Notulen raad 13 juni 2022 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE

ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 13 JUNI 2022

Voorzitter: de heer Bezuijen, burgemeester /mevrouw Wortel-Driessen, vicevoorzitter Secretaris: de heer Blokland, griffier Aanwezig zijn: 36 leden, te weten: de heren Aiobi en Aptroot, de dames Bakkers en Bink-Winterkamp, de heren Blansjaar, Boerboom en Van den Boomgaard, de dames Bout-Wijngaards en Brouwer-Weemhoff, de heren Duiven en Ekkelenkamp, mevrouw Frinkíng, de heren Van Gils en Haak, de dames Kraneveldtvan der Veen, en Van Leeuwen de heer Markes, de dames Meijer en Meurs-Troch, de heren Mohammadian, Mooiman, Nawijn en Van der Perk, mevrouw Raak, de heren Van Rumpt en

Schoonbeek, mevrouw Siegelaer, de heren Smitskam, Van Steenis, Velner, Van der Vlies en

Wareman, de heer Weekenstroo, de dames Van Werkhoven, Wortel-Driessen en Van Yperen Tevens aanwezig zijn:

6 wethouders, te weten: de heer ledema, mevrouw Ter Laak, mevrouw Van der Meer, mevrouw Mertens, de heer Velzen, de heer Weenrvag Afwezig zijn: mevrouw Van Damme, de heren Louw en Meijroos

AGENDA

1.

2. 3. 4. 5. 6. 7.

Opening en vaststelling agenda Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Bekrachtiging/opheffing geheimhouding Hamerstukken a. Raadsvoorstel Overzicht geheime stukken en besluit geheimhouding - maarl2022 b. Raadsvoorstel Begrotingswijziging Programmabegroting 2022 uitgavenbudget programma logistieke hotspot Aí2 corridor c. Raadsvoorstel Beheerbegroting 2022-2025 d. NAAR DEBAT raadsvoorctel Afdoening moties actualisatie Jebruari 2022 e. Raadsvoorstel Verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit, Zoetermeer2022 f. Raadsvoorstel Participatieplan Visie Van Tuyllpark en Noordelijke Bedrijventerreinen g. Raadsvoorstel Vaststellen zienswijze splitsing en toelating Vestia

h- Raadsvoorstel Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) gemeente Zoetermeer

i. Besluitenlijst en notulen van 30 mei2022 8. 9.

í0. 11.

Benoeming commissieleden Debat (inclusief stemmingen)

a. Raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie iebruari 2022 Resultatendebat Jaarstukken 2021 (inclusief stemmingen) Sluiting

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, goedenavond, van harte welkom allemaal. lk open hierbij de raadsvergadering van vanavond, 13 juni 2022. We hebben bericht van verhindering onfuangen van mevrouw Van Damme van de SP, de heer Louw van de PvdA en de heer Meijroos van de LHN als het goed is. Klopt dat? Dat hebben we verder iedereen in huis als het goed is. Dat klopt.

Raad 13 juni 2022

Dat is mooi. Dan gaan we over naar de vaststelling van de agenda. Als gevolg van de commissiebehandeling op 7 juni jl. is het raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie februari 2022 verplaatst naar debat als punt 9.a. Als gevolg van de commissiebehandeling is er bij de volgende agendapunten een gewijzigd stuk toegevoegd: 7.f. Raadsvoorstel Participatieplan Visie Van Tuyllpark en Noordelijke Bedrijventerreinen en 9.a. raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie februari 2022.|s er iemand die het woord wenst over de agenda? Nee. ls er iemand die stemming wenst? Niet het geval, dan constateer ik dat de agenda is vastgesteld. Dank u wel. Dan de spreektijden. lk wil u voorstellen de volgende spreektijden te hanteren. Voor agendapunt 9.a. raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie februari 2022 een minuut per fractie. Voor agendapunt 10, het resultatendebat over de Jaarstukken 2021, in de eerste termijn vier minuten per fractie en het college 24 minuten en voor de tweede termijn twee minuten per fractie en het college twaalf minuten. Kan iedereen zich daarin vinden? lk zie geen reacties. Dan hebben we dat ook vastgesteld en hoeven we daar veder ook geen stemmlng over te hebben.

2.

Spreekrecht

De voozitter: Er heeft zich een inspreker gemeld, dat is de heer Vergers, die spreekt in over de jaarrekening. Hij krijgt vijf minuten de tijd. De heer Vergers: Goedenavond raadsleden, nieuw en oud college, nog altijd nieuwe en oudere collegeleden en toehoorders. Mijn naam is Peter Vergers en graag wil ik vandaag even iets vertellen op persoonlijke titel over het ondenarerp Jaarrekening. lnmiddels is de besturingscyclus ook bij de nieuwe raadsleden bekend; in juni is het voorjaarsdebat met het beleid voor de komende vier jaar, in november het begrotingsdebat met de vaststelling van de meerjarenbegroting en na afloop van het jaar wordt de jaarrekening vastgesteld. En de jaarrekening is een belangrijk document in het kader van de controlerende taak van de raad. Het is eigenlijk zoiets als een schoolrapport aan het eind van het leerjaar. Heeft het college de afgesproken beleidsdoelstellingen gerealiseerd? En is dat gebeurd binnen de financiêle kaders die de raad daarvoor heeft aangegeven? De jaarrekening is helaas wat minder beknopt dan een schoolrapport en telt in 2021 maar liefst 468 pagina's. De vraag die ik vandaag bij u aan de orde wil stellen is: hoe kan de raad de informatie die in de jaarrekening staat meer benutten voor zijn controlerende en kaderstellende rol? lk ben niet de eerste en ook niet de enige die zich dit afuraagt.

Diverse rekenkamers hebben zich al over deze vraag gebogen op verzoek van tal van gemeenteraden en komen na ondezoek tot een aantal conclusies. De eerste is dat de doelstellingen in de programma's per beleidsonderdeel meestal te globaal zijn geformuleerd. Er zijn ook onvoldoende bruikbare indicatoren en er wordt te weinig verband gelegd tussen de doelstelling enerzijds en de ingezette middelen andezijds. Met als gevolg dat de raad onvoldoende met zo'n jaarrekening kan sturen. De daadwerkelijke behandeling van de jaarrekening door de raad is dan ook vaak een weinig inspirerende gebeurtenis. ln de commissie worden veel technische vragen gesteld, die worden beantwoord en in de raad leidt de behandeling hetzelfde tot wijziging van beleid. Dat is eigenlijk heeljammer. Zeker gelet op de enorme ambtelijke inzet die nodig is om een dergelijk stuk op te leveren en de indrukwekkende berg aan informatie te verzamelen en publiceren.

lkwil u dan ook graag wat suggesties doen om meer met het jaarverslag te doen. De eerste is: concentreer je op dat deel van de jaarrekening dat de raad kan beïnvloeden. En dat is een relatief klein deel vergeleken met de hele jaarrekening. Laten we dan vervolgens binnen dat deel dat de raad kan beïnvloeden, op zoek gaan naar beleidsactiviteiten die minder effectief zijn. Suggesties zijn er genoeg. Want regelmatig lezen we in de jaarrekening 'doelstelling niet gehaald'. Laten we dan vervolgens die minder effectieve beleidsactiviteiten met bijbehorende kosten in een tabel zetten. En nu wordt het wat interessanter, want straks in november bij het begrotingsdebat heeft de raad weer allemaal nieuwe wensen voor nieuw beleid en nieuwe zinvolle activiteiten. En met deze twee lijsten in de hand, dus enerzijds het gebleken ineffectieve beleid en anderzijds de nieuwe wensen, kan een afilrreging worden gemaakt om oud, ineffectief beleid te ruilen voor een nieuw, gewenst beleid. ls de raad eenmaal gewend aan deze systematiek om nieuw voor oud te ruilen, dan kan ze ook zelf op zoek gaan naar potentiële verbeteringen door Zoetermeer te vergelijken met andere gemeenten. Zo denk ik dat verder invulling kan worden gegeven aan de controlerende en kaderstellende rol die de raad nu eenmaal heeft. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Vergers, voor uw inbreng.

Dat betekent dat we daarmee ook aan het eind van agendapunt 2 zijn gekomen. We hebben verder geen insprekers meer.

