Notulen raad 13 juni 2022 - vastgesteld

14

Raad 13 juni2022

van € 7,5 miljoen voor gemeentelijke panden en niet voor inwoners.

Over miljoenen gesproken: onze financiéle cijfers laten extreme ontwikkelingen zien. Ten koste van wie of wat hebben we deze cijfers behaald? Op papier klotst het geld over de plinten, maar we hebben geen geld voor een meegroeibudget voor cultuur en we tonen geen coulance voor Museum De Voorde. Om als gemeenteraad grip te houden op onze miljoenen, dienen wij een amendement van GroenLinks mede in. En dan 'Thuis in de wijk.'Tot onze schrik bestaat onze stad ineens nog maar uit zes wijken! Alle wijkposten zijn dicht. Huizen van de Wijk zijn er niet gekomen. De wijkregisseurs hebben geen groter budget gekregen en hun mandaat is niet vergroot. En voor elke inwoner geldt nu hetzelfde wijkbeleid. Dat is geen maatwerk. Wij geven 'Thuis in de wijk' een onvoldoende. College, draai alstublieft niet vier jaar een pilot, maar kom gewoon met een raadsvoorstel. De PvdA was in 2021 over het algemeen wel blij met het doelgroepenbeleid. De Binnenbaan is hier een prachtig voorbeeld van. En dan wonen, voorzitter. Het akkoord over 27Yo sociale huuruoningen voor nieuwbouw bleek al snel te worden uitgelegd als27o/o goedkope huunaroningen voor de hele stad. En er is nog zo'n draai geweest. ln plaats van CO2-neutraal in 2040 moest alles ineens gasloos. Dat is marchanderen met definities en de impact daarvan is gigantisch. Gigantisch zijn ook de wachtlijsten voor een woning.

Er zijn in vier jaar slechts 800 woningen bijgekomen. Dat hadden er 2800 moeten zijn. Geen wonder dat de wachtlijsten voor Zoetermeer torenhoog zijn. Voorzitter, ik rond af. De jaarstukken over vorig jaar bespreken we nu met het nieuwe college. Het is al eerder gezegd. Daar valt niets aan veranderen. Wat we wel kunnen wijzigen, is de procedure van afscheid nemen van wethouders en commissieleden. Daar dien ik twee moties over in, samen met GroenLinks en Zoetermeer Vooruit. lk wil namens mijn fractie ook de ambtenaren bedanken voor hun inzet. De bezetting op het stadhuis is helaas inmiddels veel te laag. We moeten echt minder projecten aanpakken en er collega's bij gaan vinden. De PvdA venryacht van het nieuwe college geen uitstel meer, maar de beuk erin, zoals ook vorige week ludiek is aangegeven. Wij wensen het nieuwe college veel wijsheid toe. Motie nr. 2206-02 ingediend door PvdA, GroenLinks, ZoetermeerVooruit Afscheid en installatie college op twee dagen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 juni 2022; overwegende dat: r rlà de gemeenteraadsverkiezingen het afscheid van de 'oude' gemeenteraad en de installatie van de 'nieuwe'gemeenteraad verdeeld is over twee dagen; . btj de installatie van het'nieuwe' college alle plichtplegingen op een avond worden gedaan; constaterende dat:

r . .

het afscheid en de installatie van gemeenteraadsleden beide avondvullende programma's zijn; het afscheid en de installatie van collegeleden altijd een meer dan avondvullend programma is; de publieke tribune aan het begin van de avond vol zit en aan het eind van de avond steeds leger

wordt; van mening dat: r het wenselijk is dat we voor elke procedure en voor iedere persoon voldoende tijd nemen in het proces van afscheid en installatie van wethouders; o eenieder die bij een afscheid of installatie van het college aanwezig wil zijn, zich niet genoodzaaktziet af te haken vanwege het tijdstip; verzoekt het college om: r afscheid en installatie van het college van Zoetermeer voortaan op twee avonden te organiseren; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2206-03 ingediend door PvdA, GroenLinks, Zoetermeer Vooruit Afscheid vertrekkende commissieleden "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 juni 2022;

Raad 13juni 2022

15

constaterende dat: . pas afscheid wordt genomen van veÉrekkende commissieleden nadat het nieuwe college is geinstalleerd en er dientengevolge nog diverse personen 'doorschuiven' als raadslid of commissie-

. . .

tid;

dit in 2022 twaalf weken na de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvond; sommige commissieleden niet eens meer op de kieslijst stonden en dus al voor de verkiezingen wisten dat ze niet terug zouden keren in de gemeenteraad; sommige commissieleden op een onverkiesbare plaats stonden en na de verkiezingen meteen wisten dat ze niet terug konden keren in de gemeenteraad;

van mening dat: r het als mosterd na de maaltijd is om dan pas enkele maanden later officieel afscheid te nemen van de gemeenteraad; verzoekt om: r het moment van afscheid nemen van commissieleden te splitsen in twee momenten, zodat er in de gemeenteraad afscheid genomen kan worden van commissieleden op dezelfde avond als de raadsleden die afscheid nemen en op de avond dat het college wordt geïnstalleerd; . en aan de commissieleden die afscheid nemen zelf de keuze te laten voor het moment van afscheid op een van deze twee avonden; en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bout voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de ChristenUnie-SGP, mevrouw Brouwer, gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Voozitter, een jongen van dertien. Hij spaart voor een nieuwe telefoon. Hij onderhandelt met zijn ouders over wat meer zakgeld. Hij koopt geen ijsjes meer en hij zegt een abonnementje op. Het kost moeite, maar de telefoon waar hij voor spaart, komt steeds dichterbij. En dan, plotseling, geven zijn ouders onverwacht al het geld dat hij nodig heeft voor de telefoon. Wat heeft hij er spijt van dat hij geen ijsjes heeft gekocht. En wat hadden die zakgeldonderhandelingen achteraf voor zin? Waarom, voorzitter, zou je financiële plannen maken als ze toch overhoopgegooid worden? En toch, ook nadat de jongen zijn telefoon had, was zijn zakgeld blijvend hoger. En het opgezegde abonnement scheelde hem blijvend geld toen hij daarna voor een racefiets ging sparen. Voozitter, wat heeft het voor zin om begrotingen te maken, jaarstukken te schrijven als het verschil tussen die twee zomaar € 25 miljoen is? Wat heeft het voor zin om te bezuinigen in de stad als je vervolgens € 7 miljoen meer COVID-19-vergoeding krijgt dan waar je op rekende en de circulaire van het rijk in een pennenstreek miljoenen oplevert voor de jeugdzorg? Het is best een relevante vraag.

Je zou hem haast oplossen door twee begrotingen te maken, een voor als onze gemeente recht wordt gedaan door het rijk en daarnaast dan een worstcasescenario. En dan bij het resultatendebat met elkaar kijken welke het dichtst bij de werkelijkheid zat. Als je naar 2021 kiikt, zitten we duidelijk dichter bij het eerste scenario, maar wel in eenmalig geld en dat is jammer. Voor de toekomst is het net zo goed relevant. Moeten we op basis van de ervaringen van afgelopen jaar in de meerjarenbegroting soortgelijke meevallers gaan meebegroten of laten we het financiële ravijn gewoon staan? Daar moeten we het met elkaar over hebben als we voor 2023 gaan begroten dit jaar. Als we terugkijken, zien we € I miljoen onderuitputting van budgetten of in gewone mensentaal, we zouden het geld uitgeven, maar dat hebben we niet gedaan om allerlei redenen en meestal is die reden COVID-19. Geld is geld, zou je zeggen, maar dit cijfer betekent ook dat doelen niet behaald zijn. Sterker nog, dat waren doelen die extra belangrijk waren om langdurige schade te voorkomen. En daar kon minder aan worden gewerkt. Ga maar na, eenzaamheid was nijpender, maar er waren minder mogelijkheden om daar wat aan te doen. Mantelzorgers hadden het zwaarder, vrijwilligers waren harder nodig, maar de handen waren vaak gebonden bij het oplossen en ondersteunên van deze mensen.

