Notulen raad 11 november 2024 - vastgesteld

Mevrouw SandifoÉ (WD): Voorzitter. lk had dezelfde vraag als de heer Haak, maar misschien in aanvulling daarop nog de vraag - want ik snap het probleem echt heel goed. lk zie het zelf ook dagelijks heeft u ook ovenarogen om dat met die inwoners daar samen te doen en ook met die ouders die die

-

kinderen toch met de auto naar school brengen? Om dat samen te doen, voordat je een hele straat

afsluit? De voozitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Nou, we weten uit ervaring dat er nu al voorbeelden zijn dat dat gewoon niet lukt, dat de kinderen gewoon gebracht worden met de auto, tenruijl dat ook echt wel op de fiets of lopend kan, of op een manier die minder gevaar oplevert. Het lukt niet. Het geeft ook vaak

Raad 11 november2024

17

onenigheid binnen de school zelf, van 'die ouder doet dit, die ouder doet dat'. Wij denken 'laten we gewoon eens een keer een pilot gaan draaien om dit uit te proberen'. Dan hoef je dat natuurlijk niet bij de moeilijkste school te proberen. Je mag dat doen, maar je kunt ook eenvoudig beginnen. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Korte vervolgvraag, voozitter. lk ben benieuwd of mevrouw Bink al contact heeft gehad met misschien één of twee scholen die dit dan ook zouden willen uitproberen, of dat dat nog helemaalopen is. De voorzitter: Mevrouw Bink

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Nee, dat hebben we niet. Althans, ik niet. Misschien Zól Zoetermeer wel, maar wtj hebben geen contact gehad met een school die dit al heeft uitgeprobeerd. Maar we weten wel uit ervaring... Zou willen uitproberen. Nee, dat hebben we niet gedaan. Nee. De voorzitter: lk ga naar mevrouw Bout en ik zag ook de heer Doncker nog.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel. Voorzifter, er zijn scholen die een regiofunctie hebben. En ik spreek uit ervaring. lk bracht ook mijn kinderen vijf wijken verderop met de auto naar school omdat ik dat niet met de fiets kan vanwege lichamelijke klachten. Dus wij willen dan toch wel op de een of andere manier aangeven 'dat kan dus niet iedereen'. Dus zo vanzelfsprekend is het niet wat u voorstelt. lk had overigens dezelfde vraag als mijnheer Van Rumpt over de bewoners die er wel in en uit moeten kunnen. Dus we vroegen ons af: hoe gaat dat dan, met een paaltje of met een poller? Want die pollers zijn weer heel erg duur. Maar goed, op de meeste van dat soort dingen is al antwoord gegeven. De laatste vraag die ik heb, is: venaracht u dan geen waterbedeffect? Want op het moment dat mensen dus niet recht voor de school kunnen staan, gaan ze twee straten verderop parkeren. Hoe ziet u dat? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voor mensen die niet zo mobiel zijn, moeten daar andere maatregelen getroffen worden. Maar we gaan nu heel erg in op details. We willen gewoon kijken of er een pilot mogelijk is in Zoetermeer, bijvoorbeeld bij de Yunus Emre school. Dat is een regioschool. Daar worden kinderen vaak gebracht. Maar daarnaast heb je daar ook een probleem omdat daar veel meer scholen zijn. Je moet gewoon kijken en proberen te denken in oplossingen; als tot nu toe niets heeft geholpen, zou deze pilot misschien een oplossing kunnen zijn. De voorzitter: lk ga naar de heer Doncker, gaat uw gang.

De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank u wel voorzitter. lk had eigenlijk dezelfde vraag als mevrouw Bout. Bent u niet bang voor het verschuiven van het probleem? Maar dat heeft u inmiddels beantwoord. Dank. De voorzitter: lk zie nog mijnheer Van Steenis, maar dan zou ik verder willen gaan.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Ja, dank voozitter. We gaan een beetje de diepte in op dit onderwerp, maar het spreekt mij aan. Dus ik dacht'ik ga toch even aangeven dat ik toevallig afgelopen zaterdag nog een omwonende van de Hazerswoudestraat heb gesproken die dus zit met het probleem dat ze nu 's ochtends de deur juist niet uit kan met haar auto en bijvoorbeeld heel erg voor zo'n systeem zou ziin'. Er ziin pilots gedraaid in Nederland. Natuurlijk wordt met alles rekening gehouden. Niemand wordt opgesloten in zijn eigen huis. Dus ik ben een warm pleitbezotge.l- van het voorstel deze pilot maar gewoon uit te voeren, De voorzitter: Volgens mij is dit zo voldoende en dat kan altijd nog later. Dus ik zou zeggen, gaat u verder, mevrouw Bink. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter. De jeugdzorg. Eindelijk zijn we dan ergens op de eerste plek geëindigd met Zoetermeer volgens het AD van 31 oktober 2024. Helaas is dit geen felicitatie waard. Het is een drama. Het gaat hier om jongeren in de jeugdzorg, met meestal psychische of gedragsproblemen of van wie de ouders de problemen van

18

Raad 11 november2024

de opvoeding niet aankunnen. ln het eerste halflaar van 2024 onfuingen 4160 jongeren een vorm van jeugdzorg in Zoetermeer. Dat is een stijging van dertig jongeren in dezelfde periode van het jaar. Zoetermeer staat met stip op 1 in Zuid-Holland. Afgelopen periode is Zoetermeer een nieuwe weg ingeslagen. Kinderen en het gezin krijgen daarmee de hulp die nodig is. We gaan meer naar regie voeren, intensiever samenwerken, hulp in buurten en een gezamenlijk gedragen werkwijze van toegang naar partners. Maar de andere aanpak in de toeleiding is hopelijk ook een nieuwe weg met nog betere zorg en een beter financieel resultaat. De voozitter: Mevrouw Bink, een interruptie van de heer Van der Vlies. Gaat uw gang.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Misschien kan mevrouw Bink me een beetje helpen, want ik lijk een beetje een tegenstelling te horen in de woorden van mevrouw Brink over dat het een drama is

dat zoveel kinderen jeugdzorg krijgen, maar dat het toch tegelijkertijd zo fijn is dat zoveel jongeren jeugdzorg krijgen. Dat er zoveel hulp kan worden geboden. Hoe ziet u het nou? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): lk begrijp niet wat u zegt. De voorzitter: De heer Van der Vlies? Geen verdere toelichting? Dan zie ik de heer Duiven.

De heer Duiven (WD): Ja voozitter, dank u wel. lk heb ook dezelfde venrarring als de heer Van der Vlies, dus laat ik ook nog proberen een vraag te stellen. ls Zoetermeer Vooruit nu tevreden met de aanpak zoals we die het afgelopen najaar een aantal keer hier in de raad en ook in de commissies hebben besproken? De aanpak zoals die door het college nu wordt voorgestaan en die wordt uitgevoerd? De voorzitter: Mevrouw Bink

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): lk heb net gezegd dat we blij zijn met de nieuwe weg die we zijn ingeslagen. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat, mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Oké. Ook waardeert Zoetermeer Vooruit het dat het college meer interventies beschikbaar gaat maken. lnterventies waarvan de effectiviteit al is bewezen, of die veelbelovend zijn op basis van wetenschappelijk ondezoek voor jeugdhulp. Afgelopen periode kwam ook de gemeente Rijswijk in beeld. 'De rekening van de jeugdzorg gaat naar het kabinet', is de kop van de krant van 6 november 2024. Zoetermeer Vooruit vindt dit een mooie actie en vraagt met haar motie de rekening van de jeugdzorg van Zoetermeer te sturen naar het kabinet. De voozitter: Mevrouw Bink, een interruptie van de heer Markes.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Dank u wel voozifter. lk snap waar deze motie vandaan komt. lk vraag me alleen af, hoeveel nut heeft dat nu? Want ik heb het gevoel dat we aljaren bezig ztln met het rijk erop attenderen dat we veel te weinig geld krijgen. Dat is tot nu toe niet gelukt, dus ik vraag u wat u denkt dat het effect is van het sturen van die brief op de kosten die we maken voor de jeugdzorg. De voozitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel. Niet alles hoeft meteen iets op te leveren. Je kunt ook werken met symboliek. Dit is symbolisch. De voozitter: Oké, gaat u verder, mevrouw Bink?