2

Raad 13juni 2022

3.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dan gaan we naar de mondelinge vragen. Er zijn geen mondelinge vragen ingediend dus ook dit kunnen we als afgesloten beschouwen.

4.

Mededelingen

De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4, de mededelingen. Zijn er mededelingen vanuit de raad? Dat is niet het geval. Mededelingen uit het college? Voor zover ik kan overzien niet, dus ook dat agendapunt is dan gedaan.

5.

Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: ls er iemand die hier het woord over wenst te voeren? Dat is niet het geval. ls er iemand die hier stemming over wenst? lk constateer dat er 35 raadsleden aanwezig zijn. Dan is de afdoening ingekomen stukken gedaan. Pardon,36 raadsleden.

6.

Bekrachtiging/opheffing geheimhouding

De voorzitter: Er zijn geen stukken ingediend voor bekrachtiging/ophefÍing van geheimhouding. Dan gaan we over naar agendapunt 7. 7

Hamerstukken

a. Raadsvoorstel Ovezicht geheime stukken en besluit geheimhouding - maaÉ 2022 De vootzitter: ls er iemand die daar een stemverklaring over af wenst te leggen? Wenst iemand hier stemming over? Niet het geval, dan constateer ik dat het raadsvoorstel is aangenomen.

b. Raadsvoorstel Begrotingswijziging Programmabegrotin g 2022 uitgavenbudget programma logistieke hotspot Aí2 corridor De voorzitter: ls er iemand die daar een stemverklaring over af wenst te leggen? Wenst iemand hier stemming over? Niet het geval, dan constateer ik dat dit raadsvoorstel ook is aangenomen.

c. Raadsvoorstel Beheerbegroting 2022-2025 De voorzitter: ls er iemand die daar een stemverklaring over af wenst te leggen? De heer Van der Vlies, gaat uw gang. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u wel voorzitler. Zór. Zoetermeer blijft het niet normaal vinden dat er na het vaststellen van de begroting door de raad allerlei wijzigingen worden doorgevoerd die aan ons als technisch en niet zo belangríjk worden voorgelegd. Dit gebeurt standaard ieder jaar weer, we stemmen tegen het voorstel. De voozitter: Anderen nog met een stemverklaring? Niet, dan constateer ik dat dit wel tot stemming leidt en dan vraag ik de leden van de raad die tegen dit voorstel zijn hun hand op te steken. Tegen is de fractie van Z6t Zoetermeer en de SP. Daarmee is dit voorstel aangenomen met 32 stemmen voor en 4 tegen.

d. NAAR DEBAT Raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie lebruari 2022 e. Raadsvoorstel Verordening op de gemeentelijke commissie Ruimtelijke Kwaliteit, Zoetermeer 2022 De voozitter: Heeft iemand behoefte aan het geven van een stemverklaring? Wenst iemand hier stemming over? Dan constateer ik dat ook dit raadsvoorstel is aangenomen.

f. Raadsvoorstel PaÉicipatieplan Visie Van Tuyllpark en Noordelijke Bedrijventerreinen De voozitter: Het gewijzigd Raadsvoorstel Participatieplan Visie Van Tuyllpark en Noordelijke Bedrij-

Raad 13 juni2022

3

venterreinen. Heeft iemand behoefte aan het geven van een stemverklaring? Niet het geval. Wenst iemand hier stemmÍng over? Ook niet. Dan is ook dit raadsvoorstel aangenomen.

g. Raadsvoorstel Vaststellen zienswijze splitsing en toelating Vestia De voozitter: Heeft iemand behoefte aan het geven van een stemverklaring? De heer Velner, gaat uw gang. De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter, als SP gaan we ervan uit dat het college kennisneemt van de aangenomen motie in Delft op 2 junijl. en dat de wethouder aan de raad terugkoppelt wat de uitkomsten van het overleg met Vestia zijn. Dat was het, voorzitter.

De vootzitter: Dank u wel mijnheer Velner. Anderen voor een stemverklaring? Niet het geval, is er iemand die stemming over dit voorstel wenst? Ook niet het geval, dan constateer ik dat ook dit voorstel is aangenomen.

h. Raadsvoorstel Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) gemeente Zoetermeer De voorzitter: lemand behoefte aan het geven van een stemverklaring? Niet het geval. Wenst iemand hier stemming over? Niet het geval, dan constateer ik dat ook dit raadsvoorstel is aangenomen.

i. Besluitenlijst en notulen van 30 mei 2022 De voorzitter: lk stel u voor om de besluitenlijst en de notulen van zowel het openbare als het besloten deel van de raadsvergadering van 30 mei 2022vast te stellen en daarnaast stel ik ook voor de notulen van het besloten deel van de raad van 4 april 2022 en de besluitenlijst en notulen van het besloten deel van de raad van 30 mei openbaar te maken omdat de inhoud zich daartegen niet vezet. Heeft iemand behoefte aan het geven van een stemverklaring hierover? Niet het geval. ls er iemand

die stemming hierover wenst? Ook niet het geval, dan constateer ik dat dit is aangenomen.

8.

Benoeming commissieleden

De voorzitter: Dan zijn we aangekomen bij agendapunt 8, de benoeming van commissieleden. Er zijn

geen personen voor benoeming voorgedragen dus we kunnen dit agendapunt ook als afgehandeld beschouwen en dan zijn we bijagendapunt 9. Debat (inclusief stemmingen)

9.

a- Raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie Íebruari 2022 De voozitter: Wie wenst hier het woord over te voeren? Mevrouw Frinking en ik zie geen anderen. Dan krijgt u het woord, mevrouw Frinking. Gaat uw gang.

Mevrouw Frinking (CDA): Dank u wel voozitter, zoals vorige week in de commissie aangegeven, hebben we het voorstel om de motie voor het Momentenbos niet af te doen. Er kwam een vezoek om daar een amendement voor in te dienen en dat amendement is nu ingediend. Met de medeondertekenaars die ook de motie mede hadden ingediend is nu ook het amendement ingediend.

Amendement nr. 2206-A ingediend door CDA, PvdA, D66, WD, GroenLinks, Zoetermeer Vooruit, SP, LHN Niet afdoen motie Het Momentenbos

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 juni 2022; gelezen het Raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie februari 2022ZaaklD 2022-012259; besluit:

.

brj punt I te schrappen: 2007-06 Het Momentenbos."

De voozitter: Dank u wel, het lijkt me goed om nog even te kijken of het college daar nog een reactie op heeft. lk kijk naar wethouder Van der Meer.

4

Raad 13juni 2022

Wethouder Van der Meer: We hebben de discussie van vorige week gevolgd. Het gaat er vooral om dat we nog goed kijken naar wat het structureel gaat kosten. Aan de eenmalige kosten kunnen we vast wel een mouw passen, maar we moeten even goed kijken naar de structurele effecten en wat ons betreft, kunnen we dus het amendement gewoon aannemen en dan komen we er nog op terug. De voorzitter: Dank u wel. ls er nog iemand anders die hierover het woord nog wenst te voeren? Als dat niet het geval is, ga ik het amendement in stemming brengen. Het amendement Niet afdoen motie Het Momentenbos. lk ga er even gemakshalve vanuit dat er niemand meer behoefte heeft om dat met zijn fractie kort te sluiten. Gezien de enorme hoeveelheid partijen ga ik even vragen of iemand een stemverklaring hierover wil afleggen. Dat is niet het geval. ls er iemand die stemming hierover wenst? Dat is niet het geval, dan is dit amendement aangenomen. Dan gaan we naar het gewijzigd raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie februari 2022.|s er iemand die nog behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring? Dat is niet het geval, is er iemand die hier stemming over wenst? Niet het geval dan is het gewijzigd raadsvoorstel aangenomen. í

0.

