Notulen raad 18 december 2023 - vastgesteld

vezoekt het college om:

.

r r

bespreekbaar te maken wanneer we wel en wanneer we niet het beleid voor de begroting kunnen wijzigen en wanneer we kiezen voor sparen en wanneer voor uitgeven daarom voorafgaand aan de Perspectiefnola 2025 met een notitie te komen om de inzet van reserves te bespreken met de gemeenteraad en waarin wordt aangegeven voor welk doel de reserves zijn en in welke mate zij wel of niet benut kunnen worden voor financiële problemen/oplossingen;

in bovengenoemde notitie ook aan te geven wat er met een surplus in de septembercirculaire gedaan mag worden, en in welk jaar;

en gaat over tot de orde van de dag-" De voozitter: Dank u wel mevrouw Bout. lk ga over naar de heer... O, excuus, mevrouw Brouwer wil interrumperen. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk wil graag vriendelijk bezwaar maken tegen de term 'bokkensprongen'voor deze constructie omdat ik me heb laten uitleggen dat dit iets is dat we sinds kort mogen, sinds heel kort, en waar we dus ook meteen gebruik van maken omdat we er al heel lang om vroegen. En wat mij betreft, is het geen bokkensprong van het college, maar een toestemming die we eindelijk krijgen van de provincie. De voorzitter: Mevrouw Bout, heeft u nog behoefte aan een reactie?

Mevrouw Bout (PvdA): lk hoor geen vraag, voozitter. De voorzitter: Dan ga ik over naar mijnheer Ekkelenkamp voor zijn eerste termijn.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u wel voorzitter. Door een boekhoudkundige truc toe te passen op de programmabegroting ontkomen we aan de ondertoezichtstelling van de provincie. Dat is niet bepaald een blijk van goed bestuur in deze stad. De raad wordt bovendien door het voorliggende raadsvoorstel

voor het blok gezet. Er is immers geen andere keuze dan in te stemmen met dit voorstel, want alleen dan voorkomen we deze ondertoezichtstelling door de provincie. Op 2 oktober jl. hebben we een debat gehad over de tekorten bij jeugdzorg. Het ging toen over meer grip krijgen op de kosten en over een verbeterplan. lk heb toen namens mijn fractie een punt gemaakt

14

Raad 18december2023

van het verstrekken van goede en tijdige informatie aan de raad. Belangrijk om tijdig te kunnen anticiperen op tegenvallers. lk heb toen ook gesproken over het verwachtingsmanagement want verandering in de jeugdzorg realiseren, is een kwestie van lange adem. Dat red je gewoon niet op de korte termijn. Daarvoor is deze materie veel te complex. Het komt mij voor dat dit ook de inschatting is van de provincie.

Voorzitter, helaas moeten we constateren dat het verbeterplan dat we op 2 oktober 2023 hebben besproken, voor de provincie niet goed genoeg is gekwalificeerd, in ieder geval niet zo concreet dat hieruit valt af te leiden dat er ook een positief financieel effect is te verwachten voor de programmabegroting. Er is bovendien sprake van een nieuwe tegenvaller, een tegenvaller van maar liefst € 3,7 miljoen. Zo valt te lezen in een memo van I december jl. Betekent dit alles, wethouder Van der Meer, dat we begin 2024 - en dat kan ook in februari worden - een bijgesteld plan kunnen venarachten? En voor wethouder ledema heb ik de vraag of hij nog steeds van mening is dat er geen plan moet worden gemaakt om eívoor te zorgen dat we een duurzame en evenwichtige begroting hebben. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Ekkelenkamp, dan ga ik naar mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u welvoorzitter. 'Als mensen je doelen niet in twijfel trekken, dan zijn ze niet ambitieus genoeg'en'ik heb nog nooit zo veelvertrouwen gehad in de plannen als deze keer', aldus wethouder ledema tijdens het begrotingsdebat op de vraag van Groenlinks of de taakstelling van € 7 miljoen op jeugdzorg wel realistisch was. Het verbaast Groenlinks dan ook zeer dat het college vanavond terug naar de raad moet om niet onder preventief toezicht te worden gesteld door de provincie. Daarom hebben wij de volgende vragen aan het college: 1. Als de wethouder zoveel vertrouwen had in zijn plannen, waarom laat hij zich nu dan zo makkelijk door de provincie ompraten om toch een wijziging door te voeren? 2. Wat is de onderliggende businesscase waar die € 7 miljoen op gebaseerd is en was? 3. Beseft het college dat het door vast te houden aan die € 7 miljoen tijdens de begroting de raad de keuze ontnomen heeft om tijdens de begroting een integrale afireging te maken? 4. Het college gaf tijdens de begroting ook aan dat er weinig andere keuzes waren dan de taakstelling op te nemen. En nu blijkt er met een tweetal technische wijzigingen zo €7 miljoen gevonden te kunnen worden. De raad heeft vaak geopperd om te kijken hoe wij onze riante financiële positie konden inzetten. Het college gaf aan hier geen mogelijkheid toe te zien.

Hoe kan het dat het college nu zo eenvoudig een gat van€7 miljoen weet te dichten? 5. Wordt er eên terugstoÉing in het OAD gedaan als (een deel van) de taakstelling wel gerealiseerd wordt? lk rond af voorzitter. Groenlinks is teleurgesteld in dit raadsvoorstel en heeft twijfels of dit college in control is. Wij hopen dat het college ons kan overtuigen vanavond, dank u wel. De voorzitter: lk zie een interruptie van mevrouw Brouwer, gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Op het risico af dat ik weer de opmerking knjg dat ik geen vragen stel. Dat is ook zo, want als je een vraag stelt, wilje antwoord en dat is niet per se zo. Maar in reactie op de vraag die gesteld wordt over waarom we plotseling twee mogelijkheden vinden: dat is omdat die er eerst niet waren. De septembercirculaire van het rijk mogen we normaal helemaal niet meetellen in de begroting en dat mogen we nu bij uitzondering wel doen. En die constructie dat we ons spaargeld, zogezegd, fictief tegenover een gat mogen zetten, was er ook niet. Dus ik vind de beschuldiging wat dat betreft niet reëel. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voorzitter, ik zie dat echt oprecht anders. Met name het tweede geval, want ik kan me niet anders voorstellen dan dat de wethouder tijdens de begroting al op de hoogte was van het feit dat die mogelijkheid eraanzatte komen. Anders verbaast me dat datzo ineens uit het niets nu boven tafel komt. Dus ja, dat verrast ons. Het komt het college in mijn ogen ook heel goed uit dat nu vanavond ineens dat gat zo gedicht kan worden. Nogmaals, mijn grootste twijfel die ik volgens mij net ook heb geuit, gaat over het feit dat die € 7 miljoen toen is opgenomen en nu blijkt dat daar dus eigenlijk helemaal geen onderbouwing voor was waar de provincie mee kon instemmen. Daar heb ik echt grote moeite mee. Want daarmee is ons tijdens de begroting de mogelijkheid onthouden om een goede afrveging te maken met elkaar.

