Notulen raad 14 juli 2025 - vastgesteld

termijn? De heer De Vogel (PW): lk moet wel hè? De voorzitter: Gaat uw gang. De heer De Vogel (PW): lk moet antwoord geven over de kosten. De gemiddelde kosten voor gemeenten hangen sterk af van de schaal en de uitvoerder, maar meestal ligt dat tussen een paar tientjes tot € 100,00 daarboven. Maar het voordeel is dat de gemeente Zoetermeer ervaring hiermee heeft, dus de gemeente kan waarschijnlijk een duidelijk kostenplaatje ophoesten. De voozitter: Dank u wel. Mevrouw Bink heeft een vraag.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, ik hoor dat de heer De Vogel zegt dat de gemeente Zoetermeer er ervaring mee heeft. Dus het wordt al gedaan. Dus is het misschien overbodig? De voorzitter: De heer De Vogel, gaat uw gang.

De heer De Vogel (PW): Hoe bedoelt u dat precies? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Nou, zoals ik het zeg. U zegt 'de gemeente Zoetermeer heeft er ervaring mee'. Dat komt bij mij over als'het wordt al gedaan'.

30

Raad 14 juli2025

De voorzitter: De heer De Vogel

De heer De Vogel (PW): Dat is mij niet zo duidelijk verteld. Het is een keer in Zoetermeer gedaan. Er is zelfs een prijs voor uitgereikt, geen geldprijs, maar een aanmoedigingsprijs. lk heb het niet kunnen lezen in het raadsvoorstel dat nu voorligt. Vandaar dat ik dit wel belangrijk vond om een amendement over in te dienen. De voorzitter: Oké. Volgens mij is dit voldoende en anders kunt u dat straks in de schorsing verder wisselen. Wilt u nog iets anders inbrengen? De heer De Vogel (PW): Nee, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer De Vogel. Dan ga ik naar Zól Zoetermeer, tweede termijn? Geen behoefte. PvdA, mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzifter, heel kort want de wethouder en ik worden het niet eens. lk zou het leuk hebben gevonden als de wethouder ook nog even zou reageren op ons amendement over de ondergrens van20o/o voor de buurtpeiling. Daar heeft ze niets over gezegd. Voozitter, wij zijn tegen dit raadsvoorstel en na de zomer gaan we eens kijken wat we met de APV gaan doen. De voorzitter: Dank u wel. ChristenUnie-SGP, geen behoefte. LHN, tweede termijn? Geen behoefte D66? Geen behoefte. Zoetermeer Vooruit, gaat uw gang mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voorzitter, dank u wel. Afual is emotie, maar bomen zijn ook emotie. Zoetermeer Vooruit blfift bij wat ik net al heb gezegd in mijn spreektijd. We vinden dat we met dit voorstel een stap richting een groener, gezonder en betrokken Zoetermeer gaan waar inwoners mee kunnen denken over bomen die soms problematisch zijn. Ook zijn wij blij dat inwoners de kans krijgen om meer buurtgroen aan te vragen dus wij blijven voor. Dank u wel. De vootzitter: Dank u wel mevrouw Bink. Dan ga ik naar de SP. Geen behoefte. Het CDA? Geen behoefte aan een tweede termijn. De WD, mijnheer Aptroot. De heer Aptroot (WD): Ja voorzitter, heel kort. We hebben duidelijke uitleg van de wethouder gehad. Sommige partijen maken zich zorgen over de beeldvorming. Volgens mij is heel goed uitgelegd door de wethouder dat het anders zit. Dus ik kan me voorstellen dat ze voor de beeldvorming voor dit voorstel gaan stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de PDvZ, mijnheer Haak. Gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voozitter. lk heb toch nog een vraag aan de wethouder ter verduidelijking. Als er een nieuwe aanvraag komt voor bijvoorbeeld honingdauw, dan moet dat alternatief toch gewoon onderzocht worden? Of valt dat ook b'rj die dertig nieuwe aanvragen? Dat is me even niet duidelijk. Nu wordt het wel gedaan.

Het is me nu niet duidelijk of het dadelijk wel bij die dertig zit of gewoon standaard gebeurt. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van den Boomgaard nog voor de tweede termijn? Geen behoefte.

Mijnheer Van Steenis, tweede termijn? Geen behoefte. Dan ga ik naar wethouder Van der Meer voor haar tweede termijn. Gaat uw gang.

Wethouder Van der Meer: Voozitter, richting de PDvZ. Als het alleen gaat om een vraag over honingdauw, volgen we de gewone procedure. Als het gaat over 'kan de boom gesnoeid, gekapt of wat dan ook worden?', dan gaat de vraag via de andere route. Als er twijfel is, wordt er altijd even contact gezocht met de aanvrager. lk weet ook dat de PW een vraag had, maar die heb ik niet begrepen dus misschien kan de voozitter nog even vragen om die te herhalen. De voorzitter: Mijnheer De Vogel, gaat uw gang

De heer De Vogel (PW): lk heb antwoord gegeven op de vraag omtrent de kosten De voozitter: Oké. lk stel voor dat u nog even ingaat op de vraag van mevrouw Kraneveldt en dan

Raad 14 juli 2025

31

hebben we volgens mij de tweede termijn gehad. Gaat uw gang. Wethouder Van der Meer: lk had niet de indruk dat mevrouw Kraneveldt een vraag aan mij had. Die zei 'in september gaan we het over de kapvergunning hebben' en daar heeft ze gelijk in. De voorzifter: Mevrouw Kraneveldt.

Wethouder Van der Meer: O, nee, dat ging over de 20o/o. Nee, voorzitter, dat vinden wij ingewikkeld omdat wij dan moeten gaan leuren om te kijken wie er allemaal antwoord willen geven. We willen het juist neutraal houden. Dus dat is op dit ogenblik gewoon... Als mensen niet reageren op de vraag 'wat vindt u ervan?', hebben ze er waarschijnlijk geen mening over en dat is hun goed recht. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, een minimumpercentage heeft helemaal niets met neutraliteit te maken. U hoeft niet de boer op om aan mensen te vragen 'vul het in, vul het in'. Dat moeten de mensen zelf doen. De buurtbewoners die een aanvraag hebben gedaan, kunnen dat natuurlijkwel doen. Dat staat hen vrij. De voorzitter: lk kijk nog even. Wethouder Van der Meer daar nog een reactie op?

Wethouder Van der Meer: Nee, voozitter, dit zijn allemaal dingen waarvan wij dachten 'dat nemen we mee bij de evaluatie'. We gaan heel goed kijken 'hoeveel mensen reageren er? Wat is de tevredenheid uiteindelijk?' Dat zijn allemaal dingen die we bij de evaluatie meenemen. En in die zin is het prima als we na drie jaar, zoals Groenlinks in het amendement vraagt, gewoon een goede evaluatie doen en dan met elkaar kijken hoe we ermee verdergaan. Dank u wel voozitter. De vootzitter: Dank u wel wethouder Van der Meer. lk zie nog een interruptie van mevrouw Bink. Dan stel ik voor dat we naar een afronding gaan.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voozitter, ik zal proberen het kort te houden. lk wil graag nog aan de wethouder vragen of dat amendement van de PW nu al gedaan wordt of niet, want ik ben een beetje zoekende. lk snap het niet meer. De voozitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Voorzitter, die vinden wij ook heel erg moeilijk, maar in feite is er altijd een afiareging tussen het belang van de bewoner en het belang van bomen. ln het reguliere beleid gaat bijna altijd de voorkeur naar de boom uit en in het aanvullend beleid, voor die dertig casussen, mogen de mensen het zelf besluiten. Dat is wat er gebeurt. De voorzitter: Akkoord. Dank u wel voor uw beantwoording. lk stel voor dat we de beraadslagingen sluiten over dit ondenruerp. U weet dat de stemming over het raadsvoorstel en motie en amendementen aan het eind van deze raadsvergadering volgen.

