Notulen raad 1 november 2021 (najaarsdebat) - vastgesteld
Tekst van het document
even wachten tot er een raadsvoorstel zit bij dat memo dat we laatst gekregen hebben en dat behandeld wordt. De voozitter: Mevrouw Van Leeuwen.
Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): lk ken mevrouw Kraneveldt als heel sociaal, maar vindt u het dan niet asociaal dat zo veel van die woningen dus bezet worden gehouden door mensen die dat feitelijk niet nodig hebben? Eigenlijk werkt u dat verder in de hand door de voorraad te vergroten, zodatztl daar gewoon kunnen blijven zitten. Uw perspectief moet toch veel meer gaan over die hele keten en die hele doorstroming, in plaats van alleen maar te zeggen 'we bouwen, bouwen, bouwen sociaal' en vervolgens mogen al die asocialen die deze woningen bezet houden, daar gewoon blijven zitten? Want dat is wat u in de hand werkt. De voozitter: lk ga naar de heer Mooiman
De heer Mooiman (PW): Dank u welvoozitter. Er is momenteel een enorme woningcrisis en die is er al een hele tijd en we bouwen om juist die woningcrisis op te lossen. We zien echter dat in 2018, 2019 en de eerste helft van 2020112 sociale huurwoningen zijn bijgebouwd. ln diezelfde periode gingen er 109 naar statushouders. Per saldo zijn er drie sociale woningen bijgekomen voor die huidige woningzoekenden waarvoor wij bouwen. Die voorrang is dan toch onhoudbaar? Zo lossen we toch dat tekort van die sociale woningen niet op? Zo blijven mensen alleen maar langer op de wachtlijst staan.
De voozitter: lk ga nog naar mijnheer Duiven en dan wil ik dit afronden, we hebben ook nog een tweede termijn dus het hoeft geen woondebat te worden volgens mij. Het college reageert nog en we hebben nog een tweede termijn. Mijnheer Duiven en dan ga ik naar mevrouw Kraneveldt. De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzitter, ik sluit aan bij het betoog over bouwen naar behoefie, dat betekent ook bouwen van meer woningen. Bouwen, bouwen, bouwen, ik heb het anderen horen zeggen. Hoe moet ik dan het standpunt van de PvdA ten opzichte van de 10.000 woningen die we willen gaan bouwen en de zoekopgave van 6000 woningen zien? Daar bent u in het verleden meer dan kritisch over geweest, eigenlijk zelfs tegen. Hoe moet ik uw pleidooi nu zien om vooral meer te bouwen, weliswaar naar behoefte, en dat afzetten tegen dat standpunt en het toen zo stevig de voet
op de rem zeften om in te zetten op de oplossing voor het probleem, namelijk meer woningen bouwen. Wellicht anders? Dan hoor ik het graag. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt en dan stel ik voor dat u uw betoog afmaakt.
Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Wij waren altijd zeer voor de schaalsprong van die 10.000 woningen. Met betrekking tot de 6000 extra hebben we gezegd 'ga nu eerst maar eens goed kijken waar je die 10.000 neer gaat zetten'. En we hebben ook gezegd 'kwaliteit gaat wel voor kwantiteit want rucksichtslos maar heel veel huizen ergens neerplempen zonder dat je kijkt naar de kwaliteit en naar wat je daar ook voor de lange termijn wilt hebben - want huizen staan daar honderd jaar, minstens dat is niet verstandig. Dus we willen kijken naar ieder voorstel voor meer woningen erbij, maar dan wel kwalitatief goed en wat we echt nodig hebben.
Raad 1 novembet202l
31
Met betrekking tot de vraag van de heer Mooiman - ik moet er vier in een keer doen, voorzitter natuurlijk zullen we ook naar andere oplossingen moeten kijken. We kijken al naar flexwoningen, we kijken al naar Tiny Houses. Het is al niet meer zo dat een statushouder in zijn eentje een hele sociale woning krijgt, zogezegd, tegenwoordig. Zo makkelijk is het ook allemaal niet meer. lk realiseer me dat het een lastig probleem is en daar heeft u een punt, maar ik zou niet verschillende woningzoekenden tegen elkaar willen uitspelen. We zijn allemaal mensen en we hebben allemaal een dak boven ons hoofd nodig. Dan mevrouw Van der Meer. Die had een vraag, wat was dat ook al weer? De voorzitter: Wilt u die even herhalen?
Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): lk heb geen indruk gemaakt, vrees ik. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Vast wel Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Het ging erom dat ik heb gezegd 'dit moeten we bespreken als we het hebben over de woningbouwregio en dat gaan we, als het goed is, heel binnenkort doen. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.
Mevrouw Kraneveldt (PvdA): ln mijn motie staat om te verkennen in de woningmarktregio of er concrete ambities geformuleerd kunnen worden. We zijn geconfronteerd met een tussenakkoord. Dat vind ik altijd een interessant woord want dan kan er misschien nog een akkoord achteraan komen, wie weet kan er nog wat. En ik vraag het daar nog eens over te hebben omdat ik het belangrijk vind en ik vind dat je niet kunt zeggen 'we pakken 700 woningen', maar die niet relateert aan de wachtlijst en de wachttijden en hoe je die wilt verkorten. Want daar zitten mensen toch wel op te wachten. Een beetje perspectief, dat ze niet zeven jaar op een woning hoeven te wachten. Dan had ik er nog een, mevrouw Van Leeuwen, maar die zat meer een beetje in de hoek... lk denk dat ik die al een beetje heb beantwoord. De voorzitter: Mevrouw Van Leeuwen? lk stel voor om door te gaan want anders gaat dit onderwerp het debat domineren, we hebben echt nog een tweede termijn en we zijn nog niet weg. Dus ik stel voor dat u gewoon verder gaat met uw verhaal.
Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Klimaatbeleid is geen geldverkwistende linkse hobby van naïeve wereldverbeteraars, het is bittere noodzaak om te overleven. De verduuzaming van onze huizen is de grootste opgave waar we als stad voor staan. Nu zien we dat huishoudens met hogere inkomens hun huis en autobezit met subsidies kunnen verduuzamen, terwijl gezinnen met lagere inkomens in hun wat minder goed gei'soleerde, of soms zelf tochtige woning met hoge energielasten achterblijven. Wat
de PvdA betreft mogen duuzaamheid en klimaat nooit leiden tot een tweedeling tussen
klimaatwinnaars en -verliezers. Als je rood staat, is het heel moeilijk om groen te doen, zeggen ze weleens. Wij dienen daarom twee moties in. We willen via de ZoetermeerPas een energievoucher verstrekken aan mensen die door de hoge energieprijzen deze winter in de knel komen. En voor de langere termijn pleiten wij voor een integrale aanpak van energiearmoede, waarbij we ook preventief de verbinding zoeken met armoedebeleid en schuldhulpverlening. De voorzitter: Mevrouw Van Leeuwen
Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): lk vind het op zich heel sympathiek als u het heeft over de energieprijzen en een tegemoetkoming daarin. Tegelijkertijd is daar landelijk natuurlijk ook het een en ander voor geregeld, een stuk belastingverlaging dat je ook terugziet op je energienota. Overigens heel jammer dat ze dat generiek hebben toegepast want ik heb een voordeeltje dat ik helemaal niet hoef te hebben met tarieven die meerjarig vastliggen, maar hoe verhoudt zich dat tot elkaar? Wilt u dan nog iets extra's doen, terwijl er landelijk al wat gedaan is? De voorzitter: Eerst mevrouw Frinking en dan mevrouw Kraneveldt.
Mevrouw Frinking (CDA): Dan nog even een vraag over de doelgroep. De ZoetermeerPas is natuurlijk een bepaalde categorie, maar het zijn vaak ook de mensen die daarboven zitten die juist extra getroffen worden. Hoe kijkt u tegen die doelgroep aan? Want dat maakt het bedrag een stuk
32
Raad 1 november2021
hoger en dat maakt het ingewikkelder om uit te voeren. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.
Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja, dat is ook zo, het is altijd zo'n glijdende schaal, net daarboven en dan valje er niet in of wel in. Maar de ZoetermeerPas is voor ons een begrensde groep, een groep die we goed in beeld hebben. We weten hoeveel huishoudens en hoeveel mensen daaronder vallen dus daarom hebben we voor die groep gekozen. lk zou iedereen dat willen geven maar dat is niet te doen dus laten we het daar dan bij houden. We hebben wat dat betreft geprobeerd het een beetje te beperken. En over wat mevrouw Van Leeuwen zei, ja we vinden het heel fijn als we daar een extraatje via die vouchers of op een andere manier ik ga niet over de uitvoering - kunnen doen. lk denk dat dat een heel mooi gebaar is vanuit de gemeente dat we mensen die waarschijnlijk met die € 400,00 ook nog niet uitkomen, net even dat beetje extra geven.
-
De voorzitter: Mevrouw Van Leeuwen en dan mijnheer Boerboom.
Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): lk weet dat u een goed hart heeft, maar tegelijkertijd denk ik: dit gaat ook heel vaak over mensen die woningen van corporaties hebben en die worden hier eigenlijk minimaal door geraakt, of bijna niet door geraakt. Dus als er dan al € 400,00 is, geef ik dat liever uit op de plek waar het misschien echt noodzakelijk is. Dus daar zit mijn twijfel, snapt u dat? De voorzitter: Eerst nog mijnheer Boerboom en dan mevrouw Kraneveldt.
De heer Boerboom (Groenlinks): Voozifter, dat is in het verlengde van waar ook mijn zorg zit, op zich hartstikke sympathiek en ook wij zien de energiearmoede als een groot en urgent probleem en gelukkig heeft het rijk daar nu wel iets in gedaan. lk ben het eens met mevrouw Van Leeuwen dat ze op dat terrein beter een andere verdeling had kunnen zoeken, maar er zijn ook woningen die van mensen die geen ZoetermeerPas hebben die misschien wel geconfronteerd worden met veel hogere energielasten dan mensen die misschien net een verduuzaamde woning hebben in Palenstein en heel weinig energielasten hebben. Zouden we niet eerst eens aan het college kunnen vragen welke mogelijkheden het college ziet om daar eventueel een geste te doen en te zorgen dat het ook echt terechtkomt bijde mensen die het nodig hebben? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.
Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk geleid hem graag door naar het college, ik vind het een heel relevante vraag. Het is natuurlijk altijd de vraag hoe je de doelgroep definieert, zodat je uiteindelijk ook niet een bedrag kwijt bent waar geen eind aan komt. Vandaar dat we voor deze groep hebben gekozen, maar natuurlijk staan we open voor een beter voorstel als we het nog wat gerichter bij de mensen zouden kunnen krijgen die het het meest nodig hebben, zijn we daar uiteraard voor. De voorzitter: Mevrouw Van Leeuwen, nog heel kort als het kan Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): lk denk even met mevrouw Kraneveldt mee. Stichting Leergeld heeft ook minder subsidie gekregen het afgelopen jaar en volgens mij zijn er ontzettend veel vragen geweest, ook naar aanleiding van corona en dergelijke, en kunnen zij het best in gezinnen kijken waar wat nodig is. Zouden we dan niet beter Stichting Leergeld weer de normale portemonnee kunnen geven zonder dat we geld gaan weggeven aan partijen waar het mogelijkerwijs niet eens noodzakelijk is? De voorzitter: lk zie een vezoek tot overleg. Mevrouw Kraneveldt.
Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat weet ik niet. Het is een suggestie die u doet en het college hoort het ongetwijfeld ook. Laten we maar even afi,r/achten wat het college vindt van deze motie. We staan altijd open voor goede suggesties. De voozitter: Gaat u verder
Mevrouw Kraneveldt (PvdA): De PvdA hamert al een hele tijd op ontzorging van inwoners en
Raad 1 november2021
33
bedrijven. We zijn voor een goedgevuld Duuzaamheidsfonds. Hiervoor kan een deel van de opbrengst van de Enecoaandelen gebruikt worden en we zien uit naar een voorstel van deze wethouder, nog in deze periode, mogen we toch hopen. Maar de ontzorging van inwoners komt nauwelijks op gang. Het duurzaamheidsplatform is er nog niet, het revolverende Duuzaamheidsfonds dus nog niet. De visie op het Van Tuyllpark is er nog niet, het plan voor de Plas van Poot is er nog niet. En de evaluatie van het beleid de afgelopen vier jaar is er ook nog niet. Kan de wethouder garanderen dat dit snel komt? Wij hebben de indruk dat de afdeling op het stadhuis die hierover gaat ernstig onderbemand is terwijl het zo'n enorme opgave is. Dus onze vraag aan het college is: bij de Entree is er wel een grote projectorganisatie, die wordt in ieder geval opgetuigd, waarom doen we dat niet bij duuzaamheid? Misschien een idee voor de volgende periode. Dan cultuur. Jaren geleden stond Zoetermeer in de culturele sector bekend als de stad waar de amateurs soms beter waren dan de professionals. We zijn die reputatie een beetje kwijt helaas en de culturele organisaties gaven ons in het voorjaar de opdracht: maak van cultuur een prioriteit want het is zo belangrijk, zeker nu we het een tijdje gemist hebben. Kunst en cultuur hebben ruimte en geld nodig.
Zoetermeer geeft € 23,00 per inwoner minder uit aan cultuur dan een gemiddelde gemeente. We vinden dat eigenlijk niet passen bij een grote stad als Zoetermeer. We hebben in mei een motie ingediend om het cultuurbudget bij een groeiend aantal inwoners minimaal gelijk te houden per inwoner. Die hebben we toen teruggetrokken, of in ieder geval, mensen hebben daar hun handtekening onder vandaan gehaald omdat het college een toezegging deed dat te ondezoeken. Die toezegging is nog niet gestand gedaan, die is ook vertraagd. Daarom dienen wijdeze motie opnieuw in. Tot slot nog twee dingen. De PvdA wil opnieuw grote waardering uitspreken voor iedereen die Zoetermeer gezond en veilig en leefbaar houdt. En natuurlijk ook voor al die ambtenaren van de gemeente, van de ondersteuning hier op het stadhuis, tot aan de uitvoerenden in de wijken, die zich elke keer hebben moeten aanpassen door corona en die geweldig werk hebben verricht voor de stad in een bijzondere, onzekere tijd. Dank daarvoor. Dit is het laatste begrotingsdebat voor de verkiezingen. ln maart mogen we ook stemmen voor of tegen het nieuwe afualbeleid. Binnenkort gaan we de vraagstelling voor het referendum vaststellen, een spannend moment.
Voor de PvdA staat voorop dat we gaan kiezen voor een afualsysteem waarbij de milieuwinst onder de streep het grootst is en afualverwerking een basistaak van de gemeente blijft, waarvoor we met z'n allen belasting betalen. Diftar hoort daar wat ons betreft niet bij. Straks zit hier een nieuwe raad, met ongetwijfeld veel bekende, maar vast ook veel nieuwe gezichten. We gaan een intensieve fase van campagnevoeren in. De PvdA heeft er zin in en gaat de ideologische strijd met u graag aan. Voor fatsoenlijk werk en inkomen, voor betaalbaar wonen, voor leefbare en groene wijken, voor goed ondenrvijs en zorg dichtbij huis. Want Zoetermeer kan wel wat meer PvdA gebruikenl Dank u wel.
De voorzifter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt. Voor u gaat, mijnheer Van Steenis wil nog interrumperen.
De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u wel voozitter, het valt me op dat mevrouw Kraneveldt zegt dat enezijds met het afualbeleid het hoogst haalbare rendement moet worden gehaald en andezijds sluit ze nu Diftar uit. Als uit onderzoek bl1kt dat het hoogst haalbare rendement met Diftar te behalen is, is dat dan een no go richting? De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.
Mevrouw Kraneveldt (PvdA): We denken dat je met het verleiden en goed informeren een heel eind moet komen en Diftar staat bij ons echt op de allerlaagste plek op het rijtje maar we realiseren ons ook dat, afhankelijk van het resultaat van het referendum, we of gewoon het nieuwe beleid hebben, en dan is dat zo, of er weer ander beleid moet komen en dan is het maar de vraag of we het signaal van de bevolking goed kunnen interpreteren. Dan zullen we het er met elkaar over moeten hebben en dan komen misschien die ondezoeken die we met z'n allen gevraagd hebben op gang en dan gaan we het zien.
Motie nr. 2111-10 ingediend door PvdA, Zól Zoetermeer, GroenLinks De Bibliotheek op School "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021;
34
Raad 1 november2021
constaterende dat:
.
. . r . . r
ongeveer een op de negen Nederlanders tussen de zestien en 65 jaar laaggelefterd is en moeite heeft om goed mee te kunnen doen in onze samenleving; in Nederland en dus ook in Zoetermeer nog veel kinderen op school komen met een taalachterstand d ie moei lij k wordt ingehaald ; veel lezen goed is voor de ontwikkeling van kinderen, vooral vrij lezen;
het landelijke concept'de Bibliotheek op School' het lezen stimuleert en aantoonbaar zorgt voor verbetering van lees- en taalvaardigheid; de bibliotheek in het Stadhuis-Forum een kleiner vloeroppervlak heeft gekregen;
de schoolbesturen van OPOZ en UNICOZ reeds in voorgaande jaren de intentie hebben vastgelegd om al hun scholen te voozien van een bibliotheek op school; in voorgaande jaren de raad er via breed gesteunde moties mede voor heeft gezorgd dat ongeveer de helft van de scholen in Zoetermeer al een Bibliotheek op School heeft;
overwegende dat:
r
. r
het concept de Bibliotheek op School nog steeds een actueel en aantrekkelijk leesaanbod verzorgt en een laagdrempelige mogelijkheid biedt om het lezen goed te ontwikkelen; corona bij diverse kinderen een leesachterstand heeft veroozaakt;
het mooi zou zijn als de raad de Bibliotheek wederom ondersteunt bij het streven om op alle primair onderwijsscholen in Zoetermeer een Bibliotheek op School te realiseren;
draagt het college op: r in 2022 aan de bibliotheek een bedrag van € 100.000,00 beschikbaar te stellen voor het concept de Bibliotheek op School; r dit bedrag ten laste te brengen het resterende bedrag dat geoormerkt is voor 2021 en 2022 zoals beschreven in amendement 2106-V en dat over is na venrrrerking van de aangenomen moties; en gaat over tot de orde van de dag."
Motie nr. 2111-11 ingediend door PvdA Voor iedereen een warme winter "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat: . de stijgende energieprijzen veel huishoudens in financiële problemen kunnen brengen; . de tegemoetkoming van de Rijksoverheid niet elk huishouden afdoende zal ondersteunen; . in Zoetermeer een op de zeven kinderen in armoede opgroeit; . btj een mogelijk strenge winter in combinatie met hoge energieprijzen inwoners met een laag of beperkt budget het risico lopen letterlijk in de kou te komen zitten, wat ten koste kan gaan van de gezondheid van alle betrokken gezinsleden in deze huishoudens; ovenruegende dat:
.
de gemeente Zoetermeer voor 2022 € 15 miljoen beschikbaar stelt uit de ontvangen
.
de Enecogelden volgens het daartoe vastgestelde afiregingskader onder meer besteed kunnen
. .
Enecogelden;
worden voor het herstellen van bestaanszekerheid, het bevorderen van Positieve Gezondheid, en het verbeteren van kansengelijkheid van Zoetermeerders;
het kunnen betalen van de energierekening bijdraagt aan het bevorderen van Positieve Gezondheid van gezinnen in armoede; Enecogelden eenmalig kunnen worden ingezet vanuit onder meer het Sociaal Innovatiefonds
veaoekt het college om: . alle huishoudens in Zoetermeer met een ZoetermeerPas eenmalig een energievoucher ter waarde van € 50,00 uit te reiken waarmee in 2022 (een deel van) de energielasten kan worden
r .
voldaan; fiêt de energiebedrijven af te spreken dat (een deel van) de energielasten met de wintervoucher kunnen worden betaald; de dekking van de wintervoucher deels te halen uit de resterende budget ad € 283.000,00 dat
Raad í november2021
35
rest vanuit de aangenomen moties in het voorjaarsdebat'vrij inzetbare reserve'; a
eventueel resterend benodigd budget vanuit de € 15 miljoen beschikbare Enecogelden beschikbaar te stellen; een voorstel hiertoe uiterlijk in januari in de gemeenteraad te brengen;
en gaat over tot de orde van de dag."
Motie nr. 2111-12 ingediend door PvdA Basisbanen bieden kansen voor mens en stad "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op I november 2021; constaterende dat: . ook in Zoetermeer een flink aantal inwoners een grote afstand heeft tot de arbeidsmarkt en langdurig op zoek is naar werk; r basisbanen (werk met een hoog maatschappelijke waarde voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt) een aanvullend instrument is voor gemeenten om dit te kunnen bereiken; . basisbanen bovendien onze publieke voorzieningen kunnen versterken, o.a. door beheer in
(sport)parken en speeltuinen, wijkconciërges in verschillende wijken, hulp op scholen of
r
gastheren en -vrouwen in overheidsgebouwen; in meerdere gemeenten zoals Groningen al experimenten lopen met basisbanen;
overuegende dat:
r .
e . .
iedereen het recht heeft op werk;
in de Kadernota Meedoen met Meerwaarde is gekozen om in te zetten op maatschappelijk rendement en daarmee zo veel mogelijk inwoners mee te laten doen in de stad; vanuit die gedachte duuzame arbeidsparticipatie wordt gestimuleerd;
de uitstroom vanuit een uitkering naar werk in de conceptbegroting neerwaarts is bijgesteld omdat de gemiddelde afstand tot de arbeidsmarkt is toegenomen; een basisbaan structureel werk moet zijn, minimaal voor het minimumloon en op vrijwillige basis;
verzoekt het college om: r basisbanen bij voorkeur te realiseren in een businesscase met partners in de stad maar, mocht dit onverhoopt niet lukken, een plan voor te leggen om als gemeente zelf basisbanen te realiseren voor een periode van vier jaar; r hierbij mee te nemen hoe de matching op basisbanen kan verlopen met hulp van het Regionaal Werkcentrum of de Binnenbaan; . btj het rijk de lobby te starten om bijte dragen aan de benodigde structurele Íinanciering voor het instrument basisbanen na afloop van vier jaar; . voor het zomerreces dit plan aan te bieden aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag."
Motie nr. 2111-13 ingediend door PvdA, GroenLinks, CDA Proactieve aanpak energiearmoede
"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat: Zoetermeer voor een enorme opgave staat om het woningbestand in de komende decennia te verduuzamen en de gemeente een actieve regierol wil spelen bij de energietransitie in de wijken; r niet iedereen de financiële mogelijkheden heeft om energiebesparende maatregelen te nemen of zijn woning blijvend te verduurzamen, hetgeen tot zogenoemde'energiearmoede' kan leiden; . we doorgaans van energiearmoede spreken als een huishouden meer dan 10% van het besteedbaar inkomen kwijt is aan energiekosten (Definitie Planbureau voor de Leefomgeving); . de stijgende energieprijzen veel huishoudens in Íinanciële problemen kunnen brengen, niet alleen nu maar ook in de toekomst; . de betaalbaarheid van de energietransitie vooralsnog via het woon- en duurzaamheidsbeleid wordt aangevlogen, maar (nog) niet vanuit het armoedebeleid;
.
36
Raad 1 november2021
overwegende dat:
. . .
in Zoetermeer een op de zeven kinderen in armoede opgroeit;
btj een mogelijk strenge winter in combinatie met hoge energieprijzen inwoners met een laag of beperkt budget het risico lopen letterlijk in de kou te komen zitten, wat ten koste kan gaan van de gezondheid van alle betrokken gezinsleden in deze huishoudens; energiearmoede kan leiden tot schulden en zelfs huisuitzettingen als de rekeningen oplopen en
niet meer betaald kunnen worden, hetgeen ook weer tot andere maatschappelijke kosten kan
r .
leiden; binnen de energietransitie onder het motto 'haalbaar en betaalbaad weliswaar al wel oog is voor huishoudens in Zoetermeer die moeite zullen hebben om hun huis te verduuzamen en de energierekening te kunnen blijven betalen, maar dat daar nog niet een echte aanpak voor is; de Enecogelden volgens het afwegingskader onder meer besteed kunnen worden voor het herstellen van bestaanszekerheid, het bevorderen van Positieve Gezondheid en het verbeteren van kansengelijkheid van Zoetermeerders;
vezoekt het college om:
. .
r .
een multidisciplinaire aanpak voor het tegengaan van energiearmoede te ontwikkelen (een goed voorbeeld is De Arnhemse Aanpak Energie Armoede 2020-2023); waarbtj het doel is om toegang van inwoners tot ontzorging en ondersteuning te vereenvoudigen, het bereik onder de huishoudens die het nodig hebben te vergroten en de effectiviteit ervan te verbeteren; hiervoor vanuit de energietransitie nauw samen te werken met diverse initiatieven en partners in de stad en verbindingen te leggen met beleidsterreinen als armoede en schuldhulpverlening; dit plan voor te leggen aan de raad in het najaar van 2022 (dit in verband met verkiezingen en aantreden nieuw college;
en gaat over tot de orde van de dag."
Motie nr. 2111-14 ingediend door PvdA, GroenLinks Am bitie wachtlijsten sociale woni ng verkorten
"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat: het voor mensen die op een betaalbare woning zijn aangewezen, steeds moeilijker wordt om een sociale huunaroning te vinden binnen een redelijke tijd;
r . . .
de wachtlijsten lang zijn en de wachttijden inmiddels tot onaanvaardbare proporties zijn opgelopen;
steeds meer mensen zijn aangewezen op een sociale huurwoning, ook mensen met een middeninkomen die vroeger een huis zouden hebben kunnen kopen, maar nu gewoon geen hypotheek krijgen omdat de huizenprijzen enorm zijn gestegen en betaalbare koopwoningen simpelweg te weinig voorhanden zijn;
Zoetermeerse sociale huunr/oningen voor 75o/o bi Zoetermeerders terecht komen en meer sociale huunruoningen bouwen dus echt zoden aan de dijk zet voor onze eigen inwoners;
overwegende dat: jongeren langer bij hun ouders thuis moeten blijven wonen dan gewenst; ouderen niet naar een kleinere sociale woning kunnen verhuizen waardoor zij een grotere woning vrijmaken voor gezinnen met kinderen; r het hier ook gaat om professionals die we graag naar onze stad halen of voor Zoetermeer willen behouden, zoals verpleegkundigen, docenten en politieagenten;
r .
r .
wê de Zoetermeerse slogan 'bouwen naar behoefte' nu eindelijk eens echt moeten gaan waarmaken; je bij de woningmarktafspraken wel alleen op aantallen sociale woningen kunt focussen, maar je je ook zou moeten afuragen hoe je de wachttijden kunt verkorten, zodat voor iedereen een betaalbare sociale woning binnen een redelijke termijn binnen bereik komt;
vezoekt het college om:
Raad 1 november202l
37
in de woningmarktregio te verkennen of er concrete ambities geformuleerd kunnen worden met betrekking tot het verkorten van de wachttijden voor een sociale woning en zich hiervoor in te zetten; in de Omgevingsvisie Zoetermeer 2040 dergelijke ambities te formuleren; en gaat over tot de orde van de dag."
Motie nr. 2111-15 ingediend door PvdA, GroenLinks Meer maatwerk bij kostendelersnorm "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021;
constaterende dat:
.
o
volgens de kostendelersnorm in de Participatiewet bijstandsgerechtigden die 'duuzaam samenwonen' ofiarel geen recht op een uitkering hebben - als hun partner werkt - of slechts op de gezamenlijke, lagere uitkering van € 1.500,00 als hun partner ook in de bijstand zit; 'dltutzaam samenwonen' een onduidelijk gedefinieerd begrip is dat willekeur in de hand kan
werken, waardoor bijstandsgerechtigden het zekere voor het onzekere nemen en dan maar geen relatie aangaan;
.
dit voor problemen, armoede en schrijnende situaties kan zorgen, bijvoorbeeld voor ouders die meerderjarige kinderen in huis hebben wonen die geen eigen woning kunnen vinden, mantelzorgers die familieleden of vrienden met een beperking, chronische ziekte of ouderen in huis willen nemen, of anderszins wanneer mensen met een bijstandsuitkering iemand een dak
r
gêfiêênten de mogelijkheid hebben om van de kostendelersnorm af te wijken en deze deels of
boven het hoofd willen bieden; niet toe te passen, waarbij Amsterdam bijvoorbeeld jaarlijks in í50 tot 200 gevallen wel afiuijkt;
ovenruegende dat:
r
r . .
Ílê zwartwerken samenwonen de meest voorkomende reden is om bijstandsgerechtigden van fraude te betichten, omdat zij dan de inlichtingenplicht zouden schenden, hetgeen tot korting op de uitkering en torenhoge terugvorderingen kan leiden; wê bij het kinderopvangtoeslagschandaal hebben gezien tot welk leed het wantrouwen en het te strikt interpreteren van de regels kan leiden; ook mensen in de bijstand het recht zouden moeten hebben om relaties aan te knopen en samen te gaan wonen, een ziekfamilielid in huis te nemen om mantelzorg te verlenen of om iemand (tijdelijk) een dak boven het hoofd te bieden; meer maatwerk toepassen onder andere het positieve gevolg kan hebben dat: - het welbevinden en het welzijn van de bijstandsgerechtigde verbetert; - er mantelzorg verleend kan worden hetgeen de druk op de thuiszorg verlicht; - door samenwonen de druk op de woningnood wordt verminderd;
vezoekt het college om: r in de gemeentelijke organisatie te borgen dat er maatwerk kan worden toegepast bij de
r
kostendelersnorm om schrijnende situaties te voorkomen; te ondezoeken of ook in Zoetermeer een pilot zoals in Tilburg opgestart kan worden, waarbij de kostendelersnorm tijdelijk wordt losgelaten en bijstandsgerechtigden een halíjaar of langer mogen samenwonen zonder dat het invloed heeft op hun uitkering;
en gaat over tot de orde van de dag."
Motie nr. 2111-16 ingediend door PvdA, GroenLinks Cultuurbesteding per inwoner minimaal gelijk "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021;
constaterende dat: Zoetermeer gemiddeld € 87,00 besteedt per inwoner aan cultuur; dit € 23,00 onder het landelijk gemiddelde van gêmeenten ligt;
r .
overwegende dat:
38
Raad 1 november2021
a
de Zoetermeerse culturele organisaties de raad hebben opgeroepen om van cultuur een prioriteit te maken; het bedrag dat Zoetermeer per inwoner aan cultuur besteedt ongewoon laag is in vergelijking met steden van vergelijkbare grootte; de stad groeit vanwege de schaalsprong; het college niet in staat is geweest toezegging 455 voor dit begrotingsdebat de raad te doen toekomen en de ontwikkeling van de uitvoeringsagenda heeft verdaagd tot na maarl2022;
verzoekt het college: in de uitvoeringsagenda van de Cultuurvisie 2030 ernaar te streven dat het bedrag dat de gemeente besteedt aan cultuur per inwoner minimaal gelijk blijft; . de financiële systematiek te ontwikkelen die dit mogelijk maakt en hierover te rapporteren aan de raad in het tweede kwartaal van2022;
r
en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel. lk dank u voor uw eerste termijn. lk had gehoopt dat we nog iets verder zouden zijn gekomen, maar dat is niet zo en het is inmiddels I 1.56 uur. lk stel voor dat we even kort pauzeren. Dat lijkt me goed voor iedereen om even de benen te strekken, maar ik vezoek u wel om over tien minuten, dus dat betekent 12.05 uur, terug te zijn. lk schors de vergadering tot 12.05 uur op die klok, links. Schorsing
De voorzitter: lk heropen de vergadering en dan gaan we verder met de eerste termijn van de gemeenteraad en daarvoor wil ik graag het woord geven aan de heer Mooiman van de PW. Gaat uw gang.
5. PW De heer Mooiman (PW): Dank u wel voozitter. Voor ons ligt de laatste begroting van deze bestuursperiode en ten opzichte van de perspectiefnota is er wat betreft de financiële situatie het nodige veranderd. Zo ztln er tussen het kabinet en VNG voor het jaar 2021 en volgend jaar afspraken gemaakt over de compensatie van de gestegen kosten van de jeugdzorg en is er meer zicht op financiële compensatie voor de kosten van corona en zijn er ontwikkelingen rond de herijking van het Gemeentefonds. Maar alhoewel de Íinanciële situatie van de gemeente voor het begrotingsjaar 2022 door deze ontwikkelingen is verbeterd, is dat voor de jaren vanaf 2023 nog niet het geval en overheerst onzekerheid. Daarbij is er ook nog geen nieuw kabinet. Nederland zit inmiddels in de langste kabinetsformatie ooit en de onderhandelingen zijn als het ware nog maar net begonnen. De vraag wanneer een nieuw kabinet aantreedt blijft onzeker.
Gelet op die onzekerheden waar onze gemeente voor staat, zoals ook aangegeven in de
perspectiefnota, is in deze begroting terughoudend omgegaan met voorstellen die het begrotingsbeeld structureel nadelig beïnvloeden. En zoals we ook bij de perspectiefnota hebben aangegeven, is het gelet op de situatie waarin onze gemeente verkeert, verstandig om terughoudend om te gaan met beleidsintensiveringen terwijl we de continuiïeit van de huidige werkzaamheden borgen. Tegelijkertijd kiest het college er wel voor om volgend jaar € 15 miljoen aan incidentele middelen beschikbaar te stellen ten behoeve van voorstellen van Zoetermeer 2040. Onze fractie begrijpt dat het college alvast een start wil maken met de plannen die dit college heeft, maar tegelijkertijd vinden we dat er deze resterende maanden met enige terughoudendheid mee moet worden omgegaan, mede omdat we toch dicht tegen de verkiezingen aanzitten. Zoals het college terecht stelt, staat ook 2022 nog steeds in het teken van corona. De coronacrisis heeft onze inwoners en onze ondernemers hard geraakt en het is dan ook goed om te lezen dat het college alert blijft waar het gaat om de coronasituatie en de problematiek die daaruit voort kan komen. De voorzitter: Een interruptie van de heer Duiven, mijnheer Mooiman.
De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzitter, niet op het ondenarerp waar de heer Mooiman nu mee bezig is, maar even op het voorgaande. Anderen heb ik ook horen zeggen, dat zt1 het politieke mandaat van deze raad eigenlijk voor afgesloten of beëindigd verklaren, dat we hier de resterende vier maanden nog wel mogen zt1n, maar vooral niets meer mogen beslissen en niets meer mogen
Raad 1 november2021
39
vinden en eigenlUk niet mogen doen waar we voor zijn gekozen. Kunt u mij even meenemen in waar die overdreven bescheidenheid door te zeggen dat we niets meer kunnen doen en dat onze woorden vooralgeen impact mogen hebben vandaan komt? De heer Mooiman (PW): Voorzitter, dat zijn een hoop woorden die ik niet heb gezegd. lk heb gezegd dat onze fractie begrijpt dat er veel plannen zijn en dat we met enige terughoudendheid, gelet op de verkiezingen, met een aantal zaken om moeten gaan. Natuurlijk moet er ook nu gewerkt worden aan het verbeteren van de stad, dat zien we aan deze hele programmabegroting terug. Er worden veel structurele gelden verdeeld en ik begrijp ook dat er met de impuls voor Zoetermeer 2040 vast een start gemaakt wordt. Maar we hebben bijvoorbeeld ook een tijdje geleden gezien dat er in de plannen die men nu uiteindelijk later naar de raad gaat sturen, bijvoorbeeld ook miljoenen voor duurzaamheid zitten. Dat zijn best omstreden dingen waarvan ik ook denk dat de verkiezingen daar ook wel degelijk wat over te zeggen zullen hebben. We zeggen 'geef niet al het geld in een keer uit maar maak wel alvast een voorbereiding'. Maar houd je wel aan de actualiteiten. Maar zeker, ik ben het met u eens, ik denk dat er nog heel veel kan deze periode. De voorzitter: nterruptie, mijnheer Boerboom. I
De heer Boerboom (Groenlinks): lk ben blij dat u dat laatste zegt, dat er nog veel kan deze periode. lk hoop ook van u te horen wat u nog graag wilt deze periode. Maar u zegt'die miljoenen voor duurzaamheid zijn controversieel', maar dat is juist iets dat vier jaar geleden al in het coalitieakkoord is gezet en volgens mij is het dan ook niet meer dan logisch dat we daar deze periode nog een besluit over nemen. De voorzitter: De heer Mooiman.
De heer Mooiman (PW): ln het coalitieakkoord staat iets anders dan het bedrag waar men de vorige keer mee kwam, ik geloof dat dat € 6 miljoen was, even uit mijn hoofd. Dat is ook een bedrag waar wij in ieder geval niet achter staan en dat, geloof ik, ook niet in het coalitieakkoord terugkomt. Dat er in het coalitieakkoord staat dat men geld aan duuzaamheid uit wil geven, so be it, maar daar staan wij natuurlijk ook niet achter.
De voorzitter: Korte interruptie nog, mijnheer Boerboom, dan vraag ik de heer Mooiman verder te gaan. De heer Boerboom (Groenlinks): Dank, ik zal het kort houden. lk snap dat u er niet achterstaat maar dat is natuurlijk waarom we hier zitten, om met elkaar tot een besluÍt te komen en waar het gaat over duuzaamheid staat heel duidelijk dat er een startbedrag is, maar dat aÍhankelijk van de opbrengsten wordt gekeken hoe we verder gaan investeren. Dus volgens mij moet u nu niet doen alsof u daardoor verrast zou zt1n. De voorzitter: De heer Mooiman.
De heer Mooiman (PW): Nee, dank u wel voozitter, maar desondanks denk ik dat het gelet op de maatschappelijke discussie best omstreden investeringen zijn en dat is mijn punt, en dat het college wellicht eventuele investeringen wil doen, is aan hen. Waar we in het voorjaar nog de hoop hebben uitgesproken dat de situatie in het najaar en deze winter geen herhaling zou worden van 2020, moeten we er inmiddels sterk rekening mee houden dat het kabinet de komende tijd wel met nieuwe maatregelen komt die onze inwoners en ondernemers opnieuw hard kunnen treffen. Voorzitter, zoals gezegd zijn nieuwe verkiezingen en daarmee een nieuwe bestuursperiode in aantocht en wat de PW betreft, moeten we vooruit blijven streven naar een veiliger, leefbaar en welvarend Zoetermeer met florerende bedrijvigheid, kwalitatief hoogwaardig onderwijs en een actieve beroepsbevolking. Een stad met voldoende woningen voor onze burgers, betaalbaar, maar ook kwalitatief. ln Zoetermeer kennen we net als elders in het land een enorme woningnood. Er zijn in alle segmenten en voor alle doelgroepen forse tekorten. ln onze provincie Zuid-Holland alleen al moeten de komende tien jaar 200.000 woningen worden bijgebouwd. Dat is een toevoeging van ruim 10o/o op
de bestaande woningvoorraad en het is daarom van belang dat we ook in Zoetermeer dat afgesproken bouwtempo van 700 woningen per jaar gaan halen. Tegelijkertijd beseffen wij dat de gemeente dit niet alleen kan. Uit ondezoek is naar voren gekomen
40
Raad 1 november202l
dat er zonder serieuze financiële steun aan gemeenten onvoldoende wordt gebouwd, in een lager tempo en minder betaalbaar. En hoewel het rijk weet dat er gedurende twintig jaar €20 miljard moet worden geïnvesteerd om de woningbouw te stimuleren, is dit bedrag er voorlopig nog niet. Ook de provincie moet meer doen om onze gemeente te helpen bij de bouwopgave. En juist om die reden heb ik bij de kadernota in de Provinciale Staten een motie ingediend genaamd Extra ondersteuning gemeenten bij aanpak woningbouw en die motie is aangenomen. De uitwerking daarvan is dat de provincie in 2022 miljoenen extra beschikbaar stelt om de woningbouw ook voor onze gemeente te versnellen met regelingen waar we aanspraak op kunnen maken. En daarnaast is een motie aangenomen dat het provinciebestuur bij het rijk gaat pleiten om voor de woningbouwopgave structureel toereikende financiële middelen aan gemeenten beschikbaar te stellen. De huidige € 1 miljard over een periode van tien jaar is simpelweg onvoldoende. En zoals we altijd zeggen, is het bij de bouw van al die woningen wel van groot belang dat we inzetten op ruimtelijk beleid dat op voldoende draagvlak kan rekenen. De stad moet voor zowel bestaande, als nieuwe inwoners een frjne plek zijn om te werken, wonen en recreëren.
Een aantrekkelijke stad is ook een stad met goede, toegankelijke voozieningen voor alle doelgroepen en goede dienstverlening. Helaas hebben we gezien dat juist de voozieningen onder druk kwamen te staan vanwege de tekorten en ook daar moet de komende tijd aan herstel worden gewerkt. Waar het gaat om dienstverlening hebben wij in het voorjaar de motie Wob-vezoeken ook digitaal ingediend. Deze is indertijd aangenomen en het is goed te lezen in de begroting dat hieraan inmiddels uitwerking is gegeven. Want het waardevolle instrument is hiermee een stuk toegankelijker geworden, iets dat de dienstverlening en transparantje ten goede komt. lets waar wij ons ook al langere tijd zorgen over maken en waar we tijdens meerdere debatten op
hebben gewezen, is de energiearmoede. Helaas iets dat toeneemt. Voor ruim 0,5 miljoen
Nederlandse huishoudens wordt het betalen van de energierekening een steeds groter probleem met meerdere oozaken. Uit een rapport van ondezoeksbureau Ecorys bleek vorig jaar al dat maar liefst 650.000 Nederlandse huishoudens niet of nauwelijks hun maandelijkse energierekening kunnen betalen. Een schrikwekkend grote groep. Maar het onderzoeksbureau venracht dat deze groep energiearme Nederlanders de komende tien jaar nog veel groter wordt door de kosten gemoeid met de energietransitie. En ook zit de gasprijs extreem in de lift. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.
De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u wel mijnheer de voozitter. Zou dit dan juist niet een aanmoediging moeten zijn om toch het duuzaamheidsbeleid van de PW te veranderen en te kijken of dat niet beter kan leiden tot beter gei'soleerde woningen, enzovoort? De voozitter: De heer Mooiman
De heer Mooiman (PW): Dank voorzitter. lk denk sowieso dat mijnheer Ekkelenkamp niet echt heeft geluisterd naar wat ik heb gezegd want onderzoeksbureau Ecorys zegt dus dat het voor een groot deel komt juist door die energietransitie en de kosten die daarmee gemoeid zijn. Daarnaast is de PW natuurlijk ook gewoon voor het isoleren van woningen en is de PW ook voor oplossingen. Dus het klopt niet helemaalwat u zegt. De voorzitter: De heer Boerboom, maar eerst nog een keer mijnheer Ekkelenkamp.
De heer Ekkelenkamp (D66): Ja dank u mijnheer de voozitter, ik ben in ieder geval blij dat u een beetje meer die kant op denkt. Dat is denk ik wel winst van dit debat. De voorzitter: De heer Boerboom
De heer Boerboom (Groenlinks): Dank voozitter, om daarop aan te sluiten, ik ben ook blij te horen wat u zegt, maar als het gaat om de verduurzaming is het toch een keuze waar we uiteindelijk de rekening neerleggen en dan moeten we er toch voor kiezen om die niet neer te leggen bij die 650.000 mensen die op dit moment al hun rekening niet kunnen betalen, maar juist bij de industrie die ook voor al die vervuiling zorgt? De voorzitter: De heer Mooiman
De heer Mooiman (PW): We zien nu vooral dat de kosten van de energietransitie natuurlijk
Raad I november2021
41
inderdaad op de burger verhaald worden. We hebben lange tijd gezien dat twee derde van de gasprijs gewoon uit energiebelasting bestaat. We zien ook dat er miljarden subsidies naar windturbines gaan,
of dat nu provinciaal of landelijk geregeld wordt, waar we eigenlijk niets van terugzien. Onze energiezekerheid is in gevaar. Dus ik denk dat we vooral veel verstandiger, rationeler beleid moeten voeren en geld in zaken moeten stoppen waar we wat aan hebben en niet in zaken waar we simpelweg geld op verliezen en voortgang verliezen. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.
De heer Van Gils (WD): lk heb een vraag aan mijnheer Boerboom want het is zijn partij die al jaren pleit voor het verhogen van energiebelastingen en voor, onder andere, het invoeren van vliegaccijnzen en vliegbelastingen. Dat zijn allemaal maatregelen die juist de onderkant van de maatschappij raken en nu die zijn ingevoerd, nu eigenlijk het beleid dat Groenlinks al jaren bepleit voor een hoge rekening bij de lage inkomens zorgt, wil mijnheer Boerboom ineens iets anders. lk begrijp dat toch niet helemaal. De voorzitter: Reactie van de heer Boerboom.
De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, voozitter, volgens mij kent u ons standpunt op landelijk niveau heel goed. We pleiten er al jaren voor dat we juist die grote energiemaatschappijen, die op dit moment vrijwel geen belasting betalen, die grote multinationals die nu vrijwel geen belasting betalen, laten betalen zodat we uiteindelijk echt kunnen zorgen dat die energietransitie voor iedereen haalbaar en betaalbaar is.
De voorzitter: lk stel voor dat de heer Mooiman gewoon verdergaat en deze discussie wordt eventueel later voortgezet.
De heer Mooiman (PW): lk ga verder, maar nog even een korte reactie. Het is natuurlijk ook 2o... Hoe meer belasting je bij bedrijven legt, zeker als je kijkt naar zo'n CO2-tax die landelijk wordt ingevoerd en geleidelijk aan steeds zwaarder wordt... Werkgeversorganisaties hebben ook gezegd 'kijk wel uit want bedrijven kunnen natuurlijk gewoon hun productie naar het buitenland verplaatsen'en
dat is een reëel gevaar. Dus ik denk dat het vooral een kwestie is van rationeel financieel beleid en niet zozeer hogere kosten die we dan maar overal neerleggen. Zoals gezegd, zit ook de gasprijs extreem in de lift. En het is wat de PW betreft goed als we de mate van en de verschillende redenen voor de lokale energiearmoede in Zoetermeer goed in kaart brengen en het college opdragen om tevens mogelijke oplossingsrichtingen voor te leggen. En daar dienen we dan ook een motie voor in, genaamd ln kaart brengen energiearmoede Zoetermeer. Voorzitter, we willen ook nog blikken op het thema Veiligheid. ln de begroting valt te lezen dat de gemeente zich op korte termijn in wil spannen om de handhavingscapaciteit te behouden, namelijk de 7 fte BOAs waar tot en met 2022in was voozien. Het eenmalige voordeel van de opschalingskorting in 2022 wordt genoemd als de budgettaire ruimte. De raad heeft daar inmiddels ook een voorstel voor gekregen en het is wat de PW betreft een goede keuze om die capaciteit ook voor volgend jaar te borgen.
Verder is van ontzettend groot belang dat Zoetermeer snel het aantal agenten krijgt waar wij als stad recht op hebben en daarvoor is ook een PW-motie genaamd BlijveÀ pleiten voor meei agenten aangenomen. En de burgemeester, dat weten we, pleit er ook veelvuldig voor en heeft de minister daarover aangeschreven. Daaromtrent zijn we benieuwd naar de eventuele voortgang en krijgen we graag een toelichting van het college. Voozitter, afrondend en met het oog op de verkiezingen zeg ik: laten we gezamenlijk vooruitstreven om onze stad alsmaar te verbeteren. Wij zijn als lokale PW-fractie zoals u weet, altijd bereid met ieder de samenwerking aan te gaan om op basis van inhoud meer voor onze inwoners voor elkaar te krijgen. Dank u wel, voorzitter.
Motie nr. 2111-17 ingediend door PW, CDA ln kaaÉ brengen energiearmoede Zoetermeer "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat: r uit het recente TNO-rapport De feiten over energiearmoede in Nederland naar voren komt dat bij
42
Raad 1 november2021
meer dan 0,5 miljoen Nederlandse huishoudens sprake is van energiearmoede;
TNO vreest dat door onder andere de hoge gasprijzen dit aantal de komende tijd verder zal groeien;
TNO eind 2020 in haar verkennende onderzoek Energiearmoede en de energietransitíe al waarschuwde voor energiearmoede bij 650.000 Nederlandse huishoudens door onder andere de kosten van de energietransitie; overwegende dat:
.
ook Zoetermeerse huishoudens getroffen zullen worden door energiearmoede met alle gevolgen van dien;
dragen het college op: . de mate van en redenen voor energiearmoede in Zoetermeer in kaart te brengen en de raad de bevindingen, alsmede mogelijke oplossingsrichtingen voor te leggen; en gaan over tot de orde van de dag." De voozitter: Dank u wel mijnheer Mooiman, voor uw eerste termijn, dan ga ik over naar de fractie van de ChristenUnie-ScP. Dat is de heer Weening, gaat uw gang.
6. ChristenUnie-SGP De heer Weening (GhristenUnie-SGP): Voorzitter, dank u wel.
Dit is het laatste najaarsdebat van deze coalitie. Waar moeten we het over hebben? Over de beleidsarme, misschien beleidslege programmabegroting die nu voor ligt? Daarover in elk geval niet. Maar bij dit laatste najaarsdebat wil ChristenUnie-SGP wel terugkijken op de afgelopen vier jaar. Onder moeilijke omstandigheden heeft het college moeten werken. Denk aan problemen in de jeugdzorg en zeker ook de coronacrisis die zijn tol heeft geëist. Als je het coalitieakkoord erbij pakt, is er een aantal zaken wel en een aantal niet gerealiseerd. Denk aan het Wijkgericht werken dat niet is gelukt. Ten aanzien van veiligheid: ja, die ene coffeeshop is gebleven. Dat had er voor ons wel eentje minder mogen zijn. Het ouderenbeleid; denk aan woonzorglocaties, de lange wachttijd van extreem oude mensen die maar geen plekje kunnen krijgen. Daar is nog wel ruimte om verder te groeien. Er is een locatie opgeleverd vorig jaar, maar dat is eigenlijk iets dat al van voor die tijd dateert. Als we kijken naar de kosten van het jeugdwerk, zijn die natuurlijk zoals net al gezegd, uit de hand gelopen. Dat was de eerste grote uitdaging van dit college. En niet alleen van ons college. Vrijwel elk college in het land heeft de wrange vruchten geplukt van deze mislukte decentralisatie. Het is goed om te noemen is dat de Schaalsprong daadkrachtig ter hand is genomen.
We hopen dat dat snel tot positieve resultaten leidt, al is de woningbouwopgave van 700 woningen toch weleen heel moeilijke opgave gebleken. Er is een schreeuwend woningtekort, ook voor jongeren. De wachttijden lopen op dit moment op tot boven de acht jaar. En er is weinig doorstroming. Hoe gaan we dit nu oplossen? Ten aanzien van de energietransitie - en dat is het laatste wat ik ga zeggen over het coalitieakkoord - is de afualscheiding toch wel op een mislukking uitgelopen, moet ik zeggen. Het referendum moet proberen de boel te redden. Maar we hebben onze twijfels daarbij. En is de luchtkwaliteit beter geworden de afgelopen vier jaar? Wij weten het niet. Voozitter, zokan ik nog weleven doorgaan. Ondanks de omstandigheden, voelt het alsof we vier jaar terug in een trein zijn gestapt die het station niet heeft verlaten, maar wel veel geluid en rook heeft geproduceerd. De voorzitter: Mijnheer Weening, een interruptie van mijnheer Boerboom.
De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voorzitter. lk kan een heel eind meevoelen met de woorden van mijnheer Weening over plussen en sommige dingen die niet zijn gelukt. Maar u zegt over het afualbeleid dat dat een totale mislukking is. Maar hoe kunt u zeggen dat dat een mislukking is want we hebben nooit de kans gehad om dat uit te voeren. Dus op basis waarvan kunt u nu bepalen dat dat een mislukking is? De voorzitter: Mijnheer Weening
De heer Weening (ChristenUnie-SGP): Misschien kunt u dan aangeven aan mij wat er is veranderd. We zitten nog steeds te wachten op een discussie over voor- en nascheiding die gaat plaatsvinden
Raad 1 november2021
43
naar aanleiding van een referendum dat rond de verkiezingen zal plaatsvinden en tot die tijd gebeurt er eigenlijk niets op dit punt. De voorzitter: Mijnheer Boerboom
De heer Boerboom (Groenlinks): lk kan met u meevoelen dat het een teleurstelling is, dat geldt voor onze fractie ook heel erg, dat we op dat gebied niets hebben kunnen veranderen en dat inwoners hun recht hebben gebruikt om daar een referendum over aan te vragen. Maar dan is het toch geen mislukking? Want een mislukking gaat over iets dat niet gelukt is, in die zin, en volgens mij is dat hier niet het geval want we hebben nooit een poging mogen wagen om er verandering in aan te brengen. De voozitter: Mijnheer Weening.
De heer Weening (ChristenUnie-SGP): Daar denken we dan blijkbaar verschillend over. Uiteindelijk gaat het onder aan de streep over wat je hebt gerealiseerd en dat is afhankelijk van een referendum dat er nu ligt. lk ga verder voozitter. De voorzitter: Mijnheer Duiven wil ook nog interrumperen.
De heer Duiven (WD): Dank u welvoorzitter. lk heb net geprobeerd mevrouw Kraneveldt een beetje uit de put te helpen want die was ook een beetje blijven steken in de somberheid en ik voel die behoefte ook bij mijnheer Weening opkomen. Het beeld dat de coalitietrein rokend en ronkend op het station is achtergebleven of is blijven staan roept bij mij het beeld op van lang vervlogen tijden en niet van de moderne treinen die we tegenwoordig hebben. Maar dat even als inleiding, voor de burgemeester mij afkapt. Mijn vraag is: zijn er ook dingen waar u wel met enige tevredenheid, misschien optimisme en hoop en verlangen op terugkijkt? Of bl[ft u in deze groef hangen? Dat zou
jammer zijn. De voorzitter: Mijnheer Weening.
De heer Weening (ChristenUnie-SGP): lk ben wel blij met deze interruptie want ik heb volgens mij een heel genuanceerd beeld neergelegd van ingewikkelde omstandigheden en van positieve dingen. lk heb de Entree genoemd en het feit dat die ene coffeeshop er helaas nog is, dus allemaal positieve dingen wat u betreft wellicht, maar die heeft u toch wel gemist eigenlijk. U zat toch wel op te letten, of niet? De voorzitter: Wilt u daar nog op reageren mijnheer Duiven, anders stel ik voor dat mijnheer Weening
verdergaat. De heer Duiven (WD): Nee, laten we geen antwoord gaan geven op voor de hand liggende vragen. De voozitter: lk stel voor dat mijnheer Weening verdergaat.
De heer Weening (ChristenUnie-SGP): De debaften gaan deze dagen meer over immateriële dan materiele zaken. Wat zijn dan de belanghebbende zaken in onze t[d? lk wil het eigenlijk hebben over een aangelegen thema dat de gehele bevolking raakt. Namelijk de betrouwbare overheid. En de ongehoozame burger, misschien moet ik dat eraan toevoegen. De gevolgen van het wel of niet betrouwbaar zijn, zien we om ons heen. Als je het bijvoorbeeld hebt over de toeslagenaffaire met als
allerzwartste dieptepunt niet het geld, maar het feit dat mensen hun kinderen hen soms zijn ontnomen. Dat vind ik bijzonder schrijnend. Dat zijn de zaken waar het over gaat.
Het tweede punt is corona. Dit weerspiegelt wellicht het duidelijkst hoe een groot deel van de bevolking over de overheid denkt als maar liefst 2 miljoen van de 15 miljoen inwoners van boven de twaalf jaar zich niet laat inenten. Dat is circa 15%. En even voor degenen die dat niet zo goed weten: het aantal niet ingeënte orthodoxe christenen op de Biblebelt bedraagt naar schafting 50.000 van die 2.000.000, ofirel 0,3% van die 15.000.000. lk vraag me soms af of een deel van het journaille niet onder een steen leeft als ze hierover hun feitelijk onjuiste stukjes schrijven. En nog een laatste puntje op dit punt: de zwarte lijst van de Belastingdienst. Staat u er ook op? lk denk het niet, maar als je erop staat, heb je een zuur leven. Een betrouwbare overheid, wat is dat eigenlijk? Laten we de Bijbel er eens op naslaan. Toch een
44
Raad 'l november 2021
boek dat onze natie eeuwenlang tot leidraad is geweest, dat kun je niet zomaat naast je neerleggen alsof dat niet heeft bestaan. Sterker nog, onze hele Grondwet ademt dit en de Staten-Generaal hebben destijds zelf opdracht gegeven dit meest verkochte boek ter wereld in een nieuwe vertaling het licht te laten zien. U weet wel, de Statenvertaling. lk kan niet zeggen 'met instemming', want ik heb
het niet aan hem gevraagd, maar ik citeer Paulus in zijn brief aan de Romeinen en gebruik de Heziene Statenvertaling. 'leder mens moet zich onderwerpen aan de gezagsdragers die over hem gesteld zijn, want er is geen gezag dan van God - dat wil zeggen, wat bij God vandaan komt - en de gezagsdragers die er zqn, zqn door God ingesteld'. Dan hebben we in dit land wel een probleempje, denk ik. Gehoozaamheid is tegenwoordig ver te zoeken en respect al helemaal. Zeker richting hulpverleners als ambulancebroeders en -zusters of politieagenten. Als ik verder mag gaan in vers 3. 'Want voor de overheid hoeft men niet te vrezen, wanneer men goede werken doet, maar wel als men kwade werken doet. Wilt u nu van het gezag niet te vrezen hebben, doe het goede en u zult er lof van ontvangen.' Dat is een mooie bemoediging om het goede te doen, nietwaar? Echter, veel mensen zijn onterecht beschuldigd van van alles en nog wat. Hun leven ligt in puin.
lk wil afsluiten, althans voor dit stukje van de Bijbel, met een paar woorden van vers 4 'Zij, dat is de overheid, is een dienares van God, u ten goede'. U hoort het goed, 'ten goede'en niet ten kwade. We zien in de praktijk soms juist het omgekeerde. lk raad u allen aan om dit hoofdstuk eens verder te lezen. Dat is niet voor hier bedoeld en als u niet over een bijbel beschikt, wil ik daar graag in voorzien. Wat betekent dit voor ons? Want in een goede preek moet je ook een stukje toepassing hebben. Wel, dat we ook op plaatselijk niveau goed moeten doen. Dat gaat dan onder meer over het eerlijk en open betrekken van omwonenden bij nieuwbouwprojecten en die serieus horen. Een open en eerlijke dialoog met moslimorganisaties en geen undercoveracties. Want wie is de volgende minderheid die wordt bespioneerd? En ook de opvang van vluchtelingen valt daaronder. En we hebben net een inspreker gehoord die op een emotionele manier, op zijn manier, aandacht vraagt voor een stukje serieus genomen worden. Voozitter, er lijkt gelukkig, moet ik zeggen, adequaat te zijn gereageerd vanuit het college op de toeslagenaffaire door € 0,5 miljoen kwijt te schelden, maar laten wij er allen scherp op zijn dat ook wij niet, soms ongedacht, mensen onbedoeld, ten onrechte stigmatiseren. Als wij goed willen doen, moeten we oog hebben voor degenen die het moeilijk hebben gehad en nog hebben.
Denk daarbij aan de tieners en corona. Zij hebben een moeilijke tijd doorgemaakt. Daarom hebben wij een motie opgesteld om voor de leeftijdsgroep twaalf tot zestien jaar gratis kaartjes voor de SilverDome schaatsbaan ter beschikking te stellen ten laste van het Potje van de Raad. lk heb even een korte berekening gemaakt, dat komt ongeveer uit op € 12.000,00 à € 13.000,00. De voorzitter: Mevrouw Van der Meer.
Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja voorzitter, we hadden ook al vragen gesteld aan de ChristenUnie-SGP over deze motie. U zegt dat u die kaartjes wilt uitdelen in verband met de eenzaamheid onder de jongeren. Als het erom gaat eenzaamheid te bestrijden, zouden we dan niet beter iets kunnen regelen dat ze kunnen meedoen aan een teamsport of iets dergelijks? lk weet niet hoe u aan die € 12.000,00 komt, maar wij denken dat je dan een keer kunt schaatsen en dan moet je ook nog schaatsen hebben. Dus misschien kunt u er eens wat over uitweiden waarom u nu precies voor deze oplossing tegen de eenzaamheid onder jongeren heeft gekozen. De voorzitter: Mijnheer Weening.
De heer Weening (ChristenUnie-SGP): Als u de motie leest, gaat die iets breder. Het gaat erom te onderkennen wat ze hebben moeten doormaken en die leeftijd, dat ze in de pubertijd zijn, is toch al een ingewikkelde tijd, een tijd waarin je toch wat minder contact hebt, minder buiten komt, minder beweegt. Dus het zit op het snijvlak van enezijds bewegen en anderzijds gehoord en gezien worden. lk heb het in de motie over een eenmalige actie, anders wordt het ingewikkeld om dat ten laste van het Potje van de Raad te doen. lk ga niet over het Potje van de Raad van volgend jaar, maar die erkenning is, denk ik wel heel belangrijk. lk heb even over de duim gerekend, ongeveer 7o/o van de inwoners is in de leeftijd van twaalf tot zeventien jaar. Als een entreekaartje € 6,00 kost en een kwart maakt er gebruik van, zit je op € 12.000,00 tot € 13.000,00. Maar het gaat me niet om de exacte cijfers, het gaat om het signaal dat je afgeeft dat je het hebt gezien en dat je er wat aan gaat doen en dat je de jongeren bij elkaar brengt. Dat is vooral het doel van onze motie geweest. De voorzitter: Gaat u verder.
Raad 1 november2O2l
45
De heer Weening (ChristenUnie-SGP): lk eindig met een oproep om onze vrijheid te koesteren De voorzitter: Mijnheer Boerboom had nog een interruptie.
De heer Boerboom (Groenlinks): Nog even kort, op zich een heel sympathieke motie natuurlijk, we vragen ons alleen af of schaatsen de eenzaamheid direct tegengaat of dat we jongeren niet zelf moeten laten kiezen, of we ze misschien wel een voucher moeten geven à la de PvdA om ze een keuze te laten maken voor datgeen waat ze blij van worden om elkaar op te kunnen zoeken. De voorzitter: De heer Weening,
De heer Weening (ChristenUnie-SGP): Daar staan we ook open voor. Het gaat ons niet exact daarom, ik heb geen aandelen in SilverDome of zo. Dus wat dat betreft, gaat het meer om de geste, het gebaar, het gehoord en gezien zijn, dan om wat je nu precies daar gaat doen. De vootzitter: Mevrouw Bink nog en dan gaan we verder met het betoog van mijnheer Weening.
Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter, kan mijnheer Weening dan niet beter de motie aanpassen? Want nu is die specifiek gericht op het schaatsen en dat is misschien te krap, dus misschien kunt u hem aanpassen.
De voorzitter: Volgens mij kan hij dat zeker doen, maar daar hebben we de hele dag nog voor Mijnheer Weening. Gaat uw gang.
De heer Weening (ChristenUnie-SGP): Ja, ik kan dat doen en ik wil dat ook doen en ik zie dat als ik dat doe, ik veel partijen achter mij schaar. Dus we gaan eens even kijken hoe we dat gaan doen in de break. De laatste woorden van mijn kant: een betrouwbare overheid zijn is ontzettend belangrijk. Die immateriële waarden moeten we ook koesteren, daar hebben we ook een rol in. lk eindig met een citaat uit het Oude Testament, Spreuken 16, waar staat 'Wentel uw werken op de Heere, en uw plannen zullen bevestigd worden'. Dat wens ik ons allemaal toe. Dank u wel.
Motie nr. 2111-18 ingediend door GhristenUnie€GP, GDA, Schaatsen voor jongeren "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat: . de coronapandemie grote impact heeft op met name jongeren van middelbare schoolleeftijd (twaalf tot en met zestien jaar); r deze jongeren vanwege de coronapandemie kampen met eenzaamheid en isolatie; . deze jongeren vanwege de coronapandemie nauwelijks buiten komen en weinig bewegen; overwegende, dat: . sport en beweging een positieve invloed hebben op het welbevinden van jongeren; . de gemeente de gezondheid van jongeren tot haar taak rekent;