zijn, bijvoorbeeld in de openbare ruimte, bankjes noemde u zelf, maar ook hekjes, hekwerken, bordjes die omgevallen zijn. Die repareren we en we maken het snel weer heel. We doen het ook echt samen met de bewoners en ik denk dat dat het mooie is van de aanpak in Meerzicht, dat we echt bezig zijn om te bouwen aan die aan die buurten, aan die gemeenschappen en te zorgen dat mensen zelf ook meelopen. We zien dat ook rondom diverse flats in de Bossenbuurt. Daar lopen mensen zwerfuuil op te ruimen en dat zorgt ook dal ze heel adequaat meldingen maken van dingen die stuk zijn en wij, samen met stadsbeheer, zorgen dat we dat heel snel maken. Dus dat doen we anders dan in andere wijken op dit moment. Maar u vroeg het heel expliciet en ik gaf net eigenlijk het antwoord al dat het ontwikkelperspectief op basis van het gebiedsprogramma Meerzicht eraan komt. Dat komt deze zomer naar u toe en daarin is ook expliciet aandacht voor die buitenruimte. Want ik ben het helemaal met u eens dat als die buitenruimte schoon en heel is, geeft dat echt een upgrade en een boost aan die wijk. U vroeg ook heel expliciet 'wat merken de inwoners van Zoetermeer daar nu al van, of al Meerzicht?' Ze merken dat bijvoorbeeld doordatwe het gebied rondom het Fonteinbos hebben opgeknapt.

Dus daar is de groenvoorziening aangepast en schoongemaakt. We hebben het Kraaijeveld een upgrade gegeven. Dus zo zijn we bezig om gebieden echt een heel fysieke upgrade te geven. Als een omgeving schoon en heel is, blijft het ook schoner en heler. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Dank u wel. Voozifter, een korte vervolgvraag. Gaat dat snel genoeg naar uw wens? Heeft u genoeg capaciteit? Het woord viel al eerder, zijn er genoeg doeners die dat in de stad in die wijk specifiek aan het doen zijn? De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: lk vind het best een lastige vraag, want ik ben eigenlijk geneigd om te zeggen 'nooit genoeg'. Als ik heel eerlijk ben, vorige week was ik in Meezicht - ik moest naar een vergadering toe, dus dan ga ik er doorheen - en ik weet hoe hard er gewerkt wordt. En dan loop ik langs die flat en denk ik la, het zou hier gewoon netter moeten zijn'. Het is best lastig, want het gaat ook over geen

32

Raad 18 maart2O24

spullen vanaf de galerijen naar beneden gooien, geen sigarettenpeuken naar beneden gooien. Dus we zijn er heel consequent mee bezig om inwoners daarop aan te spreken. Of we daar meer mensen en meer kracht bij kunnen gebruiken? Altijd. De voorzitter: Gaat u verder?

Wethouder Ter Laak: Ja, dan ga ik door naar een andere vraag die is gesteld. Die ging over het Sociaal lnnovatiefonds en die kwam van het CDA. We zijn van start gegaan met het Sociaal lnnovatiefonds. ln de eerste aanleg hebben we zeven projecten geselecteerd om daarmee aan de slag te gaan. Vijf zijn volledig uit de startblokken en twee stagneren op dit moment. Een is de basisbaan en de ander is Onder de pannen. Over de basisbanen, dat is een samenwerking samen met De Binnenbaan. We zijn heel hard aan de slag om daar naar innovatieve werkwijzen te komen. Maar eigenlijk stagneert dat op dit moment. Het lukt ons niet om daaraantoe te komen. We hebben nu wel gezegd 'voor de zomer nemen we de beslissing wel doorgaan of niet doorgaan'. Dan zal u daar ook over geïnformeerd worden. Voor Onder de pannen geldt min of meer hetzelfde. Net iets anders. Dat is een samenwerking met de woningbouwcorporaties. Dat moet ook van de grond komen. Ook dat stagneert. We hebben binnenkort weer overleg daarover. Mocht dat nou niet lukken, wordt u ook daarover voor de zomer geïnformeerd. De voorzitter: Dank u wel, o, interruptie. Mevrouw Frinking, gaat uw gang.

Mevrouw Frinking (CDA): We kunnen het ook in het volgende overleg in de commissie over de programma's en projecten hebben, maar dan misschien even kort iets aangestipt: is duidelijk wat dan de stagnatie is? Zijn bijvoorbeeld de ideeën niet innovatief genoeg of is daar een gebrek aan capaciteit hierin? ls er iets aan te geven over waar de stagnatie in zit? De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Als het gaat over Onder de pannen. Daar hebben de woningbouwcorporaties een ander... Dat is een landelijk project en wij willen graag dat landelijke project hiernaartoe halen en de woningbouwcorporaties kijken daar anders naar. Die zien de toegevoegde waarde op die manier niet zitten. Dus daar moeten we het goed over hebben; hoe kunnen we dat dan welvoor elkaar krijgen? We hebben de woningbouwcorporaties daarbij nodig. En voor De Binnenbaan en de voorstellen voor basisbanen. Daar zit nog net niet de vernieuwing in. Eigenlijk is het meer van hetzelfde en dat is niet de afspraak die we hebben gemaakt met u in het raadsvoorstel voor de sociale innovatie. De voorzitter: Geen andere vragen meer? Dan dank ik wethouder Ter Laak voor haar bijdrage en dan hebben we wethouder Velzen. Gaat uw gang.