Raad í8 december2023

15

De voorzitter: Mag ik eerst naar mevrouw Brouwer terug en dan ga ik naar mevrouw Sandifort.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Zoals ik het zie, hebben we tijdens de begrotingsvaststelling gewoon een moedige poging gedaan om er met die € 7 miljoen vanaf te komen, waarvoor we de plannen nog niet helemaal in kannen en kruiken hadden. Wat de provincie nu dus ook zegt. Ze gingen er dus niet akkoord mee. En nu hebben we twee andere opties gekregen die inderdaad verrassend en prettig zijn, want we vragen er al een hele tijd om, om onze reserves als een soort tegenwicht tegenover tekorten te mogen zetten. De voorzitter: De heer Boerboom en dan mevrouw Sandifort. De heer Boerboom (GroenLinks): Ja voorzitter, als wij toen die afirueging konden maken, dan hadden we misschien een andere keuze gemaakt. Daar gaat het mij om. De wethouder heeft toen letterlijk gezegd wat ik net zei,wat ik opnoemde in mijn eerste zin. 'lk heb nog nooit zo veelvertrouwen gehad in de plannen als deze keer'. En toch besluit de provincie nu iets anders. Dan denk ik'dan ben ik als

raadslid niet in positie gebracht om een weloverwogen keuze te maken'. Dat is waar ik bezwaar tegen heb. De voozitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, dank u wel, voozitter. ln aanvulling op wat mevrouw Brouwer zojuist zei. Die plannen waar u aan refereert, via de voozitter, waar de heer Boerboom aan refereert, zijn de plannen waarover in het bericht van de provincie ook staat dat, als wij verbeterplannen gaan opvragen, dat de plannen zijn die er al zijn en dat die dan akkoord zijn. Het verschil zit erin dat er nu een andere mogelijkheid is en dat de provincie vindt dat we daar gebruik van moeten maken om die begroting recht te breien. Aan onze doelstellingen als gemeente verandert niets. Dit betekent niet dat we niet meer die plannen die we met elkaar hebben gemaakt, gaan uitvoeren. We hevelen alleen geld van het ene naar het andere potje over, zodat we dat netjes onder de streep op papier afgerond hebben. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, voorzitter, en dat dat volgens mij net was wat ook mijn twee collega's al aanhaalden. Dat is technisch boekhouden dat we nu aan het doen zijn. Volgens mij hadden wij tijdens de begroting integraal een aflevering kunnen maken met elkaar of we misschien geen andere keuzes hadden moeten maken. En nu zijn we creatief aan het oplossen. De voorzitter: Mevrouw Sandifort. Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja dank u welvoorzitter. Dat'creatief oplossen', daar pas ik een beetje voor. En dat technisch boekhouden, ja, het is ook feitelijk een technische aanpassing. Met het grote verschil tussen het begrotingsraad en nu dat het toen niet kon. Toen mocht je niet je incidentele middelen hiervoor inzetten. Die mogelijkheid is er nu wel. Het heeft ook uitgebreid in nieuwsbrieven en kranten gestaan. Dat heeft u kunnen lezen. Dat is nu een tijdelijke aanpassing om gemeenten te helpen en daar maken we nu dankbaar gebruik van. Meer dan dat is het niet. De voorzitter: lk zie mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u wel voorzitter. Even in reactie op mevrouw Sandifort. Het gaat natuurlijk niet zozeer om die technische mogelijkheid. Het gaat erom dat we natuurlijk in een eerder stadium een andere afirueging hadden kunnen maken. Die mogelijkheid is ons natuurlijk nu onthouden. Dat had dus ook gekund bij de voorjaarsnota want toen was in feite al wel bekend dat we op een tekort zouden afstevenen en het had daarnaast nog een keer gekund in het najaar. Dat is toen niet gebeurd en nu moeten we dus terugvallen op deze truc. De voorzitter: Mevrouw Sandifort nog kort. Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u wel, voozitter. Om de heer Ekkelenkamp even antwoord te geven: een andere keuze voor wat? We hebben toch met elkaar in gestemd om actieplannen of hoe je het wilt noemen, in te zetten om die € 7 miljoen in dat Sociaal Domein te vinden? Dus welke andere keuzes had u dan willen maken?

16

Raad 18 december2023

De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Nou, we gingen ervan uit op dat moment dat het gewoon kon, wat de regels van de provincie betreft. Dat blijkt dus achteraf niet zo te zijn en daarom hebben we nu deze uitweg moeten vinden. De vootzitter: lk zag mevrouw Bout nog, en dan wil ik langzamerhand dit afronden en gaan we verder met de eerste termijn. Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel voorzifter. Mevrouw Sandifort zegt 'de provincie is wel degelijk blij met de plannen die er liggen'. Maar dat is de provincie dus niet, want anders hadden ze de plannen niet afgeschoten. Mijns inziens zijn het dus wel financiële trucjes. Die willen misschien wel meer fracties toepassen. Gaat het college dit vaker toepassen? Dat is de reden waarom ik die motie heb ingediend. We voeren nu een debat over of het wel of niet een financiële mogelijkheid is en of het vaker mag of niet mag. Dat zou ik dus graag willen bespreken. lk hoop dat u daarom de motie steunt. Want de provincie vond de plannen dus te zacht om onze hele begroting goed te keuren. De voozitter: Mevrouw Sandifort nog en dan ga ik verder.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u wel voorzitter. lk blijf het maar herhalen. Het is ook een technische aangelegenheid waarvan de provincie zei 'nou, de plannen als onderdeelvan de begroting zijn in die zin te weinig concreet, maar als we herstelplannen zouden opvragen die horen bij toezicht dan heeft u die al klaar en dan zijn dat deze plannen'. Dus we praten een beetje in cirkeltjes. Er is nu een nieuwe optie bijgekomen. Alle regels daarover staan gewoon op internet. Die kunt u gewoon vinden; wanneer het wel mag, wanneer het niet mag, voor hoeveel procent van je incidentele middelen dat maximaal mag. Dus ik begrijp de hele strekking van dit debat niet zo. De voorzitter: Volgens mij zijn er voldoende argumenten uitgewisseld en u kunt er nog in tweede termijn op terugkomen. lk stel voor dat we met de eerste termijn verdergaan en dat is met mevrouw Brouwer. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voorzitter. lk was bijna vergeten dat ik ook nog zelf aan hetwoord zou komen. lk wilde het volgende zeggen: de nieuwe afspraken over het meetellen van reserves komen precies op tijd om preventief toezicht te voorkomen. We willen niet nu onze reserves in het gat van de begroting gooien, maar het is gewoon eerlijk dat het meegewogen wordt. Daarom mogen we dus ook best een risico nemen met de plannen die we maken voor de grote tekorten in de jeugdzorg door onze reserve daar als tegenwicht tegenover te stellen. dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): lk heb een vraag aan mevrouw Brouwer. Stel nou dat we eerder hadden geweten dat de plannen niet goedgekeurd zouden worden door de provincie. Dan zouden we misschien andere besluiten hebben genomen in of over de jeugdzorg. Dat is het bezwaar dat wij maken. Dan hadden we die € 7 miljoen anders kunnen verdelen in de begroting. Hoe ziet u dat? De voorzitter: Mevrouw Brouwer?

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dat is eenvoudig, daar ben ik het gewoon helemaal niet mee eens. lk wil even een zinnetje voorlezen, als de burgemeester het goed vindt, uit het memo dat we gekregen hebben van mijnheer Zevenbergen, de gedeputeerde van de provincie. 'Omdat Zoetermeer

momenteel nog druk bezig is met de concretere uitwerking van de verbeterplannen, maar deze op dit moment nog niet met de gemeenteraad zijn besproken, konden wij vanuit onze rol als toezichthouder de taakstelling op de jeugdzorg van €7 miljoen nog niet als reëel aanmerken'. Dat is voor mij genoeg antwoord. De voorzitter: Mevrouw Bout nog en dan mijnheer Boerboom.

Mevrouw Bout (PvdA): Dat is dus precies het bezwaar dat ik uit richting het college, dat is dus allemaal

Raad 18 december2023

17

nog niet voldoende besproken. Zijnwtl dan als raad wel voldoende in positie gebracht? De voozitter: lk kijk even naar mevrouw Brouwer, die wil daar nog op reageren en dan mevrouw Sandifort. lk zie toch dat we iedere keer dezelfde discussie voeren. Maar mevrouw Brouwer nog en dan mevrouw Sandifort. Maar ik ga eerst nog naar mijnheer Boerboom want die had ook zijn hand al opgestoken en dan mevrouw Sandifort. Mijnheer Boerboom nog?

