Concept Notulen Raad 26 januari 2026

U bent zich er toch ook bewust dat er heel veel mensen zijn die ook pbd, wat maar een kleine stroom is van het restafval dat fout gaat, nu niet goed scheiden en dat met nascheiding ze uiteindelijk toch wat aan scheiding doen. Ook al is nascheiding misschien iets minder goed dan bronscheiding voor pbd, dan is het beter dan helemaal niet scheiden en we zien nu heel veel inwoners die helemaal niet scheiden. Waarom kiest u er dan toch voor om vast te houden aan die verplichte derde bak? De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank u, voorzitter. Voorzitter, ik vind het een buitengewoon interessante vraag van mijn collega Zamani van D66, want er zijn namelijk ook steden waar D66 aan het roer staat, waar precies andersom geredeneerd wordt. Verder sluit ik me uiteraard aan bij de woorden die ik net al gesproken heb voor de snelheid, voorzitter. De voorzitter: Ik stel voor, want volgens mij is dit voldoende besproken, dat de heer Van Steenis verder gaat met zijn betoog. Gaat uw gang. De heer Van Steenis (GroenLinks): Uit ervaring, gesprekken in de stad en na het bestuderen van het raadsvoorstel zijn wij als fractie GroenLinks van mening dat het scheiden van gft+e-afval, dus met de etensresten, aanmerkelijk beter kan. We gaan er ook vanuit dat alleen meer communiceren onvoldoende is.

Om die reden vragen wij in een amendement om nader onderzoek te doen naar concrete maatregelen. In buurten met knelpunten zou dat de inzet van een afvalcoach kunnen zijn. Help de

Raad 26 januari 2026

15

inwoners, maak het makkelijk, want ook dat vinden wij belangrijk, om goed afval te scheiden. Denk bijvoorbeeld aan gratis te verstrekken papieren zakjes voor het gft+e-afval. Dan wordt je groenbak niet zo vies en als je dat iedere dag doet, heb je ook thuis geen last van geurtjes of fruitvliegjes. Hiervoor dienen we een amendement in en dat gebeurt met de steun van PvdA, SP en D66. Samen met de net genoemde partijen dienen we nog een amendement in. De voorzitter: Voordat u verder gaat, mijnheer Van Steenis, u gaat heel snel, maar er is wel een interruptie van de heer Doncker. Gaat uw gang. De heer Doncker (LHN): Dank u wel. Ik heb een vraag voor de heer Van Steenis. U biedt de mogelijkheid aan in uw amendement om plastic of nee, papieren zakjes te halen. Ik neem aan dat het papieren zakjes zijn, maar dat verhoogt nou toch ook weer de afvalstroom. Is dat nou een oplossing om ons afval te gaan verminderen, om allerlei gratis dingen aan te bieden die weer in het afval terechtkomen? De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank u, voorzitter. Een goede vraag die ik zojuist van de heer Doncker krijg. Dank u wel. Ja, want je produceert extra papier, en ja, dat ga je ook nog eens een keer in je gft-afval doen. Dat kost geen extra geld, want gft levert geld op.

Het voordeel is dat het papier verrijkend schijnt te werken voor gft-afval, want het neemt wat vocht op en dat schijnt goed te zijn. Het exacte verhaal daarachter ken ik niet, maar ik weet wel dat het belangrijk is. De voorzitter: De heer Doncker nog kort. Gaat uw gang. De heer Doncker (LHN): Dank u wel, ja. Het verbaast me wel enigszins, deze frase in uw amendement, want u bent toch ook de partij van de circulariteit, van zuinig doen met de grondstoffen. Dat schuurt bij mij een beetje, eerlijk gezegd, in dit amendement. Daarom ben ik ook niet zo enthousiast over die zinsnede daarin. De voorzitter: De heer Van Steenis nog een reactie? De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank, voorzitter. We zijn ontzettend natuurlijk voor scheiden. Het zijn overigens wel gerecyclede zakken, dus misschien dat dat nog iets scheelt en ik denk dat straks de wethouder een ongelooflijk goed antwoord kan geven op wat precies de technische achtergrond is, want dat wordt vast nu via de ambtenaren even snel opgezocht. De voorzitter: Mevrouw Bink nog. Gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel. Ik begrijp uit het amendement dat de zakjes door de supermarkten beschikbaar gesteld moeten worden. De supermarkten zijn juist van de zakjes af, want die werken tegenwoordig met netjes die je van huis uit moet meenemen.