Wethouder Velzen: Ja, dank u wel voorzitter. lk mag de rij sluiten aan het einde van de eerste termijn en na de eerste termijn komt ook nog een tweede termijn als dat nodig is. Dus alle vragen die niet beantwoord zijn, kunnen daar mooi in landen. lk sluit af met een vraag mijn kant op over de keuzekaarten in de Waterbuurt. De waardering voor die keuzekaart is mooi om te horen. Het is inderdaad een mooie vondst die we daar gedaan hebben om dat zo samen met de aannemer te doen daar. Het is nog te vroeg om een conclusie te trekken over de vraag of dat schaalbaar is. We zijn er in de Waterbuurt toch volop mee bezig. We verkennen nog een drietal andere plekken waar we dat eventueel ook zouden kunnen doen. Daarom kunnen we nu nog niet zeggen of dat nu schaalbaar is of niet. Dat volgt later, als we ook wat meer ervaringen op wat andere plekken hebben opgedaan. Maar we hebben dus nadrukkelijk ook de blik naar buiten om te kijken 'kunnen we dat nu elders in de stad ook doen?' Dus dat heeft onze aandacht. De voorzitter: Geen vragen? Dan dank ik wethouder Velzen voor zijn beantwoording en daarmee zijn

we aan het einde gekomen van de eerste termijn van het college. Het is inmiddels 23.01 uur, zeg ik erbij. De vergaderingen eindigen normaal om 23.30 uur. lk zou normaal met u overleggen of u nog verder wilt gaan. Mijn voorstel is wel om nu nog door te gaan en deze vergadering af te ronden. Dat betekent wel dat we een beroep doen op uw inschikkelijkheid. Dus als u dat goed vindt, dan gaan we daar nu mee verder en gaan we de agenda afronden. Dan gaan we naar de tweede termijn van de raad, want daar zou ik dan mee willen beginnen. Dan ga ik het lijstje af en ga ik eerst naar mijnheer Van Steenis, gaat uw gang.

Raad 18 maart2024

33

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u voozitter. Hartelijk dank aan het voltallige college voor de antwoorden. We kijken uit naar de nieuwe strategische agenda aan het eind van de zomer. Qua opwar'ming van de aarde kan dat in oktober zijn, maar ik hoop dat het eerder is. Hopelijk weten dan bijvoorbeeld de inwoners van Seghwaert waar ze aan toe zijn. En later dit jaar komt het tweede deel van de Visie Zoetermeer 2040, de ruimtelijke strategie. Het zou heel mooi concreet zijn als we die als raad op 4 november van dit jaar kunnen vaststellen. Tot slot voozitter, nog en woord over de visie. lk hoop wel dat de kleine stapjes die het college wil zetten in de goede richting gaan. Aan de andere kant, als het toch met kleine stapjes gaat, zullen we ook niet ver uit koers liggen. Alleen wel op grote afstand van de stip, vrees ik. Hopelijk geeft dit voor inwoners en bedrijven voldoende zeker over waar we met de stad naartoe gaan en - wat voor mijn fractie GroenLinks heel belangrijk is - of we als Zoetermeer op tijd een circulaire economie hebben kunnen opbouwen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Velner nog tweede termijn?

De heer Velner (SP): lk ben in ieder geval blij met het aantal stukken dat onze kant op zal komen op korte termijn. Het ontwikkelperspectief voor Meezicht en de cultuurhistorische waarden. lk heb nog een vraag open staan, die heeft betrekking op participatie, wat er gaat gebeuren met de inbreng van inwoners en hoe dat teruggekoppeld wordt vanuit het college. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bink, tweede termijn?

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, eigenlijk niet. lk denk dat ik nog antwoord krijg van wethouder ledema en dan ben ik, afhankelijk daarvan, gewoon tevreden. Dank u wel. De voorzitter: Dan mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank voorzitter. Dank ook aan het college voor het beantwoorden van al mijn vragen, om het maar zo te zeggen. lk heb geen behoefte aan een verdere tweede termijn. Dank u wel. De vootzitter: Mevrouw Sandifort, geen behoefte aan een tweede termijn. Mevrouw Frinking, gaat uw gang.

Mevrouw Frinking (CDA): Voozitter, dank u. Ontzettend frjn dat die innovatieprijs eraan komt, dus complimenten daarvoor. Ook dank dat uitgezocht wordt hoe we Fonds Zoetermeer 2040 nog beter onder de aandacht kunnen brengen. Het antwoord over het datateam is me nog niet helemaalduidelijk maar misschien kan het college daar nog een memo van maken of iets sturen om uit te leggen hoe dat nu precies in zijn werk gaat. Dan weten we het allemaal. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Frinking. De heer Van der Snoek. Geen behoefte. Mijnheer Van der Perk? Geen behoefte. Mevrouw Brouwer, tweede termijn. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk heb eigenlijk geen tweede termijn maar ik vraag me af of ik niet goed heb opgelet of dat niet verteld is aan welke frequentie we denken voor de Staat van Zoetermeer. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van den Boomgaard nog een tweede termijn? Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Zeker voorzitter, ik heb totaal geen antwoord gekregen op mijn vragen hoe dan de woningbouw de aanjager is voor de Zoetermeerder. Dan eventjes terugkomend op de 6% waar mevrouw Bout het over had, als we dat in cijfers terugrekenen: we hebben 20.000 sociale huunruoningen in Zoetermeer, als 6% daarvan per jaar dus gaat naar asielzoekers, statushouders et cetera, zijn dat 1200 woningen en we bouwen er per jaar gemiddeld 200-250 cumulatief gezien, de afgelopen vijf jaar. Dat betekent dus dat de woningtekorten voor sociale huur enorm toenemen elk jaar, dus dat we elk jaar gewoon drie jaar bijplussen voor de Zoetermeerder aan sociale huunroningen, dus dat die wachtlijsten blijven oplopen in dit geval. Dus als de woningbouw een aanjager is, hoor ik graag dit keer wel een reactie van de wethouder.