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voorzitter, volgens mij is dit nog aanvullend. Als wij die plannen niet hebben goedgekeurd, hoe kan het college dan in die begroting al zo'n groot bedrag opnemen? Misschien vind ik die plannen wel helemaal niet goed, als raadslid. Het gaat mij erom dat wij tijdens die begroting ook een afueging hadden kunnen maken door te zeggen 'die hondenbelasting, of dat extra geld dat we hebben uitgegeven voor die huurverhoging, als we die € 7 miljoen nu niet gaan realiseren'. Dat is mijn punt, dan hadden we daar die afweging met elkaar kunnen maken. Nu sta ik voor het voldongen feit dat ik vanavond helemaal op het laatste moment hier ja tegen kan zeggen, want anders mogen we niets meer besluiten als gemeente. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Dank u wel voozitter. Toch een paar dingen misschien om het wat helderder te maken. Ten eerste, we waren er allemaal bij toen we erover besloten, hoe we dat gat zouden dichten in het begrotingsdebat en dat we dat daar gingen zoeken. Die plannen waren onderdeel van de begroting. Alleen zegt de provincie daarvan nu 'dat is net niet goed genoeg, dus u moet even wat geld in dat potje zetten'. Want ten tweede is wat nu gebeurt, dat we toch tijdelijk dat geld in dat Sociaal Domein zetten. Dus ik begrijp niet wat het probleem nu is met, hopelijk, maar dan loop ik helemaal vooruit op mijn eigen termijn, het uitgangspunt dat we de doelstellingen wel blijven hanteren dat we het geld daar gaan vinden. De voorzitter: lk ga denk ik nu met de eerst termijn verder. Mijnheer Velner, voor de eerste termijn Gaat uw gang. De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. Laat ik ook vooropstellen dat ik het een technische operatie vind om ervoor zorg te dragen dat we positief beoordeeld blijven door de provincie. Het mag dan wel zo zijn dat we over voldoende financiële reserves beschikken om dit probleem voor nu op te lossen, maar is dit wel de juiste wijze en het juiste moment? Daar hebben meerdere fracties al aan gerefereerd.

We weten inderdaad nog niet of de huidige plannen om de taakstelling voorde jeugdzorg te halen voldoende zullen zijn om daar nu bij voorbaat vanuit te gaan. Omdat de eerste resultaten nog afgewacht moeten worden en nog niet alle plannen volledig zijn uitgewerkt en ze nog niet besproken zijn in de raad is dat nog niet duidelijk. lk snap dat het voor de wethouder handiger is om onder repressief toezicht te staan dan onder preventief toezicht, maar als we elk jaar aan dit vezoek toegeven, zijn we ook snel door onze financiële mogelijkheden heen, tenruijl hetfinancieel ravijn in 2027 ook nog steedsdreigt. Wethouder, kunt u mij uitleggen wat nu het verschil is tussen repressief en preventief toezicht, als je elk jaar in de septembercirculaire met een zwaard van Damocles kunt worden geconfronteerd, terwijl de oorzaak van het probleem ligt bij de onvoldoende middelen die het rijk beschikbaar stelt om de jeugdzorg te financieren. Welke mogelijkheden biedt de huidige werkwijze voor voorstellen die wij in onze kunnen doen? Tot zover mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, dan ga ik over naar mevrouw Sandifort voor haar eerste termijn.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Dank u wel voozitter. lk zit even door mijn tekst te scrollen, het meeste heb ik eigenlijk al gezegd. Dus voor mij is het belangrijkste om nog even te herhalen dat ondanks dat we nu geld overhevelen richting dat Sociaal Domein om dat gat te dichten, wat ons betreft de doelstellingen om daar wel mee aan de slag te gaan, niet gewijzigd zijn. Het zou fijn zijn als de wethouder dat nog kan bevestigen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Boerboom met een interruptie.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. Hoe realistisch vindt u die plannen van het college, ook in het licht van wat mijnheer Ekkelenkamp zojuist zei, dat er al weer een nieuw tekort van drie komma zoveel miljoen op ons af is gekomen dit jaar? Hoe realistisch vindt u het dat het gat van€7 miljoen straks daadwerkelijk gedicht zal worden en moeten we niet eigenlijk nog realistischer zijn en het

18

Raad 18december2023

bedrag verhogen in plaats van die € 7 miljoen op te nemen? De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, dank u wel voozitter. Net zoals u heb ik de concrete uitwerking van de plannen nog niet gezien. Dus daarover kan ik nog niets zeggen, maar ik heb wel heelveel veÉrouwen dat dit college daar keihard mee aan de slag is. lk weet dat ze ook bij andere gemeenten aan het kijken zijn, dat ze echt op zoek zijn naar nieuwe ideeën om daar anders te werken, slimmer te werken. Dus ik heb wel vertrouwen in dit college. De voozitter: Mevrouw Bout en dan mijnheer Ekkelenkamp.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voorzitter. lk hoor mevrouw Sandifort zeggen 'ik heb vertrouwen in dit college'. Ja, dat begrijp ik, want het is uw eigen wethouder. Dus natuurlijk steunt u die. Maar u zegt tegelijkertijd 'ik heb de plannen nog niet gezien'. Gaat u dus zomaar akkoord als raadslid met plannen die u niet gezien heeft? En bent u daar gewoon mee akkoord? Hoe kan dat dan? De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dat heeft iedereen hier gedaan. Daarom zitten we volgens mij een beetje langs elkaar heen te praten, dat hebben we allemaal met elkaar gezegd in het begrotingsdebat en de provincie zegt nu la, dat vinden we net wat lastig, want die uitwerking van die plannen heeft u niet in uw raad besproken, dus het is eigenlijk net niet concreet genoeg om echt onderdeel van de begroting te laten zijn. Dus zet daarom nu een beetje geld van uw incidentele middelen in dat Sociaal Domein, zodat we zeker weten dat als die plannen het niet halen, het geld daar is'. Dat is wat er nu gevraagd wordt, dus ik begrijp niet waarom u mij nu venarijt dat ik die plannen nog niet heb gezien, want niemand heeft die nog gezien. Alleen aan de overkant wel. Dank u wel. De voozitter: lk stel wel voor dat we niet door de zaal heen gaan roepen, want dat hoor ik hier en daar doen en dat is niet de bedoeling, daar hebben we microfoons voor. Maar ik zag mijnheer Ekkelenkamp, gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voozitter. Mevrouw Sandifort zegt 'ik geef uiteraard steun aan dit college'. Maar even de vraag, straks hebben we in het nieuwe jaar ergens weer een voorjaarsdebat. Het lijkt me dan toch goed dat we ruim van tevoren met elkaar weten wat dan eigenlijk het financieel perspectief is op het gebied van jeugdzorg voordat we daar dan nieuwe plannen kunnen maken. Of denkt u 'dat loopt niet zo'n vaarl'? Hoe schat u dat eigenlijk in, mevrouw Sandifort? De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Dat lijkt me een uitstekend idee. Natuurlijk moeten we dat op tijd weten en ik ben er in die zin ook realistisch over. lk heb echt vertrouwen in dit college. lk heb vertrouwen in hoe de wethouder hiermee aan de slag gaat, hoe ze ons daarover op de hoogte houdt, welke stappen allemaal worden gezet. Maar er is ook een kans dat het niet lukt. Dat het gewoon zdn zwaar dossier blijft en zo ingewikkeld blijkt dat het niet lukt. En dan ben ik blij dat we er zo gezond voor staan dat wij incidentele middelen hebben om een eventueeldoemscenario te kunnen dekken. De voorzitter: lk stel voor door te gaan. Dan ga ik mevrouw Frinking voor haar eerste termijn. Gaat uw

gang. Mevrouw Frinking (CDA): Dank u wel voorzitter. Het raadsvoorstel is duidelijk en is feitelijk een technische aanpassing van budgetten op een manier die we eerder kennelijk niet inzetten, of mochten. Het venarerken van de septembercirculaire is iets dat toch al zou gebeuren, maar op een later moment. En de nieuwe regelgeving met betrekking tot structureel en reëel evenwicht is van november dit jaar en het helpt in het oplossen van het probleem van het preventief toezicht. De taakstelling van € 7 miljoen op jeugdzorg moet nog wel ingevuld worden en we zijn benieuwd naar de plannen, zoals net toegezegd door de wethouder van Jeugd. We gaan ervan uit dat het geld dat nu uit de reserves wordt gehaald op een later moment weer teruggestort wordt. ls het college dat ook van plan? Wij gaan verder akkoord met het voorstel. Dank u wel.

