Notulen raad 16 september 2024 - vastgesteld

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja. Ten eerste staat dat soort landelijk beleid hier helemaal niet ter discussie. Ten tweede zou ik absoluut niet durven beweren dat ik word achtergesteld op iemand die gehuisvest wordt in een klein kamertje in een voormalige gevangenis.

14

Raad 16 september2024

De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat met uw betoog, mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Mijn laatste alinea. Wat de opvang van jonge asielzoekers betreft, het valt natuurlijk te proberen om dat te ruilen met een andere gemeente. Per slot van rekening heeft het COA zelf gezegd dat ons gebouw niet geschikt is voor hun opvang maar we willen graag dat de wethouder ons goed op de hoogte houdt van hoe deze gesprekken verlopen en hoe het zich ontwikkelt. Dank u welvoozitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Brouwer voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de heer Smits voor zijn eerste termijn.

De heer Smits (PW): Dank u welvoozitter. ln oktober 2021werd een amendement aangenomen dat ingediend was door de LHN, WD en de PW. Hiermee werd afgesproken dat de komst van de noodopvang voor maximaal een jaarzou zijn. Deze afspraken zijn nooit nagekomen. lntegendeel, zelfs al een keer verlengd met twee jaar. Nu wil het COA weer verlengen en nu zelfs met vijf jaar. Afgelopen verkiezingen werd duidelijk wat een groot deel van Nederland en ook van Zoetermeer wil. ln plaats van de oozaak aan te pakken, bleef Zoetermeer de deur openhouden - even ademhalen, want dat blijft lastig met dat spreken - en als gevolg werd in januari door een in paniek zijnde minister van het demissionair kabinet Nederland een Spreidingswet door de strot geduwd. Hier maakt het COA natuurlijk dankbaar gebruik van. Maar wat zit er nu voornamelijk in diverse azc's? Zo ben ik zelf een keer langs Ter Apel geweest en tot mijn grootste verbazing waren de vrouwen en kinderen op één hand te tellen. lk heb oud-medewerkers gesproken die op diverse azc's hebben gewerkt en die hadden het ook over grote veiligheidsrisico's, vooral voor onder andere de vrouwen, de vrouwelijke medewerkers, en die bevestigden het verhaal dat het voor het grootste gedeelte alleen maar jonge mannen waren die zich agressief gedroegen. Zo kan ik nog wel even door blijven gaan.

ln de omgeving van de noodopvang aan de Rokkeveenseweg heb ik ook van jonge vrouwen gehoord dat ze vaak agressief worden aangesproken of worden uitgefloten door veel jonge mannen uit onze opvang. Hoe is de daadwerkelijke verdeling daar nu echt en hoe is het gegaan met de afspraken in de afgelopen tweeënhalf jaar? Wordt er nog wel naar bewoners geluisterd of [iberhaupt met ze gesproken? Door de nieuwe afspraken die het COA wil omtrent de noodopvang, gaat de doelgroepenbeperking er helemaal af met alle gevolgen van dien. De voorzitter: Mijnheer Smits, een interruptie van mijnheer Nikerk. De heer Nikerk (PvdA): Ja dank u wel voorzitter. Heeft mijnheer Smits kennisgenomen van de enquête die is gehouden onder omwonenden van de Pl en de resultaten uit die enquête? De voorzitter: De heer Smits.

De heer Smits (PW): Daar heb ik zeker wel kennis van genomen, maar als ik aan de andere kant van de snelweg kijk, wat redelijk in de buurt is, is daarvan bij veel mensen in ieder geval degenen die ik heb gesproken - niets bekend. Dus daarom mijn vraag.

-

De voorzitter: Gaat u verder?

De heer Smits (PW): Door een nieuwe afspraak die het COA omtrent de noodopvang wil, gaat de doelgroepbeperking er helemaal af met alle gevolgen van dien. Ook zien wij dat met de aangekondigde verbouwing, die dan nodig is, het onacceptabele voorstel van vijf jaar zeker weer verlengd zal moeten worden. Kijkende naar de wens van de uitslag van de verkiezingen en het voorstel om de Spreidingswet van tafelte vegen, zullen wij dan ook een motie indienen tegen de verlenging van het azc in Zoetermeer. Volgt het college het goede... De voorzitter: Mijnheer Smits, een interruptie van mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voozitter, even een vraag voor de PW. Stelje voor dat we dit nu niet doen. Die mensen zijn al in Nederland. Dus wat gaan we dan doen met die mensen? Wat gebeurt er dan? Gaan die over straat zwerven? Omdat u ook zo'n nadruk legt op de veiligheidsrisico's lijkt me dat alternatief eigenlijk veel kwalijker.

Raad l6september2024

15

De voozitter: Mijnheer Smits, gaat uw gang De heer Smits (PW): Als het inderdaad zo is dat, als de verlenging in februari niet door zou gaan, deze mensen op straat zouden komen, is er waarschijnlijk al ergens in de planning iets fout gegaan omdat het sowieso dan al zou verlopen . Deze verlenging wordt nu pas aangevraagd, dus ik neem aan dat die mensen dan al een status zouden hebben of niet. De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Smits De heer Smits (PW): Volgt het college het goede voorbeeld en wacht het met het besluit totdat er meer duidelijkheid is over de omstreden Spreidingswet, of duwt het deze verlenging ook door de strot van onze inwoners voordat de wet van tafel is? Dank u wel.

Motie nr. 2409-0í ingediend door PW Geen verlenging azc "De gemeenteraad van Zoetermeer, in vergadering bijeen op 16 september 2024:

constaterende dat: o het COA opnieuw een verlenging wil van de noodopvang; o in het voorgestelde regeerakkoord van het huidige kabinet staat dat de huidige Spreidingswet van tafel gaat en dit 17 september a.s. wordt bekend gesteld; overwegende dat: . het de wens is van het COA om na afgelopen drie jaar nu voor vijf jaar te verlengen; o het COA af wil van de doelgroepenbeperking wat mogelijk kan leiden tot meer opvang van Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen; . dit tegen eerder gemaakte afspraken ingaat;

vezoekt het college:

r

o

niet in te gaan met een verlenging van vijf jaar, omdat er aleerder besloten was dat het om een tijdelijke noodopvang ging; te wachten op het nieuwe beleid van het kabinet met een besluit totdat duidelijk is of de Spreidingswet van tafel gaat conform de wens van de kiezer;

en gaat over tot de orde van de dag." De vootzitter: Dank u wel, u heeft een motie ingediend die is nu onderdeel van de beraadslagingen Dan ga ik over naar de heer Markes voor zijn eerste termijn. De heer Markes (ZólZoelermeer): Dank u welvoorzitter. We begrijpen dat het kabinet inmiddels voorstellen heeft om de asielinstroom en de asielketen te verbeteren. Of en hoe dat allemaal tot verbeteren zal moeten leiden, is een vraag waarop we het antwoord moeten afi,vachten, zoals we al jaren wachten op goede oplossingen van het rijk. lntussen hebben we in Zoetermeer het geluk dat we een Pl hebben die tot nu toe heel geschikt is gebleken voor de opvang van asielzoekers. Dat blijkt uit reacties van onder andere mensen ter plaatse, uit de reacties van het COA en uit het feit dat er in al die jaren geen noemenswaardige incidenten hebben plaatsgevonden. Voorzitter, kortom, het rijk weet zich aljaren geen raad met de opvang en Zoetermeer is al die jaren steeds bereid geweest om te doen wat nodig is. Wat Zol Zoetermeer betreft blijven we doen wat nodig is zolang het nodig is en daarom zullen wij vandaag instemmen met het voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Markes voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar mijnheer Nawijn voor zijn eerste termijn.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel mijnheer de voorzitter. Geachte leden van de raad. lk ben bij de commissievergadering vrij uitvoerig ingegaan op het standpunt van de LHN wat betreft het voorstel van het college. We hebben daar nogal stevige woorden geuit. Niet wetende dat er zich allerlei ontwikkelingen voordoen landelijk. Het kabinet is gekomen met een nota en komt morgen met de Miljoenennota. Daar zal zeker, ik kan me niet voorstellen dat dat anders is, het een en ander instaan over