b. Raadsvoorstel Vaststelling kaderstellende beleidsdocumenten ten behoeve van Omgevingsprogramma Entree

c. Raadsvoorstel Gebiedsbusinesscase Entree De voorzitter: Dus dan gaan we over naar het agendapunt 7.b en 7.c. gecombineerd, Vaststelling kaderstellende beleidsdocumenten ten behoeve van Omgevingsprogramma Entree en raadsvoorstelGebiedsbusinesscase Entree, de financiële kaders. lk ga de sprekerslijst af en ik geef als eerste het woord aan mevrouw Kraneveldt. Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, vanaf het begin van de Entree hebben we gezegd 'we moeten bouwen. We moeten de woningnood van jong en oud aanpakken. We kunnen de mogelijkheid van het Entreegebied daarbij niet laten liggen.'We hebben ook altijd gezegd 'we willen een groene, duuzame en gemengde wijk met een mooie mix van betaalbare en duurdere woningen voor diverse doelgroepen; bouwen naar behoefte, bouwen voor bewoners, niet voor beleggers en kwaliteit gaat voor kwantiteit.' Sinds vorig jaar hebben we echter het gevoel dat alleen de kwantiteit nog lijkt te tellen, dat alles daarom

32

Raad 14 juli2025

draait en alles daaraan wordt aangepast. Dat voelt niet lekker. Van ooit 3500 woningen zijn we vorig jaar naar 7250 gegaan. Daar waren we op tegen omdat volgens ons een goede, realistische onderbouwing daarvoor ontbrak. Dat gevoel hebben we nog steeds. Die zogenoemde bandbreedte van 6250, om ons zogênaamd gerust te stellen dat het ook bij 6250 zou kunnen blijven, had echter wel een heel korte houdbaarheidsdatum en is inmiddels al gehalveerd. lk voorspel dat de nieuwe ondergrens van 6750 woningen ook snel bederft en dat we, als we een paar anterieure overeenkomsten verder zijn, er gewoon 7250 gaan neezetten. Zeg dat dan ook gewoon. We doen dus net alsof er flexibiliteit is, terwijl we allemaal op onze klompen kunnen aanvoelen dat dat het maximum wordt. Wie houden we daar dan mee voor de gek? En houdt het daar echt op, zo vraagt de PvdA zich af. De wethouder zei vorige week Ja, dat is het dan ook echt'. Wij hebben daar echter niet hetzelfde vertrouwen in als we ooit hadden toen we naar 5700 woningen gingen, wat we toen wel een realistische stap vonden. Hoeveel concessies willen en kunnen we als raad nog doen aan de ontwikkelaars met betrekking tot de aantallen woningen, het brutovloeroppervlak en de huurprijzen? Wij zijn er nu wel klaar mee.

Voozitter, vorige week vroeg ik ook'hoeveel zorgen moeten we ons maken dat Entree opnieuw stokt?' Wethouder ledema zei dat we nu echt meters kunnen maken. We hopen het, maar we geloven het pas als we het zien, te beginnen met Terra Nova. Voorzitter, we zouden vandaag een amendement over aantallen en soorten woningen kunnen indienen en over prijzen en vloeroppervlaktes en dergelijke. Dat hebben we al vaker gedaan, vorig jaar ook nog, maar we vechten een beetje tegen de bierkaai die de meerderheid van deze raad heet. Wat ons betreft, zegt de raad hier toch iets gemakkelijk la'tegen deze plannen en enige aanscherping wordt consequent afgewezen. Dat betreuren wij, dus houden we het voor nu bij twee moties die ik kort zal toelichten. De eerste motie heet Bouwen voor het midden waarin we een lans breken voor het ondersteunen van woningbouwcorporaties bij het bouwen van betaalbare middenhuurwoningen. De tweede motie heet Eerbetoon aan het verleden en gaat over de Mammoet en Kristaltoren. Als deze, onverhoopt, toch gesloopt moeten worden, zouden we graag willen dat elementen van deze mooie gebouwen elders in de Entree terug te vinden zijn, bijvoorbeeld in de vorm van êen kunstwerk geïntegreerd in een nieuwe gevel of als een nuttig object in de openbare ruimte. De vootzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt. Mijnheer Broekman heeft een interruptie, gaat uw gang.

De heer Broekman (LHN): Dank u wel. Mevrouw Kraneveldt sprak over de motie Bouwen voor het midden. lk heb daar een vraag over. Vindt u niet dat deze motie meer thuishoort bij het Volkshuisvestingsprogramma? Met andere woorden, waarom alleen bij de Entree en deze motie niet bredertrekken? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, ik zou zeker deze motie niet willen beperken tot de Entree, maar de Entree moet ons paradepaardje worden als het gaat om nieuwe woningen. Er worden natuurlijk nu gesprekken gevoerd met allerlei ontwikkelaars om daar hun bouwplannen te realiseren, ook met de corporaties. Wij denken dat het, zeker voor de Entree nu, maar ook voor de hele stad, een uitgelezen moment is om daar het gesprek over aan te gaan. Als wij corporaties dan net dat zetje kunnen geven om meer middenhuunroningen te bouwen voor een goede prijs, denken we dat we die kans moeten pakken. Rotterdam gaat het doen, heel spannend. Wij zeggen: kijk daarnaar en wellicht zijn we er hier in Zoetermeer ook voor te porren. Dank u wel.

Motie nr. 2507-05 ingediend door PvdA, GroenLinks, Zoetermeer Vooruit, D66 Bouwen voor het midden

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli 2025; constaterende dat: . gemeenten de mogelijkheid hebben om woningen in een bepaalde categorie tot Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) te verklaren;

.

de bouw van huunaroningen in de categorie huur tot en met € 1 .1 00,00 vrijwel stil is gevallen, omdat

voor marktpartijen de kosten niet opwegen tegen de baten; overwegende dat: . woningcorporaties zijn opgericht om woningen te bouwen voor mensen met de grootste afstand tot een betaalbare woning en er naast sociaal ook grote vraag is naar betaalbare woningen in het

Raad 14 juli2025

33

. . o

middensegment; corporaties voor het middensegment echter geen gebruik kunnen maken van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW); er lokaal financiële ruimte gecreëerd kan worden om die borging op te vangen door middel van garantstelling door de gemeente voor leningen door corporaties, waardoor deze gunstiger kunnen lenen en investeren in woningen in het middensegment; dit ook voor Zoetermeer een kans zou kunnen zijn om meer middenhuunroningen te bouwen, zeker voor de nieuwe wijk Entree, waar juist nu afspraken kunnen worden gemaakt met corporaties;

in de wetenschap dat: in Rofterdam vorig jaar de motie Handen uit de mouwen, tijd om te gaan bouwen! is aangenomen; in deze motie werd verzocht uit te zoeken op welke manier de gemeente Rotterdam woningen met een huurprijs tot en met € 1.100,00 tot DAEB zou kunnen verklaren, op welke manier Rotterdam garantstelling zou kunnen realiseren voor leningen door woningbouwcorporaties en wat de financiële consequenties zijn; een werkgroep bestaande uit ambtenaren en raadsleden deze ondezoeken heeft gedaan en heeft geconcludeerd dat het haalbaar is om dat te doen, waarna het college van Rotterdam een pilot gaat starten, vooruitlopend op nationale en Europese wetgeving;

. r .

vezoekt het college:

r r

o

Í1ê te gaan op welke manier het college in Rotterdam deze pilot gaat inrichten; te ondezoeken of er ook bij corporaties in Zoetermeer belangstelling voor een pilot is, waarbij de nieuwe wijk Entree een uitgelezen mogelijkheid biedt om hierover met corporaties in gesprek te gaan en zo'n pilot uit te voeren; indien corporaties hier belangstelling voor hebben, de mogelijkheden en de financiële consequen-

ties in kaart te brengen en de gemeenteraad hier, voor de behandeling van de Begroting van2026, over te informeren en (indien mogelijk en gewenst) een concreet voorstel te doen; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2507-06 ingediend door PvdA, Groenlinks Eerbetoon aan het verleden "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli 2025; constaterende dat:

r

de beeldbepalende panden de Kristaltoren aan het Bredewater 14 en De Mammoet aan het Bredewater 16 op de nominatie staan om op enig moment gesloopt te worden om plaats te maken voor nieuwbouw, tenzij zij tot rijksmonument verklaard worden;

ovenaregende dat:

o r

. r

indien behoud van dit naoorlogse Zoetermeerse culturele erfgoed niet mogelijk is, het jammer zou zijn als er helemaal geen tastbare herinnering aan deze markante gebouwen meer zou zijn in de Entree;

elders in Zoetermeer delen van cultureel erfgoed zijn hergebruikt of een andere bestemming hebben gekregen (zoals bijvoorbeeld het paviljoen van ijzeren spandelen op het Nicolaasplein, die afkomstig zijn van het oude treinstation Zoetermeer-Zegwaard aan de Stationsstraat); er ook mogelijkheden te bedenken zijn om delen van de markante gevels van de Kristaltoren en De Mammoet te laten terugkeren in de Entree; wê zo op een creatieve manier het heden met het verleden kunnen verbinden, met respect voor wat er ooit was;

vezoekt het college:

o

indien de beide panden daadwerkelijk gesloopt gaan worden, tijdig met de eigenaren in overleg te treden over hoe markante delen van de gevel van de gebouwen bewaard kunnen blijven en in de Entree een herbestemming kunnen krijgen, bijvoorbeeld als onderdeelvan een nieuwe gevel, als nuttig object in de openbare ruimte of kunstwerk;

en gaat over tot de orde van de dag."