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Bestaanszekerheid. Een tijdje geleden was er op het stadhuis een tentoonstelling over bestaanszekerheid. Dat armoede vaak samengaat met schaamte, weten we. Maar

wat op deze tentoonstelling Zoetermeer Vooruit aangreep, was de openheid van de inwoners. Je zo kwetsbaar durven op te stellen. Daar kun je alleen maar respect voor hebben. Dat er zoveel inwoners zijn die het gevoel hebben alleen te staan, of die geen of geen juiste hulp kunnen krijgen, zet je aan het

Raad 11 november2024

19

denken. Laten we omkijken naar elkaar en in gesprek gaan met elkaar. Echt luisteren en niet oordelen, om maar een open deur in te trappen. Je hoorde van de geïnterviewden dat zij door werk uit de schulden probeerden te komen en dan te maken kregen met net wel, of net geen financiêle ondersteuning. Uit het ondezoek naar besteedbaar inkomen is een raadsvoorstel voortgekomen dat binnenkort op de agenda staat van de commissie Samenleving. Zoetermeer Vooruit hoopt dat deze inwoners hier straks mee geholpen worden. Cultuur. Zoetermeer Vooruit vindt de verbinding in de wijk heel belangrijk. Een mooi voorbeeld is Wijck, met een 'c' erin. Wijck brengt kunst en cultuur dichtbij en laat zoveel mogelijk Zoetermeerders ervaren hoe kunst en cultuur bijdragen aan gezondheid, woonplezier en verbinding in de wijk. Dit wordt gedaan door het houden van cultuurcafés, kunst als weerbaarheid en het geven van een training van gespreksleiders / acteurs die de wijken intrekken om op een luchtige manier de bewoners actief te betrekken. Voozitter, Zoetermeer Vooruit heeft begrepen dat er vanaf 2026 minder middelen beschikbaar zijn voor de inzet van buurtsportcoaches en cultuurcoaches, terwijl het voor de wijken en inwoners heel belangrijk is dat de inzet van buurtsportcoaches en cultuurcoaches eerder uitgebreid wordt dan mogelijk verminderd door een tekort.

Maar goed, daar gaan we het met de perspectiefnota in 2025 wel verder over hebben. Dan gaan we nu op weg naar 2040. Er moet veel gebouwd worden in Zoetermeer om mensen in Zoetermeer in Zoetermeer te laten blijven wonen. Laten we dan niet de vergissing maken dat snelheid alleen maar hoog stapelen is en dat automatisch de leefbaarheid in Zoetermeer vergroot. Laten we heel goed kijken naar wat we in de wijk gaan bouwen; past het in de wijk? ls er genoeg plaats voor groen en water? Hoe staat het met de voorzieningen, ontspanning, zorg en winkels? Het allerbelangrijkste zijn echter de bewoners in de wijk. Ztlzrln de ogen en oren van de wijk. Zij hebben de wijk gemaakt, zoals de wijk nu is. Dus maak geen fouten bij de participatie. Begin heel vroeg in het proces te luisteren naar de inwoners in de wijk. Waar zijn zij nu blij mee en wat zouden z,tj graag willen? Probeer te begrijpen wat inwoners duidelijk willen maken. En nee, de inwoners hoeven niet altijd gelijk te krijgen, maar ze willen serieus genomen worden en empathie voelen. Als er in een wijkplannen zijn verbouwen en/of slopen, is de frustratieladder erg laag. Zorg voor goede bijeenkomsten, met koffie, thee, voldoende ambtenaren, microfoons en duidelijke presentaties. Het zou mooi zijn als we in ZuidHolland met de participatie op 1 komen te staan. Dat is pas geweldig. Voorzitter, ik ga afsluiten.

ln juni 2021 begon ik mijn spreektekst over Zoeterm eer 2040 met de volgende woorden 'Was het maar alvast 2040, want dan is het leven goed in Zoetermeer. Dan hebben we een stad die gestopt is met puberen en volwassen is geworden. Maar laten we niet alleen stenen stapelen, maar een stad bouwen waar jong, oud, arm en rijk, gezond en hulpbehoevend door elkaar woont en zorgt voor elkaar. Een veilige stad, een stad van diversiteit, inclusiviteit en compassie want dan alleen wordt Zoetermeer de plek voor iedereen'. Dank u wel. O, ik heb nog een paar moties. Die wil ik nog indienen. De Rekening jeugdzorg naar het kabinet wordt mede ingediend door ChristenUnie-ScP, PW, WD, D66, CDA en SP. Trafohuisjes nog mooier, door D66 en de PvdA. En Maatschappelijke inzet wordt mede ingediend door de LHN. Dat was het.

Motie nr. 2411-26 ingediend door Zoetermeer Vooruit, GhristenUnie-SGP, PW, D66, WD, CDA, SP Rekening jeugdzorg naar het kabinet

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: o Zoetermeer van alle Zuid-Hollandse gemeenten verhoudíngsgewijs de meeste kinderen in de jeugdzorg heeft; o de kosten voor deze jeugdzorg hoog zijn; overwegende dat:

.

.

er binnen de gemeente veel capaciteit besteed wordt om de kosten van de jeugdzorg te stabiliseren of te laten dalen; de gemeente Rijswijk een brief heeft gestuurd naar het kabinet voor compensatie van de hoge kosten voorjeugdzorg;

verzoekt het college om:

.

het voorbeeld van de gemeente Rijswijk te volgen en de rekening voor de kosten voor de jeugdzorg in Zoetermeer te versturen naar het kabinet voor compensatie;

20

Raad 11 november2024

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-27 ingediend door Zoetermeer Vooruat, D66, PvdA Maak Trafohuisjes mooier

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat:

. . .

er de komende tijd steeds meer transformatorhuisjes in de gemeente bij zullen komen; de meeste huisjes dezelfde uitstraling hebben; het een aanzet kan zijn voor de jeugd om dit te 'verfraaien';

overwegende dat: . de meeste huisjes standaard en saaizijn, meestalgroen en grijs; o veel huisjes op een eenvoudige manier er zonder al te veel kosten aantrekkelijker uit kunnen zien; verzoekt het college om: r in overleg te gaan met de netbeheerders om bij nieuwe transformatorhuisjes meer creativiteit te

. .

tonen; btj bestaande transformatorhuisjes die niet passen in het straatbeeld te kijken of er een eenvoudige verfraaiing kan worden aangebracht; voor het zomerreces van 2025 terugkoppeling te geven aan de raad;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-28 ingediend door Zoetermeer Vooruit, LHN Maatschappelijke inzet voor bijstandsgerechtigden waar betaald werk geen haalbaar doel is "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: o het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) stelt dat voor een derde van de bijstandsgerechtigden betaald werk geen haalbare optie is; . De Binnenbaan moeite heeft om deze groep aan werk te helpen; . er mogelijkheden zijn om deze groep in te zetten voor maatschappelijk nuttige taken, zoals vrijwil-

o

ligerswerk of dagbesteding ;

vrijwilligerswerk kan bijdragen aan het welzijn van bijstandsgerechtigden en hun maatschappelijke participatie;

ovenrvegende dat:

.

r

deze groep door vrijwilligerswerk een bijdrage kan leveren aan de maatschappij en tegelijkertijd een zinvolle dagbesteding kan hebben; het belangrijk is om:te ondezoeken hoe deze benadering in Zoetermeervormgegeven kan worden;

verzoekt het college om: . deze groep van bijstandsgerechtigden voor wie betaald werk geen haalbaar doel is in kaart te

. r .

brengen;

actief in gesprek te gaan met relevante partners en ervaringsdeskundigen om te verkennen hoe deze groep het beste geholpen kan worden en ingezet kan worden; te onderzoeken of er ruimte is voor een pilot, waarin een kleine groep bijstandsgerechtigden wordt ingezet voor maatschappelijke taken of dagbesteding; de raad voor 1 mei2025 te informeren over de bevindingen van het onderzoek en de haalbaarheid van een pilot;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bink voor uw eerste termijn. En daarmee zijn die moties ingediend. lk geef ze door aan de griffier. En ik stel voor dat wij even gaan pauzeren en dat doen wij tot 1 1 .1 0 uur.

lk schors de vergadering.