16

Raad 16 september2024

asielzoekers en de opvang daarvoor. Wij zijn onveranderd van mening dat dus asielopvang niet alleen een verantwoordelijkheid is van Zoetermeer, maar ook voor onze buurgemeenten. Gevraagd en ongevraagd geeft het college het COA de ruimte om meer plaatsen beschikbaar te stellen dan ons is voorgelegd. Als LHN vinden wij dat hiermee voorbij wordt gegaan aan het geluid dat de samenleving heeft afgegeven bij de vorige verkiezingen. We weten dat de opvang van asielzoekers een zware last kan betekenen, ook hier in Zoetermeer. Wijwillen dan ook graag dat er een einde aan komt. Wij zullen nog niet tegen het voorstel stemmen, maar we zullen wel een amendement indienen waarin wij zeggen dat, als de Spreidingswet, die een belangrijk instrument is, zal worden ingetrokken, het dan van het grootste belang is dat deze raad weer bij elkaar komt en dat we dan praten over 'hoe nu verder?' Wij vinden dat Zoetermeer genoeg heeft gedaan en ook met het ter beschikking stellen van plaatsen in de Pl genoeg heeft gedaan, dus wij zitten ook niet te wachten op een verlenging van de opvang, mogelijk voor vijf jaar. Dat zouden we ook wat korter kunnen doen. Dat staat ook in de motie van de PW, als ik het goed heb. De voozitter: lk ga u even onderbreken mijnheer Nawijn, want er is al lang een interruptie aangevraagd dus ik was al aan het wachten op de punt die nog niet kwam.

Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw

gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Even een geheugenopfrissing, het was ook het amendement van de FVD. Even een vraagje over het amendement ook van LHN, want ik heb het gevoel dat we het nu een beetje voor de biihne gaan doen. LHN was ijzersterk met de motie of het amendement van de PW in de vorige periode. Daar is voor de rest niets mee gedaan. Er is mee ingestemd dat dat verlengd werd et cetera. Nu zie ik een amendement en dat roept er dan toe op dat we zodra de Spreidingswet van tafel is, geen verplichtingen meer hebben. Maar dat wordt op dat moment dus mosterd na de maaltijd. Want dan heeft u algetekend met de coalitie, want daar bent u partner in, voor die vijf jaar en de uitbreiding en het verbouwen, et cetera. Dus wat wil de LHN nu eigenlijk? Wilt u dan dat het per direct stopt, of pas in 2030, terwijl ze dan eigenaar zijn van het pand, bij wijze van spreken, na al die verbouwingen? Dus wat wil de LHN nu concreet bereiken voor Zoetermeer binnen afzienbare termijn? De voorzitter: lk vezoek u wel even interrupties iets korter te doen, want ze worden nu steeds langer

en dat is niet de bedoeling. U krijgt ook nog een tweede termijn. Maar ik ga nu mijnheer Nawijn de gelegenheid geven te reageren. Gaat uw gang. De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): De LHN venltracht morgen in de Miljoenennota ook maatregelen op het gebied van de instroom en de uitstroom van asielzoekers en eventueel statushouders. Dat kan heel erg effect hebben op de opvang in alle gemeenten in Nederland. Dus wij willen daar even op wachten. Kijk, als je het aantal asielzoekers dat er nu bij komt, optelt met die vijftig die de gemeente al heeft toegestaan, is dat niet zoveel meer. Dus daar willen wij niet alle schepen voor verbranden. Wij willen dat wij op rustige wijze kunnen reageren op de plannen van dit nieuwe kabinet. De voozitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u voorzitter. Dus als ik het goed begrijp, zegt de heer Nawijn dat hij rustig afwacht wat die plannen doen. Dat kan getraineerd worden in de Kamer. Dan, in oktober a.s., tekent Zoetermeer voor vijf jaar en dan zijn we dus te laat. Dan tekent LHN dus bij het kruisje om dus voor vijf jaar, dat wil zeggen tot en met 2030, die asielzoekers op te vangen. Dus dat is onze LHN? De voorzitter: Wel via de voorzitter graag. Dank u wel mijnheer Van den Boomgaard, mijnheer Nawijn

Gaat uw gang.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Tegen die vijf jaar hebben wij ook bezwaren. Dat heb ik ook gezegd net. Dat is eigenlijk veel te veel. Wij vinden het ook raar dat het college met dat voorstel komt. ln de motie, ik meen de motie van de PW, staat ook dat vijf jaar te lang is. Wij ovenaregen om die motie te steunen en dat betekent geen vijf jaar. De voorzitter: Nog heel kort mijnheer Van den Boomgaard. Een heel korte interruptie als het kan.

De heer Van den Boomgaard (FVD): lk zal het heel kort houden. Een motie is natuurlijk niet bindend en een amendement wel. Dus als het u echt na aan het hart ligt, mijnheer Nawijn, via de voorzitter, dan

Raad 16 september 2024

17

vraag ik u ook: tekent u dan ook voor ons amendement om dat te bereiken? De voorzitter: Mijnheer Nawijn. De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Wij moeten nog overleggen in de schorsing, denk ik, over welke amendementen en moties wij steunen. Maar het is wel zo dat dat wij niet voor die vijf jaar zijn. Datzal duidelijk zijn. Dat heb ik nu twee of drie keer gezegd. Wel van belang is dat de instroom, maar dat is landelijk beleid, en de uitstroom hele belangrijke instrumenten zijn om wat te doen tegen asielopvang en de aantallen en dergel'rjke. De voozitter: Mijnheer Nawijn voor u verdergaat met uw betoog, mijnheer Nikerk heeft ook nog een interruptie. De heer Nikerk (PvdA): Dank u wel voozifter. lk zit nog eventjes met wat mijnheer Nawijn zegt. Aan de ene kant heeft mijnheer Nawijn aan het begin van zijn betoog namelijk veel kritiek op gemeenten die niet opvangen. Hij noemt Westland, daar is de PvdA het helemaal mee eens. En aan de andere kant

zegt hij 'laten wij ook stoppen'. Maar dan doen we toch precies hetzelfde als wat u het Westland veruijt? De voorzitter: Mijnheer Nawijn

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Als ik het goed weet, heeft het Westland nog niemand opgevangen en wij hebben er inmiddels 650, dacht ik, opgevangen in de Pl. Wij hebben wel degelijk een en ander gedaan aan onze verplichtingen. En dat vinden wij van belang, dat alle gemeenten eenzelfde beleid ontwikkelen. lk venltracht en ik hoop dat daar morgen in de Miljoenennota een en ander over staat. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Nikerk.

De heer Nikerk (PvdA): Dank u wel, maar eigenlijk hoor ik u zeggen 'ik ben enorm voor die Spreidingswet'. Want eigenlijk moet dit verspreid worden, evenredig, over de gemeenten, naar draagkracht. Toch? De voorzitter: Mijnheer Nawijn De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Die Spreidingswet heefl eigenlijk niet gewerkt, vind ik. Welvoor een gedeelte van de gemeenten, maar lang niet voor alle gemeenten en van belang is nu wat het kabinet achter de werking van die Spreidingswet gaat zeggen en of dat opgelegd wordt. lk denk van niet, dus het zou best eens kunnen dat die na morgen ingetrokken is en dan ziften wij met veel asielzoekers en sommige andere gemeenten niet. De voorzitter: lk stel voor dat mijnheer Nawijn zijn betoog verder gaat... O, mevrouw Bakkers. Nog een

interruptie.

