Notulen raad 17 juni 2024 - vastgesteld

De voorzitter: Mijnheer Duiven, gaat uw gang.

De heer Duiven (WD): Ja, dank u wel voozitter. ls het voor de heer Louw ook denkbaar dat een jaarlijkse rapportage of berichten vanuit het college en debat dat we daar met elkaar en met het college over kunnen voeren, heel goed aan de hand van dejaarstukken zou kunnen gebeuren? Dan geeft het college toch ook inzicht in de activiteiten en de resultaten op dat punt? Dat is toch een goed vehikel om dat debat dat u zo graag wilt, en terecht, te zoeken? De voorzitter: De heer Louw

De heer Louw (PvdA): lk had deze vraag venflacht omdat het misschien een logische plek lijkt. Maar helaas, vanavond hebben we nog niet gesproken over diensfuerlening. Er zit een rapport bij, met ongeveer 550 pagina's aan jaarstukken, ook nog een rapport over dienstverlening. lk vind, eerlijk gezegd, dat we het op die manier tekortdoen, dus vandaar mijn oproep of we dat niet apart zouden kunnen bespreken. Als u zegt, als volledige raad, dit zouden we elk jaar ook bij het verantwoordingsdebat kunnen agenderen, dan agenderen we ook de dienstverlening, dan is het de vraag of de motie nog zin heeft.

14

Raad 17 juni2024

De voorzitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): lk kan nu heel gevat zeggen dat ik dit antwoord had venracht, maar het feit dat u dit punt opbrengt, is toch ook tegelijkertijd het bewijs dat dit punt heel goed bij gelegenheid van de behandeling van de jaarstukken opgebracht kan worden en dat als we dat zouden willen als raad, we dat met het college en met elkaar kunnen bediscussiëren? De voorzitter: De heer Louw

De heer Louw (PvdA): We hebben nu zes minuten spreektijd voor, ik geloof dat collega Bakkers het zei, ongeveer 600 pagina's aan jaarstukken en dan ook nog een rapport over de dienstverlening? lk vrees dat het ondersneeuwt als we er niet expliciet aandacht voor vragen. Dat is het doel van deze motie. Als u als WD zegt'we gaan er expliciet aandacht voor nemen'en het zou mooi zijn om dat te koppelen aan het verantwoordingsdebat, hebben we in ieder geval een moment waarop we de dienstverlening apart bespreken. De voorzitter: Volgens mij is dit voldoende. Gaat u verder.

De heer Louw (PvdA): Dank u welvoorzitter. Tot slot. Hoewel het mijn eigen keuze is dat dit mijn laatste verantwoordingsdebat is, gun ik mijn raadscollega's en de inwoners een wat compacter ovezicht van de resultaten van alle ambities van het college. Een gemeente als Heemstede maakt een prachtige midterm review, lijkend op onze Rapportage Fysiek Domein. Daarin is in één oogopslag te zien of er resultaten zijn behaald, of ze op schema liggen, of ze zijn vertraagd, en zo ja, waarom dan. Goed leesbaar voor raadsleden en ook voor onze inwoners die, zoals eerder gezegd, betere communicatie vanuit de gemeente venrachten. Daarom dien ik een tweede motie in om vanaf volgend jaar een rapportage te verkrijgen die lijkt op de Rapportage Fysiek Domein, met die van de gemeente Heemstede als motiverend voorbeeld. Deze motie wordt mede ingediend door Groenlinks, Zoetermeer Vooruit, PW, D66 en SP. Rest mij, voorzitter, het college en alle ambtenaren te bedanken voor hun inzet in het afgelopen jaar. Tot zover. De voorzitter: U heeft nog negen seconden, dat zeg ik er meteen maar ten overvloede bij. Dan is dat helder. Mijnheer Van Rumpt had nog een interruptie, gaat uw gang. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja voozitter, dank u wel. Er wordt venruezen in de motie naar de Rapportage Fysiek Domein. Maar goed, die rapportage hebben we natuurlijk uitgebreid.

We hebben ook dingen uit het Sociaal Domein waar ook keurig zo'n stoplichtmodel in staat. ls het, gezien de overhead die het meebrengt richting de ambtenarij, niet beter om, mochten er nog dingen ontbreken in de rapportage, die daaraan toe te voegen? En aan wat voor zaken moet ik dan denken die u nog meer wilt, behalve de dingen die dus vanuit het Sociaal Domein en het Fysiek Domein al in die rapportage staan? De voozitter: De heer Louw.

De heer Louw (PvdA): We krijgen, niet om in herhaling te vallen, maar ik zeg het toch nog een keer, nu

meer dan 550 pagina's verantwoording over het afgelopen jaar. lk denk dat we dat gewoon anders kunnen vormgeven en we hebben goede ervaringen met de vormgeving van het Fysiek Domein, waar we nu ook het Sociaal Domein op willen aansluiten. Daar staan alle projecten in. We krijgen nu verslag van de jaarrapportage van alle programma's, ook daarvoor zou je in mijn ogen een wat leesbaarderevorm kunnen kiezen zonder dat dat, dat zeg ik er dan meteen maar even bij, tot extra belasting leidt van het ambtelijk apparaat, want daar ben ik niet op uit.

Motie nr. 2406-0l ingediend door PvdA, Groenlinks, PW, D66 Jaarlijks debat over dienstverlening gemeente "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 17 juni 2024; constaterende dat: het college een visie heeft op dienstverlening naar inwoners, ondernemers en organisaties; het college in de jaarstukken aangeeft dat dienstverlening belangrijk is; het college een evaluatie heeft laten uifuoeren naar de dienstverlening;

o r o

Raad 17 juni 2024

15

overwegende dat: . hoewel iets gestegen ten opzichte van 2022, ook in 2023 het doelcijfer voor de tevredenheid over de dienstverlening van de gemeente, niet is behaald;

r

uit de Stadspeiling verder blijkt dat de communicatie vanuit de gemeente, zoals geen reactie geven,

.

traagheid, lange wachttijden en beperkte opvolging van meldingen, beter kan; uit de externe evaluatie vier aanbevelingen volgen om de dienstverlening op een hoger peil te

o . . .

trekken; de raad ook wenst dat de kwaliteit van de dienstverlening van de gemeente hoog is naar inwoners, ondernemers en organisaties; de raad hier jaarlijks met het college een gesprek over wil voeren en zo een vinger aan de pols houdt of onze dienstverlening (verder) verbetert; er geen sprake is van een specifieke informatievoorziening over de dienstverlening aan de gemeenteraad; een laatste aanbeveling in de evaluatie aan het college is om met de raad in gesprek te gaan of er niet sprake moet zijn van vaste informatievoorziening vanuit het college naar de raad;

vezoekt het college:

r o

.

jaarlijks aan de raad te rapporteren over de dienstverlening; de rapportage aan te bieden ter agendering in een commissievergadering, gevolgd door een raadsdebat; de behandeling te laten plaatsvinden voorafgaand aan het Verantwoordingsdebat;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2406-02 ingediend door PvdA, Groenlinks, ZoetermeerVooruit, PVV, SP, D66 Jaarresultaten helder gepresenteerd "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 17 juni 2024; constaterende dat:

o r . o

het college eenmaal per jaar verantwoording aflegt aan de raad over de behaalde resultaten op de gemeentelijke programma's ; die verantwoording de afgelopen jaren resulteert in honderden pagina's toelichting; de Jaarstukken 2023 437 pagina's plus nog wat meer tellen; het college en de raad het belangrijk vinden dat de informatie van de gemeente ook voor inwoners begrijpelijk en inzichtelijk is;

ovenaregende dat:

r . . .

verantwoordingsdag een van de belangrijkste debatten in de raad moet zijn; tijdens dit debat de raad moet kunnen debatteren over de wel of niet behaalde resultaten waarop het college heeft ingezet; er meerdere vormen zijn waarin jaarstukken en daarmee de verantwoording vanuit het college aan raad en inwoners kan worden gepresenteerd; een duidelijk resultatenovezicht het debat in de raad en de informatievooziening naar inwoners stimuleert;

vezoekt het college:

.

o .

met ingang van de jaarstukken 2024 een presentatievorm te kiezen waarin de raad snel ziet welke projecten op schema lopen, vertraagd zijn of nog niet zijn gestart; die rapportage vorm te geven met smileys, met kleuren of op een andere toegankelijke manier; hierbtj een vergelijk te trekken met de Rapportage Fysiek Domein en met die van andere gemeen-

ten, zoals die van de gemeente Heemstede:20240402-Midterm-review-Uiwoeringsprogrammacollege-2022-2024-pdí1. pdf [heemstede. nl) ; en gaat over tot de orde van de dag." De voozitter: Dank u wel. lk zie verder geen vragen meer. Dan dank ik de heer Louw voor zijn eerste termijn en ga ik over naar de fractie van het CDA. Mijnheer Weekenstroo.