34

Raad 14 juli2025

De voorzitter: Dank u wel. lk kijk rond en verder zie ik geen interrupties. Dank u wel voor de moties en dank voor uw eerste termijn. Dan ga ik naar de fractie van de PDvZ, mijnheer Haak, gaat uw gang.

De heer Haak (PDvZ): Voorzitter, zoals andere partijen, heeft ook de PDvZ tijdens de commissievergadering uitvoerig stilgestaan bij de ontwikkelingen van dit gebied. We gaan dit vandaag niet opnieuw doen. Toch blijven we kritisch meekijken bij de uitwerking van de MER-rapportage. De exacte aantallen woningen die voldoen aan de geluids- en luchtkwaliteitsnormen zijn nog niet beschikbaar omdat de plannen nog in ontwikkeling zijn. Hierdoor is het nu lastig te beoordelen of aan alle normen wordt voldaan. Dat betekent dat het nog onduidelijk is welke keuzes moeten worden gemaakt en wat de consequenties zijn voor de leefomgeving. De MER wijst op het belang van actuele en nauwkeurige berekeningen van stikstofdepositie, mede gezien de nabijheid van Natura 2OOO-gebieden. En de MER vraagt om een duidelijke uitleg van het gekozen stedenbouwkundig ontwerp en de gevolgen daarvan voor de leefbaarheid en milieu. Wat de PDvZ en andere partijen nog bezighoudt, is het parkeervraagstuk. We begrijpen dat dit ook op dit moment moeilijk vorm te geven is, maar we pleiten voor een goed doordacht plan, zodat problemen in de toekomst voorkomen kunnen worden. Als laatste vinden wij de plannen voor een stadsstraat op de Afrikaweg nog steeds onvoldoende. De PDvZvoorziet grote problemen voor de afwikkeling van het verkeer op deze belangrijke verkeersader in de stad.

Stikstofuitstoot en geluid zullen hoog blijven, zeker op deze weg. ln het gelijkvloers oversteken 2ien wij problemen die ons zorgen baren. Voozitter, we mogen concluderen dat het omgevingsprogramma Entree een belangrijke stap voor de toekomst van het gebied is. De PDvZ waardeert de integrale aanpak en de aandacht voor duuzaamheid, maar blijft kritisch op de uitwerking van parkeren, geluid, stikstof, groen en de verkeersveiligheid en de daadwerkelijke borging van een gezonde leefkwaliteit. Wij zullen deze ontwikkeling dan ook goed blijven volgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Haak voor uw eerste termijn. Dan ga ik naar de fractie van Zoetermeer Vooruit, mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter. Zoetermeer Vooruit staat positief tegenover de ontwikkeling van de Entree, maar wê hebben wel serieuze twijfels. Wij gaan ervan uit dat dit voorstel bedoeld is om kaders te stellen en dat de raad bij elk deelgebied kan blijven meebeslissen. Maar uit navraag blijkt dat het monitoringsplan, waarin doelen als woningaanbod en leefomgeving worden geevalueerd, geen raadsvoorstel wordt. Daardoor vervalt de mogelijkheid om via moties en amendementen bij te sturen. Dat vinden wij een groot nadeel. Daarnaast maken wij ons zorgen over het erfgoed in de Entree, zoals De Mammoet en de Kristaltoren. We hebben daarom het amendement van D66 mede ingediend. Ga pas over tot sloop en nieuwbouw als de minister heeft bepaald dat deze gebouwen geen rijksmonument worden. De voorzitter: Mevrouw Bink, een interruptie van mijnheer Van Gils, gaat uw gang.

De heer Van Gils (WD): Voozifter, mevrouw Bink had het erover dat dit plan nu de kaders biedt voor de ontwikkeling en vervolgens over dat het dan jammer is dat de raad niet in latere fases nog allerlei moties en amendementen kan indienen. Maar is het niet juist ook de kracht dat we, nu we integraal met een fors beleidsstuk komen waarin alle plannen goed zijn uitgedacht - het totale pakketcomplex is zo'n 2000 pagina's - vervolgens het vertrouwen aan het college geven om binnen die kaders de uitvoering van dit bouwproject in te vullen? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit):Zo zouje het kunnen zien. Vertrouwen. Vertrouwen is iets goeds. Maar we hebben het misschien wel over plannen die pas in 2040 plaats gaan vinden. Dan heb je nu dus al een beslissing genomen voor iets wat zo ver in de toekomst ligt, iets wat misschien toch ook kan veranderen. Daarom zou het zo mooi zijn om, als je dan toch die deelgebieden hebt die je gaat ontwikkelen, daar een raadsvoorstel over te maken. Dan kan de raad toch blijven meedoen en bijsturen? De voozitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, er is natuurlijk in essentie - stel dat zich situaties voordoen van de omvang van de coronacrisis, waardoor we heel andere inzichten krijgen - niets wat ons er in de

Raad 14 juli2025

35

toekomst van zou kunnen weerhouden om die plannen grootschalig te herzien, met de kennis van dan. Maar het is toch nu, met het gebied dat we voor ogen hebben, niet heel gek om te zeggen 'dit zijn alle kaders, dus nu gaan we binnen deze kaders het hele plan uitwerken'? Dat hebben we eerder ook gedaan voor wijken als Oosterheem. Dan zie je ook dat je aan het einde natuurlijk op bepaalde aspecten nog gaat bijsturen als dat nodig blijkt. De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dat bijsturen kun je als raad niet als er geen raadsvoorstel is. De voorzitter: lk ga nog naar mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. lk heb eigenlijk een vraag aan de heer Van Gils. ln welke mate vindt mijnheer Van Gils dat we als raad in positie zijn om de kaders bij te sturen? De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Ja, voozitter, wij zijn als raad continu in de positie om alles bij te sturen. Dat zien we ook bij lopende bouwprojecten. Maar je moet op een of ander moment wel zeggen 'dit zijn onze kaders'. Als wij elk jaar van mening veranderen over wat die kaders moeten zijn, is er geen projectontwikkelaar meer te vinden die hier iets wil bouwen want dan ben je gewoon een onbetrouwbare partij. De voorzitter: Mijnheer Boerboom De heer Boerboom (Groenlinks): Voorzitter, dat is wel een van de bezwaren - ik ga daar straks in mijn eigen termijn ook wat over zeggen - die mijn fractie heeft. U weet als geen ander dat wij eerder een amendement hebben ingediend om ook grotere sociale huunaroningen te bouwen en het college vertikt het gewoon om dat amendement uit te voeren in dit stuk. Hoe kijkt u daar dan tegen aan vanuit het perspectief dat de raad kaders kan stellen en dat het college die moet meewegen? De voorzitter: Mijnheer Van Gils nog een reactie en dan ga ik terug naar mevrouw Bink want het was haar termijn. En mevrouw Kraneveldt had ook nog een vraag.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, volgens mij zijn we nu het debat aan het voeren over de kaders. lk zou niet weten waar de heer Boerboom het vandaan haalt dat wij vandaag niet in de positie zouden zijn om daar als raad onze grip op uit te oefenen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt nog.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja voorzitter, ook even richting de heer Van Gils. U zegt'het is toch fantastisch als we vandaag die kaders vaststellen, dat we daar dan tot in lengte van dagen mee toe kunnen?' Maar betekent dat ook dat als een van de wethouders weer een keer terugkomt met een verandering van de kaders, bijvoorbeeld dat die bandbreedte opgesoupeerd is en dat het nog meerwoningen worden, de WD dan ook zegt 'nee, we hebben ooit, in 2025, deze kaders neergezet. Die gaan we nu ook niet veranderen'? Of gaat u dan toch mee omdat het u uitkomt? De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, misschien moet ik u ook helpen. lk ga zo dadelijk ook nog daar staan. De voorzitter: lk hoor dat u allemaal nog heel mooie dingen in uw eerste termijn gaat zeggen en u komt allemaal nog aan bod, dus dat gaat goedkomen. Mevrouw Bink, gaat u verder.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Mijn slotzin. Voorzitter, wij willen de Entree ontwikkelen, maar wel zorgvuldig met oog voor erfgoed, met blijvende invloed van de raad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bink. Dan ga ik over naar de fractie vanZól Zoetermeer, mijnheer