Resultatendebat Jaarstukken 2021 (inclusief stemmingen)

De voorzitter: Dan gaan wij over agendapunt 10. Dat is het resultatendebat over de Jaarstukken 2021. U weet, we hebben keurig geloot in het presidium dus u hoeft uw hand niet op te steken, dat maakt het eenvoudig voor vanavond. lk neem gewoon de volgorde zoals die conform de loting is. lk begin bij de fractie van Groenlinks en geef het woord aan mijnheer Van Steenis. Gaat uw gang. De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u voorzitter, en welkom aan alle mensen hier op de publieke tribune en de mensen die thuis meekijken. Dank ook aan de ambtenaren. Die hebben weer veel werk verzet voor het opstellen van de jaarstukken. Het was een enorme klus met ruim 400 pagina's. Wij boffen toch met elkaar dat we hier in Zoetermeer wonen. Wat een mooie stad waar bijna altijd wat te doen is en waar je ook nog rustig kunt wandelen in een van de parken of rond de plassen. Veel voozieningen, goed bereikbaar met auto, OV, fiets en zelfs te voet kom je nog een heel eind. Oké, het regent hier wat veel, zegt men, maar na regen komt zonneschijn en die regen zorgt er ook weer voor dat het mooi groen blijft. Dat de buien in de toekomst intenser worden en de temperaturen met pieken hoog op zullen lopen, daar moeten we op anticiperen en daar zullen we in de toekomst rekening mee moeten houden.

Met ons milde klimaat blijft dit uiteraard beperkt en dat is heel anders dan het nieuws dat we wereldwijd kunnen volgen over orkanen, modderstromen extreme droogte, hongersnood en erger als gevolg. Ander wereldnieuws gaat over ernstige misstanden in de wereld en zelfs oorlog op ons eigen continent. Laten we ook in de toekomst ruimhaÉig zijn in de opvang van vluchtelingen. Want wij hebben het goed, wij boffen dat we in Zoetermeer wonen. De afgelopen jaren is Zoetermeer nog weer mooier geworden met vorig jaar bijvoorbeeld de moerasparels en het voedselbos. Tot die mooie ontwikkelingen in Zoetermeer hoort voor de fractie van Groenlinks ook het ontbijt op school, waar vorig jaar een pilot mee gestaÉ is. Het is zo belangrijk dat kinderen niet zonder ontbijt in de klas zitten, want met een lege maag kun je niet leren. Wist u dat 8% van de kinderen in Zoetermeer opgroeit in een gezin dat van een uitkering moet rondkomen? Laten wij ervoor zorgen dat deze pilot ontbijt op school de standaard wordt in Zoetermeer. En of deze kinderen dan ook boffen, durf ik niet echt te zeggen, maar een goed ontbijt is wel het minste wat we voor ze kunnen doen.

-

En of we dat kunnen betalen dan kom ik uiteraard op het onderwerp waar we hier voor staan, het resultatendebat - zeker wel! We zijn best een welvarende stad, al blijkt dat niet altijd uit geluiden die je hoort. Er wordt al snel aangegeven dat we het geld niet hebben, de broekriem moeten aanhalen, dat een motie niet kan worden geaccepteerd zonder dekking. Terwijl we zeêr solvabel zijn, geld op de bank, weinig schulden. Uit ervaring weten we dat we bijna altijd met een positief saldo het jaar besluiten en vaak komt dat dan door incidentele meevallers, zoals een extra of een hogere uitkering van het rijk. En al die meevallers opgepot zorgen ervoor dat ons vermogen groeit. Er is natuurlijk wel werk aan de winkel, want de structurele begroting is niet sluitend, ook niet over langere termijn. En dat hoort niet. Om deze begroting op orde te krijgen hebben we voldoende middelen om te investeren. lnvesteren in creatieve oplossingen om de structurele kosten te verlagen, waardoor we ook op lange termijn financieel gezond blijven. Structurele kosten verlagen kan, maar onze voozieningen moeten wel op een minimumniveau blijven, want we willen ook dat iedereen hier prettig woont. Kunst, cultuur, sport, recreatie, het kost nu eenmaal allemaal geld. Kijk maar naar het nieuwe zwembad.

Behalve bezuinigen, kunnen we uiteraard ook de inkomsten vergroten, bijvoorbeeld door de ozb te verhogen om de inrichting van deze stad een kwaliteitsimpuls te geven.

Raad 13juni 2022

5

En tot slot voorzitter, licht ik graag kort een amendement toe dat Groenlinks samen met PvdA, D66 en Zoetermeer Vooruit indient. De incidentele baten die ik net noemde en die ervoor zorgen dat we telkens met een positief saldo het jaar afsluiten, worden min of meer automatisch toegevoegd aan de algemene vrij inzetbare reserve. En voorzitter, ditmaal willen we dat graag anders doen. Omdat het college dit jaar toch met een voorstel komt om een bestedingsplan te maken voor de € I 1,5 miljoen uit de bestemmingsreserve Enecogelden, is ons voorstel om het batig saldo van bijna € 15,5 miljoen uit 2021 daaraan toe te voegen, in plaats van aan de algemeen vrij besteedbare middelen. De belangrijkste reden is dat wij als raad daarover nog eens goed het debat kunnen voeren en samen kunnen bepalen wat het beste bestedingsdoel is voor de inwoners van de stad. De voozitter: Mag ik u verzoeken af te ronden, mijnheer Van Steenis?

De heer Van Steenis (Groenlinks): Zeker. Welke investeringen moeten we doen om structurele kosten te verlagen? En tevens compenseren wij weer enigszins het geld van de verkoop van de Enecoaandelen, dat zo de exploitatie ingestroomd is. We hebben ruim € 95 miljoen voor onze aandelen ontvangen en slechts € 60 miljoen is in het Reservefonds 2040 terechtgekomen. € 35 miljoen is dus zo verdwenen. lk wilde u het amendement aanbieden. De voorzitter: lk zie een interruptie, u mag blijven staan, mevrouw Meijer wil interrumperen. Gaat uw gang. Mevrouw Meijer (WD): Ja, ik geef graag wat extra tijd hoor, want ik begrijp niet helemaal. Zegt u daar nu mee dat de raad niet over de algemene reserves gaat? De voorzitter: Mijnheer Van Steenis, gaat uw gang.

De heer Van Steenis (Groenlinks): De raad gaat uiteraard over al het geld, dus ook over de algemene reserves. Dus uiteindelijk zal het college altijd met een voorstel naar de raad moeten komen. Alleen omdat er toch nog die € 11,5 miljoen staat die we nog even op een soort tussenpost hebben staan waar die geparkeerd is nadat we die ontvangen hebben en daar toch nog een plan voor moet komen waar we net op een andere manier mee om kunnen gaan, stellen we dit voor. Dus de kwalitatieve investeringen waar ik het over heb, willen we inzetten om juist die exploitatie bijvoorbeeld te verlagen. Die heb ik op deze manier bestemd, willen wij op deze manier bestemmen, als jullie daar allemaal mee akkoord gaan, om net even beter het debat over dit deel van het geld te kunnen voeren. De voorzifter: Mevrouw Meijer. En daarna mevrouw Brouwer.

Mevrouw Meiier (WD): Dank u wel voozitter, ik snap oprecht niet waarom dit voordelig zou zijn. Het lijkt eerder nadelig omdat je algemene reserves natuurlijk ook kunt gebruiken als je tekorten hebt. En waarom we iets van het ene potje naar het andere zouden doen... Wat schieten inwoners ermee op? Of wij als raad? lk zie niet wat het oplost. De vootzitter: Mevrouw Brouwer op hetzelfde punt want dan kan mijnheer Van Steenis in een keer antwoorden. Gaat uw gang, mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja, dat is inderdaad handig. We hebben met elkaar afgesproken dat we wat er overblijft onder de streep van de jaarstukken tijdelijk parkeren in een reserve vrij inzetbaar en bij het voorjaarsdebat bestemmen. Dus sowieso lijkt het me nu niet het moment om erover te praten. En los daarvan, maakt het dus ook niet uit want bij het voorjaarsdebat gaan we bepalen waar het heen gaat, als raad. De voorzitter: Mijnheer Van Steenis.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Beide vragen kloppen. We gaan als raad altijd over het geld dat we inzetten, ook uit de vrij besteedbare reserve. Aan de andere kant is het een mooi moment om nog eens een keer goed het debat met elkaar te voeren over wat we nu zelf belangrÍjk vinden en in welke reserves we dat willen of welke bestemmingen we graag willen vullen om dat later uiteraard te gebruiken. Dus dat kan ook gewoon in Zoetermeer 2O4O zijn, dat kan zelfs ook gewoon in de algemene reserve zijn, als we dit jaar vinden dat we te weinig hebben. Dat hebben we niet, zo zien we in de cijfers, want we zijn zeer solvabel. Maar stel dat we ons weerstandsvermogen toch zouden willen verhogen