Raad 18 december 2023

19

De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voozitter. U heeft het over die septembercirculaire die nu venryerkt is. Normaal venryerken we die bij perspectiefnota en kunnen we op dat moment een afirueging maken van wat we eventueel met extra middelen of minder middelen willen doen. U besluit om dat nu al te doen. Beperken we ons daarmee niet ook in de keuzes die we tijdens het voorjaarsdebat straks kunnen nemen? De voorzitter: Mevrouw Frinking

Mevrouw Frinking (CDA): lk denk 'we hebben nu een probleem en dat probleem lossen we nu op'. En je kunt het ergens nog opzij zetten of wachten tot er andere dingen komen. Maar ja, nu moet je het gat dichten. De voozitter: Dan ga ik over naar mevrouw Siegelaer voor haar eerste termijn.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzitter. Zoetermeer staat in de top 3 van financieelgezondste 100.000+-gemeenten van Nederland, aldus de resultaten uit de studie van VDO. Zoetermeer onder preventief toezicht is een onaangename verrassing. Vooruitzien is regeren en daar kunnen we beter op ageren. Hoe gaat het college de raad betrekken om financieel evenwicht te bereiken naar de toekomst toe? Let wel, preventief toezicht zou betekenen dat bijna heel Nederland onder toezicht van de provincie zou komen te staan en dat is een onmogelijke opgave, en niet realistisch. De nieuwe regelgeving omtrent een structureelevenwichtige begroting is een stap in de goede richting voor gemeenten om een sluitende begroting te kunnen leveren. Maar wat de LHN betreft, is het veel meer van belang dat het rijk realistisch uitkeert aan het Gemeentefonds, structureel geld toekent aan de gemeenten in plaats van SPUK-gelden die steeds meer ingezet worden. De LHN blijft wel kritisch op de programmabegroting, want wederom wordt jeugdzorg als kanttekening naar voren gehaald. En dan moet je ook als Zoetermeer realistisch blijven en weten waar je je geld aan uitgeeft en hoe je kunt bijsturen om het tij te keren. Het is goed om te horen dat de wethouder voor het reces met de onderbouwing komt van het acute noodplan.

Wij steunen het raadsvoorstel en we zijn positief gestemd over de positieve houding en reactie van de provincie. Dat is een mooi voorbeeld van samen doen wat nodig is. Dank u voozitter. De voorzitrer: Dank u wel. lk heb verder geen andere leden van de raad meer voor de eerste termijn.

Als dat klopt, kijk ik naar de wethouder of het mogelijk is direct te antwoorden. ls dat het geval? Hij luistert niet, maar hij is zo ver. Dan geef ik het woord aan wethouder ledema. Gaat uw gang. Wethouder ledema: Voorzitter dank. lk zit wel een klein beetje met een ambivalent gevoel. lk zal dat toelichten.

lk begin bij de heer Velner, die zei 'het is voor het college of voor de wethouder handiger om onder repressief toezicht te staan dan preventief. lk denk dat dat niet alleen geldt voor de wethouder, maar voor de hele raad. Preventief toezicht betekent namelijk dat je geen verplichtingen meer mag aangaan en dat de hele begroting et cetera eerst moet worden goedgekeurd door de provincie voordat wij verder mogen. Volgens mij is dat geen wenselijke situatie. Het college was dan ook onaangenaam verrast toen enkele dagen geleden, anderhalve week geleden ongeveer, de telefoon ging met de mededeling 'we gaan de gedeputeerde aanraden of adviseren om u onder preventief toezicht te stellen'. lk was dubbel verbaasd, om wat mevrouw Siegelaer al aangaf, we zijn de derde gezondste gemeente van Nederland. We hebben denk ik een heel mooie begroting met elkaar afgeleverd van bijna € 500 miljoen. We hebben tegenover die € 7 miljoen taakstellende acties gesteld, maar we hebben onszelf ook de ruimte gegund om dat volgend jaar met elkaar te doen. Wij kennen de raad en het college met elkaar als partijen die dat dan ook echt gaan doen. Dus u kunt zich de verbazing in mijn stem misschien wel voorstellen toen ik tegen de provincie zei 'serieus, meen je dat? Dan ben ik heel benieuwd hoe het met anderen gaat'. Maar ik had ook niet zo'n zin om dat af te wachten.

Dat is conform het betoog dat ik hier heb gehouden over de scenario's, mijnheer Ekkelenkamp vroeg mij daar ook naar, 'streeft u nog steeds een evenwichtige begroting na?'Ja, natuurlijk streef ik een evenwichtige begroting na. Volgens mij willen we dat ook met zijn allen; een begroting die wij hier vaststellen waarin wij de keuzes en waar wij vervolgens dan ook achter gaan staan. En ik sta nog steeds achterdie begroting van... De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mijnheer Ekkelenkamp.

20

Raad 18 december 2023

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, dank u voorzitter. Nu neemt u natuurlijk die € 7 miljoen eigenlijk op in deze begroting. Maar mijn vraag was, en die heb ik toen ook in het debat op 2 oktober jl. gesteld: moeten we niet gewoon een breder plan maken omdat we nu al zien die € 7 miljoen niet op te lossen is in 2024, en ook daarna niet? lntegendeel, er komt nog wat meer bij. Moeten we niet wat meer kijken 'hoe kunnen we de komende jaren proberen niet iedere keer een greep in onze eigen kas te hoeven doen, maar hoe kunnen we het op een andere manier oplossen?' Dat was de vraag. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Helemaal eens, maar dan refereer ik ook weer even aan het debat dat we met elkaar hebben gehad over de begroting, waarbijwe een aantal zaken hebben besproken. U sprak zelfs nog uw verbazing uit'gaat u echt morgen aan de slag met de nieuwe begroting?' Toen zei ik la', dat is inmiddels ook gebeurd. Maar toen hadden we het ook over drie zaken. De acute acties in het kader van de jeugdzorg op het programma Toekomstbestendige jeugd en over de hele begroting ook met elkaar kijken naar scenario's; wat als we dat ravijn willen dichten? Er waren zelfs een aantal partijen die zeiden 'willen we misschien eens een keer streven naar een niet-sluitende begroting?' Dat heb ik toen afgeraden. Dat doe ik nog steeds, maar dat was wel met die kennis van toen. We hebben toen met zijn allen besloten om die taakstelling op te nemen. Het was 21 november jl. ...O ja, u gaf mij ook nog de wens mee om te blijven lobbyen voor betere financiën. lk heb het vandaag ook weer een paar keer gehoord. De oplossing is en blijft natuurlijk dat het rijk met die € 3 miljard over de brug komt. Alleen blijven ze dat maar voor zich uitschuiven en hoe langer de formatie duurt, hoe minder zeker dat wordt. We begonnen dit jaar met het persbericht 'wethouder woedend: € 30 miljoen over, maar we komen wel tekort'.

Dat is een van de redenen geweest dat er op alle niveaus is gesproken over de vraag 'kunnen we nu iets met die incidentele gelden? Mogen we die een keer structureel inzetten?' Op 21 november jl. hebben de VNG, de Unie van Waterschappen en het IPO samen uit onderhandeld en besloten dat dat mag, volgens bepaalde strikte begrotingsregels, waar wij overigens allemaal fluitend aan voldoen. Alleen heeft de