34

Raad 18 maarl2O24

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Boomgaard. Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel voorzitter. lk wil een kleine opmerking maken over de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer. Die heeft hier zijdelings mee te maken en mijn partij is blij met wat we daarin zien. Dus dat is in ieder geval fijner dan de omgevingsvisie waar we ooit tegen hebben gestemd, dus dat stemt hoopvol. Er liggen nog drie vragen open en ik denk dat ze misschien allemaal voor mijnheer ledema zijn. Maar dat weet ik niet zeker. lk heb gevraagd naar de PUK van Markt 10. Daar heb ik twee weken geleden ook al naar gevraagd en ik ben benieuwd of daar al antwoord op is want die was in het eerste kwartaal van 2024 beloofd. En ik heb dezelfde vraag als mevrouw Bink over De Entree en de studentenwoningen die daar ineens naartoe moeten verhuizen. Op papier in ieder geval, want in het echt gebeurt er niet zo veel op dit moment.

En ik had een vraag over die zeventig nota's die doorgelicht zijn, waar ik een compliment voor had uitgedeeld. Zijn dat dan alle nota's? Of hebben we er 140, of hebben we er 71 en moeten we er nog één doen? Er wordt gezegd dat het college dus nog in kaart gaat brengen welk beleid nog ontbreekt en ik vroeg me af wanneer het college dat in kaart denkt te hebben gebracht. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bout, dan ben ik aan het einde van de tweede term'rjn van de raad en kijk ik even naar het college of het nu al mogelijk is om een beantwoording te geven. lk praat wat langzamer, dat helpt misschien. Kan dat, of moeten we even schorsen? Nee, ik zie van niet. Er is beweging. Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, er wordt heel druk geteld over de beleidsnota's dus ik zal... Dank. Een paar openstaande vragen nog. lk was even in venararring over de vragen van raadsleden Bink en Bout over de stadswijk Dutch lnnovation Park en de studentenwoningen, maar ik denk dat u refereeÉ aan... De Entree is onze stadswijk. Dutch lnnovation Park is onze hightech campus waarbij we ooit hadden bedacht dat het mooi zou zijn als we er ook studentenwoningen zouden landen. We hebben een onderzoek laten doen naar de behoefte aan studentenwoningen op het Dutch lnnovation Park. Daarvan zeiden de studenten 'wijwonen liever dichter bij de binnenstad'. Dat hebben we opgehaald, dat zij liever in de binnenstad willen wonen. Dus zijn we aan het kijken of we de studentenwoningen ergens in De Entree of in de binnenstad kunnen toevoegen. De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): ln de rapportage ruimtelijk fysiek staat gewoon dat u een aanbieding heeft gehad of een initiatief heeft ontvangen om die dus in De Entree te gaan bouwen. Daar ben ik benieuwd naar. Wat is dat dan voor initiatief? De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder Iedema: Voozitter, nu begrijp ik de vraag nog beter. Maar dat is natuurlijk niet waar we het vandaag over hebben, vandaar dat ik dacht 'waar komt deze vraag vandaan?' Een van de initiatiefnemers op De Entree heeft een ontwikkelaar of een grote investeerder achter zich staan die gespecialiseerd is in totaalconcepten voor studenten. Dus dat is waar we aan refereren in die rapportage. Dus dat is het, daar zijn voorbeelden van in andere studentensteden en daar gaan we binnenkort een keer eventjes naar op excursie om te kijken hoe dat is. De voozitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Nu ligt er dus veel stil in De Entree, in ieder geval aan de voorkant. U beweert aan de achterkant gelukkig niet. Hoe opportuun acht u het dat het dan gaat slagen in De Entree? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: voozitter, als het helemaal aan ons lag, dan zou ik daar een goede garantie voor durven geven. De partijen die hiermee komen, zijn wel echt gerenommeerde partijen en nogmaals, we gaan even op excursie dus we laten ons daarover helemaal goed voorlichten et cetera. Te zijner tijd zult u mij of heel enthousiast of ietwat teleurgesteld hier zien terugkomen.

Raad 18 maaft2O24

35

De voorzitter: Mevrouw Bink heeft nog een interruptie.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, voorzitter, dank u wel. Nog even over De Entree. U gaat daar werken met deelgebieden. Zijn die studentewoningen van die ontwikkelaar in deelgebied 1, of heeft u die verdeling nog niet gemaakt? De voorzitrer: Wethouder ledema

Wethouder ledema: We hebben inderdaad gezegd dat het wellicht een goed idee is om het wat meer op te knippen in deelgebieden. lk ken niet precies alle cijfers uit mijn hoofd, maar volgens mij gaat het hier dan om West 7 oÍ 8. Dat zegt u niet heel veel, maar dat is richting het station aan de westkant van De Entree. De voorzitter: Gaat u verder

Wethouder ledema: Mijnheer Velnêr vroeg 'wat doet u met de uitkomsten van de participatie?' Sowieso brengen we die hier altijd even over het voetlicht brj u - u kent mij ook - zoals onder andere bij de Buurtvisie. Daar heeft het zelfs geleid tot aanpassingen van een raadsvoorstel en opdrachten om nog wat extra onderzoeken te doen. Dus we nemen alle uitslagen van de participatie zeer serieus en dat gaan we ook doen met die bij de expo en de ruimtelijke strategie et cetera. En ook de Visie Zoetermeer 2040 is natuurlijk tot stand gekomen mede dankzij de participatie van inwoners en bedrijven. Mevrouw Frinking. De Staat van Zoetermeer. Wij zitten te denken aan ongeveer twee à driejaarlijks. Maar de precieze frequentie zullen we ook meenemen bij de strategische agenda. Dus we komen er daarin op terug wat het handigst is. Dan mijnheer Van den Boomgaard. Die zegt'u heeft mijn vraag niet beantwoord'. Het was ook een beetje lastig om tussen alle stellingen de vragen te destilleren, maar uw hoofdvraag was 'wat draagt nu al die woningbouw bij aan de Visie Zoetermeer 2040?' lk refereerde er al aan, de visie heeft natuurlijk als een van de hoofdpijlers dat we een thuis willen zijn voor iedereen en we proberen daar zo veel mogelijk huizen voor te bouwen. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Wat de wethouder zegt, is onmogelijk.