Waarom mogen die voor… Ik koop al jaren biologisch afbreekbare zakjes voor in de groene bak en het werkt uitstekend. De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Dank, voorzitter en voorzitter, we zullen hier geen discussie beginnen over die compostzakjes, want de een vindt ze goed, de ander vindt dat na een dag de bodem eruit zakt omdat het veel te vochtig is. In een aantal Scandinavische landen bijvoorbeeld liggen deze papieren zakken in plaats van netjes en dingetjes, inderdaad voor het gemak van de klant, dan kan je eerst je groenten erin meenemen naar huis en vervolgens kun je je schillen erin doen om ze in de gft-bak te gooien. Ik denk dat dat redelijk circulair bedacht is. De voorzitter: Ik ga nog naar mevrouw Brouwer, gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel, voorzitter. Is mijnheer Van Steenis het met mij eens dat dit amendement over gft+e niet echt iets toevoegt aan de gedachte en de bedoeling van het raadsvoorstel, maar alleen enkele concrete suggesties doet voor de invulling en daarmee misschien ook wel enigszins overbodig is? De voorzitter: De heer Van Steenis.

16

Raad 26 januari 2026

De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank, voorzitter. Voorzitter, de suggestie dat het overbodig is en of ik het er dan mee eens ben, die kan ik niet helemaal rijmen. Nee, ik denk dat het juist heel belangrijk is om aan te geven, naast wat er allemaal in het raadsvoorstel staat, overigens ook nog wel deels naast het amendement dat door de VVD zojuist is ingediend, dat het ontzettend belangrijk is om niet alleen op communicatie in te zetten, maar ook te proberen concrete handvatten te geven en dat ook te doen op basis van een goed stukje onderzoek zodat je het op een goede plek brengt. De heer Doncker stelde daar net al een zeer goede, concrete vraag over. De voorzitter: Mevrouw Brouwer nog. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ik wil natuurlijk best iets minder aardig vragen hoor. Het klopt toch dat het alleen maar concrete ideeën toevoegt en dat de geest van het amendement al helemaal voorgesteld wordt in zowel het raadsvoorstel als in het amendement van de VVD? We gaan dit allemaal al doen, alleen het staat nog niet zo concreet in het voorstel. De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank, voorzitter. Dan kan ik me voorstellen dat het of omarmd wordt door het college of dat het college zegt oordeel raad. Dan gaan we daar straks vanzelf met elkaar over stemmen. Dank. De voorzitter: Ik stel voor dat u verdergaat met uw betoog. Gaat uw gang.

De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, voorzitter, ik was eigenlijk aan het eind gekomen van mijn betoog. Samen met de netgenoemde partijen dienen we nog een amendement in en vragen we het college extra onderzoek te doen naar de mogelijkheden om het grofvuil dat kosteloos wordt opgehaald beter te scheiden, ten minste op het niveau van de inwoners die het grofvuil zelf wegbrengen naar het zelfbrengdepot. Voorzitter, dat was het voor de eerste termijn. Amendement 2601-B ingediend door GroenLinks, PvdA, SP, D66 Creëer meerwaarde, GFT+E optimaal scheiden "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 26 januari 2026; gelezen het raadsbesluit Afvalbeleidsplan 2026-2030 met nr. 2025-130974; besluit het raadsvoorstel als volgt aan te passen: een nieuw besluitpunt 1.f wordt toegevoegd, waarbij de overige besluiten worden doorgenummerd. Het besluitpunt luidt: "'Afval scheiden' van Groente, Fruit, Tuinafval en Etenswaren (gft+e) heeft de hoogste prioriteit. Na grondig onderzoek worden naast communicatie ook concrete maatregelen genomen zoals handige hulpmiddelen om het scheiden van gft+e makkelijker te maken met het aanbieden van (gratis) papieren zakjes bij winkels en supermarkten voor gft+e en een afvalcoach voor hands-on hulp in buurten waar knelpunten ontstaan.