reserve bij ons een andere naam dan die de provincie graag ziet, dus vandaar besluitpunt 2. Dat is inderdaad zuiver technisch. Er is 21 november jl. afgesproken dat het op die manier moet. Dus wij moeten eventjes door die hoepel heen springen. De voozitter: Wethouder ledema, er is een interruptie van de heer Boerboom, gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voorzitter. Wethouder, vanaf wanneer was u ervan op de hoogte dat die gesprekken over deze opties liepen? De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: lk denk dat wij... Dan zou ik in de agenda moeten kijken, maar een paar dagen voor die 2íe november hebben we als wethouders van Financiën Haaglanden met elkaar periodiek overleg gehad en daar ook gedeputeerde Zevenbergen bij uitgenodigd. Die heeft toen heel licht laten doorschemeren dat dit wel eens een uitkomst zou kunnen zijn van die onderhandelingen. Maar ook niet meer dan dat, dus ik las het net als u uit de krant. De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voozitter. lk hoorwethouder ledema bevestigen wat mevrouw Siegelaer zegt en dat we dus inderdaad tot de financieel gezondste steden van Nederland behoren. Dat had ik zelf ook al ontdekt. Maar wat de PvdA betreft, is dat niet per se iets om trots op te zijn, want we zijn ondeÉussen met heel veel geld plank ook dingen aan het bezuinigen, waardoor we dus een aantal voorzieningen, een aantal dingen aan onze inwoners ontzeggen. Hoe ziet u dat dan wethouder? De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja voorzitter, ik was erbij toen u de begrotÍng behandelde. We hebben inderdaad een aantal keuzes moeten maken op het gebied van structureelversus incidenteel. U heeft mij ook altijd horen zeggen 'incidenteel is er echt heel veel geld, dus daar kan heel veel'. Daar heeft u zelf in een vorige begroting ook gebruik van gemaakt. lk denk dat er ook deze keer weer echt geïnvesteerd is in de stad. Als je ook kijkt naar alle bouwprojecten, de wijkverkenningen, noem het allemaal maar op. Er wordt echt geïnvesteerd in deze stad. Maar het verschil qua ravijn konden we toen niet oplossen. Daar hebben we nu een heel klein middel voor gekregen. lk wil ook oproepen, maar volgens mij is dat een

Raad 18december2023

21

discussie die straks bij de perspectiefnota moet worden gevoerd, om daar wel voozichtig mee te zijn. Want het is natuurlijk wel ook onze investeringspot waardoor wij er financieel zo goed voorstaan en bijna geen leningen hoeven aan te trekken. Dat geeft ook weer ruimte aan de andere kant. Dus ik blijf erbij, het rijk moet echt over de brug komen. De voorzitter: Mevrouw Bout, kort als het kan

Mevrouw Bout (PvdA): Dan heb ik toch nog een vraag voor u, als wethouder van Financiên: stel dat we dus inderdaad op dat ravijn af gaan. Dat is geen kwestie van 'stel', we stevenen op dat ravijn af. Gaat u dan wederom zeggen 'sorry, dat geld kunt u niet inzetten, want het is incidenteel en dat mag niet?' De voorzifter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Nee voorzitter, want sinds 21 november jl. zijn de regels enigszins aangepast. Dus dan zal ik u zeggen dat u een ruimte heeft om een deel van het incidentele op de bank staande geld te gebruiken om het structureel te dekken. Maar dat dat uiteindelijk dan wel het eindig is. Dus ik zal u dan wel manen tot voozichtigheid, want dat is natuurlijk ook mijn rol. Maar dat is die die inhoudelijke afweging die we maken. Dus daarom wil ik eigenlijk uw motie ook min of meer ontraden. Hoewel ik hem ook kan omarmen, want de motie vraagt eigenlijk om een integrale afireging een paar keer per jaar van alles wat we uitgeven. Dat noemen wij de P&C-cyclus en dat zijn die jaarrekening, perspectievendebat en begrotingsdebat. De voorzitter: Mevrouw Bout. Mevrouw Bout (PvdA): Dank u, dan hoop ik dat u hem omarmt, want zoals u hoort zijn er diverse fracties die dit zeggen en andere fracties zeggen dat. Daardoor zijn we deze avond dus een welles-nietesspelletje aan het spelen met elkaar. lk ervaar dus dat een deel van de fracties het anders ziet dan het andere deel van de fracties. Als u de motie omarmt, helpt dat mogelijk om mijn motie aan te nemen en kunnen we dit instrument gewoon een keer bespreken. Dat zou ik eigenlijk willen. lk wil het heel graag bespreekbaar maken in de raad, zodat we uiteindelijk wel met zijn allen alle neuzen dezelfde kant op krijgen.

Zodat we hopelijk als fracties allemaal hetzelfde zien. Hoe ziet u dat? Kunt u als ik dat zo uitleg, mijn motie omarmen? De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Nou voozitter, het was min of meer mijn aardige manier om te zeggen dat ik echt totaal niet sta achter de constatering en de ovenregingen omdat ik het niet met u eens ben. We hebben met de regels die op dat moment golden hier een heel goed debat gehad naar aanleiding van een goed perspectievendebat. Volgens mij heeft u zelf mij ook nog gecomplimenteerd met het feit dat deze keer de raad echt meer aan het roer was dan andere keren. We hebben ook met elkaar uitgesproken 'dat willen we doorzetten. We gaan met scenario's aan het werk voor het perspectievendebat'. We hebben inmiddels ook met de Auditcommissie al overleg gehad over hoe we de raad daar nog meer bij kunnen betrekken. En als u mij probeert in de mond te leggen dat ik dit instrument nu gebruik en daar al eerder van af wist, is dat dus pertinent niet waar. De voorzitter: Mijnheer Boerboom. Ja, eerst mevrouw Bout maar dan heel kort als het kan want u heeft

al een aantal...

Mevrouw Bout (PvdA): Nee, ik heb vanavond niet gezegd dat u dit waarschijnlijk eerder wist. Dat ten eerste, dus u legt mij nu ook dingen in de mond. Daar wil ik ook even tegen ageren. lk heb ook niet gezegd dat we hier nu beter aan het roer zitten dan ooit, dat wil ik ook even weerleggen. De voozitter: Wethouder, nog behoefte daarop te reageren?

Wethouder ledema: Voorzitter, dan mijn excuus, maar'de wethouder tovert een instrument uit de hoge hoed', had ik inderdaad opgevat als zodanig. Mijn excuses. De voozitter: lk ga naar mijnheer Boerboom. Gaat uw gang. De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voorzitter, om de motie bij te vallen - ik ben nota bene indiener

22

-

Raad 18december2023

het volgende. Er is een nieuw instrument dat er vanavond ligt, of sinds 21 november jl., waar u vanavond voor het eerst gebruik van maakt. Volgens mij is het heel goed als wij als raad ook met elkaar discussieren over hoe we met dat instrument willen omgaan, zodat niet in de toekomst het college, dan wel de raad met elkaar kan zeggen 'o, nu heb ik even nodig. Nu komt het me goed uit, we maken er gebruik van'. Volgens mij is dat de wens die we met elkaar uitspreken. Laten we met elkaar regels of kaders bespreken voor hoe we met deze mogelijkheid om willen gaan. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja, voozitter die wens snap ik heel goed en volgens mij is het perspectievendebat een prima plek om dat met elkaar te doen. Dit is een nieuwe spelregel die we hebben geprobeerd zo technisch mogelijk toe te passen. Dus uw raad heeft gezegd 'we hebben € 7 miljoen taakstellend voor de jeugdzorg opgenomen en daar geven we onszelf de ruimte voor in 2024'. Dal uitgangspunt hebben wij ook. Dat heeft u ook in het memo kunnen lezen. Dat uitgangspunt blijft ook gewoon centraal staan. Daar bovenop heeft de provincie gemeend ons een aantal technische extra eisen mee te moeten geven. Toen hebben wij gezegd 'maar in de septembercirculaire zit nog ruimte, sinds 21 november jl. is dit een mogelijkheid'. Dus ja, heel cru gezegd, is dit puur een manier om de provincie van ons af te houden en te doen wat wij met elkaar besloten hebben. Bij het perspectievendebat gaan wij wat mij betreft echt met elkaar het gesprek aan over hoe wij de nieuwe begroting vorm willen geven en bij het begrotingsdebat stellen we hem met elkaar vast. Dan is dus op dit moment een van die nieuwe spelregels dat je een deel van je incidentele reserve mag gebruiken voor structurele dekking. Dat is het volgens mij, niet meer en niet minder en die hoort daar ook helemaal thuis. Dat ben ik met u eens. De vootzitter: lk kijk even of er verder nog iemand anders is. Vervolgt u de beantwoording in eerste termijn.

