Notulen raad 1 november 2021 (najaarsdebat) - vastgesteld

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Tot slot dan maar. LHN heeft in de beperkte spreektijd wellicht weinig aandacht besteed aan wat wel goed gaat in de stad. We zijn nog steeds een stad met veel voorzieningen en daar ligt een enorme kans. We hebben prachtige wijken zoals Rokkeveen waar het openbaar onderhoud altijd piekfijn in orde is. Wat mooi zou het zijn als onze stad alleen nog maar wijken heeft waar het veilig, schoon, zotgzaam en prettig wonen is. Daar staat LHN voor en daar zal al onze inzet op zijn gericht. Dank u wel voozitter.

Raad 1 november2021

15

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Leeuwen, voor uw eerste termijn van de fractie van de LHN. U heeft een aantal moties aangekondigd en die gaat u indienen. Mooi. Dus die ziet u allemaal straks op iBabs terug.

Motie nr. 211141ingediend door LHN Motie Huizen van de Wijk "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat: . de plannen voor'Huizen van de Wijk'door het college, met memo van 18 mei2021, niet verder zullen worden opgepakt omdat daarvoor geen structurele Íinanciële middelen beschikbaar zijn; . daarnaast is opgemerkt dat de zes te realiseren 'inlooppunten' (lnZet) en Huizen van de Wijk'aan elkaar kunnen worden verbonden en elkaar versterken';

.

in het memo van 26 maart 2021 een relatie wordt gelegd tussen Huizen van de Wijk en

r

gebiedsgerichte sturing en met de opdracht aan het nieuwe samenwerkingsverband 'lnZet'; daarnaast is opgemerkt dat voor Huizen van de Wijk onder meer belangrijke uitgangspunten zijn: 'een plek om te ontmoeten (huiskamer, koken, eten)';

overwegende dat: . door het stoppen van de uitwerking een belangrijke vooziening voor de stad met 'huiskamer, koken, eten' naar venrachting niet wordt gerealiseerd; . de realisatie een belangrijke schakel is in de zorg voor de gezondheid van alle inwoners, in het bestrijden van eenzaamheid en in het opdoen van sociale contacten; . een keuze voor het al dan niet maken van 'scherpe keuzes' zoals genoemd in het beschikbaar stellen van middelen aan de raad is; draagt het college op: r ondezoek te laten uitvoeren naar de mogelijkheden en de financiële consequenties om Huizen van de Wijk in alle zes de Zoetermeerse wijken te realiseren met als uitgangspunt 'huiskamer,

. . r

koken, eten';

daarbtj te betrekken het integreren in of combineren met in Zoetermeer aanwezige instellingen zoals lnZet, bi bliotheken, Piëzo, vezorgi ngstehu izen en mogel ij ke andere partners; de raad eind februari over de uitkomst te informeren; eventuele kosten te dekken uit de reguliere budgetten uit programma 2;

en gaat over de van de dag."

Motie nr. 211142 ingediend door LHN Samenwonen met behoud van bijstandsuitkering "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat:

. . o

de doorstroming op de woningmarkt nog zeer beperkt is; de wachttijd voor een woning gemiddeld zo'n zeven jaren bedraagt;

het verlies van een bijstandsuitkering een perverse prikkel kan zijn om niet samen te gaan wonen;

ovenregende dat:

. . .

het belangrijk is dat er meer woningen beschikbaar komen voor jong en oud zodat zij niet genoodzaakt zijn om de stad te verlaten; de komende jaren de vraag naar woningen verder zal toenemen omdat het gemiddeld aantal personen per huishouden daalt; de uitbreiding van het woningaanbod niet zo snel gaat als noodzakelijk om in de behoefte te voozien;

draagt het college op:

16

Raad 1 november 2021

a

na het Tilburgse voorbeeld de raad voor het Voorjaarsdebal2022 een voorstel te doen om het mogelijk te maken dat twee bijstandsgerechtigden gedurende een periode van een halfaar als zij samen gaan wonen het recht op een uitkering bijhouden;

a

de raad voor het Voorjaarsdebat 2022 te informeren of en zo ja welke kosten hiermee zijn gemoeid. N.B. mogelijk is het kostenneutraal omdat anders twee uitkeringen en twee woningen bezet zouden zijn inclusief eventuele kwijtscheldingen van gemeentelijke belastingen;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2111.03 ingediend door LHN, PvdA, GroenLinks, D66 Gemeenten vertrouwen elkaar

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op I november 2021; constaterende dat: o inwoners die nieuw zijn in Zoetermeer en voorheen al een beschikking hadden voor de WMO of jeugdhulp opnieuw een procedure in Zoetermeer moeten doorlopen; r hierdoor soms een onwenselijke onderbreking in de hulp/ondersteuning ontstaat; overwegende dat: . het ambtelijke capaciteit vraagt om deze procedure uit te voeren; r gênêêhten uiteindelijk vaak tot het zelfde oordeel komen over de noodzakelijkheid van de hulp en ondersteuning;

draagt het college op: r gêên nieuwe procedure te doorlopen als nieuwe inwoners in de gemeente waar zij vandaan komen aantoonbaar al een beschikking hadden. Deze beschikking over te nemen en pas te herovenruegen als de leefsituatie van de inwoner wijzigt; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 211144 ingediend door LHN WMO-voozieningen inperken voor draagkrachtigen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat: . de kosten in het sociale domein almaar toenemen; . de gemeenten nog niet zijn gecompenseerd voor de invoering van het abonnementstarief; . de begroting meerjarig niet sluitend is; overwegende dat: r het abonnementstarief een aanzuigende werking heeft;

.

draagkrachtige Zoetermeerders ook een beroep doen op WMO-voozieningen tenrijl de

. .

financiële noodzaak daarvoor ontbreekt; veel inwoners zelf vaak al huishoudelijke hulp hadden alvorens een beroep te doen op de WMO; een moreel appel mogelijkenarijs een remmende werking heeft op het gebruik van de

voozieningen; draagt het college op: . voor het voorjaarsdebat een voorstel aan de raad voor te leggen om inwoners met een inkomen van meer dan € 50.000,00 per jaar zelf hulp in te laten schakelen en te bekostigen. Tevgns daarin de mogelijkheden op te nemen om geen huishoudelijke hulp toe te kennen aan inwoners

die eerder zelf de huishoudelijke hulp hebben betaald en van wie de inkomenssituatie ongewijzigd is;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: We gaan over naar de fractie van de WD, mijnheer Duiven, gaat uw gang.

Raad 1 november202l

17

3. WD De heer Duiven (WD):Voozifter.

Wat goed is, dat moet goed blijven. En wat niet goed is, dat moet beter worden. En gelukkig gaat veel

goed in Zoetermeer. Zoetermeer is een frjne stad om te wonen, te werken, te studeren en te rêcreëren, vinden wij. Dat is ook de aanhoudend positieve waardering die onze inwoners, jaar na jaar, aan hun stad geven. De voorzitter: Mijnheer Duiven, heel vervelend om u te onderbreken, maar u staat nog als mevrouw Van Leeuwen in beeld. De heer Duiven (WD): Daar l'rjk ik niet eens op!

De voorzitter: lk heb daar verder geen oordeel of kwalificatie over, maar het lijkt me goed als u uw pasje even tegen de microfoon aanhoudt, dan weet iedereen ook namens wie u spreekt.