We zien wel dat er bijvoorbeeld creatief mee om is gegaan. Zo lezen we over meer preventie in de jeugdzorg via het onderwijs als preventie thuis niet goed ingericht kon worden. Maar wê vragen ons wel af, kunnen we zo'n creatieve oplossing niet blijven doen? Dingen die uit nood geboren worden, kunnen soms heel mooi worden ingepast voor de toekomst. Zoals acute corona chronische gevolgen hebben voor patiënten, zo geldt dat ook voor een stad. De acute aanwijsbare fínanciële gevolgen, kun je verwerken in de jaarstukken. Je kunt ze declareren bij het rijk. Maar de chronische gevolgen van de crisis, de mentale problemen, de achterstanden, de arbeidsmarkt, de schulden zijn veel minder zichtbaar en je kunt ook niet zomaar declareren. Wij roepen

16

Raad 13juni 2022

het nieuwe college op om op dit punt te blijven meten en rekenen, zodat we zichtbaar kunnen maken wat de schade in de stad is die hersteld moet worden. Niet alleen zodat we in de juiste cijfers kunnen laten zien om verklaringen te hebben voor budgetten en bestedingen, maar ook om richting het rijk hard te kunnen blijven maken waar we ondersteuning nodig hebben. En het geld dat onder de streep overblijft, moet op een verstandige manier in de stad worden geïnvesteerd, maar daarover zullen we het hebben tijdens het voorjaar. Voor nu zal de ChristenUnie SP instemmen met de Jaarstukken 2021. Tenminste, voor zover het de accountant lukt alle stukken compleet te krijgen en die goed te keuren. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mevrouw Brouwer voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar mevrouw Frinking, CDA, gaat uw gang. Mevrouw Frinking (CDA): Dank u wel voorzitter. Corona heeft in 2021 ieders leven bepaald. Nog nooit zaten we met z'n allen zo in hetzelfde schuitje. Maar tegelijkertijd dreven we ook verder van elkaar af.

ln 2020 klapten we voor de zorg, hielpen we elkaar bij ziekte en hielden afstand als dat nodig was. 2021 kende helaas veel meer onbegrip, ongeduld en onbalans. Ons sociale leven stond op z'n kop. Kortom, de mens als sociaal wezen had het behoorlijk moeilijk. ledereen moest zich in 2021 aanpassen, maar vooraljongeren hebben een moeilijk jaar achter de rug. Veeljongeren leden onder depressies, hadden last van stress en slapeloosheid. Dat wens je natuurlijk niemand toe, maar zeker niet jonge mensen in de bloei van hun leven. En nu de maatregelen voorlopig zijn afgeschaft, moeten we alert blijven of en in welke mate jongeren schade hebben opgelopen. We gaan ervan uit dat het college de effecten de komende maanden zal monitoren. Voozitter, als je moeilijk rond kunt komen en aan het einde van het jaar heb je toch veel geld over, ben je dan blij of niet? Wij zouden het in ieder geval wel zijn. Maar als we de cijfers van de jaarrekening van de gemeente nog wat beter bekijken, zien we dat dat overschot niet aan onze eigen inzet te danken is, maar het ons als gemeente min of meer is overkomen. En dan weet je dat je voozichtig moet zijn met het trekken van positieve conclusies. Dat overschot is niet veroozaakt doordat we de zaken beter op orde hadden, maar door het feit dat de voorgenomen uitgaven niet zijn gedaan. De redenen zijn divers en de effecten ook.

Geld dat voorbestemd was om mensen in nood te helpen, is daarvoor niet gebruikt. En dat zien we bij een minder beroep op de leenbijstand en minder gebruik van de ZoetermeerPas. Het college heeft heel goed gehandeld bij de opvang van alle COVID-zieken, steun aan ondernemers met de TOZO- en TONK-regelingen en aan maatschappelijke instelling door bijvoorbeeld huurkorting. Gelukkig heeft het rijk deze uitgaven in ruime mate gedekt en heeft de begroting van de gemeente daar niet onder geleden. Voozitter, daarnaast zijn er resultaten die wel het gevolg zijn van de voorstellen uit de begroting en we zijn blij dat na ons aandringen de ouders in de toeslagaffaire zo veel als mogelijk zijn benaderd en hulp is aangeboden. Dat er actief aandacht is voor het bestrijden van eenzaamheid en dat, ondanks alle opstartproblemen, inZet van start is gegaan. En we zijn blij met de Gebiedsvisie Zoetermeer 2040 en het Duurzaamheids- en Sociaal lnnovatiefonds die de basis bieden om de komende vier jaren hard aan de slag te kunnen gaan. De visie geeft duidelijk aan dat het sociale leven van mensen en de omgeving waarin we wonen, alles met elkaar te maken hebben waarbij elkaar ontmoeten in een groene, schone en veilige omgeving het belangrijkste is om met elkaar te kunnen samenleven. Daar hoort natuurlijk een daarop aangesloten begroting bij.

We kijken ook reikhalzend uit naar de voorstellen die het denken in samenhang, sturing en flexibiliteit gaan ondersteunen. Het CDA Zoetermeer maakt zich zorgen over de tekorten op de arbeidsmarkt, waarmee ook de gemeente Zoetermeer te maken heeft. Veel activiteiten konden niet doorgaan, met als argument'geen personeel'. Uit de benchmark Formatie en kosten van Berenschot blijkt dat we als Zoetermeer veel zelf doen en niet zo veel uitbesteden. Wat beschouwt het college als grootste inzicht uit de benchmark en wat gaat met die conclusies van de benchmark gebeuren? Bij de bespreking van de begroting van 2021 sprak het CDA Zoetermeer over de pot met goud die aan het einde van de regenboog staat. Het

lijkt alsof we de pot met goud nu in handen hebben. Maar belangrijker is dat we vanaf nu met elkaar en vooral met jongeren , zij aan zij gaan werken aan ons aller sociaal herstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Frinking, voor uw eerste termijn, de eerste termijn van het CDA. Dan gaan we nu over naar de fractie Zoetermeer Vooruit, mevrouw Bink. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. Zoetermeer Vooruit heeft lang moeten wachten om te mogen spreken over de jaarrekening. De loting

Raad l3juni 2022

17

wees uit dat wij als dertiende partij aan de beurt waren en dat is nu. Wat gaan we zeggen over de jaarrekening nu het nieuwe coalitieakkoord net gepresenteerd is? Want de jaarrekening die we nu gaan bespreken, is van het college dat afscheid genomen heeft van deze raad. Voozitter, als je alleen maar onder de streep kijkt van de jaarrekening zie je een positief resultaat van € 15,3 miljoen. Niet gek als je daar niet op gerekend had. We moeten dat lezen als positief, tussen aanhalingstekens. Door COVID-19 konden we niet alle plannen uitvoeren die wij als gemeente hadden. Dit betekent dat we deze doorschuiven naar 2022. Zo is bijvoorbeeld minder beroep gedaan op de leenbijstand, de ZoetermeerPas en kon een deel van de evenementen niet doorgaan. De bijdrage van het rijk voor onder andere COVID-19 was veel hoger dan venruacht. De vergoeding is echter eenmalig, waardoor de uitdaging om jaarlijks een sluitende begroting op te leveren niet kleiner is geworden. Maar toch, voorzitter. We kijken even vooruit naar het nieuwe coalitieakkoord. Er schijnt meer mogelijk te zijn dan Zoetermeer Vooruit had gedacht. Uit het coalitieakkoord dat nu gepresenteerd is, blijkt dat je van geld geld kunt maken om investeringen te kunnen doen. Je haalt bij de plussen wat geld weg en als het je beter uitkomt, zet je gewoon de subsidie stop van ons Museum De Voorde en dan heb je geld om elders te besteden.

Voorzitter, we kennen allemaal wel de spreekwoorden 'water naar de zee dragen' of 'het is een bodemloze put'. Het lijkt er sterk op dat deze spreekwoorden verwijzen naar het zwembad in aanbouw. Niet dat wij geen zwembad willen voor onze inwoners, maar het had wel wat minder imposant gemogen. Maar ja, als derde stad van Zuid-Holland wil je ook wat laten zien. De vis wordt duur betaald. Gelukkig blijft de prijs van het entreekaartje nog steeds op € 6,00 staan. ln de huidige situatie waarin veel inwoners worstelen met het steeds minder kunnen doen met hun geld, is dit nog een behoorlijk bedrag.