6

Raad l3juni 2022

dit jaar, dan kan dat uiteraard ook. Alleen op het moment dat we het debat voeren

- en dat doen we sowieso al over die € 11,5 miljoen die nog in dat potje zit-zou ik dat potje in dit geval graag willen vergroten met deze ruim € 15 miljoen. Vooral omdat we die ruim € 15 miljoen vrij eenvoudig vorig jaar, nadat we het geld hadden ontvangen van Eneco, hebben gebruikt in de exploitatie. En aan het eind van het jaar bleek gewoon dat dat helemaal niet nodig was. Misschien hadden we een halfjaar moeten billenknijpen, om het zo maar te zeggen, omdat we niet helemaal wisten of de begroting dan sluitend zou zijn geweest maar we hadden dat geld natuurlijk ook allemaal in het Zoetermeer Fonds 2040 kunnen stoppen, of in het Enecopotje reserve kunnen laten zitten. Dus ik denk dat het verstandig is om dit nu niet traditiegetrouw, zou ik bijna zeggen, want we doen dat altijd op dezelfde manier, in de algemeen vrij besteedbare ruimte te zeften maar juist even apart te houden en daar met elkaar het debat over te voeren. Dan kan de inwoner meteen zien hoe we daarover denken en waar we graag een voorziening voor de toekomst willen aanleggen. De voorzitter: Dank u wel. lk kijk nog even rond, is dit voldoende voor dit moment? lk zie geen andere interrupties, dan dank ik u hartelijk, mijnheer Van Steenis, voor uw eerste termijn.

Amendement nr. 2206-8 ingediend door GroenLinks, PvdA, D66, Zoetermeer Vooruit Bredere bestemming batig saldo 2021 "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 juni 2022; gelezen het raadsbesluit Jaarrekening 2021 met nr. 2022-030404; besluit het raadsvoorstel als volgt aan te passen: besluit 2 de tekst'Het batig saldo van € 15.312.068,00 toe te voegen aan de Vrij inzetbare reserve'; te vervangen door de tekst: 'Het batig saldo van € 15.312.068,00 toe te voegen aan de reserve Enecogelden'."

r

o

De voorzitter: Dan heb ik begrepen dat FVD geen behoefte heeft aan een eerste termijn en slaan we

die over. Dat betekent dat we doorgaan naar de volgende, dat is de fractie van de PW. De heer Smitskam, gaat uw gang.

De heer Smitskam (PW): Dank u voorzifter. De fractie van PW Zoetermeer heeft kennisgenomen van de Jaarstukken 2021 en complimenteert de ambtelijke organisatie en het college met de heldere weergave. Het verheugt ons te mogen lezen dat we het, ondanks een zeer onstuimige periode, in het geheel niet slecht hebben gedaan. COVID-19 had heel Nederland in zijn greep en dat miste zijn uitwerking niet. Zoetermeerders hebben het, net als alle Nederlanders, hierdoor niet gemakkelijk gehad. Eenzaamheid, somberheid en ernstige zorgen over de toekomst waren aan de orde van de dag. Ondanks dat, bleken we met zijn allen over een enorme veerkracht te beschikken. Met de lichte stijging van onder andere de werkgelegenheid en de bescheiden groei van het aantal ondernemingen in Zoetermeer volgen we de weg terug omhoog. lnwoners, bedrijven, ondernemers en de culturele sector konden rekenen op steun van uw gemeente tijdens deze donkere periode en dat is goed. Ondanks dat onze fractie positief is over de gepresenteerde jaarstukken blijven er punten van zorg waarvan we er enkele willen noemen. Wat ons betreft, en het is niet voor het eerst dat we dit benoemen, mag er meer aandacht komen voor veiligheid, onder andere cameratoezicht in bepaalde wijken, al dan niet van tijdelijke aard.

Het tegengaan van zwerfafual en illegale dumping dat velen een doorn in het oog is en aantrekkingskracht heeft op ongedierte met alle gevolgen van dien. Aandacht voor meer bewustwording met betrekking tot cybersecurity. Een almaar groeiende bedreiging voor ons allemaal. Het Sociaal Domein blijft financieel een uitdaging. We moeten scherp blijven op effectievere en efficiëntere ondersteuning zoals beoogd en eerder bepaald. We zijn verheugd dat in het coalitieakkoord is gekozen voor doorpakken op plannen voor poppodium De Boerderij. De Boerderijwordt alte lang in onzekerheid gehouden over de beoogde verhuizing. Wel of niet naar het stadscentrum of toch nieuwbouw naast de huidige locatie. Wat ons betreft, komt dit nu dan ook snel op de agenda, zodat aan alle onzekerheid een eind komt en iedereen weer vooruit kan kijken. Dit geldt ook voor het unieke Videogamemuseum, dat eveneens in onzekerheid heeft gezeten over het huurcontract en of er nog plaats voor zou zijn in Zoetermeer. Al met al zijn we op een goede en gestructureerde weg, maar diezelfde weg is nog lang en hobbelig. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Smitskam, voor uw bijdrage. Dan ga ik nu naar de fractie van D66, mijnheer Ekkelenkamp. Gaat uw gang.

Raad 13 juni2022

7

De heer Ekkelenkamp (D66): Voozitter, het jaarverslag van 2021 gaat over het laatste volledige jaar van de vorige coalitie. Een coalitie waar D66 deel van uitmaakte en bestuursverantwoordelijkheid in droeg. De fractie van D66 is content met het feit dat 2021 positief kon worden afgesloten, zeker gezien de sombere vooruitzichten. Het college stelt voor om het batig saldo toe te voegen aan de vrij inzetbare reserve. Mijn fractie is echter van mening dat we het batig saldo beter kunnen toevoegen van de bestemmingsreserve Eneco en daarom dienen we het amendement van Groenlinks en de PvdA mede in. Voorzitter, het was een coalitieperiode waarin we te maken kregen met een enorme bezuinigingsoperatie onder de veelzeggende titel Ombuigen en vernieuwen. Het was bovendien een periode waarin de coronapandemie ons parten speelde en een zware wissel trok op de inwoners van Zoetermeer en ook op de ondersteuning die vanuit de gemeente geboden werd. Veel plannen moesten noodgedwongen worden uitgesteld en liggen nu op het bordje van de nieuwe college. Vanuit onze rol in de oppositie zullen we de uitvoering van onze plannen uiteraard zo veel mogelijk stimuleren. Succes, college, zou ik bijna zeggen. Voorzitter, in mijn bijdrage wil ik mijn namens de fractie van D66 richten op drie thema's die voor ons van groot belang zijn. Wonen, duuzaamheid en ondenruijs.

De woningnood is groot in onze stad en daarom was het bouwen van woningen een belangrijk ondenarerp in de afgelopen jaren. De ondertekening van het Stadsbouwakkoord was dan ook een belangrijke mijlpaal om voldoende, passende en betaalbare woningen te realiseren in de komende jaren. Het vorige college heeft de basis gelegd voor veelvan deze nieuw te bouwen woningen in Zoetermeer. Op pagina 109 van het jaarverslag lezen we dat er inmiddels concrete plannen zijn voor 5000 woningen en daarbovenop nog zo'n 700 woningen in De Entree vanaf 2024. Dat is een mooie prestatie. We gunnen uiteraard het nieuwe college een mooie oogst de komende jaren, maar we zijn vooral blij dat er perspectief komt voor veel woningzoekenden. Voorzitter, zaterdagmiddag was ik namens mijn fractie bij de netwerkborrel van Duurzaam Zoetermeer. lk vernam daar dat er grote waardering is voor de ondersteuning van de bewonersinitiatieven door de gemeente. Daarbij gaat het om initiatieven zoals bijvoorbeeld VBEL uit de Waterbuurt en de Energieverkenners Berlage en nog meer van deze verenigingen en stichtingen. Kunnen deze uitstekende bewonersinitiatieven blijven rekenen op de zo gewenste ondersteuning en aandacht in de komende jaren? Dat is de vraag aan het college. Voorzitter, tenslotte het onderwijs. Door de coronapandemie zijn de achterstanden van veel Zoetermeerse leerlingen alleen maar toegenomen.

