Notulen raad 17 februari 2025 - vastgesteld

Slimme, eenmalige investeringen kunnen juist bijdragen aan een financieel gezonde stad op de lange termijn. Denk aan het verduuaamen van gemeentelijk vastgoed, waardoor energiekosten dalen,

of het overnemen van problematische schulden zoals Arnhem doet, zodat mensen sneller uit de armoede komen en dure hulpverlening voorkomen wordt. De voorzitter: Mijnheer Boerboom, een interruptie van mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u welvooaitter. Kan mijnheer Boerboom zich onze motie De kost gaat voor de baat uit herinneren die ik heb ingediend toen we het al eerder over de bezuinigingen hadden? En heeft mijnheer Boerboom die motie toen gesteund? Hij werd in ieder geval aangenomen en daar stond ongeveer hetzelfde in als wat mijnheer Boerboom net zei.

32

Raad 17lebruari2025

De voorzitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Zeker voozitter, wij hebben die ook absoluut gesteund. Alleen moeten wij constateren dat er tot op heden nog niets ligt en ik vind het nu toch wel spannend worden of we straks bij het voorjaarsdebat inderdaad een lijst van investeringen krijgen waarmee we structureel geld kunnen besparen. De voorzitter: Mevrouw Brouwer nog behoefte? Gaat u verder, mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. Dit soort maatregelen versterken niet alleen de stad, maar zorgen er ook voor dat we minder hoeven te bezuinigen. Hiervoor dient Groenlinks de motie lnvesteren in een sluitende begroting in, samen met D66 en de PvdA. Daarnaast, voozitter, mag het rijk niet wegkomen met het afschuiven van taken op gemeenten zonder daar financieel de verantwoordelijkheid voor te dragen. Het recent uitgekomen rapport Groeipijn van de Commissie Van Ark is daarin glashelder; gemeenten krijgen structureelte weinig geld voor jeugdzorg. Zoetermeer heeft recht op deze middelen en we zouden niet nu al moeten snijden in voozieningen, tenruijl het rijk zijn verantwoordelijkheid nog niet is nagekomen. Ook zullen er de komende maanden onderhandelingen volgen tussen de VNG en het rijk. Daarom roepen we het college op om geen onnodige schade aan de stad toe te brengen en het recht dat we hebben op deze middelen in de voorjaarsnota in te boeken. Hiervoor dient GroenLinks de motie Verantwoordelijkheid van het rijk niet afiarentelen op de stad in, samen met D66 en PvdA. Daar wil ik het in eerste termijn bij laten. Dank u wel. De voorzitter: lk zie een interruptie van de heer Markes, gaat uw gang.

De heer Markes (ZólZoetermeer): Dank u wel voozitter. Als ik de motie goed heb gelezen, en dat heb ik, wordt er voorgesteld om onze begroting sluitend te maken middels de reserves die wij hebben. De begrotingsregels stellen dat we maar 10o/o van onze reserves mogen inzetten om structurele tekorten te dekken. Dat is niet gênoeg om het komende ravijn op te lossen. lk was even benieuwd hoe de heer Boerboom daartegen aankijkt. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. Daar zijn we natuurlijk allemaal van op de hoogte en dat is ook niet wat ik beoog. Als je het rapport leest, en ik heb ook eerder met de wethouder contact daarover gehad, zou dat Zoetermeer ongeveer rond de € 6, € 7 à € 8 (miljoen) opleveren. lk hoop dat hij daar op een later moment nadere duiding aan kan geven. Dat bedrag zou ik nu in de begroting opzij willen zetten omdat we daar volgens het rapport recht op hebben. lk zou het heel erg zonde vinden als we daar nu al bezuinigingen voor zouden reserveren. Mevrouw Brouwer deed daar vorige week de suggestie over om eventueel optioneel een pakket op te nemen. Daar heeft mijn fractie ook over nagedacht, maar ik vind het zelf niet wenselijk want als we dat doen, gaan we toch venuachtingen wekken en voor onrust zorgen in de stad. Dat zouden wij graag willen voorkomen. Daarom kiezen wij voor deze optie, De voorzitter: De heer Markes, gaat uw gang.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Oké. Dank u wel voor de nadere uitleg. Mag ik dan constateren dat het deel van het verzoek waarin staat dat we de begroting sluitend gaan maken middels inzet van de reserves hem niet gaat worden? De voorzitter: Mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Nee, voorzitter. Volgens mij gaat het hem wel worden, maar niet voor het volledige tekoÉ in de begroting. Het gaat hem worden voor dat deel, mochten wij uiteindelijk geen geld krijgen van het rijk. Maar ik ga ervan uit dat dit college, deze raad en de burgemeester zich nog steeds fanatiek blijven inspannen zodat dat geld gewoon naar ons toe zal komen. Eigenlijk vind ik ook wat in dat rapport staat nog steeds te weinig, maar wel het absolute minimum waar we op moeten inzetten.

Raad 17 Íebruari2O25

33

Motie nr. 2502-10 ingediend door GroenLinks, D66, PvdA lnvesteren in een sluitende begroting "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 17 februari 2025; constaterende dat: Zoetermeer voor moeilijke keuzes staat om de begroting sluitend te maken;

o r o .

het college eerder de 'inventarisatienota bezuinigings- en dekkingsmogelijkheden' naar de raad heeft gestuurd, waarin enkel opties worden genoemd om te bezuinigen of inkomsten te verhogen; de gemeente financieel nog altijd beschikt over aanzienlijke eenmalige reserves; eenmalige investeringen kunnen bijdragen aan het aanpakken van stedelijke uitdagingen en op de lange termij n structu rele besparingen opleveren ;

overwegende dat: het behoud van de leeÍbaarheid prioriteit moet hebben en uitsluitend snijden in uitgaven of inkomstenverhoging dit onder druk zet; de recente MKBA-analyse van Meerzicht aantoont dat gerichte investeringen structurele baten opleveren, ook financieel voor de gemeente; Zoetermeer vaker investeringen heeft gedaan die in de toekomst structureel baten opleveren (bij de ontwikkeling van de Entree worden de kosten gedekt met toekomstige ozb-inkomsten) ; er gedacht kan worden aan verschillende mogelijkheden om met eenmalige investeringen structureel te besparen, zoals: uitbreiding van het programma IPTA; schuldopkoop naar voorbeeld van Arnhem; verduurzaming van gemeentelijk vastgoed; het toepassen van erfpacht in het grondbeleid;

r

.

r .

-

verzoekt het college: . brj de Voorjaarsnota2O2S met concrete voorstellen te komen voor eenmalige investeringen (maximaal drie jaar) die op termijn structurele besparingen of inkomsten genererên; . hierbtj zoveel mogelijk aan te sluiten bij de doelen van Zoetermeer 2040; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2502-11 ingediend door GroenLinks, D66, PvdA Verantwoordelijkheid van het rijk niet afinentelen op de stad "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 17 februari2O25; constaterende dat: o de onafhankelijke deskundigencommissie onder leiding van Tamara van Ark in januari 2025 hel rapport'Groeipijn' heeft gepubliceerd, waarin het rijk wordt geadviseerd om gemeenten financieel te compenseren voor de uitgaven in de jeugdzorg; o het rijk tot op heden geen concrete toezeggingen heeft gedaan naar aanleiding van dit advies; . de gemeente Zoetermeer momenteel beschikt over voldoende eenmalige reseryes; overwegende dat: . het niet de verantwoordelijkheid van de gemeente is om tekoÉen op te lossen die veroozaakt worden door onvoldoende financiering vanuit het rijk; . Zoetermeer recht heeft op adequate financiering vanuit het rijk en het onnodig is om uit voorzorg te snijden in essentiële voozieningen en ondersteuning voor inwoners;

veaoekt het college:

.

r r

de uitkomsten van het rapport'Groeipijn'te vertalen naar de financiële situatie van Zoetermeer en de extra inkomsten in te boeken bijde Voorjaarsnota 2025; indien bij de begroting voor 2026 er nog geen toezeggingen vanuit het rijk zijn gedaan de begroting sluitend te maken middels inzet van de reserves; actief richting het rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) te pleiten voor het naleven van de uitkomsten van het rapport'Groeipijn';

34

Raad 17 Íebruari2025

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel. lk kijk rond. Verder zijn er geen interrupties. Dan dank ik mijnheer Boerboom voor zijn eerste termijn en ga ik over naar de heer Smits.