Raad 11 november2024

21

Schorsing De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, ik heropen de vergadering. Wtj gaan verder met de eerste termijn van de gemeenteraad en ik geef het woord aan de fractie van D66. Mevrouw Bakkers, gaat uw gang.

4. D66 Mevrouw Bakkers (D66): Ja, dank u welvoozitter. Tekorten, tekorten en nog eens tekorten. We hebben te maken met vele soorten tekorten. Tekorten in de jeugdzorg en die lopen hard op. Niet alleen in Zoetermeer, maar ook landelijk en zonder structurele steun van het rijk zullen de gevolgen voor Zoetermeer aanzienlijk zijn. We hebben te maken met een tekort aan ambtelijke capaciteit. Zo is de haalbaarheidsfase van de Denemarkenlaan, deelgebied 1, pas later in 2024 opgestart vanwege een tekort aan ambtelijke capaciteit. En dit is hier maar één voorbeeld van. Want hoe vaak is de oozaak van een vertraging het tekort aan ambtelijke capaciteit? En we hebben te maken met begrotingstekorten. ln 2025 is sprake van een begrotingstekort van ruim € 21 miljoen, waarvan bijna € 12 miljoen incidenteel en bijna € 10 miljoen structureel. En die tekorten lopen flink op, naar bijna € 40 miljoen structureel vanaf 2028. Voorzitter, dit zijn drie voorbeelden uit de programmabegroting die we vandaag bespreken. Die drie voorbeelden zijn niet mals. Het voelt eigenlijk ook een beetje raar om hier zo te staan, want het structureel begrotingssaldo inclusief het aanvullend dekkingsplan voor 2025 is nu nog positief. Het gepresenteerde tekort vanaf 2026 heeft nu nog geen directe gevolgen voor het oordeel van de provincie. Maar dat is natuurlijk allemaal stilte voor de storm.

Dat we voor grote uitdagingen staan is zowat de enige zekerheid die we in deze financieel onzekere tijd hebben. Voorzitter, voor de komende periode wil het college met de raad verder in gesprek over de inhoud en betekenis van die mogelijke keuzes tot besparen. Daar geeft het college vast al wat contouren voor. Hoe gaat dat er een beetje uitzien in dat proces? Welk vervolg krijgt het eerdere ovezicht van de bezuinigings- en dekkingsmogelijkheden, zoals deze al aan de raad zijn toegestuurd? Hoe ziet dus dat proces er verder uit? Het college wil de raad goed voorbereiden en meenemen in dit proces, schrijft het. Dat klinkt goed, maar D66 hoort graag meer over het'hoe'. Een vraag aan het college dus. ls het dan allemaal kommer en kwel voor vandaag? Zeker niet, want laat ik namens D66 vooral ook wat positiviteit inbrengen. En wel met een compliment. Een compliment aan de collega's hier in de raad. ln aanloop naar het debat van vandaag zijn er ruim vijftig moties met elkaar gedeeld. En ik kan u zeggen voorzitter, wat D66 betreft, ziften daar heel veel goede ideeën bij voor onze stad. Onze naam hebben we onder de meerderheid van die moties gezet omdat ze in Zoetermeer zorgen voor het verbeteren van participatietrajecten, impulsen voor kunst en cultuur, een gezondere, meer duuzame toekomst bevorderen en ook dienen om het leefgenot van jong en oud te verbeteren.

lk kijk vandaag dus ook zeer uit naar een raadsbrede samenwerking, zodat we aan het eind van de dag - want het wordt een lange dag - kunnen terugkijken op goede stappen met en voor Zoetermeer. Voorzitter, naast onze steun voor initiatieven van onze collega's komen we natuurlijk met onze eigen voorstellen die we al dan niet in gezamenlijkheid met andere partijen inbrengen. lk licht êr een aantal uit.

Allereerst een motie die een aantal zaken combineert; gezondheid, natuur en spoÉen. Een mooie combinatie, waar in onze drukke levens niet altijd ruimte voor is. We komen met een motie om dit toegankelijker te maken. Een motie voor een gemarkeerd stadsparcours met duidelijk aangegeven routes. Dat zou onze inwoners kunnen helpen om laagdrempelig buiten te gaan bewegen en sporten. Onze motie verzoekt het college om samen met inwoners en sportverenigingen mogelijke hardlooproutes in de stad te verkennen. Dat doen we samen met de PvdA. De voorzitter: Mevrouw Bakkers, ik zie twee interrupties, eerst de heer Haak en dan de heer Markes.

De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voozitter. Wij hebben natuurlijk die motie van u over die stadsparcours goed gelezen, maar is het niet zo dal die sportverenigingen dat zelf ook wel kunnen? Want dat doen ze nu toch ook al? De voorzifier: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, dank u wel voozitter, en een goede vraag. lk denk dat als we kijken naar

22

Raad 11 november2024

goede voorbeelden die er bijvoorbeeld in Rotterdam voor zijn - het is goed dat die sportverenigingen al

wat stappen zeften - hebben ze er daar een heel mooie app voor gemaakt. Dat initiatief is van de

gemeente in samenwerking met die partijen. Dus ik denk dat u de motie vooral niet moet lezen als iets dat in de plaats ervan komt, maar als iets dat eigenlijk een impuls zou moeten zijn, een versterking van die beweging. Het gaat eigenlijk natuurlijk allemaal om de vraag hoe we zorgen dat het zo makkelijk mogelijk voor de mensen wordt gemaakt. Alles wat daaraan kan bijdragen, daar dienen we initiatieven voor in. De voorzitter: Mijnheer Markes, gaat uw gang.

De heer Markes (Zó! Zoetermeer): Dank u welvoorzitter. 'Tekorten, tekorten, tekorten', zo begon mevrouw Bakkers net haar termijn. Een van die plekken waar we in Zoetermeer tekorten hebben, zijn de binnen- en buitensportlocaties in de stad. Het idee van, onder andere het college, is om in de lnvesteringsagenda Sport te kijken naar hoe we dat kunnen oplossen. Wat denkt D66 van het idee om dat eens even af te wachten? Laat die ambtenaren dat even afmaken en het uitwerken als het ook door de raad is geweest, om vervolgens over te gaan op alle andere ideeën die er mogelijk zijn vanuit de raad. Wat denkt u daarvan? De voorzitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Ja voorzitter, ergens begrijp ik wel wat de heer Markes zegt, wij kijken er alleen ietsje anders naar. Want wij kijken er niet lineair naar, van 'als dit, dan dat'. Wij denken dat eigenlijk alle initiatieven die nu al kunnen bijdragen en kunnen helpen om dat sporten en bewegen allemaal makkelijker en toegankelijker te maken, juist als er goede voorbeelden zijn in de ons omringende gemeenten... Dan zou ik bijna zeggen 'u kunt ons moeilijk een proactieve houding venrijten'. Dus ik nodig u vooral uit om te kijken 'als we er nu een beetje anders naar kijken, hoe kunnen we dat dan samen laten vallen zodat we eigenlijk eerder voor een stroomversnelling zorgen dan dat we er een volgordelijkheid der dingen inbrengen?' De voozitter: De heer Markes.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Dank u wel, voorzitter. Die uitnodiging ga ik graag met u aan. Maar

in het geval dat dat niet zou lukken en we echt met onze beperkte capaciteit keuzes zullen moeten maken, waar zou D66 dan de prioriteit leggen, bij die lnvesteringsagenda Sport of bij het stadsparcours? De voozitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Voorzitter, ik snap wat de heer Markes probeert. De dag is nog lang. Laten we kijken hoe het college hiernaar kijkt, het college gaat natuurlijk ook nog reageren. En ik begrijp heel goed dat we dat in gezamenlijkheid moeten doen. Zoals ik zeg, er zijn voldoende schorsingen. Laten we dan elkaar ook nog even opzoeken. Maar volgens mij zetten onze beider partijen zich vol in voor het sporten. Dus dat is al een mooie verbintenis in dezen, om het zo te zeggen. De voorzitter: lk ga eerst naar de heer Doncker en dan mevrouw SandifoÉ.