Mevrouw Bakkers (D66): Nou doet me eigenlijk wel deugd dat - ik heb gisteren nog even de inbreng teruggeluisterd van de commissie - de LHN ervoor kiest voor dit voorstel te gaan stemmen. Laat ik dan even een positieve noot laten horen. Dat vind ik erg positief. Misschien zijn er nog meer stappen te maken zodat de duur van de opvang ook nog ruimhartiger wordt toegepast, maar laten we dat ook zeggen in het kader van de verbinding. De voorzitter: Mijnheer Nawijn

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Het zal duidelijk zijn dat wij, dat heb ik net ook al gezegd, het belangrijk vinden wat het kabinet gaat doen met de instroom en de uitstroom van afgewezen asielzoekers. Daar hopen wij morgen wel iets over te lezen in de Miljoenennota. En het tweede punt waar het kabinet druk mee bezig is, is de gezinshereniging. Dit is ook een heel belangrijk punt en ook daar komen maatregelen, tenminste, als ik het kabinet mag geloven. Daar ga ik dan maar van uit. De voorzitter: lk dank u wel. lk kijk even rond of er nog andere interrupties zijn. Dan stel ik voor dat u

verdergaat. De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): lk ben klaar

18

Raad 16 september2024

De voorzitter: O, dat is helemaal mooi. Dat wist ik niet. De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Wij dienen dus een amendement in over de Spreidingswet.

Amendement nr.2409-G ingediend door LHN "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 16 september 2024; besluit:

.

het raadsvoorstel2024-071208 'Wensen en bedenkingen voorgenomen invulling van de opgave voor asielopvang Zoetermee/ als volgt te wijzigen: "1. ln het geval dat de 'Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoozieningen' (Spreidingswet) niet langer van kracht is, verplicht het college zich om opnieuw met de gemeenteraad in gesprek te gaan over de wijze van asielopvang in Zoetermeer.""

De voorzitter: Oké, dat amendement wordt bij de griffier ingeleverd en is onderdeel van de beraadslagingen. Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer Weekenstroo voor zijn eerste termijn.

De heer Weekenstroo (CDA): Voorzitter, het CDA Zoetermeer staat voor een samenleving die zorgt voor elkaar en waarin hulp aan mensen in nood centraal staat. Daarom steunen wij de verlenging en de uitbreiding van de voormalige penitentiaire inrichting naar 703 plekken. Dat is niet alleen een wettelijke taak, maar ook een morele plicht. Hoewel de evaluatie laat zien dat de opvang goed verloopt, maken we ons wel zorgen over het feit dat een kwart van de buurtbewoners negatief tegenover de opvang staat. We roepen dan ook het college op om actief in gesprek te blijven met de buurt en omwonenden. Daarvoor zou eventueel een klankbordgroep ingericht kunnen worden. Het college heeft in ieder geval aangegeven hier aandacht voor te hebben, aandacht voor de buurt te hebben en te zorgen dat zij verbonden blijven met de ontwikkelingen in de omgeving. Daarnaast hebben we in de commissie aandacht aangevraagd voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen. We vinden dat deze groep recht heeft op een veilige en zorgzame omgeving, maar dat kan niet in de Pl dus moet dat elders in de regio plaatsvinden. Voorzitter, samen maken we de stad. We mogen mensen niet wegzetten en dat zal het CDA dan ook nooit doen. We hebben een thuis te bieden, ook aan hen die een opvang nodig hebben en dat willen we hen dan ook bieden. Dank u welvoozitter.

De vootzitter: Dank u wel mijnheer Weekenstroo, voor uw eerste termijn. Dan ga ik naar mijnheer Duiven. De heer Duiven (WD): Dank u welvoozitter. Gemeenten en dus ook de gemeente Zoetermeer, zitten aan het einde van de asielketen en het probleem is dat die keten op dit moment niet goed functioneert. lk heb dat ook in april en ook in de commissie in september al gesteld. Hierdoor dreigt, als we niet uitkijken, het noodzakelijke draagvlak in de samenleving voor een zorgvuldige en veilige opvang weg te vallen. Het is noodzakelijk dat het rijk hierop wordt gewezen. ln het kader van de mogelijke toepassing van de Spreidingswet wordt opgeroepen op zo kort mogelijke termijn het functioneren van die hele asielketen weer op orde te brengen. Daarom dient de WD, samen met de PDvZ, Zol Zoetermeer en PvdA een amendement met die strekking in. Voorzitter, Zoetermeer heeft de afgelopen periode laten zien dat zij haar verantwoordelijkheid neemt als het gaat om de opvang van mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. Dat heeft helaas niet iedere gemeente gedaan. Eigenlijk zouden, wat de WD betreft, die gemeenten nu eerst hun verantwoordelijkheid moeten nemen om vluchtelingen op te vangen. Maar als het rijk op basis van de Spreidingswet, ondanks het voornemen deze in te trekken - en een aantal voorgaande sprekers hebben

daar ook al op gewezen - van plan blijft deze toch toe te passen, simpelweg omdat die nog niet is

ingetrokken en nog van toepassing is, vindt de Zoetermeerse WD het voorstel van het college voor de invulling van de opgave van de asielopvang een verstandige insteek voor de onderhandelingen, die wel doorlopen. ln dat licht bezien steunt de WD dus het collegevoorstel. Tot zover. Ame nde me nt nr. 2024-D i n ged ie nd door WD, P DvZ, Zól Zoelermee r, PvdA Breng asielketen op orde

Raad 16 september2024

19

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 16 september 2024; besluit het raadsvoorslel2024-071208'Wensen en bedenkingen voorgenomen invulling van de opgave voor asielopvang Zoetermeer'als volgt te wijzigen: besluit: a beslispunt 1 te schrappen en een nieuw beslispunt 1. toe te voegen met de tekst: "Het college bepleit in de gesprekken over het invullen van de provinciale opgave in de Provinciale en Regionale Regietafels om in het verslag van de commissaris van de Koning expliciet op te nemen dat het rijk de op dit moment niet goed functionerende asielketen op zo kort mogelijke

termijn herstelt."" De vootzitter: Dank u wel mijnheer Duiven voor uw bijdrage en het ingediende amendement, als het goed is. lk zie u weglopen, misschien had u het al gedaan. Dat wist ik niet. Maar dat is wel handig voor de beraadslaging. Mevrouw Bakkers voor haar eerste termijn.

Mevrouw Bakkers (D66): Voozitter, dank u wel. We spreken vanavond over mensen die onze hulp goed kunnen gebruiken. We spreken vanavond over humane opvang van mensen en we spreken vanavond over verantwoordelijkheid nemen en het leveren van een bijdrage om de opvangcrisis het hoofd te bieden. Het doet de D66-fractie deugd dat dit college, onze gemeente, een bijdrage wil leveren door 703 opvangplekken te realiseren voor vijf jaar. D66 is het daar natuurlijk hartgrondig mee eens. Samen doen wat nodig is, betekent dat we als Zoetermeer onze verantwoordelijkheid nemen om de druk op de opvang te ontlasten. Voozitter, we komen tegemoet aan een zogenaamde indicatieve opgave voor asielopvang. Mijn collega Wesstein venryoordde het treffend tijdens de commissiebehandeling. Er ligt eigenlijk een heelabstract voorstel met vaktermen waarachter mensenlevens schuilgaan. Voor D66 is het daarom ook helder. We stemmen er van harte mee in. Zoetermeerders geven zelf ook aan dat ze er weinig problemen mee hebben en dat de meeste omwonenden geen grote bezwaren hebben en dat de noodopvang niet voor veel overlast heeft gezorgd bij de omwonenden. De overgrote meerderheid is zeer positief, positief of neutraal over de opvang in de buurt. Wat mij betreft enkel nog een vraag aan de wethouder, in de commissie stonden we lang stil bij de op te vangen minderjarige jongeren.