ln zijn eerste termijn begon hij 'voor iedereen', en nu herhaalt hij precies op mijn punt'voor iedereen'. Wanneer is het dan genoeg als je niet voor je eigen Zoetermeerders kunt zorgen? Het COA zelf geeft aan dat 5% tot 10% van de sociale huunaroningen, van het totale bestand dat we hebben, naar asielzoekers gaat. ln Zoetermeer hebben we 20.000 sociale huunruoningen. Dan is de som toch snel gemaakt als we er 226 per jaar bouwen? Dan houd ik het nog positief. Dan zijn we toch aan het opbouwen voor onze eigen Zoetermeerders dat ze gewoon woningtekort na woningtekort na woningtekort hebben en dat we dus geen bal doen voor onze Zoetermeerder? Sorry dat ik het nu zo emotioneel zeg, maar dat is wel waar het om gaat. Want u zegt 'het is de aanjager voor de Zoetermeerder', maar het is niet de aanjager voor de Zoetermeerder. Dat is het gemene in deze tekst want het is de aanjager voor de economie van Zoetermeer wellicht, maar niet voor de Zoetermeerder zelf. Voor dat belang zal ik blijven vechten. De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Vooaitter, 55.000 woningen in Zoetermeer betekent dat er dus nog 30.000 woningen overblijven voor onze andere Zoetermeerders. We hebben het hier heel vaak over de verpleegster, de agent op straat, de mensen die voor ons aan het werk zijn, et cetera. Als we willen bouwen voor die stelletjes die lang niet meer allemaal in de sociale woningbouw terechtkomen, zullen we een compleet pakket neer moeten leggen. Dat is wat we met zijn allen aan het doen zijn. Dan helpt het niet om te focussen op één klein gedeelte dat u dan 'uw Zoetermeerders' noemt. lk bouw samen met het college voor heel Zoetermeer, voor iedereen die zich hier thuis voelt. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard. De heerVan den Boomgaard (FVD): Ja, ik zit een beetje met mijn oren te klapperen want de wethouder misbruikt een voorbeeld dat ik heb aangegeven. Maar een scheidend stel zoekt ook een sociale huurwoning, omdat een van beide ouders gewoon niet voldoende geld heeft. Et cetera. Dat zien we ook

36

Raad 18 maarl2024

steeds meer gebeuren. We hebben gewoon sociale huurwoningen tekort. U geeft aan 'we bouwen voor iedereen', behalve voor de Zoetermeerder, want dat is wat de feiten zeggen. Dan kunt u wel zeggen dat mijn voorbeeld niet klopt. Prima, alleen geven we nu meer mensen van buiten Zoetermeer, dus asielzoekers, een woning, in plaats van dat we Zoetermeerders een woning geven. Dat is een feit. De voorzitter: lk geef wethouder ledema nog het laatste woord.

Wethouder ledema: Voor de laatste keer voorzitter. lk ben blij dat mijnheer Van den Boomgaard in ieder geval aangeeft dat zijn voorbeelden niet helemaal op de juiste plek zijn. ln deze hele Randstad hebben we volgens mij een opgave voor woningen van meer dan 100.000 en dat betekent dat ieder steentje bijdraagt en ik ben blij dat wij daar wat mee kunnen doen. De voorzitter: lk kijk even rond. lk ga even kijken want nog niet alle collegeleden hebben het woord gehad dus ik ga even het rijtje af. Wethouder Weerwag, geen antwoorden meer? ls dat een interruptie op mijnheer ledema? Dan vraagt u dat nu maar even. Mevrouw Bout. Mevrouw Bout (PvdA): lk had mijnheer ledema nog gevraagd naar de PUK van Markt 10. Dat is toch echt zijn portefeuille. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voorzitter. Daar had ik nog een antwoord op ook. Even terug scrollen. Voor het zomerreces. De voozitter: Dat is kort en krachtig. lk ga even het college langs. Wethouder Weerwag nog behoefte aan een tweede termijn? Nee. Wethouder Van der Meer?

Wethouder Van der Meer: lk heb nog één toezegging voor mevrouw Frinking: we gaan geen datarapporten aan u opleveren maar ik kan u toezeggen dat we voor de zomer een memo zullen sturen over hoe we van plan zijn om de effecten te meten op de interventies voor 2040. De voorzitter: lk zie knikken dus dat is mooi. Dan kijk ik nog naar wethouder Ter Laak en wethouder Velzen. Nee? Dan constateer ik dat we aan het einde van dqtweede termijn van het college komen en daarmee aan het einde van dit topic. Mevrouw Bout, u heeft nog iets?

Mevrouw Bout (PvdA): lk had nog een vraag openstaan, dus ik weet niet wie hem gaat behandelen, maar hoeveel nota's hebben we nu? We hebben er zeventig doorgelicht. ls dat 80% van alles? Of is dat alles? En wanneer denkt het college in kaaÉ te brengen welk beleid nog ontbreekt? Het college belooft in het memo dat het dat gaat doen. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, excuus. Het is al het beleid dat we hebben toegelicht. ln het memo waarin dat staat geven we ook aan welk beleid wij denken dat er ontbreekt. Maar ik ken de Zoetermeerse raad, en niet alleen deze maar ook die van hiervoor, we zullen altijd nieuw beleid blijven vezinnen. Dus dat komt goed. Maar u krijgt de update van de dingen die wij nu denken toe te moeten voegen in de doorlichtingsmemo en dat, heb ik al gezegd, zit morgen in het college dus waarschijnlijk komt dat later deze week naar de raad. De voorzitter: lk kijk even naar mevrouw Bout. ls dat voldoende? Ja. lk kijk even rond of er nog vragen zijn van anderen, als dat niet het geval is, wil ik dit agendapunt afronden. Overigens met een aantal toezeggingen. Een aantal dingen zit volgens mij al in de pijplijn. ln ieder geval komt de strategische agenda einde zomer. Het ontwikkelperspectief Meerzicht zat volgens mij al in de planning, maar dat komt ook voor de zomer en de PUK Markt 10, hoorde ik net, en de memo die door wethouder Van der Meer is toegezegd over effecten met betrekking tot de data. Dus die kunt u allemaal venryachten. Dan rond ik dit agendapunt af en gaan we over naar agenda 7.b.