16

Raad 17 juni2024

K. CDA De heer Weekenstroo (CDA): Voozitter. ln 2023 was Zoetermeer veel in het nieuws. De sluiting van de Mandelabrug en de keuzes rond het HagaZiekenhuis hadden niet alleen van ons, maar ook ver daarbuiten, de volle aandacht. Het CDA Zoetermeer heefi zes punten die we willen uitlichten tijdens deze behandeling van de jaarstukken. Dat zijn de financiële situatie van de gemeente, de verenigingen, woningbouw, de Mandelabrug en het HagaZiekenhuis en natuurlijk de jeugdzorg. Dan begin ik bij de financiële situatie. We zijn blij dat de accountant heeft geoordeeld dat het geld rechtmatig is uitgegeven in 2023. Het feit dat we een positief resultaat hebben van € 10,4 miljoen lijkt erop te wijzen dat we voor het zoveelste jaar op rij weer onderbesteed hebben. € 6,2 miljoen van het totale overschot komt door activiteiten die niet in zijn geheel in 2023 zijn uitgevoerd en die daardoor doorschuiven naar volgend jaar. Deels komt dat door onderdelen die wij niet zelf volledig onder controle hebben, maar€ 6,2 miljoen is een hoop geld dat nog wel op de plank blijft liggen en niet dit jaar besteed is. De incidentele meevallers, die je al zou je ze willen, noem het, verbloemen, voor de buitenwereld, de structurele en Íinanciële problemen die we in de jeugdzorg bijvoorbeeld hebben.

ln het vorige debat over de jaarstukken hebben we als CDA Zoetermeer er al op gewezen dat er te weinig integraal gekeken wordt naar diverse oplossingen. Opnieuw moeten we helaas de conclusie trekken dat er nog heel veel in programma's wordt gedacht en gewerkt. Wij zouden graag zien dat er meer onderlinge relaties tussen

de verschillende programmaonderdelen in beeld worden gebracht. Om een voorbeeld te geven: voor ons is het belangrijk dat wonen gepaard gaat met voorzieningen; de mogelijkheid voor sport en bewegen, maar ook om elkaar te ontmoeten. Dat zien we als dwarsverband niet terug in de jaarstukken. Dan nog een ander punt over de financiële situatie. Vlak voor de verkiezingen is er door een tijdelijke werkgroep, en ik heb er ook andere partijen over gehoord, een rapport opgesteld over een nieuwe vormgeving van de begroting. Dat is nog niet besproken en nu meerdere partijen het inzichtelijk maken van de begroting weer adresserên, zou u er wellicht goed aan doen om dit memo onder de aandacht te brengen en verder met elkaar te bespreken. Verenigingen. Sport- en cultuurverenigingen zijn van onschatbare waarde voor onze Zoetermeerders. Ze bevorderen niet alleen de gezondheid en hetwelzijn van onze inwoners, maarversterken ook sociale cohesie. ln 2023 hebben we ingezet op ondersteuning van deze verenigingen door bijvoorbeeld de gelden van het sportakkoord breder beschikbaar te stellen. Woningbouw. Een aantal andere partijen heeft het ook al genoemd, 700 woningen per jaar is bijna gerealiseerd. We zijn blij dat het college vaart maakt met de plannen die het vorige college in gang heeft gezet.

We hopen dan ook dat er plannen blijven komen vanuit dit college zodat dit college ook de doorstroming verder op gang brengt. Toch moeten we constateren dat het in Entree al een lange tijd stilligt. ln de ontwikkeling moest er in 2023 opnieuw naar het bestemmingsplan gekeken worden. De eerste stap wordt hopelijk op korte termijn gezet met Terra Nova. Vanuit het rijk hebben we hier in ieder geval voldoende geld voor beschikbaar gekregen. Het was natuurlijk ook het jaar van de Mandelabrug. Uit de evaluatie is gebleken dat er nog een aantal verbeteringen binnen het gemeentelijk apparaat nodig zijn. We gaan ervan uit dat het college deze handschoen volledig heeft opgepakt. We hopen dat de ontwikkeling in het Stationsgebied snel opgepakt wordt, zodat de verbinding tussen Rokkeveen en de rest van Zoetermeer iets is om trots op te zijn. Dan de laatste twee ondenirrerpen over zorg, het HagaZiekenhuis en jeugdzorg. Het HagaZiekenhuis heeft veel tijd, energie en aandacht gekost van onze inwoners, het college, maar ook van onze ambtenaren. We zijn blij dat we nu kunnen concluderen dat al die inspanning ertoe heeft geleid dat we de geboortezorg hebben weten te behouden. Tot slot dan de jeugdzorg. Ook in 2023 is de jeugdzorg nog steeds een zorgenkind. Er is opnieuw een overschrijding en we maken ons hier grote zorgen over. We hebben het in november'23 gehad over acute maatregelen.

Deze sorteren helaas tot op heden te weinig en onvoldoende resultaat. We kijken uit naar het rondetafelgesprek van 10 september a.s., waar wij met aanbieders in gesprek kunnen gaan, en verwachten dat dit ons meer inzicht zal bieden zodat we grip kunnen krijgen op de beheersing van de alsmaar toenemende kosten. Tot slot voorzitter. Het CDA Zoetermeer ziet dat de rekening in 2023 financieel in control is. We blijven zorgen houden over de kosten van de jeugdzorg. Op het komende ravijn van 2026 zullen we volgende week terugkomen bij de behandeling van de perspectiefnota. Tot zover. De voozitter: Dank u wel mijnheer Weekenstroo voor uw eerste termijn. Dan gaan we nu over naar de fractie van Groenlinks, dat is mijnheer Van Steenis.

l. GroenLinks Raad 17 juni2024

17

De heer Van Steenis (GroenLinks): Dank voorzitter. Het resultatendebat is terugkijken en controleren of het college haar taken goed heeft uitgevoerd. 'Goed'wil zeggen 'binnen de wettelijke en door de raad bepaalde kaders'. Heeft het college zich daaraan gehouden en duidelijk verantwoord? Gelukkig heeft de accountant een groot deel van de boekhouding en de jaarrekening al beoordeeld en daar een goedkeurende verklaring voor afgegeven. We mogen er dus van uitgaan dat de cijfers die we lezen in de jaarrekening kloppen. Als we dan onderaan de streep kijken, mogen we tevreden zijn. We hebben wederom een positief eindsaldo en dat bedrag van ruim € 10 miljoen mag in de spaarpot die al goed gevuld is. Hoewel, tevreden? Helaas is er ruim € 6 miljoen een direct gevolg van niet uitgevoerde taken. Het betreft dan negentien verschillende onderwerpen, zoals de arbeidsmarktregio, combinatiefunctionarissen en helemaal mooi, het flankerend beleid. Wat mist de Zoetermeerder hierdoor concreet? Of is het zo onbelangrijk dat we het geld beter aan andere taken kunnen uitgeven? Voor het eerst ligt de verantwoording van de rechtmatigheid bij het college. Laten we daar even op inzoomen. Over het algemeen lijkt het college de handen in het vuur te durven steken als het gaat om de rechtmatigheid.