De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzitter. lk vind het op zich een sympathiek initiatief. Alleen ben ik zo bang dat het concurreert met de sportverenigingen. Want we hebben natuurlijk

al een aantal verenigingen - we hebben een atletiekvereniging, we hebben de Road Runners Zoetermeer, we hebben de wandelverenigingen - die heel erg op zoek zrln naar nieuwe leden. lk ben een

beetje bang dat het initiatief ten koste gaat van het ledenaantal van de sportverenigingen. Dus daar zit onder andere mijn huivering. De voorzitter: Mevrouw Bakkers Mevrouw Bakkers (D66): Dank u wel voorzitter. Daar hebben we natuurlijk van tevoren ook over nagedacht. Want u kunt zeggen 'concurreert dat dan niet?' Je zou er ook weer anders naar kunnen kijken, zo dat juist doordat mensen het bijvoorbeeld makkelijk wordt gemaakt om die eerste stap te zetten naar dat sporten en bewegen, ze daarnajuist lid worden van zo'n sportvereniging. Dus het is allemaal niet zo binair of zwart-wit. We zien het vooral ook als iets dat verder kan uitnodigen. Dus die die angst zou ik vooralwillen omzetten naar iets positiefs.

Raad 11 november2024

23

De voorzifter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, dank u wel voorzitter. lk kan mooi aansluiten op de vraag van de heer Doncker. Want het parcours en dingen die de verenigingen die we hebben al uitzetten, bestaan natuurlijk al. Die kennen alle mooie routes. Dan heb je nog de andere groep die de stap naar zo'n vereniging misschien nog niet heeft gezet. En die kiest dan misschien vooral voor het hardlopen of het wandelen vanaf de voordeur, omdat dat zo fijn is. Daar zal die route, denk ik, zelden staÉen. Dus mijn vraag is: heeft mevrouw Bakkers een beeld ervan of de inwoners hierop ziften te wachten, of die hier echt behoefte aan hebben? De voorzitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, er zit heel veel in wat mevrouw Sandifort zegt. lk haal er een aantal dingen uit. Wij stellen ook voor om dat met verschillende partijen samen te gaan doen. Als je kfkt naar dat Rotterdamse voorbeeld, nogmaals, is dat echt superleuk. lk zou u echt allen willen uitnodigen om daarnaar te kijken, want daar zie je dat die Rotterdammers zelf ook dat parcours uitstippelen. Dus dat betrekt juist die Zoetermeerder, want wie kent de stad beter dan jryzelf? Dus ik zie daar eigenlijk heel veel kruisbestuiving mogelijk. lk zie dat allemaal niet zo heel erg als concurrentie. Sterker nog, als je ernaar kijkt dat er misschien mensen zullen zijn die dan geen lid worden van zo'n sportvereniging, hebben we er in ieder geval als stad voor gezorgd dat die mensen van de bank naar buiten zijn gegaan. lk denk dat dat alleen al een mooie beweging is, om in de passende woordkeuzes te blijven. De voorzitter: Akkoord. lk stel voor dat u verdergaat. Mevrouw Bakkers, gaat u verder.

Mevrouw Bakkers (D66): Voozitter, we zetten het parcours voort naar participatie. Wat D66 betreft, kan en moet de participatie in onze stad een stuk beter geregeld worden. Daar dient zich een mooie kans voor aan want per 1 januari2O2S gaal de Wet versterking participatie op decentraal niveau in. De gemeente moet daar een nieuwe paÉicipatieverordening voor opstellen, waarin naar voren komt hoe Zoetermeer burgerparticipatie wilvormgeven en verbeteren. Daar heeft D66 wel een idee bij: een Zoetermeerse burgerbeg roting. Wat houdt dat precies in? Bij een burgerbegroting verdelen inwoners een bepaald bedrag over de voor hun belangrijkste thema's, mogen inwoners zelf initiatieven indienen met betrekking tot die thema's en mogen ze zelÍ stemmen welke initiatieven uitgevoerd moeten worden. De voorzitter: Mevrouw Bakkers, dat roept al een interruptie of vraag op van de heer Haak. Gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voozitter. Op zichzelf is het natuurlijk heel mooi, maar om inwoners te laten meepraten hebben we natuurlijk al iets. We hebben namelijk een gemeenteraad die wordt gekozen door de bewoners en die neemt uiteindelijk de beslissingen. Dus ik zie de toegevoegde waarde van deze motie niet zozeet, wat denkt u daar zelf over? De voorzitter: Mevrouw Bakkers

Mevrouw Bakkerc (D66): We hebben er een beetje over nagedacht, voozitter, kan ik u vertellen. lk moet u zeggen dat we in de gedachtevorming in onze fractie daar natuurlijk ook over nagedacht hebben. Want je kunt heel snel stellen la, maar dan komt er nog een gemeenteraad bij, die hebben we al'. Het gaat juist om een deel daarvan. Uiteindelijk behoudt de gemeenteraad gewoon de rechten die hij heeft en waartoe hij verkozen is, maarjuist om mensen mee te nemen, zogezegd, om mensen ideeën te laten ontwikkelen, is dat aanvullend. En dat betekent echt niet dat dat we er nog eens een set van 39 plus allerleicommissieleden bij krijgen, maar juist een aanvullend iets creëren. De voorzitter: Mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Ja, dank u wel voozitter. Maar we hebben toch al participatie binnen deze stad? Bewoners kunnen al meepraten over een groot aantal dingen. Dus nogmaals, ik zie niet de toegevoegde waarde. De voorzitter: Mevrouw Bakkers

24

Raad 11 november2024

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, ik weet ook niet of ik u ga overtuigen vandaag. Maar goed, de dag is nog lang. Het punt is vooral dat wij er op een andere manier naar kijken. Dus wij zeggen van 'als je die participatie wilt vergroten, zien we in het land, bijvoorbeeld in Maastricht, dat ze daar de stap hebben gezet naar zo'n burgerbegroting'. En wij vinden dat een goed middel om naar te kijken. Dus wij zeggen 'start nou eens eên pilot op'. Dat zegt deze motie. We denken dat dat bij kan dragen aan meer met je stad bezig zijn, dat het de betrokkenheid kan vergroten. Dat is wel iets waar wij als D66 groot voorstander van zijn. De voorzitter: lk ga naar mevrouw Sandifort. En ik zag mevrouw Kraneveldt ook.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja dank u wel voozifter. lk sluit me bij de heer Haak aan. lk voel me ook echt inwoner van Zoetermeer. Dus wat dat betreft, is dit volgens mij ook uiteindelijk een burgerbegroting van alle inwoners hier in Zoetermeer. lk hoor mevrouw Bakkers net zeggen 'dat is dan een aanvulling daarop'. Ze kunnen dan aanvullingen doen. Ja, met welk geld? Het is zo ontzettend lastig, voor ons al, om het verschil te maken binnen alles wat al vaststaat. Zeker ook in personele kosten. Het zijn toch vaak vaste contracten, dus het is ontzettend lastig om daar nog het verschil in te maken met kleinere moties, of soms door het oormerken van

een beetje geld, of door iets incidenteels te doen. Dus met welk geld gaan die inwoners dan, zeker richting het ravijn, aanvullende voorctellen doen? De voorzitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Misschien moet ik dan even wat rechtzetten. Dank dus voor de gelegenheid om hier nog even wat verder op in te gaan. Want het is dus niet zo dat wij voorstellen 'weet je wat? We halen een gemeenteraad 2.0 erbij en die gaan dan even onze taken invullen'. lkzou haastwillen zeggen, au contraire. Je ziet bijvoorbeeld in Maastricht dat ze over een deelvan het geld gaan. Volgens mij was er een voorbeeld waarin er bijvoorbeeld een bedrag van een paar ton of een miljoen wordt genoemd.