b. Raadsvoorstel Procesvoorstel participatie Plan 'lntegraal werken aan een gezonde stad'en opbrengst paÉicipatie Nota 'Lokaal preventief gezondheidsbeleid 2024-2027'

Raad 18 maarl2024

37

De voorzitter: Het Raadsvoorstel Procesvoorstel participatie Plan lntegraalwerken en de rest. Dat ga ik niet helemaal opnoemen, dat kunt u lezen. Wie wenst daar het woord over te voeren? lk zie mevrouw Van Damme, mijnheer Duiven, de heer Markes, Mijnheer Van den Boomgaard, de heer Mohammadian, de heer Louw. Nog anderen? Mevrouw Van Damme, gaat uw gang.

Mevrouw Van Damme (SP): Voorzitter, dank u wel. Voor ons ligt inderdaad het raadsvoorstel 'en de rest', zoals de voozitter het net samenvatte. De nota Lokaal preventief gezondheidsbeleid is een visie en is uitgevoerd, terwijl het Plan lntegraalwerken aan een gezonde stad, uitvoerend is en nog moet gebeuren. Het was een beetje venararrend en volgens de wethouder had dit te maken met het krijgen van subsidies. Het proces is anders verlopen dan venaracht, in verband met financiële middelen. De Rijksoverheid paste het beleid aan en daardoor moest er snel gehandeld worden om het uit te voeren om subsidie te kunnen ontvangen. Dat is ons de vorige keer goed en duidelijk uitgelegd. De nota van de participatie komt nog naar ons toe voor de zomer en het wordt een heel boekwerk. Maar wanneer is participatie geslaagd? De wethouder zegt dat het voor iedereen anders is. Het is een uitdaging om zo veel mogelijk mensen te benaderen. De gemeente experimenteeÉ met meerdere mogelijkheden. Het is een vraagstuk. Niet alles is mogelijk in coproduceren. Venarachtingen moeten helder zijn. Maar het aantal mensen dat meedoet, 52 participanten, voor een hele stad als Zoetermeer, is niet veel. De wethouder vraagt ook om ideeën om mensen erbij te kunnen betrekken.

Het raadsvoorstel is aangepast op de punten die wij als SP ook hebben gevraagd en dat vinden we een prima procesvoorstel, maar de bewoners erbij betrekken blijft toch een uitdaging. De participatie valt of staat met het meedoen

van de inwoners. Hoe bereik je de mensen die niet aangesloten zijn bij maatschappelijke partners en wijkregisseurs? Misschien is het een goed idee om hierover een keer met elkaar van gedachten te wisselen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Damme voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dank u welvoozitter. Dank aan het college voor het gewijzigde raadsbesluit. Het is hiermee op een aantal punten beter geworden, niettemin vinden wij nog steeds dat enkele verbeteringen verder noodzakelijk zijn. Dit betreffen het betrekken van DoeMee en duidelijkheid verschaffen over welke participatieniveaus wanneer en bij welke groep of groepen worden toegepast. Het is immers noodzakelijk, zo schrijft ook de participatieverordening voor, dat er bij participatieprocedures vooraf een volstrekt heldere beschrijving ligt van de beïnvloedingsruimte die de deelnemers aan participatie hebben. En de daartoe strekkende amendementen die Zól Zoetermeer straks zal indienen, worden ook dan mede door ons ingediend. Voozitter, succes van elk participatietraject valt en staat met het wekken van waar te kunnen maken verwachtingen bij deelnemers door onder meer het creëren van een solide draagvlak voor het te volgen proces en daarmee ook acceptatie van de resultaten. Daar valt bij de inrichting van het onderhavige participatietraject met betrekking tot de nota Lokaal preventief gezondheidsbeleid en het plan lntegraal werken voor een gezonde stad toch het nodige op af te dingen. De toegankelijkheid en kwaliteit van het raadsvoorstel en de onderliggende stukken hebben daar duidelijk onder geleden, zo is de conclusie van mijn fractie.

Wat in ieder geval niet kan en ook niet hoort, is dat niet in alle opzichten conform die door mij al eerder genoemde Participatieverordening Zoetermeer 2020 is gehandeld. Participatie is een nuttig, maar ook kwetsbaar instrument. Als je het doet, dan doe je het goed. Als je het doet, dan doe je dat ook volgens de regels. Wordt dit door het college onderschreven en kan het college toezeggen dat bij de inrichting van procesvoorstellen voor een participatietraject respectievelijk de uitvoering daarvan, de regels uit de verordening zullen worden toegepast en worden gevolgd? Voozitter tot slot, ondanks die kritische kanttekeningen van zo-even onderschrijft de WD het belang van preventief gezondheidsbeleid, zoals ik dat ook in de commissie heb aangegeven. De WD steunt de initiatieven en acties die zijn gericht op het stimuleren van een gezonde leefstijl. Geen misverstand dus over onze steun en strekking aan het voorgelegde raadsvoorstel en de daarop te baseren plannen. Dank u wel. De voozifter: Dank u wel mijnheer Duiven voor uw eerste termijn, dan ga ik over naar de heer Markes.