Terug naar de jaarrekening. Het resultaat is positief met een waarschuwing naar 2026. Zoetermeer Vooruit is positief ingesteld en kijkt vooruit. Het nieuwe college dat het nieuwe coalitieakkoord heeft gepresenteerd ook. Waarom je nu zorgen maken over 2026? Terugkijkend naar de afgelopen twee jaar, niemand had ooit gehoord van COVID-19 en de grote impact die het zou hebben op ons dagelijkse leven. Toch zijn we er als gemeente, kijkend naar de jaarrekening, positief uitgekomen. Het sombere doorkijkje naar de jaarrekening van 2026, daar doet Zoetermeer Vooruit niet aan mee. Het is een prognose. De wereld is niet maakbaar. We weten niet wat in de tussentijd ons pad komt. We weten wel van de afgelopen periode dat de organisatie, de ambtelijke ondersteuning, college en raad flexibel, buigzaam, creatief en oplossend willen en kunnen denken en handelen. Voorzitter, ik rond af. Zoetermeer Vooruit zal de komende vier jaren het nieuwe college proberen te ondersteunen. Wij gaan net als afgelopen vier jaar met gezond verstand, creativiteit, met de kennis van nu, oplossingen zoeken voor de uitdagingen waar we in Zoetermeer tegenaan lopen, want dan alleen wordt Zoetermeer de plek waar je wift zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bink, voor uw eerste termijn. Daarmee komen wij aan het eind van de eerste termijn van de gemeenteraad. lk stel voor dat wij nu gaan schorsen.

Mijn voorstel is eigenlijk om door te gaan om21.15 uur. Dan kunnen wij namelijk even wat langer de tijd nemen om voor te bereiden. Dat is ook nodig. Dus ik stel voor te schorsen tot 21 .15 uur. Dan gaan we verder. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: Dames en herqn, ik heropen de vergadering en ga dan over naar de eerste termijn van het college. Daarvoor wil ik als eerste het woord geven aan wethouder ledema, gaat uw gang.

Wethouder ledema: Geachte voozitter, leden van de raad, aanwezigen hier in dezaal en online. Allereerst dank voor alle complimenten die u vandaag heeft gegeven aan de opstellers van het stuk en onze collega's in deze organisatie. Wij zullen ervoor zorgen dat ze op de juiste plek terechtkomen. We bespreken vandaag de jaarrekeningresultaten van 2021. Enigszins speciaal, want dat is het laatste wapenfeit van het vorige college. Nu staan wij hier als nieuw college om verantwoording af te leggen over het afgelopen jaar. Dat voelt nog wat onwennig, maar dat doen we uiteraard graag. Want wat een bijzonder jaar bleek ook 2021 weer te zijn. Waar mijn voorganger Marc Rosier vorig jaar nog aangaf dat de impact op corona op Zoetermeer in 2020 enorm was, had niemand toen kunnen denken dat in vrijwel geheel 2021 die impact even groot of zelfs groter zou zijn. Hoewel het vaccineren gelukkig al snel startte, kregen we onder andere te maken met een avondklok en een harde lockdown met de maatregelen waarvan we bijvoorbeeld in het ondenruijs, bedrijfsleven en de zorg nog lang de gevolgen zullen zien. Kortom, ook2021 heeft voor een belangrijk deel in het teken gestaan van corona.

18

Raad 13juni 2022

Dat gold ook voor onze eigen organisatie. Er is een groot beroep gedaan op de flexibiliteit en de inzet van onze medewerkers en in de hele organisatie steeg de werkdruk en zagen we onze dienstverlening onder druk komen te staan. Om de problemen zo veel mogelijk het hoofd te bieden, is waar mogelijk de vaste formatie uitgebreid, waar nodig ingehuurd en werd gewerkt aan prioritering van werkzaamheden. En ondanks het feit dat ze niet altijd hebben kunnen doen wat nodig is, is er heel veel werk vezet om samen te kunnen blijven werken aan de inhoudelijke opgaven. Dat zien we dan ook terug in onze jaarrekening. Het jaar 2021 is afgesloten met een behoorlijk groot positief resultaat. Dat komt niet, en dat merkte u zelf ook al op, doordat we zo zuinig zijn geweest, maar voor het belangrijkste gedeelte komt dat doordat we door corona veel taken en werkzaamheden niet konden uifuoeren. Daarnaast bedacht het rijk helemaal aan het eind van het jaar 'laten we de gemeenten eenmalig extra compenseren'. Natuurlijk is die compensatie prettig. Corona heeft ons namelijk ook echt geld gekost, maar met eenmalig geld alleen komen we er niet. De tekorten op de jeugdzorg en de WMO zijn immers structureel en wat dat betreft, zijn we blij dat de bezuinigingen op de jeugdzorg door de Eerste Kamer is getorpedeerd en dat Den Haag die bezuiniging dan ook echt heeft geschrapt.

Maar daarmee zijn we er nog niet. De financiële druk op de jeugdzorg is nog steeds enorm en het rijk geeft nog steeds niet thuis op de uitspraak van de arbitragecommissie. Daarnaast leidt de herijking van het Gemeentefonds voor Zoetermeer tot minder inkomsten en daarbovenop heeft het rijk in het regeerakkoord afgesproken om de zogenaamde trap-optrap-afmethodiek vanaf 2026 af te schaffen en als oplossing in te zetten op een groter belastinggebied voor gemeenten. Oftewel, wij mogen dan de inwoners gaan uitleggen waarom hun lasten vanaf 2026 verder gaan stijgen. Om het op z'n Zoetermeers te zeggen 'dacht het niet'. Wat ons betreft, slaat die opstelling nergens op en wij willen de komende periode dan ook samen met u, met andere gemeenten, en natuurlijk met de VNG in actie blijven komen om een reële, financiêle vergoeding vanuit het rijk te krijgen. Een vergoeding die past bijalle taken die wij als gemeente doen. Laten we dan ook samen doen wat daarvoor nodig is. Voorzifter, ik had ook nog een aantal vragen en een amendement. Allereerst vroeg de SP naar'wanneer zijn nou de eerste resultaten van de woningbouw in De Entree zichtbaar?' U ziet dat men al druk bezig is aan Terra Nova en de prognose daarvoor is eind '23lbegin '24.lkzeg erbij: een prognose, we hebben daargeen bouwplicht. Dus het blijft even afiryachten, maar het ziet er goed uit.

Dan vroeg het CDA'wat is nou het grootste inzicht dat het college heeft gehaald uit de benchmark en wat gaat het college met die met die uitkomsten doen?' Het grootste inzicht uit de benchmark van Berenschot is dat wij als gemeente ons werk doen voor bijna € 10 miljoen minder dan vergelijkbare gemeenten. En ook dat klinkt positief, maar ondertussen hebben we ook gezien dat op bepaalde plekken de werkdruk extreem hoog is en dat bijvoorbeeld bij de WMO de termijnen niet werden gehaald. Waar de inhoud daarom vraagt, kunnen we die benchmark gebruiken ter ondersteuning van mogelijke voorstellen om dat aan te pakken. De eerste voorstellen daarvoor ziet u dan ook al in de perspectiefnota. Daarmee sluit ik ook aan bij de vraag van Zol Zoetermeer, 'wat gaat u doen om met het tekort op onze eigen arbeidsmarkt talent aan te trekken?' En u ziet ook in de perspectiefnota daar de eerste voorstellen al voor, onder andere in het aantrekken en het versterken van onze recruitmentfunctie. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van de heer Velner.

De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. lk hoor de heer ledema zeggen dat de werkdruk in de organisatie toeneemt. ln het verslag was ook sprake van een heleboel vacatures binnen de gemeentelijke organisatie. Als die straks allemaal ingevuld zijn, wordt het dan allemaal een stuk beter of verwacht u dat dat nog wel even gaat duren? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Als alle vacatures ingevuld zijn, ervan uitgaande dat we allemaal talent weten aan te trekken dat redelijk snel op vlieghoogte is, en dat is hier wel gebruikelijk, dan gaat de werkdruk inderdaad welomlaag. De voorzitter: Wethouder ledema, nog een interruptie van mevrouw Frinking. Gaat uw gang.

