Notulen raad 14 juli 2025 - vastgesteld

op enig moment wordt er een besluit over genomen. Het zou natuurlijk heel raar zijn dat we hier in Zoetermeer iets doen dat later eigenlijk in strijd is met het besluit dat de minister zou willen nemen. Dus daarom dienen wij een amendement in en dat doen we samen met Zoetermeer Vooruit, PvdA, GroenLinks, FVD en dat amendement roept op om eerst de minister aanzet te laten en daarna pas een uitspraak te doen over deze gebouwen. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp, een interruptie van mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, ik heb twee vragen over dit amendement aan mijnheer Ekkelenkamp. We hadden net al een klein debatje over de betrouwbaarheid van ons als gemeentelijke overheid. We hebben natuurlijk eerder een besluit genomen dat voor dit pand ook sloop/nieuwbouw kan gelden. Daar zouden we nu op terugkomen. Dus ik ben benieuwd hoe u daartegen aankijkt want dat hangt samen met de tweede vraag die ik aan mijnheer Ekkelenkamp heb. lemand heeft ook gewoon een pand in bezit. Dat zijn wij niet zelf als gemeente. Als wij nu iemand verplichten daar tijdelijk niets mee te doen, creëert dat ook economische schade. Dus ik vroeg me af hoe D66, toch eigenlijk altijd een betrouwbare bestuurderspartij, denkt om te gaan met die schade die wij zouden creëren. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp

Raad 14 juli 2025

45

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, u doet een beroep op de betrouwbaarheid als bestuurderspartij van D66 en daar wil ik wel even op ingaan. Kijk, we hebben natuurlijk in 2019 het besluit genomen om met het masterplan die gebouwen te laten vervallen. Daarna is er een inventarisatie erfgoed geweestwaaruit bleek dat het eigenlijk gebouwen waren met een bepaalde cultuurhistorische waarde. Dan is het, denk ik, ook goed om je daar rekenschap van te geven en te zeggen 'als dat zo is - en het is bovendien niet alleen voor de gemeente het geval, maar voor heel Nederland - moet je belangen tegen elkaar afirue-

gen'. Als wij die belangen tegen elkaar afiregen, dan zeggen wij 'maar dat belang is niet alleen van belang voor Zoetermeer, maar dat is een groter belang'. Dan moeten we dat eerst goed en zorgvuldig onderzoeken. Dat wordt gedaan door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Dat is niet de eerste de beste. Die onderzoekt dat heel goed en brengt advies over naar de minister, die moet er uiteindelijk een besluit over nemen. Dan denk ik dat het van goed bestuur getuigt om dat procês eerst een kans te geven en we ons pas daarna daar rekenschap van geven. De voorzitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Voozitter, ik snap dat mijnheer Ekkelenkamp dat misschien wil afiarachten. Nu heeft die Rijksdienst dat zelf niet besloten, dat er dan een soort memorandum op het gebouw heerst. Maar ik ben wel benieuwd hoe u erover denkt als wij nu als gemeenteraad dat besluit nemen, dat heeft

u vorige week ook in de commissie gehoord, dan zijn wij als overheid wel verantwoordelijk voor dat besluit en ook voor de schade die daaruit volgt. Dat betekent dat bouwplannen vertraging oplopen, waardoor je langer een leegstaand pand moet onderhouden en misschien nieuwe afspraken moet maken met aannemers. Hoe gaan we daar dan mee om? Daar kunnen wij als overheid dan niet simpelweg van zeggen 'u zoekt het maar uit'. lk vroeg me af, ook een beroep doende op uw betrouwbare bestuurderspartijgeschiedenis, hoe u daarmee om zou willen gaan en hoe dit amendement dat zou regelen. De voozitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Nogmaals, ik ben wel blij met die complimenten van de heer Van Gils natuurlijk. Maar ik denk eerlijk gezegd dat dit proces nog wel even voortduurt. We gaan niet volgende week bouwen of slopen of zo. We hebben hier nu kaders gesteld en er worden nog verder plannen uitgewerkt. Op enig moment komt die vraag weer op tafel. Er zal goed overleg moeten worden gepleegd met de huidige eigenaar. Wie weet wisselt het nog wel een keer van eigenaar. Dat zou ook zomaar een keer kunnen. Dus ik denk dat het in onze visie ook een betrouwbare situatie is dat we dat nu eventjes on hold zetten, wachten tot de minister een besluit heeft genomen, in goed overleg met de eigenaar kijken wat de mogelijkheden zijn en dan uiteindelijk ons ook rekenschap geven van het besluit van de minister. De voorzitter: Heel kort, mijnheer Van Gils en dan mijnheer Van den Boomgaard nog.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, mijnheer Ekkelenkamp beantwoordt mijn vraag eigenlijk met'dit amendement doet niet zoveel want het zal sowieso nog wel even duren'. Maar is het dan niet juist een aanmoediging aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed om hier eens tempo te maken voor een gebouw dat eigenlijk al een heel aantaljaar op de slooplijst staat? Om eens te zeggen of dit nu wel of niet een rijksmonument moet worden? De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp nog, kort

De heer Ekkelenkamp (D66): Mijnheer de vooaitter, ik zou ook graag willen dat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed tempo maakt. Maar ze hebben waarschijnlijk wel te maken met een demissionair kabinet dat ook op dit punt niet direct besluiten zal nemen en daar hebben we ook met elkaar mee te dealen. Dat is natuurlijk in meerdere kwesties zo. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Even richting de heer Van Gils, die kritisch is naar de heer Ekkelenkamp, maar niet zo kritisch op zijn eigen wethouder van wie de plannen van € 5 miljoen de prullenbak in gingen in hetzelfde project. Dus waar was toen uw kritiek? Dat vraag ik dan aan de heer Van Gils, dank u voorzifter.

46

Raad 14 juli2025

De voorzitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Ja voorzitter, ik stond daar net, dus ik ga niet de hele tijd dit soort interrupties tussendoor beantwoorden want het is ook totaal niet relevant bij wat mijnheer Ekkelenkamp net aan het vertellen is. De voorzitter: Oké, dat is helder. Mijnheer Ekkelenkamp, gaat u verder met uw verhaal.

De heer Ekkelenkamp (D66): Mijnheer de voozitter, ik was eigenlijk aan het eind van mijn betoog en ik wil graag afsluiten met het indienen van het amendement. De voorzitter: Dat mag. En dat is dan onderdeel van de beraadslaging. Dank u wel.

Amendement nr. 2507J ingediend door d66, Zoetermeer Vooruit, PvdA, GroenLinks, FVD Eerst is de minister aan zet! "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli 2025; besluit het raadsvoorstel Vaststelling kaderstellende beleidsdocumenten ten behoeve van Omgevingsprogramma Entree als volgt aan te passen: beslispunt 1 aan te vullen met de volgende tekst: "Met dien verstande dat er van sloop en nieuwbouw van Bredewaler 4-14 (Kristaltoren) en Bredewater 16 (De Mammoet) pas sprake kan zijn zodra vaststaat dat de minister van OCW aan deze gebouwen niet de status van rijksmonument zal toekennen.""

r

De voorzitter: Dan kom ik bij de fractie van de LHN, maar voordat ik dat doe zeg ik even dathet22.45 uur is. lk kijk even naar u. Dat is altijd het moment dat we met elkaar bepalen hoe we verdergaan maar ik denk dat ik de uitkomst wel weet. Maar ik ga het toch even expliciet doen. lk ga ervan uit dat u graag verder wilt met deze vergadering om deze ook af te ronden. Kan ik daar de goedkeuring van iedereen bij vinden? Ja? Niet al te enthousiast. We kunnen ook de boottocht morgen afzeggen, dan gaan we morgen... Nee? lk hoorweinig enthousiaste reacties. De heer Broekman en mooidat u vanavond meteen uw eerste bijdrage doet. Gaat uw gang voor de eerste termijn van de LHN. Uw microfoon staat nog niet aan, mijnheer Broekman, ik heb net even geïnformeerd. Het is niet uw maidenspeech dus u kunt geïntenumpeerd worden.