Het lijkt zo te zi1n, dat het lastig zou zijn om deze jongeren passend op te vangen maar tegelijkertijd blijkt uit technische vragen dat er geen andere locaties zijn onderzocht dan de penitentiaire inrichting. ls de wethouder het met ons eens dat het goed zou kunnen zijn om toch een passende oplossing daarvoor te vinden en welke inzet gaat de wethouder plegen om deze minderjarige jongeren ook in Zoetermeer te kunnen opvangen? Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mevrouw Bakkers, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de heer Mohammadian voor zijn eerste termijn. De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel vooaitter. Er is een gezegde dat zegt 'doe

wat je kunt met wat je hebt, waar je bent'. Dit gezegde vat perfect de complexiteit van het besluit samen

dat we vandaag moeten nemen. Dit is echter geen makkelijke kwestie. We staan voor de uitdagingen om niet alleen de belangen van onze eigen inwoners te beschermen, maar ook op te komen voor mensen die, vaak met gevaar voor hun eigen leven, zijn gevlucht en in deze situatie zijn terechtgekomen. Daarbij moeten we ook rekening houden met de vastgelopen asielcrisis en het enorme tekort op de woningmarkt. Hoewel deze uitdagingen groot zijn, ztln we over het algemeen tevreden over hoe de opvang tot nu toe in Zoetermeer is verlopen. De voorzitter: De heer Mohammadian, een interruptie van mijnheer Van der Vlies, gaat uw gang.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja vooaitter, ik denk ook wel een beetje die asielcrisis te begrijpen en ik begrijp ook wel de woningnood een beetje, maar volgens mij hebben wij hier in Zoetermeer gewoon een verplichte taakstelling van een aantal statushouders die wij een woning moeten bieden. Dat staat toch helemaal los van die Pl? De voorzitter: De heer Mohammadian

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Ja, maar ik snap het statushoudersgedeelte niet. Een gedeelte van de mensen die nu in de Pl zitten, zijn statushouders die nu in de Pl zitten of in een ander asielzoekerscentrum zitten omdat ze geen woning kunnen vinden of krijgen.

20

Raad 16september2024

De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voozitter, het verband tussen de woningcrisis hier in Zoetermeer en de Pl, is er niet. Dat is wat ik wil zeggen. Die statushouders moeten wij toch nog steeds een woning bieden, of die Pl er nu is of niet. De voorzitter: De heer Mohammadian De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Volgens mij is er miscommunicatie, want ik heb dat ook nooit beweerd. Wat ik aangeef is, wij moeten 700 mensen opvangen. ln heel Nederland is gewoon tekort aan opvangplekken omdat er een grote groep statushouders is die nu niet kunnen doorstromen. Dat is wat ik net heb aangegeven en niets anders. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies nog? Nee. Gaat u verder.

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, mijn fractie Zoetermeer Vooruit heeft in april van dit jaar nog gesprekken gevoerd met bewoners van de nieuwbouwwijk tegenover de voormalige Pl. Die feedback die wij kregen, was overwegend positief, zonder echte klachten en met een meerderheid van de mensen die geen bezwaar had tegen de verlenging van de opvang. Het merendeel van de bewoners was echter wel bezorgd over de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen. lets wat we niet in de enquête tegengekomen zijn. We zijn dan ook blij dat zowel het COA als het college dit

signaal heeft opgepikt. Zoetermeer Vooruit is van mening dat de opvang van amv's absoluut niet in Zoetermeer kan plaatsvinden. Daarnaast pleit mijn partij voor opvang van statushouders in de Pl die ook daadwerkelijk aan Zoetermeer zijn toegewezen. Om tot een welovenlrogen besluit te komen, hebben wij het principe van niet schaden van onze eigen inwoners en weldoen voor de kwetsbare mensen in de Pl gehanteerd. Dat evenwicht is essentieelvoor een rechtvaardig en menselijk beleid. Daarom steunen wij het besluit van het college, maar wij stellen voor om te zorgen voor een constante en evenwichtige doelgroepverdeling. Dat kan op dit moment niet door de Spreidingswet. Hiervoor dienen we een motie in om het college op te roepen om ertoe te streven dat de huidige verdeling wordt gehandhaafd en dat het college dat ook meeneemt naar het COA om een voorkeur aan te geven. Daarnaast zijn wij van mening dat, mocht de Spreidingswet worden ingetrokken, de doelgroepverdeling automatisch kan teruggaan naar de huidige verdeling en dat is gewoon mogelijk als je dan een clausule opneemt in de afspraak met het COA. Zo maken we als stad een keuze die recht doet aan de opvang van deze doelgroep en tegelijkertijd opkomt voor de belangen van onze inwoners. lk zie dat er een interru ptie is, voorzitter. De voozitter: Ja, dat zag ik ook. Maar u was nog in uw zin, dus ik wachtte even keurig. Mevrouw Haak,

gaat uw gang. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja. Dank u wel. lk begrijp niet helemaalwat er bedoeld wordt met'automatisch teruggaan naar de eerdere doelgroepenverdeling'. Hoe ziet u dat voor u? Stel nou dat er dan allemaal. alleenstaande mannen zijn in de Pl, moeten die dan automatisch weg? lk begrijp het gewoon niet helemaal. De voorzitter: De heer Mohammadian, gaat uw gang.

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Daar wil ik best uitleg op geven. De huidige doelgroepverdeling is dat er ongeveer voor de helft statushouders zijn en voor de andere helft kansrijke asielzoekers, mensen die grote kans hebben om in Nederland te verblijven. Die doelgroep, daar staan wij voor en dat willen we handhaven door een uitzondering te maken in de afspraken met het COA, dat kan een clausule zijn. En ik sta hier voor wat we gaan doen. Het college gaat over hoe het dat gaat doen. Ze kunnen een clausule opnemen en afspraken maken met het COA'binnen dit tijdsbestek gaat de doelgroepverdeling terug naar hoe het op dit moment is'. Dat is wat ik nastreef. De voorzitter: Mijnheer Nikerk.

De heer Nikerk (PvdA): Dank u wel voorzitter, Eventjes iets terug in het betoog van de heer

Raad 16september2024

21

Mohammadian, zei hij 'dit kan niet volgens de Spreidingswet dus wij dienen een amendement in'. Maar u kunt de wet toch niet hier amenderen. Hoe bedoelt u dat? De voorzitter: De heer Mohammadian

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): lk dien ook geen amendement in. lk heb gezegd dat we een motie indienen. Als u mijn motie goed leest, dan kan het college voorkeur aangeven bij de afspraken met het college. We weten dat het niet mogelijk is, dus dat is mijn eerste bullet in de motie. En in de tweede bullet vraag ik om een uitzondering of een clausule op te nemen. De voozitter: Mijnheer Nikerk De heer Nikerk (PvdA): Ja, dan begrijp ik het nog steeds niet want u zegt'we weten dat het niet mogelijk is', maar waarom dient u deze motie - u heeft gelijk, het was geen amendement maar een motie - dan toch in? De voorzitter: De heer Mohammadian

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Omdat het COA en de gemeente dat wel met elkaar kunnen afspreken. Kijk, dat het niet mag van de Spreidingswet is iets anders dan dat het COA zich aan afspraken houdt, formeel of informeel. Die clausule staat daar los van. We kunnen een clausule opnemen in elk contract dat, mocht de Spreidingswet worden ingetrokken, wij wel de huidige doelgroep willen handhaven. De voorzitter: Gaat u verder de heer Mohammadian

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): lk ben klaar. Dank u wel

Motie nr. 2409-02 ingediend door Zoetermeer Vooruit Stabiliteit in doelgroepverdeling "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op í6 september 2024, gehoord de beraadslagingen;

constaterende dat: r het college voornemens is om de voormalige Penitentiaire lnrichting beschikbaar te stellen voor maximaal 703 plekken aan het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) voor een periode van vijf jaar; . er op dit moment een specifieke doelgroepverdeling wordt gehanteerd binnen de opvang, welke goede resultaten heeft opgeleverd zonder overlast; r de Spreidingswet mogelijk invloed kan hebben op de huidige afspraken omtrent de doelgroepverdeling van de opvang; draagt het college op: . btj de verdere afspraken met het COA voorkeur te geven aan de huidige doelgroepverdeling van de opvang zoals deze op dit moment gehanteerd wordt, en dit mee te nemen in de definitieve afspraken met het COA. . een uitzondering te maken in de gemaakte afspraken, waarbij in het geval de Spreidingswet wordt ingetrokken of niet in werking treedt, de doelgroepverdeling automatisch teruggaat naar de huidige situatie zoals deze nu wordt gehanteerd in de opvang; en gaat over de orde van de dag." De voorzitter: Dat heb ik iedere keer. Dank u wel voor de eerste termijn. Had u de motie wel of niet ingediend? Ja, dan ga ik naar mijnheer Nikerk en ik meld meteen dat mijnheer Nikerk zijn maidenspeech heeft. Dus dat betekent twee dingen. Niet interrumperen en hij heeft de tijd, maar hij gaat daar natuurlijk zeer prudent mee om. Zo ken ik hem. Mijnheer Nikerk.