Gaat uw gang. De heer Markes (ZólZoetermeer): Dank u wel voozitter. Afgelopen commissievergadering hebben we het uitgebreid gehad over het voorliggende raadsvoorstel. Door meerdere partijen, waaronder ZólZoetermeer, is aangegeven dat het raadsbesluit onvoldoende duidelijkheid verschaft over de niveaus van participatie. De wethouder reageerde hierop met de toezegging, en ik citeer, 'lk ben het met u eens dat

38

Raad 18 maarl2024

het heel belangrijk is dat de participatieniveaus echt helder zijnvooraf zodat we de venryachtingen goed hebben bij iedereen die meedoet in het participatietraject. lk zou heel graag het raadsbesluit daarop willen aanscherpen'. Einde citaat. Daarnaast heeft Zó! Zoetermeer gepleit voor het gebruiken van de DoeMee-website bij de participatie voor het plan lntegraal werken aan een gezonde stad. Ook hierop heeft de wethouder gereageerd met een toezegging. lk citeer weer'lk doe graag wat administratief het makkelijkste is om te doen en dat lijkt me als we de raadsbesluiten toch aanpassen, om dit erbij te voegen'. Einde citaat. Voozifter, het is zeer teleurstellend om te zien dat het college heeft nagelaten om het gewijzigd raadsbesluit zodanig aan te passên als was afgesproken. Mijn vraag aan het college is dan ook: waarom is dit niet gebeurd? Ondanks de duidelijke toezeggingen die hierover zijn gedaan? Voor Zó! Zoetermeer is het van essentieel belang dat inwoners kunnen meepraten over de plannen die we maken in onze stad tijdens goed georganiseerde participatieprocessen. Daarom kunnen we het hier niet bij laten zitten. We dienen twee amendementen in. Het eerste amendement getiteld Participatieniveaus nog niet op orde, beoogt helderheid te verschaffen over welke participatieniveaus op welk moment en bij welke groepen worden toegepast, nog voordat de participatie van start gaat.

Dit amendement dien ik in samen met de WD, PvdA, PDvZ, SP, Groenlinks en PW. Het tweede amendement getiteld Maak gebruik van DoeMee regelt dat de DoeMee-website wordt ingezet voor de participatie van het plan lntegraal werken aan een gezonde stad. Dit amendement dien ik in samen met de WD, PvdA, PDvZ, PW, LHN, SP, Groenlinks en Zoetermeer Vooruit. Voorzittertot slot. Heb ik nog tijd? Ja, nog wel. Voozitter, ik heb altijd geleerd 'het vormgeven van beleid doe je met elkaar en voor elkaar'. Laten we er met deze amendementen voor zorgen dat dit ook geldt voor het preventieve gezondheidsbeleid. Dank u wel.

Amendement nr.2403-A ingediend doorZól Zoetermeer, VVD, PvdA, PDvZ, SP, GroenLinks, PW Participatieniveaus nog niet op orde "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 18 maart2024; besluit: in het gewijzigd Raadsvoorstel Procesvoorstel participatie Nota 'Lokaal preventief gezondheidsbeleid 2024-2027' en Plan 'lntegraal werken aan een gezonde stad', besluitpunt 3: 'vast te stellen als niveau van participatie: informeren consulteren

r

o r . coproduceren'

aan te vullen naar: '3. vast te stellen als niveaus van participatie: informeren consulteren coproduceren 3a. Het college verschaft duidelijkheid aan de raad over welke participatieniveau(s), wanneer en bijwelke groep(en) worden toegepast middels een raadsmemo, alvorens de participatie van start gaat."'

r r .

Amendement nr.2403-8 ingediend doorZó!Zoetermeer, VVD, PvdA, PDvZ, PVV, LHN, SP, GroenLinks en Zoetermeer Vooruit Maak gebruik van DoeMee

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 18 maart2024; besluit: in het gewijzigd Raadsvoorstel Procesvoorstel participatie Nota 'Lokaal preventief gezondheidsbeleid 2024-2M7' en Plan 'lntegraal werken aan een gezonde stad', een vijfde besluitpunt toe te voegen: '5. De participatie van het Plan'lntegraalwerken aan een gezonde stad' participatie via de DoeMeewebsite uit te voeren."'

o

De vootzitter: Dank u wel mijnheer Markes voor uw eerste termijn. Dan geef ik het woord nu aan mevrouw Haak, gaat uw gang.

Raad 18 maarl2024

39

Mevrouw Haak (PDvZ): Voozitter, dank u wel. Het is geheim dat de PDvZ participatie hoog op de agenda heeft staan. Waar de participatie in het verleden niet altijd even vlekkeloos verliep, zien we dat het in deze bestuursperiode al heel veel beter gaat. We zijn dan ook over het algemeen tevreden met het raadsvoorstel over de gezonde stad en het gezondheidsbeleid. Helaas zien we dat de participatie nog niet zo veel actieve deelnemers heeft bereikt als gewenst. lk geloof dat het er 52 zi1n. Het is echter wel belangrijk om diverse perspectieven samen te brengen om zo een breedgedragen beleid of plan te kunnen samenstellen. Om toch meer deelnemers te bereiken, dienen we samen metZót Zoetermeer, WD, PvdA en inmiddels geloof ik ook een aantal andere partijen, het amendement Maak gebruik van DoeMee in. Daarnaast miste in het voorstel een duidelijke toelichting op de wijze en het moment waarop de verschillende participatieniveaus worden ingezet, om die reden dienen we met dezelfde partijen als voorheen, ik hoorde daar net ook Groenlinks bij komen, het Participatieniveaus nog niet op orde in. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de heer Van den Boomgaard Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Voorzitter, dank u wel. Democratie ligt FVD nauw aan het hart. De burger heeft het laatste woord. Geen Zoetermeerder is hetzelfde, gelukkig voor de diversiteit. Maar als gelijkheid ergens van het allerhoogste belang is, dan is het in onze democratie. ln hun stemgewicht zijn alle burgers gelijk. Er bestaan wel verschillen in belangen en betrokkenheid bij onderwerpen zoals bij preventief gezondheidsbeleid. Participatie geeft de ruimte voor het idee. Zoetermeers participatiebeleid neemt vele vormen aan: informatie, consultatie, coproductie, onlineburgerberaad, partnerbedrijven wel of geen vooraf vastgesteld procesvoorstel, et cetera. Participatie verloopt niet via, maar om de vertegenwoordigende democratie heen. Wij nemen dus plaats op de publieke tribune. Waar voert het veelvormige participatiebeleid ons naartoe? Wat zijn de waarborgen? ls het controleerbaar? ls het manipuleerbaar door het college in opzet of informatievooziening of bijvoorbeeld door participatieronselaars? Voozitter, ik wil de raad vragen het participatie-enthousiasme enigszins de temperen en met ons toe te zien op de eenvoud, robuustheid, toegankelijkheid en daarmee de eerlijkheid van het democratisch proces. Dank u voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Boomgaard voor uw eerste termijn. Dan de heer Mohammadian voor zijn eerste termijn. Gaat uw gang.