Van der Vlies.

36

Raad 14 juli 2025

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u voozifter. Voor Zó! Zoetermeer zijn de kaders die we vandaag vaststellen van groot belang. Wij gaan akkoord met dit voorstel omdat we vinden dat de Entree van essentieel belang is voor de groei en de toekomst van onze stad. De Entree staat aljaren op de agenda en het wordt tijd dat we van plannen naar realisatie gaan. Als we eerlijk zijn, heeft het allemaal veel te lang geduurd. Het eerste project in de Entree, Terra Nova is flink vertraagd, en dan drukken we ons vriendelijk en voozichtig uit. We hopen dat deze kaderstelling nu echt het startpunt voor realisatie, voor uitvoering en dus voor woningen want die woningnood is onverminderd hoog. We willen ook onze

waardering uitspreken voor het opgenomen monitoringskader. De afspraak dat de raad in 2026 een uitgewerkt monitoringsplan ontvangt met indicatoren en meetmomenten vinden wij belangrijk. Dat stelt, volgens ons, de raad in staat om gedurende de uitvoering te doen wat nodig is, namelijk de vinger aan de pols te houden en ook bij te sturen waar het fout dreigt te gaan en zorgen te signaleren voor ze zich opstapelen. Daarbij denken we aan verkeer, aan parkeren, aan leefbaarheid en aan voorzieningen. Dat zijn precies de onderdelen waar zorgen over zijn geuit door deze raad vorige week. Het is goed dat we daar straks niet alleen achteraf over praten, maar dat we ondenryeg kunnen ingrijpen als dat nodig is. Voorzitter, dan één punt dat we als Zól Zoetermeer nog nadrukkelijk willen agenderen en dat is de toegankelijkheid van woningen. ln de toelichting op de plannen staat wel iets over hellingbanen. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies, voor u verdergaat, zag ik een hand van mevrouw Bink. Klopt dat? Gaat uw gang, mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozifter. Even terug naar het ingrijpen van de heer Van der Vlies op bepaalde momenten met verkeer en dergelijke. Dat is besluit 1 tot en met 4 en ik heb vanmiddag begrepen dat we daar niet meer iets over kunnen zeggen omdat we vanavond die kaders vaststellen. Hoe denkt u erover? De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, dat zullen we zo eventjes aan de wethouder vragen want ik had ook begrepen dat we daar wel degelijk nog wat over te zeggen hebben, dat er niet voor niets een monitoringskader is. Als we er niets meêr over kunnen zeggen, heeft een monitoringskader ook niet heel veel zin. De voozitter: Mevrouw Bink

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, ik heb vanmiddag begrepen dat we over die monitoring eigenlijk niets te zeggen hebben. We kunnen geen amendementen indienen. Eventueeleen motie, maar u weet wat een motie is, dus dat hoef ik u niet uit te leggen. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies nog een reactie? Dan stel ik voor dat u verdergaat.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja. Dat ene punt dat we nog wat nadrukkelijker willen agenderen, is de toegankelijkheid van woningen. ln de toelichting op het plan staat wel iets geschreven over hellingbanen in het openbaar gebied en afstemming met landelijke regelgeving, maar nergens wordt heel erg concreet gemaakt dat een deel van de woningen ook daadwerkelijk bezoekbaar moet zijn voor mensen met een beperking. Wij hebben als raad niet voor niets het Manifest Toegankelijkheid Zoetermeer vastgesteld en dat vraagt om meer dan drempelloze trottoirs. Dat vraagt ook om woningen die je binnen kunt komen met een rolstoel of rollator, waar iemand op bezoek kan komen en waar mensên niet buitengesloten worden vanwege de manier waarop wij bouwen. Daarom dienen we vandaag een amendement in dat oproept om in de verdere uitwerking van de Entree nadrukkelijk in te zetten op een aandeel bezoekbare woningen. Dat is een inspanningsverplichting. Geen harde norm. Dat geeft het college wel de opdracht om hier actief op te sturen en gesprekken met ontwikkelaars in die richting te voeren. Zo maken we de Entree niet alleen grootstedelijk en duurzaam, maar ook toegankelijk voor iedereen. lk dank u. De voozitter: Dank u wel mijnheer Van der Vlies voor uw eerste termijn en u heeft een amendement ingediend. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dat heb ik reeds ingestuurd

Amendement nr.2507-E ingediend doorZól Zoetermeer, PW

Raad 14 juli 2025

37

Bezoekbare woningen in Entree

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli 2025; besluit:

o

het raadsvoorstelVaststelling kaderstellende beleidsdocumenten t. b.v. omgevingsprogramma Entree als volgt te wijzigen:

beslispunt 3. De uitvoering van het Omgevingsprogramma te monitoren op hoofdlijnen en bij de uitvoering de gestelde kaders als richtinggevend te hanteren. wordt:

"3. De uitvoering van het Omgevingsprogramma te monitoren op hoofdlijnen en bij de uitvoering de gestelde kaders als richtinggevend te hanteren, waarbij bij de uitwerking van de woningbouw nadrukkelijk wordt ingezet op het realiseren van een aandeel bezoekbare woningen, conform de ambitie van het Manifest Toegankelijkheid Zoetermeer."" De voorzitter: Dat is fantastisch. Dank u. Dan gaan we over naar de fractie van de WD. Dat is de heer

Van Gils. De heer Van Gils (WD): Voorzitter. Het is een van de belangrijkste raadsbesluiten van deze periode met plannen voor 7250 woningen in een levendige, nieuwe stadswijk. Daarmee kunnen meer dan 12.000 huidige en toekomstige Zoetermeerders het komende decennium hun eerste woning, een beter passende woning of een kwalitatief hoogwaardigere en verduurzaamde woning vinden. Dan hebben we het nog niet eens over alle verhuisbewegingen die elders in de stad en in de regio gaan zorgen dat mensen hun droomhuis kunnen bemachtigen. Bijna 2000 pagina's die gezamenlijk een beeld schetsen waarin woningnood voor onze inwoners kan worden aangepakt. Wij zijn ongelooflijk trots dat we als gemeente na een lange weg met flinke tegenslagen, nu op een punt staan dat we van mooie visies, plaatjes en beloftes echt iets kunnen gaan maken. Plannen die haalbaar zijn, plannen die betaalbaar zijn, duurzaam zijn, ecologisch verantwoord, klimaat- en hittebestendig, goed ontsloten, divers en leefbaar. Daarmee leveren wij als gemeenteraad een bijdrage aan de zorg die bij veel inwoners op nummer 1 staat: de woningnood oplossen. Een crisis die inmiddels als symp-