De heer Broekman (LHN): Voozitter, de woningnood in Zoetermeer is hoog en dat vraagt om oplossingen en om doortastend handelen. ln dat kader hebben we nog niet zo lang geleden een bezoek aan Amsterdam gebracht, dank voor de organisatie daarvan. Dat bezoek heeft ons waardevolle inzichten opgeleverd. Voozitter, niet voor niets wordt de Entree aangemerkt als doorbraaklocatie, als project voor versnelling en vernieuwing. Die aanwijzing is ook hard nodig. Voozitter, er is een goed debat gevoerd tijdens de commissiebehandeling. lk kan dan ook kort zijn over onze positie. De noodzaak om snel te starten met woningbouw werd ook bij de presentatie van het Volkshuisvestingsprogramma afgelopen woensdag nog maar eens onderstreept. Voor de woningzoekenden in onze stad is het cruciaal dat er tempo wordt gemaakt in de woningbouwopgave. Dat doet dit college ook. Niet alleen in de Entree, maarook in talvan projecten binnen de stad. De snelle en concrete voortgang van de ontwikkeling van de Entree is van groot belang. Het is dan ook positief dat het college in de commissie heeft gezegd dat de bouw van Terra Nova direct na de zomervakantie van start gaat. Maar ook de verdere ontwikkeling van de Entree verdient naar mening van de LHN, nu invulling. Zeker na het vaststellen van deze voorstellen. Ook hebben wij begrepen dat er wordt gewerkt aan de delen binnen onze eigen grondpositie.

De LHN juicht dat toe voorzitter. Natuurlijk moet voor de Entree niet alleen woningbouw centraal staan. Ook de kwaliteit van de plinten, het openbaar gebied, de veiligheid, de aanwezigheid van groen en water, en een goede verkeersafhandeling zijn van belang. Voorzitter, een paar zaken die de LHN voor het omgevingsprogramma extra benadrukt en blijft volgen zijn: dat er voldoende woningen voor ouderen komen, dat er een goede verkeersafwikkeling na en van de A12 blijft, dat de raad in stelling wordt gebracht en blijft bij verdere ontwikkeling van de Entree. Tot slot vindt de LHN het goed dat er voor het verkeer een monitoringsplan komt, want er zijn en blijven mensen die voor hun werk afhankelijk zijn van gebruik van de auto.

Raad 14 juli2025

47

Dan over de financiën. Ja, er is een extra investering nodig en ja, er kunnen risico's ontstaan, maar hoe groot zijn die eigenlijk? Uit antwoord op een technische vraag blijkt ten eerste dat er over subsidiemogelijkheden contact is met het rijk, in afirachting van het aanmerken van de Entree als doorbraaklocatie en daarnaast met de VerstedelUkingsalliantie voor het doen van een aanvraag van gelden uit het Gebied- en mobiliteitsbudget. Goed dat het college alle mogelijkheden benut. Voor de kostenstijging is bovendien dekking aangegeven en zeker hier geldt dat de kost voor de baat uitgaat. Risico's zijn er, maar ook daarmee is binnen Zoetermeer ervaring opgedaan. Al vanaf de aanwijzing van Zoetermeer in de Vierde Nota Extra en zeker in de afgelopen jaren onder dit college dat de bouw van woningen in een versnelling heeft gebracht. Wat te zeggên van het bedrag van€2 miljard aan investeerders in de Entree? Dat was het voozitter. Tot zover.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Broekman voor uw eerste termijn. Daarmee kom ik aan het eind van de eerste termijn van de gemeenteraad en gaan we natuurlijk wel even schorsen. lk stel tien minuten schorsing voor. We gaan om 23.00 uur verder. De vergadering is geschorst. Schorsing De voozifter: lk heropen de vergadering en het woord is aan het college. De eerste termijn voor wet-

houder ledema, gaat uw gang.

Wethouder ledema: Voozitter, dank. We hebben vorige week in de commissie een uitgebreide bijeenkomst gehad dus ik zal het hier voornamelijk bij de vragen laten, maar ik wil nog wel even een paar dingen aangeven. 'Wanneer wordt er eindelijk gebouwd in de Entree? Wat moet er gedaan worden om de woningbouw van de grond te krijgen? Kom eens met een realistisch plan.' Dat zijn zomaarwat oproepen van uw raad uit de afgelopen jaren aan mij of mijn voorgangers. Vorig jaar hebben we hier met zijn allen moeten constateren dat een aantal uitgangspunten van de Entreeplannen niet meer haalbaar was door, onder andere, de ingestorte kantorenvisie. We hebben hier samen gezeten om op de rem te trappen, maar vervolgens ook om te werken aan een nieuwe programmering. Een programmering waar wij het hier ook uitgebreid over gehad hebben, die ging over soorten woningen, woninggroottes, het aanhaken van andere partijen, et cetera. Met enige trots kan ik zeggen dat er nu een omgevingsprogramma voorligt met daarin een ontwikkelvisie, een beeldkwaliteitsplan, de geluidskaders en parkeernormen waarvan dit college in ieder geval durft te zeggen 'dit is een realistisch plan'.

Dat blijkt uit ook uit het feit dat er, anders dan bij de vorige versies, geen zienswíjzen zijn ingediend door bijvoorbeeld de eigenaren, maar ook uit het feit dat, anders dan een jaar geleden, de woningbouwcorporaties nu zijn aangehaakt en mee hebben gedacht over de programmering. Dat gezegd hebbende, voozitter, vroeg de PvdA blijft het nu bij die 7250 woningen max, of gaan we daar nog een keer mee aan de haal? Nee, we zijn binnen de bandbreedte gebleven. lk heb de vorige keer uitgelegd waarom die bandbreedte in het realistische plan iets kleiner is geworden. Maar dit is het, wat ons betreft. Dan kwam de PvdA ook met een motie Bouwen voor het midden. Die laat ik zo meteen aan collega Weenltrag omdat die meer gaat over woningbouw in het algemeen dan alleen over de Entree. En u heeft een motie Eerbetoon aan het verleden, waarvan wij als college zeggen 'die omarmen wij'. Dan voorzitter, Zoetermeer Vooruit. Mevrouw Bink kwam met name met de vraag 'komt dat monitoringsplan nog naar de raad?' lk wil hier even wijzen op het besluitpunt 9 dat we naar aanleiding van de commissievergadering hebben toegevoegd. Het monitoringsplan gaan wij opstellen. Dat komt naar de raad, daar gaat u over. Dus u besluit met elkaar wat erin komt, waarop wij monitorên en ook wat we daarmee doen. Sterker nog, ook nog over hoe vaak het hier komt.

lk ben het helemaal met u eens als u zegt'dat moet niet zomaar gelijk oplopen met de vaste rapportages als dat ons niet uitkomt'. Dus laten we daarin vooral kijken wat u als raad en ons als college gezamenlijk het beste uitkomt. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mêvrouw Bink. Gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, dank u wel. lk ben blij dat de wethouder zegt dat wij over dat monitorings-/evaluatierapport gaan want daar was echt onduidelijkheid over. Dus u zegt dat als dat naar ons toekomt, wij daarop kunnen bijsturen met moties en amendementen. De voozitter: Wethouder ledema

48

Raad 14 juli2025

Wethouder ledema: Ja voozitter, en dat zeg ik niet alleen, dat staat ook gewoon zo hard in besluitpunt 9. Daar staan volgens mij vier regels waarvan de laatste is 'het wordt naar de raad gestuurd en de raad stelt het vast'. Dat betekent: u gaat daarover. De voorzitter: Gaat u verder