Helaas zien we bij een belangrijke taak als inkoop dat er voor een bedrag van €2,4 miljoen niet rechtmatig is ingekocht, waarbij het opmerkelijk is dat van één post achteraf niet was vast te stellen of er sprake was van een rechtmatige inkoop en dat er een mogelijke doorurerking is naar dit jaar. Wethouder, dit gaan we volgend jaar toch niet weer tegenkomen? Helemaal teleurstellend is dat de rechtmatigheid met betrekking tot het Sociaal Domein in zijn geheel nog niet beschreven was in het origineel aangeleverde raadsvoorstel. Net voor afgelopen weekend hebben we het aangepaste stuk ontvangen en daarin is de titel van deze paragraaf aangepast naar 'Rechtmatigheid ingekochte jeugd en WMO', met een slecht leesbare tabel waaruit blijkt dat we rekening moeten houden met fouten en onzekerheden met een grootte van € 3 miljoen of bijna € 3 miljoen, zonder nadere tekstuele verklaring. De vraag van mijn partij, Groenlinks, aan het college is of het zelf vindt dat het in control is. Zijn de bestedingên voor WMO en jeugd doelmatig en rechtmatig? En waarom wordt dit dan niet duidelijk verklaard? Of vindt de rest van de raad het wel prima zo? lk ben benieuwd of we hier in de tweede termijn nog extra bijstil kunnen staan. We lezen dat er in 2023 ondezoek is geweest naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van de Visie Dienstverlening.

Collega Louw gaf het net ook al aan, de conclusie, zo lezen wij, is dat de uitkomsten van dit onderzoek positief waren en geen aanleiding geven tot een nieuwe visie op de dienstverlening. Aldus het college. Dus zonder oordeel van de raad. Dat kan zo zijn, alleen staat er ook een viertal aanbevelingen waarwe wel iets mee kunnen. Er staat ook nog een aanbeveling in, een ongenummerde, en dat is volgens mijn fractie Groenlinks juist de belangrijkste aanbeveling van de onderzoekers, namelijk om hier met de raad over in gesprek te gaan, juist omdat wij als raad niet bij dit ondezoek betrokken waren. Wethouder, wanneer mogen we die uitnodiging verwachten? Mijn collega Louw hintte daar net al even op met een motie, want die hangt nog boven de markt. U had de raad er op verschillende manieren eerder bij kunnen betrekken. Om goed grip te houden op de dienstverlening zullen we de motie van PvdA om daar jaarlijks over te debatteren ook mede indienen. Tot slot voozitter. ln het accountantsverslag lezen wij dat adviezen niet worden opgevolgd. De accountant heeft het over lokale heffingen 'net als vorig jaar'. Bij de openstaande verplichtingen staat'Deze opmerking hebben we ook gemaakt bij uw jaarstukken 2021 en 2022'.

Voorzitter, het kan toch niet zo zijn dat het college zomaar de adviezen van de accountant naast zich neerlegt? leder raadslid zal het toch ook met ons eens zijn dat dit niet kan? Tot zover, voozitter. Dank u. De voozitter: Dank u wel mijnheer Van Steenis voor uw eerste termijn. Dan gaan we nu over naar de fractie van de WD. Mijnheer Van Gils. Gaat uw gang. m. WD De heer Van Gils (WD): Voozitter, leden van de raad. Aan mij dan de eer om deze belangrijkste termijn van de avond af te sluiten. Dan kan ik starten met complimenten aan het college in het algemeên en aan de wethouder van Financiën in het bijzonder. Volgens de accountant, en ook volgens ons, is de jaarrekening financieel keurig op orde. Dat is voor wat betreft de verantwoordingen. Tegelijkertijd biedt de jaarrekening altijd een mooie gelegenheid om te reflecteren op de effectiviteit van het gevoerde beleid. Net als veel anderen hier in de raad heeft mijn fractie de brij van cijfers en indicatoren toch weer geprobeerd te ontcijferen tot een aantal conclusies, en getracht daar meningen over te vormen en conclusies uit te trekken. Het blijft jaar op jaar toch voor een raadslid dat van afstand moet sturen best lastig. We hebben het bonnetje van de schilder gecontroleerd, maar is die muur nu ook mooi geverfd? Laat ik dan ook kort reageren op dit debat. De onderwerpen lopen logischenrvijs bij een

18

Raad 17 juni2Q24

jaarrekening gigantisch uiteen, maar opvallend is toch dat we met zijn allen allemaal nog wel redelijk basale vragen hebben over hoe het nu staat met de uitvoering van beleid. Onder andere vragen over de jeugdzorg hebben we veel gehoord, over zorgwoningen hoorde ik van Zoetermeer Vooruit of flexwoningen van Zót Zoetermeer. lk snap die uitdaging in dit debat wel. De jaarstukken staan vol met feitelijke omschrijvingen van wat er wordt gedaan, gevolgd door indicatoren die soms wel en vaak ook helemaal niets met het gevoerde beleid te maken hebben. Nu weten we dat we hebben afgesproken om langzaamaan al die indicatoren te hezien en dat zal helpen. lk bedoel maar, dat loopt met de begrotingscyclus zo rustig twee jaar achter op waar we nu, denk ik, zijn. Maar indicatoren zijn signalen en die passen bij een verhaal. Een verhaal waarin we de indicatoren duiden en uitleggen wat zich dus niet in simpele cijfers laat vatten. Dat verhaal mis ik toch nog een beetje in deze jaarrekening. lk denk dat het heel erg zal helpen als we in volgende varianten van dit stuk vooral op het gebied van de duiding van de beleidseffectiviteit meer informatie krijgen. Daarom wil ik mijn eerste termijn afsluiten met een oproep aan alle wethouders. Zij zitten elke dag in de uitvoering. Zij horen wat er wel en niet goed gaat en zij weten of dat komt door zaken waar wij wel of geen invloed op hebben.

Dus onze vragen voor vanavond: hoe toetsen de wethouders nu zelf of hun afdelingen de resultaten bereiken? Hoe toetsen zij of het gevoerde beleid effectief is? Hoe beoordelen zij wat anders moet, oftewel wat zijn hun beleidsconclusies die volgen uit deze jaarrekening? Vanavond krijgen wij daar graag mondelinge antwoorden op. We hopen van het college te horen of zij het waardevol achten om bijvoorbeeld per portefeuille beleidsconclusies toe te voegen aan de volgende jaarrekening. Wat ons betreft met alle vormvrijheid die nodig is om een beknopt, maar goed beeld te geven van wat er in een jaar allemaal gebeurt in onze stad. Dus nogmaals, lang verhaal kort, ik heb ook nog best veel tijd over zie ik, beleidseffectiviteit, waarom wel of niet effectief, wat is er geleerd en wat gaan we veranderen? En: kunnen we het volgend jaar in de jaarrekening teruglezen? De voozitter: lk zie een aantal interrupties. lk begin met mijnheer Van Steenis en dan mijnheer Louw.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Ja dank u, voorzitter. lk hoor in het betoog van de heer Van Gils aan het begin dat hij het heeft over uiteenlopende vragen en uitvoerige vragen. Dat gaat natuurlijk over dit hele dikke document met alle stukken van de jaarrekening. De dienstverlening. Volgens mij vindt de

WD de diensfuerlening ook belangrijk. Zou de WD dan niet ook de motie moeten steunen om daar een keer apart met elkaar over te praten? Of vindt u het ook goed als dat een beetje ondersneeuwt op deze avond? De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Ja, een terecht punt dat u aanhaalt. Wij hebben het in onze fractie daar ook uitgebreid over gehad en we zijn toen ook wel een beetje tot de conclusie gekomen 'is dat dan een ondenrerp waar je in een jaarrekening, in de brij van alle andere informatie waar ik het zelf ook over had, het over moet hebben, of is het iets wat je los moet doen?' lk moet heel eerlijk bekennen dat ik de motie waar u aan refereert niet helemaal scherp heb. Een agenderingsverzoek om het met elkaar over de dienstverlening te hebben en over hoe we daarmee verder gaan, past denk ik zeker in de lijn met wat we er nu over weten. De voozitter: Mijnheer Van Steenis

De heer Van Steenis (Groenlinks): Ja, dank voorzitter, een heel korte vervolgvraag. Heel eenvoudig eigenlijk. Kunt u straks even met aandacht de motie lezen van de PvdA, Groenlinks en nog wat partijen om die dienstverlening structureel in gesprek in te brengen? Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik nog een interruptie van de heer Louw. De heer Louw (PvdA): Dank u wel voorzitter. lk ben blij met het betoog van de WD om als raadslid ook iets meer te kunnen halen uit zo'n jaarrapportage en u heeft het over een vrije vorm. De andere motie die nu voorligt, gaat over die vorm. lk weet niet of u die al tot u heeft kunnen nemen, maar ik zoek een beetje toenadering. Kunnen we er niet toe komen dat we straks, volgend jaar, jaarstukken hebben waar ook wij als raadslid vrij eenduidig uit kunnen halen wat het effect is geweest van de inzet van het college? U vraagt, terecht, denk ik, nu aan de wethouders om het straks mondeling te doen. lk vraag via de voozitter aan u; ziet u een mogelijkheid om te komen tot een gezamenlijk voorstel om die vorm zodanig aan te passen dat het voor ons allemaal volgend jaar wat makkelijker te lezen is?