Het is daarom goed om te lezen in het jaarverslag dat een uitvoeringsplan NPO is opgesteld om deze achterstanden te bestrijden. Graag vernemen we van het college wanneer we een tussentijdse evaluatie tegemoet kunnen zien. Van mijn contact in het ondenrijsveld vernam ik dat men blij is dat er in 2021 een kadernotitie Ondenruijshuisvesting is opgesteld. Dat is een mooi begin, maar het ondenarijsveld zit echt met smart te wachten op het samenstellen van integraal huisvestingsplan voor de verduuzaming en toekomstbestendig maken van de schoolgebouwen. Mijn fractie wíl graag weten wanneer we dit plan, dat in dit jaarverslag wordt genoemd, kunnen venryachten. Tot zover de bijdrage van mijn fractie. Dank u. De voozitter: Dank u wel mijnheer Ekkelenkamp, voor uw bijdrage in eerste termijn. Dan gaan we over naar de bijdrage van de WD, die komt van mevrouw Meijer. Gaat uw gang.

Mevrouw Meijer (WD): Voozitter, ik moet eerlijk zeggen, een klein beetje gek voelt het debat wel als ik zo naar rechts kijk. Het is helemaal logisch en goed natuurlijk om even terug te blikken, maar toch, altijd gek in zo'n eerste jaar, om dat met een nieuw college en nieuwe raad te doen. Maar goed, we zijn hier toch en toch complimenten aan het college, maar dan vooral ook aan de ambtenaren voor het heldere verslag dat we hebben gekregen. Voorzitter, het is toch buitengewoon fijn om jaarstukken te mogen lezen waaruit als algemene conclusie op te maken valt dat de gemeente er goed voor staat. En we zijn blij dat de heffingen al een aantal jaren stabiel zijn en ook de woonlasten redelijk stabiel blijven. Mooi om te zien dat de gemeente onze inwoners niet zwaarder belast, zeker gelet op de pittige afgelopen jaren. We zouden het bijna vergeten, gelukkig maar, maar 2021 was nog een vol coronajaar, een jaar waarin niet veel mocht, niet veel kon en niet veel ging. We zien dat er ondanks die restricties een hoop doelen zijn behaald in 2021. ln alle programma's zijn er successen geboekt en daarom zijn richting het college, maar ook wederom zeker richting alle ambtenaren complimenten op hun plaats. Toch vallen ons ook een paar dingen op bij de jaarstukken. Onderwerpen waar we toch iets kritischer naar kijken en die we niet onbenoemd willen laten.

lk loop dan ook graag een vijftal thema's langs, arbeid, zorg, groen, veiligheid en dienstverlening. Allereerst arbeid, of beter gezegd arbeidsparticipatie en uitstroom naar werk vanuit een uitkering. We hebben als gemeente de gestelde doelen niet gehaald en hoewel ik begrijp dal2O21 een coronajaar

8

Raad 13 juni2o22

was en dat dat een flink effect had, lijkt het me toch dat in deze arbeidsmarkt het goed mogelijk zou moeten zijn om steeds meer mensen aan het werk te krijgen. De Zoetermeerse WD vindt het dan ook belangrijk dat het college hier meer op gaat inzetten. Hoe kijkt het college hier tegenaan? Welke oorzaken ziet het college voor het niet halen van die doelen die wij wellicht niet zien? Dan zorg, met23o/o van onze begroting een enorme bak geld en toch worden ook hier heel veel doelen niet gehaald. En ook hier zal het corona-argument zeker een rol spelen en natuurlijk alle financiële perikelen. Maar voorzitter, we blijven dit wel ingewikkeld vinden. Er wordt in deze sector met zo veel deskundigheid en drive gewerkt. Hoe kan het dan dat we onze doelen niet halen? Was het college verrast over deze resultaten? En zetten we de middelen wel op de juiste manier in? Meten we de juiste dingen? Hoe ziet het college dit? Dan groen. We zien hier mooie resultaten wat betreft waardering van groen en openbare ruimte in Zoetermeer en daar zijn we ook echt trots op. Toch krijgen we nog steeds signalen van inwoners die niet tevreden zijn met het groenonderhoud, bijvoorbeeld omdat het tot verkeersonveilige situaties leidt. Zicht op die specifieke situaties en snel kunnen handelen zijn wat ons betreft hierbij van belang.

Met de plannen van het nieuwe college zou onze fractie meer ambitie hierop enorm waarderen. We zijn benieuwd of het college ook van plan is om die ambitie op te hogen en uit te spreken. Dan puntje 4, veiligheid. Ja, voorzitter, bij het lezen van dit hoofdstuk viel ik een heel klein beetje van mijn stoel, want alle doelen zijn gehaald. Niets meer aan doen, zou je zeggen als je die jaarstukken leest. Maar voorzitter, dit strookt wat ons betreft totaal niet met de ervaren werkelijkheid. De kranten staan bol van vreselijke incidenten niet alleen recent, maar ook in 2021. En ook de politiecapaciteit is niet op orde. Uit onze gesprekken met inwoners blijkt dat er een hoop plekken zijn waar men liever niet of op bepaalde tijden liever niet komt. Voorzitter, hoe kan het dat dat niet uit de jaarstukken blijkt? Meten we hier wel de juiste dingen? ls het niet tijd om de indicatoren omtrent veiligheid nog eens onder de loep te nemen? De 4o/o die het van de begroting was, gaat gelukkig omhoog met de plannen van het nieuwe college en dat biedt ook ruimte voor nieuwe doelen, nieuwe indicatoren en betere resultaten. Hoe ziet het college dit? Dan kom ik aan mijn vijfde en tevens laatste thema. lk moet heel snel gaan praten. Dienstverlening. Voozitter, als er iets in de stad leeft, is het wel rammelende dienstverlening van de gemeente.

Als ik mensen vertel dat ik raadslid ben, gaat het negen van de tien keer over wachtlijsten, paspoorten, rijbewijzen, kastje-naar-de-muurverhalen en ga zo mail door. Overal in het land en in de wereld zie je next day delivery, maar bij ons duurt het weken, soms maanden voordat je je producten krijgt en we zien het ook in de indicatoren. De tevredenheid neemt af. Voozitter, dit moet beter, we roepen het al vaker: venalachtingsmanagement, communicatie. Er kan altijd wat misgaan, maar communiceer helder wat inwoners wel mogen venruachten. Hoe ziet het college dit? En dan rond ik dit af. De voorzitter: lk wilde net zeggen 'u bent door uw tijd heen', maar dat had u al aangevoeld, geloof ik. Dank u wel voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de PDvZ, de heer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozitter. Voozitter, wij kunnen terugkijken op een positief jaarverslag. Toch hebben wij wat kritische aandachtspunten. ln het verslag lezen wij dat het werkbedrijf De Binnenbaan succesvol is gestart. Dit juichen we ook van harte toe. Wij zijn pas gerust zijn als het financieel ook zo uitpakt. Dit weten wij pas over een paar maanden. Zou het onverhoopt zwaat tegenvallen, dan hebben we een typisch gevalletje van 'operatie geslaagd, patiënt overleden'. ls de conclusie over De Binnenbaan niet te voorbarig, vragen wij ons af. Wij horen het graag van de wethouder. Voozitter, het opleidingsniveau van werknemers van de in Zoetermeer gevestigde bedrijven en instellingen ligt boven het nationaal gemiddelde. Het gemiddeld opleidingsniveau van de bewoners ontwikkelt zich daarentegen relatief ongunstig. De PDvZ vraagt zich af zijn de scholen niet te groot geworden? Moet Zoetermeer niet inzetten op kleinere scholen? Dit is in beginsel economisch gezien wat duurder, maar op lange termijn veel succesvoller. Nu verdwijnen jongeren in de anonimiteit. Door persoonlijke aandacht gaan de prestaties vooruit. Ook kan daardoor worden voorkomen dat jongeren snel afglijden naar de criminaliteit. Voozitter, de WMO en de Jeugdhulp blijven zorgelijk. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, een interruptie van mevrouw Kraneveldt. Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel. U triggerde mij wel even met wat u zei over scholen. We kunnen wel allemaal kleinere scholen of kleinere klassen gaan doen, maar dat kan de overheid toch helemaal niet betalen? Hoe ziet u dat voor zich en welke rol ziet u hier voor het gemeentebestuur voor

Raad 13juni 2022

I

zich? Daar gaat het ministerie toch over? De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, gaat uw gang.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozifter. Dat klopt, maar we gaan wel over de huisvesting Dus als we kleinere huisvesting doen, dan krijgen we kleinere scholen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Maar ik weet niet hoe u die leerlingen dan wilt huisvesten die in die scholen zitten, die moeten toch ergens naartoe? Dat kan toch helemaal niet, wat u zegt?