De heer Smits (PW): Dank u wel voorzitter. Er staat de gemeente Zoetermeer een grote, financiële uitdaging te wachten. We willen allemaal graag weten, volgens het agenderingsverzoek, op welke ondenrverpen welof juist niet kan worden bezuinigd. Kan de gemeente ergens meer inkomsten genereren, of juist niet? Wat zijn de ondenuerpen die bespreekbaar of juist onbespreekbaar zijn? Zo is bekend dat onder andere jeugdzorg en WMO grote kostenposten zijn. Hier zijn we ook al enige jaren druk mee bezig, om te kijken hoe dat met minder kan, zonder dat het grote gevolgen heeft voor de cliënten. Ook alwordt al een tijd gesproken over de ravijnenjaren en kan men al rekening houden met het ergste, wij zijn welvan mening dat iedereen die hier last van zal krijgen op tijd aangekondigd... Even kijken hoor, de zin klopt niet helemaal. ledereen die last zal krijgen van de aangekondigde bezuinigingen moet tijdig op de hoogte worden gebracht van deze zaak. Handig is het ook om inzicht te hebben in wat voor gevolgen een bezuiniging voor de langere tijd heeft. Denk hierbij bijvoorbeeld aan onderhoud van gebouwen of wegen, zodat een bezuiniging niet later als dubbele kosten terugkomt. Ook is het handig om een overzicht te krijgen waarin alles goed en duidelijk op een rij komt te staan zodat we hier duidelijk en makkelijker een keuze uit kunnen maken.

Daarom zullen wij ook een van de moties van de PvdA mee indienen. Zelf hebben we geen motie, maar toch wil ik even gebruik maken van deze tijd. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Smits voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de heer Velner.

Gaat uw gang. De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. Het moet me vanavond als eerste echt van het haÉ dat ik na afloop van het debat van de vorige keer zwaar teleurgesteld was in de coalitiepartijen omdat ze niet echt actief deel hebben genomen en hebben aangegeven te wachten waar het college mee kwam. Dat lijkt vandaag wel... De voorzitter: Mijnheer Velner, dat roept direct reactie op. Mevrouw Brouwer. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ten eerste hebben we buitengewoon actief deelgenomen aan het debat en ook meer aan het agenderingsverzoek voldaan dan enige andere partij, inclusief de indieners. De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Sorry daarvoor. Als we dan kijken naar de inkomstenkant hebben we echter beperkte mogelijkheden in tegenstelling tot het rijk. Zoals ik al heb aangegeven in mijn vorige termijn, zijn onze middelen zeer beperkt. We kunnen alleen maar draaien aan de ozb of heffingen. Dat heeft meteen gevolgen voor de portemonnee van de inwoners. Die hebben toch al een flinke achteruitgang van hun besteedbaar inkomen gehad de afgelopen jaren. Zoals in de commissie al aangegeven, zien we wel wat in miljonairsbelasting, waarmee je dan een deel van de voozieningen zou kunnen financieren. De korting in het Gemeentefonds betekent dat we ook verplicht zijn te kijken naar de uitgavenkant voor het indienen van een sluitende begroting. Dat betekent dat we een discussie krijgen over zogenaamde kerntaken. Als het aan ons ligt, gaan we vooral kijken naar de taken van de overheid waar we niet voldoende middelen voor krijgen, dan gaat het met name om de WMO en jeugdzorg. Vanavond hebben we daar ook een bijdrage over gehoord van Jong Perspectief. Wij zijn voor het voorjaarsdebat dus met name op zoek naar een ovezicht van taken die we als gemeente Zoetermeer uitvoeren voor het rijk, wat we daarvoor krijgen en wat ze ons zullen kosten. We moeten daar serieus werk van maken als het rijk blijkt niet verder over de brug te komen.

Een goed veÉrekpunt voor ons, zoals ik al in de commissie heb aangegeven, was Raden in Verzet. Dat het nu nog niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd, is jammer, maarwat in het vat zit... Daarnaast hebben

we natuurlijk nog steeds het rapport van de Commissie Van Ark en onlangs heeft een aantal WDwethouders in den lande al een oproep gedaan aan het kabinet dat er echt geld bij moet. Daar zijn we het als SP van harte mee eens. Als we dat niet doen, kunnen we alleen nog maar voozieningen afschalen. Heeft de wethouder al in

Raad 17 Íebruari 2025

35

beeld wat de aangegeven korting van 10-15o/o eventueel voor consequenties heeft voor individuele verenigingen? Zal dat echt consequenties hebben voor verenigingen zodatze in hun voortbestaan worden bedreigd? Het enige dat een vereniging nog kan doen, is contributieverhoging doorvoeren en dat zorgt natuurlijk weer voor een stapeling van maatregelen die het college natuurlijk wil voorkomen. De bezuinigingsmaatregelen die we al hebben aangegeven als SP waren bijvoorbeeld de citymarketing, onder andere, waarvan het effect nog steeds heel beperkt meetbaar is. Dan moet je vervolgens ook nog even kijken naar de ambtelijke organisatie of naar onszelf als raad, zoals ik heb aangegeven in de commissievergadering. De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mijnheer Van der Vlies. Gaat uw gang.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voozifter, ik ben nieuwsgierig. Mijnheer Velner noemt citymarketing en twee weken terug hoorden we dat ook al roepen door de PvdA. Om hoeveel geld gaat dat eigenlijk, dat budget voor citymarketing? De voorzitter: Mijnheer Velner, gaat uw gang.

De heerVelner (SP): Dat gaat inderdaad om heel beperkte bedragen, maar u heeft in de raad vanavond ook gehoord dat je over heel kleine bedragen heel grote discussies kunt krijgen. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voozitter, sorry, maar mijn vraag was: om hoeveel geld gaat het eigenlijk, dat budget voor citymarketing? De voorzitter: Mijnheer Velner. De heer Velner (SP): Dat bedrag heb ik nu even niet paraat. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies nog behoefte? Nee. Mijnheer Velner, gaat u verder.

De heer Velner (SP): Voor de ambtelijke organisatie kun je dan denken aan het verminderen van externe inhuur door deeltaken te bundelen en in plaats daarvan iemand daarvoor in dienst te nemen. Het is dan aan de externe om te bepalen of die die overstap wil maken of niet. Verder vindt de SP dat het aantal wethouders kan worden teruggebracht van zes naar vijf en denken wij aan een lagere raadsvergoeding en fractievergoeding, ook al gaf wethouder ledema aan dat dat nog niet echt mogelijk is. Maar ja, waar een wil is, is een weg. We willen in ieder geval niet constructief meedenken, zoals we in de commissievergadering ook al hebben aangegeven, over het verder kapot bezuinigen van voozieningen. Het geld is er in Nederland, maar de landelijke politiek moet daar een andere keuze in maken. Dus ter afsluiting: laten we beginnen bij onszelf. We winnen op die manier het vertrouwen van onze inwoners terug, het vertrouwen dat bij de inwoners toch al heelerg laag is. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Velner voor uw eerste termijn. lk ga over naar mijnheer Zamani. De heer Zamani (D66): Dank voorzitter. Bezuinigingen zijn onvermijdelijk, maarwe gaan Zoetermeer niet kapot bezuinigen. Het rijk schuift taken

door zonder voldoende middelen en wij laten onze inwoners daar niet voor opdraaien. Onze voorzieningen, zorg, sport, cultuur en veiligheid zijn geen luxe, maar zijn essentieel. We moeten slim keuzes maken. lnvesteren in groen en duurzaamheid, ook al werd dat net niet bevestigd, bespaaÉ op lange termijn kosten. Als je zonnepanelen neemt, levert dat gewoon geld terug en bespaart over tien, vijftien jaar heel veel kosten. Dat geldt ook voor de gemeente. Minder bureaucratie betekent meer resultaat. lnwoners moeten kunnen meebeslissen over hun stad. Daarom dienen wij twee moties mede in. lnvesteren in een sluitende begroting en Verantwoordelijkheid van het rijk niet afiarentelen op de stad, de moties van Groenlinks. Laten we niet afbreken, maar bouwen aan een heel mooie stad, een markante stad. Dank u welvoozitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Zamani. Mevrouw Bink, eerste termijn.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. ln de commissievergadering heeft