Raad 17 juni 2024

19

De voorzitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Ja, voorzitter. lk denk dat dat een terechte opmerking is en ook terecht een voorstel in een motie, waarbij ik denk dat het belangrijkste is dat we elkaar vinden op die ambitie, dat we zoveel mogelijk weten van 'wat doen we nu? ls dat effectief en wat moet er eventueel anders gebeuren?' lk denk dat we met zijn allen heel blij zijn met de rapportages over het Sociaal Domein en het Fysiek Domein die er nu liggen. lk weet niet of dat de beste manier is om ook het restant aan zaken in te vatten. Daarom was ik zelf ook wel erg benieuwd. Als wethouder ben je natuurlijk zelf elke dag ermee bezig te kijken 'gebeurt er nu welwat ik belangrijk vind op m'ljn portefeuilles?' Misschien is dan eigenlijk de oplossing ook om dat wat beleidsvrijer te laten. lk denk ook dat als wij als raad zeggen 'het moet allemaal in deze rapportage passen met stoplichten', of verzin maar wat we hebben, we het volgende dilemma creëren bij een bepaald beleidsthema dat gewoon net niet in dat format past. Dan denk ik'het is misschien ook helemaal niet erg als je dan gewoon twee pagina's aan tekst schrijft', want daar vallen we denk ik uiteindelijk niet over. Maar op het moment dat het er 400 zijn, is het uiteindelijk niet meer te doen. De voorzitter: Voldoende, mijnheer Louw?

De heer Louw (PvdA): Misschien vinden we elkaar nog voor de tweede termijn. De voorzitter: We gaan naar de heer Meijroos.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. Toen de heer Van Gils van zijn stoel opstond om naar het spreekgestoelte te gaan, was hij verbaasd dat hij nu al aan de beurt was. Want dat gaat best wel vlot allemaal. ledereen is kort geweest en iedereen heeft tijd over, ook u. Hoorde ik u nu zojuist aan zeven collegeleden drie basale vragen stellen? Dan wordt het alsnog een latertje. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): lk denk ook niet dat de doelstelling van de jaarrekening bespreken moet zijn om om 21.00 uur met zijn allen weer naar huis te gaan. Alhoewel ik af en toe ook snap dat het vermoeid aan de week beginnen is, op deze manier, is het natuurlijk eigenlijk wel een van de belangrijkste documenten in de gemeente, naast de begroting waarin we de koers bepalen voor het volgende jaar. Het is ook belangrijk om terug te kijken 'hebben we in 2022 voor 2023 de juiste keuzes gemaakt? Wat leren we nu van die keuzes en hoe gaan we daar nu - we hebben het een week later over de voorjaarsnota - mee verder?' Dus ja, ik stel toch die vragen. lk hoop dat de wethouders dat binnen de termijn van het college kunnen beantwoorden, maar we gaan het zien. De voorzitter: De heer Meijroos.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): lk denk dat we heel lange schorsingen zullen krijgen. Maar wellicht kan het college met een mooie samenvatting komen. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Als de schorsing bedoeld is om er een mooi verhaal van te maken, zodatze daarna kort en bondig kunnen antwoorden is het denk ik goed, maar ik hoop natuurlijk dat de wethouders hier meteen kunnen starten met vertellen waarom zijzo trots zijn op wat hun afdelingen wel en niet hebben bereikt. Dus volgens mij gaat dat wel lukken. De voorzitter: lk kijk even rond of er nog anderen zijn. Geen? Dan dank ik de heer Van Gils voor zijn eerste termijn en komen we daarmee inderdaad aan het einde van de eerste termijn van de gemeenteraad. We gaan nu schorsen en het wordt geen lange schorsing. Nee hoor, echt niet. we schorsen tot 21.15 uur, dus we hebben zeventien minuten. Dat zijn er twee extra en daar moet het college het mee doen. lk schors de vergadering. Schorsing De voorzifter: lk heropen de vergadering en wij gaan over naar de eerste termijn van het college. lk ga als eerste naar wethouder ledema. Gaat uw gang.

20

Raad 17 juni2024

Wethouder ledema: Voozitter, dank, namens alle medewerkers, dank voor de complimenten. En ook al voelt het gewoon als werk, het is natuurlijk altijd mooi als dat wordt gewaardeerd. Geachte voozitter, leden van de raad, andere aanwezigen en kijkers thuis. Allereerst dank voor al uw mooie woorden, het aanmoedigen en de vragen. Het hart van de wethouder klopt in deze tijd altijd net wat sneller omdat we druk bezig zijn met de contouren van de begroting van volgend jaar. Daar spreken we over volgende week, tenarijl we in het hier en nu aan het werk zijn en dan ook nog even terugblikken op de resultaten van vorig jaar. Dat laatste doe ik natuurlijk in de eerste plaats als wethouder van Financiën, want voozitter, het zijn uitdagende tijden. Kijk bijvoorbeeld naar de arbeidsmarkt waar veel werkgevers in 2023, en nu nog steeds, veel moeite hadden om hun vacatures te vervullen, maar kijk ook naar de stijgende kosten van bouwmaterialen die de realisatie van het bouwen bemoeilijkten. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de narigheid die wij in andere delen van ons continent in de wereld zien. En toch, Zoetermeer zou Zoetermeer niet zijn als er naast de uitdagingen niet ook veel reuring zou zr1n.

Daarom zien we dat er veel mooie dingen zijn gebeurd in 2023. De Nelson Mandelabrug is weer in gebruik genomen door veel energie van onze collega's. Zoetermeer heeft fantastische evenementen achter de rug, zoals een populair Bevrijdingsfestival en een uniek Stadsfestival en iedereen heeft kunnen zien hoe hard er gewerkt werd aan de bouw van een prachtig zwembad. ln de binnenstad staan zoveel hijskranen, dat hebben we niet meer gezien sinds de originele bouw. Dat is ook waarom ik vooral trots voel bij dit jaarverslag. Trots omdat er veel successen te vieren zijn geweest en dan ben ik nog niet eens diep ingegaan op het financiële resultaat. Het maakt mij blij dat het nog steeds positief is, maar het maakt me nog blijer dat ik recht heb kunnen doen aan de wens die zowel dit college, als uw raad, die heeft uitgesproken om praktijkgerichter te begroten. Dat zien we nu ook steeds beter terug. Een aantal van u sprak er al over, 'wat is dat dan, praktijkgericht begroten en deden we dat eerder niet?' We hebben het hier al eerder over gehad. Wij hadden in Zoetermeer de luxe om redelijk risicomijdend te begroten. Neem bijvoorbeeld dat btw-compensatiefonds dat we voor het gemak altijd op nul raamden. Aan het eind van het jaar hadden we dan ineens een hoop centen over omdat we toch wat terugkregen. U riep mijop om vooraldaarin praktijkgerichteraan de slag te gaan.

Dat is, denk ik, in2O23 algelukt met een resultaat van € 10 miljoen. Dat is overigens niet zomaat € 10 miljoen over of € 10 miljoen bijschrijven op de bankrekening. Dat is een verschil in de begroting met €10 miljoen.€.6,2 miljoen onderbesteding - waarom? Dat kunt u wellicht ook nog aan de portefeuillehouders vragen - en € 3,8 miljoen uit de reserves. Hoewel dat voor u en mij en voor iedereen thuis ontzettend veel geld is, € 10 miljoen, moet u dat natuurlijk ookwel relatief zien. Wijzien hetop een begroting van pak hem beet€ 500 miljoen, als ik de mutaties even buiten beschouwing laat. Ter vergelijking voor de mensen thuis, je geeft je kind € 1,00 snoep voor een heeljaar. Ze geeft € 0,98 cent uit en houdt € 0,02 over en dan zeg je le hebt wel veel over, hè?' Dat is een beetje waar we het over hebben met elkaar. Dus als wethouder van Financiën denk ik 'we doen het helemaal zo slecht nog niet'. Maar ik hoor de uitdaging en we gaan gewoon onverdroten voort. lk wil nog wel zeggen, zoals u inmiddels ook van mij mag verwachten, dat het college nog steeds met zorgen naar de toekomst kijkt. Zoals u weet, geeft de financiële situatie van 2026 een onverminderde reden tot zorg. De hoge kosten die wij maken voor de taken die wij van het rijk krijgen en de te lage vergoeding daarvoor en de afschaffing van de 'trap op, trap af-methode brengen ons in de problemen.