Daarbij wordt samenwerking gezocht met partners in de stad zoals winkels, supermarkten, woningcorporaties, etc.'" Amendement 2601-C ingediend door GroenLinks, PvdA, SP, D66 Grofvuil ophalen blijft gratis, hoog rendement door nascheiding "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 26 januari 2026; gelezen het raadsbesluit Afvalbeleidsplan 2026-2030 met nr. 2025-130974; besluit het raadsvoorstel als volgt aan te passen: nieuw besluitpunt 1.h wordt toegevoegd, waarbij de overige besluiten worden doorgenummerd. Besluitpunt 1.h luidt: "'Afval ophalen' is gratis voor inwoners. Er wordt een grondig onderzoek gestart naar de manier waarop de inzameling (gescheiden aanbieden) en/of verwerking van het opgehaalde 'grofvuil' (nascheiding) kan worden verwerkt (gescheiden) tenminste vergelijkbaar met het zelfbrengdepot. Daarbij wordt samenwerking gezocht met partners in de stad zoals kringloopwinkels, bouwmaterialenhandel, woningcorporaties, etc.""

Raad 26 januari 2026

17

De voorzitter: Dank u wel. U heeft twee of drie amendementen ingediend, als ik het zo goed beluister. Twee en die zijn onderdeel van de beraadslaging. Dank u wel. Dan gaan we over naar de fractie van de SP. Ik zie de heer Velner al staan. De heer Velner heeft het woord, gaat uw gang. De heer Velner (SP): Dank u wel, voorzitter. Wij zullen tegen het amendement van de VVD stemmen, omdat het veel verder gaat dan voor ons als SP wenselijk is. Ik ben maar liever meteen heel duidelijk. Voor het voorstel van het college gaan de handen van de SP ook niet op elkaar, maar dat is altijd nog beter dan een voorstel inclusief dat amendement. We zijn bij het voorstel van het college met name tegen het voorstel dat je op afspraak naar het zelfbrengdepot toe moet. Voor de zaterdag kan de SP zich daarbij iets voorstellen, maar voor de rest van de week zou dat eigenlijk niet nodig moeten zijn. In de toelichting van dit college op het amendement van de VVD wordt aangegeven dat we nu een afspraak hebben voor het verwerken van 100 of 10.000 ton pbd-afval. De voorzitter: Mijnheer Velner, voordat u verder gaat, er waren al twee interrupties. Ik begin bij de heer Aptroot en dan mevrouw Brouwer. De heer Aptroot. De heer Aptroot (VVD): Voorzitter, dan heb ik een leuke voor u. Bij de VVD is dat afspraaksysteem nog niet zeker, bij het college wel.

Gaat u nu een heroverweging maken of blijft u zo ontzettend stellig? De voorzitter: De heer Velner. De heer Velner (SP): Ik blijf zo stellig. De voorzitter: Dank u wel, dan ga ik naar mevrouw Brouwer. Gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ik ben benieuwd of de SP dan ook een heel stellig amendement op dat punt gaat indienen over die afspraken. De voorzitter: De heer Velner. De heer Velner (SP): Dat hebben we niet voorhanden. De voorzitter: Ik stel voor dat u verder gaat. Gaat u verder, mijnheer Velner. De heer Velner (SP): Daarmee is er in het huidige contract onvoldoende capaciteit om al dat pbd na te scheiden en zou het bedrag van de afvalstoffenheffing voor de inwoners ook nog eens verder gaan stijgen. Wat gaat dat betekenen voor onze inwoners is onze vraag aan de wethouder. We snappen dat er weerstand in onze stad is tegen de komst van de derde pbd-bak, maar als we nu eens eerst gaan starten met het goed inzamelen van gft+e-afval en de afvalakkoordjes die door GroenLinks zijn benoemd, naast een goed communicatieplan, komen we ook al een heel eind met het bereiken van het doel om minder afval te gaan overhouden, want we produceren namelijk niets. Dat scheelt behoorlijk in het aangeboden gewicht van het restafval en als bijkomend voordeel is de kwaliteit van het restafval dat je bij nascheiding wil gaan aanpakken, ook nog eens veel beter.