Dat gaat over een aantal thema's. Dat verdeelje. En zo zotg je ervoor dat ook de ideeën die daar leven... Want ik ben het hartstikke met u eens, we zijn hier met zijn allen Zoetermeerders en het is een mooie en schone taak om die keuzes te maken. Wijzien eigenlijk alleen maar positieve dingen als wij ervoor zorgen dat we nog meer inwoners de gelegenheid geven om over een beperkt deel van die begroting hun stem nog wat duidelijker te laten horen. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u welvoorzitter. Twee korte vervolgvragen. Nogmaals, met welk geld? Want waar komen die paar ton of dat miljoen dan vandaan? We moeten er straks waarschijnlijk al een hele hoop gaan zoeken en dan moeten we nog wat extra aan ruimte zoeken, zodat we dat daarna carte blanche aan inwoners kunnen meegeven. En dan is de tweede vraag ook: hoeveel van die paar ton of dat miljoen gaat dan naar die burgerbegroting zelf? We hebben ook gezien wat het burgerberaad afual kost, dus hoeveel kosten zitten er dan ook nog aan als je dit zou inrichten? De voorzitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, terecht vraagt mevrouw Sandifort naar een aantal uitvoeringspunten, om het zo te zeggen. Je kunt ook kijken welk deel van de bestaande begroting je zou kunnen bestemmen om daar de inwoners over te laten stemmen en initiatieven voor in te laten dienen. Dus ja, we kijken er misschien net even anders naar. Maar we vragen ook om een pilot. We vragen om een en ander door het college uit te laten zoeken. En wij kijken êrnaar vanuit het perspectief dat het goed zou zijn om nog meer inwoners mee te laten beslissen en een stukje ook aan hen te gunnen, zogezegd. De voozitter: lk zie nog een aantal handen en die ga ik zeker het woord nog even geven, maar ik wil ook straks langzamerhand afronden want dan kan mevrouw Bakkers ook weer naar een ander onderwerp dat misschien ook nog veel vragen oproept. Eerst mijnheer Boerboom. lk zag ook nog mijnheer Van den Boomgaard en mijnheer Weekenstroo, die wil ik nog het woord geven en dan stel ik voor verder te gaan. Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voorzitter. Kijk, ook wij zijn altijd enthousiast om

Raad 't 1 november 2024

25

burgers te betrekken, maar we hebben wel onze twijfels of dit het middel is. lk bedoel maar, inwoners kunnen via initiatiefuoorstellen, of hoe heet dat, via burgerinitiatieven al een bijdrage leveren met ideeën die ze hebben. We hebben in het verleden ook wel eens een motiemarkt met inwoners aan de voorkant van een begroting gedaan. Dus ik twijfel of dit de oplossing zal zijn waar we naar op zoek zijn. lk ben benieuwd hoe u daartegen aankijkt met de andere middelen die bestaan. Anderzijds is ook mijn vraag - mevrouw Sandifort haalde dat ook al aan - of het het dan waard is om daar zoveel ambtelijke capaciteit voor vrij te maken, ten opzichte van wat het oplevert. De voorzitter: Mevrouw Bakkers?

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, daar kan ik natuurlijk alleen maar volmondig Ja' op antwoorden, want anders hadden we de motie niet gemaakt. Maar ik hoor ook wel wat twijfel. lk denk dat we daar in gezamenlijkheid naar moeten kijken. We hopen u toch ervan te kunnen overtuigen dat dit iets aanvullends kan zijn. Nogmaals, de motie vraagt om een en ander uit te zoeken, om een pilot op te tuigen. En wij kijken er dan misschien iets positiever naar en wat meer vanuit de gedachte dat het een kans kan zijn dan vanuit het idee dat het een belemmering zalvormen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Boomgaard, gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u voorzitter. Het is altijd goed om positief naar dingen te kijken natuurlijk, maar ook wel om realistisch te blijven. En over realisme gesproken, het bleek dat na het voorjaarsdebat de oppositie met name erg ontevreden was over hoe er met de moties werd omgegaan, juist vanwege bezuinigingen die moesten plaatsvinden. Er was weinig structureel geld dat we konden uitgeven. En nu gaan we zelfs,,. Dus het potje van de raad voldoet dan niet meer. En nu wilt u eigenlijk ook een soort potje voor de burger creëren. Dat lijkt me inderdaad bijzonder verkeerd. Omdat je dan niet voldoet aan de expectations, dus de venarachtingen van de burger, denk ik.

lk denk dat de burger veel meer gebaat is bij invloed of inspraak, hetzij via raadsleden, om over echt inhoudelijke zaken hun zegje te doen. Dus over wat hen raakt, waar ze vinden dat het geld verkeerd wordt besteed door het college. Dus mijn vraag is: is er niet een veel intensievere aanpak nodig dan alleen maar een potje voor de burger? Want we zien dus dat de potjes nu al niet voldoen. De voorzitter: Mevrouw Bakkers

Mevrouw Bakkers (D66): lk moet een beetje nadenken over wat precies de vraag is; moeten we niet meer doen aan participatie met de Zoetermeerse inwoners? De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Nee, mijn vraag was: moeten we niet veel intensiever als raad op zoek naar wat een echte toegevoegde waarde is voor onze inwoners in Zoetermeer, in plaats van een potje voor de burger. De voozitter: Mevrouw Bakkers

Mevrouw Bakkers (D66): Nou voorzitter, daar kan ik op zeggen dat zo'n burgerbegroting naast het voorstel van de heer Van den Boomgaard zeker kan bestaan. Dus het een sluit het ander niet uit. lk denk dat al deze mensen, die hier in deze raad zitten hun stinkende best doen om alles op te halen wat bij de bewoners leeft, speelt enzovoort en om dat terug te brengen naar het stadhuis en daar weer voorstellen op te doen. Dus ik hoor geen gekke gedachte, laat ik het zo zeggen. De voozitter: lk ga nog naar de heer Weekenstroo als laatste, gaat uw gang.

De heer Weekenstroo (CDA): Dank voorzifter. Zoals de heer Boerboom ook al aangaf, hebben we meerdere middelen voor inwoners om te participeren en deelte nemen. lk lees ook hoe het in Maastricht geregeld is en dat klinkt heel erg als het 'Right to Challenge', de mogelijkheid om het college, of de raad, of de gemeente te bekritiseren op het mogelijk beter kunnen doen, naar eigen inzicht van hoe het openbaar groen op andere manieren beter ingericht kan worden. lk ben benieuwd hoe D66 het Right to Challenge ziet in verhouding tot deze burgerbegroting. De voorzitter: Mevrouw Bakkers

26

Raad 11 november2O24

Mevrouw Bakkers (D66): U gaf zelf net al aan, met het woord 'bekritiseren', om het zo te zeggen. Als je kijkt naar die burgerbegroting, dan zijn dat ook zaken die gewoon bij de mensen spelen, initiatieven die opkomen. Eigenlijk moet je dat vooral zien als heel goede ideeën. Dus we doen hier net alsof het een het ander uitsluit. Maar daar kijken wij echt anders naar. De voozitter: Mijnheer Weekenstroo.

De heer Weekenstroo (CDA): Het is niet per se bekritiseren, maar het is ook kritisch kijken naar hoe de gemeente iets uitvoert. Als je denkt als inwoner zelf iets beter te kunnen doen, kan je met het Right to Challenge de gemeente 'challengen'. Deze burgerbegroting is zo dat je initiatieven indient om ook iets beter te doen dan de gemeente het doet, omdat je denkt dat het met jouw initiatief beter gaat. Dus nogmaals mijn vraag: waarin verschilt dit voorstel dat u nu presenteert, mevrouw Bakkers, van het Right to Challenge? De voorzitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): lk denk dat als u kijkt naar wat... U heeft gekeken naar wat er in Maastricht gebeurt. Daar wordt dan een bepaald bedrag eigenlijk al meteen gereserveerd daarvoor. Dat is al een verschil. lk denk aan de initiatieven die van onderop kunnen komen. Er kan gestemd worden over stukjes van de bestemming van de financiën. Dus eigenlijk allemaal zaken waar wij een goed voorstel in zien om de participatie van de inwoners te vergroten. De voorzitter: Oké. lk stel voor, want ik denk dat dit voldoende besproken is, dat u verdergaat met de rest van uw betoog. Gaat uw gang.