De voozitter: Mijnheer Blansjaar, even via de voorzitter als het kan. Mijnheer Blansjaar, gaat uw gang.

De heer Blansjaar (PDvZ): Waarom niet? We hebben die scholen toch ook allemaal gefuseerd? Het waren toch ook allemaal kleine scholen en die hebben we toch ook zelf groot gemaakt, waardoor er een enorm log lichaam is ontstaan? Dus we kunnen dat ook de andere kant op laten gaan. Het blijft zo dat mensen dan meer aandacht krijgen, de kinderen vezuipen nu op de scholen. De voorzitter: Nog een kort interruptie van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Maar stelt u dan voor dat we scholen verkleinen, dat we voor de kinderen die er niet meer in kunnen als ze kleiner zijn, ergens anders scholen bijbouwen? Dat is toch allemaal niet te betalen? Dat moet toch allemaal uit het rijk komen, als we dat al zouden willen? Daar heeft de gemeente toch helemaal geen rol in? lk snap werkelijk niet wat u bedoelt. De voozitter: Mijnheer Blansjaar, gaat uw gang.

De heer Blansjaar (PDvZ): lk kan het wel blijven herhalen, maar je kunt dus kleinere scholen maken. En dat is misschien niet een actie alleen voor de gemeente Zoetermeer, dat zal misschien wat groter moeten worden aangepakt, maar kleinere scholen is op zich een middel om de jeugd meer erbij te betrekken. En dat is mijn mening. De voorzitter: lk ga eerst naar de heer Mohammadian, die had ik ook gezien. Gaat uw gang.

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter. lk begrijp niet hoe kleinere scholen leiden tot een andere diversiteit in de stad want volgens mij hebben we best een diverse groep. Ja, onze klassen zijn niet per se klein, maar kan mijnheer Blansjaar het nog wat beter uitleggen want ik volg hem niet helemaal. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u voorzitter. Als je een kleinere school hebt, is de sociale controle aanzienlijk groter en doordat de sociale controle aanzienlijk groter is, is de kans dat je afglijdt naar criminaliteit of afglijdt in je studie aanzienlijk kleiner. Dat heb ik met mijn kinderen aan den lijve ondervonden want die hebben op een particuliere school gezeten waar heel veel aandacht was en daardoor duidelijk betere prestaties werden geleverd. De voozitter: lk zag nog mijnheer Schoonbeek, gaat uw gang.

De heer Schoonbeek (D66): Dank u wel voozifter. Afgezien van het feit dat we volgens mij vandaag terugkijken op het afgelopen jaar, is dit wel typisch wat ik bij de bespreking van het coalitieakkoord ook bedoelde. lk kan het er niet mee oneens zijn, ik wil ook graag dat er kleinere scholen komen. Volgens mij zei mijnheer Van den Boomgaard dat tijdens het debat ook, natuurlijk is meer aandacht voor mensen, voor kinderen zeker, hartstikke goed. Maar nu even de realiteit. Afgezien van de financiën, de huisvesting, maar ook het personeelstekort in het lerarenveld. Het is leuk om de stad díe worst voor te houden, maar we gaan het niet waarmaken en dat weet u zelf ook. De voozitter: Mijnheer Blansjaar

10

Raad l3juni 2022

De heer Blansjaar (PDvZ): Als ik het zelf zou weten, zou ik het niet voorstellen. Maar ik heb zelf veel met ondenruijs te maken en ik weet dat op dit moment de leerkrachten te veel en te lang bezig zijn met allerlei vergaderingen en te weinig voor de klas staan. Dat is niet ons probleem. De voorzitter: lk stel voor dat u verder gaat.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel. Voorzitter, de WMO en jeugdzorg blijven zorgelijk. Naast dat de wachtlijsten voor specialistische jeugdhulp lang zijn, zien we in de jaarstukken ook alsmaar stijgen-

de kosten. Er wordt gesproken over een aantal regionale instrumenten voor kostenbeheersing die in 2021 ztln gestart. Echter, er wordt aangegeven dat de financiële effecten hiervan nog niet zichtbaar zijn. Wanneer verwacht het college iets te kunnen aangeven over het tussentijdse effect van deze instrumenten? Daarnaast valt het de PDvZ op dat een groot aantal van de doelstellingen die het college in 2021 gesteld heeft voor de jeugdhulp niet zijn behaald. Stelt het college dan wel realistische doelstellingen? Hoe gaat dit nieuwe college ervoor zorgen dat huidige doelstellingen wel realistisch en haalbaar ztln? Ook de WMO geeft zorgelijke ontwikkelÍngen. De vraag naar huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding is in 2021 wederom gestegen. Door onder andere personeelstekort kan er niet tijdig worden gereageerd op aanvragen. Hoe zorgt het college ervoor dat ouderen die dringend hulp nodig hebben hier ook op kunnen rekenen? ln de jaarstukken wordt aangegevên dat de gemeente aan de slag gaat met technologische innovaties om aan de enorme hulpvraag te voldoen. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, een interruptie van mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voorzitter, ik hoor u zeggen dat u het college vraagt wat het gaat doen aan de jeugdzorg, maar daar zitten we in een regionaal verband met negen andere gemeenten dus dan zult u die vraag daar ook moeten neerleggen. En voor de WMO zitten we met landelijk beleid waar we heel veel last van hebben dus dat zal u dan toch landelijk moeten regelen. lk kan me voorstellen dat het college daar hier helemaal geen antwoord op heeft. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dan wachten we even af, wat het college te vertellen heeft. De voorzitter: Gaat u verder

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voorzitter. Er wordt gekeken naar technologische innovaties om aan de enorme hulpvraag te voldoen. Dit met bijvoorbeeld een stofzuigerrobot. lnwoners geven aan dat de geboden ondersteuning niet aansluit bij de hulpvraag en dat de kwaliteit al evenmin goed is. Waarom gaat het college aan de slag met stofzuigerrobots als het niet eens weet waar de mismatch tussen de zorgbehoefte en de geboden hulp zit? ls het niet verstandig dat eerst wordt gekeken naar de kwaliteit van de geboden hulp en dan aangesloten wordt op de hulpvraag? Voorzitter, om digitale dienstverlening te verbeteren, is het afgelopen jaar een nieuwe website gebouwd. Deze website is eenvoudig in het gebruik. Dit is wat de aanbieder ervan vindt. Wij hebben moeten constateren dat het gebruik nog steeds hopeloos is. Zijn de gebruikers betrokken geweest bij de ontwikkeling hiervan? Zo ja, wat waren de resultaten? Als niet erbij zijn betrokken, vragen wij ons af waarom niet. Tot slot, ook het telefonisch contact is het afgelopen jaar met behulp van data verbeterd. Prachtig allemaal. Helaas, en ook dat heb ik persoonlijk meegemaakt, is de ervaring totaal anders.

ls er inzicht te krijgen over de gemiddelde wachttijd voordat iemand te woord wordt gestaan? ls er ook onderzoek gedaan naar de tevredenheid van het telefonisch contact? Wij krijgen vaak klachten dat men met een kluitje in ríet wordt gestuurd. Natuurlijk snappen wij dat wij alleen de klachten horen. Kan de wethouder ons daar iets over vertellen? Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. lk zag een interruptie van mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter, dat gaat inderdaad over dat menu bij telefoongebruik want daar doelt mijnheer Blansjaar denk ik op, dat je eindeloos door een menu moet gaan en dan hopelijk bij iemand komt en dan antwoord krijgt, of een terugbelverzoek, of een antwoord via de mail. Doelt u daarop? Want die vraag heb ik gesteld en daar is het college heel tevreden over.