Wij zijn samen met vele anderen nog steeds onvermoeibaar bezig om het rijk te laten zien dat dit ons als gemeenten zal schaden, maar dat gesprek zullen we ongetwijfeld volgende week verder met elkaar voeren. Dat biedt mij dan nu de gelegenheid om te reagerên op een aantal vragen die de raad heeft gesteld op mijn portefeuilles. Voozitter, een aantal keren is ook gevraagd om de begroting, of tenminste het jaarverslag, inzichtelijker te maken. Dat is een uitdaging die ik graag aanga. Om de PvdA en Groenlinks en anderen dan even voor te zijn met hun vraag wat ik van de motie vind, ik vind het idee erg sympathiek, maar ik denk dat de motie zelf ons misschien nog iets te veel beperkt in wat we zouden kunnen willen. Dus ik wil graag met uw raad het gesprek aangaan om dit, in het kader van de verbetering P&C-cyclus en P&C-documenten en ook in het licht van de discussie die we al eerder hadden over bijvoorbeeld de nieuwe indicatoren met u op te nemen. U weet, dat hebben we ook gedaan met de manier van bezuinigen. Volgens mij is dat een modus waarin wij elkaar best vinden en dan ga ik graag samen met de raad op zoek naar eventuele andere presentatievormen. Dan kan ik daar ook meteen het rapport waar de heer Weekenstroo al aan refereerde en de activiteiten die daarvoor zijn geweest in meenemen. De vooaitter: Wethouder ledema, een interruptie van mijnheer Louw.

Raad 17 juni 2O24

21

De heer Louw (PvdA): Ja, dank u voorzitter. lk zat nog even te puzzelen of dit nu een andere formulering is voor'we omarmen de motie, komma, maar we doen het net iets anders'. Wat stelt u dan concreet nu aan de raad voor? Om samen met u te komen tot een andere vormgeving en die wijzigingen die u in de

P&C-cydus voorstelt? De voozitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, als de raad dat zou willen, kunnen we daar misschien een toezegging van maken. lk kan wel op zeer korte termijn alvast een bijeenkomst met u organiseren waarin we dan eens even gaan zitten en praten over 'wat valt ons nu op in de jaarverslaggeving. Wat zouden we eventueel anders willen? Hoe kunnen we het anders vormgeven?' Dan betrekken we daarbij ook die eerdere rapporten waar de heer Weekenstroo ook al aan refereerde, maar u komt ook al met een paar concrete voorbeelden die dan ook weer betrekking hebben op een midterm review. lk weet niet of ons dat niet al te veel beperkt. Misschien is het een briljant voorbeeld, maar misschien doen we onszelf ook tekort door dat nu al meer vast te leggen, dus vandaar dit ietwat aangepaste voorstel op uw eigen motie. De voorzitter: De heer Louw.

De heer Louw (PvdA): Even checken. Dus u zegt nu toe dat u de raad binnenkort uitnodigt om hier gezamenlijk over door te praten, eerdere rapporten erbij te betrekken en dan te kijken welke vorm daaruit zal volgen? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Met dien verstande voozitter, dat ik zei 'als de raad daar dan in zijn geheel om vraagt'. Als de rest van de raad zegt'dat zien wij helemaal niet zitten', zou ik een toezegging doen waar niemand op zit te wachten en dat is denk ik ook niet wat we willen, maar dat horen we ongetwijfeld in de tweede termijn. De voorzitter: Gaat u verder

Wethouder ledema: Voozitter, een aantal van u had het over het planningsoptimisme. Natuurlijk is dat iets waar wij ook erg mee bezig zijn, maar er zit ook wel een klein dilemmaln. Óat roept namelijk indirect op tot wat temporiseren van onze planningen. Tegelijkertijd roept een aantal van u op andere onderwerpen dan weer op om juist zo snel mogelijk weer te gaan plannen en eigenlijk roept u daarmee impliciet op tot wat meer optimisme. Dat is een beetje het koord waar wij constant op aan het balanceren zijn, maar u kunt het college erop aanspreken, en daar zal ik me ook hard voor maken, dat we proberen dat planningsoptimisme helemaal in het licht van de bezuinigingsvraagstukken die wij later dit jaar ook nog met elkaar bespreken, zo beperkt mogelijk te houden. Voorzitter, D66 deed een oproep. Ons eigen vermogen is de afgelopen jaren met bijna € 130 miljoen toegenomen, blijf vooral ook investeren! Daar heeft u gelijk in. Natuurlijk is wel 95 van die miljoenen veroorzaakt door de verkoop van Eneco, dus dat verkleurt wel een klein beetje het verloop van die opbouw, maar ik denk dat u daar een terechte oproep doet, ook vooral aan uw eigen raad. Dat is ook een oproep die ik deel. We kunnen investeren in onze stad. Nadeel is wel dat we goed moeten kijken wat structureel en wat incidenteel mag. Zoals ik hier al vaker heb geroepen, incidenteel kan alles.

Dat brengt mij dan ook naar een oproep aan uw raad in het kader van de vraag van de heer Van Gils van de WD waar ik later nog verder op terugkom maar waar ik nu een klein voorschotje op neem. Als u ons vraagt 'waarop beoordelen wij de effectiviteit? Waar kijken wij naar?' Volgende week zitten wij hier met elkaar voor het voorjaarsdebat. Ongetwijfeld heeft u dan weer een stroom aan goede ideeën vervat in allerlei moties. lk wil u dan ook meteen uitdagen om daar meteen het beoogde effect bij te formuleren en wat u dan van ons venrvacht, want dan kunnen wij daar later weer op leveren. Voozitter, Entree is een aantal keren genoemd. 2023 was natuurlijk het jaar waarin we met zijn allen moesten constateren dat de kantoorbehoefte dusdanig veranderd was dat we bij Entree een pas op de plaats hebben moeten maken. We zijn begonnen met de herprogrammering waarover u morgen een thema-avond en later dit seizoen nog een raadsvoorstel krijgt. Het raadsvoorstel Markt 10 heeft dan helaas uw agenda net niet gehaald. We hebben het in mei ingeleverd, maar u had het zo druk dat we moeten wachten tot na de zomer. Daarmee komen de bouwkranen aan die kant van de stad ook weer terug.

Mijnheer Louw, want u vroeg, 'waar blijven de bouwkranen?' We hebben dus - en mijnheer Van Gils, dat is een van de dingen waar ik ook heel trots op ben en waar ik naar kijk hoe we dat afmeten - in de binnenstad op vijf plekken bouwkranen; op de

22

Raad 17 juni2024

Engelandlaan, op Cadenza, op Luxemburglaan 70, bij de Aldi en bij het Gasfittershof. Om maar even

te laten zien hoe vooÉvarend het ook gaat als je niet naar één punt kijkt, maar de moeite neemt om eventjes rond te draaien. De voorzitter:Wethouder ledema, een interruptie van de heer Louw.