Dat zorgt er ook voor dat er uiteindelijk minder naar de verbrandingsoven hoeft te gaan. De voorzitter: De heer Velner, voordat u verdergaat, een interruptie van de heer Doncker, gaat uw gang. De heer Doncker (LHN): Ja, dank u wel, voorzitter. Mij is niet helemaal duidelijk. Bent u nou wel of niet voor die derde bak? Ik geloof dat u zegt dat u daarvoor bent, want andere mogelijkheden hebben we volgens mij in uw redenering niet. De voorzitter: De heer Velner. De heer Velner (SP): Daar hebt u gelijk in, want die twee keuzes, die heb je inderdaad. Of je bent voor het amendement van de VVD of je hebt inderdaad een variant met de derde pbd-bak. De voorzitter: Gaat u verder.

18

Raad 26 januari 2026

De heer Velner (SP): Om deze reden hebben we dan ook de amendementen van GroenLinks mede ingediend. Goed afval scheiden is belangrijk voor het milieu en ook voor de portemonnee van de Zoetermeerder. De hoogte van die afvalstoffenheffing heeft namelijk een directe relatie met de aangeboden restafvalhoeveelheid die wordt verbrand. Deze kosten zullen in de komende jaren ook nog eens flink stijgen. Zoals de SP al eens eerder heeft aangegeven: wat je er aan de voorkant niet ingooit hoeft er aan de achterkant via nascheiding ook niet uit. Een groot deel van het afvalvolume wordt namelijk ingenomen door plastic- en drankkartons, zo een 59% en het gft+e, 11%, terwijl het laatste wel 38% van het totale gewicht voor zijn rekening neemt. Met het amendement van de VVD raakt de uiteindelijke doelstelling van honderd kilo restafval per inwoner steeds verder uit het zicht. Dat geldt trouwens ook voor de tussendoelstelling in 2030, waarin 60% van het huishoudelijk afval gescheiden moet worden aangeboden. Ook is het doel dat 75% van het afval wordt gerecycled. Zelfs met het raadsvoorstel bestaat de mogelijkheid dat we de doelstelling niet zullen gaan halen. Bronscheiding is voor het bewustzijn van onze inwoners veel beter. We zijn nieuwsgierig naar de nadere uitwerking van de communicatie naar onze inwoners.

Het niet overnemen van de adviezen van het burgerberaad is alleen maar mogelijk met zwaarwegende argumenten, maar dat is volgens ons hier niet echt gebeurd. Hiermee doe je geen recht aan het werk dat zij verzet hebben om te komen tot een ander afvalbeleid. Tot zover onze eerste bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Velner, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van Zó! Zoetermeer. De heer Van der Vlies, gaat uw gang. Gaat uw gang, mijnheer Van der Vlies. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, tijdens de commissie is er al heel veel gewisseld, dus ik wil het kort houden. Ik begin met een citaat uit ons verkiezingsprogramma van 2018: "Zó! Zoetermeer wil dat Zoetermeer inspeelt op alle ontwikkelingen richting nascheiding. Het zou het mooiste zijn als er in de buurt van Zoetermeer een innovatief nascheidingsbedrijf wordt gevestigd. Daarmee kunnen we efficiënter omgaan met het afval en hopelijk kunnen we op termijn ophouden met alle voorscheiding. Dat is prettig in het huishouden en dat is uiteindelijk ook veel goedkoper." Voorzitter, die oproep deden we al eerder dan in 2018, namelijk in 2014. Daar werd ik aan herinnerd door een betrokken lid van onze vereniging. Kortom, Zó! Zoetermeer pleit al meer dan twaalf jaar voor nascheiding, omdat het logisch is, betaalbaar en in veel gevallen makkelijker voor onze inwoners.