Raad 13 juni2022

11

De voorzitter: Mijnheer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Ja, daar doel ik even op, ik hang zelf soms ook heel lang aan de lijn voor ik ergens doorkom. Als je zegt dat je raadslid bent, gaat het in een keer sneller. De voozitter: Dat mag niet het geval zijn. Maar, even kijken of er nog andere vragen of interrupties zijn. Dat is niet het geval, dank u wel mijnheer Blansjaar voor uw eerste termijn. De fractie van de LHN. Mevrouw Van Leeuwen. Gaat uw gang.

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Voorzitter, vanavond bespreken we de jaarrekening 2021, die we gelukkig onverwacht goed positief hebben kunnen afsluiten. Tenarijl 2021 een jaar was waarin corona als een grauwsluiter over ons heen lag, een jaar dat nog veel genoemd zal worden in de geschiedenisboeken. Wie had enkele jaren geleden durven geloven dat onze scholen de deuren zouden sluiten, dat de horeca op slot zou gaan of de sportcompetities stil werden gelegd? Zo kunnen we nog wel even doorgaan. Het meest vreselijke is nog wel dat inwoners dierbaren verloren, of nog kampen met de gevolgen van COVID-19. Het is een bizarre tijd geweest en de toekomst is nog steeds ongewis. Toch zijn we hier vanavond bij elkaar, om te spreken over de jaarrekening, want de wereld draait ook onder deze uitzonderlijke omstandigheden door. ln zijn algemeenheid zien we dat de jaarrekening doorspekt is met de consequenties van corona en schrijnende personeelstekorten. En dat bemoeilijkt dan ook de interpretatie van de jaarcijfers. Toch zullen we ook in deze onstuimige tijden ons zo goed mogelijk moeten verhouden tot de opgave zoals die er ligt voor onze stad. LHN maakt zich dan ook ernstige zorgen over de oplopende wachttijden. Dat zien we terug bij de WMO en dat zien we terug bijjeugdzorg, maar ook als het gaat om het maken van een afspraak om bijvoorbeeld een paspoort te verlengen.

Dat duurt tegenwoordig maar zo zes weken.

En als we iets verder inzoomen op jeugd, dan wordt het in de jaarrekening nogal neutraal afgedaan. Terwijl in onze beleving alle signalen op rood staan, lage beschikbaarheid van hulp, hoge kosten en toename van specialistische hulp en de venarijsindex lijkt als instrument helemaal niet goed te functioneren. Juist in deze tijd moeten inwoners goed ondersteund worden en LHN roept dan ook op om met gezwinde spoed de wachtlijsten weg te werken. Ook maken wij ons zorgen over de vereenzaming zoals die door onze inwoners wordt ervaren. Opvallend daarbij is de toename van de eenzaamheid onder mensen van achttien tot veeÉig jaar. Gaat het college daar gerichte acties op ondernemen? We zien dat de coronapot maar mondjesmaat is gebruikt. Kan het college daarmee iets betekenen om de vereenzaming te verminderen? Er gaan gelukkig zaken ook wel goed en dat mag dan ook genoemd worden. ln 2021 heeft de openbare ruimte een kwaliteitsimpuls gekregen, een recordaantal meldingen over schoonhouden, maaien en snoeien is succesvol afgerond. Prullenbakken zijn vaker geleegd, al kan daar volgens de LHN nog wel een tandje bij. We zijn tevreden met de waardering van de groene kwaliteit van Zoetermeer met de 7,7. Nog ruimte voor ambitie, maar toch een mooi resultaat. Ook mogen we nieuwe bewoners welkom heten in de stad. De otter, bever en de woudaap hebben hun intrek genomên.

Zelfs in coronatijd is de waardering voor onze culturele voorzieningen nog een 7,9 en voor groen en speelvoozieningen zelfs een I en dat staat in schril contrast met de 6,6 die wordt toegekend aan de sportvooaieningen. Corona heeft gek genoeg ook zijn positieve kanten. De woninginbraken namen hard af. Dat heeft er ongetwijfeld mee te maken dat mensen minder uithuizig waren, maar desondanks een mooi resultaat. Helaas scoort veiligheid niet op alle onderdelen. ln 2018 was zich slechts een steekincident in de stad en kijk je dan naar 2021, dan zijn dat er inmiddels al zeventien. Een zorgelijke ontwikkeling en LHN vindt stevig ingrijpen dan ook noodzakelijk. En het verbaast ons dat de waardering voor veiligheid zo hoog is. Een 8! En dat strookt helemaal niet met wat we lezen in de media en horen en zien op straat. Vanmiddag nog was ik getuige van hoe een tiener werd opgepakt. Helaas is dat geen uitzondering meer. Kan de burgemeester toelichten hoe de politie de veiligheid in onze stad beoordeelt? Voozitter, ook op het gebied van wonen heeft Zoetermeer nog een flinke opgave. Jaren op rij halen we onze ambities niet. En vele ouderen en jongeren zijn het wachten goed zat. We hopen dat we daar nu echt eens meters gaan maken. Voozitter, ik zie dat mijn tijd om is. De voorzitter: Ja, ik wilde u vragen om af te ronden mevrouw Van Leeuwen.

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Dan ga ik in tweede termijn verder.

12

Raad 13 juni2o22

De voorzitter: Dat lijkt me een prima idee, hartstikke goed. lk zie geen interrupties verder, dank voor uw eerste termijn. Dan gaan we voor de eerste termijn naar de heer Velner van de SP.

De heer Velner (SP): Dank u wel voozitter. Vorige week waren we woensdag nog bij elkaar om het coalitieakkoord binnen de raad te bespreken. Nog geen week later hebben we het resultatendebat al, dat de SP elk jaar gebruikt om kritisch te kijken naar hetgeen is bereikt, en het voorjaarsdebat volgt alweer over twee weken. Wat dat betreft, ziften we dus nu in de bijzondere situatie dat het nieuw gevormde college met een reactie moet komen op het beleid van vorig jaar. Complimenten aan de ambtenaren voor het duidelijke verslag. Ook2021was niet erg makkelijk en er was veel invloed van corona. Veel van de gemeentelijke diensfuerlening kon daardoor niet of gedeeltelijk niet wordt uitgevoerd en activiteiten kwamen stil te liggen. Wat precies van de niet-uitgevoerde activiteiten alsnog wordt uitgevoerd in 2022, is nu nog niet geheel duidelijk. Dat zal in het voorjaarsdebat verder duidelijk moeten worden. Laten we dan inzoomen op een aantal concrete zaken. Allereerst de arbeidsparticipatie. Die heeft zich ten opzichte van 2020 iets verbeterd. Het aantal faillissementen bleef gelukkig beperkt door de ondersteuning vanuit het rijk en de hoge economische groei. De jaarstukken zijn daarover positief door aan te geven dat de instroom naar de bijstand lager was dan venaracht. Toch zien we dat het een aantal groepen niet lukt om weer een aan de slag te komen.

Het gaat daarbij om mensen die al langer gebruikmaken van de bijstand, arbeidsbeperkten en S5-plussers. De beantwoording van de technische vragen geeft aan dat het onder andere komt door de mismatch op de arbeidsmarkt. Maar dat vinden wij wel erg makkelijk en te kort door de bocht. Goed om te lezen dat het project 'Van kijken naar zien' afgerond is en dat de resultaten breed toepasbaar zijn. Dan volgt nu de oproep van de SP: laat zien dat dit ook in de praktijk het geval zal ztln en dat de drie eerdergenoemde groepen ook weer een plekje krijgen binnen onze stad. Dan de woningbouw. Als we kijken naar de getallen in de jaarrekening zijn er netto 246 woningen bijgekomen. ln de woningbouwmonitor was voor 2021 de venarachting opgenomen dat er 577 woningen zouden worden toegevoegd. Nu blijkt uit de beantwoording van de technische vragen dat er weer andere percentages worden gebruikt en dat er gebruik wordt gemaakt van meerdere bronnen waardoor er sprake is geweest van dubbeltellingen. College, hebben we nu in beeld waar die dubbeltellingen zitten? Hoe gaan we ervoor zorgen dat het eenmalig was en dat de gemaakte fout in de toekomst niet meer zal voorkomen? Maar in dit tempo gaan we het aantal woningen genoemd in de schaalsprong voorlopig niet halen.