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. Een gezonde stad begint bij ons allemaal. Het is de basis waarop we bouwen. De lucht waarmee we adem halen en de omgeving waarin

we leven. Een gezonde stad is niet alleen een droom, maar een doel waar we gezamenlijk met alle inwoners naar streven. Een visie die we met zijn allen delen en waar we ons met volle overtuiging voor moeten inzetten. Voozitter, in de commissievergadering hebben we uitgebreid over dit onderwerp gesproken en daar wil ik niet verder op ingaan. Naar aanleiding van dat debat is het raadsvoorstel tekstueel wat aangepast en er zijn nu twee amendementen. Mijn fractie Zoetermeer Vooruit is van mening dat een breder scala van participatie de betrokkenheid van de inwoners vergroot en meer ideeën zalopleveren, wat de kans op een succesvolle uitvoering van ons gezondheidsbeleid alleen maar vergroot. We zijn dan ook blij met het amendement van Zól Zoetermeer Maak gebruik van DoeMee en daarom zullen we dat mede-indienen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel de heer Mohammadian. Dan ga ik over naar de heer Louw.

De heer Louw (PvdA): Dank u wel voorzitter. lk blijf even hier zitten als u het goed vindt. lk wil heel kort aangeven dat ik blij ben dat de wethouder bij de commissievergadering wat duidelijkheid kon verschaffen over het toch wat venruarrende raadsvoorstel dat er lag en de termijnen die zijn doorlopen. En ik ben blij met de amendementen die Zól Zoetermeer heeft opgesteld en die steunen wij als PvdA want daarmee wordt de participatie weer net iets beter. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel, mijnheer Louw. Dan ga ik naar de heer Aiobi. Gaat uw gang. De heer Aiobi (Groenlinks): lk blijf ook zitten, dank u wel voorzitter.

ln Zoetermeer is het van essentieel belang dat de participatie van inwoners in het gemeentebeleid

40

Raad 18 maarl2024

serieus wordt genomen. Ook die van inwoners die om wat voor reden dan ook moeilijk bereikbaar zijn, vooral als het gaat om gezondheid. Een goede participatie heeft als cruciale rol het creëren van een inclusieve, responsieve en effectieve lokale overheid. Deze betrokkenheid zorgt ervoor dat beleidsmakers direct inzicht krijgen in de behoeften, wensen en zorgen van onze inwoners. Groenlinks streeft naar een inclusief beleidsvormingsproces, waarbij duidelijkheid en toegankelijkheid vooropstaan. Ook gaan we graag in gesprek met de raad en de commissie over hoe we het participatiebeleid nog beter kunnen uitvoeren in de toekomst. We steunen daarom ook het amendement om participatie via de DoeMee-website uit te voeren, zodat inwoners die niet partnergebonden zijn ook worden betrokken bij de paÉicipatie. Ook steunen wij het amendement voor een duidelijke beschrijving van de participatieniveaus. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mijnheer Aiobi voor uw eerste termijn. Dan constateer ik dat ik op mijn lijstje in ieder geval geen sprekers meer heb en dat klopt. Dan kijk ik of de wethouder kan... Ja, die zie ik al lopen dus dan gaan we meteen naar de eerste termijn van het college. Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Dank voozitter en ook dank aan de raad voor uw inbreng, hier in de raad na de behandeling in de commissie. En zoals u al zei, het proces is wat wiebelig verlopen en niet helemaal conform de afspraken. Dat heeft ertoe geleid dat we hebben moeten schakelen en soms de paÉicipatie op een andere manier hebben moeten vormgeven dan in onze participatieverordening staat beschreven. En naar aanleiding van die bespreking heeft het college een aantalwijzigingen verwerkt naar aanleiding van de commissiebehandeling. En van een aantal zegt u 'die willen we nog verder aanscherpen met deze amendementen die nu voorliggen'. lk wil even op die beide amendementen ingaan. Het eerste gaat over Maak gebruik van het DoeMeeplatform. Allebeide amendementen zijn gewoon oordeel raad. De intentie van u, via uw amendement, en het college is eender. Hoe betrekken we zo veel mogelijk mensen? Hoe krijgen we zo groot mogelijk draagvlak voor de dingen die we doen en zorgen we dat onze ambities ook echt realistisch zijn zodat mensen het verschil gaan maken met het beleid dat we maken? Daarvoor zoeken we naar de juiste instrumenten, hoe kunnen we dat op een goede manier doen en zorgen dat die participatie van inwoners zo breed mogelijk is? We hebben dat gedaan de afgelopen keer met het platform DoeMee. We hebben voor het platform DoeMee een heel hoge score gekregen.

Daar hebben namelijk 52 mensen op gereageerd. Met alle liefde gaan we dat nog een keer inzetten. Onze ervaring leert dat als je dat nog een keer doet, de score niet hoger wordt op DoeMee. Dus ik wil de verwachtingen van nog een keer DoeMee inzetten goed gelijk stemmen aan de voorkant. Dan het andere amendement over die participatieniveaus. lk zou heel graag met u daar het gesprek over aan willen gaan, wat wilt u dan precies verduidelijkt hebben? ln het procesvoorstel Participatie op pagina 2 en 3 staan heel nadrukkelijk de drie niveaus. Dus informeren. Wij informeren de inwoners over de beleidsvoornemens op het gebied van gezondheidsbeleid en we informeren hen over de doelen die we als gemeente nastreven. Een aantal doelen heeft u besproken in september 2023 met de uitvoeringsagenda. De andere doelen, de nota Gezondheidsbeleid komt 15 april a.s. lk hoop dat ik de datum goed zeg, maar die staat half april op uw agenda van de commissie. Als het gaat over consulteren, advies vragen en het beleid nader invulling geven, daarvan hebben we gezegd 'we gaan ophalen, we gaan consulteren hoe we de acties en de maatregelen concreet kunnen maken en aansluiten op de behoefte van onze inwoners'. Zodat we onze ambitie en realisatie gewoon op elkaar af kunnen stemmen.