Mevrouw Bakkers (D66): Dank u wel voorzitter. Een ander initiatief. lk ga even naar de steden om ons heen. Amstelveen, Amsterdam, Noordwijk, Bevennrijk, Haarlem, Rotterdam en Leeuwarden. Wat hebben die gemeen? Daar zorgen ze er al voor dat er geen blikjes en flesjes in normale afualbakken terechtkomen en dat er minder rommel op straat komt en dat mensen met een kleine beurs makkelijker bij de statiegeldverpakkingen kunnen om vervolgens in te leveren bij een inleverpunt. De statiegeldbak is bedacht door twee jonge kunstenaars en met behulp van Statiegeld Nederland komt de statiegeldbak op steeds meer plekken in Nederland te staan, en dat volledig gratis! Wat D66 betreft, zien we ze dan ook graag dat initiatief landen in Zoetermeer. Onze inwoners kunnen dan hun lege blikjes en flesjes inleveren bijeen van de nieuwe gele statiegeldbakken. De voorzitter: Dat levert vragen op. lk ga eerst naar mijnheer Van der Perk.

De heer Van der Perk (Zó! Zoetermeer): Dank u wel voozitter. D66 stelt voor om een pilot met statiegeldbakken te starten. Gezien het gegeven dat doneerringen eerder weinig effect hadden, waarom denkt mevrouw Bakkers dat dat wel effectief zou zijn? De voorzitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Nou, we zien het om ons heen, zou ik bijna zeggen. Dus waar die doneerringen niet zo niet zo effectief blijken, zien we dit steeds meer. Om een beetje in het seizoen te blijven, die bakken poppen als paddenstoelen uit de grond en we horen om ons heen daarover positíeve verhalen. De voozitter: De heer Van der Perk.

De heer Van der Perk (Zól Zoetermeer): Daarnaast blijft de normale vuilnisbak nog wel bestaan, dus volgens mij voorkomen we met deze bak niet dat mensen nog steeds in de normale vuilnisbak graaien. Hoe ziet mevrouw Bakkers dat? De voozitter: Mevrouw Bakkers?

Mevrouw Bakkers (D66): Er staat natuurlijk geen boete op het blikje doneren in de vuilnisbak. Dat is misschien maar goed ook, want dan hebben we minder rommel op straat. Maar als je dan kijkt naar het verschil tussen die twee bakken. Het doet mij echt pijn aan mijn hart als ik mensen die blikjes uit die prullenbakken zie vissen. Als je dan kijkt naar het grote voordeel van die statiegeldbakken die we om

Raad 11 november2024

27

ons heen zien, vind ik het echt een supertof initiatief. Dankzij onze commissie- en fractieleden landt dat hier in zo'n motie. Als we er alleen al voor kunnen zorgen dat die mensen met een kleine beurs, die dus mede afhankelijk zijn van het vissen van die flesjes en blikjes uit de prullenbakken, dat niet meer hoeven te doen of minder hoeven te doen, zou dat alleen al een grote stap vooruraarts zijn. Dus ik zou u willen oproepen om vooral voor die motie te stemmen. De voorzitter: lk ga naar mijnheer Van Rumpt en mijnheer Haak en ik wil mevrouw Bakkers ook verzoeken iets korter te reageren op de interruptie.

De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, dank u wel. Naast het feit dat wij ook niet inzien waarom dit wel zou werken en niet doneerring niet, want die staan ook vaak leeg dus het is geen capaciteitsprobleem, denk ik, zoals in de motie gesteld wordt, vroeg me even het volgende af. U gaf in uw spreektekst ook aan dat dat dan samen met Statiegeld Nederland vaak wordt bekostigd. ln uw motie zegt u dan heel erg vrijblijvend 'te informeren'. Er staat in diezelfde motie ook dat er voor € 130 miljoen aan statiegeld blijft liggen. Dus volgens mij kunnen we dat wel dwingender noteren, dat we dat doen op het moment dat Statiegeld Nederland dat betaalt, en zouden we dat niet zo vrij moeten laten 'we gaan even informeren'. De voorzitter: Mevrouw Bakkers. Mevrouw Bakkers (D66): lk hoor eigenlijk alleen maar een goede suggestie om de motie ietsje te wijzigen. Mag ik daarmee concluderen dat we ook uw naam er dan onder kunnen zetten? De voorzitter: Mijnheer Van Rumpt, gaat uw gang, maar dat mag u straks in de schorsing wat mij betreft

aangeven en dan zien we het vanzelf. lk zag de heer Haak ook nog en mevrouw Bink. De heer Haak. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voorzitter. U noemde dat gratis. Dat is natuurlijk nooit verkeerd. Maar

wat ik nog niet begrijp, is het volgende. We hebben dadelijk drie heel grote supermarkten hier in het Stadshart. Waarom moet er dan nog een bak bijkomen? De voorzitter: Mevrouw Bakkers. O, ja, ik kijk even naar... Nu ben ik in venrarring, is dat een andere motie, mevrouw Bakkers, die mijnheer Haak aanhaalt? Mevrouw Bakkers (D66):We hebben twee moties, dus misschien moeten we die even scheiden De voozitter: Maar die is nog niet ingediend.

Mevrouw Bakkers (D66): Zezijn allemaalnog niet ingediend De voozitter: Dat komt straks, mijnheer Haak. Mevrouw Bink had nog een interruptie, gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voorzitter, dank u wel. lk wil nog even naar de Aan de bak met de statiegeldbak, waar we het nu over hebben. Die bakken zijn vrij klein. Bent u niet bang dat al die andere flesjes die er niet meer in kunnen, op de grond terechtkomen en dat weer voor overlast gaat

zorgen? De voozitter: Mevrouw Bakkers

Mevrouw Bakkers (D66): Dat is misschien een beetje omgekeerde wereld; meer bakken zorgen voor meer overlast? Dan moeten we of die bakken groter maken of meer bakken hebben, of minder afual. Misschien moeten we met dat laatste beginnen. De voorzitter: Mevrouw Bink nog? Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voozitter, ik zal het nog proberen uit te leggen. Mensen komen langs met een tas vol met statiegeldflesjes en die willen die in die bak doen. Het kan daar niet allemaal in want die bak is klein. Die mensen gaan dat echt niet mee naar huis nemen. Die laten dat waarschijnlijk daar achter en dat gaat volgens mij voor overlast zorgen. De voorzitter: Mevrouw Bakkers.

28

Raad 11 november2024

Mevrouw Bakkers (D66): Kijk, er zijn ook mensen die, omdat ze weten dat er mensen zijn die in die bakken graaien en eigenlijk op zoek zijn naar extra inkomsten, zelf al die flesjes en blikjes in een tasje stoppen en dat eigenlijk willen doneren op een manier. Dus dat is denk ik één. Dat zijn, denk ik, over het algemeen niet de mensen die dan zeggen 'dan sodemieter ik het daar maar neer en dan is klaar'. Dan moeten we volgens mij misschien kijken naar de maat van die bakken. Die kunstenaars hebben dit initiatief ontplooid. Superleuk. ln heel veel gemeenten wordt dat omarmd en krijgt dat een plekje. lk denk dat je om dat te voorkomen, dus weer andere stapjes moet zetten. Maar het begint natuurlijk allemaal met stap één, om een beetje medemenselijker met de blikjes en flesjes en de mensen die die vervolgens retourneren voor statiegeld, om te gaan. Dat is wat de motie beoogt. Om dat te doen, hebben we ook uw steun nodig. Dus zodoende. De voorzitter: De heer Doncker nog.