Wethouder ledema: Voozitter, dan De voorzitter: Voordat u verdergaat, die had ik niet gezien, mevrouw Kraneveldt nog.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, ik heb nog even één verduidelijkende vraag want ik heb begrepen dat heel veel mensen dat niet helemaalgoed op het netvlies hebben. We hebben allerleideelgebieden. Die worden natuurlijk verder uitgewerkt. Komen daarvan nog concrete raadsvoorstellen naar de raad, zoals we dat ook bijvoorbeeld in de binnenstad zien? De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja voozitter. De binnenstad is onder het oude regime begonnen. Wij zitten hier echt onder Omgevingswetregime. We komen al wat vaker naar de raad dan de Omgevingswet ons voorschrijft. Hier is het zo dat u met het omgevingsprogramma ook de ontwikkelvisie vaststelt en de andere kaders. Dat zit tussen het oude PUK, het planuitwerkingskader, en de bestemmingsplannen in. Dus dit zijn de kaders op basis waarvan de ontwikkelaars aan de slag gaan en met plannen komen. Dan hebben wij als college twee mogelijkheden of eigenlijk drie mogelijkheden. De eerste is vergunnen, de tweede is afia/jzen en de derde is afwijken. Bij afwijken moeten we altijd naar de raad. Dan komen we daarmee terug. Bij de participatie et cetera speelt de raad wel een rol en u kunt natuurlijk wel aan ons opdragen, daarwaar het overonze eigen grondgebieden gaat, om daarwat extra stappen te maken. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dus, koÉ samengevat: niet per definitie komen alle deelgebieden met uitgewerkte plannen naar de raad, alleen als het afrryijkt van het bestemmingsplan. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, dat klopt. Dat is het regime van de Omgevingswet, zoals dat nu is De voorzitter: Akkoord, gaat u verder

Wethouder ledema: Dan vroeg Groenlinks 'zijn de kaders voor de Entree welde goede? Waarom staat niet gezondheid op 1?' We hebben zoveel mogelijk met alle partijen deze kaders opgewerkt. Dat heeft, denk ik, geleid tot wat er nu ligt. U had het ook nog over aantallen et cetera en de grote sprongen. lk legde dat net in mijn intro al kort uit, maar we zijn natuurlijk ook naar minder kantoren gegaan en ook naar meer grond en de woningbouwcorporaties zijn wel aan boord. Samen proberen we natuurlijk zo goed mogelijk aan de gezonde leefomgeving te werken. U vroeg ook'waarom een halfiaar wachten op het Convenant Toekomstbestendig Bouwen?' Nu spreek ik even niet alleen namens ons van de Entree, maar ik denk dat het goed is om daar heel zorgvuldig af te wegen of wij het convenant willen ondeÉekenen, hoe en met wie. Vanuit de Entree hebben we in ieder geval een botsproef gedaan met 'wat betekent dat convenant voor ons?' lk heb u de vorige keer al aangegeven dat we met het convenant zoals het er nu ligt in ieder geval zomaar brons zouden kunnen behalen. Dan heeft Groenlinks het ook nog gehad... De vootzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): lk weet niet waar de wethouder nu op door wilde gaan, dus misschien

wacht ik heel even af wat hij nu gaat zeggen. De voorzitter:Akkoord. Wethouder ledema, gaat u verder.

Wethouder ledema: Dan had Groenlinks het ook nog over de kleine woningen. Ja, daarover verschillen

Raad 14 juli 2025

49

wij ook enigszins van mening en we hebben ook al afgesproken dat we dat blijven doen. Maar voor wat betreft sociale en goedkope huur is het 20 tot 75 m2, dus dat zijn één-, twee- en driekameruoningen. 20 m2 is inderdaad niet heel ruim, maar dat zijn tegenwoordig vaak studio's in woninggebouwen waar van alles is. En 75 m2 - dat heb ik vorig jaar in het debat dat we hier hadden over de programmering ook al uitgebreid aan de orde gehad - is echt al een behoorlijke woning. De goedkope koop die zit tussen de 35 en 50 m2 en de middenhuur gaat tot 67 m2. Dan heb je het ook weêr gewoon over twee- en driekamerwoningen. lk heb vorig jaar ook al gezegd, en daarmee sluit ik even aan bij wat mijnheer Van den Boomgaard ook al heeft gezegd, wij hoeven geen eengezinswoningen te bouwen. Die hebben we genoeg. Er is met name behoefte aan woningen voor minderpersoonshuishoudens. Daarmee denken wij ook een groot deel van de doorstroming op gang te krijgen. Niet alleen voor Meezicht, maar ook voor alle andere wijken en alle segmenten. De voorzitter: Wethouder ledema, voor u verdergaat, mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel voozitter. Het gaat mijn fractie er niet om dat we af en toe van mening kunnen verschillen. Dat is prima. Mijn probleem zit erin dat u ons probeert mee te nemen in dit plan en dat er nota bene een amendement is aangenomen door deze raad om ook grotere sociale huunuoningen te bouwen. U heeft zelfs vorig jaar nog gezegd - daar heb ik u ook vorige week nog een keer aan gehouden -'ik ga ervoor dat we ook in dat sociale segment grotere woningen bouwen'. Dat hoeft niet zo te zijn dat al die woningen grote sociale huunlroningen worden, maar meer balans is nodig. lk vind het heel jammer dat u niet bereid bent om mee te denken om onze fractie ook te overtuigen om eventueel dit plan te kunnen steunen. Dus dat vind ik echt iets om mee te geven. Dat geeft ons ook het gevoel, nogmaals, dat u met die andere partijen allemaal goed aan het schakelen bent, maar de belangen van de raad niet serieus neemt. Dat is het gevoel wat u bij mijn fractie teweegbrengt. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, dank. Dat betreur ik ook deels. Het moment dat het amendement is aangenomên, is ook al best een tijd terug. We hebben ook met zijn allen moeten constateren dat je voor dezelfde prijs als toen nu gewoon minder grote woningen krijgt, in wat voor segment dan ook. Daarom zit ik dus inmiddels met al die kennis wel op het niveau dat ik denk'75 m2 voor de prijs die je daarvoor neerlegt, is eigenlijk best ruim'. We zitten hier natuurlijk ook midden in de Randstad. De huizenprijzen lopen behoorlfk op. We hebben met zijn allen ook gewerkt aan de woonaantrekkelijkheid. Dat betaalt zich ook nog eens een keer terug. De woningnood is alleen maar prangender geworden. lk denk dat het niet meer lukt om daarboven te gaan en dan ook nog de prijs laag te houden. Dus we zijn wat dat betreft met het geld en de oppervlakte een beetje ingehaald door de werkelijkheid. Die teleurstelling kan ik natuurlijk nooit bij u wegnemen. Sterker nog, ik zou ook willen dat we wat meer meters zouden kunnen krijgen voor minder. Dat zou voor iedereen goed zijn. De voorzitter: lk geef mijnheer Boerboom nog het woord en dan stel ik voor dat de wethouder verdergaat.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank voorzitter. Als u dan nog zegt'ik ga inderdaad die prijzen lager maken', maar die prijzen worden niet lager voor die woningen. Die zijn nog steeds net zo hoog. Plus het feit dat dat amendement is aangenomen met extra middelen, die we zelf zouden uittrekken om te zorgen dat we ze wel kunnen realiseren, dat we er wat geld bij zouden leggen om die grotere woningen te realiseren. lk vind het, nogmaals, echt een gemiste kans. lk vind ook nog steeds de onderbouwing... Nou ja, die kan ik echt niet volgen. De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, nou ja, daar kan ik op dit moment ook niets meer aan doen. Nogmaals, ik denk echt dat we door de tijd, met alle stijgende prijzen et cetera, gewoon ingehaald zijn voorwat we het liefst zouden willen en de betaalbaarheid daarvan. lk voel me er ook wel enigszins door gesterkt dat we niet alleen met particuliere beleggers, maar ook met de woningbouwcorporaties en anderen om tafel hebben gezeten en dat we hierop uit zijn gekomen. De voorzifter: Akkoord, ik stel voor dat u verdergaat met uw verhaal.

50

Raad 14 juli 2025

Wethouder ledema: Ja, voorzitter, FVD. Allereerst natuurlijk ook mijn felicitaties aan de heer Van den Boomgaard, maar ik kan hem helaas niet heel blij maken, denk ik, omdat eigenlijk alzijn amendementen

en moties erop gericht zijn het vooral te laten bij hoe het is. lk denk dat we met de Entree en de voorstellen daarvoor die stadia voorbij zijn. Dus als u zegt'we willen de parkeernormen omlaagbrengen' of 'we willen de Afrikaweg veranderen', druist dat zo in tegen de geest van dit omgevingsprogramma dat dat niet met elkaar strookt.