De heer Nikerk (PvdA):Voozifter, Het begon met grote ontploffingen bij bezinestations in het hele land.

22

Raad 16september2024

Er werd aan een gecoórdineerde actie gedacht. De grenzen in het noorden, oosten en zuiden zijn gesloten.

Alle verbindingswegen in het midden van het land zijn gebarricadeerd. ln Utrecht brak een grote brand uit. Een gat met een doorsnede van duizend meter in het hart van de stad geslagen. De wind stak woedend op, van de aarde recht naar boven. Gevels breken, de daken reiken scheef over de straten. Kolommen stof tollen rond tussen de huizen. ledereen wordt het zicht benomen. De mensen bewegen zich tastend, blind tot buiten de stad. ln de grachten drijven lijken. Er zwemmen honden die zich eraan tegoed doen. Hier weet niemand wat daar aan de hand is. Kinderen hebben gezien hoe hun ouders verpletterd werden. Er liggen mensen onder puin met wonden die niemand verbindt. Bij de grensovergangen in Groningen en Drenthe staan kilometerslange rijen tot in de provincie, kinderen, tassen, alles gestapeld in en op auto's. ledereen wil erdoor, iedereen wordt tegengehouden. ln het hele land zouden brandhaarden zijn, wie ze aanwakkerde wordt niet gezegd. Niemand gelooft in toeval. Boven Overijssel hangen gaswolken. Ademen is stikken. Protocolzegt dat de inwoners van Zwolle ramen en deuren gesloten moet houden. Welke deuren, welke ramen, welke inwoners. De mensen willen naar de Waddeneilanden. Daar zou lucht zijn. Anderhalf miljoen mensen rennen in dichte drommen. Mensen vertrappen elkaar om de veerboten vandaag nog te bereiken. Maar de wegen bestaan niet meer.

Het zijn brede scheuren, greppels vol brokken steen. De eilanden zijn onbereikbaar, de veerboten varen niet uit. Alle netwerken zijn uitgevallen. Staat er nog een ziekenhuis overeind? Er is een run geweest op de banken. Wie met grof geld antaait kan vervoer naar het westen krijgen, naar de kustplaatsen. Alles en iedereen is in beweging. De Veluwe staat in brand. Aggregaten hebben het begeven. ledereen rent. Tussen Delft en Leiden is een groep kinderen op drift. Het is onveilig voor meisjes. ln de nacht worden ze uit de rijen geplukt. Er komt geen drinkwater meer uit de kranen, provincie na provincie komt droog te staan. De noodreservoirs in de duinen zijn gebroken. Brabanders zouden massaal naar de Rotterdamse havens zijn getrokken, Op de Maasvlakte doen zich verschrikkelijke taferelen voor. De geruchtenstroom houdt aan. Het Rijksmuseum is grotendeels ingestort. Hoeveel overlevenden er zijn weet niemand. Uit alle provincies zouden mensen naar de kusten trekken. Er zeulen nog steeds mensen met hun spullen. Het schijnt dat de Zeeuwse eilanden gei'soleerd zijn geraakt, delen van dijken zijn weggeslagen. De eilanden drijven in westelijke richting. Niemand kan de krachten beheersen. Er is een onbekende troepenmacht door de oostgrens gebroken. Het schijnt dat de regels veranderd zijn, maar van welk spel in godsnaam.

Waar is de overheid? Er zouden tientallen boten klaarliggen om Nederlanders naar de overkant te brengen. We zijn met duizenden. Onze boten bezwijken bijna onder het gewicht van de mensen.

Raad 16 september2024

23

Er glijden lichamen over de randen van de boten Er keren boten terug. Met levenden en doden. Waar is de overkant? Er is geen overkant. We drijven verder. We spoelen over de hele wereld aan. Niemand zit op vluchtelingen te wachten. Gelukszoekers. Zo worden we genoemd.

Voozitter, dit gedicht van onze oud-dichter des vaderlands en mijn oud-docent Anne Vegter schetst een horrorbeeld van wat er in een land kan gebeuren. We wensen natuurlijk dat dit fictie is. De waarheid is echter dat veel van wat omschreven wordt wel op de wereld plaatsvindt, in Gaza, in Eritrea, in lran, in Nigeria. En als het om wensen gaat, zou het toch mooi zijn als dat verleden tijd zou zijn. Onze grote wens is dat asielopvang niet nodig zou zijn. Dat de PvdA ook een motie zou kunnen steunen om te stoppen met het opvangen van asielzoekers. Niet omdat we hard 'eigen volk eerst' roepen, maar puur omdat ze er niet meer zijn. Dat eenieder, waar je wieg ook staat, gelukkig en vrij kan zijn in zijn eigen gekozen omgeving. En terwijl wij dit vanavond bespreken, is in Ter Apel de noodsituatie uitgeroepen. Zolang ons ideaalbeeld van een wereld waarin asielopvang niet nodig is, nog geen werkelijkheid is, is het voor eenieders welzijn essentieel dat elke gemeente haar verantwoordelijkheid neemt. Volgens de PvdA is dat nu precies wat de Spreidingswet doet. Geen gemeenten meer die onder het mom van'geen zin in' de lasten bij andere gemeenten leggen. Daarom dienen we dus ook het amendement van de WD mede in.

Daarbij komt dat we zien dat het college al een tussentijdse uitbreiding heeft geaccordeerd en dat er slechts een verschil tussen de huidige situatie en de gewenste situatie is van twintig plekken. De verandering is dus miniem. Zoals u begrijpt, heeft de PvdA geen bedenkingen bij dit raadsvoorstel. Wij zien graag dat wij, uit Zoetermeer, mensen die het nodig hebben en die dat recht verworven hebben, opvangen. Niet om wie zij zijn, maar om wie wij zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Nikerk, voor uw maidenspeech. Dan ga ik over naar mijnheer Aiobi voor zijn eerste termijn. De heer Aiobi (Groenlinks): Dank u wel voozitter, GroenLinks is blij dat Zoetermeer haar verantwoordelijkheid neemt in het bieden van opvang aan kwetsbare groepen. We hoorden net dat Ter Apel zo vol zit dat overwogen wordt om alleen vrouwen om kinderen toe te laten. De realiteit is dat als we niets doen, mensen vanavond in het gras moeten slapen. Ook begrijpen we dat de huidige locatie voor opvang misschien niet ideaal is, maar nu deze een permanenter karakter krijgt, vertrouwen we erop dat het COA erin zal investeren om de locatie geschikter te maken voor langdurig verblijf en daarbij te zorgen voor voldoende ondersteuning.