De heer Duiven (WD): Ja, dat ziet er toch een stuk beter uit, maar laat ik me daar verder niet over uitlaten. Dit is de laatste begroting van deze breedgedragen coalitie. Ondanks dat er soms ook vuurwerk was, lijken we de eindstreep toch wel gewoon te gaan halen. En dat ondanks de zware bezuinigingen en ondanks een pandemie. Als WD kijken we terug op een periode waarin we voor de stad en de inwoners mooie en belangrijke zaken voor elkaar hebben kregen. Zoals het invullen van de woningbouwagenda, de planvoorraad met onder andere het Entreegebied, de binnenstad en de versnellingsagenda. Het uitbouwen van het Dutch lnnovation Park naar een volwaardige campus en de bouw van een mooi nieuw zwembad en zo zouden er nog heel veel meer dingen te melden zijn. Zoetermeer is een vitale stad en wat de WD betreft, blijft Zoetermeer ook een vitale stad. Het rapport

Louter heeft ons vorig jaar laten zien dat dit niet vanzelfsprekend is en niet vanzelf gaat. Dit jaar hebben we ook de omgevingsvisie vastgesteld, waarin de belangrijke conclusies van het rapport Louter zijn veruerkt en waarmee we Zoetermeer ook in de toekomst een frjne stad kunnen laten zijn. De focus moet dan dus nu ook verschuiven naar de uitvoering van de Omgevingsvisie Zoetermeer

2040 om die vitaliteit inhoud te geven.

Voor de WD zijn de belangrijkste pijlers het realiseren van meer woningen en het versterken van onze woonaantrekkelijkheid met een evenwichtiger en gevarieerder woningaanbod. Hierdoor zal de stad en zullen onze wijken sociaaleconomisch en sociaal-cultureel meer in balans komen en blijven. En wat de WD betreft, met mooie kunst van Zoetermeerse kunstenaars in de openbare ruimte. Daarom de motie met die titel. De voorzitter: Mijnheer Duiven, een interruptie van mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voozitter, dank u wel, inderdaad een interruptie. U wilt geld halen uit programma 4, maar ik zou graag willen weten hoeveel geld u daarvoor nodig heeft. En volgens mij lijkt dit heel erg op de motie die we ooit hebben aangenomen van D66 over kunst in de openbare ruimte op straat. Die is toen afgewezen omdat het veel te veel geld kostte, dus ik ben benieuwd naar uw verklaring, dank u wel. De voorzitter: En een interruptie van mijnheer Ekkelenkamp. En dan van mevrouw Kraneveldt.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, dank u mijnheer de voozitter. U hoort het al, het is een heel sympathieke motie want die hebben wij ook al eens zo voorgesteld en frjn dat u dat nu ook wilt doen, maar we vragen ons af of er wel voldoende budget is in programma 4. Als u ons daarvan kunt oveÉuigen, of de wethouder ons daarvan kan overtuigen, zijn we daar natuurlijk content mee. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, ik wil mijnheer Duiven een compliment maken want bij de Entree moest het allemaal nog functionele kunst zijn en nu mag het ook innovatieve kunst en live kunst zijn, dus wat dat betreft zou ik zeggen 'u bent weer een stukje opgeschoten'. U zou ons heel blij maken als u het gewoon lekker uit citymarketing zou halen. De voorzitter: lk ga naar mevrouw Wortel, het is overigens geen complimentendag vandaag hoor.

18

Raad 1 november2021

Mevrouw Wortel, gaat uw gang. Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. Laat mijn fractie dan een compliment geven over deze motie, maar wel met de volgende vraag: programma 4 is heel breed en wij zien het dan natuurlijk het liefst gespecificeerd uit het culturele programma dat daarin valt, want als dat niet het geval is, vraag ik me af wat u dan niet wilt doen uit dat programma. Want er is op cultureel gebied natuurlijk heel recent een visie opgesteld en daar had u dit dan mooi in op kunnen nemen. Dan was het beter geweest. Nu wordt het achteraf ergens in geschoven, niet helemaal sjiek, maar ik snap het wel. De voorzitter: Mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): Voor mij is het nu een afirueging of het aantal complimenten opweegt tegen de kritische vragen, laat ik daar nog even over nadenken. Het doorslaggevende, wat afwijkt, wat mij betreft, van eerdere moties over kunst, of dat nu functioneel of innovatief of van welke aard dan ook is, is dat dit met name een pleidooi is om met name de Zoetermeerse kunstenaars ruimte te geven, letterlijk en figuurlijk, in de stad. Dat is wat deze motie anders of aanvullend maakt op eerdere moties die over kunst of kunst in de openbare ruimte gingen. lnclusief de functionele kunst want waar staat dat het innovatief is, mag het natuurlijk ook functioneel zijn. lk denk dat Zoetermeerse kunstenaars absoluut in staat zijn ook in dat opzicht hun aandeel te leveren. Ten aanzien van de vraag uit welk potje dat het beste zou kunnen komen... wij stellen dit potje voor. Er werd net ook al de vraag gesteld of ik u nu zou moeten overtuigen, of dat de wethouder dat moet doen. Laat ik in deze eerste termijn dat stokje dan maar even aan de wethouder geven om ons en u te overtuigen uit welk potje dit het beste zou kunnen komen. lk denk dat ook het college de sympathie en de steun voor de motie inhoudelijk goed heeft verstaan. Dus ik heb daar alle vertrouwen in. Als daar verder geen vragen meer over zijn, ga ik door. De voorzitter: Gaat u verder

De heer Duiven (WD): Voozitter. Dit jaar hebben we ook de omgevingsvisie vastgesteld waarin de belangrijke conclusies van het rapport Louter zijn verwerkt en waarmee we Zoetermeer in de toekomstig een fijne stad kunnen houden. Dat zei ik al. Met Zoetermeer 2040 is het ontwikkelperspectief voor de stad positief, maar kijkend naar de begroting voor de komende jaren, zien we ook uitdagingen. 'Financieel zijn het onzekere tijden', zo stelt het college in de toelichting op de programmabegroting. Voor 2022 is het beeld nog positief, maar - zoals we allemaal hebben kunnen lezen - vanaf 2023 is de venruachting dat de jaarlijkse inkomsten van de gemeenten achterblijven bij de uitgaven. Er zal duidelijkheid moeten komen over structurele, hogere rijksbijdrage voor de jeugdzorg en WMO. Ook in het kader van ons actiecomité Raden in Vezet zet de Zoetermeerse WD zich dan ook in voor veranderingen in de financiële verhouding tussen rijk en gemeenten.

Ook binnen de WD maakt de Zoetermeerse WD zich hard voor meer geld naar de gemeenten. Zo was ik afgelopen vrijdag op het congrês van de Bestuurdersvereniging van de WD. Een gelegenheid waarbij raads- en Statenleden, collegeleden en Kamerleden binnen de WD elkaar treffen en spreken over actuele thema's en ontwikkelingen. Uiteraard heb ik daar de gelegenheid aangegrepen om, samen met collega-raadsleden uit andere gemeenten, de financieel kvvetsbare positie van gemeenten nog eens onder de aandacht te brengen van met name de aanwezige Tweede Kamerleden en onderhandelaars aan hoofd- en zijtafels bij de coalitieonderhandelingen. Met of zonder extra geld blijft belangrijk dat de uitvoering van de jeugdzorg door gemeenten nog verder aan effectiviteit en doelmatigheid moet winnen. Ook dat was een belangrijk signaal dat ik vrijdag heb opgepikt. De voorzitter: lk zie twee interrupties, mevrouw Frinking en mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Frinking (CDA): Grote waardering dat u dat gedaan heeft afgelopen vrijdag bij uw partij. Heeft u ook de indruk dat het is overgekomen en dat het daadwerkelijk wordt uitgevoerd?