Voozitter, we hebben geprobeerd om mee te schrijven met de snelheid waarmee de SP nog een aantal technische vragen heeft gesteld. lk weet niet of dat helemaal is gelukt, maar anders moet u mij vooral in de tweede termijn daar nog eventjes aan helpen herinneren. U vroeg onder andere 'op welke wijze is geborgd dat 48o/o van de woningen niet dure huur worden?' ln het kader van de anterieure overeenkomsten hebben wij die bandbreedte met elkaar meegenomen. De verwachting is dat ontwikkelaars in het vrije programma ook goedkope woningen gaan realiseren, ook om de simpele reden dat daar veel vraag naar is. U kunt vinden van beleggers wat u wilt, maar ze bouwen voornamelijk ook wel naar vraag en wat ze kwijt kunnen. U vroeg ook'kunnen we ondergronds parkeren niet meer meenemen als optie?' Maar wat we nu vooral doen, is gebruikmaken van het hoogteverschil van de Afrikaweg. Daarmee wordt dus een gedeelte van het parkeren ook al ondergronds op den duur. Alleen zal de grond dan wat hoger komen te liggen. U vroeg 'kan de wethouder zijn licht laten schijnen op het risico voor maatschappelijke investeringen op netcongestie?' Dat wordt wel heel lastig want dan vraagt u mij eigenlijk'heeft u een glazen bol?' Die heb ik niet. Wij zullen ongetwijfeld een paar keer last hebben van netcongestie.

Het voordeel van iets zo groot als de Entree is natuurlijk dat het ook een behoorlijke tijd duurt, dus dat we in de tussentijd ook goed aan de slag kunnen met die netcongestie. lk zei het de vorige keer ook al, als het rijk ons echt wil helpen als doorbraaklocatie, zou dat misschien wel optie 1 zijn om daar ook het licht eens over te laten schijnen. Dan vroeg de SP ook 'is alles in beton gegoten? Welke bijsturingsmogelijkheden hebben we?' lk denk

dat u dat met name heeft bij dat monitoringsprogramma waarin we voornamelijk de zorgen omtrent parkeren, verkeer, de ontwikkeling en de leefbaarheid met elkaar goed moeten zien te vatten. Waar letten we dan op? Als er gebouwd wordt, is het dan ook zoals we hadden bedacht in 2025? En als dat niet het geval is, dan moeten we bijsturen of ingrijpen. lk zei het de vorige keer ook al, en daar hebben de ontwikkelaars die met ons een anterieure overeenkomst hebben gesloten, ook voor getekend. We vragen daar dus ook al om sommige terugvalscenario's. Dan ga ik naar D66. D66 had allereerst het pleidooi om het aangezicht van de Afrikaweg te verbeteren. Daarvan heb ik de vorige keer ook al gezegd 'dat zullen we steeds blijven doen', deels door die groenblauwprogrammering die we gelijk op willen laten lopen, deels ook door te kijken naar tijdelijke invulling van gebouwen die nog niet aan de beurt zijn voor de grote verbouwing, zogezegd. U vroeg ook, en u niet alleen, 'hoe kunnen we nou dat geloof krijgen dat er echt gebouwd wordt?' lk ben nog steeds in de venrvachting dat er na de bouwvak in ieder geval bij 'het skelet', zoals we dat liefkozend zijn gaan noemen, of afkeurend zijn gaan noemen, misschien wel gebouwd zal worden. Dat moment gaan we dan ook uitgebreid met elkaar vieren. Daar kunt u zeker van op aan. Daar ben ik dan wel aan toe.

Dan het amendement over De Mammoet en de Kristaltoren. De voozitter: Wethouder ledema, een interruptie van mijnheer Ekkelenkamp. Gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u, mijnheer de voozitter. lk ben blij dat te horen, want we moeten natuurlijk oppassen dat'het skelet' niet het symbool voor de Entree gaat worden. Dat lijkt het nu wel een beetje te zijn. lk ben benieuwd wat voor ontwikkelingen er dan zijn maar we laten ons graag aangenaam verrassen na de zomervakantie. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voorzitter, u kent mij ook als een rasoptimist. lk pleit ervoor dat 'het skelet' het symbool van de Entree wordt. 'We gingen voortvarend te werk. Toen viel het allemaal tegen. Toen hebben we ons herpakt en moet je eens kijken hoe snel het nu gaat.' Dat zullen mijn woorden straks in het najaar zijn. Als me dat lukt, gaan wij daar samen even een glaasje Spa rood op heffen. Het blijft een live-uitzending.

Voorzitter, het amendement van D66 over De Mammoet en Kristaltoren moet ik helaas hier ontraden, ook omdat u eerder een raadsbesluit heeft genomen over de sloop en omdat u ook heeft gezegd 'we willen het Masterplan Entree in ieder geval zo goed mogelijk intact laten', en dat daarmee ook heeft bevestigd. Als we daar nu op ingrijpen, heeft dat ook wel echt complicaties voor de eigenaren van de

Raad 14 juli2025

51

kantoren. Ter volledigheid zeg ik ook nog even dat alleen De Mammoet op de groslijst staat, de Kristaltoren niet. lk heb het amendement van de PvdA om te kijken 'wat kun je dan nog met delen bouwen? Wat zou je ermee kunnen doen in de stad?'al omarmd. Dat zeg ik nog even voor de compleetheid. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mijnheer Ekkelenkamp. Gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank voor deze informatie via de voorzifter natuurlijk. Maar toch, we hebben het besluit in 2019 genomen, voordat wij die inventarisatie cultureel erfgoed hebben gedaan. Dat is een nieuw gegeven dat dus na het besluit van toen kwam. U heeft als college, zo heb ik begrepen, via een afiregingskader dat besluit van 2019 nog een keer herbevestigd, ook wetende dat die inventarisatie er was. Daar hebben we natuurlijk als raad voor de rest niets van kunnen zeggen. Dit is het moment om er wel iets van te vinden. Dus ik wil ook graag een beroep doen op mijn collega-raadsleden om in dit opzicht het college te corrigeren en te zeggen 'nou nee, we vinden wel dat we moeten wachten tot de minister hier een uitspraak over doet'. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voorzitter, we zijn het bijna eens. U heeft als raad een besluit genomen, u heeft het als raad herbevestigd. Wij hebben als college gekeken naar die inventarisatie; wat zouden de mogelijkheden zijn en vinden wij het verantwoord om de raad te vragen dat besluit te heroverwegen? Daarvan hebben wij gezegd 'dat vinden wij in het kader van goed bestuur, maar ook betaalbaarheid et cetera, nu niet het goede moment'. Dus het college heeft ervoor gekozen niet aan de raad te vragen dat besluit te herovenregen. Uw amendement vraagt als het ware aan uw eigen raad om dat wel te doen. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voozitter. Met dit amendement vragen we juist om een correctie van die aflreging die het college heeft gemaakt en zeggen we 'zet dit gewoon even on hold tot er duidelijkheid is van rijksniveau'. Dat duurt natuurlijk ook geen jaren. Net gebruikte u even het voorbeeld van de netcongestie en zei 'nou, dit plan duurt nog zoveel jaar, dan is daar ook wel een oplossing voor'. lk zou zeggen, als we die argumentatie ook hierop van toepassing verklaren, zouden we ook wel eventjes kunnen wachten met dit besluit en kunnen zeggen 'dit amendement kunnen wij gewoon omarmen'. De voorzitter: Wethouder ledema, en ik hoor nu een beetje herhaling van argumenten, dus wethouder

ledema nog kort en dan wil ik dit afronden. Wethouder ledema: Ja, we moeten niet in een juridische discussie verzeild raken, denk ik. Maar let u er even goed op dat u, als raad een besluit heeft genomen en dat dat het geldende beleid is. En dat als u daarvan af wilt wijken, uw amendement daar dus ook over gaat. Dat is hoe het in elkaar steekt, maar verder ben ik het wel eens met uw oproep om daar met elkaar over te denken. Dat is inderdaad wat uw amendement vraagt. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp nog daarover, heel kort dan

De heer Ekkelenkamp (D66): Volgens mij nemen wij nu een raadsbesluit en dit is een amendement op dit raadsbesluit. We vragen dus nu om dit on hold te zetten. Volgens mij zitten wij dicht bij elkaar, maar wie weet hoe het straks uitpakt. De voorzitter: Ja, en u vraagt het aan de raad, dus die gaat daar straks wat van vinden. Wethouder ledema, gaat u verder.