Met het amendement dat nu voorligt, maken we die stap eindelijk. Eén systeem dat werkt voor heel Zoetermeer, zonder extra bakken, zonder extra containers, zonder verwarring, maar met resultaat. Wij danken daarom de heer Aptroot voor zijn inzet en de prettige samenwerking en we danken ook de wethouder voor zijn open houding. Tot slot een woord van dank aan het betrokken lid van onze club voor het geheugensteuntje uit 2014. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Vlies, voor uw eerste termijn en bijdrage. Dan ga ik de raad voorstellen om even kort te schorsen. Wij gaan schorsen tot 20.45 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering en we gaan verder met de eerste termijn van de gemeenteraad en de fractie van D66, de heer Zamani heeft het woord. Gaat uw gang. De heer Zamani (D66): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, Zoetermeer verdient een afvalbeleid dat mensen helpt. We zijn blij en dankbaar dat onze gemeenteraad nu verantwoordelijkheid neemt. Onze bewoners krijgen eindelijk een afvalbeleid. Fijn dat er duidelijkheid komt. Wij geloven echt in het alternatieve plan, waar collega de heer Aptroot van de VVD, die nu op zijn telefoon zit, keihard voor heeft gewerkt en we zijn ook heel erg blij dat het college dit zo oppakt. Daar zijn we dankbaar voor.

Voorzitter, dit is een afvalbeleid waar we gaan voor draagvlak, waar we gaan voor gemak, maar waar we ook echt gaan voor milieuwinst, dus daar zijn we blij mee. Een beleid dat zorgt voor een schone stad, duidelijke afspraken, dus één aanpak in alle wijken en een beleid dat goed uitvoerbaar is. De voorzitter: De heer Zamani, een interruptie van de heer Van Steenis, gaat uw gang. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank u, voorzitter. Ik hoor de heer Zamani iets zeggen over milieuwinst, maar misschien kan mijnheer Zamani even uitleggen hoe we dat met dit afvalbeleid gaan redden, want aan alle kanten is duidelijk dat het scheidingspercentage en het recyclepercentage niet gehaald worden.

Raad 26 januari 2026

19

De voorzitter: De heer Zamani. De heer Zamani (D66): Voorzitter, ik verbaas me oprecht over de vraag. Ik weet niet of dit voor de filmpjes gebruikt wordt of zo, want we hebben hier de discussie over gehad. U weet heel goed dat de winst in afvalbeleid zit in het gft. Wij zitten op de motie die u gaat indienen om het gft, waar dus de grootste stroom is, aan te pakken. De vraag waar de milieuwinst in zit, die kunt u zelf beantwoorden. De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Dank, voorzitter. Ik ga ervan uit dat D66 ook alle onderzoeken gelezen heeft en ook bijvoorbeeld de website heeft bekeken van de NVRD, de Nederlandse Vereniging van Reinigingsdiensten, waarop nadrukkelijk wordt aangegeven dat op het moment dat je met nascheiding werkt het scheidingspercentage verbetert. De voorzitter: De heer Zamani, gaat uw gang. De heer Zamani (D66): Ja, voorzitter, dan ga ik in herhaling vallen. Ik woon mijn hele leven in Zoetermeer en we hebben hier mijn hele leven bronscheiding en u ziet wat het resultaat is. Een van de hoogste percentages van restafval dat niet in die grijze bak hoort. Dat is resultaat van bronscheiding in Zoetermeer. U kunt er wel allemaal onderzoek bij halen, maar goed, dan gaan we in herhaling vallen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag ook een interruptie van mevrouw Haak. Gaat uw gang. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u, voorzitter.

Stel nou, dat hoop ik niet, want dat hopen we met zijn allen volgens mij niet, maar stel nou dat de communicatiecampagne die we gaan inzetten om gft+e beter te gaan scheiden, of in ieder geval beter dan we nu doen, niet het succes wordt dat we allemaal hopen. Wat dan, volgens u? De voorzitter: De heer Zamani. De heer Zamani (D66): Ja, voorzitter, dan hebben we een heel groot probleem. Dan hebben we een heel groot probleem bij beide alternatieven. Of u nou gaat voor het voorstel van het college, of u nou gaat voor het voorstel dat het alternatieve plan is van de VVD en de rest van de collega's, bij beide hebben we dan een groot probleem en dan krijgen we inderdaad de boetes waar u zo voor waarschuwt. Dat verandert niet, dus we moeten echt alles eraan doen dat onze bewoners de afvalstromen in de juiste bak gooien. Gft in de groene bak en dat moeten we herhalen, herhalen, herhalen. De voorzitter: Oké, ik stel voor dat u verdergaat, mijnheer Zamani. De heer Zamani (D66): Dank u wel, voorzitter. Een beleid zonder een verplichte derde bak en één beleid voor de gehele stad. Voorzitter, zoals net al gezegd, de grootste winst zit hem in die voedselresten. Dat zijn natte fracties en die wegen het meest. Als we daar beter in worden, maken we het verschil.