36

Raad 17 februari2025

Zoetermeer Vooruit al aangegeven nog niet te willen bezuinigen. Wij willen zo lang mogelijk wachten. De motie van de WD hebben we toen wel mee ingediend, Geen lastenvezwaring voor inwoners, dit staat bovenaan ons lijstje. Daar gaan we voor als Zoetermeer Vooruit. Zoetermeer Vooruit zou het eigenlijk hierbij willen laten, maar er zijn best veel moties ingediend. De moties laten we na de reactie van de wethouder nogmaals passeren om onze mening over de moties te geven. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Brouwer heeft een interruptie. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Misschien kan mevrouw Bink nog even uitleggen wanneer we dan wel zouden kunnen bezuinigen. De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, dank u wel voor de vraag. Wanneer we wel kunnen bezuinigen? Misschien dat we als we het lijstje een beetje compleet hebben, als we ook weten wat het college precies wil doen, beter onze keuzes kunnen maken. De voorzitter: Mevrouw Brouwer Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Maar u beseft wat er dan gebeurt met de begroting van volgend

jaar? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): lk denk dat het niet zoveel uitmaakt of we nu al gaan praten over bezuinigingen en alles gaan indienen. We kunnen ook gewoon het hele pakket totaal pakken en dan ons besluit nemen. We weten heus wel dat we moeten bezuinigen, maar wij willen gewoon zo lang mogelijk wachten want wij hopen nog steeds, en misschien is dat tegen beter weten in, dat er toch nog iets naar ons toe komt. De voozitter: Dank u wel voor uw eerste termijn. Mijnheer Van der Vlies. De heer Van der Vlies (26l Zoetermeer): Dank u voorzitter. Bij de vorige bezuinigingsronde in 2019 zat 26lZoelermeer in de oppositie. We waren zeer teleurgesteld toen bleek dat die bezuinigingen al volledig

waren ingevuld door de toen zittende coalitiepartijen en dat er dus geen sprake was van keuzes maken samen met de raad. Nu we opnieuw voor grote bezuinigingen staan, opnieuw gedwongen door het rijk, zijn we dat niet vergeten. We zijn dan ook zeer tevreden met de open houding van het college dat vorig jaar april al een groslijst van mogelijke bezuinigingen heeft gepresenteerd. Meer dan tevreden zijn we over de uitnodiging van het college aan de raad om richting te geven aan de bezuinigingen door moties in te dienen bij het voorjaarsdebat van 2024 en dat expliciete vezoek deed het college vorig jaar mei. Zól Zoetermeer is toen ingegaan op dat vezoek en heeft een richtinggevende motie ingediend. Die motie vraagt het college om terughoudend te zijn met bezuinigingen die de bestaanszekerheid van onze meest kwetsbare inwoners bedreigen. Die motie is in juni vorig jaar met een ruime meerderheid aangenomen, waarvoor dank aan de collega's. De vootzitter: Mijnheer Van der Vlies, een interruptie van mevrouw Van Damme. Gaat uw gang.

Mevrouw Van Damme (SP): Dank u wel voorzifter. lk vraag me eigenlijk af: wat verstaat u onder bestaanszekerheid van de zwaksten onder ons? Als ik u goed hoorde. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies. De heerVan derVlies (ZólZoetermeer): Volgens mijzit dat al een beetje in hetwoord hè? De zekerheid van het bestaan. Dus 'heb je voldoende om je leven goed te kunnen leven?' De voorzitter: Mevrouw Van Damme.

Mevrouw Van Damme (SP): Dank u wel voozitter. Het kan wel in het woord zitten, maar ik vraag eigenlijk wat u of uw partij eronder verstaat want dan weten we misschien welke kant u opgaat richting de

Raad 17 februari 2025

37

bezuinigingen De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dat weten we nog niet want we hebben toen afgesproken dat we richtinggevende moties zouden indienen en dat hebben we gedaan en die motie is aangenomen. Daarbij gaat het erom dat het college goed rekening houdt met de bestaanszekerheid van mensen die op het randje leven. Dat geldt dus ook voor mensen die bijvoorbeeld net iets meer verdienen dan de minst verdienenden, maar daardoor geen recht hebben op allerlei steun, subsidies en toeslagen. Die zijn ook af en toe in nood. De wethouder is daar heel goed mee bezig. Dat heeft te maken met die bestaanszekerheid; hoe zeker ben je van je bestaan, hoe zeker ben je om door te kunnen leven op de manier zoals je leeft? De voozitter: Gaat u verder

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): We venryachten veel van de maatregelen op het gebied van jeugdzorg. Maar de vertaling van die maatregelen in financiële besparing zal tijd vergen en dus niet op korte termijn veel kosten verminderen. Om de nodige verbeteringen door te voeren, ligt het voor de hand dat we juist het voorveld van jeugdzorg, daarmee bedoel ik de mogelijkheden voor jeugd om te kunnen spelen, te kunnen sporten, om aan een hobby te kunnen doen, zoveel als mogelijk in stand houden. Voorzitter, ik zeg dus niet dat we daar niet op kunnen bezuinigen of dat we bezuinigingen daarop uitsluiten, maar wat Zól Zoelermeer betreft, kunnen we wel zorgen dat er voldoende van het voorveld in stand blijft om de doelen te bereiken, inclusief de financiële besparingen die daaraan vasthangen. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies, een interruptie van mevrouw Bout. Gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Sorry, ik was vergeten weer in te klokken. Betekent dat dat u de motie van de PvdA steunt? U wilt volgens mij hetzelfde als wij, als ik het zo hoor. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, ik weet niet of wij hetzelfde willen als de PvdA. Maar dat gaat volgens mij over de motie Als het kan wacht er dan mee. Voorzitter, die steunen wij niet want daar staat in dat we niet op jeugdzorg willen bezuinigen, tenrvijl we juist wel op jeugdzorg willen bezuinigen. Heel stevig zelfs. We willen de beweging in gaan zetten waardoor ouders en het netwerk opnieuw geactiveerd worden, zodatze zelf weer meer hulp gaan bieden, in plaats van dat het altijd zorg moet zijn. Dus in plaats van psychologiseren en medicaliseren, willen we weer gaan normaliseren. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies, nog een interruptie van mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja voozitter, ik begrijp mijnheer Van der Vlies helemaal niet. De PvdA is het eens met het huidige beleid in de jeugdzorg en we moeten inderdaad normaliseren en we moeten inderdaad bezuinigen. Dat heb ik ook in de motie gezegd. Dat zegt de PvdA zelf ook aljaren. Alleen ik stel voor: laten we nu deze bezuinigingen die we al doen, die al lopen, de kans geven zonder dat we dan in het voorjaarsdebat in 2025 nog extra gaan korten. Dat is wat de motie bedoelt. Volgens mij hoorde ik u dat ook zeggen 'laten we doorgaan met wat we doen, maar laten we kijken of we de impact kunnen beperken of gelijk kunnen houden met de inzet die we nu hebben'. Klopt dat? De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Nee voozitter, dat klopt niet. ln de motie staat'nieuwe bezuinigingen gezien de lopende projecten voor jeugdzorg en WMO te vermijden of te beperken'. Wat mij betreft is dat niet aan de orde want we willen juist wel bezuinigingen op jeugdzorg. Dat is € 100 miljoen per jaar. Natuurlijk willen we daarop bezuinigen. De voorzitter: Mijnheer Zamani, gaat uw gang.