Wat betreft de alleenstaande minderjarige vreemdelingen herinneren wij de wethouder graag aan de toezegging om de raad voor het einde van het jaar te informeren over de concrete invulling van deze opgave. Dit is een belangrijk punt, zeker in het kader van de Spreidingswet. Daarnaast zijn we blij te zien dat de opvang in de huidige locatie tot nu toe soepelverloopt. Dit is een bevestiging van de inspanningen die zowel het COA als de gemeente leveren om de leefbaarheid in en rondom de locatie te waarborgen. Tot slot willen wij benadrukken dat een goede samenwerking tussen het COA, de gemeente en andere betrokken partijen in Zoetermeer essentieel is. Het is van belang dat het COA blijft meewerken om de veiligheid en het welzijn van de bewoners te waarborgen. Ook willen we ervoor zorgen dat ondersteunende diensten als de DoeMee balie goed functioneren zodat bewoners weten waar ze terechtkunnen voor begeleiding en ondersteuning. Dank u welvoozitter.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Aiobi voor uw eerste termijn, dan ga ik over naar mevrouw Van Damme voor haar eerste termijn. Mevrouw Van Damme (SP): Dank u wel voozitter, ik zal het kort houden. De SP Zoetermeer vraagt het college, zoals eigenlijk ook toegezegd bij de commissievergadering om duidelijk geen amv's op te vangen omdat het COA zelf ook al heeft aangegeven dat de Pl daar niet voor geschikt is. En wat de enquête betreft, we zijn heel erg blij ermee dat die onder de buurtbewoners is verstuurd. En ik bedank nog even daarvoor, naar aanleiding van de commissievergadering, want ik kon zelf de enquête niet vinden maar ik kreeg hem wel. Super. lk hoop dan ook dat het college daar inderdaad wat

24

Raad 16september2024

mee doet en het blijft volgen. Wij zullen het voorstel dus steunen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel voor uw eerste termijn. Daarmee kom ik als het goed is aan het eind van de eerste termijn van de gemeenteraad en is mijn voorstel de vergadering te schorsen tot 21.30 uur, tien minuten. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering en ik geef het woord voor de eerste termijn van het college aan wethouder Frinking. Gaat uw gang.

Wethouder Frinking: Dank u wel voozitter, ik had eerder grappendenrvijs gezegd dat ik ook met mijn maidenspeech bezig ben, maar daar werd niet positief op gereageerd, begreep ik dus dan ga ik u maar antwoord geven en hopen dat het allemaal goed uitkomt. Allereerst dank voor de inbreng en dank voor de steun die ik toch voel voor het raadsvoorstel. Maar ik hoorde ook bedenkingen en ik hoorde ook wensen. lk wil op een aantal dingen dan ook even ingaan. Allereerst hebben we volgens mij een heel goed debat gehad in de commissie. Heel veel vragen zijn toen gesteld en zijn ook hopelijk goed beantwoord. Er zijn er nog een paar over. Even over de Spreidingswet. Die gaat over de opvang van statushouders en vluchtelingen en dat is dus een wettelijke taak omdat we de taak van de wet uitvoeren. Tegelijkertijd nemen wij, als college, en hopelijk ook u als raad, de maatschappelijke verantwoordelijkheid en zijn we solidair met gemeenten als Ter Apel. We doen dat met als doel een evenredige verdeling van de opvang. Zoals meerdere partijen ook zeiden 'kunnen wij voldoende zorgen dat ook andere partijen, andere gemeenten, de opvang gaan doen zoals wij dat eigenlijk de afgelopen jaren al hebben gedaan?' lk ben het daar erg meê eens en zal er ook zeker op letten, maar het is in feite al het doel waar we mee bezig zijn.

We doen dat in ieder geval binnen de regio en we hebben dat gesprek met negen andere gemeenten. U heeft een aantal vragen gesteld en opmerkingen gemaakt over de communicatie en de goede communicatie met onze inwoners. Daar zijn we het ook heel erg mee eens. Het is heel belangrijk dat inwoners zich gehoord en ook gesteund voelen, zowel op momenten dat het goed gaat en dat iedereen weet hoe we hiermee bezig zijn, maar zeker ook op momenten dat mensen denken 'het gaat niet goed en we willen daarin verder gehoord worden'. Het CDA had het onder andere over een klankbordgroep. Ze stellen ons voor dat we in ieder geval in de buurt van de Pl brieven gaan sturen om mensen uit te nodigen om zich bij een klankbordgroep te melden. Dat is natuurlijk al eerder gebeurd. Dat is na verloop van tijd niet nodig gebleken, maar als dat alsnog aan de orde kan komen, dan kunnen we dat zeker doen. De voorzitter: Wethouder Frinking, een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter. lk begrijp uit de woorden van de wethouder dat ze dan ook een voorstander is van het referendum. Als ze gtaag alle mensen wil horen en ook al hun problemen in deze casus wil horen, dan denk ik dat alle Zoetermeerders gehoord dienen te worden,

omdat het alle Zoetermeerders ook aangaat. lk hoor nu over een klankbordgroep en een selecte groep in de directe omgeving, maar bedenk wel dat het een druk geeft op onze zorg, onze woningvoorraad, et cetera. Het zou dus van belang zijn dat alle Zoetermeerders worden gehoord en niet een selectief groepje dat eromheen woont, maar gewoon elke Zoetermeerder die hier gewoon last van ondervindt. Met de woningnood, met de tekorten in de zorg, et cetera. ls de wethouder van mening dat een referendum inderdaad te prefereren valt? De voorzitter: Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: lk was eigenlijk van plan om pas later op uw opmerkingen te reageren. Als u dat goed vindt, doe ik dat dan ook straks want ik kom er zeker op terug. Maar dit is niet wat ik bedoel als het gaat over een gesprek en horen wat er onder de inwoners gebeurt. Er zijn ook vragen gesteld en aandacht... De voorzitter: Wethouder Frinking, een interruptie van de heer Markes.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Dank u wel, voorzitter. lk hoor de wethouder zojuist zeggen dat er brieven worden gestuurd naar omwonenden om ze te betrekken bij wat er allemaal gebeurt in de Pl.

We hoorden net van de fractie van de PW dat ze hebben gesproken met mensen aan de

Raad 16september2024

25

Rokkeveenkant die niet zijn betrokken in het verleden. Of dat nu wel of niet is gebeurd, laat ik even in het midden, maar zal wanneer er nieuwe brief worden verstuurd, ook die groep aan de Rokkeveenkant worden meegenomen? De voorzitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: Het precieze verspreidingsgebied gaan we nog even bekijken. Maar even over de enquête die uitgezet is. Dat waren de meer dan 5000 brieven die toen verstuurd zijn. Dat is echt in een breed gebied geweest in de omgeving van de Pl. Daar hebben ook ruim 800 mensen op gereageerd. Dus niet iedereen heeft gereageerd, maar we hebben wel heel breed uitgezet. De vooaitter: De heer Meijroos, gaat uw gang.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank u wel. ln het kader van vragen uit de buurt. Er wordt heel erg hosanna geroepen over de enquête die is gehouden. Echter, ons bereiken berichten dat er wel degelijk opstootjes en incidenten zijn geweest. Kunt u daarop reflecteren? De voorzitter: Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Ja, dat hebben we ook in de commissie aan de orde gehad. Er zijn meldingen gemaakt, maar dat heeft te maken met wat er in de Pl zelf gebeurde. Maar we hebben, zo zegl de politie, geen andere meldingen gehad. Dus er is niet gemeld dat er bedreigingen waren. Dus daarop hebben we uiteindelijk niet kunnen acteren. We hebben welbijvoorbeeld, toen het ging overzwerfafual, daar actie op ondernomen, waar het ging over lampen in de tunnels hebben we daar ook actie op ondernomen. De voorzitter: Gaat u verder, wethouder?