Daarom wil D66 een duidelijke campagne met praktische hulpmiddelen, bijvoorbeeld een keukenbakje, ik hoorde een zak, van mij mogen het ook die groene zakjes zijn die je in de supermarkt kan kopen, maar we moeten er alles aan doen dat de mensen de voedselresten in de juiste bak gooien. Anders hebben we echt een probleem. Voorzitter, gezinnen en ouderen en bewoners met kleine woningen die daar een extra uitdaging door hebben, daar moeten we echt heel veel aandacht aan besteden. Daarom dienen we het amendement van GroenLinks mede in en voorzitter, we zijn ervan overtuigd dat Zoetermeer bereid is om te verduurzamen. Mensen doen mee als het duidelijk is. Daar moeten we vol op inzetten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zamani, voor uw eerste termijn. Dan gaan we over naar de fractie van de PVV, de heer De Vogel. Gaat uw gang. De heer De Vogel (PVV): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, in 2020 was de PVV al tegen het toen nieuwe afvalbeleid en voor nascheiding. Daarom is de PVV blij met het voorstel van de VVD en kan zich hier helemaal in vinden. Het is jammer dat de weggelopen wethouder er niet is, want ik had op zijn optreden na de technische sessie, dat ongepast was, graag willen reageren, maar helaas. Dat is

20

Raad 26 januari 2026

ondertussen wel bekend, want zijn optreden, denk aan het Museum De Voorde... Ik heb ondertussen begrepen dat mijn opmerkingen in de Zoetermeerse quiz terugkomen, zelfs de kreet tegeltjeswijsheid wordt genoemd. De voorzitter: De heer De Vogel, voordat u verder gaat, interruptie van de heer Haak. Gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Ik vind het heel ongepast wat u nu zegt. Deze wethouder heeft zijn best gedaan en is hier niet om zich te kunnen verdedigen. Ik vind het echt ongepast. De heer De Vogel (PVV): Dat is ook de reden waarom ik zeg… De voorzitter: U heeft nog niet het woord en ik wil even, want u bent mij voor, ik wil ook even zeggen, dat we het hier niet gaan hebben over mensen die hier niet zijn. De wethouder is zelf teruggetreden en kan zich hier niet verdedigen. Ik stel voor dat u even die woorden in ieder geval terugneemt, want dat lijkt mij niet gepast op dit moment. De heer De Vogel. De heer De Vogel (PVV): Ik meld dat ook. Ik heb dat gemeld. Dat ik dat niet doe, omdat hij er niet is. De voorzitter: Nee, maar ik stel voor dat u hieraan niet refereert, want dat is niet gepast en dat hoort hier niet thuis, maar gaat u verder met uw inhoudelijke betoog. De heer De Vogel (PVV): Ik hoor een bekende stem die tijdens die sessie… De voorzitter: Mijnheer De Vogel, gaat u verder met uw betoog. De heer De Vogel (PVV): Oké.

Ik heb ondertussen begrepen dat mijn opmerkingen in de Zoetermeerse quiz terugkomen, zelfs de kreet tegeltjeswijsheid wordt genoemd, dus bij dezen. Ze hebben een hoop gestudeerd, jammer dat ze niets geleerd hebben. Dat was mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Vogel, voor uw eerste termijn. We gaan over naar de fractie van 50PLUS Zoetermeer, mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Voorzitter, dank u. Het afvalbeleid is een ontzettend belangrijk dossier waar heel regelmatig over gesproken en geïnformeerd dient te worden. Het is ook geen vast dossier waarvan je zegt dat we het in één keer af kunnen ronden. Het blijft maar doorgaan. Dit informeren geldt zowel voor de inwoners als voor de raad. Voor degenen die dit nog niet weten: vandaag is de landelijke campagne gestart voor de inzameling van koffiecapsules, onder de slogan 'Gooi ze bij het PMD'. VNG, Verpact en de NVRD hebben vorig jaar aangekondigd dat er per 1 januari van dit jaar een nieuwe werkwijze gehanteerd zal worden en dat houdt in dat de koffiecapsules voortaan bij het PMD mogen, maar dan komt er een vraag bij mij op voor de wethouder. Als er een nieuwe component wordt toegevoegd aan het PMD-afval, dan verzwaart de hoeveelheid PMD toch? Ik las dat er in Nederland jaarlijks 1,9 miljard kopjes koffie worden gezet met koffiecapsules. Wel een flinke hoeveelheid, lijkt mij.