Wethouder ledema: Voozitter, volgens mij heb ik net in bijzinnen ook de twee à drie vragen die nog open stonden behandeld. De voozitter: lk geloof het niet maar ik ga naar de tweede termijn en dan kunt u die meteen meenemen Of wilt u die nu bij interruptie...? Gaat uw gang, mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Voorzitter, ik heb nog een heel belangrijke vraag niet beantwoord gekregen en dat is de vraag over het vertrouwen dat u tijdens de begroting heeft gewerkt in die plannen. Dat vind ik echt wel... Het was dankzij uw bijdrage dat ik dacht'oké, dan heb ik daar ook vertrouwen in en kan ik hiermee instemmen'. En toch blijkt nu dat ik dus eigenlijk kritischer had moeten zijn op dat moment en dat ik misschien een andere afueging had moeten maken. lk ben heel benieuwd naar uw reflectie daarop. De voozitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voorzitter, u vroeg mij 'heeft u er vertrouwen in dat we dat kunnen?' En toen heb ik inderdaad gezegd 'ik heb nog nooit zoveelvertrouwen gehad in de aanpak als nu'. Dat is denk ik ook onder andere op het conto van wethouder Van der Meer te schrijven die daar bovenop zit. Maar het is niet zomaar geregeld. We hebben 6 november jl. met elkaar die begroting vastgesteld. Toen hebben we gezegd 'we nemen die taakstelling mee'Als de provincie dan een paar weken later opbelt en zegt 'het is nog niet allemaal in kannen en kruiken', ja, dat klopt. Volgens mij hebben we daar bewust mee ingestemd met zijn allen. Daar heb ik inderdaad ook mijn vertrouwen over uitgesproken. Daar is niets aan veranderd. De voorzitter: Mijnheer Boerboom en dan ga ik naar mevrouw Frinking.

De heer Boerboom (Groenlinks): Bedankt voorzitter, maar betekent dat dat ik in het vervolg om daar meer zekerheid van te hebben moet vragen naar de businesscase of onderliggende plannen voordat we zoiets opnemen in de begroting? De voozitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Dat ligt een klein beetje aan de duidelijkheid. ln dit geval heb ik volgens mij daar ook niets misverstaan want u vroeg naar het vertrouwen dat we dat voor elkaar zouden kunnen krijgen

Raad 18 december 2023

23

en dat is geen concrete businesscase. Die was er op dat moment ook niet. Die is er op dit moment ook nog niet, maar we zijn wel heel hard aan het werken om die acute acties geld op te laten leveren, met dat programma Toekomstbestendige jeugdzorg en daar bovenop ook nog die scenario's voor een andere begroting. Nou, daar sta ik nog steeds keihard voor. Maar als u mij vraagt'heeft u daar morgen precies de businesscase van?' Nee, die heb ik nog niet maar dat heb ik, geloof ik, ook nooit zo gezegd. De voorzitter: lk ga naar mevrouw Frinking.

Mevrouw Frinking (CDA): lk had nog een vraag openstaan. Dat is: het geld wordt nu uit reserves gehaald. Worden die later weer aangevuld als het geld op een andere manier binnen is gekomen? ls dat ook de route van het geld? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Ja voorzitter, we hadden in principe met elkaar een begroting die, met die plannen in ieder geval, sluitend zou moeten worden. En volgens mij is de bedoeling dat we de begroting halen en dan blijkt deze technische exercitie dus achteraf niet nodig. En als die niet nodig is, kunnen we alles weer terugstorten, maar daar gaat u uiteindelijk ook weer zelf over. De voozitter: Dank u wel. Dan ga ik met uw welnemen over naar de tweede termijn van de raad en dan begin ik bij mevrouw Bout Mevrouw Bout (PvdA): Dank u. lk hoor dus dat de wethouder helemaal niet blij is met mijn motie, maar met name vanwege de overwegingen die er allemaal boven staan. Als u nu alleen kijkt naar het dictum, want dat is eigenlijk wat ik wil bereiken, dat we het gewoon als raad en college bespreekbaar maken met elkaar, en als ik de motie aanpas, of als u alleen het dictum ovenareegt, zou u dan meer genegen zijn om hier wat mee te doen? En als ik de motie herschrijf, zou u hem dan wel omarmen? Als ik zeg 'negeer alle ovenlrregingen', zou u dan gewoon een toezegging kunnen doen? Dat wil ik als raad gewoon een keer bespreken. Dat is het enige dat ik vezoek. De vootzitter: Mevrouw Bout, ik ga u even interrumperen voor een interruptie, van mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja dank u wel voorzitter. lk stel voor dat mevrouw Bout dan gewoon een

agenderingsvezoek indient. De voozitter: Dat is niet echt een vraag, of een halve vraag. Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, dat kan, maar ik hoop dat het college, in dit geval de wethouder van Financiën, een notitie maakt over de afirvegingen die er allemaal te maken zijn als college en als raad. De voorzitter: lk kijk even want ditwas uw tweede termijn. Had u nog andere elementen voorde tweede termijn? Nee, dan ga ik naar mijnheer Ekkelenkamp voor de tweede termijn.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank voozitter, ik wil heel graag antwoord op de vraag voor mevrouw Van der Meer. We krijgen natuurlijk nog een thema-avond in februari. Het lijkt me wel goed dat we daarna dan ook snel een raadsvergadering krijgen waarin het plan wordt geconcretiseerd en waarin we er dan een keer met elkaar over spreken. Kunt u dat toezeggen, mevrouw Van der Meer? De voozitter: lk kijk even maar dat doen we straks even in de volgende termijn van het college. Dat is een vraag aan het college, maar dan een vraag aan wethouder Van der Meer. Verder geen andere dingen meer voor de tweede termijn? Mijnheer Boerboom voor de tweede termijn.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank voozitter en dank wethouder, voor de beantwoording. lk ben in ieder geval blij dat we met elkaar hierover van gedachten hebben kunnen wisselen en het leert mij en mijn Íractie in ieder geval de les dat we in de toekomst veel kritischer moeten zijn als er dit soort taakstellingen worden opgenomen in de begroting. Nogmaals, ik vind het echt jammer dat ons die kans is ontnomen de vorige keer om een bewustere afueging te maken. We kijken ernaar uit om met elkaar van gedachten te wisselen over het plan als dat er straks ligt, zodat we in ieder geval de ambitie die we met elkaar hadden wel kunnen realiseren. Dank u wel.

24

Raad 18december2023

De voorzitter: Mevrouw Brouwer, tweede termijn.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Bedankt, voorzitter. lk wil eerst de wethouder bedanken voor zijn uitleg en antwoorden. lk ben het er heel erg mee eens dat we bij het voorjaarsdebat spreken over hoe we in de begroting dit soort nieuwe regels kunnen vormgeven. En wat betreft de motie van de PvdA, wat ons betreft, is met name de tweede bullet helemaal prima, maar de motie staat verder zo vol met gekleurde waarnemingen dat ik het niet over mijn hart kan verkrijgen om daar op deze manier voor te stemmen. De voozitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter, ik dank in ieder geval de wethouder voor de toelichting, maar ik heb nog geen antwoord gehad op mijn vraag of we nu drie keer per jaar de begroting gaan vaststellen c.q. bijstellen als er vanuit de septembercirculaire weer wat op ons afkomt en wat de financiële mogelijkheden zijn als we straks het ravijn in duiken. De voorzitter: Mevrouw Sandifort, tweede termijn.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja dank u wel voozitter. lk wil ook het college of in ieder geval de wethouder bedanken voor de antwoorden en de toelichting en wij zullen de motie van de PvdA ook zonder die overwegingen niet steunen, maar een eventueel agenderingsvezoek ís altijd mogelijk. Daar zullen we wel voor zijn. De voorzitter: Mevrouw Frinking? Geen behoefte aan een tweede termijn. Mevrouw Siegelaer? Ook geen behoefte. Dan kijk ik naar het college. Wethouder ledema, tweede termijn, gaat uw gang.

Wethouder ledema: Dank u wel voorzitter. De heer Velner vraagt 'moeten we nu drie keer per jaar de begroting bijstellen?' Dat dat blijft gewoon perspectievendebat, begrotingsdebat, aanbieden aan de toezichthouder en reageren op wat hij zegt, zoals het eigenlijk altijd is. Wat zijn de financiële mogelijkheden als het ravijn voor ons ligt? Volgens mij staat dat nu juist wel beschreven in de begroting, die zijn redelijk beperkt. Dat is ook de reden dat ik tegen uw raad heb gezegd 'we gaan met die scenario's aan de slag om het ravijn tegemoet te treden'. Dat wil ik graag samen doen met uw raad. We hebben al een eerste gesprek met de Auditcommissie gehad om te kijken 'hoe kunnen we nu als beste de raad betrekken?' En tegen mevrouw Bout over uw motie, en dan ook richting een aantal andere partijen, zeg ik: ik snap de wens. lk snap de extra wens. Tegelijkertijd ben ik ook van mening dat volgens mij de plaats al bekend is en dat zijn de gesprekken tijdens het begrotingsdebat. Omdat we daar richting ravijn een aantal extra

gesprekken over gaan voeren met elkaar inzake die scenario's, zal ik die geest in ieder geval daar inbrengen. Dan heeft u in ieder geval... U gaat het erover hebben, dat sowieso, maar daar heeft u de motie dus niet voor nodig. De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): lk begrijp uw antwoord heel goed, dank u wel en ik begrijp dat de tijd en plaats om over de begroting te praten de grote debatten zijn die drie keer per jaar gehouden worden. Dat begrijp ik allemaal prima. Maar ik wil heel graag een keer de manier waarop de begroting opgesteld wordt bespreken met de raad en op de een of andere manier komen we daar niet aan toe. lk vind dat echt een gemis. lk denk dat we dat we als raad gewoon sterker worden op het moment dat we eens een keer bespreken hoe de begroting wordt opgesteld en hoe voozichtig en hoe vaak dit instrument gebruikt mag worden. lk hoop zo min mogelijk. lk hoop dat het niet vaak nodig is. Maar ik zou datzo graag bespreekbaar maken. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder ledema nog een reactie daarop?

Wethouder ledema: Ja voorzitter, dit voelt dan bijna als een thema-avond om met elkaar eens even te kijken hoe het is. Dat lijkt me prima om een keer te doen. Daar heb ik geen enkel bezwaar tegen. Maar dat is volgens mij een andere vraag. En ook die past, denk ik, naadloos in die manier waarop we echt met elkaar, samen dat ravijn tegemoet willen treden. Dus er komen een paar thema-avonden aan en dan zal ik zorgen dat de instrumenten daar ook benoemd worden.

Raad 18 december2023

25

De voorzitter: Heel kort, mevrouw Bout, want u heeft echt al behoorlijk wat interrupties gehad.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, maar is dat dan een toezegging van de wethouder? Want ik zou heel blij zijn met een thema-avond. Met een eventuele notitie.

Wethouder ledema: Voozitter, dat is geen nieuwe toezegging, want we waren al bezig met het organiseren van een aantal van die scenariosessies. Dus dit ondenruerp komt daar ook aan de orde. De voozitter: lk ga nog even naarwethouderVan der Meerwant die vraag is nog gesteld door mijnheer Ekkelenkamp aan wethouder Van der Meer.

WethouderVan der Meer: Ja voorzitter, even de stand van zaken. We hebben een programma Toekomstbestendige jeugdhulp opgesteld en daar vallen vijf projecten onder die in de loop van volgend jaar allemaal hun beslag moeten krijgen en die ook voor een groot deel vervolgd worden door meer projecten omdat een aantal daarvan op dit moment nog uitzoekprojecten zijn. Dus als daar conclusies uit komen, dan komt daar een volgende stap uit en die gaan op de lange termijn zeker helpen. Daarnaast hebben wij de acute acties ingezet waarbij we hebben gezegd 'we gaan zoeken wat we kunnen doen om de instroom te verlagen, om de tarieven te verlagen en om de uitstroom te verhogen.' Daar hebben we een heleboel acties op ondernomen en daar krijgt u deze week een ovezicht van. Dat betekent niet dat daar al een plan met een businesscase uitkomt omdat we een aantal van die dingen nu verder in gang moeten zetten. Als u nu bijvoorbeeld kijkt naar waar we een enorme inzet gedaan hebben om de leerplicht weer goed in positie te brengen. Als u dat leest, kunt u zien dat daar echt van alles op gebeurd is. Maar we kunnen niet aan u uitleggen hoeveel dat gaat besparen want dat moeten we gewoon zien in de toekomst. We hebben ook hebben een aantal andere acties genomen, daarvoor is het handig dat u eerst het memo leest en dat we daar in februari verder toelichting op geven. Dan kunt u met mij meedenken.

Wij denken zeker dat dat geld zal opleveren, maar hoeveel en wanneer, daar moeten we nog een slag op maken. We hebben ook - en daar krijgt u in januari een rapport van - 900 jeugdigen die meer dan vijf jaar in de jeugdhulp zitten, onderzocht. Daar hebben we een analyse van gemaakt en daar komt een aantal conclusies uit die natuurlijk ook weer veruerkt worden in onze aanpak. Maar wat dat dan gaat schelen, daar kunnen we op dit moment nog geen bedrag in euro's aan hangen. Dus in die zin hebben wij nog geen businessplan of plannen. We houden u juist zo goed mogelijk op de hoogte. Daarom kom ik met de memo's. lk hoop wel dat we rond april - want dan willen we die acute acties stoppen en moet alles in reguliere projecten zitten die we gaan uitwerken - een indicatie hebben van wat het zou kunnen opleveren. We hebben ook nog - dat ziet u morgen ook staan - regionaal een opdracht verstrekt met zijn allen om te kijken wat we aan die kant kunnen doen om die prijsverhogingen die oplopen tegen te gaan. Dat moet ook tot een conclusie komen. Hoeveel het gaat opleveren, weten we dan op dit moment ook nog niet. En wij komen met een prognosê waarin wij aan u uitleg geven over twaalf onderdelen van de jeugdzorg.

We hebben het daarin gegroepeerd zodat u mee kunt krijgen hoe dat er nou uitziet en wat dat voor soort hulp is, wat u daar ziet gebeuren in aantallen kinderen of in de tarieven, zodat u daar meer inzicht in krijgt zodat het niet één grote brei is. Dan kunt u ook zien wat heel veel extra geld kost. lk wil proberen op die manier even aan venarachtingsmanagement te doen want er ligt dus niet een plan van 'morgen doen we dit en dat levert zo veel op', want het is gewoon een heel complexe business waar

we op alle fronten mee bezig zijn. U krijgt daar zo gauw mogelijk zo veel mogelijk informatie over. ln februari kunnen we daar dan verder over praten en dan hoop ik dat er rond 1 april a.s. een plan ligt waar u dan weer wat van kunt vinden in de raadzaal. De voorzitter: Heel kort, want ik wil geen jeugddiscussie Het gaat over een heel ander ondenruerp inmiddels. Mijnheer Ekkelenkamp, heel kort. De heer Ekkelenkamp (D66): Datzal ik ook echt niet doen. Maar dat plan dat u dan in april zou kunnen presenteren hier in de raad, zal dan voldoende robuust moeten zijn om mee te nemen in de begroting voor het jaar daarna, zodat we niet opnieuw de discussie met de provincie krijgen. De voorzitter: Een korte reactie, wethouder Van der Meer.