De voorzitter: lk denk dat mevrouw Van der Meer een soortgelijke vraag heeft, of in ieder geval aansluitend daarop. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Dit wordt heel eng, de burgemeester begint mijn gedachten

Raad I november 2021

í9

te lezen. lk wilde zeggen: op hoeveel kunnen we rekenen? Want dan gaan we het dadelijk natuurlijk meteen uitgeven. De voorzitter: Mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): Wat een vertrouwen in mijn overtuigingskracht. Het zou te mooi zijn geweest het zou echt te mooi zijn geweest - als ik toezeggingen in mijn zak had kunnen steken en die hier over het voetlicht had kunnen brengen. Maar laat ik teruggeven dat mijn afdronk van al die gesprekken met Sophie Hermans, met Daan de Neef en al die partijgenoten van mij die over de relevante onderuerpen bezig zijn, was dat ik positief ben dat er vanuit de coalitieonderhandelingen en vanuit het rijk dan uiteindelijk een beweging wordt gemaakt. Maar heel nadrukkelijk, en dat heb ik net ook genoemd, niet alleen met geld. Dat is ook duidelijk de boodschap die ook op andere manieren tot

-

ons is gekomen. Ook de gemeenten zelf moeten een aandeel nemen in het beheersbaar maken en houden en onder controle en bestuurbaar maken van de uitvoering van de jeugdzorg, ook de WMO,

maar voornamelijk de jeugdzorg, inclusief het financiële deel daarvan. Die twee signalen heb ik meegenomen, maar mijn afdronk van die gesprekken - in de WDtraditie uiteraard met een bitterbal - die ik vrijdag heb gevoerd, is positief. Maar helaas, en dat vind ik ook jammer, kunnen we daar achter het'='-teken nog geen bedrag plaatsen. Dat zou echt een overschatting zijn van de invloed die ik zelfs binnen mijn eigen partij heb. De voorzitter: Volgens mij kunt u verdergaan, mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): De reeks van actieplannen met totaal meer dan veertig getroffen maatregelen om te komen tot het beheersen van de kosten in het Sociaal Domein hebben tot op de dag van vandaag helaas nog niet geleid tot het gewenste effect. Dat is ook wat het college na zo'n vijf jaar ploeteren constateert wanneer het eind vorige week aan de raad meldt in een memo 'de kosten blijven

een te hoge mate van onvoorspelbaarheid en daarmee onbestuurbaarheid vertonen en vormen daarmee een onberekenbare factor binnen de begroting van de gemeente Zoetermeed. Dat is een citaat. Voozitter, onvoorspelbaar, onbestuurbaar en onberekenbaar! Woorden van het college zelf. Het is dus nog steeds niet gelukt om echt 'in control' te komen op de kostenbeheersing van de jeugdzorg. En ook nog steeds geen goed inzicht in wat er precies gebeurt en hoe dat te duiden is. De WD heeft, samen met heel veel anderen, dat besef ik terdege, daar de afgelopen jaren bij herhaling om gevraagd, daar voorstellen voor gedaan, moties voor ingediend. Maar kijkend naar het memo, lijkt er echter pas net gestart te zijn met het in samenhang in kaart brengen van alle resultaten van de reeds ingezette maatregelen, alsmede van de effecten van de nieuwe set knoppen-maatregelen. Dat

geeft toch te denken voozitter, en ik zou het graag anders willen zien. Vandaar de politieke gewetensvraag aan het college: gaat het lukken om de kosten voor de jeugdzorg uiteindelijk

voorspelbaar, bestuurbaar en berekenbaar te maken? Voorzitter, Zoetermeer moet ook een veilige stad zijn. Dat is geen vanzelfsprekendheid en dat is niet

iets dat vanzelf gaat. De aanpak van de gestaag toenemende criminaliteit onder jongeren blijft onverminderd aandacht vragen. Ook mevrouw Van Leeuwen heeft daar terecht op gewezen. De lokroep van een lucratieve loopbaan in de criminaliteit vereist een strakke aanpak. Wat volgens de WD moet gebeuren, is dat je op straat aan de jongeren laat zien dat criminaliteit of misdaad niet loont. Om die foute rolmodellen te bestrijden, zou eraan gedacht kunnen worden ook in Zoetermeer de zogenaamde 'patseraanpak' toe te passen zoals die onder meer in Rotterdam als onderdeel van de bredere ondermijningsaanpak, succesvol wordt toegepast. Hoe kijkt de burgemeester hier tegenaan?

We hebben dit jaar het veiligheidsbeleid geactualiseerd. Een goed stuk op papier, maar hoe staat het met de praktijk? De 'proof of the pudding is in the eating' zo heet het in het Engels: de uitvoering van het beleid bepaalt namelijk pas echt het effect op de veiligheid. Voor het goed meten van dat effect kijkt de WD uit naar de analyse van de relevante data voor het opstellen van bruikbare indicatoren, zoals door de burgemeester in de behandeling van het stuk in juni is toegezegd. ls hier al een tussenstand voor te geven? Zijn we op de goede weg en kan en gaat het lukken? Voorzitter, de WD heeft met tevredenheid kennisgenomen van het raadsvoorstelTijdelijke verlenging dekking zeven BOA's voor 2023. De WD heeft hier, samen met anderen, eerder dit jaar voor gepleit. Het is voor de continuiteit belangrijk om onze BOA's zo veel mogelijk voor de stad te behouden, zeker omdat ze, wat de WD betreft, vanaf 2023 met nog veel meer collega's structureel aan de slag gaan en blijven. De coronacrisis heeft nog maar eens laten zien hoe essentieel hun werk is voor ons allemaal.

Voorzitter, een goed opgeruimde stad, met netjes onderhouden groen, geen zwerfafual en zonder

20

Raad 1 november202l

enge plekken draagt bij aan een prettige leefomgeving. Wie kan daartegen zijn? Het zijn ook allemaal zaken waar we beleid voor hebben. Waar we nog geen beleid voor hebben, zijn de rondzwervende deelscooters. Ze zijn superhandig en een echte toevoeging aan de Zoetermeerse infrastructuur mobiliteit, maar het is wel tijd voor een aantal regels en afspraken. Niet om ze weg te pesten, maar juist om te zorgen dat ze optimaal worden ingezet en gebruikt. Zo houden we de stad bereikbaar, toegankelijk en netjes. Daarvoor een motie.

Voorzitter, een vitale stad heeft ook vitale inwoners. En daar waar het aandeel ouderen in de bevolking toeneemt, wordt ook de aandacht voor het bewegen en sporten door ouderen meer en meer

van belang. Daar gebeurt al veel aan, maar er is naar het oordeel van de WD nog ruimte voor een extra impuls om de participatie nog een stap verder te brengen. Daarom de motie 'Zoetermeer is de plek met een ouderenvriendelijk sportklimaat'.

Goed onderwijs en een goede verbinding tussen dat onderwijs en het bedrijfsleven zijn belangrijke voonraarden om jong en oud deel te laten nemen aan de vitale stad. Zoetermeer heeft daar de afgelopen periode al goede stappen in gezet en mooie resultaten bereikt, maar ook hier is nog ruimte voor verbetering, vinden wij. En daarbij is wat de WD betreft het 'lenen' van goede ideeën van anderen toegestaan, zoals de Rotterdamse campagne AanDeBak-Garantie, zoals in de gelijkluidende motie wordt voorgesteld. Dyscalculie is een in omvang en effect niet te onderschatten leerstoornis. ln de gelijkluidende motie wordt voorgesteld of het diagnosticeren en behandelen van dyscalculie onderdeel kan vormen van de acties binnen het Nationaal Programma Onderwijs. De voorzitter: Mijnheer Duiven, ik zag een interruptie van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter, thuis ging er bij ons gejuich op toen ik gisteren zei dat de WD een Dyscalculiemotie had rondgestuurd - mijn man ergert zich als wiskundige altijd kapot aan mensen die niet kunnen rekenen - dus ik moet natuurlijk voor stemmen. Maar ik heb wel een vraag over de motie. U venracht dat 600 tot 750 leedingen dyscalculie hebben in Zoetermeer en zo'n onderzoek kan oplopen tot € 1.000,00. Dat is een gigantisch bedrag en misschien heeft het wel een aanzuigende werking waardoor er ook mensen die het uiteindelijk niet blijken te hebben ook zo'n test aanvragen. Dus mijn vraag is: waar zit de dekking en welk bedrag heeft u voor ogen? Want het kan enorm oplopen. De voorzitter: Mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): Om te beginnen een zeer degelijk en goed doonrvrocht stemadvies, dat even voor ik het vergeet. U vroeg over het aantal, of er echt zo veel mensen in Zoetermeer zijn. Die gegevens hebben we niet. Het is een afgeleide, maar dat heeft u waarschijnlijk begrepen, van het landelijk gemiddelde daarin. Hoeveel het precies zou gaan kosten, weten we niet en of het een aanzuigende werking heeft, is een veronderstelling. Daarmee wil ik het niet terzijde schuiven, maar het is nog steeds een veronderstelling. Maar er zit een onbekende factor in. Niettemin vinden we de aandacht voor het onderwerp, om het naast dyslexie onder de aandacht te brengen en expliciet te maken, van belang. Die aandacht vinden we dat alleszins waard. En wellicht dat we in de tweede termijn of in de dialoog met het college wat scherper kunnen zijn als het gaat om de aantallen en uiteindelijke de kosten die eraan verbonden zijn. Maar het belang van het onderwerp is van groot belang. En inderdaad, om ook mensen die de wiskunde of algebra lief zijn, in hun hobby en hun aandacht te bedienen. De voorzitter: lkzag nog twee interrupties, mijnheer Ekkelenkamp en mevrouw Frinking.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voorzitter, het is natuurlijk een zeer sympathiek voorstel, maar we vroegen ons even wat af. Die NPO-gelden zijn voor de komende twee jaar dus het is geen structureel geld. Lopen we niet het gevaar dat we iets opzetten dat we dan na twee jaar weer moeten afbreken omdat er dan geen budget is? Dat is wel een zorg bij D66. De voozitter: Dank u wel. Mevrouw Frinking.