toom zijn eigen crisissen heeft. lk ben dan ook trots en vereerd dat wij als raad nu de mogel'rjkheid hebben de mooie woorden en beloftes tijdens debatten zoals over het Volkshuisvestingsprogramma om te zetten naar echte oplossingen. Maar zo'n belangrijk raadsbesluit komt ook met verantwoordelijkheid. Natuurlijk zitten er risico's aan een grote, binnenstedelijke gebiedsontwikkeling. Natuurlijk liggen hier visies en ambities die in de praktijk ook daadwerkelijk moeten landen. Natuurlijk is dat spannend, maar één ding is zeker: als je die ambities niet durft te stellen, wordt het sowieso niets. Als Zoetermeerse WD erkennen wij de zorgen die leven en daar zetten wij tegenover dat we ervan overtuigd zijn met de kennis van nu de beste keuzes te maken om de belangen van iedereen te vertegenwoordigen. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Huidige bewoners, inwoners van heel Zoetermeer en, niet onbelangrijk, de toekomstige bewoners van de Entree. De voozitter: Het is altijd lastig bij u allen een punt te vinden. Mijnheer Ekkelenkamp, gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, dank u, mijnheer de voorzitter. U was net even heel streng toen het over de kaders ging. Enerzijds is dat natuurlijk zo, want je moet een betrouwbare overheid zijn, maar we weten allemaal dat er onderweg wat kan veranderen. Bijvoorbeeld regels die van buitenaf op ons worden afgevuurd en waar we dan aanpassingen op moeten doen. Bent u wel bereid om, al monitorend en kijkend naar wat andere overheden ons voorschrijven, de kaders wat aan te passen? Of bent u een ijzerenheinig type dat zegt'we hebben dat zo ooit bedacht en zo moet het blijven?' De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, er ziln denk ik twee belangrijke onderdelen in deze vraag. Ten eerste de monitoring. Daar begon mevrouw Bink daarnet ook al even over. ln deze plannen zijn we van

38

Raad 14 juli 2025

mening dat we een stukje moeten monitoren, namelijk of wat we nu bedenken ook daadwerkelijk zo zal zijn. Als dat niet zo is, staat in de plannen ook al hoe we daarmee om moeten gaan; dan hebben we een andere soort parkeernormên, dan kunnen we erop terugvallen dat we wel meer parkeerplekken realiseren ten koste van wat woningen. Dat zit hier gewoon in en daarvoor moeten we monitoren. Het andere waar de heer Ekkelenkamp naar vroeg, waren de kaders van andere overheden en onze eigen kaders en hoe stellig we daaroverzijn. We hebben het vanavond over de kaders van de gemeente Zoetermeer. Daar gaan wij als gemeenteraad over. Op wat het rijk besluit hebben wij geen invloed. Dat moet ook een afirveging maken tussen aan de ene kant een betrouwbare overheid zijn waardoor je goed kunt ondernemen en waarmee je de woningmarkt op een fatsoenlijke manier overeind houdt. We zien dat de rijksoverheid daar de afgelopen jaren ook af en toe niet de juiste keuzes toe heeft gemaakt. Laten we hopen dat de overheid dat wel doet, maar laten we hier in Zoetermeer in ieder geval de betrouwbare overheid zijn die zegt 'dit zijn de regels waarbinnen je mag bouwen en wij gaan niet halverurege de spelregels veranderen'.

Tegelijkertijd zie ik het zo, dat is waar het net even over ging, dat, stel dat er een situatie ontstaat waarbij de kaders gewoon niet meer toereikend zijn en we er met zijn allen van overtuigd zijn - dan bedoel ik niet hier in de raad, maar dan bedoel ik de gemeente, de projectontwikkelaars, de toekomstige bewoners - dat wat we aan het doen zijn, niet meer kan, dan gaan we natuurlijk zoeken naar een oplossing, want anders is iedereen ontevreden. De voorzitter: Dat is een uitgebreid antwoord. M'rjnheer Ekkelenkamp nog? Gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank. lk ben blij dat te horen maar het is natuurlijk wel zo dat je dan op tijd moet anticiperen op dit soort ontwikkelingen want als je dan zegt la, dat komt allemaal wel op ons af, maar we gaan gewoon door', dreigt juist de situatie dat iets niet kan slagen omdat we niet op tijd inzien dat we net een iets andere beweging moeten maken. De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (WD): Voozitter, dat ben ik met de heer Ekkelenkamp êens. Laten we het ook als uitdaging zien dat, op het moment dat ons signalen bereiken dat de bouw niet van de grond komt omdat we de regels niet goed hebben bedacht hier, we daar zo snel mogelijk oplossingen voor vinden, zodat we wel blijven werken aan het realiseren van woningen voor onze inwoners. De voorzitter: lk zag ook een hand van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, we hadden ooit kavelpaspoorten die richtinggevend bedoeld waren voor diverse locaties in de stad waar gebouwd zou kunnen worden. Opeens werden die gepresenteerd als kaders. Maar toen we het over een bepaalde locatie hadden, was de WD er als de kippen bij om een bouwhoogte flink te verhogen omdat dat de WD goed uitkwam. Dat was uw goed recht. Dus kaders zijn er niet voor de eeuwigheid. Wilt u dan alleen kaders aanpassen als het u uitkomt? Of geeft

u ook anderen de ruimte om die kaders aan te passen als er gewoon verschillende omstandigheden zijn? Daarom begreep ik uw interruptie van net ook niet, toen u deed van 'we moeten deze kaders toch vastleggen en dan moeten we het daar ook maar heel lang mee doen'. Dat doet u zelf ook niet als het u zo uitkomt. De voozitter: Mijnheer Van Gils.

De heerVan Gils (WD): Vooaitter, dit is wel een knap staaltje geschiedvervalsing. Het is namelijk echt niet waar. Bij de kavelpaspoorten hebben we een aanloop genomen naar gebiedsontwikkeling in gebieden waar we wel degelijk op voorhand een aantal besluiten over hebben genomen. Daar waren ook een heel aantal raadsleden wel degelijk van op de hoogte. Er is zelfs een heel aantal amendementen ingediend toen, voornamelijk door toen nog raadslid Van der Meer, om bouwhoogtes aan te passen omdat we wel degelijk een besluit aan het nemen waren waar we niet op terug wilden komen. Juist als WD hebben we er ook in coalitieonderhandelingen voor gepleit dat we daar niet op terug zouden komen maar dat we die kavels en de eisen die we daarvoor stelden, zo zouden houden. Mensen kopen ook grond met het idee datze er vervolgens iets mee kunnen. Vervolgens moet je natuurlijk nog meer uitwerken dan alleen wat er in zo'n kavelpaspoort staat. Dat doen we. Om het dan weer hierover te hebben,als mevrouw Kraneveldt nu van mening is dat dit op hetzelfde niveau is als een kavelpaspoort, dan hebben we het echt over heel andere dingen. Daar gaat het natuurlijk nu helemaal niet om. Dit is een volledig uitgewerkt plan.

Raad 14 juli2025

39

De voorzitter: Dank u wel. lk stel voor dat u verdergaat met uw verhaal, mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, ik had het erover dat wij als Zoetermeerse WD erkennen dat er veel zorgen leven en dat wij daartegenover zetten dat we met de kennis van nu de beste keuzes maken om de belangen van iedereen te vertegenwoordigen. Wij nemen verantwoordelijkheid voor alle risico's en zijn ook niet bang daar in de toekomst verantwoording over af te moeten leggen. We erkennen dat er wellicht later bijgestuurd zal moeten worden. Dat is niet erg. Dat is niet eng en dat is bovenal geen reden om met vol vertrouwen en goede moed aan de bouw van de Entree te beginnen. Voorzitter, leden van de raad, inwoners op de tribune en thuis, dit belangrijke raadsbesluit heeft 100% van onze steun. Niet omdat wij geen enkel detail of keuze anders zouden invullen als we het hier alleen voor het zeggen zouden hebben, maar omdat de beste oplossíng voor Zoetermeer een goed afgewogen en breed gedragen plan is. Dat is de Entree. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Gils voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de PW. Mijnheer De Vogel, gaat uw gang.