De heer Zamani (D66): Ja voorzifter, dank. We zijn het helemaal eens met de weg die de wethouder is ingeslagen, dus daar niets over. Maar mijnheer Van der Vlies zeg 'we gaan flink bezuinigen op de

38

Raad 17 februari 2025

jeugdzorg'. Hoe rijmt u dat met wat de inspreker van Jong Perspectief net heeft gezegd over'pas nou op met bezuinigen op die jeugdzorg, zoÍg q nou niet voor dat die kosten keihard terugkomen'? Wat zegt u daarop? De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, ik probeerde uit te leggen dat we niet zomaar kunnen bezuinigen op jeugdzorg, al zouden we willen, want jeugdzorg is zo geregeld dat we gewoon de rekening moeten betalen omdat we juist heel weinig sturingsmogelijkheden hebben. Daar is men nu mee bezig, om dat te veranderen. De maatregelen, de beweging die in gang wordt gezet, is de beweging van zorg terug naar hulp. Dus veel meer in het voorveld doen. Dat heb ik net in mijn spreektekst ook gemeld. Het is een logisch gevolg dat het handig is om dat voorveld intact te houden. Als we dat voorveld intact houden, kunnen we die beweging maken van dure zorg naar minder dure hulp en de ouders in het netwerk veel meer activeren. Dus dat wil niet zeggen dat we zomaat kunnen bezuinigen op zorg of dat wij hier gaan bezuinigen op zorg, of dat ik dat zou bepalen. lk denk alleen dat we dat allemaal al jaren willen, maar dat kan alleen via de maatregelen door eerst op de juiste wijze te handelen. Dan moet dat op een gegeven moment geld gaan opleveren. De voorzitter: Mijnheer Zamani nog?

De heer Zamani (D66): Ja heel graag voozitter. De heer Van der Vlies nuanceert zijn woorden gelukkig want wij schrokken ervan. Hij had het net over enorm bezuinigen en over € 100 miljoen, tenrijl dat volgens mij niet de weg is die de wethouder inslaat. Dus ik ben blij te horen dat hij helemaalvoor is, dus voor wat de heer Wilms net heeft gezegd over preventief voorkomen van enorme kosten. Dank u. De vootzitter: Mijnheer Van der Vlies nog en dan ga ik even terug want er zijn nog twee interrupties. Of wilt u daar niet meer op reageren? Dan ga ik naar mevrouw Van Damme en dan naar mevrouw Bout.

Mevrouw Van Damme (SP): Ja, dank u wel voorzitter. Het hoeft niet meer want ik ben het helemaal met mijnheer Zamani eens. Die maaide het gras al voor mijn voeten weg. Bedankt. De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): lk ben het ook met mijnheer Zamani eens, dus ik schrok dat mijnheer Van der Vlies zei 'wij willen nieuwe bezuinigingen', tenrijl hijvervolgens zei 'ik wil het voorveld intact houden'. lk weet niet precies hoe die twee met elkaar rijmen en ik heb het gevoel dat de PvdA het eens is met mijnheer Van der Vlies, maar mijnheer Van der Vlies niet met de PvdA. Dus ik zit eigenlijk met een heel groot vraagteken boven mijn hoofd waarom we nu niet dezelfde taal spreken. Wij willen ook de bezuinigingen die al gelden intact houden. Dat wilt u ook. U wift ook de bezuinigingen die we al doen, doorzetten. Daar zijn we het met u eens. Alleen hebben wij het niet over nieuwe bezuinigingen. Hoe gaat u dan het voorveld intact houden als u nieuwe bezuinigingen wilt toestaan? Want dat bijt elkaar volgens mij. De voorzitter: lk geef mijnheer Van der Vlies nog gelegenheid te reageren en dan stel ik voor dat hij verdergaat met zijn termijn.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u voorzitter. lk denk dat we wel degelijk dezelfde taal spreken of dat u wel degelijk begrijpt wat ik bedoel. Er zijn natuurlijk altijd mogelijkheden waar bijvoorbeeld dingen dubbel gaan of waar we dingen efficiënter kunnen inrichten. Dus we gaan dat helemaal niet uitsluiten. Daarom zijn we het er ook helemaal niet mee eens dat we niet gaan bezuinigen want als er kansen zijn om wel ergens wat vandaan te halen, zonder dat het het voorveld beschadigt of zo beschadigt dat we daar niet langer onze doelen mee zouden behalen, kan dat wel. Dus in dat opzicht zijn we het niet eens met de motie. Het is voor ons echt van belang dat die beweging naar normaliseren op gang komt. Als we met zijn allen kijken hoe we kinderen kunnen helpen, in plaats van zorg te verlenen, en daardoor de kans krijgen om te bezuinigen op het gepsychologiseer en gemedicaliseer, wil ik meteen toeslaan. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat met uw betoog. Gaat uw gang

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): ln de afgelopen maanden is er niet veel veranderd sinds dat

Raad 17 Íebruari 2025

39

voorjaarsdebat van juni vorig jaar. We wachten nu op een ingekorte lijst van mogelijke bezuinigingen waaruit de raad, met ongetwijfeld wisselende meerderheden, keuzes kan maken. Vooropgesteld dat we niet willen bezuinigen, dat willen we in principe geen van allen, zijn de tekorten waar het rijk ons mee opzadelt dermate groot, dat we dat niet even kunnen opvullen met een beetje spaargeld. Al het geld van de gemeente Zoetermeer is opgebracht door de belastingbetaler. De Zoetermeerse belastingbetaler venrtracht dat wij dat geld verantwoordelijk beheren. We zien dat de inkomsten structureel zullen dalen. We willen die rekening niet vooruitschuiven naar een volgend college. Zól Zoelermeer wil niet weglopen voor de verantwoordelijkheid om daar scherpe keuzes in te maken. Tot zover de eerste termrjn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Vlies. Nog een interruptie van mevrouw Bout? Kort.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, u vroeg daarstraks aan mijnheer Velner'hoeveel bespaart u op citymarketing?' Had u het zelf opgezocht? De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Jazeker Mevrouw Bout (PvdA): € 594.000,00 kunnen we daarop bezuinigen De voorzitter: Maar dat doet u wel via de voozitter, mevrouw Bout. Mevrouw Bout (PvdA): Excuses, zeker! De voorzitter: Mevrouw Bout heeft het woord.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel voozitter, excuses. € 594.000,00 kunnen we daarop bezuinigen Dat zou een mooie eerste klapper zijn op weg naar € 15 miljoen. Vindt u niet? De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Nee, ik vind dat zeker niet. De vootzitter: lk stel me voor dat we hier niet zomail uitkomen. lk kijk even rond. Als er geen andere interrupties zijn, dank ik mijnheer Van der Vlies voor zijn eerste termijn. Dan ga ik naar mevrouw Sandifort voor haar eerste termijn, gaat uw gang. Mevrouw Sandifort (WD): Dank voorzitter. lk val maar met de deur in huis: wij steunen vanavond geen moties die worden ingediend. Het zal geen verrassing zijn. Zoals ik vorige week al zei: wij willen bezuinigingen integraal bekijken, in samenhang besluiten nemen en ook samen besluiten nemen en goed overzicht houden op eventuele stapeleffecten. Hier en daar al een specifiek hekje plaatsen, zien we dus niet zitten. Daar maken we het onszelf alleen maar moeilijker mee. Het duurt niet lang meer voordat we de voorstellen van ons college ontvangen en dat is fijn. Dat zal richting geven en duidelijkheid geven. Op grond van die voorstellen kunnen we dan wegen welke maatregelen we wel en welke we niet willen.