Mevrouw Frinking (CDA): lk wil graag nog een verdiepende vraag stellen over de benchmark omdat er staat dat de Zoetermeerse gemeente zo veel zelf doet en niet zo veel uitbesteedt, hoewel we ook wel eens discussies hebben gehad over de hoeveelheid uítbesteding die er is. ls dat nu een concept waar u verder over gaat nadenken? Naast alle plannen in het coalitieakkoord, die ook? Maar dit gaat over een concept 'hoe werk je?'Wordt daar over nagedacht, is dat naar aanleiding van die benchmark

Raad 13juni 2022

19

iets waar u over gaat nadenken? De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Die vraag loopt vooruit eigenlijk, waar we met het resultatendebat nog een beetje aan het terugkijken zijn, maar ik kan nu wel zeggen dat we die benchmark inderdaad gebruiken voor dat vooruitkijken. lk heb in de afgelopen periode ook P&O mogen doen en u heeft mij vaak horen vertellen 'inhuur, dat heeft zo zijn redenen en we doen het in de benchmark helemaal niet slecht'. Dat zie je in deze benchmark ook, maar we hebben ook met z'n allen vorig jaar besloten 'we willen misschien toch wat meer gaan voor eigen personeel om ook dat gevoel van eigenheid en de binding met de stad en met de organisatie te vergroten'. Daar gaan we mee door en waar mogelijk, waar nodig gebruiken we die inzichten uit die benchmark daarvoor. Voorzitter, dan kom ik tot slot bij het amendement dat is ingediend door de heer Van Steenis, ondersteund door een aantal andere partijen. lk had een heel antwoord, maar mevrouw Brouwer venaroordde dat eigenlijk nog mooier dan ik hier op papier heb staan. lk wil dit amendement ontraden om vooral toch vast te houden aan de transparante wijze die wij hier aljaren hebben. En dat is nu het overschot behouden als vrij inzetbaar, zodat u een integrale afilrreging kunt maken bij het voorjaarsdebat. Daarmee ben ik door de vragen heen, voozitter. De voorzitter: lk zie een interruptie van mijnheer Van Steenis. Gaat uw gang.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank voorzitter. Wethouder, ik heb eigenlijk twee vragen. De eerste vraag is: wat gaat er mis, of wat gebeurt er, of welk risico ziet u als dit amendement zou worden aangenomen? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voorzitter, strikt genomen gaat er weinig mis, maar u als raad bent er, denk ik, bij gebaat om zo veel mogelijk zelf grip te hebben op de totale voorraad middelen die er is en het bestemmen in deelreserves, om het zo maar even te noemen, beperkt uw eigen vrijheid hierin. Nogmaals, we hebben hier met z'n allen een werkwijze díe daarin heel transparant is, namelijk'wat over is, zet je even apart'. En over twee weken heeft u het perspectiefdebat en daar geeft u richting aan de begroting en daar kunt u dan met zijn allen zeggen 'wij willen het ergens voor bestemmen'. Dat is denk ik een iets strakkere werkwijze. De voorzitter: Mijnheer Van Steenis nog?

De heer Van Steenis (Groenlinks): U geeft iets aan over transparantie en 'zo doen we dat hier eigenlijk, dat we dat in het voorjaarsdebat dan gaan bestemmen'. Juist in dit geval, zeker omdat er vorig jaar heel veel miljoenen weggevloeid zijn - terecht toen, we wisten niet beter want we dachten dat we op een begroting van min € 10 miljoen zouden uitkomen en we hebben uiteindelijk € 15 miljoen over met de wetenschap van nu, zou ik zeggen dat we dat geld natuurlijk beter al vorig jaar op een andere manier hadden kunnen bestemmen. Mijn vraag is: u geeft aan 'er gaat niets mis', gelukkig, en kennelijk zien we die transparantie net anders, maar waar moet ik aan denken als we op dit moment toch dit amendement aan zouden nemen? Wat gaat er mis qua transparantie, zoals u aangeeft? Zien de inwoners het niet, zien de ambtenaren het niet, of ziet de raad het niet? De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Steenis. Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, nogmaals, er gaat niets mis in die zin dat er van alles spaak loopt maar als u mij als wethouder van Financiën vraagt 'wat vindt u van al die potjes', dan zeg ik 'als u als raad echt de vrijheid wilt hebben om overal voor te bestemmen, dan moet u volgens mij proberen zo weinig mogelijk potjes te maken die eigenlijk het handelen van de raad beperken'. En die transparantie gaat verloren naarmate u meer deelbestemmingen aanwendt voor middelen. Zo simpel is het eigenlijk. De voorzitter: Dank u wel wethouder ledema, maar ik denk dat dit nu voldoende is gewisseld, u kunt

er in tweede termijn nog op terugkomen. Als er verder geen andere interrupties zijn, ga ik over naar wethouder Weerwag en die geef ik nu het woord.

20

Raad 13juni 2022

Wethouder Weenrag: Dank u voorzitter. Zoetermeer is mijn thuis en dat wens ik ook voor onze inwoners. Er ligt echter een enorme opgave op de woningmarkt om te zorgen voor voldoende betaalbare woningen. Een aantal van u heeft uw zorgen geuit over wonen. ln deze jaarrekening zien we terug dat er nog veel werk aan de winkel is. Gelukkig staan er de komende jaren veel projecten op de planning. Hierin is de regionale samenwerking erg belangrijk. ln 2021 heeft de gemeente het tussenakkoord gesloten met de gemeenten in de regio Haaglanden, de províncie en corporaties. Met als doel de realisatie van voldoende betaalbare woningen voor de komende tien jaar. Op het gebied van sport is het goed om te zien dat binnen de gemeente afgelopen jaar een aantal accommodaties is opgeleverd of gestart. lk noem er een paar: de dojo in De Limiet. De beachsportvoorziening in het Buytenpark en de start van de bouw van het zwembad in het Van Tuyllpark. De voozitter: Wethouder Weenrag, een interruptie van mevrouw Bout. Gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voozitter, ik hoor de wethouder zeggen 'voldoende betaalbare woningen'. Wat is in uw ogen een betaalbare woning en voor wie gaat u die bouwen? De voorzitter: Wethouder Weerwag.

Wethouder Weenrag: Het lijkt mij voor de doelgroepen die in Zoetermeer wonen De voozitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Alleen wat je betaalbaar vindt, ligt nogal aan je portemonnee. Wat de miljonair betaalbaar vindt, is iets anders dan wat iemand met een uitkering betaalbaar vindt en dat zijn wel twee enorme uitersten die ik noem. Maar wat ik betaalbaar vind, als tweeverdiener met mijn man, is ook weer wat anders dan wat een alleenstaande vader met twee kinderen betaalbaar vindt. Dus waar legt u de grens, bij welke woningen, bij welke huur of welke koop trekt u de grens en zegt u 'dit is een betaalbare woning voor de gemiddelde Zoetermeerde/? De voorzitter: Wethouder Weerwag, gaat uw gang.

Wethouder Weerwag: Dan zou ik eerst wel eens graag willen weten 'wat is de gemiddelde Zoetermeer?' De voorzitter: Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Die bestaat niet, dat begrijp ik, maar hoe weten we nu of de huizen die u bedoelt, betaalbaar zrln voor de Zoetermeerder? Waar haalt u die cijfers vandaan? De voorzitter: Wethouder Weerwag

Wethouder Weenvag: Volgens mij gaat het om wat de inwoners willen in Zoetermeer en als u zegt dat u op zoek bent naar een woning van een miljoen, dan willen we dat graag faciliteren. Bent u op zoek naar een woning die betaalbaar voor uw portemonnee is, dan willen we die gaan bouwen. De voorzitter: Laatste keer mevrouw Bout en dan gaan we door.

Mevrouw Bout (PvdA): lk ben van de PvdA dus ik ben op zoek naar woningen waar mensen die op de wachtlijst staan terechtkunnen zodat ze niet meer acht jaar op de wachtlijst hoeven te staan en die wachtlijsten korter worden. De voorzitter: Wethouder Weerwag daar nog een reactie op?