De heer De Vogel (PW): Dank u welvoozitter. Voorzitter, de plannen van de Entree zijn al een aantal jaren gaande en er zijn veel voorstellen voorbij gekomen en veel wijzigingen voorgesteld. Je kunt wel stellen dat de voorstellen uitentreuren besproken zijn. De PW vindt dit voorliggend voorstel ondertussen voldoende besproken. Dus zegt de PW: nu oppakken en zo snel mogelijk starten. Succes aan het college en de gemeente. Mochten er problemen ontstaan in de loop van de tijd, dan moet het college de raad hierover vroegtijdig informeren. De PW steunt dit voorstel 100%. De voorzitter: Dank u wel mijnheer De Vogel voor uw eerste termijn, dan ga ik over naar de fractie van GroenLinks. Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voozitter, vanavond nemen we twee belangrijke besluiten over de Entree. Enerzijds over het omgevingsprogramma en anderzijds over de gebiedsbusinesscase. Het project de Entree heeft op papier grote potentie en Groenlinks heeft de ontwikkeling altijd met enthousiasme gevolgd, maar het is ook een ontwikkeling waarbij we als raad nu keuzes maken die het gezicht van Zoetermeer decennialang zullen bepalen. Juist dan moeten we durven kijken naar wie we met dit plan echt bedienen. Eerlijk gezegd voozitter, dat baart GroenLinks zorgen. Steeds duidelijker wordt dat het belang van projectontwikkelaars in deze plannen zwaarder weegt dan het belang van toekomstige bewoners of de stad als geheel. Keer op keer moeten er meer woningen in het gebied komen met grotere druk op verkeer, luchtkwaliteit en de omliggende wijken. De woningen worden steeds kleiner, maar de huur- en koopprijzen niet lager. Er is ruimte om grenzen van geluidsnormen op te rekken, maar niet om gezondheid echt voorop te zetten. Er is geld voor € 170 miljoen aan publieke investeringen, maar geen plek voor het behoud van ons culturele erfgoed. De wethouder blijft herhalen dat alles past binnen de kaders, maar als die kaders enkel draaien om aantallen, marges en optimalisatie, zijn dat verkeerde kaders.

Want wat hebben we aan minimaal 6750 woningen als het voor starters en gezinnen nauwelijks leefbaar of betaalbaar is? Voorzitter, voor Groenlinks steekt onze boodschap vanaf het begin om niet alleen substantieel sociale huunrvoningen toe te voegen, maar ook te zorgen dat er grotere sociale huuruoningen gebouwd worden nog het meest. Dat was bedoeld om ook een aantrekkelijk alternatief voor Meezicht te bieden en zo de doelen uit Zoetermeer 2O4O te kunnen halen. Hiervoor is nota bene eerder een amendement aangenomen door deze raad. Dat het college nu een voorstel doet om enkel kleinere sociale huunroningen te bouwen en overigens ook enkel kleine middenhuurwoningen, stuit ons echt tegen de borst. Ook de

toezegging om het Convenant Toekomstbestendig Bouwen te ondertekenen, schuift het college wederom voor zich uit, tenrijl de wethouder vorige week nog heeft aangegeven dat het binnen de Entree mogelijk was. Waarom moeten wij nu wederom een half jaar wachten op duidelijkheid over het Convenant Toekomstbestend ig Bouwen? Voorzitter, we zijn als raad gevraagd om de koers uit te zetten voor een nieuwe wijk, maar we krijgen vooral het gevoel dat wij het plan mogen beklinken tena/jl de voonaraarden al grotendeels door marktpartijen zijn bepaald. Dat is niet onze visie op Samen bouwen aan de stad. Voorzitter, we hebben dit traject met een open blik gevolgd. We zijn nooit tegen de Entree geweest, integendeel. De nieuwe wijk en woningen zijn kneiterhard nodig, maar als in de uitvoering telkens het publieke belang moet wijken voor het financiële belang, ziet Groenlinks niet in hoe dit plan bijdraagt aan een leefbare en betaalbare stad. Als de wethouder en de raad vandaag alsnog bereid zijn om bij te

sturen, dient GroenLinks in de tweede termijn met alle plezier nog amendementen in. Onze inzet is

40

Raad í4 juli2025

inmiddels breed bekend bijde raad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Boerboom voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de ChristenUnie-SGP. Mijnheer Van Rumpt, gaat uw gang. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Voozitter, dank u wel. Na jaren van praten, ondezoeken en plannen maken staan we nu eindelijk aan de vooravond van de realisatie van de nieuwe stadsstraat de Entree. Een bijzonder en intensief traject ligt achter ons, complex en met een resultaat waar we trots op mogen zijn. Onze dank gaat uit naar iedereen die hieraan heeft bijgedragen. De plannen laten een mooie balans zien tussen wonen en bedrijvigheid. De ontwikkelvisie en het beeldkwaliteitsplan getuigen van een doordachte aanpak met aandacht voor groen, leeÍbaarheid, veiligheid en sociale cohesie. Laten we samen ervoor zorgen dat deze ambities niet alleen op papier goed ogen, maar ook in de praktijk worden waargemaakt. Zoals we eerder in de commissie aangaven, maken we ons nog altijd zorgen over de ontsluiting van de Entree. We zijn daarom blij dat er een monitoringsplan komt en dat het nu ook in het raadsvoorstel is opgenomen. Het blijft belangrijk om de ontwikkelingen goed te volgen en waar nodig bij te sturen. Tot slot voorzitter, in de voorbereiding op dit debat heb ik het coalitieakkoord er nog maar eens op nageslagen.

Daarin staat ook dat we nog zouden komen met een geactualiseerde hoogbouwvisie. We staan nu op het punt om opnieuw hoogbouw toe te voegen aan de stad maar we werken nog steeds met een visie uit 2004. Wat is de stand van zaken op dit punt? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Rumpt voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van het CDA, mijnheer Weekenstroo. De heer Weekenstroo (CDA): Voozitter, de ontwikkeling van het Entreegebied voelt als het vertrekpunt van een lange treinreis; een ambitieuze bestemming, veel passagiers met veel verwachtingen, maar ook een traject vol wissels en zekerheden. Voor het CDA Zoetermeer is het van belang dat we deze reis goed voorbereiden met een duidelijke routekaart, maar ook met een eventuele noodrem als dat

nodig is.

We zien in de plannen veel ambitie op woningbouw, bereikbaarheid, duurzaamheid, precies de grote opgaven waar we in Zoetermeer voor staan. We zijn dan ook blij dat het raadsvoorstel iets is aangepast en iets specifieker is geworden op het gebied van monitoring. Het is goed dat we vinger aan de pols houden, ook tijdens de rit. Dus dank voor de wijziging van dit spoorboekje. Ook financieel moet het spoor safe zijn. De businesscase is gebaseerd op optimistische venarachtingen, maar wat als die tegenvallen? ln de commissievergadering heeft het college ons gerustgesteld dat er met ruimere marges wordt gewerkt en er daardoor duidelijke afspraken komen met marktpartijen en daarmee de aanwezige onzekerheden kunnen voldoen. De raad moet betrokken blijven bij grote wissels ondenrueg, zowel financieel als ruimtelijk, want het zijn publieke middelen en publieke keuzes die hier gemaakt worden. De houding van ons college heeft in ieder geval vertrouwen gegeven, maar we drukken dit het college nogmaals op het hart. Dan de reizigers. Participatie is niet alleen dat je het perron organiseert. Daarom nogmaals de oproep: college, zorg dat ontwikkelaars de participatie serieus nemen. Voorzitter, een treinreis als deze vraagt om vaart maken, dat vraagt om koersvastheid, transparantie en het lef om bij te sturen wanneer het nodig is.

We hebben gemerkt dat het college in ieder geval bereid is om ons gerust te stellen en de waarborgen mee te nemen in het proces dat we in de commissievergadering hebben aangegeven. Wij stappen dus met veel vertrouwen aan boord van de Entree-expres. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mijnheer Weekenstroo voor uw eerste termijn. lk zie nog een interruptie van mevrouw Bink- Gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, dank u wel. lk vroeg me het volgende af. Als de reis toch niet zo verloopt als de heer Weekenstroo schetst, bijvoorbeeld voor de ontwikkelaar of de reizigers die in de trein zitten, hoe gaat u dan bijsturen? De voorzitter: Mijnheer Weekenstroo.