Zoals ik ook tijdens het commissiedebat al vertelde, zullen wij dat bekijken vanuit die hardwerkende Zoetermeerder; wat betekent dit voor hen? We zullen kritisch kijken naar welke voorzieningen wie nodig heeft, wat eventuele stapeleffecten en waterbedeffecten zijn en we zullen bekijken wat een voorstel doet met de veiligheid van onze stad en last but not least kijken we naar'hoe raakt dit onze Zoetermeerse ondernemers?' Dat blijft ons kader. Dat hebben we de vorige keer ook verteld en dat zullen we hanteren als we alles gezamenlijk gaan bekijken. Tot slot, voor ons is het echt belangrijk dat inwoners zoveel mogelijk zelf kunnen blijven beslissen waar ze hun geld aan uitgeven. We zijn dan ook nog steeds ontzettend blij dat deze raad onze motie daarover heeft aangenomen om lastenverzwaring voor onze inwoners te voorkomen. De vootzitter: Mevrouw Sandifort, voor u verdergaat, mijnheer Boerboom heeft een interruptie.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja dank u wel, voorzitter. lk hoor mevrouw Sandifort een hele reeks punten noemen waarom ze vanavond geen moties steunt, maar ik hoor eigenlijk nog geen argument waarom u onze motie niet steunt over de Commissie Van Ark. Het is nota bene uw eigen wethouder

40

Raad 17 februarl 2025

geweest die afgelopen week uw partij heeft opgeroepen om invulling te geven aan die tekorten. Hoe kijkt u daar zelf tegenaan? Vindt u niet dat we nu het probleem van het rijk aan het oplossen zijn als we die gaten in onze begroting ook gaan dichten? De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, dank u wel, voorzitter. lk ben het helemaal met Groenlinks eens dat ik liever niet zou willen dat wij de problemen van het rijk oplossen. lk ben misschien in die zin wel iets nuchterder of zo, ik denk'op een gegeven moment zullen we toch iets moeten doen'. lk heb nog steeds het volste vertrouwen in ons college, maar ook in de groep wethouders die zich echt hard maakt om te kijken wat er te halen valt. Maar tegelijkertijd dient het onze stad niet als wij straks geen sluitende begroting hebben of als we met incidenteel geld dingen proberen op te lossen want dat potje raakt ook een keer leeg. Volgens mij doen we een deel van uw motie al. Dus ik ben wel benieuwd naar de reactie van de wethouder daarop. Als de wethouder zegt 'deze motie gaat mij ontzettend helpen', kunnen we altijd herbezinnen maar volgens mij is die op dit moment niet nodig. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank voozitter. lk denk wel dat we met elkaar moeten constateren dat er recent een nieuwe situatie ontstaan is met het rapport, waar ook het rijk echt wel wat mee moet. lk vind het dan toch zonde als we nu voorbarig keuzes maken in de begroting die onze inwoners echt zullen raken, dat weet u ook als geen ander, terwijl we nog steeds meer dan genoeg reserves hebben. lk zeg niet'we moeten helemaal geen keuzes te maken', maar voor dat deel waar dat rapport nu op inzet, zou mijn voorstel toch zijn: kijkt u daar nog eens een keer kritisch naar want volgens mij gaat dat u en de stad uiteindelijk ook helpen. De voorzitter: Mevrouw Sandifort nog een reactie?

Mevrouw Sandifort (WD): Misschien nog een korte reactie. Het is een beetje gevaarlijk want ik kan het beter aan de wethouder overlaten, maar ik heb me laten uitleggen dat, stel dat het rijk zo verstandig is om die aanbevelingen van de Commissie Van Ark over te nemen, dat niet meer op tijd zal zijn voor onze begroting. Maar we zullen misschien wel op tUd weten dat ze dat gaan doen en daar kun je dan voorzieningen voor opnemen in die begroting. lk ga er helemaal van uit dat dit college dat dan ook zal doen en dat we dat dus niet met incidenteel geld of op een andere manier hoeven te dekken, maar dat we

dat op die manier kunnen dekken. Maar dat is misschien iets dat de wethouder veel beter zelf kan uitleggen dan ik nu doe. De voorzitter: lk stel voor dat u uw betoog afmaakt.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, even kijken. Voor ons is het dus ontzeftend belangrijk dat die inwoners zoveel mogelijk zelf kunnen blijven beslissen waar ze hun geld aan uitgeven. O ja, dat had ik al gezegd. lk had het al over die motie en dat we daar blij mee zijn. Hoe meer geld er in hun portemonnee blijft zitten, hoe meer vrijheid ze hebben om daarover te beslissen. Dat was het, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Sandifort dan ga ik over naar mevrouw Siegelaer voor haar eerste termijn. Gaat uw gang.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter. Zoals we eerder in de commissievergade-

ring hebben aangegeven, wachten wij het voorstel van het college af. Dit debat, met alle moties die vanavond worden aangenomen, neemt een voorschot op de mogelijke bezuinigingen. Zoals de PvdA heeft aangegeven, zijn we het met hen eens dat dit niet het moment is om hekjes te plaatsen, De LHN zal vanavond geen moties steunen. Dank voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, dan kom ik hiermee als het goed is aan het einde van de eerste termijn van de gemeenteraad. lk kijk voor de zekerheid nog even rond. Als dat het geval is, dan stel ik voor dat we even schorsen. Wij schorsen hot22.22 uur. Dus tien minuten en ik vezoek iedereen ook aan de tien minuten vast te houden. Dank u wel. lk schors de vergadering.

Schorsing

Raad 17 februari 2025

41

De voorzitter: lk heropen de vergadering en verzoek iedereen weer plaats te nemen. Dan gaan we over naar de eerste termijn van het college. Het woord is aan de wethouder van Financiën, wethouder ledema. Gaat uw gang. Wethouder ledema: Voozitter, wat leuk, weer een avond over financiën praten. Ja toch? Morgenavond weer. Voorzitter, ik denk dat het belangrijk is om ons te realiseren en ook bij onze inwoners te laten doordringen dat ons werk, uw werk, het verdelen van schaarse middelen is. Die middelen worden steeds schaarser en dat vraagt om keuzes. Soms makkelijk, veel vaker moeilijk. We doen dat gelukkig wel altijd met het adagium 'wat niet hoeft, dat hoeft niet'. De derde wet van ledema, zullen we maar zeggen. lk begrijp dat het sexy is om een paar eigen wetten te hebben. Voorzitter, ik moet er dan ook wel een klein beetje om glimlachen, en dan ga ik op de moties in, dat ik 29 januarijl. in de krant las 'Margot Kraneveldt is kritisch over de afiruachtende houding van wethouder ledema'. Amper drie weken later komt de PvdA met de motie 'Als het kan wacht er dan even mee'. Wij zijn het eens. Dat is een goed uitgangspunt. Voorzitter, dan de moties zelf. Motie nummer 3 van de PvdA Van groot naar klein. U vraagt, zeg maar, 'kunnen we het categoriseren op grootte van bezuinigen?' Dat zou kunnen. Het zou ook kunnen op impact, ondenrerp, thema.

lk wil er wel op wijzen dat de manier van presenteren natuurlijk niet dicteert hoe de raad het behandelt. Daar gaat de raad zelf over. Maar ik kan me ook voorstellen dat u technisch vraagt aan de ambtenaren die erover gaan 'kom met een op maat gesneden presentatie'. Wij werken heel veel met Excelsheets hiervoor, dus als u zegt 'kunt u het voor ons net wat anders presenteren?' dan is het heel wel mogelijk. Daar heb ik op zich de motie niet voor nodig. Voorzitter, dan de motie... De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mijnheerZamani.