Wethouder ledema: Dan ga ik verder met de LHN, voozifter. Komen er voldoende woningen voor ouderen? Ja, dat blijkt, denk ik, ook uit de uit de woonvisie van onder andere wethouder Weerwag die specifiek voor de Entree samen met woningbouwexperts en corporaties is opgesteld. Ouderen vormen daar een van de primaire doelgroepen. Het leuke is dat dat ook zichtbaar was tijdens een van de inloopbijeenkomsten van Terra Nova in november 2024. De doelgroep 'ouderen' bestaat overigens niet uit één doelgroep maar uit veel verschillende types met verschillende woonwensen en behoeften. U vroeg ook nog eventjes naar'blijft er een goede verkeersafirikkeling van de 412?'U heeft uitgebreid kunnen lezen dat wij denken van wel en dat we ook het monitoringsplan zo zullen voorstellen dat we dat goed in de gaten kunnen houden met elkaar.

52

Raad 14 juli2025

Dan rest denk ik nog het antwoord van wethouder Weenrvag op het amendement van de PvdA. De voorzitter: Dank u wel wethouder ledema, voordat u weggaat, krijgt mijnheer Van Rumpt nog de kans voor een interruptie, gaat uw gang. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voorzitter. Het kan aan mij liggen maar volgens mij heb ik de appreciatie van het amendement van Zó! Zoetermeer gemist. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, dat was omarmen. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Dan heb ik daar een vraag over want tijdens de commissiebehandeling gaf u aan dat het een bepaald type gebouwen zouden zijn die we daar toevoegen en dat die sowieso al bezoekbaar waren. Dus ik vraag me af wat het amendement dan toevoegt. ls dat dan niet overbodig? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, in de tussentijd heeft mijnheer Van der Vlies mij er terecht op gewezen dat je daar nog van interpretatie over zou kunnen verschillen. lk snap heel goed de wens van mijnheer Van der Vlies en Zól Zoetermeer om meer bezoekbaarheid toe te voegen. Volgens mij is dat ook iets dat uw raad vaker heeft uitgesproken en dat ook in het coalitieakkoord staat. Dus als we daar, helemaal op deze manier, voor het bevorderen van bezoekbaarheid nog een extra stap kunnen doen, denk ik dat we dat kunnen omarmen. Dat is de reden geweest. Voozitter, nu ik mijnheer Van Rumpt even in de ogen kijk, bedenk ik me ook dat hij nog een vraag had gesteld over de hoogbouwvisie. Die zit venrrrerkt in de ruimtelijke strategie die inmiddels bij uw raad ligt, maar waar u in het najaar over gaat praten. De Entree doet daar in ieder geval geen afbreuk aan. De voorzitter: Dank u wel. lk zag nog een interruptie van mevrouw Bink. Gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel. We waren van de week bij een presentatie van het Volkshuisvestingsprogramma in het Stadstheater. Daar werd gezegd dat in het programma is opgenomen om nog meer toe te zien op de toegankelijkheid van de woningen en de omgeving en de verduurzaming. Hoeveel heeft u nodig om dit te bereiken want dan is dit amendement toch overbodig? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, wij gaan niet over al die woningen en ik wil niet alle lansen breken voor Zól Zoetermeer, maar ik denk dat zij wel degelijk een punt hebben. Hoe meer wij met elkaar op de verantwoordelijkheid van anderen wijzen en aangeven dat bezoekbaarheid voor ons een punt is, hoe meer het daar misschien tussen de oren komt. Uit persoonlijke ervaring kan ik vertellen dat je denkt dat je best toegankelijk bent, totdat er iemand in je directe omgeving bijvoorbeeld in een rolstoel terechtkomt. Dan valt het toch nog tegen. Alleen al dat besef - en veel dwingender staat het ook niet in het amendement - en misschien daarmee een aantal meer bezoekbare woningen dan we nu realiseren, is voor het college in ieder geval reden genoeg om te zeggen 'laten we dat nu eens omarmen'. De voorzitter: Dank u wel. lk constateer dat er verder geen vragen meer zijn. Dan dank ik wethouder

ledema en geef ik het woord aan wethouder Weenrag die nog kort gaat reageren op de motie van de PvdA.

Wethouder Weerwag: Dank u wel voozitter. De motie Bouwen voor het midden, 2507-05.lk neem u even mee naar 16 april2025. Dat was de dag dat de huurbevriezing werd aangekondigd. Dat heeft hier helemaal niets mee te maken, maar op die dag zat ik met alle woningcorporaties van Nederland bij een seminar over de financiering rond woningcorporaties. Waarom deed ik dat? Omdat ik met de partijen waarmee we zaken doen wil weten: hoe werkt die systematiek? Daar gaat dit ook over. Het gaat over die DAEB, die Diensten van Algemeen Economisch Belang. Om de mensen een beetje mee te nemen, dat doe je niet alleen. Je hebt DAEB-woningen, maar je hebt ook DAEB bij OV, publieke omroep en zelfs afual, waar eigenlijk een vrijstellingsbesluit op rust om te kunnen financieren zonder dat er sprake is van staatssteun. Dat is eigenlijk het verhaal. U roept eigenlijk in uw motie ertoe op dat ook toe te

Raad 14 juli 2025

53

passen bij middenhuur. Dat triggerde mij ook op die 16e april en ik heb eigenlijk ook aleen aantalzaken in voorondezoek lopen omdat ik het heel interessant vind omdat er blijkbaar wel uitzonderingsregels zijn die dat mogelijk maken. Het is ook zo dat aan de ene kant... lk heb uw motie vanmorgen ook besproken met de wethouder uit Rotterdam, ChantalZeegers, want ik zag de motie en ik zag de afdoening, dus ik heb contact met haar opgenomen. Er zitten wel wat financiële consequenties aan. Dat zit ook in die afdoening die u allemaal heeft ontvangen en u heeft dat vervolgens ook netjes in uw motie opgenomên in de voetnoot. Dat betekent onder andere dat die investering gaat rusten op de gemeentelijke begroting. Maar er moet ook gekeken worden naar bijvoorbeeld het gelijkheidsbeginsel. lk zou dus willen voorstellen dat, als u deze motie zou overuegen, u ook kijkt naar'kunnen we niet breder?' Het is ook al even door de LHN geopperd; moet je dit niet breder trekken dan alleen de Entree? Er zijn ook heel veel andere kansen waarje dit zou kunnen doen. Maar dat geldt ook voor het breder trekken naar aanbieders, want het hoeft niet alleen bijwoningcorporaties vandaan te komen. Je kunt ook DAEBfinanciering toepassen op middenhuur bij andere partijen misschien. Dat is waar in de afdoening van Rofterdam dat gelijkheidsprincipe op duidt.

Al met al zitten er dus wel wat haken en ogen aan, maar is het het ondezoeken waard. lk heb zelf parallel alwat dingen lopen. lk zie het alleen maar als motivatie om dat door te zetten, op het moment dat u hier in de raad zegt'we willen daar graag meeÍ van weten'. Tot zover, voozifter. De voorzitter: Dank u wel wethouder Weerwag. Mevrouw Kraneveldt?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, de motie is zeker breder bedoeld, niet alleen voor de Entree. Maar omdat dat natuurlijk een heel grote ontwikkeling is waar u toch al over in gesprek bent met corporaties en ook anderen, leek het ons hier wel gepast om deze motie in te dienen. Maar u mag hem zeker

breder interpreteren, zowel waar het gaat om stadsbreed, als waar het gaat om degenen met wie u zulke afspraken in de toekomst zou kunnen maken. Als dat met andere bouwers van middenhuur is, kunt u dat natuurlijk eventueel in een uitwerking of een terugkoppeling aan de raad ook aangeven. Dus we ziften volgens mij op dezelfde lijn. De voozitter: Wethouder Weeruag nog? Geen behoefte aan een reactie. Dan dank ik wethouder Weerwag en kom ik daarmee aan het einde van de eerste termijn van het college. lk begrijp dat er even geschorst moet worden voor de aanpassing van een amendement dus ik schors de vergadering voor vijf minuten. We gaan om 23.35 uur verder. De vergadering is vijf minuten geschorst. Schorsing De vootzitter: lk heropen de vergadering en inmiddels is het amendement bijZ:6lZoetermeer aangepast maar ik hoorde nog over een tweede. lk kfik even naar mevrouw Kraneveldt. Er komt iemand binnenlopen met het amendement dus ik praat even iets langer en dan heeft u het amendement in uw handen. Heel goed want we gaan over naar de tweede termijn van de raad. U had aangegeven een extra amendement in te willen dienen. Gaat uw gang. Het woord is aan mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja, voorzitter, dank u wel.

Wij hebben een amendement gemaakt omdat ik net in een interruptie aan de wethouder nog even klip-en-klaar vroeg naar duidelijkheid over de vraag of de deelgebieden Uberhaupt nog naar de raad komen. De wethouder zei 'alleen bij aíirrrijking'. Daar maken we ons zorgen over want ieder deelgebied is veel en veel groter dan wij ooit ergens anders in deze stad hebben. We zouden er dan helemaal niet meer over kunnen spreken, ook al voldoen ze aan

de kaders. Daarom heb ik een amendement gemaakt, voorzitter, waarmee ik beslispunt 7 schrap en een nieuw beslispunt daarvoor in de plaats breng dat zegt'elk concreet bouwplan voor een deelgebied van de Entree zal aan de raad ter instemming worden voorgelegd'. Dat dien ik graag in.

Amendement nr.2507-K ingediend door PvdA Deelgebieden naar de raad "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli 2025; besluit raadsvoorstel nr. 2025-068738 Vaststelling kaderstellende beleidsdocumenten ten behoeve van Omgevingsprogramma Entree" als volgt te wijzigen:

.

besluitpunt 7 luidende:

"De'Lijst met buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor instemming van de raad benodigd is', te wijzigen, waarbij de inhoud van de Nota van Wijzigingen is venryerkt (bijlage 11,12) door het

il

Raad 14 juli 2025

toevoegen van een nieuwe categorie gevallen waarvoor geen advies met instemming is vereist voor aanvragen (bopa's) die passen in het Omgevingsprogramma;" te schrappen en een nieuw besluitpunt toe te voegen:

"7. Elk concreet bouwplan voor een deelgebied van de Entree zal aan de raad ter instemming worden voorgelegd." De voozitter: En de tijd is om. Het amendement is ingediend dus onderdeel van de beraadslagingen Dank u wel. Dan ga ik over naar de PDvZ, tweede termijn. De heer Haak (PDvZ): Nee, dank u voozitter, wij zijn content. De voorzitter: Zoetermeer Vooruit, mevrouw Bink, tweede termijn.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voozitter, dank u wel. We hebben de wethouder gehoord. Bij beslispunt 9 kunnen wij dus nog bijsturen en als het afirvijkend is, dan komt het ook naar de raad. Daarnaast horen we het amendement van de PvdA. Dat werpt weer een iets ander licht erop. Maar we hoeven nu nog niet te beslissen, dus dat laten we nog even in het midden. We zijn wel blij dat de Entree ontwikkeld zalworden en we hopen op eên wijk met diversiteit, mooie woningen, midden in het groen, waar iedereen lekker door elkaar woont en voor elkaar zorgt. Het is nog ver weg, maar we doen een goede poging. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bink. lk ga naar Zól Zoetermeer. Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u voorzitter. lk wil even twee vergissingen rechtzetten. Ten eerste ben ik terecht erop gewezên dat ik het amendement verkeerd heb geformuleerd. Dus de formulering die we voorstellen als aanvulling, blijft bestaan. Alleen vullen we die aan achteraan het zinnetje van besluitpunt 1 'met dien verstande dat', en dan de tekst'bij de uitwerking van de woningbouw nadrukkelijk wordt ingezet op het realiseren van een aandeel bezoekbare woningen conform de ambitie van het Manifest Toegankelijkheid Zoetermeer'. Dat is de eerste vergissing die ik recht wilde zetten. De tweede was dat ik bij de eerste termijn vergeten was te vermelden dat de PW dit amendement mede indient. Voor de rest, dank aan de wethouder voor de verheldering op de vragen. Dat was het.

Amendement nr. 2507-E1 ingediend doorZól Zoetermeer, PW Bezoekbare woningen in Entree

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli 2025; besluit: het raadsvoorstelVaststelling kaderstellende beleidsdocumenten t. b.v. omgevingsprogramma Entree als volgt te wijzigen:

r

wordt: "1 . (...) met dien verstande dat bij de uitwerking van de woningbouw nadrukkelijk wordt ingezet op

het realiseren van een aandeel bezoekbare woningen, conform de ambitie van het Manifest Toegankelijkheid Zoetermeer. "" De voorzitter: Dank u wel. Dat eerste deel heeft u ook op papier gezet? Ja, helemaal goed. Daar kan iedereen dan ook kennis van nemen. Dank u wel voor uw tweede termijn. WD, mijnheer Van Gils. De heer Van Gils (WD): Voozitter, dank u wel. lk wil de wethouder en ook de raad bedanken. Volgens mij zijn een heleboel vragen helder beantwoord en ik hoop dat dit ook helpt om voor deze plannen te kunnen stemmen. Wij hebben verder in de eerste termijn al veel steun voor dit lange en intensieve traject gehoord en we hebben veel partijen gehoord die de verantwoordelijkheid willen dragen die bij dit grote project hoort. Tegelijkertijd horen wij ook een aantal kleine bezwaren, waar in onze ogen toch echt veel te zwaar aan getild wordt. Daarom voozitter: we kunnen met de Entree heel veel goeds doen voor de stad en voor onze inwoners. Het is een ongelooflijk genuanceerde uitwerking van twee raadsperiodes aan uitwisseling van standpunten. Geen van ons kan daar 100% gelijk in krijgen. Dit project gaat nog meerdere

Raad 14 juli2025

55

raadsperiodes duren in de uitvoering en dat vereist ook verder kijken dan je eigen belang. lk wil een laatste oproep doen, vooral aan de raadsleden van Groenlinks en de PvdA. Neem ook je verantwoordelijkheid. Jullie zijn onderdeel van partijen die in het verleden ook in Zoetermeer verantwoordelijkheid hebben genomen en volgens mij willen jullie dat ook over een jaar weer doen. Waarom dan nu niet? Dat is niet te verenigen met de Entree nu of dan stil te leggen. Dat is ook niet uit te leggen aan al die mensen die in onze stad een woning zoeken. Dank u wel. De vootzitter: Dat lokt natuurlijk twee interrupties uit, daar kunt u op wachten. Mijnheer Boerboom, gaat

uw gang. De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voorzitter. lk heb een beetje moeite met het frame dat de heer Van Gils kiest. Als hij mijn betoog goed heeft beluisterd, heeft hij goed gehoord dat wij heel

graag verantwoordelijkheid willen nemen, maar dat we ook het gevoel willen hebben dat we iets kunnen inbrengen in dit plan, dat er naar ons geluisterd wordt. Er is nota bene een amendement aangenomen, dat het college nu naast zich neerlegt. Als dat de teneur is waarmee wij verantwoordelijkheid moeten nemen, is dat iets heel anders dan wat ik zie als verantwoordelijkheid nemen. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, het is ongelooflijk treurig, en ik hoop ook echt dat er zo dadelijk nog binnen de partij enige reflectie kan plaatsvinden, dat Groenlinks haar inbreng in de Entree zo klein maakt als één amendement waarin zij heeft gevraagd om grotere sociale huumoningen. Want GroenLinks heeft ook gevraagd om de corporaties te betrekken. Dat is gebeurd. Groenlinks heeft ook gevraagd om een mooie, groene inrichting, om ecologisch verantwoord te bouwen, om klimaatadaptief te bouwen. Dat is allemaal ook gebeurd. Volgens mij is er ook voor Groenlinks een heleboel om trots op te zijn in de Entree. Volgens mij past het daar echt niet bij om op het laatste moment tegen de plannen te stemmen. De voorzitter: Mijnheer Boerboom nog en dan mevrouw Kraneveldt nog. De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voozitter. Aanvullend, het gaat niet om één punt, het gaat ook om een amendement dat we vorig jaar hebben ingediend om realistische woningaantallen daarin te plannen. Ook daarin is ons vezoek niet meegenomen. Het gaat ook over een motie over luchtkwaliteit die wij hebben ingediend, waar uiteindelijk geen concreet verschil op is gemaakt. Het gaat ons om de optelsom van punten waarop wij als fractie niet voelen dat we er serieus in zijn genomen. We hadden heel graag vanavond voor dit voorstel gestemd. Heel graag, want wij zien ook de urgentie voor woningen.

