Notulen raad 11 november 2024 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE R^AAD DER GEMEENTE

ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG íí NOVEMBER2O24

Voorzitter: de heer Bezuijen, burgemeester Secretaris: de heer Blokland, griffier Aanwezig zijn: 39 leden, te weten: de heren Aiobi (vanaf 10.02 uur)en Aptroot, de dames Bakkers en Bink-Winterkamp,

de heren Van den Boomgaard en Boerboom, de dames Bout-Wijngaards en Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman, mevrouw Van Damme, de heren Doncker, Duiven en Ekkelenkamp, de heren Van Gils (vanaf 10.02 uur) en Haak, de dames Haak (vanaf 19.30 uur), Hoekstra en Kraneveldt-van derVeen, de heer Markes, mevrouw Mertens (vanaf 10.03 uur), de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian (vanaf 16.59 uur), Nawijn, Nikerk, Van der Perk, Van Proosdij en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Smits, Van der Snoek, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, De Vogel en Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heer Zamani

Tevens aanwezig zijn: 6 wethouders, te weten: de heer Blansjaar, mevrouw Frinking, de heer ledema, mevrouw Van der Meer, de heer Velzen, de heer Weenalag Afirvezig zijn: -

AGENDA

1.

2. 3. 4. 5. 6. 7.

Opening en vaststelling agenda Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Hamerstukken Prog rammabe g roti n g 2025-2028 en Tweede Tussen bericht 2024

1. SP 2. PDvZ 3. Zoetermeer Vooruit 4. D66 5. CDA 6. Zó!Zoetermeer 7. WD 8. PvdA 9- PW í0. GhristenUnie-SGP í1. GroenLinks

12. FVD 13. LHN 8.

Sluiting

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De vootzitter: Dames en heren, goedemorgen allemaal. lk open de vergadering van... Als iedereen ook zover is en de conversaties zou willen staken? Dank u wel. Dan open ik nu de vergadering van de gemeenteraad van Zoetermeer van 11 november 2024, het najaarsdebat. Allen aanwezig op de publieke tribune en iedereen die ook deze vergadering op dit vroege tijdstip na Goedemorgen Nederland via de livestream volgt, van harte welkom. Natuurlijk uiteraard ook aan alle raads- en collegeleden van harte welkom op deze bijzondere dag, want het is wat mij betreft het

Raad 11 november2024

hoogtepunt van de lokale democratie als wij de begroting vaststellen voor het volgend jaar en vooruitkijken naar de jaren daarna. Want het is heel belangrijk om met elkaar te bepalen waar we allemaal ons geld aan gaan uitgeven. Dat is allemaal aan u vandaag, Daar mag u van alles van vinden en roepen, binnen bepaalde marges natuurlijk, maar die bepaal ik als voorzitter. Maar ik kijk uit naar het debat en ik hoop dat we er samen vandaag wêer een mooie vergadering van maken. We zullen natuurlijk ook voldoende schorsingen inbouwen om af en toe ook even de benen te kunnen strekken voor zover dat noodzakelijk is. Dat brengt mij tot de berichten van verhindering. Die zijn er niet. Wel hebben de heer Mohammadian van Zoetermeer Vooruit en mevrouw Haak van PDvZ aangegeven later te zullen aanschuiven. Dan de agenda van vandaag. Aan de orde is de agenda zoals die op 10 oktober jl. in iBabs is gepubliceerd. Donderdag 7 november jl. is die voozien van de laatste wijzigingen. ls er iemand die stemming over die agenda wil? Dat is niet het geval, dan is die vastgesteld. Dat brengt ons bij de spreektijden. Het voorstel voor de spreektijden is twaalf minuten per fractie en 72 minuten voor het college. ls er iemand die daar stemming over wil? Dan kan ik dat ook... Dat is dan bij dezen ook vastgesteld. lk doe het nog even ten overvloede, u weet het, maar toch zeg ik het nog even.

De griffie zal er natuurlijk voor zorgen dat alle moties en amendementen die u vandaag indient binnen enkele minuten voor u beschikbaar zijn via iBabs. Daarvoor dient u natuurlijk even het huisje in te drukken waarmee u uw iBabs-pagina ververst. Dat voor wat betreft de opening en vaststelling van de agenda.

2.

Spreekrecht

De vootzitter: Dat brengt mij bij agendapunt 2, dat is het spreekrecht. Daarvoor heeft zich één inspreker gemeld. Dat is mevrouw mr. Bromet over bouwen en wonen, dus die zou ik graag vragen naar voren te komen. lk wil u ook feliciteren met uw verjaardag, want ik begrijp dat het vandaag uw verjaardag is en dat u op uw verjaardag ook komt inspreken. Dus van harte gefeliciteerd. U heeft maximaal vijf minuten om uw verhaal te doen, gaat uw gang.

Mevrouw Bromet: Dank u wel. Het is niet alleen een bijzondere dag omdat ik mijn verjaardag is, maar het is ook Sint-Maarten vandaag. Tevens wordt Prins Carnaval gekozen, alaaf , alaaf , alaaf! Ook is vandaag de dag van de wapenstilstand, die met name in België wordt gevierd in verband met de Tweede Wereldoorlog. Daar sta ik ook bij stil. Waar wil ik het vandaag over hebben? lk heb twintig jaar geleden ingesproken hier tijdens de raadsvergadering, niet hier, maar in het oude gebouw van de gemeente, en ik heb toen gevraagd aan alle aanwezige hoorders - en nu kijken er mensen mee - om te luisteren, niet alleen met uw oren, maar met uw ogen, uw hart en echt alles, want wat ik zeg is heel belangrijk. lk spreek niet voor mezelf, maar eigenlijk meer namens bezorgde burgers. lk ben zelf ook een bezorgde burger van Zoetermeer. lk heb heel wat burgers gesproken, al vanaf het moment dat Palenstein werd afgebroken. Palenstein werd toentertijd gezien als een heel negatief gebied van Zoetermeer. lk zat toentertijd in het bestuur Piëzo. Talenten zijn in elke wijk aanwezig. Of het nu een witte wijk is, of een zvtarte wijk, een arme wijk of welke wijk dan ook. lk sta niet voor segregatie. lk sta niet voor discriminatie of wat dan ook. Het belangrijkste vind ik eigenlijk de natuur. lk ben afgestudeerd, civiel en strafrecht. lk heb me qua werk bezig gehouden met bestuursrecht en milieurecht.

En daaroverwil ik het eigenlijk hebben. Erwordt heel wat gebouwd in Zoetermeer. lk neem aan dat jullie wel degelijk op de hoogte zijn van de MER, de milieueffectrapportage. lk vraag me alleen af 'hebben jullie daadwerkelijk echt de MER gelezen van alle bouwprojecten die hier plaatsvinden in Zoetermeer en alle gevaren die momenteel spelen, anno 2024?' Op zich, dat heb ik ook al gezegd tegen mijnheerAptroot, sta ik voor bouwen. Laat dat gewoon duidelijk zijn. Wij willen de jeugd niet kwijtraken hier in Zoetermeer, want die hebben we hard nodig. We hebben ook politieambtenaren et cetera, verpleegpersoneelen ondenruijspersoneel nodig. De ouderen hebben wij ook nodig. lk denk niet dat dat hoort bij brandhout, zoals toen tijdens corona is gezegd. lk heb zelf heelwat stukken uitgedraaid omdat ik ondanks dat ik milieurecht heb gedaan en ervaring heb binnen diverse rijksorganisaties, toch dacht... ? Wat heb ik onder andere gebruikt? Natuurlijk het Handboek mer, een praktische gids voor milieueffectrapportage, van Hoevenaars en Wagenmakers. lk heb ook gekeken, anno 2024, naar Marcel Soppe, die op 17 maart2021 iets heeft verteld over de hoofdlijnen regelgeving milieueffectrapportage. En daarnaast heb ik ook gekeken naar de jurisprudentie, want ja, dat kan ik natuurlijk niet achtenvege laten.