De heer Zamani (D66): Ja voozitter, ik heb toch een vraag want mevrouw Bout zei wel 'financiën en impact zijn hetzelfde', maar dat is niet hetzelfde. Als we het hebben over het telefoontje van Jimmy, kost dat weliswaar heelweinig, maar dat heeft heel veel impact. Dus om dat in kaart te brengen moet je echt welwat meer inspanning verrichten dan een filtertje in Excel, denk ik zo. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Ja voorzitter, ik hoor geen vraag, maar eigenlijk schetst u de indruk dat wij erg professioneel met ons vak omgaan. Dat wil ik graag bevestigen. Nee, de impact is natuurlijk veel zwaarder, maar u heeft mij vorig jaar al de opdracht gegeven om inzichtelijk te maken wat bijvoorbeeld de stapelingseffecten zijn. U heeft van ons een heel boekwerk gekregen met alle bezuinigingsmaatregelen en daar hebben we ook al delen van dat effect ingekleurd. Dus ja, ik denk dat u terecht mag venarachten dat wij aangeven wat het effect is van sommige van onze bezuinigingen. De voorzitter: Mijnheer Zamani De heer Zamani (D66): Voorzitter, de wethouder heeft helemaal gelijk, dus dank. De voorzitter: Mooi. Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voorzitter. lk vroeg me af of dit een toezegging is want dan wil ik met liefde en plezier mijn motie betrekken. Maar dan kijk ik de wethouder even aan. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voorzitter, in het kader van een klein beetje bezuinigen dan. Als u een motie indient, gaan we de hele motie navolgen. Als ik nu een toezegging in de formele zin doe, dan wordt die genoteerd als een toezegging, et cetera. Maar u heeft al de zekerheid dat als u technisch aan ons vraagt om het op een andere manier te presteren, we dat met liefde doen. Dus als dat genoeg toezegging is voor u, dan zou ik het fijn vinden als u het daarmee kunt doen. De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dan moet ik even met de mede-indieners overleggen wat die daarvan vinden

42

Raad 17 februari 2025

en dan kom ik daarop terug De voozitter: Wethouder ledema, gaat u verder

Wethouder ledema: Voozitter, dan de motie 04 Als het kan wacht er dan mee. lk snap de motie. lk snap de gevoelens die eronder liggen, maar u heeft ons ook de opdracht gegeven en die opdracht zijn we volop aan het aanpakken, te komen met een integraal pakket. Daarin willen we keuzes voorleggen die u hier met zijn allen gaat afiregen, ook weer in samenhang met elkaar. Ons uitgangspunt is een sluitende begroting. Dan is het zo dat als we iets niet doen, we iets anders extra moeten doen. Dus volgens mij is deze motie eigenlijk al precies wat we aan het doen zijn. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel. U refereerde al aan de voorstellen die u had opgestuurd. Dat zijn er 3í8, waarvoor dank. Als je die optelt, dan komen we in 2026 uit op een bedrag van € 78,8 miljoen. lk stel voor om voor jeugdzorg en WMO het huidige beleid voort te zetten en voor de rest te kijken of we

de bezuinigingen op dat gebied kunnen beperken. Het betreft € 6 miljoen. Dat betekent dat er nog steeds projecten zijn terwaarde van € 72,8 miljoen waarwe wel naar kunnen kijken waarwe bezuinigen. Bent u het daar dan mee eens als ik dat zo samenvat? De voozitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Ja voorzitter, ik ben wethouder van Financiën, dus ik ga geen inhoudelijke uitspraken doen over portefeuilles. Volgens mij heeft u het hier vaak over jeugdzorg gehad en heeft u ook vaak de steun uitgesproken naar de wethouder van jeugdzorg over de manier waarop zij ermee bezig is. Dan gaat het over kleuren van bezuinigen, nieuwe bezuinigingen, of nog niet aangekondigde bezuinigingen. Volgens mij moet je dat spel niet willen spelen. lk denk dat u er het college echt op kunt vertrouwen dat wij, met al die debatten die we eerder hebben gevoerd, werken aan een totaalpakket dat een sluitende begroting aflevert en dat natuurlijk zoveel mogelijk rechtdoet aan onze inwoners. Maar we zijn het er met zijn allen over eens dat het wel draait om onze inwoners. lk zei het al, ons werk gaat over het verdelen van middelen die schaarser worden. Dat gaat pijn doen. Het is grotendeels niet onze schuld, maar opgelegd door het rijk en wij gaan daar heel zorgvuldig mee om. Dat probeer ik hier zoveel mogelijk uit te stralen. De voorzitter: Heel kort nog, mevrouw Bout. Dan ga ik naar mevrouw Sandifort.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u. De wethouder zegt dat ik ineens op de inhoud inga. lk vroeg gewoon om cijfertjes van € 78,8 miljoen en€72,8 miljoen. Maarvolgens mij heb ik het goed uitgerekend. De voozitter: Dat is geen vraag. lk ga naar mevrouw Sandifort. Mevrouw SandifoÉ (WD): Dank u voorzitter, het is eigenlijk een reactie op mevrouw Bout. U zegt'haal het er dan uit, dan hebben we nog genoeg miljoenen over om uit te kiezen'. lk zou de raad willen oproepen: laat het nou staan want wellicht zit er wel iets in die € 6 miljoen dat weinig impact heeft, maar bijvoorbeeld efficiënter werken inhoudt, ik noem maar iets. Het is misschien ook heel erg fijn om straks in die integrale keuzes te kunnen zeggen met elkaar'dat laten we op dat moment staan en daar komen we dan dus niet aan want we zien dat we hier met veel minder impact die bezuinigingen rond kunnen krijgen'. Dus laten we het onszelf ook niet aandoen om nu al een hekje te plaatsen, maar laten we nu al die opties openhouden. De voorzitter: Mevrouw Bout mag daar nog even op reageren.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voozitter. Daar vinden de WD en de PvdA elkaar volledig. lk snap dus niet dat de WD dat niet ziet, want wij zeggen ook 'kijk waar het kan, om het niet te doen, beperk het waar het kan, om het niet te doen'. Anders dan dat staat er geen hekje omheen. Dat heb ik echt in mijn spreektekst gezet. Als er mogelijkheden zijn voor bezuinigingen die weinig impact hebben, vindt u ons aan uw zijde. Dus ik begrijp het grote vezet van de WD niet want volgens mij praten wij echt over dezelfde dingen. De voorzitter: Wilt u nog kort rêageren, mevrouw Sandifort? Dan stel ik voor dat we daarna doorgaan.

Raad 17 Íebruari2O25

43

Mevrouw Sandifort (WD): Dank u wel voorzitter. Het is denk ik maar net hoe we het aanvliegen, want precies om die reden denk ik'wat is er nou zo erg aan om ze op die lijst te laten staan? Op die lijst van al die voorstellen waar we straks een integraal plan van kunnen maken?' Laat ze daarop staan, zodat we precies zien wat etzou kunnen, maar hoe groot de impact daarvan is, om dan met elkaarte besluiten 'daar wel en daar niet'. De voorzitter: Volgens mij is er voldoende uitgewisseld op dit vlak. lk stel voor dat de wethouder verdergaat met de andere moties. Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, ik was gebleven bij motie 05 Een jaar respijt voor subsidies. Wij hebben alle ontvangers van subsidies, dus iedereen die van ons geld krijgt, een brief gestuurd met de mededeling, even kort gezegd, 'als wij straks minder te verdelen hebben, dan kunnen we ook minder verdelen'. We hanteren daarbij natuurlijk de beginselen van behoorlijk bestuur. Vandaar ook onder andere die brief. Een van die beginselen is dat de subsidieontvanger wel op redelijke wijze aan zijn verplichtingen moet kunnen voldoen. Dus niet alle subsidieveranderingen kunnen het eerste jaar ingaan. Maar ik denk dat het wel goed is om iedere subsidieontvanger ervan te doordringen dat het ook aan zijn of haar kant nodig is om te kijken naar wat te doen. Daarmee doen we volgens mij ook al ongeveer wat er in de motie staat. Dan ga ik naar - ik heb zo driftig geschreven dat ik door het nummer heen heb geschreven - de motie Verantwoordelijkheid van het rijk niet afirtrentelen van GroenLinks. Wij zijn heel erg bezig met het maken van de analyse van het rapport Van Ark. lk vrees dat we pas bij de voorjaarsbehandeling van het rijk echt duidelijkheid krijgen over de opvolging daarvan. Die landelijke duidelijkheid hebben wij ook echt nodig om het in te boeken. We zijn natuurlijk wel meteen aan het kijken wat dat betekent. Dus wij zijn de schaduwberekeningen nu volop aan het maken.