Wethouder Frinking: Dank u wel voorzitter. Dan de aandacht voor de amv's. We hebben in ons voorstel ook gezegd dat we de Pl hebben aangewezen als plek, enige plek, om opvang te doen voor de statushouders. Het COA heeft aangegeven dat zij dat geen geschikte plek vinden voor amv'ers. Wij hebben

vervolgens gezegd dat, gezien de druk op onze voorzieningen en de kwetsbaarheid van deze doelgroep, we het niet verantwoord vinden om dan ook opvang voor amv's elders mogelijk te maken. Dat is hoe we kijken naar de opvang van amv's. De voorzitter: lk zie twee interrupties, eerst mevrouw Bakkers

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, dank u wel voorzitter. We hebben het even technisch nagevraagd. Mijn collega, de heer Wesstein heeft dat gedaan. Dat die penitentiaire inrichting dan niet geschikt zou zijn, is allemaal heel goed voorstelbaar. Maar u zegt dan eigenlijk best snel 'nou, dan is er in Zoetermeer verder ook helemaal geen plek voor deze jonge mensen'. Gaat dat niet wat snel? Denkt u niet'goh, laat ik even een tussenstap nemen en even inzetten om te kijken welke andere geschikte plek er wel zou zijn binnen Zoetermeer'? De voorzitter: Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Het punt zit hem ook in nadat ze opgevangen zijn en op een locatie zitten. Daarna hoort er ook gewoon heel goede begeleiding te komen. Die voozieningen zijn of vol of daar is tekort aan capaciteit, dus dat is ook de reden dat we zeggen dat wij de voorzieningen eigenlijk niet hebben om ze op te vangen. De voozitter: Mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u wel voozitter. We hebben in de commissie natuurlijk ook al even gesproken over de amv's en toen heeft mevrouw de wethouder ook aangegeven dat er geen plek was in Zoetermeer. Wij kunnen ons dat best goed voorstellen, maar er is geen duidelijk antwoord gekomen op de vraag 'wat gebeurt er dan?' Het is wel onderdeel van de opgave die wij hebben. Als wij als Zoetermeer zeggen 'dat is bij ons niet mogelijk', krijgen we dan zestig andere asielzoekers in plaats van die amv's? Of moeten we alsnog ergens die amv's kwijt of moeten we ze uitruilen met andere gemeenten?

26

Raad 'tG september 2024

De voozitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: Kijk, ons voorstel is dat die aantallen, die 703, de totale taakstelling vormen. De taakstelling is opgebouwd uit de zestig amv's en het restant en wij zeggen 'we pakken de totale taakstelling van die 703 en dat is wat we aanbieden'. Dus we komen niet onder het totaalaantal, maar we pakken het geheel. De voorzitter: Mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Feit blijft dat er ergens zestig kinderen geplaatst moeten worden. En ik maak me een beetje zorgen omdat wij uiteindelijk toch met dat probleem moeten dealen. Hoe ziet u dat zelf? De voorzitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: Daarom hebben we het regionaal overleg en in dat regionaal overleg zullen we kijken waar de andere gemeenten tegenaan lopen en hoe we elkaar daarin kunnen helpen. De voorzitter: Mevrouw Bakkers

Mevrouw Bakkers (D66): Maar dan toch nog even een doorvraag, want als wij dat probleem hier hebben, kan ik me voorstellen dat andere gemeenten tegen dezelfde problemen aanlopen. U zegt'wij hebben daar geen capaciteit voor, et cetera'. Maar als andere gemeenten ook tegen die problemen aanlopen, krijgt u de opdracht toch gewoon per kerende post terug? We zien vanavond de noodsituatie in Ter Apel. Het wel of niet buiten moeten slapen, van mensen. ls dat niet een aansporing om toch nog eventjes extra uw best te doen om te kijken 'oké, misschien is er geen capaciteit, maar kunnen we de puzzel anders leggen om toch voor die zestig jonge mensen opvangplekken te regelen'? De voorzitter: Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Daar is dus het overleg voor, want het kan zijn dat bij andere gemeenten andere problemen zitten en daar willen we het met elkaar over hebben. Dit is wat ons voorstel is, gewoon de 703, de taakstelling en deze zo invullen. De voorzitter: Nog heel kort, mevrouw Bakkers want anders vervallen we in herhaling.

Mevrouw Bakkers (D66): Dat klopt, maar het is ook een heel belangrijk thema, voozitter. Als u mij toestaat nog één korte vraag inderdaad. lk denk toch wel dat het heel belangrijk is dat... Oké, u gaat dan in gesprek, neem dan die ruimte, maar wanneer komt u dan bij ons terug? Wanneer is het gesprek voldoende gevoerd en komt u bij de raad terug met of het goede nieuws dat deze jonge mensen opgevangen kunnen worden in de regio of met het bericht'we hebben nog geen opvang voor deze jonge mensen'. Wanneer is dat en wanneer kunnen we dan uw berichten daarover ontvangen? De voozitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: We zijn nu aan het spreken - dat gebeurt in meerdere gemeenten - over de taakstelling. De input moet voor 1 november a.s. bij de minister zijn. Dus dat is waar we met zijn allen naartoe werken. Er zit een vrij strak schema in deze onderhandelingen, om het zo te zeggen, met de andere gemeenten zodat het bod uiteindelijk 1 januari a.s. bij de minister ligt. De voorzitter: lk kijk naar mijnheer Duiven want die had ook zijn hand omhoog.

De heer Duiven (WD): Ja, zeker voorzitter. Over dit onderwerp hebben we in de commissie ook uitvoerig gesproken, daar ging het over een plan B of een alternatief plan voor'stel dat'. lk vond het antwoord van de wethouder toen heel krachtig en heel duidelijk. De wethouder zei 'ik ga niet met een reserveplan of een plan B op pad, dit is het aanbod. Dit is wat de inzet is van de onderhandelingen'. Als je een opening geeft dat je nog een plan B en een plan C hebt, en de collega van D66 zit een beetje op dat spoor, ben je natuurlijk je onderhandelingspositie kwijt. lk vind de inzet van wat Zoetermeer nastreeft ten aanzien van die zestig amv's heel helder. Laat het college daarvoor gaan. Staat het - dat is mijn vraag - college en staat de wethouder nog steeds achter dat krachtige antwoord dat ze op eenzelfde vraag in de commissie heeft gegeven?

Raad l6september2024

27

De voorzitter: Ja, ik zal op uw vraag te wachten. Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Dit is zo'n mooie ondersteuning, dank daarvoor. Dat is zeker nog steeds het standpunt. Dat is ons voorstel. De vootzitter: Dank u wel. Dan stel ik voor dat u verdergaat met andere ondenuerpen. Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Ja. Dan wil ik ingaan op de verschillende moties en amendementen die zijn ingebracht. Misschien is het willekeurig, maar ik begin bij de Zoetermeerse WD en hun amendement Breng de asielketen op orde. Dat is een amendement dat we zeker kunnen steunen, het past ook goed bij de oproep die de VNG gedaan heeft. Dit is zeker iets dat we zouden willen inbrengen en voor de rest is het natuurlijk oordeel raad. Het amendement van de LHN om weer in gesprek te gaan met de gemeenteraad als de... De voorzitter: Mijnheer Boerboom, gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voozitter. Met betrekking tot het amendement van de

WD zijn we een beetje aan het worstelen 'wat staat er nou precies?' Stel dat dit amendement wordt aangenomen, wat gaat u dan concreet doen? De voozitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: Dan ga ik zorgen - maar dat is dan natuurlijk mijn inbreng en er is geen garantie dat het erin komt, maar dat is wel de inzet - dat we dit expliciet opnemen in het voorstel dat naar de minister toegaat zodat wat we vanuit de gemeente vinden over dat de asielketen op orde moet komen, ook via onze individuele weg bij de minister terechtkomt. De voorzitter: Mijnheer Boerboom nog en dan mijnheerVan den Boomgaard.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel vooaitter. Dat betekent wat u betreft ook dat u het rijk wilt aansporen om de instroom terug te dringen? De voorzitter: Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: We hebben het over de asielketen op orde brengen en dat kan op allerlei vlakken gebeuren en het kabinet heeft al gezegd dat het daarmee bezig is. Zrl zoeken uit of dat bij de instroom is. Maar dat is even wat we neerleggen bij de minister en ik denk dat dat ook de insteek is om de asielketen op orde te brengen. De voozitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter. De wethouder heeft het over de asielketen op orde brengen. Als er nu één ding gebeurt, dan is het juist dit. Ze zijn de asielcrisis aan het uitroepen, de Spreidingswet gaat van tafel, het wordt moeilijker om gezinshereniging te doen. Dus ze zijn ermee bezig en toch, voorbarig, voordat het besluit er komt, moeten we nu al, hup hup, even snel, de naam bij het kruisje zetten en voor vijf jaar dit aftekenen. Als de wethouder hier dus echt een gevoel bij heeft dat dat iets goeds is, neem dan die afwachtende houding aan, want we hebben geen haast. We hebben tot februari. En wacht even af wat die asielketen dan gaat doen. ls de wethouder dat met mij eens? De voorzitter: Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Nee. En ik reageer op het voorstel, zoals het omschreven is door de WD, dus wat dat betreft, als u zegt 'wie moet ik aanspreken?', zqn dat in ieder geval de WD en de andere partijen die dit hebben ingediend. Maar ja, zeker, het is gewoon heel goed als de hele asielketen op orde wordt gebracht. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