De heer Weekenstroo (CDA): Volgens mij hebben we daar nu in eerste instantie een monitoringssysteem voor en krijgen we nog allerlei deelgebiedcases waarin we duidelijk aangeven wat de precieze plannen zijn per deelgebied. Dus volgens mij hebben wij nog voldoende plannen of mogelijkheden om

Raad 14 juli 2025

41

bij te sturen of eventueel aan de noodrem te trekken als die plannen niet blijken te zijn wat wij verwachten. De voorzitter: Dank u wel. Verder zijn er geen interrupties. Dan dank ik mijnheer Weekenstroo voor zijn eerste termijn en ga ik naar FVD. Mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Geachte voorzifter, geacht college, leden van de raad, kijkers thuis en publiek hier. Vandaag spreken we over de ontwikkeling van de Entree. Een groot en impactvol project dat onze stad langdurig zal vormen. Als FVD zijn we positief over vernieuwing en uitbreiding. Maar dan wel met respect voor wat Zoetermeer tot Zoetermeer maakt. Een stad van ruimte, bereikbaarheid, betaalbaarheid en leeÍbaarheid, daarom hebben wij meerdere amendementen en moties ingediend om dit voorstel evenwichtiger, leefbaarder en eerlijker te maken. Ten eerste: parkeerdruk voorkomen in plaats van genezen. De plannen voorzien in een parkeernorm van slechts 0,75 per woning. Dat is ontoereikend. Met ruim 6000 nieuwe woningen leidt het tot massale extra parkeerdruk in omliggende wijken, zoals Meezicht en Driemanspolder. Bewoners zullen straks hun auto niet meer kwijt kunnen of moeten betalen voor wat nu nog vanzelfsprekend is, gratis parkeren voor de deur. Daarom dienen wij twee voorstellen in: een amendement om de parkeernorm te verhogen naar minimaal 1,0 per woning en een motie om de parkeerdruk in de omliggende wijken te voorkomen en betaald parkeren uit te sluiten. Zo voorkomen we overlast, waardeverlies van woningen en mogelijke nadeelcompensatieclaims van bewoners. Ten tweede: woningen die geschikt zijn voor het echte leven.

De huidige plannen maken het mogelijk om veel kleine studio's te bouwen, maar Zoetermeer heeft vooral behoefte aan woningen voor gezinnen, starters en ouderen die toekomstbestendig willen wonen. Daarom hebben wij een amendement ingediend dat stelt dat alle woningen minimaal twee slaapkamers moeten hebben. Die tweede slaapkamer is geen luxe, maar noodzaak, voor een kind, een werkkamer, mantelzorg of flexibiliteit in levensfase. Ten derde: keuzevrijheid in energie - droge leidingen voor gas. Wij willen dat Zoetermeer voorbereid is op een onzekere energievooziening. Elektriciteitsneften raken overbelast en zijn kwetsbaar voor storingen, cyberaanvallen of geopolitieke schokken. Daarom hebben wij een amendement ingediend voor de aanleg van droge gasleidingen, inpandig. Deze worden nu niet aangesloten, maar maken het mogelijk om woningen later alsnog op gas of waterstof aan te sluiten als de omstandigheden daarom vragen, een robuuste, verstandige keuze. Ten vierde: behoud van bereikbaarheid aan de Afrikaweg. Het college wil de Afrikaweg versmallen en de snelheid verlagen. Daar hebben we eerder een motie over ingediend 70 blijft 70 en - ja, ja, dat ik het vandaag mag zeggen - 50 blijft 50. Het college wil de Afrikaweg dus versmallen, de snelheid verlagen en meerdere gelijkvloerse oversteekplaatsen toevoegen. Wijzien dit als een directe aantasting van de bereikbaarheid van Zoetermeer.

De Afrikaweg is cruciaal onderdeel van de H-structuur. De verkeersslagader van onze stad. Versmalling en vertraging leiden tot files, sluipverkeer en ongelukken. Daarom dienen wij de motie Behoud en versterk de Afrikaweg in. Wijwillen behoud van de huidige breedte en snelheid, met ongelijkvloerse oversteken en behoud van het volwassen groen langs de weg. Tot slot voorzifter. De Entree is een kans voor Zoetermeer, maar alleen als wij het hier goed doen. Geen dichtgetimmerd hoogbouwplan, maar een leefbare wijk waar ruimte is voor gezinnen, voor groen, voor bereikbaarheid en betaalbaarheid. Wij vragen u deze voorstellen te steunen, zodat we bouwen aan een wijk waar de toekomst welkom is zonder het verleden te venaraarlozen. En met dit laatste doel ik ook op het amendement van D66 over de Kristaltoren en De Mammoet, dat wij mede zullen indienen. Dank u

voozitter. Amendement nr.2507-F ingediend door FVD Verhoging minimum autoparkeernorm woningen Entree naar í,0 "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli 2025; gelezen het Raadsvoorstel Vaststelling kaderstellende beleidsdocumenten ten behoeve van Omgevingsprogramma Entree, 2025-068738; besluit: beslispunt 5

r

"5. De Nota Maatwerk Parkeernormen en Uitvoeringsregels Entree vast te stellen en hiermee de voonrvaarden te scheppen voor een duuzaam en gebiedsgerichte mobiliteit in Entree." te schrappen en te vervangen door beslispunt 5. met de tekst:

42

Raad 14 juli2025

"5. De Nota Maatwerk Parkeernormen en Uitvoeringsregels Entree vast te stellen, met dien verstande dat voor het ontwikkelgebied Entree een nieuwe minimum autoparkeernorm van 1,0 parkeerplaats per woning wordt vastgesteld, ongeacht type woning en oppervlakte, voor zowel de basis parkeernorm als de maatwerk parkeernorm, en hiermee de voonraarden te scheppen voor een duurzaam en gebiedsgerichte mobiliteit in Entree.""'

Amendement nr.2507-G ingediend door FVD Behoud gratis parkeren en geen hogere parkeerdruk voor omliggende wijken

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli2025; gelezen het raadsvoorstelVaststelling kaderstellende beleidsdocumenten ten behoeve van Omgevingsprogramma Entree; besluit: beslispunt 5

.

"5. De Nota Maatwerk Parkeernormen en Uitvoeringsregels Entree vast te stellen en hiermee de voorwaarden te scheppen voor een duuzaam en gebiedsgerichte mobiliteit in Entree." te schrappen en te vervangen door beslispunt 5. met de tekst:

"5. De Nota Maatwerk Parkeernormen en Uitvoeringsregels Entree vast te stellen, met dien verstande dat te allen tíjde gewaarborgd moet blijven dat er geen hogere parkeerdruk wordt veroorzaakt in Meerzicht en Driemanspolder en de introductie van betaald parkeren in deze wijken wordt uitgesloten.""

Amendement nr.2507-H ingediend door FVD Droge gasleidingen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli2025; gelezen het raadsvoorstelVaststelling kaderstellende beleidsdocumenten ten behoeve van Omgevingsprogramma Entree; besluit: het volgende beslispunt toe te voegen:

r

"13. Te regelen dat, in afiruijking van de landelijke uitgangspunten voor gasloos bouwen, bij de aanleg van openbare ruimte en bij alle nieuw te realiseren gebouwen standaard een droge gasinfrastructuur wordt aangebracht, waardoor de energievoorziening minder kwetsbaar wordt bij een energiecrisissituatie.""

Amendement nr.2507{ ingediend door FVD Minimaal twee slaapkamers

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli 2025; gelezen het raadsvoorstelVaststelling kaderstellende beleidsdocumenten ten behoeve van Omgevingsprogramma Entree; besluit: een extra volgende beslispunt toe te voegen:

.

"13. Voor alle woningen zal uitgegaan worden van een ondergrens van minimaaltwee slaapkamers, omdat dit woningen oplevert die flexibel, toekomstbestendig en geschikt zijn voor verschillende levensfasen. Tegelijkertijd wordt hiermee ruimtelijke segregatie voorkomen.""