Mevrouw Frinking (CDA): Dank u wel voozifter, ik heb een vraag. Bij basisscholen wordt het vaak niet snel herkend, misschien omdat die aandacht er niet is, maar misschien ook omdat ze met van alles en nog wat bezig zijn. Maar het kan zijn dat het op middelbare scholen veel duidelijker tot uitdrukking komt omdat er dan meer gevraagd wordt. Deze motie ziet alleen maar op basisscholen,

Raad 1 november2021

21

heeft u ook ovenuogen om het aan middelbare scholen aan te bieden? De voorzitter: Mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): Om te beginnen met het laatste punt. Wat we over het ondenarerp hebben geleerd is dat hoe lastig het ook is om het te signaleren en te diagnosticeren - vandaar dat we er ook heel nadrukkelijk aandacht voor vragen - de interventie het meest effectief is als je daar gaat interveniëren om aandacht aan deze leerstoornis te geven. Dan is het effect niet alleen tijdens de basisschoolperiode, maar ook tijdens de middelbare schoolperiode en in het verdere leven een stuk effectiever. Vandaar dat we daarop inzetten. Maar daarin volgen we de deskundigen dus dat als reactie. En ja, er zit een beperking in dus wellicht dat iets opgebouwd wordt en als het niet op andere wijze gecontinueerd wordt, het dan weer afgebroken of verminderd zou moeten worden. Maar dat is de afrlreging van welke zorg z-vtaarder weegt, de zorg omtrent de continu'r'teit of de zorg dat hier onvoldoende aandacht voor blijft. De mensen die die leerstoornis hebben, of die die handicap, maar dat is een wat groot woord, of die die uitdaging hebben, door het geven van aandacht en het invullen van de interventie toch te bedienen, is een afweging. Wij kiezen ervoor toch aandacht te vragen voor het onderwerp en vandaar deze motie. De voorzitter: lk zag ook een interruptie van mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, wij zijn ook niet deskundig op dit gebied maar we hebben al heel lang en vaker gepleit voor extra rekenlessen, ook bij Piëzo en dergelijke. lk vind dat hartstikke belangrijk. Maar wat we niet helemaal volgen: we laten het normaal gesproken aan de scholen en aan de zorg die daar komt om dyslexie te onderkennen, waarom gaan we er als gemeente ons nu mee bemoeien om dyscalculie te onderkennen? ls dat niet iets dat we eigenlijk aan de scholen moeten overlaten? De voorzitter: Mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): Ja voorzitter, maar zo moet u ook deze motie en het dictum interpreteren. We venrachten niet dat we als gemeente zelf de diagnose gaan stellen en zelf de programma's gaan opstellen, het is juist in samenwerking met de basisscholen om daar het onderwerp neer te leggen en dat te faciliteren. Het gaat erom vooral die basisscholen of middelbare scholen, daar waar het uiteindelijk neerdaalt, het werk te laten doen. lk ben het helemaal met u eens dat het daar moet gebeuren en dat we het zeker niet - en nogmaals die ambitie hebben we ook niet - als gemeente als onderdeel van onze taken op ons moeten nemen. Dus in die zin denk ik dat we daar gelijk over denken. De voorzitter: lk zie verder niemand meer, gaat u verder met uw betoog.

De heer Duiven (WD): Dan ga ik naar een afronding want wat goed is, moet goed blijven en wat niet goed is, dat moet beter worden. Zoals ik ook in het begin van mijn inbreng heb aangegeven. Veel gaat nog steeds goed in Zoetermeer. En natuurlijk, niet alles gaat goed. Maar laten we er dan de komende jaren aan werken om wat nog niet goed gaat, beter te maken. En wat mij betreft, gaan we gewoon door met bouwen aan Zoetermeer. Tot zover.

Motie n r. 21 11 -05 in ged iend door WD, Zól Zoetermeer, Groen Lin ks Zoetermeerse kunst in de openbare ruimte "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat: . er meer dan 150 kunstwerken in de openbare ruimte staan in Zoetermeer; r in de vastgestelde Cultuurvisie 2030 staat dat er al vele nieuwe kunstwerken zijn geplaatst in de openbare ruimte, maar dat we ook diverse ateliers in de stad hebben waar kunstenaars nieuw werk maken en tonen; r in dezelfde Cultuurvisie 2030 twee thema's worden geiUentificeerd: 'cultuur'en 'plaats', waarbij wordt gesteld dat cultuuractiviteiten letterlijk en figuurlijk een plek moeten krijgen binnen de

infrastructuur van de stad en 'cultuur over het voetlicht' waarin geconcludeerd wordt dat

Zoetermeer als culturele stad niet zichtbaar genoeg is, zowel binnen als buiten Zoetermeer;

22

Raad 1 november 202'l

dat al uit het onderzoek beeldende kunst onder inwoners en Zoetermeerse kunstenaars van november 2017 veel goede tips en ideeën naar voren komen over kunst in de openbare ruimte;

overwegende dat: o kunst in de openbare ruimte bijdraagt aan een prettige en aantrekkelijke leefomgeving; r in programmalijn 3 Cultuur om de hoek van de Cultuurvisie 2030 gefocust wordt op lokaal, per buurt, te organiseren en programmeren cultuur; r programmalijn 8 Zoetermeer geeft kleur beoogt de promotie van cultuur te optimaliseren en het aanbod in de stad bekender te maken, zowel regionaal, nationaal als internationaal; vraagt het college om: . meer mogelijkheden in de openbare ruimte te creëren waar Zoetermeerse kunstenaars hun werk

. r

kunnen tonen;

brj het vaststellen van deze mogelijkheden out of the box te denken, bijvoorbeeld - maar niet alleen - via tijdelijke locaties, regelmatig wisselende objecten, innovatieve kunst en live kunst; deze investering (max. € 10.000,00) te dekken uit het budget voor Programma 4 Vrije Tijd, eventueel aangevuld met budget uit het lnvesteringsfonds Zoetermeer, thema Citymarketing, proÍiledng van Zoetermeer;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 211146 ingediend door WD, Zót Zoetermeer, GDA, PvdA, D66, LHN Regels voor deelmobiliteit in Zoetermeer

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat:

.

de recente wijziging van de APV een vergunningplicht voor aanbieders van deelmobiliteit

.

mogelijk maakt; er onvoldoende capaciteit is om deze vergunningsplicht ook daadwerkelijk in te voeren;

overwegende dat: . draagvlak voor deelmobiliteit belangrijk is in relatie tot de verdichting van de stad; r dit draagvlak door parkeeroverlast nu onder druk staat; . deelmobiliteit nog in de kinderschoenen staat en dit het moment is dat er met regelgeving gestuurd kan worden; . samenwerking binnen de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag of regio Haaglanden kan helpen bij het voorkomen van onnodige regeldruk voor bedrijven en het realiseren van eenduidige regels voor onze inwoners; verzoekt het college om: r te onderzoeken of met betrekking tot deelmobiliteit de samenwerking kan worden gezocht in de MRDH of Haaglanden;

r

te onderzoeken welke middelen nodig zijn om de benodigde ambtelijke capaciteit voor

. .

implementatie van een vergunningplicht voor deelmobiliteit te realiseren; de kosten hiervoor te dekken met maximaal€ 10.000,00 uit het potje van de raad; de uitkomsten hiervan zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk voor 16 maart a.s. aan de raad terug te koppelen;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 211147 ingediend doorWD, Zót Zoelermeer, GDA, D66 AanDeBak-garantie "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat:

r

het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid (NPRZ) al bijna tien jaar bezig is met een aanpak om achterstanden in te lopen in diverse wijken. Dit wordt gedaan met projecten op het gebied van

Raad 1 november2021

23

school, werk, wonen, veiligheid en vrije tijd;

a

gemeente Zoetermeer een divers aanbod van mbo- en hbo-opleidingen wil stimuleren, passend bij de economische structuur en de belangrijke sectoren van onze stad; Zoetermeer 2040 stevige verbindingen wil leggen met het bedrijfsleven om leerlingen vroegtijdig de kans te bieden bij de bedrijven in de praktijk te leren, ongeacht hun achtergrond;

overuegende dat: r Zoetermeer 2040 voor grote uitdagingen staat, vergelijkbaar met de uitdagingen die NPRZ kent; r wê het wiel niet opnieuw hoeven uit te vinden en de Rotterdamse aanpak op veel punten aansluit bij de door de Zoetermeerse raad vastgestelde strategische visie op Zoetermeer 2040; . actief worden en blijven op de arbeidsmarkt belangrijk is om zelfstandig en actief deel te nemen in onze samenleving. draagt het college op: . kennis te nemen van de Rotterdamse campagne AanDeBak-Garantie; r ffiêt lokale onderwijsinstellingen, het Zoetermeerse bedrijfsleven en ministeries te verkennen wat de mogelijkheden zijn om deze campagne ook in Zoetermeer te lanceren; . de raad hierover te informeren voor maart2022; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 211148 ingediend doorWD, CDA Zoetermeer is de plek met een ouderenvriendelijke sportklimaat "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 1 november 2021; constaterende dat: . er in Zoetermeer behoefte is aan meer sportvoorzieningen voor ouderen die minder in beweging zijn, contacten missen en op zoek zijn naar alternatieven;

.

er door de Nationale Ouderenfonds onderzoek is gedaan naar oudervriendelijke

.

sportverenigingen. Zij roepen hierbij de hulp in van gemeenten en de lokale politiek om 'oldstar'sporten te organiseren en te faciliteren (Onderzoeksrapport Mulier lnstituut); ouderensport mede wordt aanbevolen door de Community tegen Eenzaamheid;

overwegende dat: . ouderensport voor mensen van 55+ niet alleen goed is voor hun gezondheid, hun beweeglijkheid en hun sociale omgang maar dat ze door sporten ook fitter, vitaler en gezonder ouder worden; . gebleken is dat diverse sporten geschikt zijn voor het beoefenen van oudervriendelijke versies mits deze goed toegankelijk georganiseerd zijn en toegesneden op de doelgroep die een leven lang wil blijven sporten en sociaal wil ontmoeten bij de sport van hun keuze; . het Sportakkoord Zoetermeer een bijdrage wil leveren aan de versterking van de sport zelf en aan de vergroting van de maatschappelijke functies van sport; r Zoetermeer veel actieve verenigingen heeft met een grote diversiteit aan aanbod voor sport en bewegen;

draagt het college op: . om het'oldstar'-lidmaatschap te starten en te bevorderen, vanuit het Sportakkoord gedragen door alle sporfuerenigingen die sport voor 55+'ers aanbieden; . om de mogelijkheid te creëren en te bevorderen dat de deelnemers die naar de Fittest 55+ komen voor 1 jaar gratis kennismakingslid van de'oldstar'-vereniging kunnen worden; . om te faciliteren en te bevorderen dat er over het beweegaanbod een gesprek komt met

sportaanbieders, waardoor de activiteiten van lnZet verbonden kunnen worden aan de

.

Zoetermeerse sportverenigi ngen; om bij de Regiegroep Sportakkoord te bepleiten dat deze initiatieven financieel gesteund worden met een bijdrage vanuit het Sportakkoord;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 211149 ingediend doorWD

24

Raad 1 november2021

Dyscalculie

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op I november 2021; constaterende dat: r dyscalculie een leerstoornis is, net als dyslexie, die wordt gekenmerkt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het geautomatiseerd (snel en accuraat) kunnen oproepen en uitvoeren van reken- en telhandelingen; . mensen met dyscalculie problemen kunnen hebben bij het maken van rekensommên, maar ook bij o.a. klokkijken en omgaan met geld;

r

rond de 5 tot 6% van Nederlanders dyscalculie heeft; dit zijn tussen de 6000 en 7500

.

Zoetermeerders. Er zijn ongeveer 12.000 basisschoolleerlingen in Zoetermeer, waarvan naar venarachting 600 tot 750 leerlingen dyscalculie zullen hebben; mensen met onbehandelde dyscalculie hiervan hun gehele leven last zullen hebben, zowel tijdens hun opleiding als tijdens hun werkende en latere leven;

overwegende dat: . de kosten voor professioneel onderzoek naar dyscalculie kunnen oplopen tot € 1.000,00; . er maar beperkte mogelijkheden zijn om deze kosten vergoed te krijgen via de zorgvezekeraar of via de Jeugdwet; . btj het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden meerdere aanbieders van dyslexiediagnose en -behandeling aangesloten zijn; . er niet een aanbieder van diagnose en behandeling van dyscalculie aangesloten is; . diagnose en behandeling in Zoetermeer niet onder de Jeugdwet vergoed worden; r het rijk NPO-gelden (Nationaal Programma Ondenrijs) heeft vrijgemaakt voor het aanpakken van leerachterstanden en dat dyscalculie leerachterstanden oplevert; vraagt het college om:

.

in samenwerking met de basisscholen in Zoetermeer te bekijken of het diagnosticeren en behandelen van dyscalculie onderdeel kan vormen van de acties binnen het Nationaal Programma Onderwijs (NPO);

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mijnheer Duiven voor de eerste termijn van de fractie van de WD. Dan ga ik over naar de fractie van de PvdA. Mevrouw Kraneveldt.

4. PvdA Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u welvoozitter. Net als 2020 is 2021 een bewogen jaar. De coronapandemie is nog niet voorbij en we hebben nog steeds geen nieuwe regering. We zitten financieel in zwaar weer vanwege de opgelopen kosten voor de jeugdzorg en de WMO en natuurlijk vanwege corona, maar het rijk komt nog onvoldoende met geld over de brug. Dat maakt het er voor ons niet makkelijker op om de besluiten te nemen die we zouden willen nemen om Zoetermeer er weer bovenop te helpen. Dat wil niet zeggen dat we bij de pakken neer moeten gaan zitten. Samen moeten we de schouders eronder zetten, onder regie van een sterke en sociale lokale overheid, die doorpakt op met name de grote dossiers als wonen en armoedebestrijding, gelijke kansen en duurzaamheid. Gelukkig zien we veel solidariteit in onze stad. Mensen kijken om naar elkaar. Maar de verdeeldheid, ook over het virus, neemt toe. Dit vraagt een rol van de politiek die omkijkt naar de mensen die onze hulp het hardst nodig hebben en een overheid die perspectief blijft bieden. Het is natuurlijk ftjn dat we een Íinanciële buffer hebben door de verkoop van Eneco. We hebben met het college al een aantal keer gediscussieerd over de besteding daarvan. Wij zijn zeer benieuwd met welke raadsvoorstellen dit college nog gaat komen. De PvdA heeft tot twee keer toe de inwoners van Zoetermeer gevraagd wat zij ervan vinden.

Sparen voor later vinden zij belangrijk, maar ze vinden ook dat het tijd wordt om te investeren in de mensen die onze stad maken. Naast de Enecogelden en het coalitiemiljoen dat in het voorjaar is vrijgemaakt, is het ons opgevallen dat onze stad in vergelijking met andere steden weinig leent. We hebben dus

genoeg mogelijkheden om op een verantwoorde manier te investeren, in werk en inkomen, duurzaamheid, wonen en het behoud van voorzieningen in de wijken.

Raad 1 november2021

25

En bij die drie laatste onderwerpen zijn wij teleurgesteld in wat het college in de afgelopen vier jaar heeft gedaan. De voozitter: Mevrouw Frinking, gaat uw gang.

Mevrouw Frinking (CDA): Toch even terugkomend op het verhaal over weinig lenen. Misschien komt u er verderop nog op terug, maar lenen is ook niet gratis. Dus als we meer gaan lenen, zullen we dus ook meer geld moeten reserveren om uiteindelijk wat te moeten terugbetalen. Hoe kijkt u daar tegenaan? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk houd ook zeker geen pleidooi voor ongebreideld lenen voor van alles

en nog wat, maar ik denk wel dat we er ten opzichte van een aantal andere gemeenten, vrij conservatief in zitten en enezijds is dat natuurlijk goed, andezijds denk ik ook dat we zeker in een tijd dat geld lenen wat makkelijker is, ook voor gemeenten, daar misschien eens wat meer naar zouden kunnen kijken. Volgens mij zitten we er wat conservatief in. De voorzitter: Mevrouw Van der Meer

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, volgens mij is hier sprake van een misverstand want voor zover we lenen, lenen we of bij de bank, en dat doen we ook af en toe, of we lenen bij onszelf. En op het moment dat we dat doen, komen de kapitaallasten, dus het terugbetalen en de rente, ook ten laste van de programma's. Of we dat geld nu weghalen bij een bank of uit onze eigen spaarpot, maakt helemaal niets uit. Dus we hoeven vooral niet naar de andere gemeenten te kijken want dat zijn armere gemeenten die nooit een eigen buffer hebben opgebouwd. Maar het maakt niet uit voor onze programmabegroting dus we moeten echt die weg niet in. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): We zijn wat teleurgesteld over het college in de afgelopen vier jaar over de drie laatste onderwerpen die ik noemde. Er zijn weliswaar vele miljoenen uitgetrokken voor acute hulp in 2020 en2021, en dat was natuurlijk ook nodig, maar wij missen oplossingen en met name investeringen vanwege de behoefte aan betaalbare woningen, de verduurzaming van onze huizen en behoud van onze voozieningen. Het lijkt wel alsof dit college uitstel tot kunst heeft verheven de afgelopen jaren. Er werd onzes inziens te veel verdaagd, vertraagd, vooruit- of afgeschoven of ingetrokken. lnkakken in plaats van doorpakken, dat moeten we echt niet doen. Een startnotitie voor een opzet voor een aanzet voor een visie, maar wel eerst een pilot zonder einddatum. Dat schiet niet op.

2,5 jaar geleden is het college de bezuinigingsoperatie Ombuigen en Vernieuwen gestart. We hebben eigenlijk geen goed beeld wat er daarvan nu wel en niet is gerealiseerd. Op het sociale vlak heeft de PvdA destijds andere keuzes voorgesteld dan die van het college, onder meer op armoedebeleid en sociale voorzieningen. Met betrekking tot dat laatste zien we onrust ontstaan, zie het sluiten van De Vlieger of de wijkbiebs bijvoorbeeld. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): lk probeer even de lijn van het betoog van mevrouw Kraneveldt te volgen voozitter, en direct aansluitend bij haar klaagzang over een weinig actief college dat allemaal dingen vertraagt - ik zal de opsomming niet herhalen - refereert ze aan Ombuigen en Vernieuwen. Daarvan kunt u toch niet zeggen dat het college niet acterend is op de enorme uitdaging en noodzaak om te bezuinigen en er grote correcties op het coalitieakkoord plaatsvonden? Daar is het toch niet zo labbekakkerig als u suggereert mee omgegaan? Dat getuigt toch van echt aanpakken en onder ogen zien van de noodzaak om in te grijpen? Dat bent u toch met mij eens? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): De noodzaak tot ingrijpen voelden wij toen ook en we hebben toen ook in onze alternatieve voorstellen ook bezuinigd voor die € 9 miljoen die het meen ik was, net als het college, alleen hebben we daarin andere keuzes gemaakt. We zien dat een aantal zaken niet is

26

Raad 1 november202l

gerealiseerd en we weten niet helemaal goed hoe het er nu voorstaat, maar we denken dat wel degelijk in de afgelopen tijd een aantal zaken gewoon niet opschiet. lk zal er daar zo nog een paar van noemen. Dan denk ik lammer'. lk denk dat het soms ook met visieloosheid te maken heeft, maar soms ook wel met capaciteitsgebrek in het stadhuis. Dat heeft er natuurlijk ook mee te maken. Maar we hebben op sommige dingen te lang gewacht en ik kom er in mijn betoog nog wel op welke zaken dat dan zijn. De voozitter: Een vervolg van mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): lk wil toch even verder met waar mijnheer Duiven aan was begonnen want we hebben wel een absurde periode met elkaar doorgemaakt. lk denk dat u dat ook kunt onderschrijven. We hebben net de coronaperiode achter de rug waar ambtenaren zich dag in dag uit voor uit de naad hebben gewerkt en de bezuinigen waar net al aan werd gerefereerd, de financiële middelen die we natuurlijk niet meer hebben als gemeente, We hadden ook liefst gehad dat een aantal zaken al eerder opgepakt had kunnen worden. Misschien gaat u zo de Huizen van de Wijk noemen, om maar iets te noemen. Wij vinden het ook jammer dat die niet van de grond zijn gekomen. Maar ik denk ook dat u de wereld wel echt tekortdoet en de stad tekortdoet door nu te zeggen dat er niets gebeurd is want ik denk dat we echt voor de grootste uitdagingen als gemeente ooit hebben gestaan deze periode. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat laatste is natuurlijk waar en dat heb ik ook net gezegd in mijn antwoord op de interruptie van mijnheer Duiven. Natuurlijk speelt dat mee. Maar je kunt je er niet achter verschuilen en achter blijven verschuilen en ik denk dat er tussen 2018 en het begin van de coronacrisis in 2020 ook al een aantal dossiers had kunnen worden opgestart die ook te lang zijn blijven liggen en door corona nog langer zijn blijven liggen, waar we eigenlijk aan het eind van deze periode nog niet met elkaar over hebben kunnen praten. Dat vinden wij erg jammer. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voozitter. Zit de pijn nu bij de vertraging of gebrek aan beleid, of had u liever ander beleid gehad?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Alle drie De heer Ekkelenkamp (D66): Dat is helder, dan ben ik benieuwd wat u dan anders had gedaan De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nou, heeft u even? Nee hoor, ik ga verder voozitter. Zie het sluiten van de wijkbiebs of De Vlieger bijvoorbeeld. Juist laagdrempelige locaties in de wijken die zo belangrijk zijn om eenzaamheid te bestrijden en ontmoeting tussen mensen mogelijk te maken, worden gesloten. Of niet eens geopend, zoals de Huizen van de Wijk. Het creëren van de biebs op school is gestopt. Daar dienen wij opnieuw een motie voor in, omdat ons dat zeer aan het hart gaat. De voorzitter: Mevrouw Frinking

Mevrouw Frinking (CDA): Toch nog even terugkomend op bijvoorbeeld de sluiting van De Vlieger. Dat is inderdaad pijnlijk voor de wijk. Maar de gedachte daarachter was dat we juist in het kader van Ombuigen en Vernieuwen om te zorgen dat we als stad verder kunnen met de tekoÉen die we tegenkomen, op een andere manier gaan kijken hoe we het kunnen organiseren. Dat kan op plekken pijn doen maar uiteindelijk is de insteek meer samenwerking en een betere beheersing van het budget. Daar kunt u toch niet tegen zijn? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Zeker niet en meer samenwerking is altijd goed. Als je efficiënt met budget kunt omgaan, is dat ook altijd goed. Maar het komt mensen rauw op hun dak vallen en ze missen hun vertrouwde plekje en dat zorgt voor enorm veel onzekerheid en teleurstelling. Dat is erg

Raad 1 november2021

27

jammer. Een van de voorbeelden is bijvoorbeeld wijkgericht werken, daarover vragen we al drie jaar om een raadsvoorstel om er als raad eens echt goed over te kunnen praten. Dat is een van die voorstellen die we nog steeds niet hebben gezien. Dat vinden we gewoon ontzettend jammer. En ook al vragen we er steeds om, het komt maar niet en dat is iets waar we van balen. De voorzitter: Gaat u verder

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Het wijkgerichte werken bijvoorbeeld heeft na bijna vier jaar nog steeds niet geresulteerd in een concreet raadsvoorstel met kaders en budgetten waar wij als raad wat van kunnen vinden. Dat vinden we jammer. De PvdA is op Zomertour door de wijken geweest, en dan blijkt dat inwoners behalve de grote dossiers waar we ons allemaal zorgen over maken, ondersteuning en ontmoeting in hun wijk enorm belangrijk vinden en zich vooral druk maken over de leefbaarheid van hun wijk en hun buurt, de kleine dingetjes, een boom die in de weg staat, overlast. We hebben het vaak over de grote dossiers maar mensen maken zich vaak over alles dat dichtbij huis is het meeste zorgen. De voorzitter: Een interruptie van mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dank u wel voozitter. lk voel me toch even geroepen om de somberheid van mevrouw Kraneveldt een beetje te bestrijden. lk vind het erg jammer om zo'n treuzang te moeten aanhoren. Als je kijkt naar Zoetermeer 2040, even over de aanpak in de wijken en de implementatie, heeft u toch daarin kunnen lezen dat juist op het aanpakken van de wijken die dat nodig hebben, daar waar er verschillen tussen de wijken zijn in het verkeerde opzicht, verschillen die je niet wilt hebben, zal worden gefocust en dat we ons in het kader van 2040 focussen op de beweging, de omslag die we als stad willen maken. En ik probeer u te helpen. Dat maakt u dan toch wel een beetje gelukkig? Dan ziet u toch, hoewel misschien niet op de manier of op het moment dat u dacht, uiteindelijk die investering en die aandacht en die focus op de plekken waar u ook vindt dat die aandacht zou moeten liggen? Toch?

De voorzitter: Nou mevrouw Kraneveldt, kijken of u meegaat met de complimentendag. Gaat u verder. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): De PvdA is natuurlijk de partij van de vooruitgang. We willen niet in het

oude blijven hangen maar kijken hoe het beter kan. Natuurlijk zitten er goede dingen in die Omgevingsvisie 2040 maar u weet dat we ook tegen hebben gestemd omdat er ook een aantal passages in zit dat ons zeer, zeer pijn doet, die we dus niet voor onze rekening wilden nemen. Maar natuurlijk, als we in de wijken de goede dingen gaan doen en de mensen daarin versterken zodat ze elkaar kunnen ontmoeten en dicht bij huis allerleivoozieningen kunnen vinden, dan vinden we elkaar. Dat is in ieder geval een positief verhaal en dat was ons probleem ook niet met Zoetermeer 2040. Een aantal andere dingen wel. Daar kom ik ook nog wel op. De voorzitter: Mijnheer Duiven, wilt u daar nog op reageren?

De heer Duiven (WD): Daar wil ik even kort op reagerên. Mijn interruptie was ook niet om u helemaal om te krijgen, ikzal u zeker niet aan uw stemgedrag houden, maar ik bespeur enig gelijk optrekken in dezen dus we gaan elkaar op dat punt de komende jaren zeker vinden. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Als u dan op onze punten een beetje beweegt, worden we misschien allebei blij. lk zie dat u nu al een beetje aan het nee knikken bent, dus dat is minder, mijnheer Duiven. Het is dus juist nu nodig om structureel te investeren en met name ook natuurlijk in onze wijken. Dan kom ik natuurlijk op werk, want wij zijn de Partij van de Arbeid. ledereen heeft recht op goed werk. Naast inkomen, zorgt de zekerheid van een baan voor sociale contacten, maar ook voor eigenwaarde. Werk is zo veel meer dan inkomen alleen. Daarom hebben we een motie ingediend om te kijken of we met basisbanen misschien een aantal mensen dat al veel te lang aan de zijlijn staat, aan het werk kunnen helpen.

En als je geen werk hebt, en aangewezen bent op een uitkering, en daarvan moet kunnen rondkomen, wilje in ieder geval met respect behandeld worden en niet met het gestolde wantrouwen van een overheid die bij het minste of geringste foutje boetes geeft en je uitkering terugvordert. We hebben bij de kinderopvangtoeslagaffaire gezien waar dat toe kan leiden. We dienen een motie in met het verzoek om nu eens te kijken naar de kostendelersnorm. We hebben

28

Raad 1 november2021

de € 1.200,00 aan giften zonder dat je je uitkering kwijtraakt gered, dat smaakt bij ons naar meer. Dus we willen heelgraag dat het college ook kijkt naar een coulante toepassing van de kostendelersnorm. We hebben daar net mevrouw Van Leeuwen ook al over gehoord. Wonen is een grondrecht, maar Zoetermeer slaagt er toch niet in hier mensen binnen aÍzienbare tijd een betaalbaar huis te geven. Voor hen wil de PvdA ook opkomen. Toch zet het college niet in op het meer bouwen van sociale woningen. Het begrip 'betaalbaar' wordt wat opgerekt zodat er ook middenhuur onder valt en er dus, als het even kan of als het minder kan, niet sociaal gebouwd hoeft te worden. Het college heeft ook geaazeld met het maken van goede afspraken met bouwers en

projectontwikkelaars over huurprijzen, vloeroppervlak en instandhoudingstermijn.

ln de

omgevingsvisie - ik zei het net al tegen mijnheer Duiven - staat een aantal passages dat wij echt niet leuk vinden en daar maken we ons echt druk over. Het roer moet wat dat betreft om. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van de heer Meijroos. De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. U heeft nu alle coalitiepartijen al uit de tent weten te lokken, behalve ons. We kunnen niet achterblijven. U begint nu over de sociale woningbouw in Zoetermeer. We hebben toch duidelijke afspraken gemaakt - dit is een discussie die we iedere keer voeren - over een percentage sociale woningen dat we in Zoetermeer zouden hebben? Daar zitten we ver boven. Wat is uw probleem? Wellicht kunt u in uw verdere betoog een

oproep doen naar de omliggende gemeenten om zich ook aan die afspraak te houden. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Om met dat laatste te beginnen, als u nu een landelijke partij was geweest met allerlei afdelingen in die gemeenten om ons heen, dan had ik tegen u gezegd 'zeg dat

ook even tegen uw collega's daar'. Want er zijn heel veel partijen die hier niet zo veel sociale woningen willen, die daar anders over denken dan ik, maar die collega's hebben in andere gemeenten die daar ook nee zeggen, dus dan schiet het niet op. Je kunt niet altijd naar andere gemeenten wijzen. Die 27o/o is wat ons betreft een getal waar we in de vorige periode mee geconfronteerd werden en dat is voor ons een minimum. Je moet ook altijd kijken naar waar je vandaan komt en het hangt er natuurlijk van af waar je uiteindelijk gemiddeld op uitkomt. Wat ons betreft, en dat is ook mijn volgende punt, zien we dat de wachttijden voor een sociale woning maar blijven oplopen en hebben we geen ambities daaromtrent geformuleerd. Dat willen wij wel en daarom vragên we via een motie dan ook om ambities met betrekking tot het verkorten van de wachftijden in te voeren. De voorzitter: Dat roept heel veel reacties op. Eerst de heer Meijroos en dan mijnheer Duiven en dan

mevrouw Frinking.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzitter. U refereert aan een vorige periode waar u volgens mij bij was, in de coalitie, dus die laat ik verder aan u. Nogmaals, we hebben een percentage afgesproken dat niet uit de lucht kwam vallen. Dat is toen ook afgesproken, maar nu zegt u daarvan 'het is niet oké'. Maar hoe gaan we dat nog betalen? Het is asociaal beleid op het moment dat we hier gaan bouwen aan nog meer sociale huurwoningen. Dat kunnen we niet betalen, dat is ons failliet, dan kunnen we de mensen die het nodig hebben niet meer bedienen. Laten we ons bekommeren om de mensen die we nu al hebben in de stad, die het nodig hebben. Laten we die aandacht hebben voor wie we al met moeite geld bij elkaar schrapen in deze moeilijke financiële tijden en laten we niet nog meer bij gaan bouwen en ver boven dat percentage gaan zitten zodat we eigenlijk alleen nog maar ongelukkiger worden en het niet meer kunnen betalen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, de voozitter bepaalt de orde nog altijd, anders heb ik helemaal geen rolvandaag. Mijnheer Duiven en dan mevrouw Frinking en dan mag u reageren. De heer Duiven (WD): Voorzitter, even een vraag over de appreciatie van mevrouw Kraneveldt van beleid de afgelopen en voorgaande periode.

Zie ik haar nu net een enorme rode kaart trekken naar wethouder Kuiper in die vorige periode? Zegt ze nu met terugwerkende kracht 'eigenlijk heel slecht beleid dat er toen gevoerd is'? Moet ik die woorden en die appreciatie zo begrijpen? De voorzitter: lk ga eerst nog naar mevrouw Frinking want die heeft, neem ik aan, een aansluitende vraag. Dan kan mevrouw Kraneveldt in een keer alles meenemen.

Raad 1 november202l

29

Mevrouw Frinking (CDA): Nee mijn vraag was ook over de vorige periode en uw appreciatie daarvan, waar u inderdaad zelf in het college zat. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk kan u vertellen dat toen we in het college zaten, wij werden geconfronteerd met een voorstel van collegegenoten om het percentage sociale woningbouw nog veel meer achteruit te laten kachelen dan die 27o/o.lk denk dat we ons uiterste best hebben gedaan en dat is dan in ieder geval nog gelukt, om het in ieder geval nog op die 27 te krijgen, anders had ik de stekker uit dat college getrokken. ln ieder geval van onze deelname daarin. Voor ons is 27o/o echt een minimum. We denken dat er meer nodig is omdat we die wachtlijsten zien oplopen. En met alle respect mijnheer Meijroos, ik snap niets van uw interruptie want u zegt'laten we nu eens focussen op die mensen die het echt nodig hebben'. Ja, die zitten hier en die staan op die wachtlijst en daar moeten we dus iets voor doen. En mel 27o/o en geen enkele ambitie over het verkorten van de wachtlijsten, komen we er dus niet. Over zeven jaar krijgen die mensen misschien een keer een woning als ze geluk hebben. Dus wat wilt u nu? Wilt u deze mensen nu helpen en sociaal bouwen? We bouwen voor 75o/o voor onze eigen mensen die in die sociale woningen komen, dus we doen het ook nog eens een keer grotendeels voor onze eigen inwoners. Dus ik zou zeggen 'bouwen die sociale woningen!' De voorzitter: Mevrouw Van Leeuwen en dan mevrouw Bink.

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Maar u bent toch ook wel met mij eens dat ook heel veel mensen die eigenlijk geen sociale huunroning meer nodig hebben, daar nog steeds wel gebruik van maken? Dus moeten we die doorstroming op gang krijgen in plaats van alleen maar die voorraad verder vergroten en dan zorgen dat mensen lekker kunnen blijven zitten terwijl ze al lang wat kunnen vinden in de vrije sector. De voozitter: lk ga naar mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter, volgens mij zat mevrouw Kraneveldt bij hetzelfde technisch overleg als ik afgelopen week en daar is ook afgesproken dat we moeten bouwen, maar niet alleen bouwen voor de sociale woningbouw, maar zeker voor de senioren die in een veel te groot huis ziften, maar er niet uit kunnen omdat er niets is. Dus uw oplossing is erg gefocust op de sociale woningbouw, maar volgens mij erg kortzichtig. Wat denkt u zelf? De voorzitter: Dan ga ik nog naar de heer Mooiman en dan weer naar mevrouw Kraneveldt.

De heer Mooiman (PW): Zoals mevrouw Kraneveldt weet, is de PW er natuurlijk ook voor de wachtlijsten te verminderen want die worden steeds langer, maar we kunnen niet om de keiharde realiteit heen dat juist de instroom van statushouders en de voorrang die zij krijgen op de sociale huunaroningen een enorme impact heeft op het tekort dat ontstaat. Hoe gaat u dat als partij dan aanpakken? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Met betrekking tot mevrouw Bink en ook een beetje mevrouw Van Leeuwen, die kan ik misschien in een keer beantwoorden: als je wilt bouwen voor de een wil dat niet zeggen dat je die uitspeelt tegen een ander. Ook ouderen kunnen aangewezen zijn op een sociale huuruoning, maar natuurlijk moeten we ook voor de middenhuur bouwen. We hebben altijd gezegd 'bouwen naar behoefte', maar we zien bij de mensen die op een betaalbare woning aangewezen zijn, datzq zo enorm lang op een wachtlijst staan, daarom pleiten we daarvoor. Maar dat wil niet zeggen dat wij andere doelgroepen niet willen bedienen. En natuurlijk zijn er mensen die heel lang blijven zitten in een sociale huurwoning. Dat is heel lastig. lk kan me dat voorstellen, als je een lage huur hebt, zit je niet te wachten op een andere woning met een hogere huur. Maar ik denk dat we met de seniorenmakelaars in ieder geval voor de ouderen en empty-nesters een poging kunnen wagen om ze naar een andere woning te krijgen. Dus laten we nu niet de doelgroepen tegen elkaar uitspelen bij het wonen, we moeten bouwen naar behoefte en dat geldt voor alle sectoren. Van mij mag er ook een villawijk in Zoetermeer bij komen, als we daar behoefte aan hebben. We zijn niet tegen andere soorten woningen dan sociaal.

30

Raad 1 november2021

En met betrekking tot statushouders, ik heb begrepen dat in ongeveer 10o/ovan de sociale woningen die we hebben uiteindelijk statushouders komen. Er wordt altijd gezegd 'ze pikken alle woningen in', maar daar doe ik niet aan mee. Maar het betekent wel, en ik denk dat dat mijn pleidooi ook ondersteunt, dat we dus meer betaalbare woningen moeten bouwen. De voorzitter: lk wil nog een rondje reacties toestaan en dan gaan we wat mij betreft verder. lk ga eerst naar mevrouw Van der Meer, dan mevrouw Van Leeuwen en dan de heer Mooiman en dan mijnheer Duiven. Mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): lk verbaas me erover dat u in uw motie schrijft'om te kijken in de woningmarktregio'want volgens mij hebben we net een memo van het college gekregen dat de woningbouwregio helemaal niet nog bezig gaat met dit soort problematiek. lk heb gelukkig van de wethouder begrepen dat het nog in de raad komt voordat er wat getekend wordt, maar op dat moment lijkt het me dat we dit aan de orde moeten hebben zodat we inderdaad met z'n allen, maar ook met die andere gemeenten, iets gaan doen aan die wachtlijsten en niet eenzijdig vanuit Zoetermeer. lk hoop dat u dat ook echt zo bedoelt, maar dan is deze motie op dit moment net even te vroeg en moeten we