Het is ook goed om ons te realiseren, naast het feit dat we het eerst nog moeten krijgen, dat het maar de helft van de kosten is, dat er geen oormerk in zit en dat het, zogezegd, in het verleden ligt. Wij maken de scenario's die gaan over geld in de begroting en volgens mij heeft u zelf al eerder de keuze gemaakt over hoe om te gaan met jeugdzorg. Maar nogmaals, wat niet hoeft, dat hoeft niet. Dus als we meer geld overhouden onder de streep, hoeven we ook minder te korten op onze uitgaven. De voorzitter: lnterruptie van mijnheer Boerboom. Gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank voorzitter, ik hoor de wethouder heel veel dingen zeggen, maar ik ben even kwijt hoe hij nu precies het proces voor zich ziet. Hoe ziet u dat proces voor u de komende periode met de middelen die u mogelijk wel of niet van het rijk krijgt en hoe gaat u daarmee om ten aanzien van de maatregelen die we moeten nemen om een sluitende begroting in te dienen? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Dan even omgekeerd: we leveren een sluitende begroting af, dus inkomsten en uitgaven zijn met elkaar in balans. ledere keer als wij om wat voor reden dan ook denken te horen of horen dat er meer inkomsten uit Den Haag komen, gaan we meteen berekenen wat dat betekent voor ons. Van de opbrengst van de Commissie Van Ark kan nu een voozichtige inschafting worden gemaakt wat dat betekent, dus die analyse wordt nu gemaakt. Maar we hebben wel duidelijkheid nodig over de vraag of Den Haag ook echt overgaat tot het betalen daarvan voordat wij het kunnen inboeken want anders dan krijgen wij onze toezichthouder weer op ons dak. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank voozitter, maar die sluitende begroting hoeven we pas na oktober in te leveren. Dus bij de voorjaarsnota is er nog geen enkele urgentie om keuzes te maken. Mijn angst is dat we straks nog geen duidelijkheid krijgen of we die middelen krijgen, want dat zal komen bij de voorjaarsnota van het rijk en voor die tijd heeft u al lang uw nota bij ons moeten inleveren. lk zou dus graag willen dat u die vertaling die u aan het maken bent van het rapport voorlopig, als PM, in de begroting zet, zodat we bij de voorjaarsnota niet hoeven te discussiëren over welke bezuinigingen daarbij horen en die in het najaar, wat ons betreft dus middels de reserves, alsnog dekkend maken. Wij hebben echt goede hoop dat dat komt. We zouden het echt zonde vinden als we bij de voorjaarsnota extra bezuinigingen inboeken die de stad echt schaden, die dan later toch niet nodig bleken te zijn. Hoe ziet u dat?

44

Raad 17 februari 2025

De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Vooaitter, dat kan ik me voorstellen, maar dan houd je de mogelijkheid van reservedekking echt als achtervang voor het risico dat het Van Ark-geld niet komt. Dat betekent dat je voor de rest van je gelden dan keuzes maakt waar je wel aan vastzit. Dus ik kan me ook voorstellen dat u als raad zegt'wij nemen met elkaar in de voorjaarsnota een pakket van bezuinigingen aan met een scenario, en dus ook met prioritering, dat we minder hoeven te bezuinigen als het Van Ark-geld over de brug komt'. Dan kunt u namelijk het reservepotje al wel gebruiken voor de bezuinigingen. lk denk dat u dan een meer integrale en gedegen afweging kunt maken als raad. De voorzitter: lk ga naar mijnheer Zamani.

De heer Zamani (D66): Ja, voozitter. De woorden van de wethouder stellen ons toch teleur want hij begon zijn verhaal zo mooi. Hier staat een wethouder die uitstraalt dat hij er alles aan doet dat de fouten in Den Haag daar ook blijven en niet als bezuinigingen aan de Zoetermeerder worden opgelegd, aan de verenigingen. Nu is de kans om inderdaad die baten waarwe recht op hebben, die € 8 à € 7 (miljoen) op te nemen, en dan zegt u 'nee, dat durf ik niet'. Hoe rijmt dat met een wethouder die hier staat om voor de Zoetermeerder op te komen? De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, dat gaat niet over durf. We hebben het rapport gelezen. U heeft ook al eerder vandaag gerefereerd aan een brief van WD-wethouders. U kent denk ik alle andere discussies die in Den Haag spelen. Nogmaals, ik zei het net ook al, opschrijven dat we er recht op hebben, is nog iets anders dan het echt naar ons overmaken. Daar zit het feit in dat ik zeg 'daar moeten we toch voorzichtig mee zijn'. Het zou zonde zijn om net te doen alsof het komt en dan te moeten horen dat het niet komt. De voorzitter: Mijnheer Zamani nog

De heer Zamani (D66): Voozitter, zonde is het dat we de stad kapot bezuinigen tenlrlijl we er recht op hebben. Dat is zonde. U kunt zich verschuilen achter technische zaken. Maar de heer Boerboom heeft net uitgelegd, daar staan we volledig achter, dat u helemaal die begroting nog niet sluitend hoeft te hebben. Dat is pas in het najaar. Dus... De vootzitter: Ja, ik ga nog een keer naar wethouder ledema voor een reactie en dan is volgens mij in

die zin...

Wethouder ledema: Ja voorzitter. lk vind dit ook wel een beetje onzin. Mijnheer Zamani, ik zit erover te denken om u € 2.000,00 over te maken. Boekt u de vakantie maar alvast in en dan kijk ik of ik het overmaak. Dat is ongeveer het gevoel. Voozitter, ik ga door met de... De voorzitter: Nog heel kort, mijnheer Zamani en dan wil ik dit debatje afronden.

De heerZamani (D66): Ja, voozitter. Volgens mij willen de wethouder en D66 hetzelfde. We willen het geld waar we recht op hebben, krijgen. lk wil de wethouder vragen om er toch nog eens over na te denken om er alles aan te doen om inderdaad uit te stralen dat hij voor de Zoetermeerder opkomt. Dat betekent ook die PM zoals wij voorstellen, opnemen. Dus denk daar alstublieft nog eens over na. Dank u wel.

De voorzitter: Wethouder ledema, nog behoefte om daarop te reageren?

Wethouder ledema: lk vind dat twee verschillende dingen, opkomen voor de Zoetermeerder of ons blind in een gat storten waarvan ik van de uitkomst nog niet ken. Volgens mij heeft u inmiddels genoeg gezien van het hele college en ook van deze wethouder om te weten dat wij er echt alles aan doen om Den Haag op hun verantwoordelijkheden te wijzen. Maar nogmaals, tussen zeggen dat het komt en het overmaken, zit nog wel wat verschil. lk heb nog geen enkele partij in Den Haag horen zeggen 'wij hebben het gelezen, laten we het maar overmaken'.

Raad 17 februari 2025

45

De voorzitter: Gaat u verder wethouder ledema.

Wethouder ledema: Dan toch uiteindelijk de motie van de FVD over de Zoetermeerse aanpak ZAGE. De voorzitter: Voordat u verdergaat, is dat nog over de vorige motie? Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja voorzitter, ik wil graag één punt rechtzetten en dat is dat de wethouder zegt dat er nog geen één partij is geweest die dat rapport omarmt, tenrvijl het volgens mij de GroenLinks-PvdA-fractie was die bij het afgelopen najaarsdebat om extra geld voor de gemeenten heeft gevraagd, dus ik zou dat punt wel willen corrigeren. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, dan zal ik nog duidelijker zijn. Vooraf heeft iedereen in Den Haag gezegd 'dat rapport gaan we heel serieus nemen'. Er zijn inderdaad een paar partijen die dat hebben bevestigd. De verantwoordelijke partijen hebben er nog niet naar gehandeld. De voorzitter: lk stel voor nu echt verder te gaan. Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja voozitter, de motie ZAGE. Die vraagt om wel heelveeldetailinformatie naar de raad toe. Het is wat mij betreft oordeel raad, maar ik vraag me af of uw raad zoveel controlerende taken wil hebben. Het is ook goed om te weten dat dat natuurlijk niet zomaar zonder extra ambtelijke inzet zou kunnen. Dan de motie lnclusief zonder diversiteitsbeleid. Die pleit voor het afschaffen van het diversiteitsbeleid. Wat mij betreft is dat ook een politieke keuze. lk moet daar wel bij zeggen dat, als wij uit alle beleidsstukken inclusiviteit weg moeten amenderen, dat ook weer om extra ambtelijke inzet vraagt. Dat geldt eigenlijk ook voor het afschaffen van het klimaatbeleid, of het duurzaamheidsbeleid. Dat is dan motie 08. Ook oordeel raad met de connotatie dat we daar best ambtelijke inzet voor nodig hebben. De motie Decentrale taakbeheersing van FVD, 09. Met dank voor de complimenten voor het college en de wethouders. Dit is een sympathieke motie en het is in lijn met wat we doen, dus op zich niet nodig. Maar die laat ik ook aan uw oordeel over. Dan de laatste motie, nummer 10 lnvesteren in een sluitende begroting. Deze motie vraagt om met concrete voorstellen te komen voor eenmalige investering die op termijn structurele besparingen opleveren. Voor een deel doen we dat al. Dat gaf u zelf ook al aan in het dictum.