De uitspraken van de rechters, het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, Hoge Raad, wat u maar wilt. lk kan alle kanten op als u dat wilt. Jurisprudentie MER-beoordeling 2023 heb ik doorgenomen. lk begrijp dat jullie mij geen vragen mogen stellen nu, maar ik zou u willen vezoeken om toch desnoods

2

Raad 11 november2024

via de griffier, vragen te stellen, mocht u vragen hebben, als u wilt weten 'hoe komt ze aan haar info? Wat weet ze en wat weet ze niet?' 'Go your gang', zou ik zeggen. lk sta ervoor open. Er is nog iets anders dat jammer genoeg speelt. Zoals ik al zei, ik ben ook strafrechtelijk afgestudeerd. Via die kant heb ik ook allerlei geluiden gehoord dat men zich niet kan vinden over hoe de zaak Tico Roozendaal is behandeld. Persoonlijk vind ik het ook niet kunnen. lk kan er niet te veel over uitweiden, want ja, ik houd wel rekening met de privacy van de familie uit Curagao. lk weet veel meer dan er is verteld. Dat doet nu even niet ter zake. Men moet alleen eventjes nadenken; als iemand gewond is geraakt aan haar hand en ze heeft een buitenechtelijke relatie, is het toch wel erg makkelijk om te zeggen 'Tico heeft zelfmoord gepleegd', wetende dat de politie dat niet ondezoekt. lk zal eerlijk bekennen. lk heb zelf bij het Korps Landelijke Politiediensten gewerkt. Dus ik vezoek toch echt om een onderzoek, jullie mogen me onderbreken. . . De voorzitter: Mevrouw Bromet, dit is een heel persoonlijke zaak. lk stel voor dat u dit even achtenarege

laat, want dit...

Mevrouw Bromet:Ja. ls mijn tijd nu om? De voorzitter: U heeft nog 51 seconden.

Mevrouw Bromet: 51 seconden. Nogmaals, wilt u mijn kennis hebben, of stukken in verband met de milieueffectrapportage, ook ten aanzien van windmolens die worden gebouwd, dan wel dreigen te worden gebouwd op het gebied waar eigenlijk woningen zouden worden gebouwd? Daar is ook heel veel over te vinden. lk sta open om die informatie met jullie te delen. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bromet voor uw inspreken.

3.

Mondelinge vragen

De vootzitter: Dan ga ik over naar agendapunt 3, de mondelinge vragen. De heer Van Steenis van Groenlinks, mede namens de PvdA, heeft een vraag over de Nationale Klimaatweek, Gaat uw gang. De heer Van Steenis (Groenlinks): Ja, dank u wel voozitter. Vandaag, 11 november, is de eerste dag van de Nationale Klimaatweek en tot mijn schrik, moet ik eerlijk zeggen, doet Zoetermeer daar niet aan mee. Tegen mijn verwachting in ook, want vorig jaar deden we als gemeente Zoetermeer wel mee. Dat de gemeente niet of niet meer participeert, vinden de fracties van Groenlinks en PvdA zeer teleurstellend.

Uiteraard is aandacht voor het klimaat iedere dag belangrijk en aan de andere kant is het ook belangrijk om tenminste in deze week daar extra aandacht aan te besteden. Om onze inwoners en de bedrijven in de stad bewust te maken van het belang van maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan, maar ook als steun in de rug voor de organisaties in de stad die zich met vele vrijwilligers inzetten voor het klimaat. Als voorbeeld, de ingezonden brief vorige week van onze Klimaatburgemeester Suzanne Verboon. Dan de vragen burgemeester. Waarom doet Zoetermeer dit jaar niet mee? Om welke reden deed Zoetermeer vorig jaar wel mee en is daarmee gestopt? En voorzitter, het is belangrijk dat de overheid en wij dus als gemeente, betrouwbaar zijn en stabiel in ons beleid en vandaar onze laatste vraag: wat is nodig om onze inwoners, bedrijven, organisaties zekerheid te bieden dat de gemeente de komende jaren participeert in de Nationale Klimaatweek om met de landelijke aandacht die dat genereert, ook in Zoetermeer het belang en de bewustwording te vergroten, zodat meer mensen concrete stappen kunnen en willen zetten. Dank u. De vootzitter: Dank u wel mijnheer Van Steenis. Dan ga ik naar het college en wethouder Van der Meer, gaat uw gang. Wethouder Van der Meer: Ja voozitter, dank u wel. lk beantwoord de vragen mede namens mijn collega Velzen.

Om te beginnen. ln 2023 bestond de gemeentelijke deelname aan de Nationale Klimaatweek uit een pagina in het Streekblad met daarin de top 10 meest gestelde vragen over energie- en bespaartips. En daarnaast hebben we toen aandacht besteed aan de klimaatburgemeester en berichten op sociale media'geplaatst. Dat zijn we eigenlijk voor 2024 ook van plan. Er komt op 14 november a.s. in de krant, in het Streekblad, een groot stuk over het klimaat. Wij zijn wel vanuit onze communicatie bezig om het

Raad 11 november2024

3

rondom de energietransitie meer te richten op het handelingsperspectief in bepaalde gebieden. Dan ligt de focus op het bieden van ondersteuning van concreet gebiedsgerichte projecten. Die doen we. Maar

zoals gezegd, wij vinden het voor 2024 ook een goed idee om aan te sluiten. Vandaar ook dat we stukken in het Streekblad krijgen en dat ook op de social media wordt gereageerd. Daarnaast loopt er een enquête vanuit de klimaatadaptatie die is uitgezet via het burgerpanel. Dat is op dit ogenblik al 900 keer ingevuld. En ik kan u vertellen dat wij in december aan de gang gaan met een heel grote actie om het riool te beschermen. Want een van de dingen die we met klimaatadaptatie voor elkaar moeten krijgen, is dat mensen zorgvuldig omgaan met het riool. We doen dat in december en niet in de klimaatweek omdat ze nu nog niet zo druk zijn met oliebollen bakken. Daarom gaan we dat in december groot opvoeren 'gooi niet alle vet en andere troep in dat riool'. Vooral oliebollenvet geeft een hoop overlast, maar het betekent ook dat op dat moment zo'n riool niet meer grote hoeveelheden water aankan. Dus daar komt echt een aparte campagne voor. Nou ja, voozitter. Er is verder niets nodig voor volgend jaar, want we hebben het goed op het netvlies. Alleen proberen we juist op de plekken waarwe bezig zijn, de ondersteuning te regelen. En daar hebben we, denken wij, meer aan dan wanneêr we één keer een week lang dingen in de krant zetten. Vooaitter, tot zover. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel. lk kijk naar mijnheer Van Steenis. Gaat uw gang.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u voorzitter en bedankt voor de uitleg. Natuurlijk is het veel belangrijker om echt actie te ondernemen en dingen te doen. lk gaf al aan, het hele jaar door is dat belangrijk om te doen. lk hoor wel een beetje dat we in 2023 eigenlijk niet zoveel gedaan hebben, behalve een pagina in het Streekblad. lk zou uiteraard willen vragen: ga door met het goede werk. Alleen is de oproep wel om dan ook zo'n aanmelding te doen voor zo'n kleine signalering op zo'n website, iets dat toch een landelijk podium geeft en uitstraling geeft, dat belangrijk is voor die inwoners en organisaties. Vandaar ook, denk ik, dat we zo'n vraag krijgen. Het is echt een heel kleine moeite die in mijn optiek ook kosteloos is. Dus zou ik willen vragen: let daarop en vink dat aan. Dank u voozitter. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van der Meer nog behoefte aan een reactie daarop? Wethouder Van der Meer: Nee, niet echt. Dank u wel. De voorzitter: Akkoord, dan stel ik vast dat daarmee de mondelinge vraag is gesteld en daarmee ook dit agendapunt is afgerond.

4.

Mededelingen

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 4, de mededelingen. Ztln er mededelingen vanuit de gemeenteraad? Mijnheer Ekkelenkamp, gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voorzitter. Bij het voorjaarsdebat hebben we als D66 een motie ingediend over het Erfgoedcentrum en uiterlijk vandaag zou het raadsvoorstel binnen moeten zijn. Dat is wonderwel ook gelukt met alle waardering voor wethouder Blansjaar. Op 7 november jl. is het gepubliceerd in iBabs en op 2 december a.s. gaan we erover praten, dus het lijkt me goed om daar iedereen even kond van te doen. Dank u wel. De voozitter: Het is op het randje, mijnheer Ekkelenkamp. Het is niet echt een mededeling, Dat kunt u ook in uw termijn meenemen volgens mij, maar goed. Vooruit maar. We hebben vandaag een mooi debat. Anderen nog? Nu durft niemand meer hè, denk ik? Vanuit het college geen mededelingen? Dan gaan we naar agendapunt 5.

5-

Afdoening ingekomen stukken

De voozitter: Dat is de afdoening ingekomen stukken. ls er iemand die daar het woord over wenst te voeren? Dat is niet het geval. ls er iemand die stemming hierover wenst? lk constateer dat er 37 raadsleden zijn. Dan is de afdoening ingekomen stukken vastgesteld.

6.

Hamerstukken

4

Raad í1 november2024

De voozitter: Agendapunt 6, geen hamerstukken.

7-

Programmabegroting2025-202SenTweedeTussenbericht2024

De voorzitter: Dat brengt ons bij het ons bij datgene waar we vandaag voor hier zijn, dat is agendapunt 7, Programmabegroting 2025-2028 en Tweede Tussenbericht2024.lk heb het net al gezegd, het besluit dat u vandaag gaat nemen is ook richtinggevend voor komend jaar, maar ook de jaren daarna. En u bespreekt ook het raadsvoorstel Tweede Tussenbericht en dat is natuurlijk om de gerapporteerde afwijkingen in de lopende begroting te beoordelen. We hebben, datscheelt mij een hoop handen opsteken en kiezen, al een andere loting gedaan. Dus dat kunnen we mooi af gaan lopen. Dus ik ga allereerst de heer Velner, van de fractie van de SP, vragen om zijn eerste termijn te beginnen. Gaat uw gang.

1. SP De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. Zoetermeer heeft haar financiën nog op orde en is financieel gezond, maar wordt in 2026 geconfronteerd met grote uitdagingen door de huidige aanpak van het rijk. De hamvraag die je daarbij moet stellen is, volgens ons: moeten we koste wat het kost de begroting structureel sluitend houden? Of moeten we

na gaan denken over het teruggeven van taken aan het rijk? Het moet namelijk niet zo zijn dat we creatief worden met het zoeken naar nieuwe inkomsten. Op dit punt hebben we een motie voorbereid: Laat de boa geen melkkoe worden. Als we vervolgens naar het programma 1 kijken, is er € '12 of € 8,7 miljoen minder begroot aan lasten en € 4,8 miljoen minder aan baten. ls dit al het eerste signaal dat de bezuinigingen zijn begonnen? Voor de mensen zonder werk, kinderen uit arme gezinnen die op achterstand staan en mensen met schulden, wilde gemeente ondersteuning bieden zodat iedereen kan meedoen in de maatschappijen iedereen voldoende heeft om van te leven. Om inwoners die van een bijstandsuitkering moeten leven enigszins te ontzien, verzoeken wij het college werk te maken van automatische kwijtschelding van de gemeentelijke belastingaanslag. Hiervoor dienen we de motie Kwijtschelding gemeentebelasting in. De gemeente geeft hierbij ruimte aan waardevolle inzet en bijdragen van vrijwilligersorganisaties om te helpen de ambitie waar te maken, maar maakt de gemeente zich niet kwetsbaar door te veel te leunen op vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties? Gestart wordt met de voorbereiding en invoering van de maatregelen uit de nieuwe Participatiewet in balans, inclusief meer aandacht voor de menselijke maat, vertrouwen in inwoners en vereenvoudiging van complexe wetgeving.

Nou, kijk, dat doet ons als SP goed; menselijke maat, vertrouwen en vereenvoudiging. Ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid krijgen een plek bij de ontwikkeling van beleid tot herstel en versterking van bestaanszekerheid. We zijn zeer benieuwd naar de uitwerking daarvan. ln de huidige begroting is een plan opgenomen om de mogelijkheden voor verbreding van de ZoetermeerPas te onderzoeken. Om het college alvast op het goede spoor te zetten, heeft de SP Zoetermeer een motie opgesteld voor deze verbreding, met als titel Vergroot bereik ZoetermeerPas. We vragen ons af of er voldoende gekwalificeerd personeel is voor het onderuijs en het... De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van de heer Markes. Gaat uw gang.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Dank u wel voozitter. Even over die motie Vergroot bereik ZoeÍermeerPas. Daaronder ligt eigenlijk de aanname dat het college in de huidige en in de toekomstige plannen niet sowieso al het doel heeft om zoveel mogelijk mensen met die ZoetermeerPas te bereiken. En ik zou graag van de heer Velner weten waar die aanname vandaan komt. De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Kijk, er zitten op dit moment een heleboel mensen met financiële problemen. En de vergroting van het bereik van die ZoetermeerPas zal inderdaad een mooie bijdrage kunnen leveren om bepaalde culturele instellingen te kunnen blijven bezoeken. De voorzitter: De heer Markes?

De heer Markes (Zor.Zoetermeer): lk ben het met de heer Velner eens dat inderdaad de ZoetermeerPas

heelgoed is voor culturele instellingen en riberhaupt voor de ontwikkeling van mensen die mee willen doen in Zoetermeer. Maar dat was niet het antwoord op mijn vraag. Mijn vraag was: onder deze motie ligt een aanname dat het college in de huidige en in de toekomstige plannen niet riberhaupt alals doel

Raad 11 november2024

5

heeft om een zo groot mogelijk bereik te hebben en ik zou graag willen weten waar die aanname van-

daan komt. De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Op zich ligt er geen aanname onder. lk wil alleen het college ondersteunen, zo dat die uitwerking in ieder geval wat beter en wat vergroot wordt. En daarvoor heb ik die motie opgesteld. lk ben blij met de uitwerking in ieder geval. De voorzitter: De heer Doncker, zag ik voor een interruptie.

De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzitter. lk heb een vraag aan mijnheer Velner Heeft u enig idee wat uw plannen gaan kosten? De voozitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Dat heb ik niet. De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Dat is jammer. Dank u wel. De voorzitter: Overigens, voor de heer Doncker, die weet dat als voorzifter, het gaat via de voozitter hè? Dat mag helemaal niet misgaan nu. Mijnheer Velner. Gaat u verder. De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. We vragen ons af of er voldoende gekwalificeerd personeel is voor het ondenrijs en het nieuwkomersondenrvijs dat afhankelijk is van de instroom van nieuwkomers. Dit valt of staat met voldoende gekwalificeerde mensen. Misschien kunnen we ondenarijs voorrang geven bij het vinden van een betaalbaar huis, net als bij verpleegkundigen van ons ziekenhuis. Als onderdeel van het project lntegraal werken aan een gezonde stad is het de bedoeling gezonde kinderopvang te bevorderen door het inzetten van een projectleider Gezonde voeding in de kinderopvang. De definitie van gezonde voeding wil nog wel eens wijzigen. De voozifter: Mijnheer Velner, een interruptie van mijnheer Weekenstroo, gaat uw gang.

De heer Weekenstroo (CDA): Dank u voozitter. lk moest nog even broeden op de opmerking over motie over de ZoetermeerPas van de SP. Bij het vorige voorjaarsdebat is een motie aangenomen over het verbreden van de ZoetermeerPas waar de SP in ieder geval niet op stond. En die is volgens mij

veel breder en dekkender dan de motie die de SP nu voorstelt. ls daarmee de motie die de SP nu voorstelt niet overbodig, aangezien de raad de opdracht heeft gegeven aan het college om te kijken naar hoe de ZoetermeerPas verbreed kan worden? De voozitter: Mijnheer Velner, gaat uw gang

De heer Velner (SP): Even terug, voozitter: we blijven nieuwsgierig naar de uitwerking op dit punt. De voorzitter: Gaat u verder

De heer Velner (SP): Als onderdeel van het project lntegraalwerken aan een gezonde stad is het de bedoeling gezonde kinderopvang te bevorderen door het inzetten van een projectleider Gezonde voeding in de kinderopvang. Gaan we daarmee niet te veel op de stoelvan de ouders zitten, van wie een deel toch al het vertrouwen in de overheid heeft verloren? Daarnaast is het in sommige gevallen zo dat leerlingen zonder ontbijt naar school gaan. Hiervoor hebben we een motie voorbereid, Schoolontbijt. Een goede start op de arbeidsmarkt, maar ook actief kunnen blijven, is erg belangrijk. De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mevrouw Van Werkhoven.

Mevrouw Van Werkhoven (Groenlinks): Ja, een verduidelijkende vraag over de motie Schoolontbijt. Ook daar hebben we pas een ondezoek over gehad. De pilot Schoolontbijt. Die is dus recent in iBabs gehangen. Dan is mijn vraag: wat gaat uw onderzoek toevoegen aan het ondezoek dat er al is over die pilot?

6

Raad 11 november2024

De voozitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Die gaat in zoverre wat toevoegen, dat er breder gekeken moet worden naar het aantal scholen dat hier gebruik van gaat maken, want dat is nog lang niet altijd het geval. De voorzitter: Mevrouw Van Werkhoven

Mevrouw Van Werkhoven (Groenlinks): Volgens mij staat dat ook gewoon in het ondezoek over de pilot, maar goed. De voorzitter: Mijnheer Velner nog? De heer Velner (SP): Oké De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat met uw betoog. De heer Velner (SP): Een goede start op de arbeidsmarkt, maar er ook actief kunnen blijven, is belang-

rijk. Dat kunnen we doen door onderwijsinstellingen en ondernemers te ondersteunen om te komen tot een betere aansluiting tussen opleidingen en arbeidsmarkt. Leerlingen en studenten maken daarbij kennis met echte praktijkvraagstukken. Bijvoorbeeld de technische praktijklocatie wordt een plek waar onderuijs, overheid en bedrijfsleven bij elkaar komen en waar gewerkt wordt aan de technische educatie van jong tot oud. Hierin kan de SP Zoetermeer zich zeker vinden. We hebben namelijk goed opgeleide jongeren nodig. ledere volwassen inwoner moet maximaal naar eigen vermogen mee kunnen doen en beschikt daarvoor over voldoende basisvaardigheden, zoals rekenen en digitale vaardigheden, naast, uiteraard, een goede beheersing van de Nederlandse taal. Verschillen ga je nooit overbruggen en gemeenschappen ga je nooit bouwen als we niet dezelfde taal spreken. ln hoeverre zet het college in op goede beheersing van de Nederlandse taal in onze stad? Ook voor hen die uit de EU komen en niet verplicht zijn om deze taalte leren? We gaan ook weer deelnemen aan een nieuw samenwerkingsverband. Het gaat daarbij om het verkennen van een werkalliantie met lndustrieschap De Plaspoelpolder.

Wat gaan we daarvan merken in hier, in onze raad? De SP vraagt zich hierbij af of samenwerkingsverbanden nu een zegen zrln of een last voor ons als raad en voor onze inwoners, We maken ons zorgen over de richting die De Binnenbaan inzet. ln 2025 willen ze zich inzetten om het

werk op werklocaties waar mensen arbeidservaring moeten opdoen, meer te laten aansluiten bij wat werkgevers vragen van werknemers. Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat gewerkt wordt aan het verhogen van de productiviteit en het aantal uren dat per week gewerkt wordt. En als dat niet lukt, is er dan een alternatief voor deze mensen? Gaat er geen dwang en drang plaatsvinden? Het aantal werkenden van het totale bevolking is de netto arbeidsparticipatie, waarbij iedereen van 15 tot 75 wordt meegeteld. Bij het vaststellen van die arbeidsparticipatie wordt uitgegaan van minimaal twaalf uur perweek. ls dat niet vreemd? Vijftien- tot achftienjarigen zonder startkwalificatie zijn namelijk nog leerplichtig. En vanaf 67 jaar ga je de pensioengerechtigde leeftijd in. Een aantal zaken die de arbeidsparticipatie beïnvloeden, worden ook genoemd. Maar heeft oversterfte hier ook geen invloed op? Het onderdeel samenleven en ondersteunen is doorspekt met de verschuiving van zorg naar welzijn. Bij zorg kijken we naar de beperkingen. Bij welzijn naar eigen kracht van inwoners. Welzijn wordt ingezet om de zorg te ontlasten. Meer dan ooit ligt de nadruk op preventie. Preventie vinden we prima. Je kunt namelijk zorg voorkomen als je op tijd ingrijpt. De kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg staan onder druk. Het systeem kost steeds meer geld. Zoals we op 6 november jl.

op het nieuws nog hoorden, kraakt en piept het systeem en niemand wil er werken. Niet de zorgverlener of degene die de zorg nodig heeft, maar de zorgveaekeraar is centraal komen te staan. Een woud aan zorgpolissen en commerciële zorgvezekeraars maken de zorg onnodig duur en bureaucratisch. De hoogste tijd dat daarin verandering komt. Zoals iedereen weet, vindt de SP dat de zorg geen markt is. Het zou mooi zijn als het Nationaal ZorgFonds meer aandacht zou krijgen in Nederland. Binnen het preventieve jeugdbeleid komt er meer collectief aanbod, waarnaar verwezen kan worden in plaats van het individuele aanbod. Het gaat bijvoorbeeld om groepsaanbod op scholen en in buurten. Aandachtspunt hierbij is dat bepaalde groepen hier geen gebruik van maken, bijvoorbeeld mensen met autisme. De SP spreekt dan ook de hoop uit dat er geen kinderen tussen wal en schip zullen vallen.

Raad 11 november2024

7

ln de plannen wordt ook aandacht besteed aan het versterken van opvoedvaardigheden van ouders. Waarom wordt er nu aan getwijfeld? Wat is hier in het verleden fout gegaan dat hersteld moet worden? Daarnaast vragen we ons af of deze benadering wel goed is voor het kind. De jeugd is onze toekomst. Belangrijk is dat er goede kwalitatieve jeugdzorg is voor de kinderen die dat nodig hebben. De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozifter, dank u wel. lk begrijp niet helemaal wat de heer Velner zei over opvoedondersteuning. Ouders die dat nodig hebben... ledere ouder worstelt wel eens met een opvoedkundige vraag. Het is toch fijn dat je toegang hebt tot opvoedkundige ondersteuning? Op scholen en allerlei andere plekken zien professionals natuurlijk ook dat het soms met kinderen niet goed gaat. Dan kan er ook ongevraagd wat advies worden gegeven. Dat is toch eigenlijk alleen maar positief? Maar ik hoorde een beetje in uw woorden dat u zegt 'dat moeten we eigenlijk niet doen'. Dat kan toch niet waar zijn? De voozitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): We moeten dat zeker blijven doen, alleen ligt nu wel heel veel nadruk op die opvoedondersteuning. De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Als SP Zoetermeer blijven we kijken naar hoe de jeugdzorg in Heerlen is ingericht. Weinig aanbieders en kwalitatief goede zorg. Het aanbod van de wethouder uit Heerlen blijft staan, om een keer langs te komen en dit toe te lichten. We gruwelen van openhousecontracten. Je weet niet wat je binnenhaalt, aangezien de gemeente nooit alles kan controleren. Er zijn op dit moment ook signalen over handel in valse diploma's en over de venrevenheid tussen zorg en zwate criminaliteit. De manier waarop de zorg is ingericht, met zijn vele aanbieders, biedt daar natuurlijk ook alle mogelijkheden voor. Wetten vertonen gaten, toezicht en handhaving zijn erg versnipperd. Het college stelt de uitvoeringsagenda voor de woonzorgvisie op samen met zorgpartijen, wooncorporaties, vastgoedontwikkelaars, belangenpartijen en zorgkantoren. ln de woonvisie Woningbouw als aanjager, onderdeel Aanjager van welzijn, wonen en zorg, lezen we dat senioren langer thuis wonen in zelfstandige woningen omdat het aantal plekken in een verpleeghuis niet is meegegroeid. De gemeente wil een locatie reserveren voor bewonersinitiatieven zoals het Knarrenhofe. ln dit rijtje past mooi het zorgbuurthuis voor onze inwoners, middels de motie Ouderenzorg dichtb'rj. De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mijnheer Haak. Gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voozitter.

Het is vandaag de elfde van de elfde, maar als ik de moties

van de SP bekijk, is carnaval al begonnen. Maar even terug naar de ouderenzorg van dichtbij. U heeft het over de Knarrenhofles, het speerpunt van de SP. Maar bij het Vernèdepark en ook bij de Entree is er al sprake van dat daar wat komt. Dus het gebeuÉ al. ls deze motie dan niet gewoon overbodig, mijnheer Velner? De voorzitter: Mijnheer Velner De heer Velner (SP): lk zie dit dan met name als een steuntje in de rug om dit verder uit te rollen, want je zult er wel wat meer moeten, ook op de doorstroming op de huizenmarkt op gang te krijgen. De voorzitter: lk zie de heer Aptroot ook

De heer Aptroot (WD): Ja voorzitter, dank u wel. lk wil er toch even op inhaken. Het zijn alleen maar moties die overbodig zijn. Moties zoals deze. lk zou u aanraden: kom eens een keer bij participatietrajecten van het Vernèdepark, kom bij uitwerking, kom bij technische briefings, dan kunt u zien en horen dat dit al gebeurt. lk vind dit echt zonde van onze tijd, van ons allemaal, dat u hier allemaal plannen indient die lopen en gaan, maar die u blijkbaar mist. De voorzitter: De heer Velner

Raad 11 november2024

De heer Velner (SP): lk hoor geen vraag De voozitter: Nee, ik ook niet. Dat was ook geen vraag. Nee, dat was het verre van. Mijnheer Velner,

gaat u verder? De heer Velner (SP): ln 2025 moet de maatwerkvoorziening, dus geen algemene vooziening, voor huishoudelijke ondersteuning opnieuw worden ingekocht. Het aantal mensen dat gebruik maakt van WMO-maatwerkvoorzieningen stijgt en daardoor staat de WMO onder druk. ls het niet mogelijk om de voorziening huishoudelijke ondersteuning inkomensafhankelijk te maken? Mensen die zelf makkelijk ondersteuning kunnen betalen, hoeven dan geen gebruik meer te maken van de WMO. Hierdoor blijft er voldoende geld over voor hen die dat zelf niet kunnen betalen. De SP wil dit uit gaan zoeken en een petitie starten. Goed te horen dat het college betrokken blfft bU ontwikkelingen van het HagaZiekenhuis en de acute zorg in Zoetermeer. Zo hopen we verrassingen zoals in het verleden te voorkomen. Het budget binnen programma 3 piekt in2025, om vervolgens weer behoorlijk te dalen. Uit de programmabegroting wordt ons niet duidelijk waardoor dit verschil is ontstaan. Volgend jaar krijgen we eindelijk het afualbeleidsplan aangeboden, waarbij wij als SP al hebben aangegeven dat adviezen vanuit het burgerberaad ongewijzigd overgenomen moeten worden. We zullen het college hierop dan ook scherp in de gaten houden. Het mag namelijk niet zo zijn dat je selectief gaat shoppen en een ander deel van de adviezen naast je neerlegt. Het college wil de kwaliteit van de openbare ruimte behouden.

Er treedt wel eens verrommeling van de openbare ruimte op doordat weesfietsen of fietswrakken lange tijd worden achtergelaten. We hebben op dit punt een motie voorbereid Stel weesfietsen beschikbaar voor minima. De wijken Buytenwegh, Meerzicht en Seghwaert krijgen in 2025 en 2026 een impuls. Welke initiatieven zullen we daar zien in het kader van het in balans brengen van de wijken? Zqn de oudere wijken Dorp, Driemanspolder en Palenstein dan al voldoende in balans gebracht? We zijn blij dat de dalende trend van het aantal kilogram restafual per inwoner doorzet maar we zijn nog ver venrijderd van de landelijke doelstelling. Maar het college geeft aan dat er nieuw beleid aankomt, waardoor er nog sterkere daling zal optreden. Om de verduurzaming een boost te geven, hebben we een motie Verduurzamen door zonnepanelen op scholen opgesteld, zodat de buurt kan meeproÍiteren van de opwekking van elektriciteit door de zon. De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzifter, dank u wel. Naar mijn weten is DEZo hier druk mee bezig in De Leyens en dergelijke. Wilt u dat het sneller gaat of heeft u ideeën? De voorzitter: Mijnheer Velner De heer Velner (SP): lk heb op de kaart gekeken met betrekking tot zonnepanelen op scholen. En dan zie je nog een heleboel ongebruikte daken. De voorzitter: Gaat u verder. lk wijs u er overigens op dat u nog één minuut heeft. De heer Velner (SP): Ja, dan ga ik nog even heel snel. De SP Zoetermeer kijkt uit naar de bouwstart in de Entree waarbij woningen voor alle inwoners. Belangrijk daarbij is dat je je gaat baseren op de nieuwste cijfers uit het woningbehoefteondezoek en niet op de cijfers waar het college aan wil vasthouden, die vijf jaar ouder zijn. Tot zover de bijdrage. De voozitter: Dank u wel. lk zie nog een interruptie aan mijnheer Velner. De heer Aptroot.

De heer Aptroot (WD): Voozitter, we hebben de motie Einde aan willekeur gehad. Wordt die ook ingediend en is die niet benoemd of wordt die niet ingediend? Dat vind ik wel even... De heer Velner (SP): Die wordt wel ingediend

De heer Aptroot (WD): Dan heb ik. De voozitter: lk ga nu even als voozitter ingrijpen, want ik ken helemaal geen moties. Dus als iets niet

Raad 11 november2024

I

is ingediend, is het niet ingediend De heer Aptroot (WD): Dan komen er een hoop vragen in de tweede termijn De voorzitter:Zeker, dat mag

Motie nr. 2411-17 ingediend door SP Laat Boa geen melkkoe worden "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1í november 2024; constaterende dat: er een pilot komt m.b.t. BBOOR voor het innen van boetes;

.

ovenaregende dat:

. .

de boetes met betrekking tot de APV ten gunste komen van de gemeente Zoetermeer; 2026 waarschijnlijk een financieel rampjaar gaat worden;

draagt het college op: . er geen targets moeten worden gesteld voor de financiën van de stad; r dat de BBOOR pilot niet extra druk gaat leggen in de uituoer bij het Team Handhaving; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-18 ingediend door SP, D66 Kwijtschelding gemeentebelasti ng

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat:

o .

inwoners met een bijstandsinkomen jaarlijks geconfronteerd worden met een gemeentelijke belastingaanslag voor ozb, riool en afualstoffenheffing; de gemeente exact op de hoogte is van het inkomen van deze inwoners;

ovenaregende dat:

. .

het versturen van aanslag en het vezoek tot kwijtschelding ambtelijke capaciteit kost; de gemeente mensen hiermee extra emotioneel belast;

draagt het college op: r niet elk jaar deze inwoners een belastingaanslag te sturen als hun persoonlijke situatie, die bekend is bij de gemeente, niet veranderd is; r het voorstel uit te werken voor het voorjaarsdebat2025; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-19 ingediend door SP, FVD Einde aan willekeur

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: . onlangs in de gemeenteraad het plan Oostergo is besproken; . de 3O-gradenregeling niet van toepassing is verklaard op zgn. kruimelprojecten; ovenaregende dat:

r .

dit kan leiden tot grote verschillen bij bouwprojecten in onze stad; de kruimelregeling niet van toepassing is als het aantal woningen toeneemt;

draagt het college op: r in Zoetermeer bij nieuwbouw en sloop-nieuwbouw, altijd de 30-gradenregel toe te passen;

10

Raad 11 november2024

a

het voorstel uit te werken voor het voorjaarsdebal2025;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-20 ingediend door SP Vergroot bereik ZoetermeerPas "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: het erop lijkt dat cultuur, boeken en sport belast gaan worden met het hoge btw-tarief;

r

overwegende dat: de toegang tot sport, boeken en cultuur voor veel mensen minder betaalbaar wordt; de ZoetermeerPas hierin een bijdrage kan leveren om toch volwaardig deel te kunnen nemen aan onze samenleving;

. .

draagt het college op: o het bereik van de Zoetermeerpas hiervoor uit te breiden; r het voorstel uit te werken voor het voorjaarsdebat2025; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-2l ingediend door SP, D66 Schoolontbijt "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024., constaterende dat: elk kind het verdient om zich zo goed mogelijk te ontwikkelen; kinderen niet altijd met een gevulde maag naar school gaan;

r r

ovenrtregende dat:

.

alle leerlingen voldoende energie hebben om de lessen te volgen en een gevulde maag daarvoor een voorwaarde is;

draagt het college op: r te inventariseren welke scholen in Zoetermeer voor het programma Schoolmaaltijden in aanmer-

o r o

king komen; te inventariseren of er eventuele belemmeringen (bijvoorbeeld te weinig ondersteunend personeel) bij deze scholen zijn waardoor de deelname aan het programma Schoolmaaltijden niet goed verloopt; te onderzoeken hoe de gemeente de scholen die belemmeringen ervaren kan ondersteunen, zodat het programma Schoolmaaltijden succesvol kan worden uitgevoerd; het voorstel uit te werken voor het voorjaarsdebat202S;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-22 ingediend door SP, PW Ouderenzorg dichtbij "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat; . onze Zoetermeerse ouderen steeds langer thuis moeten wonen' . de zorgondersteuning dichtbij huis ingericht moet worden; . er meer vezorgingshuizen gesloten worden; . op het zorgpersoneel bezuinigd wordt;

Raad 11 november2024

11

overwegende dat: onze ouderen een plek verdienen waaÍ ze oud kunnen worden in hun eigen vertrouwde buurt; dit een keuzemogelijkheid biedt tussen thuis blijven wonen of het verpleeghuis; het college een locatie wil reserveren voor bewonersinitiatieven, zoals het Knarrenhofle;

. r o

draagt het college op: in het woonbeleid meer aandacht te besteden aan woonvormen voor ouderen op kleine schaal, zodat de oudere Zoetermeerse inwoner in een eigen vertrouwde, beschermende, omgeving kan blijven wonen;

r

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411'23 ingediend door SP Stel weesÍietsen beschikbaar voor minima "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 20241' constaterende dat: in de openbare ruimte vaak verlaten, onbeheerde fietsen in wisselende staat van bruikbaarheid zijn te vinden: soms gedeeltelijk of geheel gesloopt of vernield, soms nog in goede bruikbare staat. Dit is verspilling van bruikbaar materiaal en heeft een negatief effect op de beleving van de openbare ruimte: het kan ergernis of onverschilligheid over de kwaliteit van de openbare ruimte oproepen. Daarnaast is er een risico dat deze rijwielen verder vernield worden naarmate zelanger onbeheerd blijven staan; de gemeente een beleid heeft waarbij op termijn deze 'weesfietsen', kunnen worden opgehaald door het Team Handhaving en uiteindelijk weer in roulatie kunnen worden gebracht en onbruikbare onderdelen worden gerecycled; bezit van een fiets een belangrijk hulpmiddel voor mobiliteit en conditie is, maar voor mensen met een smalle beurs niet vanzelfsprekend; ondanks het beleid van de gemeente wrakken en weesfietsen langdurig (langer dan zes maanden) blijven staan en uiteindelijk in een onbruikbare en onherstelbare staat geraken;

o

.

o r

ovenrtregende dat:

r r

r o r

weesfietsen en fietswrakken al na veertien dagen kunnen worden weggehaald na een signaal vanuit de buurt aan Team Stadsbeheer; verlaten Íietsen vaak nog in goede, bruikbare staat worden achtergelaten en er een goede kans is dat ze in gebruik kunnen worden genomen; weesfietsen vaak het doel worden van vandalisme, waardoor ze moeilijk verder te gebruiken zijn; het staande beleid waardevolle doelstellingen heeft wat betreft hergebruik; fietsen ter beschikking kunnen komen voormensen met een smalle beurs;

vezoekt het college:

.

het bestaande beleid duidelijker aan te geven aan onze inwoners zodat het Team Stadsbeheer kan reageren en dit fietsenbeleid beter tot z'n recht komt;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-24 ingediend door SP, PW, D66, PvdA, LHN Verduuzamen door zonnepanelen op scholen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024;

constaterende dat: . de gemeente Zoetermeer voor een grote opgave staat wat betreft verduurzamen in de stad; r het gebruik van fossiele brandstoffen teruggebracht moet worden; . er op veel daken van scholen nog geen zonnepanelen liggen; . er in diverse gemeenten initiatieven zijn om daken van scholen te voozien van zonnepanelen en zowelde schoolals de buurt hiervan te laten profiteren;

12

Raad 11 november2024

overwegende dat: . daken van scholen een ideale plekken zijn voor het plaatsen van zonnepanelen; r het voor scholen geen primaire taak is om elektriciteit op te wekken en zij daarom ondersteund moeten worden met dit vraagstuk; draagt het college op: te onderzoeken op welke manier(en) daken van scholen voorzien kunnen worden van zonnepanelen zodat zowel de school zelf, als eventueel de buurt, kan profiteren van de opwekking van elektriciteit door middel van de zon; scholen actief te ondersteunen bij het inzetten van hun daken voor de plaatsing van zonnepanelen;

r r

en gaat over tot de orde van de dag."

De voozitter: Dank u wel mijnheer Velner voor uw eerste termijn. We gaan over naar de eerste termijn

van de PDvZ.

2.PDvZ De heer Haak (PDvZ): Voozitter, Zoetermeer staat voor een flink pakket uitdagingen, maar gelukkig wel met een gouden randje. De woningopgave, zorg, veiligheid en leefbaarheid, energietransitie, maar ook cultuur, sport en toegankelijkheid vormen met elkaar de uitdagingen waar wij de komende jaren voor staan. ln deze raad doen we, ieder op zijn manier en volgens zijn overtuiging, ons best om Zoetermeer een stad te laten zijn waar eenieder zich welkom voelt en kan wonen en werken. Er is echter ook een financiële kant aan deze uitdagingen. Het dreigende ravijn zal betekenen dat we moeten bezuinigen. Dat vindt niemand leuk, maar het heeft ook grote gevolgen. Vooral in de jeugdzorg rijzen de kosten de pan uit. En omdat het rijk ons net genoeg zakgeld geeft om boodschappen te kunnen doen, zullen alle Zoetermeerders merken dat we de boekriem wat strakker aan moeten trekken. De komende jaren wordt het puzzelen in het Sociaal Domein. Door de dubbele vergrijzing zullen de kosten van de WMO alsmaar verder stijgen. Gelukkig zet Zoetermeer ook vol in op preventie. Aankomend jaar moeten de maatwerkvoorzieningen opnieuw ingekocht worden. De PDvZ ziet graag dat hier zeer scherp naar gekeken wordt en wij kijken dan ook uit naar het raadsvoorstel begin 2025. En dan over de jeugdhulp.

Het is alsof je een lekke emmer probeert te vullen, maar de PDvZ steunt de acties die zijn ingezet om grip te krijgen op de kosten. Uiteraard zullen w'rj dit nauwgezet blijven volgen en bijsturen waar wij denken dat dat nodig is. Over de lZA-kwestie gesproken: als we ons daaruit terugtrekken, welke concrete gevolgen verwacht de wethouder dan voor Zoetermeer? Of is het slechts een storm in een glas water? Voorzitter, economische versterking is het speerpunt in Zoetermeer. We willen aantrekkelijk zijn voor allerlei soorten bedrijven; van hippe start-ups tot de doorgewinterde mkb'ers. Wij lezen dan ook met tevredenheid dat er de komende jaren wordt ingezet op een brede werkgelegenheidsgroei en aandacht voor werk in de wijk en dat er ruimte wordt gemaakt voor nieuwe banen op alle niveaus. Mooi dat er wordt ingezet op werkgelegenheidsgroei en dat ook werk in de wijken wordt gestimuleerd. De PDvZ heeft wel een vraag over het initiatief om statushouders vanuit de COAlocaties meteen naar werk te begeleiden. Hoe staat het daarmee? We hebben namelijk gehoord dat De Binnenbaan, die daar al een tijdje mee bezig is, nog niet echt scoort qua plaatsingen. Wat is de stand van zaken? Zoetermeer maakt werk van de energietransitie. De PDvZ hoopt op een visie die verder kijkt dan morgen, met gebruik van alle mogelijkheden die er zijn.

De komende visie voor het gebruik van de ondergrond biedt daarbij mooie kansen. Wie weet wat we daar nog uit kunnen halen. De PDvZ pleit voor een visie die toewerkt naar een slimme, creatieve en Ílexibele oplossing die rekening houdt met de diverse toekomstige mogelijkheden en ontwikkelingen. Zokan de potentiële realisatie van een kerncentrale in de regio positief uitpakken voor Zoetermeer, bijvoorbeeld als bron voor warmtenetten. Aangezien er tegenwoordig zo'n grote belangstelling is voor kernenergie en er door de provincie Zuid-Holland ook voor onze regio naar gekeken wordt, en dat zelfs door een Groenlinksgedeputeerde, lijkt het de PDvZ verstandig de mogelijkheden die dit biedt mee te laten spelen in de visie Ontwikkeling voor de ondergrond. De voorzitter: Mijnheer Haak, een interruptie van mijnheer Weekenstroo, gaat uw gang.

De heer Weekenstroo (CDA): Dank voorzitter. lk ben heel benieuwd hoe elektriciteit iets toevoegt aan een warmtenetwerk waar warmte doorheen gaat, omdat dat niet per se met elkaar compatible is. Kan

Raad 11 november2024

'13

de heer Haak mijdat uitleggen? De voorzitter: Mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Dat wil ik graag. Het is wel natuurlijk een technisch verhaal, maar er komt niet alleen energie vrij bij kernenergie, maar ook warmte. Die warmte kunnen we gebruiken voor de warmtenetten. De voorzitter: Mijnheer Weekenstroo.

De heer Weekenstroo (CDA): Oké, dan heb je warmte, maar dan heb ik nog steeds volgens mij maar een heel klein deel van de hoeveelheid warmte die je nodig hebt voor een volledig warmtenet. ls mijnheer Haak het met mij eens dat er aanvullende warmte van duurzame bronnen zoals bijvoorbeeld geothermie of restwarmte uit de haven van Rotterdam nodig zouden zijn? De voorzitter: Mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Dat zou best kunnen en zeker in de nabije toekomst zou dat de beste oplossing zijn. Maar we kijken natuurlijk ook verder dan vandaag. Als we kijken naar kernfusie, hebben we zoveel warmte, dat het halen van warmte vanuit die haven niet meer nodig is. De voozitter: Heel kort, mijnheer Weekenstroo. De heerWeekenstroo (CDA): Een kerncentrale bouwen duurt tientallen jaren. De warmtenetten komen er op korte termijn aan. Wat ziet de heer Haak voor oplossing op de korte termijn? De voorzitter: Mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Nou inderdaad, de kerncentrales zijn er nog niet, maar de plannen zijn er natuurlijk om die te bouwen. Tot die tijd zullen we toch moeten kijken naar andere middelen. En ja, die zijn er. De voozitter: Gaat u verder, mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Dank u wel. Even kijken hoor. De PDvZ is blij met de uitkomsten van het burgerberaad over het afualbeleid. We vinden het weljammer dat met name nascheiding niet primair is benoemd als mogelijkheid. Veel gemeenten stappen namelijk over van voorscheiding naar nascheiding met betrekking tot de kosten die daarmee gemoeid zijn. We zijn ook blij dat er is overgeschakeld naar hybride-inzamelwagens. Er wordt hard gewerkt aan het gescheiden inzamelen. Een van de uitkomsten van het burgerberaad is dat er duuzame maatregelen moeten komen zonder de betaalbaarheid uit het oog te verliezen. We hebben vernomen dat de bewustwordingscampagne hierover van start is gegaan. Het zal, onzes inziens, de komende jaren nodig zijn blijven om het gescheiden inzamelen te bevorderen. De problematische jeugdgroepen, ondermijning en digitale veiligheid zijn voorde PDvZ nog steeds grote aandachtspunten. Begin 2025 veruvachten wij een evaluatie van het veiligheidsbeleid, waaronder de werking van de Zorg- en Veiligheidskamer. Hopelijk zien we hierin de resultaten die we nodig hebben. Bestuurlijke boetes komen met ingang van 2025 ten gunste van de gemeente en niet meer van het CJIB. De kosten voor het opleggen van boetes vallen dan voortaan onder de kosten van de boa's.

De voorzitter: Mijnheer Haak, ik zie een interruptie van mijnheer Boerboom. Overigens heeft u uw bordjes omgedraaid, zie ik nu ineens. Niet dat ik u door elkaar haal, maar gaat uw gang. De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. De heer Haak had het over de evaluatie van het veiligheidsbeleid en hopelijk zien we hier de te venarachten resultaten, zei u. Maar ik ben wel benieuwd; wat zijn dan de resultaten die u daar concreet verwacht? De voorzitter: Mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Nou, we weten allemaal hoe de situatie in Zoetermeer is. Dat ondezoek moet natuurlijk uitwijzen hoe we op een goede manier die ondermijning en die problematische jeugdgroepen

14

Raad 11 november2024

een halt kunnen toeroepen. Dat is eigenlijk wat wij veruachten vanuit dat onderzoek, dat daar richting aan wordt gegeven zodat we met elkaar de goede weg op gaan. De voorzitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Dus als ik u goed begrijp, venrrracht u dat daar nieuwe handelingsperspectieven in worden gegeven op dingen die we nu nog niet doen rondom de aanpak van de thema's die u net noemde, de ondermijning en jeugdcriminaliteit? De voorzitter: Mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): lk weet niet of het of nieuwe dingen zijn, maar in ieder geval een uitwerking ervan. Wat we ingezet hebben, moet natuurlijk wel resultaten boeken. En als er nieuwe aspecten bij komen, dan juichen wij dat uiteraard toe. De voorzitter: Gaat u verder?

De heer Haak (PDvZ): Even herhalen. De kosten voor het opleggen van boetes vallen dan voortaan onder de kosten van de boa's. Levert dat per saldo nog substantieel iets op? Dat is een vraag aan de wethouder. We lezen bij doelstelling 5.2 binnen het programma Veiligheid 'Het behouden van veiligheid en leefbaarheid in de wijk.' ln de principes van de Ruimtelijke Strategie werd het echter onwenselijk geacht om veiligheid, net zoals leefbaarheid, bij de principes op te nemen, zoals de PDvZ wel had gevraagd. Wij vinden dat een gemiste kans. Er is een jaarlijks terugkerende bezorgdheid bij de PDvZ met betrekking tot het beheersen van processen en projecten binnen de gemeente. Geeft de uitbreiding van de directie zicht op verbetering en zijn er al resultaten behaald? En zo ja, welke? Kunnen wij in ieder geval begin 2025 worden geïnformeerd over wat deze organisatieaanpassing heeft opgeleverd? Voorzitter, alles wordt duurder en dat merken we ook in Zoetermeer. Steeds meer mensen kunnen het sporten of culturele activiteiten voor hun kinderen niet meer betalen. Ook de btw-verhoging van 9% naar 21o/o zal de culturele sector raken, vooral de kleine amateurgezelschappen. Die draaien vaak op vrijwilligers, maar blijven wel van grote waarde voor de stad. Dit college zal ook niet ontkomen aan bezuinigingen in diezelfde culturele sector.

Toch vraagt de PDvZ in een motie, samen met de PvdA , Groenlinks, CDA en D66, om vooral die kleine amateurgezelschappen, waar mogelijk, te ontzien bij bezuinigingen. Deze instellingen moeten de kans krijgen en behouden om mooie producties te maken die voor iedereen in deze stad toegankelijk blijven. Wij roepen dan ook alle partijen in deze raad op deze motie te steunen om in ieder geval met elkaar ervoor te zorgen dat cultuur in onze stad betaalbaar en toegankelijk blijft. KoÉom, we hebben in Zoetermeer heel wat op ons bordje. Laten we er samen het beste van maken. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Haak, een interruptie van mevrouw Brouwer. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voorzitter. lk vraag me af hoe mijnheer Haak het kan verantwoorden te zeggen 'we zullen allemaal de broekriem moeten aanhalen, maar kunst en cultuur moeten aan de bezuinigingen ontsnappen'. lk kan me voorstellen dat het voor ouders een grotere zorg is of ze hun kinderen eten kunnen geven dan of ze naar het CKC kunnen. De voozitter: De heer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Daar heeft u volkomen gelijk in, maar wij roepen niet op om de hele culturele sector te steunen. Maar wij kijken alleen maar naar de kleine amateurgezelschappen. Als die ook nog eens een keer te maken krijgen met een bezuiniging en een verhoging van de btw, hebben we een grote kans dat die amateurgezelschappen ophouden te bestaan. Dat willen we voorkomen. En we willen ook, waar mogelijk, proberen die subsidie in stand te houden. De voozitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank voozitter. Volgens mijwas het een beetje valse tegenstelling van mevrouw Brouwer, want volgens mij is het niet of eten, of cultuur, want dat zijn onvergelijkbare

Raad 11 november2O24

15

grootheden. Dus ik denk niet dat dat opgaat in dit gevat. De voorzitter: Ja, dat roept een reactie van mevrouw Brouwer op. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Of het nu onvergelijkbare dingen z\n of niet, je kunt je geld maar één keer uitgeven. En je zult op zo'n beetje alles moeten bezuinigen. Dus wat ons betreft, helaas ook op kunst en cultuur. De voorzitter: U was aan het eind van de eerste termijn. Dank u wel, mijnheer Haak. O, nee, toch nog niet helemaal, want de heer Markes heeft nog een interruptie. Gaat uw gang.

De heer Markes (Zó! Zoetermeer): Een interruptie aan de heer Haak en nog een extra vraag aan het college want ik hoor mijnheer Haak aan het college vragen wat het substantieel zou opleveren wanneer die bestuurlijke boetes... Wat die bestuurlijke boetes minder kosten voor het uifuaardigen van die boetes en wat dat zou opleveren en ik zou graag aan het college vragen of het dan ook rekening kan houden met wat het kost om overtredingen van de APV op te ruimen, zoals hoeveel het kost om graffiti op te ruimen of hoeveel het kost om voor vooruerpen of voertuigen die op plekken staan waar dat niet hoort, weg te halen. lk zou graag willen dat dat meegenomen wordt. De voorzitter: Oké, dat is nog een aanvulling op het betoog van mijnheer Haak. lk kijk even rond. Dat was geen echte vraag, dus dan dank ik u hartelijk voor uw eerste termijn.

Motie nr. 2411-25 ingediend door PDvZ, PvdA, GroenLinks, CDA, D66 "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: r kunst en cultuur is voor iedereen; een ambitie waar we graag voor gaan. De afgelopen jaren is op verschillende manieren ingezet op het vergroten van de toegankelijkheid en het bereik van bestaande en van nieuwe doelgroepen; . er een stevig fundament ligt voor het cultuurondenaríjs in de stad, onder andere door deelname aan het landelijke programma Cultuureducatie met Kwaliteit; r wê nog niet iedereen bereiken, tenarijl cultuurdeelname positieve efÍecten heeft op ons welzijn en de daarmee gepaard gaande kosten binnen de gezondheidszorg; o de voorgestelde bezuinigingen vooral de kleine amateurgezelschappen raken die veelal met enthousiaste vrijwilligers werken; o deze amateurgezelschappen ook nog eens met een btw-verhoging te maken krijgen; ovenltregende dat: kunst en cultuur in de breedste zin van grote waarde kunnen zijn voor de maatschappij, zowel op individueel als collectief niveau; het laagdrempelig beschikbaar stellen van kunst en cultuur bijdraagt aan de ontwikkeling van creativiteit, empathie en sociale cohesie; deelname aan kunst- en cultuuractiviteiten vanaf jonge leeftijd een positieve doonarerking heeft op de cognitieve en emotionele ontwikkeling van kinderen en jongeren; investeren in kunst en cultuur

op jonge leeftijd kan leiden tot kostenbesparingen in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) op latere leeftijd, doordat een gezonde en actieve levensstijl wordt gestimuleerd;

r

r

o r r

kunst en cultuur bijdragen aan het bevorderen van begrip en tolerantie bínnen de samenleving, door middel van het overbruggen van culturele en sociale verschillen;

vezoekt het college:

.

.

de budgetten op subsidies voor kunst en cultuur, met name voor de kleine amateurgezelschappen, waar mogelijk, op het huidige niveau te houden of te verhogen waar nodig; laagdrempelige toegang tot kunst en cultuur voor alle leeftijdsgroepen te waarborgen, met speciale aandacht voor kinderen en jongeren;

en gaat over tot de orde van de dag." De vootzitter: Dan ga ik over naar de fractie van Zoetermeer Vooruit, mevrouw Bink.

16

Raad 11 november2024

3. Zoetermeer Vooruit Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, dank u wel. lk ga het vandaag hebben over veiligheid, jeugdzorg, bestaanszekerheid, cultuur en op weg naar 2040. Veiligheid. Zijn we nog veilig in ons land? Zijn wij nog veilig in onze stad? De een zegt 'wat er over de landsgrenzen gebeurt, is een ver-van-mijn-bedshow'. De ander zegt 'ik kan er niet van slapen'. Als je inwoners in Zoetermeer vraagt'voelt u zich veilig?', dan zal de een zeggen Ja', en de ander zal zeggen 'nee'. Waar ligt dat aan? Het is maar net waar je mee te maken hebt en vaak ook in welke levensfase

je zit.

Zoetermeer Vooruit is op bezoek geweest bij de omwonenden van de basisschool Yunus Emre en de school zelf. Hier is weinig gevoel voor veiligheid tijdens de haal- en brengtijden van de school. Wat een gevaarlijke situatie is daar ontstaan als kinderen gebracht en gehaald worden. Het is onduidelijk waar een auto geparkeerd kan worden. Er zijn auto's die midden in de straat keren en in de tegengestelde richting gaan rijden. Getoeter, gescheld, venrensingen ovêr de hoofden van de kinderen heen; Zoetermeer Vooruit vindt dit geen gewenst gedrag. Zó1. Zoelermeer en Zoetermeer Vooruit zijn samengekomen in de motie Schoolstraat. Een schoolstraat is een straat die aan het begin en het einde van de schooldag gedurende een halfuur wordt afgesloten. De straat is alleen toegankelijk voor voetgangers, fietsers en natuurlijk hulpdiensten. Op deze manier kunnen de kinderen veilig naar hun klas gebracht worden. Dan gaan we nu naar de jeugdzorg. De voorzitter: Mevrouw Bink. lk zie twee interrupties, eerst van de heer Van Rumpt en dan mijnheer Haak, en dan nog mevrouw Sandifort. Eerst de heer Van Rumpt, gaat uw gang. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja, voorzitter, dank u wel. lk vroeg me af hoe mevrouw Bink het voor zich ziet met de omwonenden die aan die straat wonen. Die kunnen dan maar niet weg tijdens die periodes? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): De omwonenden wonen in die straat en weten van tevoren dat de toegang naar de school in principe een halfuur is afgesloten die dag. En als ze echt weg moeten, dan is natuurlijk de doorgang daar. De voorzitter: Ja, ik ga naar mijnheer Haak, gaat uw gang.

De heer Haak (PDvZ): Ja, dank u wel voorzitter. Wij vroegen ons af: wie gaat dat dan doen? En als de gemeente daarvoor verantwoordelijk is, wie gaat dat betalen? De voozitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. Wie dat gaat doen, is nog een open vraag. Het zou kunnen ziln dat dat vanuit school gebeurt. Het zou kunnen zijn dat er een verkeersregelaár komt. lk weet het niet. Het is een pilot en die moet nog ingevuld worden. ln andere steden doen ze het inderdaad met vrijwilligers. De voorzifter: Mevrouw Sandifort, gaat uw gang.