Wethouder Weenrag: Goed, ik denk dat we vanuit het coalitieakkoord heel duidelijk zijn en dat we willen werken aan woningen voor alle Zoetermeerders en dat betekent dus ook voor mensen die nu op de wachtlijst staan. De voorzitter: lk denk dat dat voldoende is. Gaat u verder

Raad 13 juní2Q22

21

Wethouder Weenrag: Helaas waren er afgelopen jaar ook nog beperkingen op het gebied van sport vanwege corona, maar het is goed te zien dat de gemeente volop heeft geholpen om sporters en sportaanbieders te ondersteunen. Dan in antwoord op de gestelde vragen. De fractie van de SP, de heer Velner, met betrekking tot de dubbeltelling. Het college betreurt de dubbeltelling en daarom zullen we erop toezien om dergelijke omissies te voorkomen. Uw vraag met betrekking tot Markt 10. Deze tender bleek helaas niet gunbaar. Het project wordt momenteel opnieuw gestart. De projectopdracht zal na de zomer bij het college komen waarna de kredietaanvraag volgt voor de nieuwe haalbaarheidsfase. Het risicomanagement maakt onderdeel uit van

het project. Hierin kijk ik graag vooruit en om daar op korte termijn invulling aan te geven, kan ik u allen uitnodigen voor de themabijeenkomst morgenavond om 19.00 uur. De fractie van de PvdA, mevrouw Bout, heeft ook nog een vraag gesteld over het wijkgericht werken. Het is voor dit college uitdrukkelijk de wens om wijkgericht werken zo snel mogelijk concreet meer handen en voeten te geven. We geloven in maatwerk, inzet vanuit de gemeente, gericht op de behoefte van een wijk. Daar ga ik me hard voor maken. Dat waren mijn antwoorden, dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel wethouder Weenltrag. lk kijk even rond of er nog andere vragen zijn, die zijn er niet, dus dank. Dan ga ik over naar wethouder Mertens, gaat uw gang.

Wethouder MeÉens: Zo, daar sta ik dan. Eerst was ik commissielid en toen was ik heel kort raadslid en toen, ineens, was ik wethouder. Dan krijg je ineens allerlei ondennrerpen waar je over mee kunt praten, mee beslissen. Van sommige dingen weet je al iets want dat heb je inmiddels in de afgelopen jaren meegemaakt en van sommige dingen denk je 'oei'. Maar ik ben in ieder geval heel blij dat ik hier sta en dat ik hier iets mag vertegenwoordigen. Eens even kijken, we gaan natuurlijk vooral terugkijken op de prestaties van onze voorgangers, maar ik ga vooral de komende tijd heel hard werken om de plannen van het huidige coalitieakkoord te verwezenlijken. lk zal heel kort terugkijken op de portefeuilles kunst en cultuur, afual en inwonersoverleg. lk kijk er vooral naar uit om dat ook allemaal in de perspectiefnota weer tot uiting te laten komen. Met betrekking tot cultuur. lk ben heel trots op de inspanningen die toch in een tweede coronajaar mogelijk zijn gemaakt. Heel veel dingen konden niet, maar er is toch heel creatief omgegaan om samen nog dingen mogelijk te maken. Er is een sleutel overhandigd aan Franx, er ztln mooie kunstwerken geplaatst, zowel bij Gymworld als bij Franx.

De definitieve museale functie van De Voorde heeft natuurlijk ook onze aandacht en er is mij ingefluisterd dat er hard gewerkt wordt aan een voorstel en datzal ook niet al te lang - hopelijk - op zich laten wachten. De voorzitter: Wethouder Mertens, er is een interruptie van mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, dank u wel. lk hoor'De Voorde' uiteraard en daar sla ik op aan. Stel dat die subsidie stopgezet wordt, wanneer gaat dat dan in? De vootzitter: lk zie ook mevrouw Kraneveldt. lk wil u er overigens op wijzen dat dit een debat over de jaarstukken is.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat is helemaal waar voorzitter, maar mevrouw Mertens komt er zelf mee, ze zegt 'er komt een voorstel'. ls dat het voorstel om De Voorde te schrappen of komt er een voorstel waarin er nog wat aan te doen valt? Want in het coalitieakkoord is het vrij duidelijk, De Voorde moet weg. De voozitter: Wethouder Mertens.

Wethouder MeÉens: We gaan kijken wat de mogelijkheden zijn. De Voorde heeft vorig jaar natuurlijk een tijdelijke impuls gekregen. Daar zijn wat resultaten uitgekomen en dat gaan we nu allemaal op een rijtje zetten. Er is mij ingefluisterd dat er een voorstel komt en daarmee loop ik vooruit op wat we vanavond aan het doen zijn, maar er komt een voorstel uit en daarmee komen we naar u toe. De voorzitter: lk zie nog wat vragende gezichten. lk ga eerst naar mevrouw Bink en dan naar mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, ik wil mijn vraag graag herhalen. Als de subsidie

22

Raad 13juni 2022

stopgezet wordt van De Voorde, wanneer gaat dat dan in? Wani in het collegeakkoord staat dat het stopt. € 500.000,00, wanneer gaat dat in als u het doorzet? De voorzitter: Eerst nog mevrouw Kraneveldt, en dan weer de wethouder.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): ln het coalitieakkoord staat een bommetje, namelijk De Voorde moet stoppen, en dan komt er nu een voorstel waarmee er misschien toch weer mogelijkheden zijn? lk vind dat wel een heel onduidelijk signaal naar de stad en zeker naar het museum zelf. Wat gaat er gebeuren? Wat staat er trouwens nog meer in het coalitieakkoord waar eventueel nog meer mogelijkheden zijn? Want dan ben ik daar ook wel benieuwd naar. De voorzitter: Wethouder Mertens.

Wethouder MeÉens: Als ik alles nu duidelijk kon maken, zou ik dat natuurlijk doen, dat begrijpt u ook wel. Wat er natuurlijk aan de hand is, is dat we eerst kijken wat de mogelijkheden zijn, voordat we enige toezegging gaan doen. Daar kan ik u verder geen antwoord op geven.

De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Schoonbeek zag ik nog en dan wil ik verder want er komt een voorstel. lk begrijp dat u erover door wilt praten, maar volgens mij heeft de wethouder gezegd dat er een voorstel komt. Dus ik ga eerst nog naar mevrouw Bink en dan mijnheer Schoonbeek. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, ik geloof niet dat ik antwoord ga krijgen op mijn vraag dus dat laat ik zo, maar dan heb ik wel een nieuwe vraag. Dat is: wanneer komt het voorstel naar de raad?

De voorzitter: Dan ga ik eerst nog naar mijnheer Schoonbeek en dan kan de wethouder daar wat over zeggen. Mijnheer Schoonbeek.

De heer Schoonbeek (D66): Ja voorzitter, ik snap het punt helemaal, maar dit is nog wel wat anders dan watwe in het coalitieakkoord hebben gelezen dus als hetenigszins in de buurt zouzijn, zou ik zeggen 'prima'. De wethouder zegt'we gaan geen toezeggingen doen', maar volgens mij hebben we een heel harde toezegging gelezen in het coalitieakkoord. Dat is de toezegging 'subsidie van De Voorde valt weg, punt.' Maar als daar nu toch ruimte is, dan denk ik dat dat heel fijn is, maar dan denk ik dat we dat ook wel serieus moeten melden en ook serieus moeten kijken naar het voorstel. Of komt De Voorde nu met een voorstel en weten we al - want in het coalitieakkoord staat dat het weggaat dat het eigenlijk een voorstel voor de biihne is en dat we er niets mee gaan doen? De voorzitter: lk kijk ook nog even naar mevrouw Brouwer en dan kan de wethouder reageren.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk wilde even aan de discussie toevoegen: voor elke opmerking die in het coalitieakkoord staat, moet nog een raadsvoorstel komen, en in die zin is er dan dus ruimte voor discussie in de raad. Maar het standpunt van de coalitie is daarin duidelijk. De voorzitter: lk geef wethouder Mertens het woord en dan stel ik voor dat we dit afsluiten. De concrete vraag van mevrouw Bink is naar de termijn, misschien kunt u daar iets over zeggen. Dan kunnen we aan de hand daarvan de discussie verder voêren. Wethouder Mertens.

Wethouder MeÉens: Daar kan ik inderdaad iets over zeggen, het is het streven dat dat voor de zomervakantie bij de raad binnen is, maar we gaan na de zomervakantie met elkaar kijken wat we kunnen doen.