Maar het proces en de manier waarop er met onze inbreng is omgegaan, geeft ons niet het gevoel dat wij serieus genomen worden en dat onze inbreng er daadwerkelijk toe doet.

De voorzitter: lk ga eerst naar mevrouw Kraneveldt en dan kan mijnheer Van Gils dat in één keer meênemen. Dan gaan we stoppen met dit debat.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voorzitter. lk kan me alleen maar aansluiten bij de woorden van de heer Boerboom. lk ben echt een beetje klaar met die heel vervelende framing van de heer Van Gils. De mantra van de WD is'bouwen, bouwen, bouwen'en moet je dan verder maar je mond houden? Moet je dan verder maar geen kritiek hebben en moet je dan alleen maar de wethouder op zijn prachtige blauwe bril geloven? Nee, wij willen graag een realistisch voorstel waar we ook over 25 jaar nog mee uit de voeten kunnen. Wij willen graag een mooie wijk, met goede woningen, bouwen naar behoefte en we willen niet dat we straks, als alle ontwikkelaars weg zijn, een versteende omgeving hebben waar het niet prettig meer toeven is. Het is volkomen normaal dat wij kritisch blijven op het allergrootste bouwproject dat we hebben in jaren. Dat kunt u ons niet venrvijten. We zijn altijd voor de Entree geweest, maar je moet ook kritisch zijn waar het nodig is en dan ook het lef hebben om een keer'nee'te zeggen. De voorzitter: Daar mag mijnheer Van Gils op reageren en afronden.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, het is natuurlijk een... Dit valt zo samen te vatten dat deze partijen op een heel aantal punten inbreng hebben kunnen leveren. Dat is waardevol geweest. Daar is het plan beter van geworden voor heel de stad. Misschien op een bepaald punt niet. Maar het klopt niet dat amendementen niet zijn uitgevoerd. De amendementen zijn wellicht niet uitgevoerd op de extreme manier waar men op had gehoopt en dat mag je hopen. Maar het is niet reëel om te denken dat we hier

56

Raad 14 juli 2025

allemaal 100% ons gelijk in kunnen halen. Dat is geen frame. Het is een oproep om nu te stemmen voor de beste koers voor Zoetermeer richting 2040.

De voorzitter: Dank u wel. We ronden dit minidebatje even af. Het zal op andere plekken nog wel terugkomen, denk ik zo. lk ga naar de fractie van de PW. De heer Smits, gaat uw gang. De heer Smits (PW): Ja voozitter, ik weet niet of het toegestaan is dat ik nog even een vraag stel in de tweede termijn daarover? ln ieder geval ook bedankt voor de beantwoording van de vragen. Wethouder ledema gaf aan dat de woningen zo duur zijn geworden door de stijgende prijzen. Dat begrijpen wij, maar we wachten natuurlijk nu al een tijdje op de Entree. Er is natuurlijk al € 5 miljoen hieraan kwijtgeraakt. Maar wat kan de gemeente in het vervolg doen opdat deze prijzen niet zo aanzienlijk stijgen waardoor de woningen een stuk minder betaalbaarder worden? Moeten we dan misschien sneller met projecten starten? ln onze ogen is tijd geld. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Smits, dan ga ik naar de fractie van Groenlinks. Mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u welvoozitter, eigenlijk heb ik net meeste al gezegd. Dank in ieder geval voor de beantwoording van de wethouder. Het blijft jammer dat we elkaar niet ergens kunnen vinden want nogmaals, die woningen hebben we keihard nodig in deze stad.

Daar willen wij ook graag verantwoordelijkheid voor nemen, maarwelop een manierwaarbij onze inbreng daarbij betrokken wordt en niet zo dat het belang van de projectontwikkelaars uiteindelijk zwaarderweegt dan de belangen voor een gezonde en leefbare stad en betaalbare woningen. Dat is toch echt het gevoel dat bij ons blijft hangen. Dat is wat ons betreft nu te veel in het geding en daarom zullen wij tegen dit voorstel stemmen vanavond. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van ChristenUnie-SGP. Mijnheer Van Rumpt. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voorzitter en dank aan het college voor de beantwoording van de vragen en de appreciatie van amendementen en moties. We zien met name uit naar het monitoringsplan want dat is voor ons een cruciaal onderdeel om dit goed te kunnen blijven volgen in de toekomst. We zullen voor het voorstel stemmen, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar het CDA, mijnheer Weekenstroo.

De heer Weekenstroo (CDA): Dank voozitter, we staan aan het begin van een lange reis en het CDA gaat die graag samen maken. Een onzekere reis vraagt koersvastheid, duidelijke tussenstops en een conducteur die ondenaleg helder communiceert wanneer er iets verandert. We hebben vertrouwen in het college als machinist, maar dat vertrouwen is niet altijd even blind. Zolang de afspraken helder zijn en de raad kan mee blijven kijken naar de route op de kaart, kunt u erop rekenen dat wij met u mee blijven reizen. Dank u wel. De vootzitter: Dank u wel mijnheer Weekenstroo. Dan ga ik naar FVD, mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u wel voorzitter. Ook dank aan de wethouder voor zijn felicitaties. lk vind hem wel erg karig met zijn cadeautjes, dan heb ik het niet over de cadeautjes aan mij, maar eigenlijk aan Zoetermeer. Zoetermeer zou gewoon een ontsluitingsweg moeten blijven houden die gewoon veilig is, waardoor er geen sluipverkeer komt. Maar als we dit plan doozetten, krijgen we sluipverkeer en krijgen we ongelukken. Als de wethouder dan zegt la, maar dit kan niet, want dan kan het plan niet doorgaan', is misschien het plan niet goed. Dat is misschien bot om te concluderen, maar als we de hele stad op slot gooien en we gaan risico's nemen met de verkeersveiligheid, denk ik dat het plan niet deugt. Daarom zullen wij niet voor dit plan stemmen en zullen wij helaas tegen moeten stemmen, terwijl wij voor een enorme bouwopgave staan, met name voor onze eigen woningzoekenden. Maar helaas, het plan voldoet niet. De voorzitter: Dank u wel. De SP, mijnheer Velner. De heer Velner (SP): Dank u wel voozitter. We danken in ieder geval de wethouder voor zijn toezegging om de voortgang van de Entree buiten de reguliere Rapportage programma's en projecten te bespreken. Als SP staan we positief tegenover de moties Eerbetoon aan het verleden, Bouwen voor het midden en

Raad 14 juli 2025

57

de amendementen Bezoekbare woningen en Eerst is de minister aan zet! Daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Velner. Dan de fractie van D66, mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voorzitter. Het is denk ik goed, zeg ik namens mijn fractie, dat we zoveel woningen kunnen toevoegen aan deze stad. Dat neemt niet weg dat we oog moeten blijven houden voor de leeÍbaarheid. En niet alleen maar voor de leefbaarheid in dat gebied, maar ook voor de omgeving. Daarom is het ook goed dat we een monitoringsysteem gaan opzetten met elkaar. Dan wordt het meteen een adaptief proces waarin we voortdurend de vinger aan de pols houden. lk denk dat dat goed is. Daarbij past, denk ik, het idee van de PvdA om die deelgebieden hier weer te bespreken. Het blijft natuurlijk wel zo dat het ons erg zou helpen om in te stemmen met dit plan als ook de partijen die zich nog niet gemeld hebben, verantwoordelijkheid nemen voor het cultureel erfgoed in deze stad. Als je luistert naar wat de wethouder daarover zegt, is hij daar volgens niet per deÍinitie voor, maar het is ook weer niet zo dat hij daar helemaal dwars tegen is. Dus ik zou nogmaals willen zeggen dat het ons in ieder geval nog wat extra zou aanmoedigen om voor dit voorstel te stemmen. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van de LHN. De heer Broekman, gaat uw gang.