De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. lk zie uit naar de aanpassing van de motie, want ik vond dat de heer Van Rumpt een goede suggestie heeft gedaan. lk denk dat dat op onze steun zou kunnen rekenen, als het inderdaad een gratis pilot wordt en inderdaad de bijdrage aan de kosten niet door de gemeente wordt geleverd. Want op zich vind ik het initiatief sympathiek. Dank u wel. De vootzitter: Dank u wel. Mevrouw Bakkers, een uitdaging voor u. Gaat u verder met uw betoog. Mevrouw Bakkers (D66): Staat u mij toe nog heel even kort te reageren, want het is natuurlijk hartstikke leuk dat er steun wordt vergaard, zo gedurende het debat. lk zag ook al instemmend geknik van de heer Aptroot. Misschien niet omdat ik in dit geval het voorbeeld van Rotterdam noemde, maar toch maar even. Voorzitter. lk ga door en ik probeer het wat koÉer te houden. Van recycling naar vergroening. Deze zomer konden Zoetermeerse inwoners, bedrijven, scholen en verenigingen een gratis boom aanvragen. D66, maar ook het college, ziet graag meer bomen in onze stad. Een boom geefi schaduw en vermindert de hittestress en ze breken ook de wind. Onder aanvoering van collega Zamani zijn de tegels in de tuin vervangen voor êen boom. Dat initiatief, een gratis boom voor iedere inwoner, bleek onwijs populair. Ruim 2000 inwoners vroegen een boom aan bij de gemeente.

We willen iedere Zoetermeerder die wil, de kans geven om mee te vergroenen en daarom willen we de actie nogmaals doen. En om dat allemaal in goede banen te leiden, vragen we het college om met een plan van aanpak te komen. Voorzitter, ik rond bijna af, maar niet voordat... De voorzitter: Mevrouw Bakkers, een interruptie van mevrouw Brouwer, gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Misschien wil mevrouw Bakkers ook nog even ingaan op hoe kamerplanten bijdragen aan voorkomen van hittestress en het breken van de wind en zo. De voorzitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Daar kan ik een paar dingen over zeggen. Heel veel, maar de voozitter houdt me een beetje kort. Terecht overigens, terecht. Kamerplanten zijn uit die motie, dus daar heeft die geen betrekking meer op. Dus als dat ervoor kan zorgen dat de motie ook op uw steun kan rekenen, heel graag. Dan houd ik mijn betoog over kamerplanten een andere keer.

De voorzitter: lk zag mevrouw Brouwer, is dat voldoende? Ja. lk zag de heer Haak ook zijn vinger opsteken. Wilt u nog een...? Nee? O, mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Even kort voozitter. Volgens mij staat er in een van de ovenregingen nog iets over mensen zonder tuin die u ter wille wilt zijn. ls die er al uit? Oké, dan is mijn vraag... Nee, maar er stond dus eerst iets in voor mensen zonder tuin, maar vervolgens stond er in het dictum niets meer voor deze mensen. Dus ik dacht 'daar moet u even naar kijken', maar dat heeft u blijkbaar al gedaan. Prima. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat.

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, het balkonbetoog komt ook te vervallen

Raad 11 november2024

29

Voorzitter, dan onze motie voor het recht op een fout. Het kabinet op dit moment bezig is met het formuleren van het 'recht op vergissen'. Voordat het zover is, gaat er flink wat tijd overheen. Wat D66 betreft, zijn we daarom proactief bezig om alvast een meer menselijke maat te hanteren. We vragen het college daarom, samen met de WD, Groenlinks, PvdA en SP het instellen van het 'recht op het herstellen van een fout'alvast te ondezoeken. De voorzitter: lk zie een interruptie van mevrouw Bink, gaat uw gang

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voozitter, dank u wel. lk verbaas me over de haast van D66. Begin 2025, dat is al bijna, wordt het aan de Tweede Kamer aangeboden. Waarom wilt u dat nu al gaan doen en wat is de meenraarde daarvan? De voozitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Om met dat laatste te beginnen, de meenr/aarde van die hele motie is eigenlijk dat we vooral niet de menselijke maat uit het uit het oog moeten verliezen. We weten ook dat landelijke wet- en regelgeving vaak wat langer op zich laat wachten. Wij denken dat het goed is om dat proces alvast wat naar voren te trekken, juist omdat het zo van belang is dat die menselijke maat weer wordt teruggevonden. Het recht op een fout, het zegt het natuurlijk zelf al. De voorzitter: Mevrouw Brouwer, gaat uw gang

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk wil graag weten of mevrouw Bakkers dan aanwijzingen heeft dat de menselijke maat hier in Zoetermeer uit het oog is verloren, waardoor we zo'n haast zouden moeten maken met het hier vast uitvoeren van het idee van een ander. De voorzitter: Mevrouw Bakkers

Mevrouw Bakkerc (D66): Als ik in zou gaan op casui'stiek, lijkt me dat geen goed idee. Maar ik denk dat de strekking van de motie... lk had eigenlijk gehoopt dat het uw partij heel erg zou aanspreken, om juist te kijken vanuit het idee 'oké, een fout, iedereen maakt wel eens een fout' en om dat recht op vergissen, zoals die motie beoogt, wat naar voren te trekken. Wij denken dat dat kansen biedt. De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja, ik reageerde niet op de goede inhoud van de motie, maar op waarom we dat nu alvast zouden doen met elkaar, tenruijl er in het land al door andere partijen aan gewerkt wordt en dat ook binnenkort komt. De voorzitter: Mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Het loopt daar eigenlijk inderdaad op vooruit. Het is heel frjn dat er landelijk actie op wordt genomen. Wij denken dat we daar een proactieve houding tegenover kunnen aannemen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, ik zou dan toch even ter verdediging van mevrouw Bakkers willen zeggen dat bijvoorbeeld de vrijstelling van giften in de bijstand die we ooit hebben gesteld op € í.200,00 en later hebben verhoogd naar€ 1.800,00 volgens mij wettelijk ook nog steeds niet geregeld is. Sommige wetten worden uitgesteld. Toen hebben we met elkaar besloten, volgens mij ook met uw hulp, dat het gewoon een goed idee was en dat het mensen rust biedt. Dus dit zou misschien mensen ook rust bieden en het een mooi signaal zijn voor de mensen in de bijstand, dat ze niet bang hoeven te zijn dat er bij ieder foutje wellicht iets gebeurt. De voorzitter: lk zie verder geen reacties. Gaat u verder, mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Dank voor de aanvulling. Voozitter, in dit laatste grote debat voor de besparingskeuzes op tafel komen, wil D66 gaan voor eên groene, schone stad. Een stad waarin iedereen kan meepraten en meebeslissen. Een stad waarin iedereen die een thuis zoekt, kan wonen. Dat is ons Zoetermeer, voor de toekomst. Daar wil ik het bij

30

Raad 11 november2024

laten voor de eerste termijn

Motie nr. 2411-29 ingediend door D66, GroenLinks, Natuurlijke schatten voor een groen thuis!

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: de gratis bomen-actie naar aanleiding van de motie 'Natuurlijke Schatten voor een Groen Zoetermeer'een onverdeeld succes is gebleken;

o

ovenaregende dat:

r

.

veel inwoners graag hadden meegedaan aan de gratis bomen-actie maar om verschillende redenen hiertoe niet in de gelegenheid waren; voor de verdere vergroening van Zoetermeer het belangrijk is dat onze inwoners worden gestimuleerd en geholpen;

veaoekt het college:

r

r . .

inwoners van Zoetermeer met een tuin te faciliteren door kosteloos een boom ter beschikking te stellen; de nodige informatie en richtlijnen over onderhoud en vezorging te verstrekken; samen te werken met natuurorganisaties en lokale tuincentra;

voor 1 juni 2025 te komen met een uitgewerkt plan van aanpak, inclusief dekkingsvoorstel ter waarde van € 90.000,00;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-30 ingediend door D66, GroenLinks, PvdA Cash je fles in het centrum! "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: zwerfafual een groot probleem blijft dat vraagt om effectieve oplossingen, vooral in drukke gebieden zoals het centrum van Zoetermeer; een statiegeldautomaat waar mensen direct geld krijgen bij het inleveren van hun flessen, een sterke stimulans biedt voor inwoners en bezoekers om hun lege flessen in te leveren; recycling en afualscheiding steeds belangrijker worden voor een duuzame toekomst en een schoner straatbeeld;

. .

o

overuregende dat: het plaatsen van een statiegeldautomaat in het centrum van Zoetermeer bijdraagt aan een schonere omgeving en het bewustzijn rondom recycling vergroot; Statiegeld Nederland in eerdere projecten ondersteuning heeft geboden in het financieren en faciliteren van dergelijke automaten;

o r

r

andere gemeenten positieve ervaringen hebben met statiegeldautomaten, die hebben geleid tot vermindering van zwerfafual en een grotere betrokkenheid van het publiek bij afualscheiding;

vezoekt het college:

.

r

om de mogelijkheid te ondezoeken voor het plaatsen van statiegeldautomaten op centrale locaties in Zoetermeer; in overleg te treden met Statiegeld Nederland voor financiële ondersteuning of facilitering van de automaat om deze haalbaar te maken;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-Sl ingediend door D66, GroenLinks, PvdA, SP Richtlijnen voor gebruik van Al-applicaties (zoals ChatGPT) binnen de gemeente Zoetermeer "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024;

Raad 11november2O24

31

constaterende dat: . digitale hulpmiddelen zoals ChatGPT, BARD, DALL-E, MidJourney en andere Al-gebaseerde toepassingen steeds vaker worden ingezet door ambtenaren van verschillende gemeenten voor taken als het schrijven van e-mails, verbeteren van spelfouten en creatieve ondersteuning; . deze technologieën het potentieel bieden om de efficiëntie en effectiviteit van de gemeentelijke dienstverlening in Zoetermeer te verbeteren, mits ze op een verantwoorde en veilige manier worden ingezet; . er momenteel binnen de gemeente Zoetermeer geen specifieke richtlijnen of beleid bestaan met betrekking tot het gebruik van Al-toepassingen door gemeenteambtenaren; overuegende dat:

r r

het ontbreken van duidelijke richtlijnen kan leiden tot onzekerheid rond privacy, dataveiligheid en ethische vraagstukken met betrekking tot het gebruik van Al, wat vraagt om een helder en verantwoordelijk beleid; het essentieel is om ambtenaren voldoende training en informatie te bieden over de mogelijkheden, beperkingen en risico's van het gebruik van Al-tools;

verzoekt het college: r duidelijke richtlijnen of een beleidskader te ontwikkelen voor het gebruik van generatieve Al-toepassingen, zoals ChatGPT, door gemeenteambtenaren, met aandacht voor privacy, data-integriteit, ethische ovennregingen en transparantie over het gebruik van Al richting burgers; r trainingen op te zetten voor ambtenaren om hen te informeren over het verantwoord en effectief inzetten van Al-technologieën, inclusief de voordelen en mogelijke risico's; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-32 ingediend door D66, Groenlinks, PvdA, SP, WD, CDA Recht op een fout "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024;

constaterende dat: . fouten maken menselijk is; . voor veel mensen de regelgeving en bijbehorende administratieve verplichtingen van overheden zoals de gemeente soms zeer complex zijn; r het maken van soms kleine (administratieve) fouten grote (financiële) gevolgen kan hebben voor

r

inwoners; het kabinet op dit moment bezig is met het formuleren van een 'Recht op vergissen', maar dat de realisatie hiervan nog wel even op zich zal laten wachten;

ovenrvegende dat: een overheid die opereert op basis van vertrouwen een prettigere overheid is voor haar burgers; : DááSt dit uitgangspunt van veÉrouwen ook het evenwicht met fraudebestrijding niet uit het oog verloren moet raken; , verschillende rapporten naar aanleiding van de strenge omgang van de overheid met fouten van burgers aanbevelen om een meer menselijke maat te hanteren; het vooruitlopen op de wetswijziging van de rijksoverheid belangrijke voordelen oplevert omdat hierdoor al eerder ervaring opgedaan kan worden met dit recht en inwoners al eerder met een meer menselijke maat te maken krijgen;

. r r r

vezoekt het college:

r .

het instellen van het'recht op het herstellen van een fout' te ondezoeken; daarbrj tevens mee te nemen hoe dit recht effectief met de Zoetermeerse inwoners gecommuniceerd kan worden, bijvoorbeeld met een informatiecampagne of een (fysiek) loket;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-33 ingediend door D66

32

Raad 11 november2024

Zoetermeerse Burgerbegroting "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat:

r .

de Wet versterking participatie op decentraal niveau op 1 januari 2025 in werking treedt en de gemeente een nieuwe Participatieverordening dient op te stellen; de waardering voor inspanningen en communicatie van de gemeente afneemt, terwijl bereidheid van inwoners om zich maatschappelijk in te zetten toeneemt (Burgerpeilingen, VNG, 2023);

overwegende dat:

r r

.

het belangrijk is dat inwoners mee kunnen praten en beslissen over maatschappelijke kwesties; in Antwerpen en Maastricht al respectievelijk tien en drie jaar succesvol wordt gewerkt met een burgerbegroting; een burgerbegroting het'sociaal eigenaarschap'vergroot, en dus uitstekend past binnen de Visie Zoetermeer 2040;

verzoekt het college:

.

het concept van een burgerbegroting te verwerken bij de uitvoering van de Wet versterking participatie op decentraal niveau en bij het voorjaarsdebatin 2026 met een raadsvoorstel te komen voor een pilot met de burgerbegroting;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-34 ingediend door D66, GroenLinks, PvdA Aan de bak met de statiegeldbak! "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat:

o o r

zwerfafual nog steeds een groot probleem is dat we zoveel mogelijk moeten zien te voorkomen; vêêl Zoetermeerders nog niet hun blikjes en flesjes scheiden; Nederlanders tussen 2022en2023,€.130 miljoen aan statiegeld lieten liggen (Pointer,2024);

ovenaregende dat: een statiegeldbak een capaciteit van 70 liter heeft, beduidend meer dan de doneerringen en -rekken; een statiegeldbak veel gebruiksvriendelijker is voor mensen op zoek naar flesjes en blikjes, waardoor ze niet in een normale afualbak hoeven te graaien; verschillende gemeenten dit jaar een proef zijn gestart met de statiegeldbak, zoals Amsterdam, Purmerend en Haarlem;

. .

r

verzoekt het college: . om een pilot te starten met de statiegeldbak bij drukke plekken in de stad en na twee jaar het ge-

r

bruik en de werking er van te evalueren;

te informeren bij Statiegeld Nederland of zijde kosten kunnen dekken voor het plaatsen van de bakken;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-35 ingediend door D66, Groenlinks, PvdA Stadsparcours, hardlopen in het groen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: o veel inwoners graag willen bewegen maar er moeilijk de tijd voor weten te vinden; r het voor veel inwoners moeilijk bij te houden is hoeveel afstand ze hebben gerend zonder speciale apparatuur;

Raad 11 november2024

33

a

regelmatig bewegen een bijdrage levert aan gezond leven, vitaal ouder worden, minder ffsieke klachten en stress;

overwegende dat: een laagdrempelige, beweegvriendelijke voorziening met duidelijk gemarkeerde routes in de stad, inwoners motiveert tot bewegen; Zoetermeer als 'stad tussen de parken' uitermate geschikt is voor een stadsparcours of een soortgelijke beweegvoorzienin g ; zowel recreanten als gevestigde sportverenigingen profijt hebben van duidelijke hardlooproutes, onder meer doordat het makkelijker wordt om sportevenementen met een bepaalde route mogelijk te maken; in Rijswijk, Ridderkerk, Rofterdam en andere gemeenten dergelijke hardlooproutes al hebben bewezen het mensen van alle leeftijden en niveaus stimuleeÉ om meer te bewegen;