De voorzitter: Oké, dus dat is dan helder, voor de zomer komt het voorstel naar de raad en na de zomer zal het worden besproken. Gaat u verder, wethouder Mertens. Wethouder MeÉens: Meerdere fracties hebben een opmerking gemaakt over het afualbeleid en daar gaan we natuurlijk ook mee aan de slag. We gaan een bewonerspeiling organiseren, hergebruik stimuleren en inzetten op communicatie voor afualvermindering en bewustwording. We moeten ook nog onderzoek doen naar nascheiding. En de heer Velner vroeg wanneer afualreductie echt bereikt gaat worden. U begrijpt dat we dat dit jaar echt niet zomaar in een keer voor elkaar hebben, maar we gaan er wel heel hard mee aan de slag. Maar we moeten gewoon eerst het onderzoek laten plaatsvinden.

Raad 13 juni2022

23

Even kijken. lk denk dat ik het voorlopig hierbij laat. De voorzitter: Dank u wel wethouder Mertens. Als er verder geen vragen of interrupties zijn, dank ik u hartelijk en dan ga ik over naar wethouder Van der Meer.

Wethouder Van der Meer: Daar gaan we. Goedenavond. ln 2021 beheerste corona natuurlijk van alles en nog wat, net als in 2020, de wereld, de stad en natuurlijk alles wat er in de gemeente gebeurde. Het was voor iedereen niet makkelijk, niet voor de ouderen, niet voor de volwassenen en ook niet voor de jeugd waarvoor ik verantwoordelijk ben. ln de jeugdzorg hebben we gezien dat we lang niet alles hebben kunnen doen wat we gewild hadden op het gebied van preventie, op het gebied van het voorkomen van erger. Het is gewoon niet gelukt omdat we de kinderen niet konden bereiken, omdat iedereen zo veel mogelijk thuis moest blijven. We hebben ook gezien dat de kosten voor met name de duurdere jeugdzorg stegen en nog steeds stijgen. Dat zit hem vooral in de oplopende kosten per kind. En daar moeten we in Zoetermeer - de WD zei het en de LHN zei het - hard aan werken om te kijken hoe we dat kunnen keren. We gaan sowieso ook kritisch kijken naar de venrijsindex, vooral ook omdat we nu signalen hebben dat we die niet meer hoeven te gebruiken. Misschien kunnen we daar dan een andere slag mee slaan. Maar ik moet eerlijk zeggen, u begrijpt ook, ik ben al vijf dagen wethouder, of zoiets, dus het plan ligt nog niet kant-en-klaar op de op de schoorsteen.

Als we kijken naar de jeugd, zijn we ook heel trots als college op de noodopvang voor kwetsbare kinderen en kinderen van ouders die in coronatijd belangrijk werk hadden. Dat hebben we samen met de stad heel goed geregeld. Dat is goed gegaan. En dan mogen we best met elkaar complimenten voor de organisatie geven, want dat was ook voor de mensen zelf hartstikke ingewikkeld. ln 2021, en nu nog, werd en wordt er volop gewerkt aan het Nationaal Programma Onderwijs. Dat zijn extra gelden die gemeenten en scholen van het rijk hebben gekregen om de opgelopen achterstanden weg te werken. Er is goed overleg met de scholen en zo kunnen we er met elkaar voor zorgen dat alle kinderen die dat nodig hebben een goede doorstart kunnen maken. En voor mijnheer Ekkelenkamp, we zijn begonnen in augustus 2021.He|is nu nog te vroeg voor de tussentijdse evaluatíe. We gaan het doen tot en met 2025. Maar we willen met u afspreken dat we in de jaarstukken van 2022 en opvolgend steeds goed terugkomen op wat er met die gelden is gebeurd en in hoeverre dat geholpen heeft.

Dan hebben we nog een vraag openstaan over het integraal huisvestingsplan voor de scholen. Dat huisvestingsplan wordt ook genoemd in de perspectiefnota van volgende week. Dat is ondenrueg. Het is op een haar na gevild, dus we kunnen er na de zomer met elkaar over spreken. Dan kom ik bijde dienstverlening. De voorzitter: Mevrouw Frinking

Mevrouw Frinking (CDA): lk wilde nog heel even terug naar de jongeren. lk maakte een opmerking over eenzaamheid, stress en depressies bij jongeren en mijn verwachting of het college daarop gaat monitoren. En behalve dat ik die verwachting heb, wilde ik ook graag weten of het college dat ook inderdaad gaat doen, of het daar plannen voor heeft. De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Voor zover ik weet, hebben we niet ergens een plan van hoe we gaan monitoren hoeveel kinderen last hebben van stress en depressie. We weten dat het aan de orde is. We hebben een heleboel plekken waar we die signalen kunnen oppakken. Vanuit de scholen, vanuit alle instellingen die met jeugdzorg bezig zijn en we moeten daar even een manier voor vinden. lk heb er nog niet helemaal zicht op hoe we dat moeten meten. lk denk dat het lastig is om daar duidelijke cijfers van te krijgen. We weten in ieder geval wel, want dat komt ook uit de landelijke berichtgeving, dat er wat aan de hand is op dat gebied. Dat sowieso. De voorzitter: Wethouder Van der Meer, een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Voorzitter dank u wel. Monitoren vind ik erg goed. lk denk dat een heelgroot ding algemonitord is, dat is dat bijna een op de vijf jongeren zelfmoordneigingen heeft na de coronaperikelen. lk denk wel dat het goed is om ons daarvan bewust te zijn en inderdaad om daar wel verder mee te gaan. lk hoor deze wethouder dan ook graag uitspreken dat ztl daar wel priori-

24

Raad 13 juni2022

teit aan geeft. De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Dank u wel voor de aanmoediging. lk heb volgens mij net al gezegd dat we daar goed rekening mee houden. De dienstverlening. Daar was ik nu aan toegekomen. De dienstverlening heeft wel degelijk te lijden gehad in 2021. Alle mensen in onze organisatie die aan de balie of aan de telefoon hebben gezeten, hebben zich echt enorm ingespannen om alles op te vangen en het was helemaal niet makkelijk werken. Maar we moeten constateren dat we vorig jaar een opgave hebben opgebouwd qua wachttijd en dergelijke. En die ligt er nog steeds. Het is niet zo simpel om dat op te lossen, want om iemand op te leiden aan de balie, moet je eigenlijk weer iemand anders van het baliewerk afhalen. Dus we zijn nog wel een tijdje zoet, vooral ook omdat er heel veel extra werk is. lk geef een heel klein voorbeeld. Er is

bijvoorbeeld extra werk omdat mensen die eigenlijk vorig jaar een paspooÉ moesten aanvragen, nu allemaal komen en omdat het zo in het nieuws is dat paspoorten lang duren, komen nu ook de mensen die in december pas een paspoort nodig hebben dat alvast vragen. Dus we zitten even in een in een moeilijke positie en ik ga u niet zeggen dat dat volgende week voorbij is. Maar we doen daar alles aan om dat natuurlijk wel voor elkaar te krijgen. Mijnheer Blansjaar, u gaf het ook aan. Er zijn een hoop wachttijden, het is allemaal niet simpel en u heeft groot gelijk. De voorzitter: Wethouder Van der Meer, mevrouw Van Leeuwen wil interrumperen. Gaat uw gang.

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): lk wil heel graag van de wethouder weten hoe we hierover met de stad gaan communiceren. U heeft het volgende week niet opgelost, dat is volstrekt helder, maar wellicht is het wel goed om het in de krant te plaatsen of zo, dat het niet frjn is als iedereen die in december een nieuw paspoort nodig heeft, zich nu ook aanmeldt, want dan wordt het probleem vergroot. Wethouder Van der Meer: Dat lijkt me een goed plan. De voorzitter: Wethouder, via de voozitter graag.

Wethouder Van der Meer: Ja, sorry, neem me niet kwalijk, maar ik was zo enthousiast. De voorzitter: Dat mag, dat zou ik ook zeker niet willen temperen, maar gaat uw gang.