De heer Louw (PvdA): Ja, kort natuurlijk. Daar staan ze inderdaad. lk had het erover in de context van Entree en dat karkas, waar we ook al een tijdje tegen aankijken. Het is mooi dat u nu aanwijst waar ze staan, maar het zou ook mooi zijn als ze daarna dan op die rupsbanden doorrijden naar de Afrikaweg en daar aan de slag gaan. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja voorzitter, ik hoop dan met maximaal 30 km/uur. lk denk dat dat voor die grote apparaten geen probleem is. Misschien halen ze dat niet eens, maar dat geeft wel aan dat als het college volledig in controle is, we veel meer die vaart kunnen maken dan wanneer we afhankelijk zijn van andere partijen. lk deel uw zorg, dat heb ik hier al vaak gedaan, over Entree, maar ik deel niet de constatering dat er niets zou gebeuren of dat het werk stil ligt. We zijn als college ên we zijn als gemeente ontzettend hard aan de slag om te proberen daar zoveel mogelijk beweging te krijgen. We zijn daar helaas niet alleen aan zet. Dan moet je af en toe wat vertraging voor lief nemen. Dat doet me heel erg pijn en daar zal ik me ook zeker niet bij neerleggen. U gaat het als raadslid niet meer meemaken, maar ik hoop als wethouder zeker nog de hijskranen in Entree te kunnen aankondigen. Dan nodig ik u alsnog uit. De voorzitter: De heer Louw, u wift nu aleen uitnodiging?

De heer Louw (PvdA): U heeft nog drie weken, dus ik zou zeggen, het kan nog natuurlijk! De voorzifter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja voozitter, de bouw van een goede kraan duurt al zo lang, dus dat gaat me echt niet lukken, het spijt me. Als u nou bij vier weken was gebleven... De voorzitter:Zagik nog een interruptie van mevrouw Kraneveldt? Klopt dat? Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja vooaitter, de wethouder wil graag in control zijn. Nu is hij dat niet op alles, maar de Visie Van Tuyllpark bijvoorbeeld had er al lang kunnen zijn. Hoe staat het eigenlijk met die Politie Experience? Heeft u al wat gehoord? Wij vinden het echt heel erg dat we aljaren vragen om een Visie Van Tuyllpark en dat we daar iedere keer weer op moeten wachten. Daar schiet het niet op. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, ik snap dat u dat vervelend vindt, maar als u mij vraagt 'wanneer komt die?'en ik zeg 'dat duurt nog even', dan kunt u het iedere week vragen, dan wordt het iedere week met een weekje verkoÉ. Die Visie Van Tuyllpark, dat zei ik al tegen u, is op een haar na klaar. Hij heeft wat vertraging gehad door de Politie Experience. lk denk nog steeds dat het goed is dat we die mee hebben genomen in de hele Visie Van Tuyllpark. lk heb u laatst ook uitgelegd - dat is dan niet 2023 maar 2024, maar goed, die credits geef ik u dan nog eventjes in dit resultatendebat - dat we wat dat betreft daar nu ook niet helemaal meer van afhankelijk zijn. De politie moet echt de eigen afwegingen maken. Daar ga ik niet over. lk kan me ook voorstellen dat u er met name naar vraagt omdat u zekerheid wilt hebben over de status van de Plas van Poot. Daarvan hebben we op í9 december'22 gezegd'dat is een natuurkerngebied'. Daar ga ik ook niet aan tornen en daar gaat de Visie Van Tuyllpark niet aan tornen. Dus die status als natuurkerngebied staat gewoon als een huis. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, dan geeft de wethouder volgens mij toch een beetje een gemengd signaal af. Want hij zegt Ja, de politie gaat over haar eigen afiruegingen, maar wij hebben het een en ander al verwerkt'. ls de visie bijna klaar? Zit u nu alleen nog te wachten totdat de politie eindelijk zegt'we gaan het doen of niet in Zoetermeer'? Want dan denk ik, als het er niet heel erg meer vanaf

Raad 17 juni 2024

23

hangt, kom dan op met die visie! De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja voorzitter, maar u heeft mij ook gevraagd om een zorgvuldig proces te doorlopen. Dus die visie... lk heb dat de vorige keer uitgebreid toegelicht. We kunnen samen de samenvatting nog even bekijken van het vorige debat, maar die is onderweg. De rest van het antwoord kent u. De voorzitter: lk stel voor dat wethouder ledema verdergaat.

Wethouder ledema: Ja voozitter, dan kom ik bij de vraag van de heer Van Gils. Drie punten. De derde was de uitnodiging. De eerste, mijnheer Van Gils, als het goed is, leest u in die hele jaarverslaggeving of jaarrekening niets nieuws, want als er iets bijzonders is, dan moeten wij dat - en dan doen wij dat ook graag - melden aan de raad. U heeft natuurlijk een heleboel debatten waarin wij de voortgang op allerlei gebieden met elkaar delen. Neem het kleine onderonsje van daarnet over de Visie Van Tuyllpark, maar ook over Entree hebben we het natuurlijk al vaak gehad. Dus als het goed is, leest u weinig nieuws. Aan de andere kant kan ik me ook voorstellen dat u met elkaar vindt - en dat deel ik ook eigenlijk wel dat we iets meer trots zouden kunnen uitstralen, dat we iets leesbaarder zouden kunnen vertellen 'wat hebben we nou het afgelopen jaar gedaan en waarom kunt u zo blij zijn met uw stad?'Als u mij vraagt waar ik dan naar kijk, is dat bijvoorbeeld op het gebied van economie. We hebben geen twee uur schorsing gehad dus we gaan niet met alle zeven man alle portefeuilles af, maar even als voorbeeld. lk denk dan aan het vestigingsklimaat dat we hebben kunnen verbeteren door meer arbeidsplaatsen, door meer bedrijven hiernaartoe te halen, maar dat hangt ook samen met de inzet op ondenrvijs en met de manier waarop we met bijvoorbeeld de projectontwikkelaars aan de slag zijn.

Dutch lnnovation Park is daar een mooi voorbeeld van, maar kijk ook bijvoorbeeld in de binnenstad. lk noemde de hijskranen al, maar ook de buurtvisie, door een van uw collega's al genoemd. Dat zijn voor mij al die kleine zaken waar ik ook iedere keer trots, samen met alle collega's, voor in de raad kom om te vertellen wat we aan het doen zijn. Daar meten wij het aan af. lk zie dit vooral als een uitnodiging om dat toegankelijker te maken, ook voor alle inwoners. Die oproep nemen wij heel erg ter harte. Om voor mijn portefeuille dan in ieder geval af te sluiten met de opmerking van de heer Mohammadian, die zei dat we niet zouden moeten zeggen 'Zoetermeer is de plek', maar'Zoetermeer moet de plek worden waar we trots op zijn'. Voozitter, ik wil u graag uitnodigen om heel goed om u heen te kijken naar al het moois dat de stad nu al te bieden heeft. lk ben namelijk al trots op Zoetermeer en dat zou u ook kunnen zijn. De voozitter: Dank u wel wethouder ledema. lk zie een interruptie van mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, dank u voozitter. Goed om te horen dat de trots zoals u die ook uitsprak over DlF, natuurlijk leeft bij deze wethouder. lk heb in mijn eerste termijn daar ook naar gevraagd en gezegd 'we zien allemaal positieve ontwikkelingen rondom DIF'. lk noemde al even het Experimenteerhuis en die groei over de afgelopen vijf jaar van het aantal studenten van de |CT-opleiding. Mijn vraag aan de wethouder was 'ziet u diezelfde positieve ontwikkelingen en vooziet u ook dat die trend zich zo blijft ontwikkelen? En hoe blijven we dat dan ook stimuleren?' De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voorzitter, op het gebied van ondenarijs is dat natuurlijk een vraag die de wethouder van Onderwijs veel beter kan beantwoorden dan ik, maar ik denk dat hierin ook wel de kern zit van ons antwoord op de vraag van de heer Van Gils. Waar zijn wij nou het trotst op? Dat zijn die zaken waar we samen hebben gewerkt, samen het verschil hebben kunnen maken. Wat maakt bijvoorbeeld het Dutch lnnovation Park of de Dutch lnnovation Factory tot zo'n succes? Niet dat er een bevlogen wethouder is, maar dat we met elkaar hebben gezegd 'we gaan daar niet alleen jagen op ondernemers, maar ook zorgen dat het openbaar gebied aansluit op wat daar gebeurt, dat we onderwijspartners zo goed mogelijk daarop integreren, dat we van onze kant in ieder geval een ontwikkelperspectief hebben op Bleizo dat echt aansluit op wat daar gebeurt en dat we proberen om alles wat er gebeurt zo goed mogelijk te verbinden met de rest van de stad op allerlei onderuerpen'. U noemde al het Experimenteerhuis. Dat is een heel mooie samenwerking met de portefeuille van collega Ter Laak. Dat zijn, denk ik, de momenten waarop je echt kunt stralen als gemeenteraad, waarop je als college voor de gemeenteraad kunt stralen en waarop inwoners ook echt het idee hebben 'hier zijn mensen met het goede voor de stad bezig'. Dat is waar ik dan zo trots van word.

lk voorzie dat we daar nog veel meer mooie dingen gaan doen.