En we inventariseren ook op wijkniveau met inwoners, maar ook met onze partners'waar liggen de thema's, wat kunnen we realiseren? Wat kunnen inwoners zelf doen en waar hebben ze onze hulp voor nodig? En is daar voldoende draagvlak voor?' Als het gaat over coproduceren, dan vragen we onze partners en inwoners 'kom met concrete initiatieven en ideeën.'Sluiten die aan bij de doelen die wij hebben, dan gaan we dat in coproductie vormgeven. Dus mijn vraag is eigenlijk terug: ik zie uw amendement, maar welke verduidelijking wilt u daarop hebben in een raadsmemo? De voorzitter: De heer Markes. Gaat uw gang.

De heer Markes (26l Zoetermeer): Dank u wel, voozitter. Wat ik precies verduidelijkt wil hebben? lk heb zelf zitten lezen in het procesvoorstel en ik moet toegeven dat het even zoeken was, want ik heb in verschillende hoofdstukken gesproken zien worden over verschillende niveaus van participatie en ook met verschillende termen .lk zal mezelf nader uitleggen en ook meteen zeggen wat ik dan graag duidelijker wil zien. ln hoofdstuk B heb ik geïnterpreteerd dat er gesproken wordt over alle niveaus van participatie voor alle groepen. ln hoofdstuk D is informeren bij partners niet benoemd, zoals ik het interpreteer dan. ln hoofdstuk E worden er bij informeren geen groepen benoemd en wordt er bij consulteren

Raad 18 maarl2Q24

41

niet gesproken over partners. Dus het is wat mij betreft niet consistent. Daarbij is ook niet duidelijk omschreven welk niveau van participatie nu wordt bedoeld met welke term. lk zal een voorbeeld geven. 'lnvulling geven aan het beleid', moet ik dat zien als constateren of moet ik dat zien als coproduceren? Of denk bijvoorbeeld aan 'helpen doelen te realiseren'. ls dat consulteren, of is dat coproduceren? Dat begrijp ik nog niet helemaal. Verder wordt er in het procesvoorstel niets gezegd over de timing wanneer we welke niveaus van participatie toepassen. Alhoewel het misschien te beredeneren is, is het geen overbodige luxe om hier een of twee zinnen aan te wijden, denk ik, om onduidelijkheid achteraf te voorkomen. Dus dat zou ik graag duidelijker willen zien. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Markes. lk ga naar wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Dank. Het amendement ligt voor en dat wordt gewoon in stemming gebracht. lk denk dat het goed is om de raad daarover te laten oordelen. lk hoor uw aanvullingen. We hebben gepoogd de omschrijving op pagin a 2 en 3 van het procesvoorstel participatie de basis te laten ztln waarmee we aan de slag gaan. Dus volgens mij is dat het op dit moment. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel wethouder Ter Laak. Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dank u welvoorzitter. lk heb de wethouder in het begin van haar betoog even horen noemen dat ze toegeeft dat het proces rommelig is verlopen - nu misschien even in mijn eigen woorden - en dat niet in alle opzichten conform de verordening is gehandeld. Misschien heeft het een goede reden, maar dat is wel gebeurd. lk heb eigenlijk bepleit om dat voor de toekomst te vermijden. De participatie is een kwetsbaar instrument. Hetwekken van venrachtingen en die venruachtingen waarmaken en comfort bieden aan deelnemers op het proces en wat ze daar kunnen verwachten, is een groot goed. Als je ermee gaat rommelen, als je participatie gaat noemen wat geen participatie is of hoort te zijn, gooi je je eigen instrument te grabbel. ls het college of is de wethouder het met me eens dat je toch eigenlijk als uitgangspunt gewoon de door ons vastgestelde regels moet blijven volgen? De voorzitter: Wethouder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Zeker ben ik dat met de heer Duiven eens. lk heb u ook in de commissie helder uitgelegd dat we bezig waren met de nota Gezondheidsbeleid. Daar zrln we nog steeds mee bezig. Vervolgens kregen we vanuit het rijk andere financieringsstromen en om daar aanspraak op te maken, moesten we versnellen op die uitvoeringsagenda en hebben we die naar voren getrokken. En de nota, de kaderstellende nota, is naar achteren geschoven, dus die komt pas volgende maand, voordat ik met u in gesprek ga. Dat heeft ervoor gezorgd dat participatie niet helemaal conform onze verordening is gelopen. lk denk wel dat het goed is, ik heb de vraag gesteld, maar ik krijg terug dat het goed is dat u als raad een keer spreekt over de participatie - dat zei de SP ook al heel nadrukkelijk - en de participatieverordening en het participatieproces in deze raad. lk krijg terug dat er op 1 1 ... maar de maand ontbreekt, een themabijeenkomst is. Er is binnenkort dus een bijeenkomst voor uw raad. De voozitter: 11 is heel breed. lk kijk even rond, mijnheer Duiven, is dit voldoende? Ja. Anderen nog? Geen inbreng meer, dan was dat de eerste termijn van het college. Dan ga ik over naar de tweede termijn van de gemeenteraad. Dan loop ik mijn lijstje even langs. Mevrouw Van Damme is op het moment niet aanwezig. mijnheer Duiven, tweede termijn? Gaat uw gang. De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzitter.