Notulen raad 17 juni 2024 - vastgesteld

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Volgens mij voozifter, staat juist - en dat staat in die laatste bullet van 'constaterende dat'- heel duidelijk vermeld in de motie zoals die nu was opgesteld dat het advies werd gegeven aan het college om eerst eens het goede gesprek met de raad aan te gaan. Dan kunt u toch niet zeggen 'ik leg hem weer bijjullie neer'. Dat advies is toch aan u? Of slaat u het advies in de wind? De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Voozitter, ik ga niet over uw agenda. Dus als u iets wilt bespreken, dan maakt u een agenderingsvezoek. Dat brengt u bij de griffie en die zet het op de agenda, maarwij komen meestal wel opdagen. Ja, ik kan er niets anders van maken. lk kan het niet op uw agenda zetten. De stukken die er zijn, heeft u. Dus zo is het een beetje. De voorzitter: Wil de heer Meijroos nog? Of eerst mijnheer Van Steenis? Nu gaan ze elkaar ineens het woord geven. Mijnheer Van Steenis, gaat uw gang. De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u voorzitter, dan zal ik mijn vraag stellen. ln dit geval ging het om een onderzoek dat uitgevoerd is in opdracht van het college. De raad is er niet bij betrokken. Er komt een advies, een aanbeveling uit 'ga er met uw raad over in gesprek'. Dat is, denk ik, waar nu de vraag over gaat. Waarom heeft u de handschoen van dit onderzoeksbureau, deze belangrijke aanbeveling, niet ter harte genomen? De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Voozitter, al die voorstellen sturen wij naar u en die heeft u ook in een memo gekregen met alles erop en eraan. Alles wat u had moeten doen, was een agenderingsverzoek maken en zeggen 'wij willen het graag bespreken'. Dat kunt u nog doen, alleen denk ik dat het wel september wordt voordat dat gaat lukken. De voozitter: Mijnheer Van Steenis

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u voozitter, een heel kleine vervolgvraag is dan: in plaats van als een agenderingsvezoek, zien wij dit eigenlijk als een belangrijk onderdeel en zien we dat het beter gekoppeld kan worden aan de gewone overlegstructuur. Vandaar dat we de motie blijven steunen. De voorzitter: lk stel voor dat we verdergaan. Volgens mij is de verantwoordelijkheidsverdeling ook helder, in ieder geval. Wethouder Van der Meer, gaat u verder.

28

Raad 17 juni2024

Wethouder Van der Meer: Voorzitter, dan had ik nog door mijn collega de vuilnisbakken naar mij toegeschoven gekregen. Dat klopt ook, want het verhaal is eigenlijk altijd 'zo lang het nog bij iedereen thuis is en het gaat over het atual, hoort het bij mijnheer Blansjaar en zodra het op straat is gedonderd - zeg ik maar even plat - komt het bij mij'. Over de vuilnisbakken heeft u op 28 meijl. een bericht gekregen. U had een motie ingediend 'kunnen we meer prullenbakken krijgen?' Meer prullenbakken zijn op zich ook duur genoeg, maar vooral dat die ook geleegd moeten worden, maakt het ingewikkeld. Dus in plaats daarvan, dat heeft u ook kunnen zien op 28 meijl., hebben wij gekeken op welke manier we er efficiënter mee om kunnen gaan? Er zijn prullenbakken bij waar zelden wat in zit en er zijn prullenbakken die eigenlijk te klein. Dus we zijn nu goed aan het kijken 'op welke plekken zetten we die prullenbakken precies neer?' ln het memo kunt u ook zien dat we dat voor eên paar wijken al gedaan hebben. Daar komt uit dat we er een aantal verplaatsen, een aantal weghalen en een aantal neezetten. Zo gaan we ermee verder. Ook daarvoor geldt, mijnheer Van Steenis, als u het graag wilt bespreken, dat u dat kunt agenderen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Voor u gaat, zie ik nog twee interrupties. Eerst mijnheer Van Steenis en dan

de heer Louw. De heer Van Steenis (Groenlinks): Ja, dank voozitter. lk wil nog heel even terug naar het begin van de antwoorden van de wethouder. We hebben geconstateerd dat we voor bijna € 3 miljoen onzekerheid hebben in WMO en jeugd, maar het is voornamelijk jeugd uiteraard. De vraag is: is dat nu doelmatig en rechtmatig? Ten eerste die €3 miljoen overigens 30% van ons totale € 10 miljoen resultaat. Behalve dat die aanvulling erg laat kwam, hebben we ook gevraagd 'waarom wordt het dan niet iets duidelijker verklaard in het stuk?' De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Voorzitter, dat weet ik niet. Daar moet ik voor de tweede termijn even achteraan gaan want dit is een stuk dat echt via Financiën en de accountant is afgehandeld en niet zozeet op mijn beleidsterrein inhoudelijk. lk weet wel dat het altijd een hele opgave is omdat wij vanuit het Servicebureau op jeugd met 188 aanbieders werken. Die moeten allemaal weer op hun manier declaraties indienen, accountantsverklaringen hebben en noem het allemaal maar op. Dan blijft er lang onzekerheid bestaan. Meer kan ik er ook niet over uitleggen. lk zie ons hoofd van Financiën heel druk naar mij knikken, dus alles wat ik nu zeg, klopt. De voorzitter: Dat is geruststellend. Mijnheer Van Steenis.

De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank u voozitter. Dan hier meteen de tweede korte vraag aan gekoppeld die dan ook waarschijnlijk voor de tweede termijn is. Dat is de vraag 'als dat zo is - en ik snap de uitleg van de wethouder over de termijn en hoe die stukken tot stand komen - is er dan een alternatief mogelijk?' Dat is misschien een vraag die meer bij collega ledema van Financiën thuishoort. Maar is er niet een andere oplossing te bedenken? De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: lk denk dat dat alleen lukt als we de hele manier van werken zoals we dat nu doen via het Servicebureau met al die aanbieders op een andere manier gaan inrichten. lk denk dat we daar op korte termijn niet veel anders in kunnen krijgen. De voorzitter: Dan zag ik nog een interruptie van de heer Louw.

De heer Louw (PvdA): Ja, dank u wel. Ook nog even over financiën en de kosten van de jeugdzorg, nog even terughalend. lk kan niet vooruitlopen op de stukken die u toegezegd heeft, die we nog voor het reces krijgen, maar in mijn bijdrage heb ik gevraagd 'is het niet mogelijk om ook met incidenteel geld nog te kijken of we nog iets kunnen doen aan de problematiek van de jeugdzorg?' Denk bijvoorbeeld aan tijdelijke extra inzet van medewerkers. Uw collega van Financiên zegt'incidenteel kan alles', dus zit straks in het pakket maatregelen dat u ons toestuurt, ook iets waardoor we het vele geld dat we als gemeente Zoetermeer te veel hebben, ook goed kunnen benutten om de problemen in de jeugdzorg tegen te gaan? De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Raad 17 juni 2024

29

Wethouder Van der Meer: ln feite zijn we dat al volop aan het doen, want we hebben een aantal geleerden ingehuurd om ons daarbij te helpen. En dat zijn mensen die ons eenmalig helpen om al die veranderingen op een rij te zetten. Dat gebeurt op dit ogenblik veel door inhuur want ook op dit gebied zijn de deskundigen schaars. De voorzitter: Dank u wel. lk zie verder geen vragen. Dan dank ik wethouder Van der Meer en ga ik over naar wethouder Ter Laak. Wethouder Ter Laak: Dank u wel voozitter en dank u wel raad. Vandaag is het resultatendebat. Een flink aantal van u zei het ook al, het is eigenlijk een soort midterm review omdat we halverwege deze collegeperiode zijn. En ook al is het halverwege deze collegeperiode, voor mij persoonlijk voelt het wel als een soort endterm review, dus ik merk dat ik hier een beetje met een dubbel gevoel sta, want ik had dat twee jaar geleden niet gedacht, of gepland, of verwacht. Maar ik sta hier ook ongelooflijk trots. De WD vroeg het ook al 'waar bent u dan trots op als u terugkijkt?' lk kan alleen maar ontzettend trots zijn op de prestatie die we gezamenlijk hebben geleverd als ik kijk naar het ziekenhuis. Maar dat is een enorm grote prestatie, dat de geboortezorg blijft en ook het ziekenhuis behouden blijft.

Maar ik kijk ook ontzettend trots terug naar het hele proces om te komen tot een skatevoorziening in Oosterheem, wat echt een nadrukkelijke wens was van de kinderen die daar wonen. En ik kijk ook heel erg trots terug naar het feit dat we samen met heel veel partners in de stad hebben gezegd 'wij gaan echt de gezondheid van de Zoetermeerder een stap beter maken, wij willen die Blue Zone in Zoetermeer creëren'. Dan ga ik naar uw vragen. D66 begon ermee, met Meezicht en vooral het Hart van Meerzicht en het feit dat het meer tijd vergt dan we oorspronkelijk hadden bedacht. Dat klopt. Dat vind ik ook echt ontzettend spijtig omdat ik graag de snelheid erin had willen houden. Maar het Hart van Meezicht renoveren is meer dan alleen een likje verf aanbrengen op het winkelcentrum. We willen ook echt duuzaam renoveren en langdurig een goed winkelcentrum neezetten dat ook het winkelcentrum kan zijn voor de nieuw aan te bouwen Entree. Dat vergt dat je met de partners - want het is niet van ons, het is van partners, van projectontwikkelaars, de winkeliers er zitten - echt samen iets anders doet. Dat vraagt een kwaliteitsslag en die vraagt ook een substantiële financiële investering van de partners die daar zitten. Dat proces zijn we nu heel zorgvuldig aan het uitlopen. Wat betekent het? Wat zijn de financiën? Wat zijn de wedezijdse verplichtingen? En dat zijn grote beslissingen.

Grote beslissingen voor de gemeente, maar zeker ook voor de projectontwikkelaars en die vragen aandacht. Maar ik heb er alle vertrouwen in dat we echt op korte termijn terugkomen naar de raad met een lOK. Nu weet ik de afkorting even niet meer, sorry. De voorzitter: Een intentieovereenkomst.

Wethouder Ter Laak: Ja, een intentieovereenkomst. Sorry. Dan vroeg u naar het Volkshuisvestingsfonds. lk ben er echt ongelooflijk blij mee dat we dat hebben toegekend gekregen, vooral omdat het zwaar overtekend is, dus het was echt spannend of we dat zouden krijgen. En een deel van waarom we het hebben gekregen heeft er ook mee te maken dat we zo ontzettend samen met de inwoners aan het bouwen zijn aan die sociale cohesie. Dus wij hebben Lief & Leedstraten gecreëerd in die flats, we hebben gezorgd dat mensen zelf zwerfuuil opruimen rondom die flats. Dat zorgt voor bepaalde saamhorigheid. Dat maakt ook dat die renovatie van die hoogbouw in die Bossenbuurt, die verduuzaming van die flats, echt een investering is voor toekomstbestendige woningen, dat betekent lager energieverbruik van mensen die daar wonen in die flats. En dat is uiteindelijk goed voor hun portemonnee, maar ook goed voor de duuzaamheid van dat gebied. Met het Volkshuisvestingsfonds kunnen we ook in het openbaar gebied investeren en dat zullen we echt samen doen met de omwonenden. Die kennen we inmiddels goed, dus dat maakt het makkelijker om in dat proces samen op te lopen. Dan waren er vragen over elektrisch laden door ChristenUnie-SGP. Dit is ook iets waar ik heel erg trots op ben, want de afgelopen twee jaar hebben we ongelooflijk veel openbare laadpalen in het openbaar gebied bijgeplaatst.

De laaddichtheid van Zoetermeer staat gewoon in de top 10 van heel Nederland. Dat is belangrijk als je wilt verduurzamen in het wagenpark en als je die duurzaamheidsdoelen nastreeft. En het klopt. Daarnaast zijn we ook nog aan het kijken 'kunnen we ook opladen in het openbaar gebied vanuit je eigen woning toestaan?' We zijn aan het bekijken of het toegevoegde waarde heeft omdat we een enorm hoge laaddichtheid hebben. Maar we zien ook wel een aantal risico's, want het moment dat we nu laadpalen plaatsen in het openbaar gebied ontstaan er ook weer nieuwe burenruzies omdat de mensen die geen elektrische auto hebben, zeggen la, nu mis ik een parkeerplek'. Het zorgt voor veel gedoe op moment dat je vanuit je eigen woning daar kan opladen. We zijn het dus aan het uitlopen en

30

Raad 17juni 2024

u krugt er binnenkort echt wel van ons over te horen. De SP had vragen over positieve gezondheid en hoe we dat nou doen met de inwoners vanuit de zorgverleners en of iedereen de vraag goed kan stellen. Dit is precies het traject dat we samen lopen. Dat lopen we echt samen met de professionals in de stad, dus met de huisartsen, de wijkverpleegkundigen, maar vergeet vooral niet de mensen in het welzijnswerk, de mensen bij inZet, maar ook de talloze vrijwilligers die bijvoorbeeld de gesprekken hebben met 75-plussers. Die krijgen bij ons een huisbezoek. Ook al die medewerkers, al die vrijwilligers worden getraind om aan de hand van het spinnenweb van positieve gezondheid de juiste vragen te kunnen stellen aan mensen, zodatwe ook de juiste antwoorden krijgen zodat we samen verder kunnen en echt kunnen onderzoeken 'wat brengt nu die vitaliteit en die zingeving in iemands leven terug?' Dan Zoetermeer Vooruit. U had zorgen over de vraag 'zijn er wel voldoende huisartsen in de toekomst in Zoetermeer?' Die zorg deel ik met u en ik denk dat het breder is dan alleen huisartsen. lk denk dat het gewoon iiberhaupt gaat om mensen in de zorg, of het nu gaat over thuiszorg of de hulp in de huishouding, maar ook welzijnswerk. We zullen echt met elkaar op zoek moeten naar een nieuw ondersteuningssysteem, een nieuwe manier van gemeenschapsvorming.

Hoe kijken we om naar elkaar? Hoe ouder je wordt, hoe meer hulp en ondersteuning je nodig hebt en wie kan dat dan bieden? Dus het zal echt anders moeten. Niet zozeer omdat de hoeveelheid geld beperkend is, want nog veel beperkender is de menskracht. Daarom ben ik blij dat we aan tafel zitten samen met ZoeterMeer Gezond, met al die partners, om te spreken over'wat zijn nu de creatieve ideeën? Hoe kun je het anders ontwerpen?' En u heeft na het zomerreces, 25 september a.s., ook een bijeenkomst met die partners om te horen 'hoe denken zij dit anders te kunnen ontwerpen?' lk ben ook blij dat u in februari '22, dus vlak voor deze nieuwe raadsperiode, heeft ingestemd met een Sociaal lnnovatiefonds, want daar zit een flink aantal projecten in waarin we dat anders venrerken, anders ontwerpen, anders organiseren echt kunnen piloten en kunnen proberen. Want het vergt ook wel iets van ons; wat doen we niet? Wat doen we wel? Waar zijn we wel van? Waar zijn we niet van? Wat laten we over aan onze partners en durven we het ook los te laten en over te laten? Dus dat gaat zeker de aandacht vragen. De voozifter: Wethouder Ter Laak ik vezoek u ook even op de tijd te letten, want er moet straks nog een collega.

Wethouder Ter Laak: lk heb nog één vraag over aandacht voor sport en groeiende stad: volmondig ja. De voorzitter: Dank u wel

Wethouder Ter Laak: Nee. We leggen een beweegpark aan voor verschillende manieren van sporten en bewegen . Zeker ook voor de senioren. Wilje een Blue Zone worden, dan moet je de stad uitdagen om te bewegen. Dank u welvoozitter. De vooaitter: Dank u wel wethouder Ter Laak. Dan geef ik het woord aan wethouder Velzen.

Wethouder Velzen: Dank voorzitter en dank raad. lk heb een aantal vragen gekregen en die loop ik af en dan kom ik vanzelf, denk ik, ook wel de vragen van de heer Van Gils tegen. De vragen van FVD. lnzicht in de duuzaamheidskosten, inclusief verborgen kosten. Dat onderscheid maken we niet zomaar. We geven zeker inzicht in wat we op gebied van duurzaamheid doen. We hebben daar een heel mooie voortgangsrapportage van die we ook samen met de klankbordgroep verder ontwikkelen. Morgen is er ook een mooie thema-avond, waar we er nog veel verder daarop ingaan. Dus u bent daar uiteraard ook van harte voor uitgenodigd. Dan de gemodelleerde baten. Wat u noemde, is niet door de raad als ambitie geformuleerd, dus dat houden we ook niet bij. De ambities die geformuleerd zijn, gaan over onder andere duuzame opwek. Die komen daarin terug en daar rapporteren we over. En dan had u nog een vrij technische vraag... De voozitter: lk zie een interruptie. Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u voorzitter. De wethouder zegt dat het geen doel is dat de gemeente heeft gesteld. Maar waarom doen we dan die transitie? Waarom gaan we erin mee? Dus wat is het doel? Dat vraag ik dan aan de wethouder via de voorzitter. De voozitter: Wethouder Velzen

Raad 17 juni 2Q24

31

Wethouder Velzen: Dat doel is volgens mij heel helder. Er zijn vanuit het Klimaatakkoord wat doelen gesteld en de raad heeft zelf bepaald hoe die parameters zijn ingesteld. Dat is onder andere dat we kijken naar duuzame opwek en dat leidt uiteindelijk tot dat doel dat de raad zelf heeft vastgesteld. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Berekeningen op het Klimaatakkoord laten zien dat Nederland een invloed kan hebben van 0,000036 graden Celsius. Dus dan conformeer je je daar toch aan. Als dat is waarvoor we die transitie aangaan en we tegelijkertijd zien dat Zoetermeer veel duurder wordt dan andere gemeenten, uit die COElO-rapportage waar we het over hadden, maar ook dat er stijging is in kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van2,4o/o en dat die ook bijna 4000 keer gegund wordt, is het op zich prima dat we die mensen in nood helpen, maar zien we dus wel een toename zodat dit gewoon niet meer betaalbaar wordt. En we zien dus eigenlijk niet... We zien wel gevolgbestrijding en we gaan het kwijtschelden. Maar echt een oplossing 'laten we dit betaalbaar maken', die zie ik nu niet. De voorzitter: Wethouder Velzen

Wethouder Velzen: Ja dank, voozitter. lk weet dat FVD graag de discussie wat groter trekt en het landelijk maakt en dat probeert hier in de raad te betrekken. lk zal niet helemaal meegaan in dat frame, maar dan toch even dit. Als u betaalbaarheid erbij haalt en we kijken naar hoe we het in Zoetermeer doen op het gebied van duuzaamheid, zien we bijvoorbeeld dat we isoleren heel belangrijk vinden. Daar zeften we op in. Dat zorgt ervoor dat de rekening van de mênsen omlaaggaat. Dus volgens mij is dat goed voor de betaalbaarheid. We kijken naar duuzame opwek, zonnepanelen, dat soort zaken. Dat zorgt er ook voor dat mensen minder geld kwijt zijn aan hun energierekening, dus dat draagt ook weer bij aan de betaalbaarheid. Dus wat dat betreft, kan ik het gewoon niet goed volgen. De voorzitter: Heel kort nog mijnheer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja sorry, voozitter, maar wat de wethouder zegt, zijn eigenlijk een beetje nonsensverhalen, want we zien juist dat het geld kost in de aanschaf om zonnepanelen te hebben, we zien dat er nu terugleveringskosten zijn et cetera. We zien in cijfers dat Zoetermeer gewoon een dure stad wordt door deze transitie. Gezien de COELO-lijsten. Een we zien dus een stijging van het aantal mensen dat kwijtschelding krijgt van de gemeentelijke belasting omdat ze het niet meer kunnen betalen. Ja, dan kunnen we wel onze kop in het zand steken, maar ik voorzie gewoon heel grote problemen. Wat is daarop de zelfreflectie, voozitter? De voorzitter: Wethouder Velzen

Wethouder Velzen: Dank voorzitter. Twee opmerkingen daarbij: er worden zaken aan elkaar geknoopt die niet aan elkaar te knopen zijn. En onzinverhalen, dat laat ik voor rekening van de FVD en daar ga ik verder ook niet op in. Dus ik stel voor ik verder ga,. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat. Wethouder Velzen: Dank voorzifter. Dan nog een zeer technische vraag over het aantal bijstandsuitkeringen en de netto-uitstroom van statushouders. Die was 119 vorig jaar, dat is de netto-instroom. Dan door naar de vraag van D66 over het duurzaamheidsfonds en dat het allemaal nog niet... Maar als ik kijk naar waar ik nou trots op ben, als ik kijk naar vorig jaar, dan ben ik er echt onwijs trots op dat we vorig jaar al helemaal uitgebreid begonnen zijn met die eerdere aanvraag voor het Volkshuisvestingsfonds. Wethouder Ter Laak refereerde er net al aan. We zijn met de met de buurtinitiatieven een enorm vliegwiel aan het creëren waar heelveel - ik maak de punt toch maar even - energie in zit. We hebben een VvE-loket geopend. We hebben een 'gespikkeld bezit'-regeling in het leven geroepen, een 'Handen ineen'-subsidie, zonnepanelenregeling, zo kan ik nog wel even doorgaan. We zijn ontzettend veelaan het doen op het gebied van duurzaamheid. Het duurde even voordat we met die criteria aan de gang konden en daarmee kwamen, maar toen we eenmaal begonnen waren, gingen we ook echt los.

Dan ben ik echt ongelooflijk trots ook op wat voor team we daar hebben staan. Het wordt ook veel groter door de CDOKE-middelen en dat is een fantastisch team dat de ene na de andere regeling naar voren weet te brengen en nog meer richting de inwoners weet te krijgen om te helpen bij de financiering. Want dat wil ik ook opgemerkt hebben, dat Duuzaamheidsfonds is niet bedoeld om als primaire financiering te dienen waardoor mensen hun woning kunnen verduuzamen. Daar hebben we met elkaar van

32

Raad 17 juni2124

vastgesteld, dat ligt bij het rijk. Met dingen als het Warmtefonds et cetera. Maar het Duurzaamheidsfonds is ervoor bedoeld om met allerlei aanjaagsubsidies daaraan bijte dragen. En daar laten we heel mooie dingen zien en ik vind dat we daar trots op kunnen zijn. Dan de vraag van de SP over'alle groepen zijn ondersteund, maar we houden toch geld over in dat Energienoodfonds et cetera, wat doen we dan?' Ook in 2023 hebben we best wat gedaan om die mensen wel te ondersteunen. En dan nog ziet u terecht dat er in dat noodfonds gewoon geld blijft zitten. Mensen vragen het dan toch niet aan, of instellingen doen dat niet. Er zijn wel degelijk aanvragen gedaan maar toch is uw raad kennelijk ruimhartig genoeg geweest met die € 2 miljoen zodat dat meer dan voldoende was en niet helemaal is uitgeput. Verder hebben we de mensen wel geholpen. Het GeldPunt is heel actief geweest, dat heeft complimenten gekregen. De Stichting Urgente Noden, de andere partners, et cetera. We hebben ook de energietoeslag vorig jaar natuurlijk nog een keertje gedraaid, dus er is best veel gebeurd op dat punt. Dan twee vragen van de PvdA. Waarom niet meer geld uitgeven aan armoede, waarom moeilijk doen daarover? Nou ja, ik ga niet het debat dat we pas hebben gehad over die mobiele telefoons met u overdoen, maar we richten ons vooral op structureel beleid.

Daar zit ook weer de vraag van de heer Van Gils tegenaan; hoe meet je de effectiviteit? We hebben afspraken gemaakt met elkaar in het coalitieakkoord. Daar staan zaken in. Die zetten we weg in de tijd, die willen we in die vier jaar realiseren. Dan kijken we naar wat de voortgang daarvan is en een van die structurele dingen waar we mee aan de slag willen, is dat ondezoek naar besteedbaar inkomen. Dat sluit ook meteen aan op de vraag van de LHN. Hoe hebben we die middeninkomens, die werkende armen in beeld? Daar is dat ondezoek voor bedoeld. Dat hadden we eigenlijk graag in 2022willen doen. Dat was het doel. Dat is niet gelukt. Dat is onder andere te verklaren doordat we hebben gezien dat het echt heel ingewikkeld is. Het is een moeilijke groep qua 'hoe krijg je die nou in beeld?' Maar vooral ook 'hoe ga je dat ondezoek nou doen?' Hoe ga je dat meetbaar maken? Hoe ga je met elkaar dat traject in? Dat heeft ertoe geleid dat dat verschoven is naar 2023. Daar zijn we nu volle bak mee aan de slag en dat belooft, wat mij betreft, een mooi traject te worden.

Dan had u nog een vraag over de endterm review - wethouder Ter Laak gebruikte de uitdrukking al voor de energietransitie en over'hoe staan we ervoor met die doelen die gesteld zijn?' Daarover kunnen we best toezeggen dat we aan het einde van de termijn - dat zult u dan helaas als raadslid niet meemaken richting het einde van de periode met een review komen over'hoe staan we er nu voor met die doelen die geformuleerd zijn?' Dat sluit eigenlijk ook best mooi aan bij de voortgangsrapportage die we ieder jaar maken over de energietransitie.

-

-

En dan... De voorzitter: Zou u op de tijd willen letten?

Wethouder Velzen: Voorzitter, goed dat u het zegt. lk was door alle vragen heen. De voorzitter: Fantastisch. Een interruptie van mijnheer Haak, gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voozitter, het is meer een mededeling. Het is voor het eerst, ondanks de vraag van de heer Van Gils, het college gelukt om binnen de eigen termijn te blijven. Dank u wel. (Er wordt gereageerd zonder microfoon.)

De heer Haak (PDvZ): Correctie. De voorzitter: lk heb gelukkig een dubbelrol. lk ga wel even vragen of mijnheer Duiven dan kort het voozitterschap overneemt. Schorsing (De heer Duiven neemt het voorzifterschap over van de burgemeester.) De voozitter: lk heropen de vergadering en geef het woord aan de burgemeester.

Burgemeester Bezuijen: Voozitter, ik ga helemaal niet lang praten, dus daar hoeft u zich geen zorgen over te maken, want volgens mij dank ik u allen voor de complimenten over de veiligheid. Volgens mij is dat mijn portefeuille waar dat over gaat. lk ga twee dingen zeggen. De heer Haak heeft vragen gesteld over ondermijning. lk heb nu een heel lijstje met voorbeelden van wat we allemaal hebben gedaan en als ik dat ga noemen, ben ik weer een minuut kwijt. Dus dat doe ik niet. Maar we hebben een aantal

Raad 17 juni 2024

33

gerichte acties gedaan, die komen natuurlijk terug straks in het verslag van'24. We zijn volop bezig met gerichte acties. Ook met een ondermijningscursus voor de WAS-teams. Dus op allerlei fronten worden daar op dit moment acties op ondernomen.

Voor wat betreft de heer Smits van de PW. U moet straks even in de tweede termijn duiden wat u bedoelde met de veiligheid in de buurten, want we zien die cijfers van de waardering van mensen daarover juist stijgen. Dus wat mij betreft, moet u daar maar even iets meer op ingaan om te weten waar het daar precies over gaat. Dan misschien even naar mijnheer Van Gils. Volgens mij is de vraag die u stelt altijd de ingewikkeldste vraag. lk heb toevallig vanochtend een presentatie gekregen over effectindicatoren. Daar heeft u namelijk zelf om gevraagd in het kader van het veiligheidsbeleid. Daar komt na de zomer een voorstel voor en dan ga ik met u in gesprek over hoe we dat goed kunnen beoordelen. Maar het is juist ontzettend ingewikkeld om die maatschappelijke effecten te meten. En daar worstelen wij, of laat ik voor mezelf spreken, daar worstel ik bijna dagelijks mee; zal dat wat je inzet ook daadwerkelijk het effect bereiken? Die discussie moeten we te allen tijde met elkaar aangaan, dus wat mij betreft ook over veiligheid. lk nodig u dus uit om dat na de zomer te doen. Dan gaan we dat aan de hand van een aantal van de speerpunten die in het veiligheidsbeleid staan, wat mij betreft doen. Dan laat ik nu nog 1.29 minuut over voor de wethouder van Financiën straks. De voorzitter: Er is een interruptie van mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, ik denk dat de burgemeester mijn vraag best goed op een andere manier samenvat. Tegelijkertijd zit ik ook een beetje... De burgemeester is in de veiligheidsdriehoek continu bezig met 'hoe gaat het nou met de veiligheid?' Daarin meet hij, denk ik, niet alleen maar aan de indicatoren die er nu staan of die we gaan invoeren, of dat goed gaat. Dus waar ik een beetje naar op zoek ben, is de vraag: is er een methode of is er informatie die de burgemeester bijvoorbeeld over veiligheid met ons zou kunnen delen die ons in zo een jaarrekening een beknopte samenvatting geven van de politieke duiding van het effect van de beleidsinzet het afgelopen jaar? De voorzitter: De burgemeester.

Burgemeester Bezuijen: Dat gesprek zou ik graag met u na de zomer willen aangaan. Dat is niet alleen maar een mooie monitor die we maken, of een dashboard, of hoe je het ook maar zou willen noemen, met allemaal prachtige cijfertjes en getallen waarvan u denkt'dat ziet er goed uit', of 'dat ziet er minder goed uit'. Maar juist om een beetje gevoel erbij te hebben. Laat ik u zelf maar even vanuit mijn portefeuille zeggen, ik maak mij best zorgen - dat is ook een speerpunt voor mij - over wapens en jongeren. Dat zien we gewoon in de stad toenemen. Die signalen krijg ik ook en dan vraag ik mij af 'hoe gaan we daarmee om?' Dat is niet in cijfers te vatten, want die hebben we niet. lk kan niet zeggen dat het meetbaar is, maar ik vind het wel een belangrijk punt, dus daar moeten we iets mee. Zo kunnen we proberen - en als u daarnaar op zoek bent, is dat voor mij de duiding - als verantwoordelijk portefeuillehouder te kijken hoe je dat met elkaar doet. Dat is zoeken. Dat is een constante zoektocht naar wat we doen. Laat ik ook een positief ding noemen. We hadden het net over ondermijning. Daar ben ik heel positief over als ik zie wat we daar op dit moment aan het bereiken zijn. Maar als u mij nu vraagt'is daarmee de ondermijning weg in de stad?' lijkt me dat wat ingewikkeld. Dat zou ik niet durven zeggen. lk zie wel dat we daar resultaten aan het boeken zijn.

Dat zouden we natuurlijk altijd meer willen, maar dat heeft ook met capaciteit te maken. Maar dat is een ander vraagstuk. Maar zo ben je wel iedere keer op zoek naar 'hoe zorg je ervoor dat je weet hoe dingen gaan?' Soms is dat ook, dat zeg ik ook, een beetje een onderbuikgevoel of een jarenlange ervaring die je hebt in een bepaald beleidsterrein waardoor je dat ook meer kunt duiden. Dus zo zijn we op zoek. Maar nogmaals, voor wat betreft de portefeuille Veiligheid ga ik graag het gesprek met u aan na de zomer. Niet alleen over de effectindicatoren, maar ook over de politiek en bestuurlijke kleuring daarvan. De voorzitter: Als er verder geen vragen zijn, dan schors ik de vergadering en kan de burgemeester het voozitterschap van de raad weer op zich nemen. Schorsing De vootzitter: Dan zijn we aan einde van de eerste termijn van het college. Dat betekent dat we naar de tweede termijn van de raad gaan. Maar ik kan mij ook voorstellen dat u zegt'ik wil daar even schorsing oved. lk zie al geknik. lk zie vijf minuten. Wie biedt meer? Wilt u langer? Zegt u het maar. Tien? We doen tien minuten. Laten we afspreken dat we om 22.30 uur verdergaan. lk schors de vergadering.

34

Raad 17 juni2024

Schorsing De vootzitter: lk heropen de vergadering. En ik verzoek iedereen plaats te nemen, voor zover u dat nog niet heeft gedaan. Dat betekent dat we overgaan naar de tweede termijn van de gemeenteraad. Daarvoor zal ik dezelfde volgorde volgen. lk ga naar mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voorzitter. lk zal het kort houden. lk heb op één vraag nog geen antwoord gehad. ln 2023 zijn de totaal gerealiseerde kosten voor alleen gespecialiseerde jeugdhulp uitgekomen op € 62 miljoen. Of, schrik niet, bijna € 1.250,00 per Zoetermeers huishouden. lk vroeg aan de wethouder'wat vindt het college een reëler kostenplaatje voor de jeugdhulp voor Zoetermeer in totaal en per huishouden?' Waarom ik dat vraag is: laten we die stip op de horizon zetten, wat is het doel zowel voor dit college als voor de raad? Om die reflectie een beetje te hebben en het doel voor ogen te hebben dat we eigenlijk willen bereiken. Dus ik zou daar wel graag een antwoord op willen hebben.

Daarnaast was ik ook een beetje ontdaan over de opmerking van wethouder Velzen. Als we het over feiten hebben en hij geeft ook aan over de bijstand dat het exacte aantal 119 is en in de jaarstukken lezen we de behaalde doelstelling van 11, dan zitten we er dus zeventig naast. Dat is grofireg 35%. Dan kun je het ook over zelfreflectie hebben; waar komt dat verschil dan vandaan? Dus die 119 statushouders die dat dan ophogen, oké, plus de elf die we dan wel bereikt hebben. Dan hebben we zeventig niet gehaald, van de tweehonderd, dat is meer dan een derde. Dat is dan toch een behoorlijk misstand. Waar is het misgegaan? Daar zou ik wel graag reflectie op willen horen van de wethouder. Daarnaast gaf wethouder Velzen ook aan dat hij erg trots was op wat hij bereikt heeft qua isoleren et cetera. Als we dat ook een beetje in perspectief zien... De voorzitter: Mag ik u verzoeken af te ronden? De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dit is het laatste dat ik ga zeggen, voozitter. Als we het een bee$e in perspectief plaatsen, bespaart het zo'n € í3,00 per maand waar de energierekeningen juist verdrievoudigd zijn. Dus netto-netto is de bewoner van Zoetermeer er enorm op achteruit gegaan. En wat kon daar beter? Dank u voorzitter. De voorzitter: Dan ga ik over naar de PDvZ, mijnheer Haak, uw tweede termijn. De heer Haak (PDvZ): Dank u voozitter.

Dank aan het college voor de antwoorden op de vragen in de eerste termijn. Toch willen we nog wat verheldering over de kosten van de jeugdzorg en wellicht lopen we vooruit op de stukken die we toegestuurd krijgen, maar vooruit. De wethouder meldde onlangs in de commissie Plenair bij het agendapunt mededelingen dat het servicebureau had aangegeven dat de € 2,5 miljoen tekort die eerst was gemeld, een fout was. De opluchting was groot. Een week later meldde de wethouder dat het toch anders was, wellicht toch € 6 à € 7 miljoen tekort. En weer een totaal onvêrwachte tegenslag. Op pagina 188 van de jaarstukken lezen we dat juist het servicebureau een belangrijke bijdrage levert in de uitvoering van de regionale aanpak in de kostenbeheersing. Kan de wethouder uitleggen hoe dat nou zit? Wat was de concrete aanpak van deze regionale aanpak en welke besparing heeft dat tot nu toe opgeleverd? Of bestaat die opdracht om te komen tot die besparing juist uit een averechtse werking? lk kijk heel erg uit naar de toegezegde stukken die de wethouder nog voor het reces aan ons zal toesturen. Dank u wel. De vootzitter: Dank u wel mijnheer Haak dan ga ik over naar de heer Smits van de PW. Gaat uw gang.

De heer Smits (PW): Dank u wel voozitter. lnderdaad nog even terugkomend op die veiligheid in de buurt. Het doel is inderdaad gehaald. Maar ik had nog vernomen of ergens gelezen dat de mensen in de wijk volgens de vragen zich nog niet veilig genoeg voelden. Maar ik kan het niet terugvinden, helaas, dus dan laat ik het hierbij. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar mevrouw Bakkers, D66.

Mevrouw Bakkers (D66): Dank u wel voorzitter. Dank ook aan het college voor de beantwoording. D66 is blij te horen dat de wethouder het met D66 eens is dat belangrijk is om te blijven investeren in onze stad, vooral natuurlijk voor onze inwoners. Het is ook goed te horen dat wethouder ledema de trots met D66 deelt over wat er in en rondom de Dutch lnnovation Factory allemaal gebeurt. Echt chapeau! Ook

Raad 17 juni 2024

35

vinden we het positief dat de wethouder in antwoord op onze vraag aangeeft dat hij die ontwikkeling in en met DIF vooral uitgebreid ziet worden in de komende periode. Supermooi. Verder kijkt mijn fractie erg uit naar het gesprek over hoe we deze jaarstukken inzichtelijker kunnen maken en beter leesbaar. En dan nog even over duurzaamheid natuurlijk. Fijn dat de wethouder trots is op zijn team. lk denk dat we die trots vanuit D66 erg met de wethouder delen. Voor ons als D66 is het dusdanig belangrijk dat

we de wethouder ook scherp houden, al lijkt een aansporing niet meer heel hard nodig. Maar weet wethouder, we kijken graag constructief kritisch met u mee. Dank u wel. De vootzitter: Dank u wel mevrouw Bakkers. Dan ga ik over naar mijnheer Van der Perk. De heer Van der Perk (Zó! Zoetermeer): Dank voorzitter, ik wil het college danken voor de beantwoording. lk heb geen verdere aanvullende vragen. lk wel nog wel eventjes gebruik van de gelegenheid maken om de ambtenaren te bedanken voor het harde werk van de afgelopen weken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Perk. Dan mijnheer Van Rumpt.

De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja voozitter, dank. Ook namens ons dank aan het college voor alle beantwoording. lk wil nog op twee punten terugkomen. Allereerst de gezinshuizen. De wethouder geeft aan 'dat staat in de regiovisie'. Dat is ook zo, we pakken dit in de regio aan. Maar we lezen ook dat er in 2023 maar vijf extra gezinshuizen bij zijn gekomen. Het is natuurlijk ook vrij makkelijk om daaraan te refereren, want het iets dat in het coalitieakkoord staat en ik verwacht dan toch wat meer actiebereidheid van de wethouder om hiermee aan de slag te gaan. Dan denk ik aan 'hoe gaan we om met het beschikbaar maken van ruimtes voor potentiële gezinshuizen? Hoe kunnen we deze mensen ondersteunen met maatschappelijke initiatieven, of zelfs aanmoedigen?' Dus daarop graag nog een reflectie van de wethouder. Dan nog even over de laadpalen. Het is natuurlijk goed en we snappen ook dat die extra laadpalen geplaatst worden. Maar zeker met de huidige tarieven snap ik het ook wel, want het zijn gewoon goudmijntjes voor die aanbieders. Wij zien het echt als andere reden om te kijken naar het mogelijk maken van het laden op eigen terrein. Goed dat er ondezoek wordt gedaan en we de uitkomsten daarvan verwachten. We zouden graag van de wethouder vernemen op wat voor termijn we die uitkomsten tegemoet kunnen zien.

Wat betreft die twee moties die er liggen, geldt eigenlijk voor beide moties hetzelfde. We denken dat het voor beide goed is om gewoon eerst het gesprek met elkaar aan te gaan. Dus dat we over het voorstel van de wethouder over de jaarstukken het gesprek aangaan. En dat geldt eigenlijk voor die motie over de diensfuerlening ook. Laten we daar gewoon eerst eens via een agenderingsvezoek met elkaar het gesprek over aangaan voordat we overgaan tot concrete afspraken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Rumpt. Dan de heer Velner.

De heer Velner (SP): Dank u wel voozitter. Goed dat we binnenkort gaan praten over de verbetering van de P&C-cyclus. Verschillende partijen hebben het ook gehad over de verbetering van de effectverantwoording. Echter, als ik kijk naar de wijze waarop we vorig jaar bepaalde taken niet hebben uitgevoerd, is het voor de SP de vraag hoe we daar als raad ook meer grip op kunnen krijgen. Als eventuele taken niet plaatsvinden, kan hierover dan niet tussentijds een terugkoppeling worden gegeven? Ook willen wij aandacht vragen, zoals de fractie van Groenlinks ook al deed, voor de adviezen van de accountant die niet zijn en worden opgevolgd. Goed dat het college aandacht heeft voor de bouw van verschillende woningen voor verschillende doelgroepen, zoals jongeren en senioren. Belangrijk is dat we aandacht hebben voor de realisatie van zorgwoningen en fl exwoningen. Wethouder Velzen heeft, naast wethouder Ter Laak, aandacht besteed aan verduurzaming. Hoe zorgen

we ervoor dat de verschillende loketten die daarvoor zijn ingericht ook bekend raken bij alle VvE's in onze stad? Er is een aantal organisaties dat vorig jaar wat meer ondersteuning had mogen gebruiken van de SP. Twee wil ik er specifiek noemen, namelijk het erfgoedcentrum en de schietsportvereniging. Het erfgoedcentrum was niet mogelijk omdat we € 72.000,00 in het budget tekort kwamen. Maar dat bedrag valt in het niet bij het bedrag dat is overgebleven. Hadden we daar geen creatieve oplossing voor kunnen bedenken? We zijn echt geschrokken over de wijze waarop omgegaan wordt met schietsportvereniging, dat in een gemeentelijk pand zit met hoge energielasten. We zien dat een motie hierover al voor de tweede keer is verdaagd. De eerste keer was dat met een jaar, en nu zelfs twee jaar. Kunnen zij dan

36

Raad 17 juni2024

niet tijdelijk gesteund worden bij de hoge energielasten die zij ervaren, totdat er een definitieve oplossing is over twee jaar? Want iets tijdelijk oplossen is prima mogelijk, volgens onze wethouder van Financien. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Velner. Dan ga ik over naar de heer Mohammadian. De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter. Ook dank aan het college en de raad voor de reactie en de discussie in de eerste termijn. lk ben blij om te horen dat het college het eens

is met een aantal punten van ons, zoals bijvoorbeeld dat we niet alleen moeten bouwen maar ook aandacht moeten hebben voor de zorg en voor de huisartsen, maar ook voor onze verenigingen. lk heb geen verdere toevoegingen voor mijn tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel dan mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter en dank college voor de beantwoording van de vele vragen. Wij kijken graag vooruit naar het voorjaarsdebat. Dank. De voorzitter: Dank u wel. De heer Louw van de PvdA.

De heer Louw (PvdA): Mijnheer Louw wil graag een schorsing, kan dat nog, voozitter?

De voozitter: Op dit moment een schorsing? Ja, dat kan. Als u dat wens. Dan schorsen we nu vijf minuten tot22.46 uur. lk schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering en de schorsing was verzocht door de heer Louw. Daar was ik ook bij gebleven in tweede termijn, dus de heer Louw krijgt het woord. Gaat uw gang. De heer Louw (PvdA): Voozitter, ik ben geen mijnheer Van der Perk niet, dus dat gaat me nooit lukken in vier seconden, maar ik probeer het in veertien seconden te doen. lk had een schorsing gevraagd omdat we de motie hebben aangepast. Punt, klaar, einde. De voorzitter:Welke motie heeft u aangepast?

De heer Louw (PvdA): Een aangepaste motie van de motie die eerst'Jaarlijks debat over dienstverlening gemeente' heette. Nu heet hij Debat over dienstverlening gemeente. Het dictum luidt nu als volgt: een gesprek over de dienstverlening en over de uitkomsten van het externe onderzoek te plannen in overleg met de raad. Dat is de aangepaste motie. lk moet hem nog uit de printer halen, maar die zal ook zo aan de griffie geven. De tweede motie die we hadden ingediend, laten we staan. De voozitter: Akkoord. Dank u wel. O, ik zie zelfs drie reacties. lk begin met mevrouw Sandifort en dan

ga ik daarna naar u.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, dank u wel voorzitter. lk vraag me dan toch af wat de heer Louw ertoe beweegt om een motie te maken en niet gewoon een agenderingsvezoek te doen. De voorzitter: Mijnheer Louw

De heer Louw (PvdA): Dat is natuurlijk een goede vraag. Nou, ik had vijf minuten schorsing, dus ik vond het al knap dat we dit voor elkaar hebben gekregen. Er lag een motie. Die is in overleg met een aantal partijen nu iets aangepast. Het zou ook een agenderingsvezoek kunnen zijn. Als u als raad deze motie accepteeÉ, hebben we eigenlijk een agenderingsvezoek gemaakt en dan komt er een gesprek met de raad. Het is wel de bedoeling van deze motie dat het college dus initiatief neemt. Met een agenderingsvezoek nemen wij zelf het initiatief. lk vind het echt belangrijk dat het college dienstuerlening hoog in het vaandel heeft staan en met de raad hierover in gesprek wil. Daar roept deze motie toe op.

De voorzitter: Dank u wel. lk kijk nog even naar rechts, daar nog behoefte? Nee, dat was dezelfde vraag. Mijnheer Haak? De heer Haak (PDvZ): lk dacht toch te hebben gehoord dat de wethouder toegezegd heeft dat hij dit

Raad 17 juni2024

37

gesprek wilde aangaan, dus een agenderingsverzoek lijkt mij de enige juiste manier De voorzitter: Mijnheer Louw De heer Louw (PvdA): Ja, ik hoor ook, denk ik terecht, zeggen 'misschien lopen nu de twee moties door elkaar'. De motie die is aangepast, gaat erover dat wij graag met het college - en dat is in dit geval wethouder Van der Meer - in gesprek willen gaan over de dienstverlening van de gemeente. De motie roept ertoe op dat de wethouder een afspraak maakt om daarover met de raad in gesprek te gaan. De andere motie gaat over'hoe kunnen we de jaarrapportage anders vormgeven?' Daarover heeft wethouder ledema gezegd dat hij daar best met ons over in gesprek wil. Hij heeft ook gevraagd dat niet alleen met mijnheer Louw te doen, maar met de raad 'als de raad dat wil'. lk laat de motie staan, want daarmee kan volgens mij de raad aangeven of die dat wil en wellicht in stemverklaringen aangeven dat sowieso een gesprek gewenst is met de wethouder. Dat laat ik aan de andere partijen over. Die motie blijft in ieder geval staan en is al ingediend. De voorzitter: Oké, mijnheer Van den Boomgaard? De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter. Dan merk ik wel op dat wethouder ledema heeft aangegeven dat deze motie juist een beperkende werking kan hebben.

Dat heb ik dus liever niet, dus dan ga ik liever af op de toezegging van wethouder ledema, dat we die beperking nog eventjes uitsluiten en dan kijken waar hij mee komt. Dan kunnen we altijd nog een motie indienen. Dat is mijn vezoek in ieder geval. Dank u voozitter. De voorzitter: Dank u wel. Wil de heer Louw daar nog op reageren?

De heer Louw (PvdA): Volgens mij kan de wethouder nog best veel doen met deze motie, ook qua vorm. lk vind hem niet beperkend, maar ik ben blij dat mijnheer Van den Boomgaard sowieso het gesprek wil. Dat geeft hij nu aan. Dus dan is dat in ieder geval één partij die met de PvdA het gesprek met de wethouder wil. Bovendien, alle andere partijen die deze motie hebben ingediend, willen dat ook. De voozitter: Mevrouw Sandifort. Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, dank u welvoozitter. Wij hadden zelf natuurlijk ook een aanzetje gedaan over wat wij allemaal niet missen in de jaarstukken en eventueel perspectiefnota. Wij wilden eigenlijk volgende week met iets komen, wat we ook niet gaan doen als er een gesprek komt. Dus ik zou de heer Louw toch willen vragen: dien die motie nu niet in, laten we met elkaar een agenderingsvezoek maken en zorgen dat het gesprek er komt en eventueel daaropvolgend met onze moties komen over hoe wij denken dat het beter moet. De voorzitter: De heer Louw

De heer Louw (PvdA): Ja, dat is natuurlijk geen vraag aan mij alleen, want er zijn nog vier andere partijen die mede hebben ingediend. Dus ik ben ook even benieuwd wat de mede-indieners daarvan vinden. Misschien moet ik gewoon vragen of ze daar hun spreektijd voor willen gebruiken. Motie nr.2406-0íA ingediend door PvdA, Groenlinks, P\ru, D66, LHN Debat over diensteverlening gemeente

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 17 juni 2024; constaterende dat:

o r .

het college een visie heeft op dienstverlening naar inwoners, ondernemers en organisaties; het college in de jaarstukken aangeeft dat dienstverlening belangrijk is; het college een evaluatie heeft laten uitvoeren naar de dienstverlening;

ovenaregende dat:

.

r

hoewel iets gestegen ten opzichte van 2022, ook in 2023 het doelcijfer voor de tevredenheid over de dienstverlening van de gemeente, niet is behaald; uit de Stadspeiling verder blijkt dat de communicatie vanuit de gemeente, zoals geen reactie geven, traagheid, lange wachttijden en beperkte opvolging van meldingen, beter kan;

38

Raad 17 juni2024

. . o . .

uit de externe evaluatie vier aanbevelingen volgen om de dienstverlening op een hoger peil te trekken; de raad ook wenst dat de kwaliteit van de dienstverlening van de gemeente hoog is naar inwoners, ondernemers en organisaties; de raad hier jaarlijks met het college een gesprek over wil voeren en zo een vinger aan de pols houdt of onze dienstverlening (verder) verbetert; er geen sprake is van een specifieke informatievoorziening over de dienstverlening aan de gemeenteraad; een laatste aanbeveling in de evaluatie aan het college is om met de raad in gesprek te gaan of er niet sprake moet zijn van vaste informatievooziening vanuit het college naar de raad;

vezoekt het college:

.

een gesprek over de dienstverlening en over de uitkomsten van het externe ondezoek te plannen in overleg met de raad;

en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: lk wil het hier ook wel even strak houden want er is door het college bij monde van wethouder ledema een toezegging gedaan. Beide moties, waarvan er één is aangepast, 2406-01A die nog in het systeem wordt gezet, liggen er nog. Zolang die niet zijn ingetrokken, worden ze gewoon in stemming gebracht. Om het even heel zuiver te houden. Als het wel zo mag zijn, dan hoor ik dat vast wel van de indieners. Dat nog even van de formele kant van mijn kant. Daarmee, want de heer \louw was wel zwaar door zijn spreektijd heen, ga ik nu naar mijnheer Weekenstroo van het CDA. De heer Weekenstroo (CDA): Dank voozitter. Laat ik van deze plek aangeven dat heel erg graag met de wethouder in gesprek willen over het memo, want daar is door de werkgroep een hoop tijd in gestoken. Dus laten we dat alsjeblieft goed en integraal met elkaar doorspreken. Daar hoort volgens mij geen

beperking bU die we nu al opleggen. We zullen daarom tegen de motie van de PvdA stemmen. Wat betreft het jaarlijkse debat over de dienstverlening zijn wij voor de inhoud, maar tegen de opzet. Tenzij dat in de motie die is veranderd weer anders is geformuleerd. Laten we met elkaar gewoon dat agenderen in plaats van aan het college vragen iets te doen. Het kost het college heelveel tijd om dat te organiseren en het kost de raad over het algemeen minder tijd om het presidium en daarmee de griffie aan de slag te zetten. Tot zover. De vooaitter: Dank u wel mijnheer Weekenstroo, dan ga ik over naar mijnheer Van Steenis.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u voozifter. Als eerste ook namens de fractie Groenlinks Zoetermeer hartelijk dank aan de ambtenaren en het college voor de toelichting op alle vragen vanuit de raad. Onze conclusie vanavond is: er is dus meer informatie beschikbaar. De vraag die dat oproept is: waarom is dat niet duidelijker beschreven? Maak resultaat en keuzemogelijkheden helder. Kan het anders? Wij denken van wel. Om die reden hebben we de motie Jaarresultaten helder gepresenteerd van de PvdA mede-ingediend en dan komt die gewoon ter stemming. Dan mag er wat mijn fractie betreft ook meer urgentie aan gegeven worden, zeker als onze middelen beperkt zijn en we scherpe keuzes moeten maken. Zelfs een aantal collega's uit de raad geeft aan volgende week geen moties in te dienen die geld kosten. 'Waarom?', vragen wij ons af. Hoe verhouden de preventieve maatregelen die geld kosten zich tot toekomstige risico's, schade, en gevolgkosten? En dan bedoelen we dat als fractie Groenlinks heel breed, van vergrijzing, WMO, jeugdzorg, betaalbare woningen maar bijvoorbeeld ook de gevolgen van de klimaatverandering. Van klimaatverandering wil ik een klein voorbeeld geven.

Als we nu zien dat er door de nattigheid van de afgelopen maanden besloten is dat het nodig is om een extra drainagebuis aan te leggen bij het nieuwe zwembad, dat volgende week opgeleverd wordt, vragen wij ons af, was dat niet te voozien? Achteraf kost een dergelijke aanpassing altijd meer geld dan als je het in een keer goed. Dat is een klein voorbeeld, kijken we nu naar heel Zoetermeer, dan is dat een ander verhaal. Zijn we in heel Zoetermeer klimaatbestendig, nu, in 2040 en hoe ver daarna? Nog los van alle maatregelen die we moeten nemen om klimaatadaptief te zijn, moeten we uiteraard ook onze rol pakken om de klimaatverandering tegen te gaan, zoals stoppen met gebruik van fossiele brandstoffen, aardgasvrij in 2040 en volledig circulair in 2050. Laten we daar gezamenlijk onze schouders onder zetten en de vorderingen goed met elkaar monitoren. En dan mogen we de behaalde successen ook vieren. De wethouder geeft aan open te staan voor verdere verbetering van de leesbaarheid van de jaarstukken. Op geen enkele wijze blijkt uit deze jaarstukken waar het wringt, waar het crisis is. Daar verwachten

Raad 17 juní 2O24

39

we volgend jaar veel duidelijkere verantwoording van het college. Kan de wethouder dat nog toezeggen? En dan rond ik af. De eerste termijn van de raad leek heel snelte gaan. Het is nu toch vrij laat geworden. Ondanks alles wens ik iedereen een goede reis naar huis en een goede nachtrust, dank u. De voorzitter: U bent iets te voorbarig. Bovendien zal ik dat straks nog wel doen aan het eind. Er ztln nog wat mensen en het college moet ook nog antwoorden want u heeft ook nog een paar vragen gesteld. Dus ik ga naar mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Ja, terwijl iedereen inmiddels in de auto zit dan maar, of op de fiets. Voorzitter, dank aan het college voor de antwoorden. Het is natuurlijk lastig om een zo brede vraag als ik in de eerste termijn neerlegde, te beantwoorden, maar toch fijn dat een aantal wethouders zich daaraan wilde branden. lk vond het een leuk voorbeeld van wethouder Ter Laak, over dat skatepark. Dat staat dan niet in de jaarstukken, maar daar kun je wellicht belangrijke conclusies uit trekken voor volgende jaren. lk denk dat de burgemeestet onze vraag goed samenvatte. En ik vond ook de handreiking van wethouder ledema daarin heel fijn. Laten we met elkaar in de nabije toekomst het gesprek aangaan, in een bijeenkomst. lk ben er nog niet helemaal uit welke setting dan het beste is. Misschien is dat ook wel iets om naar het presidium te passen. Dan gaat het ons daarbij ook echt over de vraag 'hoe krijgen we die politieke duiding of beleidsconclusies nu goed in de jaarstukken?' Dus als de wethouder dan in zijn termijn nog die concepttoezegging die ik hem hoorde doen, definitief wil maken, zijn we volgens mij helemaal geholpen. Om dan even concreet door te stappen naar de motie van de PvdA en mede-indieners over die rapportagevorm. lk kan me heel goed voorstellen dat we op zo'n soort motie uitkomen, maar mijn fractie wil dat gesprek eerst zo open mogelijk met elkaar gaan voeren.

Dus voor nu niet zozeeÍ geen steun, maar 'wordt vervolgd'. We kennen het concept aanhouden van moties hier niet, maar dat was hier, denk ik, heel erg op zijn plek geweest. De motie van de PvdA over de dienstverlening. Volgens mij hebben we er net even wat over gewisseld of een agenderingsvezoek niet beter werkt. Laat ik gewoon zeggen, u heeft voor dat idee de volledige steun van de WD-fractie dus laten we met zijn allen kijken hoe we die agenderingen krijgen. En we zullen nog even precies kijken naar de heziene motie, maar volgens mij moeten we dat lekker pragmatisch doen. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee kom ik aan het einde van de tweede termijn van de raad. lk heb net begrepen dat er voor het college in ieder geval geen behoefte is aan schorsing. Dus er komt nog een aantal korte reacties en allereerst geeft ik het woord aan wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, in navolging van de grote Van der Perk. De vraag over de aanbeveling van de accountant. Die gaan we natuurlijk opvolgen, maar de bezuinigingsmaatregelen hebben even prioriteit gehad. Dat hebben we ook in overleg met de Auditcommissie zo besproken, die pakken we in de loop van dit jaar op. De eerste en enige toezegging van vanavond van mij: mocht de motie van de PvdA inzake het gesprek het niet halen, dan ga ik namens het college regelen dat wij een goed gesprek hebben over de jaarverslaggeving. Stop de tijd. De voorzitter: Dank u wel. lk kijk even verder of er nog van andere collegeleden iets komt. lk zie in ieder geval wethouder Van der Meer. Maar eerst nog een vraag van mijnheer Van Steenis. De heer Van Steenis (Groenlinks): lk was snel, maar de wethouder van Financiën was nog sneller. We zijn een bestuur van leken, daarom huren we als raad een accountant in. De adviezen van de accountant zijn dus namens de raad opgesteld. lk had in de eerste termijn gevraagd waarom die adviezen niet snel opgevolgd worden en waarom dat zo lang duurt. De voozitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Het zou flauw zijn om alleen maar naar de Auditcommissie te verwijzen, want volgens mij kent de heer Van Steenis iemand die erin zit, namelijk mijnheer Van Steenis. Maar er zijn een hoop aanbevelingen gedaan die niet allemaal evenveel prioriteit hebben. Dat hebben we daar in ieder geval in gezamenlijkheid geconcludeerd. De bezuinigingsvoorstellen hadden dat wel. U heeft als raad ook gevraagd 'betrek ons daar nou vroeg bij'. Daar hebben we even alle prioriteit op gezet en dus ook alle capaciteit. Dat neemt niet weg dat we de aanbeveling van de accountant altijd zeer serieus nemen

40

Raad 17 juni2024

en dat we die dus ook gaan verwerken, zodat de accountant de volgende keer zal zien datze allemaal een plek hebben gevonden in de manier waarop wij met de begroting omgaan. De voorzitter: Mijnheer Van Steenis. De heer Van Steenis (Groenlinks): Ja dank, voozitter, en dank voor de voor de uitleg, maar dan gaan we in de toekomst dus echt voorkomen dat een accountant kan aangeven'in'22 en '21 heb ik dat

meerdere malen achter elkaar geadviseerd'. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: O, dat wil ik met liefde ook nog eventjes mondeling bevestigen. Ja, dat gaan we zeker doen, mijnheer Van Steenis. De voorzitter: Als daar verder geen andere... Dan ga ik even... lk zag in ieder geval wethouder Van der Meer en dan wethouder Ter Laak nog. En wethouder Velzen. Ook wethouder Blansjaar? Gaat uw gang.

Wethouder Blansjaar: Dank u wel vooaitter. lk had nog een vraag van de SP over het erfgoedcentrum. Dat is van dit jaar. Dat heeft niets met 2023 te maken en aan het eind van dit jaar wordt er gekeken in programma 4 of we daar geld voor hebben. Tot zover. De voorzitter: Dan ga ik naar wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Ja dank u wel. FVD vroeg mij over de cijfers bij huishoudens. Daar kan ik u op dit moment geen antwoord op geven. De PDvZ vroeg over die€ 1,2 miljoen en die andere bedragen. De € 1,2 miljoen ging over 2023 en dat bleek een misverstand te zijn, die andere bedragen gaan over 2024. De voorzitter: Wethouder Van der Meer, een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter. De wethouder geeft aan dat ze daar geen antwoord op kan geven of wil geven. lk weet het niet. Prima, ze zei geloof ik'kan'. Wanneer kan de wethouder dat wel doen? En dat mag wat mij betreft ook wel schriftelijk, mits ze daar een deadline aan vast kan maken. De voozitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Voozitter, zodat u weet uit de behandeling vorige week hebben wij op dit ogenblik geen grip op de uitgaven voor jeugdzorg. Vooral niet omdat het een openeinderegeling is en we onder andere wachten op regelgeving vanuit het rijk. Dus ik ga daar gewoon geen uitspraken over doen. De voorzitter: lk zie nog een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang,

De heer Van den Boomgaard (FVD): Voozitter, ik zal proberen het kort te houden. Dat probeerde ik net ook. Het enige dat ik wil is dat wij als raad een visie krijgen van de wethouder als stip op de horizon. Het enige dat we nu horen is 'ik heb er geen grip op'. Dat is prima, maar als ik geen grip op de bal heb omdat hij bij een teamgenoot of bij de tegenstander is, is dat prima. Maar ik heb wel een doel en dat is om te scoren. Nu horen we volgens mij niet van de wethouder welke kant de wethouder op wil gaan. Dat is wel de manier waarop we gaan bewegen. De voorzitter: lk zie mijnheer Van Gils. ls dat in reactie hierop? Gaat uw gang.

De heer Van Gils (WD): Dank u wel, ja voozitter. lk vind het toch eerlijk gezegd een beetje flauw van de heer Van den Boomgaard. We hebben echt net een debat over de jeugdzorg achter de rug. We zijn bezig met de jaarrekening van 2023. De heer Van den Boomgaard wil nu vooruitkijken. lk denk dat het antwoord van de wethouder duidelijk was, dus ik wil dat vooral kracht bijzetten, met steun vanuit de raad, dat daar gewoon geen antwoord op is.

Raad 17 juni2024

41

De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u, voozitter. Mijnheer Van Gils reageert dat hij het flauw vindt, en dat vind ik prima en dat mag. lk geloof wel dat wij op een enorm financieel ravijn aflopen en ik ken de WD als een financieel kundige partij. lk neem aan de WD ook wel behoefte heeft om die zelfreflectie te doen en om van wat we dus in 2023 geleerd hebben, in ieder geval in datzelfde jaar te leren en dus in ieder geval die stip te zetten. Of het haalbaar is, is een tweede. Maar we moeten wel een richting op gaan en die richting wordt bepaald op 2023. Dat is verantwoording afleggen. En ik neem aan de WD het daar wel met me mee eens. De voozitter: lk weet niet of mijnheer Van Gils daar nog op wil reageren.

De heer Van Gils (WD): Nee, voozitter, het is wat mij betreft gewoon klaar. De voorzitter: Oké. lk constateer dat hier voldoende over is gewisseld. lk ga naar wethouder Van der Meer voor de rest van haar antwoord.

Wethouder Van der Meer: Voozitter, laat ik kort zijn. We hebben allemaal gezien dat de trend op dit ogenblik steil omhooggaat. Zowel vorig jaar als dit jaar. Mijn stip op de horizon is dat we die lijn in ieder geval bijbuigen naar horizontaal. Dat zou al een grote zorg minder zijn. De PDvZ vroeg mij nog naar het servicebureau en wat dat gedaan heeft. Het antwoord is precies hetzelfde als wat ik aan mevrouw LHN vertelde over dat zij ons geholpen hebben met de data-analyse voor ons programmabureau om de actielijnen die ze hebben uitgezet in kaart te brengen en daarover krijgt u nog bericht van het servicebureau. De voorzitter: lk neem aan dat u mevrouw Siegelaer van de LHN bedoelde.