24

Raad 17 juní2Q24

De vootzitter: Dank u wel. lk kijk rond, verder geen vragen? Dan dank ik wethouder ledema voor zijn termijn en ga ik over naar wethouder Weenrag. Wethouder Weerwag: Dank u wel voorzitter. Het werd al even gezegd door mijnheer ledema en natuurlijk ook door de heer Mohammadian, trots mogen jullie inderdaad ook zijn op het aantalwoningen dat we in 2023 hebben bereikt, want dat was sinds decennia niet zo hoog. Dat is ook mede door jullie tot stand gekomen want al die projecten zijn hier allemaal langsgekomen. Tegelijkertijd zien we ook mensen die zich zorgen maken om diezelfde woningaantallen. Dat klopt ook, want er is een groot tekort aan woningen. Daarom zijn er ook snel nieuwe woningen nodig, maar we denken ook aan andere woningtypes. lk kan u garanderen, het college heeft hier permanent de aandacht voor. We zetten ook veelal in op samenwerking met verschillende partijen. Denk aan onze ontwikkelaars m|n collega-wethouder ledema noemde ze ook al even - de bouwers, de beleggers, de woningcorporaties en onze zorgpartijen. Tegelijkertijd hebben we ook graag ingezet op jonge gezinnen, daar vroeg de PW al eventjes naar, 'zijn daar ook instrumenten voor à la een seniorenmakelaar, maar dan voor jongeren?' De maatregelen die we daar op dit moment aan het inzeften zijn, ztln gericht op de lange termijn.

U kunt onder andere denken aan de Huisvestingsverordening Woningbouw als aanjager, waar we op dit moment mee bezig zijn en waar we ook een plek vinden voor die doelgroepen. U kunt er onder andere aan denken dat we bezig zijn met de afwikkeling van de motie over de startersleningen. Daar ztln we naar aan het kijken, maar we denken ook aan friendscontracten, woningdelen en dat soort zaken. Dus daar is zekeraandacht voor. Andere huizen die wij hebben, zijn de Huizen van de Wijk. Dan kijk ik hier êven naar ChristenUnie-SGP. ln Seghwaert zijn we gestart met een project waarin we een pilot gaan draaien voor de komende twee jaar waarin we samen met onze partners kijken in die wijk dat zijn met name de maatschappelijke partners - naar'wat heeft die wijk echt nodig?'zodat we dat ook verder kunnen dupliceren naar de rest van de stad. Overigens bent u op 17 meijl. middels een memo geïnformeerd over die aanpak in Seghwaert. Voor wat betreft de LHN, de participatie bij de planontwikkeling. Wat venrachten we van de ontwikkelaars nu de Omgevingswet is ingegaan? Onder de Omgevingswet zijn we verplicht om aan te geven of er participatie wordt toegepast. En die participatie is verplicht als de raad in vele gevallen participatie heeft aangewezen. We hebben allemaal afgesproken, ook in dit coalitieakkoord, dat we participeren heel belangrijk vinden.

Dat gebeurt ook in heel veel gevallen waar een advies met instemming verplicht is. Al met alzal onderaan de streep de Omgevingswet niet heel veelverschil maken als het gaat om de kosten van de participatietrajecten bij de planontwikkeling omdat het nu eenmaal een verplichting is die we gewoon moeten uitvoeren. Voor zover mijn bijdrage voorzitter.

-

-

De voorzitter: Dank u wel wethouder Weenruag. Dan ga ik over naar wethouder Blansjaar.

Wethouder Blansjaar: Dank u wel voozifter en bedankt voor het beperkt aantal vragen dat ik heb gekregen. lk heb vragen van de PDvZ over de inkooprechtmatigheid. Daarvan kan ik zeggen: het inkoopproces wordt jaarlijks geactualiseerd zodat het voldoet aan de wettelijke regelgeving. Met de Europese aanbestedingen gaat het wel eens mis, zo is geconstateerd. Alle afiruijkingen met betrekking tot de onrechtmatige aanbestedingen worden per geval via een memo altijd aan de raad gemeld, zoals de laatste in oktober 2023. ln 2024 zijn er geen afiruijkingen geweest. Zoals aangegeven in de jaarrekening wordt de verplichtingsadministratie weer aangescherpt.

Verder kreeg ik nog even van D66 het positieve signaal dat we minder restatual hebben. We zijn hier op de goede weg en het bewonersberaad doet de rest. De prullenbakken zijn voor wethouder Van der Meer. Tot zover. De voorzitter: Dank, maar ik zie twee vragen. Eerst mijnheer Van Steenis.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u voorzitter. lk hoorde de wethouder iets uitleggen over de onrechtmatige inkoop, maar eigenlijk op een manier dat ik denk'het lijkt wel bijna desinteresse'. Dat zou ik haast zeggen, zo kwam het op mij over. lk ga ervan uit dat de wethouder toch even iets meer zijn best gaat doen dan alleen maar verwijzen naar de procedures die gevolgd zijn om te voorkomen dat we onrechtmatig inkopen. Klopt dat? De voorzitter: Wethouder Blansjaar

Wethouder Blansjaar: Dank u welvooaitter. Nee, dat klopt. We doen ons uiterste best om het proces

Raad 17 juni 2024

25

te verbeteren. Daar zijn we continu mee bezig en in 2024 is er ook nog niets misgegaan. De voorzitter: lkzag nog een interruptie van mijnheer Haak. Gaat uw gang.

De heer Haak (PDvZ): Ja, dank u wel voorzitter. Wij hadden al even gevraagd of bij het najaarsdebat de oplossing van het college al effect heeft. Kunt u dan toezeggen dat wij in ieder geval dan ook te horen krijgen of dat inkoopproces verbeterd is? De voorzitter: Wethouder Blansjaar

Wethouder Blansjaar: Dank u wel voozitter. We houden jullie op de hoogte, ja. De voorzifter: Akkoord. Voldoende? lk zie geen reactie meer. Anderen nog? Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter. lk wil toch aan de heer Blansjaar ook concreter vragen: hoe kijkt hij nu terug op het effect van het beleid dat de afgelopen jaren is gevoerd? U heeft een aantal ook wel wat spannende ondenrtrerpen in de portefeuille gehad met cultuur waar het een en ander op is gebeurd, met afual waar het een en ander is gebeurd. Hoe kijkt u er nu op terug hoe dat in 2023 is gelopen? De voozitter: Wethouder Blansjaar.

Wethouder Blansjaar: Dank u welvoozitter. Het inwonersberaad. Dat is natuurlijk helemaal een spannend ding. Dat is nu aan het lopen. Het proces is heel zorgvuldig voorbereid. Daar zijn jullie ook allemaal in meegenomen. Over een paar weken weten we de uitslag en dat is heel positief verlopen, heel fijn verlopen. Alleen inhoudelijk weet ik natuurlijk niet hoe het verder is gegaan. Wat betreft cultuur zijn we bezig met De Boerderij en het Nationaal Videogamemuseum dat waarschijnlijk naar het Stadhuisplein zal komen en we krijgen het erfgoedcentrum waar u pas over geïnformeerd bent. Dus we zijn daar wel druk mee bezig. De voozitter: lk zie verder... Mijnheer Van Gils? De heerVan Gils (WD): Ja. Toch ook nog even het volgende, en ik stel de vraag aan u, maar natuurlijk zo dadelijk aan de rest van het college even goed. Dit zijn feitelijke observaties van wat er is gebeurd. Maar hoe kijkt u erop terug? Was dat effectief? Zrln er dingen gebeurd die aanleiding zijn geweest om toch anders naar beleid te gaan kijken over hoe we iets moeten aanpakken? Zijn die signalen er iiber-

haupt? De voorzitter: Wethouder Blansjaar

Wethouder Blansjaar: Dank u wel voorzitter. Als ik u goed begrijp, ik vond ze in ieder geval heel effectief. Er is heel prettig gewerkt en er is ook heel goed gewerkt. Zeker bij het hele participatieproces waar een meetlat is ontwikkeld vorig jaar. Het was een schoolvoorbeeld van hoe het eigenlijk moet zijn, hoe ook de ambtenaren daarmee gewerkt hebben. De vootzitter: Verder geen andere vragen? Dan dank ik wethouder Blansjaar voor zijn bijdrage en ga ik door naar wethouder Van der Meer.