Wethouder Van der Meer: We noteren het. Even kijken waar ik was gebleven. De dienstverlening heb ik gehad. Dan kom ik nog even voor de laatste stukje. Om te beginnen met LHN. Dank voor de complimenten, u heeft gezien dat er in het groen en het onderhoud slagen zijn gemaakt vorig jaar. Dat was ook niet eenvoudig. Tegelijkertijd hoor ik van verschillende kanten dat het wel beter kan. Die twee dingen zijn beide waar, zeker op het moment dat er sprake is van groen dat zo hoog staat dat het verkeersproblemen geeft. Daarvoor geldt al jarenlang hetzelfde: meld het, meld het, meld het. Zeg erbij dat het verkeerd gaat qua verkeer en dan is de afspraak dat er binnen 48 uur iemand naar gaat kijken en het oplost. De SP had nog de vraag, de heer Velner, hoe we terwijl we meer gaan bouwen in Zoetermeer, dat groen ook op orde houden. We zijn ons er zeer van bewust dat we daar erg op moeten letten en een van de dingen die we ons als college hebben voorgenomen, is dat we goed aansluiting houden, zowel met groen als met onderhoud in de nieuwe plannen, zodat we aan de voorkant, als de plannen gemaakt worden, ook nadenken hoe het met het groen moet en met het onderhoud moet. Voozitter, volgens mij heb ik alle vragen zo gehad. De vootzitter: Dank u wel wethouder Van der Meer voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar wet-

houder Ter Laak.

Wethouder Ter Laak: Dank u wel voorzitter. 2021 was een jaar dat geheel in het teken stond van COVID-19 met grote gevolgen voor iedereen. ledereen was heel veel op zichzelf aangewezen en je ziet die grote effecten van corona terug in de jaarstukken, al was het maar dat je gewoon kunt zien dat iedereen thuisbleef aan het feit dat onze parkeerinkomsten drastisch lager waren. Aan de andere kant moesten er ook bergen werk vezet worden in de zorg en vanaf deze plek wil ik er toch aandacht voor

Raad 13juni 2022

25

vragen, want als ik kijk naar wat er gebeurd is in de zorg in Zoetermeer, heeft iedereen de schouders eronder gezet om te zorgen dat we konden vaccineren in het tempo waarin we dat deden, konden testen en ook dat de zorg in ons ziekenhuis en in verpleeghuizen en bij de thuiszorg en huisartsen op orde was. Maar de vraag naar die zorg voor mensen en ondersteuning voor mensen is groot, was groot en die zal ook groot blijven in de toekomst. Dat kwam deels door corona en doordat mensen op zichzelf zijn aangewezen - dus minder mantelzorgers en vereenzaming - mensen hadden onze steun harder nodig. Aan de andere kant zie je gewoon blijvend de gevolgen van het abonnementstarief, dat je drempelloos WMO aan kunt vragen. Nou, niet helemaal drempelloos, maar voor € 20,00 per maand. Je ziet de gevolgen daarvan gewoon onverminderd terug in onze begroting. En het rijk compenseert ons daar niet voor, niet in die mate. Dat is volgens mij het antwoord op de discussie die er even was tussen de PDvZ en PvdA in de eerste termijn. Ook mede door dat grotere beroep op onze dienstverlening zie je enorme wachtlijsten in de WMO. Onze dienstverlening in de WMO moet gewoon echt op orde komen. lk heb uw oproep luid en duidelijk gehoord en ik kan die alleen maar delen. Het is wel een lastig vraagstuk, dat zie je, want de wachtlijsten zijn er al een tijdje.

Je ziet dat we op dat moment inzetten met ons personeel. De voorzitter: Mevrouw Van Leeuwen, gaat uw gang.

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Zou het wellicht een idee zijn om een aanvraag onmiddellijk tot verstrekking te laten leiden en dan achteraf steekproefsgewijs te controleren, zodat inwoners niet zo lang op hun voorziening hoeven te wachten? Dus dat u het proces aanpast en achteraf toetst in plaats van vooraf? lk denk dat niemand voor zijn lol een rolstoel aanvraagt. De voozitter: Wethouder Ter Laak, gaat uw gang

Wethouder Ter Laak: Dat zijn inderdaad trajecten die we nu verkennen, om een high trust high penalty systeem toe te passen. Maar het gaat erom dat we de afgelopen periode heel hard hebben ingezet op meer personeel werven, en dat hebben we ook gekregen, maar dat betekent wel dat je personeel moet opleiden. Op het moment dat dat gebeurt, zijn die mensen niet aan de slag met die wachtlijsten. Ondertussen zagen we ook dat doordat we zo hard die wachtlijsten steeds aan het wegwerken zijn en nu zijn we redelijk op orde - onze systemen en onze data onvoldoende zijn meegegroeid bij die nieuwe aanvragen. Je ziet dat ook in de perspectiefnota; we vragen meer ruimte voor personeel, we hebben meer capaciteit nodig, maar we vragen ook meer ruimte voor onze informatievoorziening om die echt te verbeteren. En daarnaast, LHN zei het al, is die innovatieopdracht in de hulp in de huishouding vastgesteld. Die innovatieopdracht is een onderdeel van het Sociaal lnnovatiefonds, maar het gaat er echt om, dat wil ik toch even noemen richting mijnheer Blansjaar, om hulpvraag en het personele aanbod met elkaar in balans te krijgen en te houden. Dit alles vanuit het oogpunt dat we de zorg nu en in de toekomst toegankelijk moeten houden voor alle Zoetermeerders die een beroep op ons doen. Dat doen we niet afleen in het Sociaal Domein.

Dat doen we ook in de zorg, dus ook in Zoetermeer 2025 werken we daarin samen om die transformatie tot stand te brengen. Dan ga ik nog even naar eenzaamheid. Velen van u hebben er iets over gezegd en velen maken zich ook grote zorgen over de mentale gesteldheid van onze inwoners. lk kan daar wat over zeggen - daar werd net al even wat over gezegd en dan wil ik even wethouder Van der Meer bijvallen - over de monitoring rond eenzaamheid en de mentale weerbaarheid van onze inwoners. Die wordt gemonitord en die gegevens komen ook beschikbaar. Via de GGD wordt die monitor gedaan. Uit die monitor kun je zien dat er meer eenzaamheid is in Zoetermeer, maar er is niet heel veel meer eenzaamheid in Zoetermeer vergeleken met de rest van Nederland. Er is nog steeds veel te veel eenzaamheid in Zoetermeer en eenzaamheid kan echt ziekmakend zijn, dus dit college blijft zich er echt keihard voor inzetten, maar je ziet dat de afgelopen vier jaar heel hard is gebouwd aan die community tegen eenzaamheid. Een community van meer dan 100 organisaties die daaraan verbonden zijn.Yanaf deze plek wil ik ook zeggen: er is echt nog ruimte voor nog meer organisaties om zich aan te melden. Door het grote draagvlak en door de vele organisaties die daarin samenwerken, ontstaan er vele initiatieven.

Je ziet dat we vanuit het stadhuis of vanuit het college en u als raad de eenzaamheid in Zoetermeer niet kunnen oplossen, maar met elkaar, met z'n allen kunnen we allemaal een klein beetje eenzaamheid bij een iemand anders wel doorbreken. Daar gaat het om. En vanuit die Coalitie tegen Eenzaamheid is een traject gestart. Dat heet Kom erbij en dat is door en voor jongeren. Dat is een brede aanpak om eenzaamheid onder jongeren bespreekbaar te maken en te bestrijden. Daarvoor, de LHN vroeg daarnaar, worden de coronagelden aangewend. Nou, dank u wel, voorzitter.

26

Raad 13juni 2022

De voozitter: Dank u wel wethouder Ter Laak, voor uw eerste term'rjn. Dan ga ik verder naar wethouder Velzen voor zijn eerste termijn. Gaat uw gang. Wethouder Velzen: Ja, dank u wel voozitter. Daar sta je dan ineens als wethouder. En dat niet alleen, ook voor het eerst aanwezig hier in de raad, als gast in de raad, zo meldde de griffier mij vanmiddag. Voor u staat een enthousiaste wethouder die met heel veel energie samen met u als raad aan de slag wil gaan om van Zoetermeer een nog mooiere plek te maken. Dat mag ik doen op een aantal thema's en ik kijk even naar wat we op die thema's in 2021 bereikt hebben, althans, wat mijn voorgangers bereikt hebben. Op het gebied van duurzaamheid heeft uw raad de Transitievisie Warmte vastgesteld. Voor wat betreft de energiearmoede is de eerste ondersteuning geboden aan inwoners, bijvoorbeeld met isolatiemateriaal.