28

Raad 16september2024

De heer Van den Boomgaard (FVD): Even los van van wie dat amendement komt. Zrl geeft een advies aan de raad om dat aan ons oordeel te laten en ik wil gewoon de mening van de wethouder weten. lk wil weten hoe zij erin staat en hoe serieus we dit amendement kunnen nemen, wat ze ermee gaat doen. Wat ze nu eigenlijk zegt'dat amendement staat als een vlag op een modderschuit want dan is het toch al getekend', dan neem ik het ook zo aan. Maar ik neem aan dat u dat niet bedoelt richting de WD, dat het voor de btihne is, maar dat u er echt concreet wat mee wilt. Dat wil ik dus verkennen bij u. Oké, als u inderdaad die asielketen zo belangrijk vindt als u nu aangeeft, als u wilt dat daarnaar geluisterd wordt en u weet dat er nu kenteringen zijn, dan wacht u dat toch af? De voorzitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: Nee, ook deze keer ben ik het niet met u eens lk ga door naar het amendement van de LHN. De vootzitter: lk ga voor u verdergaat nog even onderbreken want er waren nog wat andere interrupties. Mijnheer Van der Vlies en mijnheer Duiven zag ik ook. De heer Van der Vlies (Zól Zoetermeer): Ja voozitter, ik wilde eigenlijk nog even reageren op mijnheer Van den Boomgaard. Die zei 'een vlag op een modderschuit' en ik vind dat eigenlijk wel gepast bij zijn eigen inbreng. Want als de heer Van den Boomgaard of FVD werkelijk zoveel vertrouwen heeft in dat kabinetsbeleid over afname van de instroom, op wat voor manier het dat ook wil doen, en dat het ook daadwerkelijk lukt, dan hoeft u zich toch helemaal gêen zorgen te maken, want dan loopt die Pl toch helemaal leeg? Dan is er toch helemaal niets aan de hand? Dan is dat ding toch in no time leeg, als u daar zoveel vertrouwen in heeft? Dus wat is nu precies het probleem om te tekenen voor vijf jaar als toch die problemen in de asielketen in no time zijn opgelost? De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voorzitter. Twee dingen hÍerover. Eén, we gaan een kentering tegemoet en zolang wij dus blijven tekenen bij het kruisje, zal dat inderdaad alleen maar vertraging zijn totdat er weer ander beleid komt. Dat wil ik dus bij dezen voorkomen. Dus we moeten die vijf jaar nooit en te nimmer tekenen, want dan pas geven we dit kabinet echt de kans ook succesvol te zijn. En als FVD een bijdrage kan leveren om dit succes mede mogelijk te maken, zullen we dat doen. Ten tweede, over bang zijn, want daar hebben we het dan over, als het succesvol is, dan is het overbodig. Die opmerking kan ik natuurlijk ook makkelijk pareren, als het gaat om die enquêtes. lk hoor de ene partij na de andere partij zeggen dat ze superblij zijn en dankbaar dat de burger gehoord wordt. Maar dan komt er een concreet voorstel om een referendum te houden of in ieder geval dat mogelijk te maken en dan, zoals ik tot nu toe begrepen heb, naar wat ik proef binnen sommige partijen, geeft er niemand thuis. Dus ja, ik neem dus aan, als u dan toch voor het succes gaat, via u voorzitter, mijnheer Van der Vlies, dan stemt u dus ook voor het referendum. Fantastisch. De vootzitter: lk kijk of mijnheer Van der Vlies nog behoefte heeft. Dat is niet het geval. Mijnheer Duiven. De heer Duiven (WD): Ja.

Voorzitter, geen vraag maar ik wil de wethouder bedanken voor het uitstekend beantwoorden van de vraag over ons amendement. Dank. De voozitter: Dat lijkt me voldoende. Dan stel ik voor dat u verdergaat met de andere amendementen

en moties.

Wethouder Frinking: Dank u wel. Het gaat goed tussen ons. lk was bij het amendement van de LHN. Ook dat kunnen wij steunen, zeker om, als de wet is ingetrokken, met elkaar zo spoedig mogelijk in gesprek te gaan. Dan zitten we in een nieuwe tijd, nieuwe situatie en dan moeten we even met elkaar de stand opmaken van wat het allemaal betekent. De voorzitter: Wethouder Frinking, twee interrupties. Eerst de heer Mohammadian en dan mevrouw Haak.

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Ja dank u wel voozitter, even een vraag aan de wethouder. De wet wordt ingetrokken. Laten we daar van uitgaan. Dan gaan we met de raad in gesprek

Raad 16 september2024

29

met u. Maar wat voor gevolgen heeft het voor het besluit dat we vanavond nemen? Want als je een afspraak hebt gemaakt met het COA, kunt u daar niet onder uit. De voorzitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: Als de wet wordt ingetrokken, dan zit er een heel verhaal aan vast van wat de gevolgen zijn van die wet. Dat is wat het kabinet dan moet doen. Dus dat kan niet alleen maar zeggen 'we nemen de wet terug en voor de rest zoekt iedereen het maar uit', tenminste, daar ga ik in ieder geval

van uit. En dan zulje met elkaar moeten vaststellen wat dan wel en niet nog speelt. En het COA is een onderdeel van het ministerie en werkt in opdracht van de minister. Dus dat heeft geen zelfstandige bevoegdheid om allerleidingen te doen die niet passen bij het kabinetsbeleid. De vooaitter: De heer Mohammadian nog?

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dan zou je nog altijd in theorie wel vast kunnen blijven zitten aan het contract en vijf jaar lang opvang moeten bieden. lk bedoel maar, de gemeente is ook een deel van de overheid en wij krijgen ook niet genoeg geld voor de jeugdzorg. Dus het is niet zo makkelijk als u het nu schetst. De voorzitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: lk denk dat we moeten vaststellen, als dat het momentum is, dat we dan gaan kijken en niet speculeren op mogelijke veranderingen die we niet kunnen voorspellen. De voorzitter: lk ga nog naar mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u welvoozitter. lk had in principe precies dezelfde vraag, maar ik wilde wel vast doorgaan en dat heeft ook te maken met de vraag die ik in mijn tekst had gesteld. ls het dan mogelijk? Want ik vind het ook wel een risico als we straks vastzitten aan het contract van vijf jaar. We hebben op geen enkele wijze garantie gekregen dat we daar dan onderuit kunnen op het moment dat de Spreidingswet wordt ingetrokken. ls het mogelijk om in de contractonderhandelingen met het COA een zogenaamde opt-out - ik heb het even zo genoemd, maar noem het wat je wilt - dus een dergelijke clausule op te nemen? De voozitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: ln de Spreidingswet is de taakstelling opgenomen. Dat is één voorwaarde in de Spreidingswet en de tweede voonr/aarde is dat die voor vijf jaar is. Als wij niet die vijf jaar nemen, dan is het geen duurzame opvang. En als het geen duuzame opvang is, telt de taakstelling niet mee. Dus dat maakt het ingewikkeld om te zeggen 'we nemen een opt-out op die vijf jaar'. Ook hier denk ik dat we dat in die situatie met elkaar moeten bespreken omdat dat niet alleen voor ons geldt. Dan geldt dat dus voor heel Nederland op dat moment. De voorzifter: Mevrouw Haak.