Voor het overige zijn investeringen met een dergelijk hoog rendement natuurlijk zeer welkom. Om dat binnen enkele maanden nog heel doorurocht voor elkaarte krijgen, is wel erg lastig. We doen wel ons best en goede ideeën zijn altijd welkom, maar ik denk dat het verzoek dat er nu ligt te veel zal vragen op dit moment. Het is te veel werk voor wat het zou kunnen opleveren. Maar nogmaals, goede ideeën zijn wel van harte welkom. Dan kunnen we daar gericht op rechercheren. De voorzitter: lk zie twee interrupties, eerst mijnheer Boerboom en dan mevrouw Bout. De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voozitter. ln mijn termijn wees mevrouw Brouwer mij er terecht op dat er bij het najaarsdebat een vergelijkbare motie is aangenomen. lk heb die nog een keer bekeken en die lijkt er inderdaad heelerg op. Die is aangenomen. Dus ik ben eigenlijk wel benieuwd wat die motie tot nu toe opgeleverd heeft aan inventarisatie. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja voozitter, daar overvraagt u mij dan even. lk kan niet zo die inventarisatie uit de mouw schudden. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voorzitter. Zou u dan als memo aan ons kunnen doen toekomen waar u nu staat met die motie, of kan er misschien binnenkort bij de eersfuolgende briefing specifiek op worden ingezoomd? Wij vinden het wel belangrijk dat dat soort maatregelen er ook in zitten. De raad heeft u daar ook opdracht toe gegeven.

46

Raad í7 februari 2025

De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, degene die de briefing binnenkort doet, zit achter in de zaal, dus als ik die kant op k|k en hij knikt nu naar mij dat hij dat meeneemt in de briefing, kan ik dat wel toezeggen. Hij heeft het nog niet door, dan kom ik daar in de tweede termijn op terug, voorzitter. De voorzltter: Ja. lk zag mevrouw Bout nog voor een interruptie. Gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja voorzitter. lk wil heel graag nog heel even terugkomen op motie 2502-05 over het respijt voor de subsidies van de organisaties in de stad. Het duurde even voordat ik helemaal had laten bezinken wat de wethouder nu zegt. lk heb dus een verduidelijkende vraag aan de wethouder. Als ik het goed hoor, dan zegt u 'alle organisaties die we eventueel bij besluit van de raad gaan korten op subsidie en die hun eigen broek op kunnen houden, zijn mooi meegenomen, maar alle organisaties die dat niet kunnen en die aankloppen bij de gemeente en kunnen aantonen dat ze er niet uitkomen, helpen we'. ls dat wat u zei? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Nou voorzifter, dat is een redelijk snelle vertaling. Dat ligt er een beetje aan wat 'de eigen broek ophouden' is. lk zei 'een algemeen beginselvan behoorlijk bestuur is dat subsidieontvangers wel redelijkenarijs aan hun verplichtingen moeten kunnen voldoen'. Als dat het onderdeel van de broek ophouden is waar u het over heeft, dan is het antwoord ja, maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat het verlagen van subsidie geen effect heeft. De SP vroeg daar ook naar'wat betekent dat als we subsidies verlagen?' Ja, per saldo betekent dat ongetwijfeld voor de meeste instellingen, organisaties en verenigingen dat ze minder kunnen doen, dat ze contributies moeten verhogen en dat ze hun hele dienstverleningsniveau omlaag moeten brengen. Ja, dat is wat het is. Over de gevolgen daarvan moeten we het dan met elkaar in de raad hebben want dat betekent ook dat die hier gewogen moeten worden. Voozitter, dan heb ik de eerste vraag van de SP al even zijdelings behandeld. Die ging over het effect op de verenigingen. De heer Velner gaf ook nogmaals aan dat het wat hem betreft een goed idee is om de raadsvergoedingen te verlagen. Daarvoor moet ik hem toch echt venrvijzen naar de Haagse counterpart van de SP want daar wordt dat beleid gemaakt. lk zie uw oproep tot een wethouder minder vooral als een mooie uitnodiging naar de toekomstige formerende partijen.

Want wie met u in zee gaat, hoeft in ieder geval niet bang te zijn dat u een wethouderspositie claimt. Daarmee, voorzitter, heb ik volgens mij alle vragen beantwoord. De voorzitter: Dank u wel wethouder ledema. lk zie verder ook geen reacties, dus dank voor uw eerste termijn namens het college. Dan gaan we over naar de tweede termijn. lk wil u er wel even op wijzen dat het inmiddels 22.47 uur is. Dus mijn voorstel is om dit af te ronden, maar gezien het feit dat we straks ook nog een schorsing nodig hebben voor de stemmingen moeten we daar straks ook nog rekening mee houden. Dus ik ga door, ik stel dus voor om door te gaan en neem aan dat iedereen het daar ook mee eens is want we zitten midden in een debat. Maar het is wel volgens ons Reglement van Orde dat we dat even goed met elkaar delen. Dan ga ik over naar de tweede termijn van de gemeenteraad. lk ga naar mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voorzitter. Collega Van der Vlies weet het zeker. ln juni is er ruimte voor wisselende meerderheden. Vanuit de oppositie merken we daar op dit moment nog heel weinig van. lk hoop dat ik zo meteen bij de stemmingen ongelijk krijg, maar op dit moment lijkt het erop dat de oppositie geen poot aan de grond krijgt. lk hoop van harte dat ik het mis heb. Dank uw wel. De voozitter: Dank voor uw tweede termijn. De heer Zanoni, tweede termijn. Geen behoefte. Mijnheer

Boerboom, tweede termijn. Gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voorzifter. lk zou graag nog bij onze twee moties stilstaan. Onze motie 2502-10lnvesteren in een sluitende begroting. lk had het er zojuist al over. Die willen we intrekken want die lijkt inderdaad wel erg veel op de motie die in het najaarsdebat is aangenomen. Volgens mij voegt dat niets toe. Wij willen dus wel graag op korte termijn weten wat de stand van zaken op dat punt is. Met betrekking tot onze motie Verantwoordelijkheid van het rijk niet afwentelen op de stad zijn we nog

Raad 17 februari2O25

47

steeds zoekende hoe de wethouder dat precies voor zich ziet. Hij gaf aan dat we een integralere keuze kunnen maken als we deze motie nu niet aannemen. Maar ik begrijp niet precies hoe hij dat ziet. Ons punt is nog steeds heel simpel: we hebben recht op middelen van het rijk. We hoeven bij de voorjaarsnota nog geen besluit te nemen over een volledig sluitende begroting en volgens mij kunnen we altijd, in het uiterste geval, dat bij het najaarsdebat opvullen met reserves. Wij zouden dus graag zien dat we niet bij het voorjaarsdebat al bezuinigingen inboeken die niet nodig zijn. De voorzitter: lnterruptie van de heer Van der Vlies. Gaat uw gang.