Wethouder Van der Meer: lk heb geen idee want een van de dingen die we ook voortdurend meemaken, is dat wij bijvoorbeeld kortgeleden, maar ik weet niet meer welke maand het was, geconfronteerd zijn

26

Raad 18december2023

met een hele ftjne afspraak van het rijk met de Gl's, met de jeugdbescherming, dat er caseload verlaging komt. Caseload verlaging betekent een enorme prijsverhoging en we hebben nog niet gezien wat we daar voor geld voor terugkrijgen. Dus dat zijn dingen die aanvullend weer extra geld kosten vanaf volgend jaar. Dus dat maakt het ingewikkeld; terwijlwe aan de ene kant proberen de dijken te stutten, komt het aan die kant weer met een golf op ons af. Dus het blijft behoorlijk ingewikkeld hoe we het moeten aanpakken, maar ik probeer zo veel mogelijk met u te delen wat we doen, welke kant we uitgaan en op de momenten dat er echt aanpassingen komen in de zorg die we bieden, komt dat natuurlijk bij u voor. Als we de verordening veranderen, of wat ook, dan komt dat bij u te liggen. lk houd u heel goed op de hoogte van wat we aan het doen zijn. De voozitter: lk stel voor deze discussie nu af te ronden want het begint nu bijna een debat over de jeugdzorg te worden en dat staat niet op de agenda. lk stel voor de beraadslagingen nu ook te sluiten want volgens mij hebben we de tweede termijn van het college gehad. Mijnheer Ekkelenkamp nog? De heer Ekkelenkamp (D66): Mijn fractie heeft behoeft aan vijf minuten schorsing. De voozitter: Die had ik sowieso zelf ook al, dus die krijgt u sowieso. Wij gaan de vergadering schorsen

1ot22.10 uur. lk maak er tien minuten van. Schorsing De vootzitter: lk heropen de vergadering en er was een schorsing aangevraagd vlak voordat we begonnen aan de stemming dus daar ga ik nu gewoon mee beginnen. Want dat betekent dat ik in ieder gevalals eerste de motie in stemming breng. Nee, eerst het raadsvoorstel, excuus en dank u wel grifÍier. Het is het eind van het jaar hè, dan worden we allemaal aan beetje moe. We gaan eerst het raadsvoorstel in stemming brengen en daarna de motie. Het raadsvoorstel in stemming brengen betekent dat ik eerst ga vragen of er behoefte is bij iemand om een stemverklaring af te geven. Kijk eens aan, ik begin bij mevrouw Bout en dan ga ik zo rond. Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voozitter, mag ik op dit moment ook meteen melden dat ik mijn motie wilintrekken? De voorzitter: Dat mag u zeker.

Mevrouw Bout (PvdA): Goed, dan heb ik in goed overleg met de ondertekenaars besloten om de motie op dit moment in te trekken. Zeker na de belofte, geen toezegging, maar de belofte van wethouder ledema een thema-avond te organiseren. Daar zijn we blij mee. Het zou de wethouder wat ons betreft wel sieren als hij op die avond ook aanwezig is, want het is niet altijd zo dat een wethouder aanwezig is, en dat hij ons vooraf hopelijk een notitie stuurt over de begrotingssystematiek, de keuzes die worden gemaakt en de alternatieven die mogelijk zijn. Het raadsvoorstel zelf zullen wij vandaag voorstemmen, ook al voelt het als tekenen bij het kruisje, want onder toezicht komen van de provincie is toch ook geen optie. Dank u wel. De voorzifter: Dan ga ik naar de heer Boerboom. De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voozitter. Het voelt als met het mes op de keel vanavond la'te moeten zeggen, want als we tegen zouden stemmen, is het risico dat we onder preventief toezicht komen te staan en wij vinden het echt jammer en een gemiste kans van het college dat we tijdens de begroting daarin geen goede afiltreging hebben kunnen maken. Maar zoals ik alzei, gegeven het feit dat wij ook niet willen dat we onder preventief toezicht komen, zullen wij het voorstel wel steunen.

De voorzitter: Dan ga ik naar mijnheer Ekkelenkamp en dan naar mijnheer Velner. De heer Ekkelenkamp (D66): Wij gaan voor stemmen om niet onder provinciaal toezicht te komen. We

kunnen geen kant op, voorzitter, maar we zijn kritisch aangaande de financiering van de jeugdzorg en het gebruik van onze reserves. Er is dringend behoefte aan transparantie hierover. Dank u wel. De voozitter: Dan ga ik naar mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Voorzitter, wij zijn niet zo heel erg blij met de wijze waarop dit proces doorlopen

Raad í8 december2023

27

is. We zullen wel instemmen ondanks het feit dat we niet blij zijn met het proces. Daar wil ik het even bij laten. De voorzitter: Dan mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja voorzitter, dank u wel. Wij zullen ook voor stemmen uiteraard en wij zijn wel blij met hoe het proces verlopen is en dat we deze mogelijkheid nu hebben, want anders hadden we nog rucksichtslos ergens moeten gaan korten en de plannen die juist zijn ingezet, misschien niet kunnen uitvoeren. Dus wij zijn er wel blij mee. Dank u wel. De voozitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozitter. We gêven een stemverklaring af en we sluiten ons helemaal aan bij de woorden van mevrouw Sandifort. Dank. De voorzitter: Anderen nog voor een stemverklaring? Niet het geval. ls er iemand die stemming over dit voorstel wenst? Nee, dan is dit voorstel unaniem aangenomen.

b. Memo 'Prioritering initiatieven ruimtelijke projecten 2e halfiaar 2023, aldoening toezegging 619' De voorzitter: Wij gaan over naar agendapunt 7.b. Memo'Prioritering initiatieven ruimtelijke projecten 2e halfjaat 2023, aÍdoening toezegging 619'. lk ga eerst inventariseren wie daar het woord over wensen

te voeren. Dat is de heer Van Gils, mijnheer Blansjaar, mijnheer Van Rumpt, mijnheer Van der Perk, mijnheer Van der Snoek, mevrouw Frinking, mevrouw Bakkers, mevrouw Bink, mijnheer Boerboom, mijnheer Velner en mevrouw Bout. Wij beginnen dan met mijnheer Van Gib. De heer Van Gils (WD): Voorzitter, dank u wel. De aanleiding van dit debat over het memo over de prioritering van ruimtelijke projecten voor de tweede helft van 2023 was voor de zomer natuurlijk omdat wij wat onzekerheden hadden over twee projecten rond flexwoningen aan het Noordhovetracé en het baggerdepot aan de Zwaardslootseweg. Aangezien dit memo toen voor de zomer al was verdaagd hebben we toen een agenderingsvezoek behandeld en daarbij hebben we ook al een aantal moties ingediend en daarmee was de noodzaak voor de behandeling van dit memo voor ons eigenlijk wel weg. Onder een vergrootglas kun je vervolgens een hoop vragen vezinnen over zo'n memo en ook ik kon dat niet laten, maar gelukkig zijn aldie vragen netjes beantwoord voorafgaand aan dit debat per mail. Dus dank daarvoor en dank ook aan de ambtelijke ondersteuning daarvoor. Mijn fractie kijkt nog vol venvachting uit naar de afdoening van de moties die bij het debat over de flexwoningen zijn ingediend in het begin van 2023. Daarmee wil ik een einde maken aan mijn eerste termijn. De voorzitter: Wilde u interrumperen, mijnheer Boerboom? Gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voozitter. Een vraag aan de heer Van Gils. U heeft het over die flexwoningen en dat u nu tevreden bent als er straks een goede afdoening van die moties komt. Maar hoe kijkt u nu tegen dat hele dossier flexwoningen aan? Want ik volg inmiddels de lijn die dit college heeft rondom flexwoningen niet meer. De voorzitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Wij kijken daartegenaan zoals we dat toen hebben behandeld in het debat. Dus we hebben een motie ingediend om te zoeken naar een alternatieve locatie, of we hebben eigenlijk een alternatieve locatie voorgedragen voor flexwoningen ten opzichte van wat uit het financiële haalbaarheidsonderzoek kwam. Dus zo kijken we er nog steeds naar. We hopen dat die locatie eigenlijk een oplossing zal bieden om toch op korte termijn nog snel een aantalwoningen toe te voegen. We hopen dat dat past. Die afdoening van die moties hadden we misschien hier al gehoopt te hebben. De volgende prioritering staat ook weer op de agenda. lk hoop dat die afdoening gewoon zo snel mogelijk komt en dat we in ieder geval de zekerheid kunnen bieden aan de inwoners van Noordhove, de inwoners om de Zwaardslootseweg en aan de nieuwe inwoners van, hopelijk, het Kwadrant. De voozitter: Mijnheer Boerboom