De heer Broekman (LHN): Dank u wel voozitter. Dank aan het college voor de beantwoording van de vragen en de uitgebreide reactie. Mijn fractie heeft vertrouwen in de verdere aanpakken en wil liever snel starten dan langzaam starten want de woningzoekenden vragen daarom. Wij vinden het monitoringssysteem prima om de voortgang om de voortgang en andere zaken te bewaken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Broekman. Dan kom ik daarmee aan het eind van de tweede termijn

van de gemeenteraad en ga ik naar het college. lk ga ervan uit dat dat kan tenminste? Ja, wethouder ledema. Wethouder ledema: Dank voorzitter. De wethouderwerd ongewild ook nog een klein beetje het mikpunt van een stukje framing in een minidebat. Dus ik denk dat het goed is om nog even te melden dat een van de amendementen waaraan gerefereerd werd, namelijk dat van Groenlinks om extra geld vrij te maken voor de onrendabele top, als toelichting ook vooral in zich had dat we niet alleen één- en twee-

kamerappartementen zouden moeten bouwen, maar ook driekamerappaÉementen. Die zijn er nu in opgenomen. Sterker nog, we hebben het ook nog voor elkaar gekregen, nogmaals, met trots, dat de woningbouwcorporaties zich daarvoor gemeld hebben. Dus ik denk dat we dat in ieder geval gedaan hebben, zoals gevraagd. Verder hadden wij ook al geconcludeerd dat we het over sommige dingen oneens mogen zijn met elkaar. Dat is ook zo. Dan het amendement van de PvdA Deelgebieden naar de raad. lk begrijp de wens heel erg, maar ik denk ook dat we met elkaar moeten kijken naar de Omgevingswet, die ook bedoeld is om vaart te kunnen maken met plannen et cetera. De PW vroeg 'wat kun je er nou aan doen om de prijzen niet te veel op te laten lopen?', maar gaf zelf eigenlijk ook al het antwoord waar ik me bij aansluit; dat is toch zorgen dat er meer huizen komen. U gaat met de raad echt over de kaders en dit omgevingsprogramma met de ontwikkelvisie en al die andere kaders, vormt, denk ik, een heel goed kader. Tegelijkertijd blijft u aan het stuur zitten met een monitoringsplan waarin u samen met ons kijkt'wat vinden we nou belangrijk? Waar willen we de vinger aan de pols houden? Waar maken we ons evenveel zorgen over en waar moeten we op bijsturen?' Dat krijgt daar een goede plek in en daar is de raad ook zeker aan zet. Dat heb ik ook al verschillende keren toegevoegd.

Dan komen we ook op het gemeenschappelijke punt van mijnheer Van den Boomgaard en mij in ieder geval, dat we een veilige ontsluitingsweg willen hebben waar een hoop woningen aan staan, waar het leefbaar wonen is. Daar bouwen we dan samen aan. Voozitter, dan heb ik volgens mij ook de vragen in de tweede termijn allemaal behandeld. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik rond en ik zie geen reacties. Dat betekent dat we aan het eind komen van de tweede termijn van het college en dus sluit ik ook de beraadslagingen over dit onderwerp en gaan we straks over het raadsvoorstel en ingediende moties en amendementen stemmen.

8.

Moties vreemd aan de orde van de dag

De voorzitter: Dan gaan we wat mij betreft over naar agendapunt 8. Dat zijn de twee moties die vreemd aan de orde van dag zijn ingediend. U kent de procedure. ln eerste instantie krijgt de indiener het woord om de motie kort toe te lichten. vervolgens krijgt het college de gelegenheid daar ook kort op te reageren.

58

Raad 14 juli 2025

Dan wordt het daarna in stemming gebracht. lk ga in eerste instantie de motie vreemd aan de orde waarvan de heer Aptroot indiener is. De motie 2507-0l Aanpakken (fat)bike-overlast Stadshart & Dorpsstraat. Het woord is aan mijnheer Aptroot. De heer Aptroot (WD): Voozitter, dank u wel. Voozitter, kort, een plan dat best veel stof heeft doen opwaaien de laatste week. Een plan waarop ik zoveel positieve reacties van onze inwoners ontvangen heb als nooit tevoren. Dit doen w'rj niet zomaar.ln onze fractie hebben we er ook lang over moeten spreken. De klachten werden steeds groter en de maat is vol. Je kan niet meer, ook buiten die tijden om, normaal door de Dorpsstraat of het Stadshart lopen of je wordt van je sokken gereden. Niet alleen door fatbikes. Je hebt ook bezorgers op snelle fietsen. Je ziet tijdens winkeltijden ook steeds meer mensen fietsen. Af en toe moet je gewoon voor de veiligheid kiezen en dan is het beter om te zeggen 'fiets daar maar niet'. Zijn daar een paar nadelen aan? Ja. Moeten we daarbij sommige wegen opnieuw inrichten om het veiliger te maken? Ja. Maar wij denken dat dit de enige manier is om onze twee grootste winkelstraten veilig te houden, vooral voor onze kinderen die daar rondlopen. lk wil niet wachten totdat de eerste echte grote klap er is. Dank u wel.

Motie nr. 2507-0l ingediend doorWD, PW Aanpakken (fat)bike-overlast Stadshart & Dorpsstraat "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juli 2025; constaterende dat: er in het Stadshart de hele week tussen 11.00 en 17.00 uur een Íietsverbod geldt en op vrijdag tot 21.00 uur; in de Dorpsstraat een fietsverbod is van tussen 11.00 en 17.00 uur van maandag tot en met zater-

., r .

d"g; buiten deze tijden zowel in de Dorpsstraat als in het Stadshart winkel- en horeca-activiteiten zijn;

overwegende dat: winkelend publiek overlast ervaart van (snelle) fietsers die op tijdstippen dat het nu al verboden is door het Stadshart en de Dorpsstraat fietsen; de onduidelijkheid zorgt voor gevaarlijke situaties; wisselende regelingen kunnen zorgen voor onduidelijke bebording, zoals nu in de Dorpsstraat; het Stadshart ook zonder het Íietsen over de Promenade goed bereikbaar en doorkruisbaar blijft met de fiets; de Dorpsstraat ook zonder er doorheen te fietsen van alle kanten goed bereikbaar is met de fiets;

r

. r e r

verzoekt het college om: zo snel mogelijk, maar uiterlijk 01-01-2026 een totaalfietsverbod in te stellen in de Dorpsstraat en het Stadshart; dit totaalverbod zichtbaar te maken met voldoende bebording; over dit totaalverbod tijdig te communiceren; het totaalverbod te handhaven;

.

. . .

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mijnheer Aptroot voor uw toelichting. Dan ga ik naar het college en daar is wethouder Frinking voor een reactie.

Wethouder Frinking: Dank u wel voozitter. Een koÉe reactie vanuit het college. Het college wil de motie ontraden want een totaalverbod is erg ingrijpend. Dit is een debat dat je met elkaar zou moeten willen voeren. Er horen veel meer partijen bij om dit debat ook mee te voeren. Het lijkt een heel aantrekkelijk voorstel door zijn eenvoud, maar wij denken dat je ook een aantal zaken voor elkaar kunt krijgen met wat andere en kleinere maatregelen. Dan denken we bijvoorbeeld aan een publiciteitscampagne of toch echt duidelijke bebording en markering - in de Dorpsstraat heeft dat geholpen - en gerichte handhaving op fatbikes. Als we dit goed monitoren moeten we daar ook een vervolg op kunnen geven. Dat was het, dank u wel. De voozitter: Dank u wel wethouder Frinking voor de reactie van het college. Daarmee is deze motie