Wanneer worden de eerste resultaten veruracht van het project De Entree? ln de binnenstad is nog steeds sprake van eên grote bouwput, namelijk Markt 10. De conclusies in het onderzoeksrapport van bureau AT Osborne uit Baarn liegen er niet om. De gemeentelijke organisatie zou zo'n groot project en ingewikkeld project helemaal niet aankunnen. Hoe gaan we er nu voor zor-

gen dat het project tot een goed einde wordt gebracht, met voldoende aandacht voor de omgeving? Voormalig wethouder Paalvast heeft aangegeven nog voldoende mogelijkheden te zien voor een kansrijk vervolg. Verkoop van de grond wordt in 2025 verwacht en de venruachte einddatum van het project ligt nu in 2028. Ztln alle risico's nu voldoende in beeld gebracht? Of is de verwachting nu dat dit project elk jaar zal worden bijgesteld? Binnen het programma Duuzaamheid en Groen liggen er ook nog genoeg opdrachten. Hoe zorgen we ervoor dat het groene beeld van de stad overeind blijft met alleen al de huidige woningbouwopgave en dat iedereen op dezelfde wijze kan profiteren van de verduuzamingsplannen in onze stad? Dan moet er ook nog een nieuw voorstel komen voor het Diftarplan dat bij het referendum werd afgeschoten. Wanneer venracht het college hier met een nieuw voorstel te komen? Als SP spreken we de hoop uit dat dit zonder referendum kan. De ambities op het gebied van afualreductie zijn nog niet gehaald. We zijn ook nog niet terug op het niveau van 2019. Wanneer gaan we dat wel bereiken? Tenslotte de jeugdzorg. Corona had vorig jaar ook impact op de mate waarin jeugdigen preventief konden worden geholpen. Door de maatregelen was veel van het preventief aanbod alleen digitaal beschikbaar en was het ook moeilijker om de jongeren te bereiken.

De voorzitter: Mag ik u verzoeken af te ronden, mijnheer Velner? U bent door uw tijd heen.

De heer Velner (SP): Dat klopt, ik ben met het laatste zinnetje bezig. De ondersteuningsaanvragen vielen zwaarder uit als gevolg van de pandemie, wanneer venruacht het college dat de maatregelen opgenomen in het Actieplan Jeugdhulp leiden tot resultaten? Tot zover de bijdrage van de SP. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Velner. Dan gaan we over naar de fractie van Zól Zoetermeer, mijnheer Van der Vlies. Gaat uw gang.

Raad 13 juni2022

13

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voozitter, de cijfers geven een beeld van een financieel gezonde stad. Onder die mooie cijfers, onderhuids, zijn wel wat pijntjes, bijvoorbeeld COVID-19. Allerlei activiteiten, evenementen en bijeenkomsten konden niet doorgaan en daardoor is er minder geld uitgegeven. Sommige dingen moeten alsnog doorgaan, zoals training van medewerkers en bijeenkomsten waarin overleg met inwoners was gepland. Maar evenementen kunnen we niet inhalen. De pijn zit bij de mensen, de ondernemers en de instellingen die door COVID-19 en de maatregelen werden beperkt, waarbij het water aan de lippen staat. Zól Zoetermeer maakt zich zorgen over de eenzaamheid. Over het stijgende aantal faillissementen en over de armoede. Om die reden willen we graag dat het college doorpakt bij het saneren van schulden. Dat geeft rust en voorkomt grotere problemen, bijvoorbeeld omdat mensen dakloos raken of gezondheidsproblemen krijgen door die schulden. Een ander zorgpunt is de krapte op de arbeidsmarkt. We zien dat het meest p'rjnlijk terug in de zorg,

aan de wachtlijsten. Dat probleem heeft zich nu verder uitgebreid tot bijna alle beroepsgroepen. Die kraptecrisis is naar alle waarschijnlijkheid niet alleen een probleem voor nu, maar voor de toekomst. Het zal leiden tot vertragingen bij bouwen, langer wachten op ziekenhuisbehandelingen, winkels die dicht blijven, minder treinen, enzovoort. Dat probleem doet zich ook voor in de eigen gemeentelijke organisatie. Onze vraag is dan ook: ztln er strategieën om dat op te vangen? Hoe krijgen we de mensen met de juiste vaardigheden en ook: hoe houden we ze? Houdt het college ook rekening met de mogelijkheid dat talenten gewoonweg niet meer beschikbaar zrln? En is het dan winst te behalen door verder te digitaliseren? Zol Zoetermeer is blij met de dingen die goed zijn gegaan, ondanks alle tegenslagen. Zoetermeer is gekozen tot mkb-vriendelijkste gemeente van Zuid-Holland. Laat die waardering dan ook een stimulans zijn om dat vast te houden. Op het gebied van sport en cultuur zijn, ook vanuit de gemeente, alle zeilen bijgezet om toch maar zo veel mogelijk aanbod te houden. Door alle maatregelen vorig jaar, die ook nog eens geregeld veranderden, is dat niet eenvoudig geweest en de flexibiliteit van alle partijen wordt op prijs gesteld. Waar het gaat om veiligheid, zien we een wisselend beeld. Het aantal woninginbraken is lager dan ooit. Dat vinden we natuurlijk hartstikke leuk.

Tegelijkertijd blijven we maar last houden van het afschuwelijke wapengeweld onder jongeren. Voorzitter in 2021, is met man en macht gewerkt aan de problemen die op ons afkwamen. Onze complimenten daarvoor. We zien duidelijk dat nog niet alles is opgelost, maar Zót. Zoetermeer heeft het vertrouwen dat we stappen kunnen maken door de veerkracht die de stad heeft getoond. Zowel vanuit de inwoners als vanuit de gemeente. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Vlies. Dan ga ik over naar de fractie van de PvdA. Dat is mevrouw Bout, gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u welvoozitter.

Het vorige collegeakkoord heette 'Groene, veilige stad met ambitie'. Met de ondertitel: 'Thuis in de wijk.'Vandaag wil de PvdA daarop terugkijken. De PvdA was blij dat ons initiatief, het Duurzaamheidspact, als basis voor het collegebeleid gold. Klimaatverandering en verduurzaming zijn de grootste uitdagingen van deze eeuw. Maar onze teleurstelling is groot. Ook in 2021is te weinig met het Duuzaamheidspact gedaan. Voorlichting over het verduurzamen van woningen is er wel, maar of mensen iets doen met die informatie, weten we niet. We kregen in 2021 geen duuzaamheidsplatform en geen plannen voor het Van Tuyllpark. En de Plas van Poot is nog steeds geen Natuurkerngebied. Over de veilige stad zijn we iets positiever. Zoetermeerders gaven gemiddeld een 8 voor hun veiligheid. En de high impact crimes waren gedaald. Helaas is het niet gelukt het aantal politieagenten op peil te krijgen. En we zijn benieuwd naar de stand van zaken over ondermijning. Aan ambitie om iets te starten, was geen gebrek. Maar afronden bleek een probleem. Een laatste jaar van een college moet in feite een oogstjaar zijn. Zeker met het oog op de verkiezingen. Het waren geen gemakkelijke tijden en mede daardoor is er door het vorige college weinig geoogst en meer uitgesteld dan je zou venrachten in zo'n laatste jaar. En zo kwam van uitstel soms afstel.

Om een paar voorbeelden te noemen van dingen die niet gelukt zijn: Het zwembad wordt nietin 2022 opgeleverd. Studentenwoningen bij de DIP zijn uit beeld verdwenen. Het afvalbeleid is afgeschoten. Er is veel leegstand in het Stadshart en de Dorpstraat. Besluitvorming over De Boerderij en de musea kwam er niet. En we zitten met een gat in de Markt. Helaas niet figuurlijk, maar lefterlijk. Ook de Enecogelden verdampten. Na zes jaar dralen zijn er pas dit jaar enkele fondsen ingesteld. Zonder revolverend karakter. Het opgestelde afwegingskader is een gedrocht. En bij het Duuzaamheidsfonds is een derde