Motie nr. 2507-07 ingediend door FVD Behoud en versterk de Afrikaweg "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli2025;

constaterende dat het college in het kader van de plannen voor de Entree voornemens is om

Raad 14 juli2025

43

. o r .

de Afrikaweg te versmallen; de maximumsnelheid te verlagen; meerdere gelijkvloerse oversteekplaatsen aan te leggen; bestaande groenstroken met bomen en struiken te vena/jderen;

ovenaregende dat:

e

. . o . r

de Afrikaweg een essentieel onderdeel is van de Zoetermeerse H-structuur, die al tientallen jaren zorgt voor bereikbare wijken en veilige en efficiënte verkeersstromen, met gescheiden autoverkeer en langzaam verkeer; de Afrikaweg nu al regelmatig vastloopt en wegversmalling, snelheidsverlaging en meerdere gelijkvloerse oversteken de verkeerscongestie sterk zullen verergeren; Zoetermeer groeit met ruim tienduizend woningen en aanverwant autoverkeer en volgens verkeersonderzoeken de verkeersdruk op de Afrikaweg daarom sterk zal toenemen; langs de Afrikaweg nu meer dan duizend volwassen bomen en struiken staan die bijdragen aan het groene, gezonde karakter van de stad; aan de luwe zijden van deze groenstructuren ruimte is voor circa 1,6 km aan bosachtige wandelpaden; behoud van de groene structuur bijdraagt aan leefbaarheid en gezondheid, omdat minder woningen direct aan een drukke weg grenzen;

verzoekt het college: r de Afrikaweg te behouden als essentiële stadsontsluitingsweg, met instandhouding van de wegbreedte, de maximumsnelheid, alleen ongelijkvloerse oversteken en het bestaande volwassen

. . r

groen; aan de rustige zijden van de groenstroken wandelpaden te realiseren;

de binnenberm in de oorspronkelijke staat te herstellen door aanplant van ten minste 200 extra bomen en struiken; nieuwe woningen op voldoende afstand van de weg te bouwen, achter bestaande taluds en groene zones, om de leefbaarheid, de gezondheid en de verkeersveiligheid te waarborgen;

en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Boomgaard voor uw eerste termijn. Dan ga ik naar de fractie van de SP, mijnheer Velner. De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. We nemen vanavond een belangrijk besluit dat van belang is voor de toekomst van onze gehele stad. Laat ik met een positieve noot beginnen. Het lijkt erop dat de participatie goed is vormgegeven, althans, als we uitgaan van de bijgeleverde documenten. Er is echt moeite gedaan om in gesprek te gaan met onze inwoners en de omwonenden. ln de ontwikkelvisie Entree is een duidelijke tabel opgenomen met de verdeling tussen alle $pen woningen. Op welke wijze is geborgd dat straks niet 48% van deze woningen worden gerealiseerd in het dure huur- en koopsegment? Dat vinden we namelijk veelte extreem. Geven we hiermee de ontwikkelaars niet te veelvrijheid? We hebben dan ook onze twijfels of dit voorstelwelde gewenste doorstroming in onze stad op gang zal brengen. Hebben we daarvoor bijvoorbeeld al een signaal onfuangen van de

seniorenmakelaars? ln het voorstel wordt ook gesproken over de ambitie om te komen tot een duuzame wijk door de inzet van deelvervoer. Hoe groot is de kans dat dit een hoge vlucht zal nemen in onze stadswijk? Zijn er voorbeelden van te noemen in Nederland die vergelijkbaar zi4n met onze stad? ls het dan niet beter om die parkeerdruk te voorkomen door ondergronds parkeren als optie mee te nemen? Het is namelijk beter om daar aan de voorkant rekening mee te houden dan achteraf in te grijpen. Het voorstel is nogal positief over de te venarachten verkeersstromen. Er is ondeaoek gedaan naar het effect van het veranderen van de Afrikaweg in een stadsstraat. Met wat aanpassingen zou dat geen negatief effect moeten hebben op de doorstroming. Als SP blijven we daar vraagtekens bij hebben als je ziet hoe druk het er nu al is in de spits. Daarnaast venruachten we dat het verkeer in Meezicht en Driemanspolder hiervan zeer negatieve gevolgen zal ondervinden. ln het advies van de Commissie mer is aangegeven dat geen inzicht is gegeven in geluidsbelasting. Op welke wijze kan dan bijsturing plaatsvinden tijdens het bouwproject? Wat is nu de definitie van een 'zo preftig mogelijke'akoestische situatie? Hebben we dan niet het aantal gerealiseerde woningen ondergeschikt gemaakt aan de situatie?

ln hoeverre kan de netcongestie nog invloed hebben op het bouwvolume of de geplande 44

Raad 14 juli 2025

maatschappelijke voorzieningen? Of lopen we daar geen enkel risico? Kan de wethouder hierover zijn licht nog laten schijnen? We werden tijdens de behandeling in de commissievergadering wel blij van de toezegging dat de ontwikkeling van het groen en het blauw gelijk blijft oplopen met de hoeveelheid woningen. We krijgen hier dus geen herhaling van de huidige situatie in het Edisonpark. Wijwillen als partijen allemaalwoningen toevoegen in onze stad, dus stappen maken richting plannen voor de Entree is erg belangrijk. Hierbij het vezoek van onze kant om de voortgang van de Entree los te zien van de Rapportage programma's en projecten die twee keer per )aar aan ons wordt verstrekt. Dit grootste binnenstedelijk bouwproject van Zoetermeer verdient extra aandacht vanwege het grote belang voor onze stad. Het mag geen bijzin worden in die rapportage. Wethouder, kunt u nu al aangeven waar we la' tegen zeggen? Gieten we niet alle kaders al in beton? Welke vervolgstappen kunnen we nog verwachten in de besluitvorming in de nabije toekomst? En welke bijsturingsmogelijkheden hebben we dan nog? De voorzitter: Dank u wel mijnheer Velner voor uw eerste termijn. lk ga over naar de fractie van D66.

Mijnheer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Voozitter, zelden bespreken we een raadsvoorstel van deze zeldzame omvang. Het is een heel pakket aan stukken en er zijn veel besprekingen en overleg tussen en met experts aan voorafgegaan. Ook hier in de raad hebben we er natuurlijk over gesproken. De woningen die we met dit raadsvoorstel toevoegen aan onze stad zijn essentieel om de woningnood te bestrijden. Een doel dat we volgens mij raadsbreed nastreven. Voor D66 is daarbij een aantalzaken van belang: leefbaarheid, ook in de omliggende wijken waar mensen zich terecht zorgen maken, groen, uiteraard de markante gebouwen, hoe kan het ook anders, en de sturing van ons als gemeente op het proces en uiteindelijk de realisatie van dit ambitieuze project. Deze punten hebben we vorige week tijdens de commissiebehandeling ook naar voren gebracht. Het was goed om toen van de wethouder te horen dat hij die monitoring rond de leefbaarheid voor zal leggen aan de raad. Het staat nu ook in het gewijzigde stuk. Daarmee houden we als raad de vinger aan de pols en kunnen we bijsturen wanneer we dat nodig achten. Een adaptief proces dus, want we zullen ook rekening moeten houden met normen die in de toekomst strenger zullen worden, zoals bijvoorbeeld die van de luchtkwaliteit.

Een goed voorbeeld is, denk ik, te zien bij onze buren waar ook zo'n monitoringsysteem is voor het proces in de Binckhorst. Verder vragen wij ook aandacht voor het aantrekkelijk maken van de Entree. De wethouder heeft aangegeven dat er al het nodige gebeurt en die inzet waardeert mijn fractie. Tegelijkertijd is de realiteit dat het in de tussentijd allemaal niet zo fraai is geweest. We roepen daarom de wethouder op om blijvend oog te hebben voor het aangezicht van onze stad bij de Afrikaweg. Nog een paar jaar met dit aanzicht is geen promotie voor onze stad. We moeten voorkomen dat dit gebied een langdurige bouwput blijft die afbreuk doet aan al het goede dat Zoetermeer te bieden heeft. Voozitter, D66 vraagt aandacht voor De Mammoet en de Kristaltoren. Zoals u van ons kunt venarachten als partij die altijd oog heeft voor het cultuurhistorisch erfgoed in deze stad, zouden we graag zien dat we op dit moment eerst even wachten tot de minister aan zet is. Er is een proces gaande met een groslijst van meer dan 150 objecten. Daar staan onder andere De Mammoet en de Kristaltoren op en