Op het gebied van werk en inkomen hebben we ondanksldanl<zrl corona veelinspanningen gepleegd om inwoners te ondersteunen. En zijn we gekomen tot de oprichting van De Binnenbaan. Op het gebied van armoede, het is bij een aantal van u al teruggekomen, zien we inderdaad dat de ZoetermeerPas minder is gebruikt, ondanks dat het aantal mensen met de ZoetermeerPas hetzelfde is gebleven ten opzichte van het jaar daarvoor. Dat is een gevolg van de lockdown. Door de lockdownperiodes kon er bepaalde momenten geen gebruikgemaakt worden van de ZoetermeerPas. En op het gebied van armoede, ik noemde het zojuist al even, hebben we de intrede gezien van de energiearmoede. Dat is een mooie koppeling - het is niet mooi dat het er is, maar het is wel een koppeling - tussen de portefeuilles die ik mag gaan doen, waar armoede en schuldhulpverlening gekoppeld worden aan het thema Duuzaamheid. Nu heb ik een aantal vragen van u gekregen. Die ga ik even een voor een langs, om te beginnen van de heer Ekkelenkamp van D66. De terechte vraag of de ondersteuning van de bewonersinitiatieven door kan gaan. Er is geld beschikbaar voor de bewonersinitiatieven. Dus dat blijft het college ook vooÉzetten en jaarlijks wordt er gekeken en beoordeeld of het een goed initiatief is. We zijn blij dat D66 dit een belangrijk punt vindt.

Mevrouw Meijer van de WD stelde een vraag over de uitstroom van uitkering naar werk, waarom dat achtergebleven is ten opzichte van de doelstelling. Ze verwijst naar de doelen voor re-integratie. Het klopt dat het coronajaar daar zeker invloed op heeft gehad. Maar we hebben ook ondanks corona alsnog mensen op weg naar werk kunnen helpen. lk heb het even nagevraagd bij ons werkbedrijf De Binnenbaan. We hadden 30% minder instroom in de bijstand, maar ook 10% minder uitstroom ten opzichte van de doelstellingen. Dus in die zin is het niet slecht, ondanks de beperkingen die er waren vorig jaar. We zijn het met de WD eens dat de stevige inzet op het matchen van vraag en aanbod prioriteit blijft. lk heb in dat kader al vernomen dat het rijk met een nieuw actieplan de krapte op de arbeidsmarkt wil aanpakken. Daarover ga ik binnenkort met mijn collega's in onze Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal in gesprek. Van de heer Blansjaar van de PDvZ heb ik een vraag gekregen over de conclusie over De Binnenbaan. lk vond de vraag wat moeilijk te duiden. Maar ik denk dat ik hem zo moest lezen, of de conclusie niet wat de voorbarig is dat De Binnenbaan succesvol gestart is. lk denk dat dat de vraag was, zo niet, dan hoor ik u graag en vraag ik gelijk om mijn eerste interruptie, als dat zo is. Tot 2024 is er een sluitende begroting voor De Binnenbaan.

Los daarvan hebben we gezien dat De Binnenbaan een mooie organisatie heeft neergezet in het coronajaar. Dat wil zeggen, de oprichting is voltooid. De uitdagingen lagen meer intern gericht in de basis op orde brengen, huisvesting, et cetera. We zien wel dat De Binnenbaan flink op stoom is. Vervolgens doorgaan, dit jaar moet de blik naar buiten. Van de heer Velner van de SP heb ik ten slotte nog twee vragen gekregen. Een met betrekking tot de drie genoemde groepen en de afstand tot de arbeidsmarkt. Zoals ik zojuist ook al in de reactie op de vraag van de WD opmerkte, we zijn het met de WD, maar ook met u eens dat we stevig blijven inzetten op het matchen van vraag en aanbod. Dat is echt een prioriteit, want dat ziet het college ook. Daar gaan we mêe door, om er ook voor te zorgen dat die groep een aansluiting vindt in het aanbod van werk. Daarnaast vroeg u nog over groen en duuzaam, 'kan het college ervoor zorgen dat iedereen kan blijven meedoen?'Zoetermeer zet zich ervoor in dat verduurzaming voor iedereen betaalbaar moet zijn. We blijven dan ook met de lobby bezig met andere gemeenten bij het rijk om dit financieel aan te kaaÉen. Met eigen middelen doen we wat redelijkerwijs mogelijk is. Dus met dat waren de antwoorden van mij. I

De voorzitter: Dank u wel wethouder Velzen. lk zag de 00:00 al knipperen, dus dank u wel. Dank voor uw bijdrage in eerste termijn. Daarmee heeft het college voor mij ieder geval geen tijd overgela-

Raad 13)uni2022

27

ten om antwoord te geven, maar ik ga het wel doen. Ja zielig hè? Dus ik vraag even of de vicevoorzitter, mevrouw Wortel even het voorzitterschap over wil nemen. (Mevrouw Wortel neemt het voorzitterschap over van de burgemeester.) De voozitter: Dank u wel. Burgemeester, aan u het woord.

Burgemeester Bezuijen: Dank u welvoorzitter,ikzal het niet alte lang maken want inderdaad zitten we al in blessuretijd. Maar het leek me toch wel even goed om iets te zeggen over het onderuerp veiligheid want het is door een aantal fracties aangekaart. Het is door velen van de wethouders al gezegd, 2021 stond natuurlijk in het teken van corona en dat heeft natuurlijk ook zijn impact gehad op de veiligheid. Daarbij gaat het erom dat bijvoorbeeld iets als woninginbraak een enorme daling heeft gehad omdat natuurlijk heel veel mensen gewoon thuis waren. Tegelijkertijd, en ik snap dat dat voor sommigen van u misschien soms moeilijk te verklaren is, zien we wel dat de cijfers in de veiligheidsbeleving - daar kan ik niets aan doen, dat wordt gemeten bij de stadspeiling - op zich een goed cijfer laten zien. lk wil hier ook wel gezegd hebben, want dat vind ik wel belangrijk, dat de inzet van allen die daarmee te maken hebben heel groot is. Dan denk ik natuurlijk aan politie en handhaving, alle hulpdiensten, maar zeker ook alle andere partners in de stad en ook de mensen hier in het stadhuis. U heeft onlangs volgens mij ook een bijeenkomst meegemaakt in het kader van de inwerkprogramma's waarin u kon zien hoe groot het enthousiasme is, ook bij de mensen die werken rond het thema Veiligheid om daar ook echt iets van te maken.

Dus het is niet zomaar dat die cijfers volgens mij in die zin ook goed zijn. ls dat nu reden om op onze lauweren te rusten? Of zoals mevrouw Meijer zei'ja, als je dit leest, hoef je er niets meer aan te doen'? Daar ben ik het dan weer niet mee eens, want dat zou me dan weer iets te ver gaan. Dan gaan we eigenlijk al een beetje vooruitkijken, maar dat doe ik dan toch met u, want er staat in de in die jaarstukken ook iets, en dat is een zorgelijke ontwikkeling, over het gebruik van wapens in de stad, met name onder jongeren. lk heb me daar onlangs natuurlijk ook over uitgelaten in het kader van de incidenten die hebben plaatsgevonden. Dat is weliswaar niet in 2021, maar dit jaar, maar het mag duidelijk zijn dat ik me daar enorm veel zorgen over maak. We hebben niet voor niets in de wijken Buytenwegh, Meerzicht en Driemanspolder maatregelen getroffen, maar we zien helaas dat we daar te maken hebben met rivaliserende jeugdgroepen, dat we daar echt een stevige aanpak op moeten ontwikkelen. Dat is overigens ook de reden dat we contact hebben gezocht, dat ik ook contact heb gezocht, met mijn collega's in Delft en Den Haag omdat we zien dat het echt gemeentegrensoverschrijdend is, om die aanpak ook gezamenlijke te ontwikkelen. Dat zal best nog even wat inspanning vergen, maar het lijkt me goed om daar ook in de komende periode, misschien ook bij de perspectiefnota, bij stil te staan.