Wethouder Van der Meer: Dank u wel. lk haak even in op waar wethouder ledema gebleven was, bij de DlF, want er zijn nog meer plekken waar we goed samenwerken. Dat is onder andere op kenniseconomie en sterk techniekonderwijs. We zijn vanuit de Stuurgroep Sterk Techniekondenrrrijs, waarin ook een aantal bedrijven zit en waar ik ook aan meedoe, en met de kopgroep vanuit Kenniseconomie bezig te kijken hoe we steeds meer kunnen zorgên dat jongeren techniek kiezen en dat er ook een plek komt waat ze kunnen oefenen - dat is nog echt in een beginstadium, maar daar maken we vorderingen in en dat we zorgen dat er doorlopende leerlijnen zijn. Dus er worden vanuit het mbo op de basisschool al lessen gegeven, zodat mensen kunnen kijken 'is dat wat voor mij?' Daar ben ik trots op. lk ben ook trots, en dan kom ik op de combinatie ondenruijs en jeugd, dat we in 2023 zijn gestart met de behandelonderwijsgroep en dat we verdergegaan zijn met de pilot bij De Musketier waar we de jeugdhulp bij de cluster 4-school naar binnen hebben gebracht. lk noem ze even, want eigenlijk is het natuurlijk treurig voor de ambtenaren uit mijn portefeuille die heel erg hard hun best doen dat alles wordt overschaduwd door die vreselijke tekorten die we hebben. Daar kunnen we gewoon niet omheen. Die

26

Raad 17 juni2024

zijn afschuwelijk. We hebben daar vorige week maandag uitgebreid over gesproken, dus ik zal niet alles herhalen. Er komen in ieder geval voor het reces twee stukken naar u toe die u na het reces kunt behandelen. Een van de twee heet Project Hervormingsagenda Jeugd en daarin nemen we een aanloop om flink te reorganiseren op allerlei fronten. Dat is een flink pak dus het is frjn dat u dat voor het reces krijgt. Dan kunt u zich echt even in dat hele visiedocument verdiepen, want daarna komt er een aantal vragen aan u om ons opdrachten te geven om de volgende stappen te zetten. ChristenUnie-SGP vroeg naar de gezinshuizen. De gezinshuizen zijn vooral een regionaal ondenruerp van gesprek waar we druk mee bezig zijn. U heeft op 4 juni jl. de laatste regiovisie gekregen. Daarin staat behoorlijk wat over de gezinshuizen. Er staat een stuk in over de aantallen. Dat is wat verouderd omdat voor de regiovisie de getallen uit het CBS van 2022 worden gebruikt, maar een heleboel andere dingen zijn heel erg goed bijgehouden. Als u daar doorheen bladert op het gebied van gezinshuizen en u heefi nog vragen daarover, krijg ik die graag van u. Dan kunnen we daar nader op ingaan. De voorzitter: Wethouder Van der Meer, ik heb u dit even laten afhandelen want dat leek me handig. Maar de heer Duiven heeft een interruptie. Mijnheer Duiven. De heer Duiven (WD): Ja, ik moet het filmpje even terugdraaien.

Vorige week is aangekondigd dat dat dikke pak met informatie dat wij voor het zomerreces krijgen, raadsvoorstellen zijn. lk denk dat het goed is om hier, nu het toch is genoemd, even te bevestigen dat het raadsvoorstellen zijn die we tegemoet kunnen zien. De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Er komen twee raadsvoorstellen. De ene gaat over de dingen die we nu in de crisisorganisatie aan het bespreken zijn. Die heb ik nog niet. De andere is een visie. Bij die visie leggen we een heleboel uit over hoe het allemaal in elkaar steekt en daar zit een raadsvoorstel bij om daarin stappen te maken. Die heb ik vandaag goedgekeurd dus die komt volgende week in het college en daarna naar u toe. Dan ga ik even naar LHN. Zijvroeg wat het servicebureau geholpen heeft bij de kostenbesparing. Dat bestaat er vooral uit dat het servicebureau eind vorig jaar, dus eigenlijk in de tweede helft, toen we wisten dat het zo ontzettend veel harder aan het stijgen was dan wij dachten, een heleboel data en analyses gemaakt heeft voor het programmabureau. Het programmabureau bestaat uit ambtenaren van de verschillende gemeenten die met elkaar bezig zijn om de kostenbesparingen tot stand te brengen. Het servicebureau heeft daar een heleboel gegevens en data voor aangeleverd. Daaruit zijn negen actielijnen gekomen. Van de negen actielijnen worden er vier nog in '24 gestart en vijf in '25. Als het goed is, krijgt u ook dat stuk vanuit de regio, want dat is een gezamenlijkheid, nog voor het reces. lk denk dat ik u voor het overige alleen maar kan vertellen wat ik vorige week ook al aan u allemaal heb uitgelegd.

Dan ga ik even naar de dienstverlening. Daarvan zegt u 'kunnen we daar ieder jaar over praten?'Ja, wat mij betreft wel, u gaat over uw eigen agenda. Als u nu iets wilt hebben om over te praten, denk ik dat het het handigste is dat u eens goed kijkt naar 3 april jl. 3 april jl. heb ik u namens het college de Stadspeiling gestuurd. Daar zitten een heleboel straten in van alle ondenrerpen waar we de Stadspeiling over houden, waaronder ook de dienstverlening. Dus er is niets wat u tegenhoudt om ieder jaar als wij de Stadspeiling naar u toe sturen, die gewoon op de agenda te zetten en te zeggen 'we willen het daarover hebben'. lk kan niet over uw agenda gaan, dus u moet met elkaar bekijken of u daarover wilt praten. De voorzifter: Wethouder Van der Meer, ik zie eerst een interruptie van de heer Meijroos en dan van

mijnheer Louw. De heer Meiiroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Misschien ga ik voor mijn beurt, zeg ik tegen je collega Louw, maar hoor ik de wethouder zeggen 'de motie is oké. Als jullie daar rapportage over willen hebben ieder jaar, is dat oké?' Of doet u de toezegging 'laten we er eerst maar naar aanleiding van die aanbeveling dat gesprek met elkaar daarover voeren'. De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: lk ga geen andere rapportages maken, tenminste, dat was niet mijn bedoeling, dan wat er in de Stadspeiling gemeten wordt. Wij hebben geen geld om nog meer rapportages te

Raad 17 juni2024

27

organiseren. Die Stadspeiling krijgt u ieder jaar. U heeft hem in april voor het laatst gekregen over '23. Die is eind '23 gedaan en die krijgt u altijd aan het begin van het jaar. Die heeft u nu in april gekregen. Als u het wift agenderen, gaat u vooral uw gang. Dan agendeert u het en dan vind ik het heel gezellig om met u. . . Maar ja, mijnheer Louw, u gaat weg, wat wilt u nu eigenlijk? De vootzitter: lk ga eerst even naar de heer Louw toe want die had wel een interruptie.

De heer Louw (PvdA): Dank u voorzitter. lk denk dat de heer Meijroos een andere vraag stelde, maar ik ga even mijn eigen vraag stellen, want u zegt 'als u het wilt als raad, dan kunt u het agenderen'. Maar wilt u het ook als college? Dienstverlening staat hoog in het vaandel van deze gemeente, ook bij u. Dus u kunt ons nu vragen om het elk jaar te agenderen. Dan zou de Stadspeiling best een goed middel kunnen zijn, maar u kunt ook zeggen 'als ik die Stadspeiling naar u toestuur, dan agendeer ik als college dat we het daarover hebben'. De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Volgens mij is dat niet hoe het gaat. lk kan helemaal niets agenderen. lk kan u raadsvoorstellen sturen en memo's en u kunt ze op de agenda van uw eigen raad zetten. lk ga niet over uw agenda, maar als u het erover wilt hebben, kom ik wel hoor. De voozitter: De heer Meijroos.