Is het dan de bedoeling om ondergrondse pbd-verzamelcontainers te laten bestaan? De VNG maakt het gewoon buitengewoon ingewikkeld om nu nog te begrijpen waar je voor moet stemmen. Ik heb zelf gekozen voor het voorstel van de VVD en ik hoop gewoon dat we met een aantal jaren kunnen vaststellen dat dat de beste methode is en dat nascheiding voor ons gewoon het beste werkt. Voor gemeenten gaan de afspraken pas gelden wanneer zij een individuele deelnemersovereenkomst afsluiten met Verpact. Ik vraag me af of de gemeente Zoetermeer ook zo een deelnemersovereenkomst heeft gesloten? Zo ja, wanneer was dit en voor hoeveel jaar? Je moet namelijk jezelf niet continu vastzetten in grote termijnen, want dit gaat juist over een dossier dat regelmatig kan wisselen. De volgende punten wil ik u nog wel even meegeven. De ophaalfrequentie moet echt blijven zoals die is. Het wegbrengen van het PMD naar de milieueilanden moet blijven zoals het is. Geen derde bak en het codewoord is communicatie. Dank u. De voorzitter: Mevrouw Mertens, een interruptie van mevrouw Haak. Gaat uw gang. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u, voorzitter. Ik ben een klein beetje in de war, want volgens mij geeft mevrouw Mertens aan dat zij het amendement van de VVD zal steunen, waarbij er geen mogelijkheid meer is om het plastic naar de milieueilanden te brengen en tegelijkertijd hoor ik mevrouw Mertens zeggen dat ze dat wel wil.

Ik begrijp het niet helemaal. Misschien dat u het nog een keer kunt uitleggen.

Raad 26 januari 2026

21

De voorzitter: Mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Dat wil ik wel uitleggen. Dank u. Het is zo dat de VNG heeft besloten dat onder andere de koffiecupjes nu bij het plastic moeten komen. Dat betekent dat je de fractie, zeg maar, voor plastic gaat vergroten. Dat begrijp ik dan niet als ze ook gezegd hebben dat de plasticbakken gesloten moeten worden. Het is een tegenstrijdig iets dat nu aan de gang is en daarom zeg ik van nou, daar ga ik niet eens achteraan. Ik ga gewoon achter het voorstel van de VVD aan. De voorzitter: Dank u wel. Als er verder geen andere interrupties zijn, was u aan het eind van uw eerste termijn. Klopt dat, mevrouw Mertens? Ja. Dank u wel. Dan dank ik u hartelijk voor uw eerste termijn. Dan gaan we over naar de fractie van de ChristenUnie-SGP. Mevrouw Brouwer, gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, twee weken geleden in de commissievergadering heb ik de lange hobbelige geschiedenis van ons afvalbeleid besproken en vandaag zal ik me om de burgemeester een plezier te doen beperken tot deze raadsperiode. Wij, de ChristenUnie-SGP, maar ook de coalitie als geheel, waren vast van plan om deze periode een werkend, toekomstbestendig afvalbeleid vast te stellen. Het moest echt beter zijn voor het milieu en voor de inwoners betaalbaar en uitvoerbaar. Deze twee kanten zijn voor ons als partij ook wezenlijk.

Niet voor niks is de ChristenUnieSGP deze periode ingegaan met 'zorg voor elkaar en zorg voor de schepping' en het coalitiemotto 'Samen doen wat nodig is', riep ook om pragmatisme en samenwerking. Dat een burgerberaad en een lange voorbereidingstijd niet geleid hebben tot een raadsvoorstel met draagvlak, dat is een teleurstelling. Ook dat wij zelf als coalitiepartij het raadsvoorstel niet kunnen steunen in deze vorm. Ik leg u nog een keer uit waarom, al was het alleen al omdat we erachter zijn gekomen dat je voor het kieskompas je raadsnotulen kunt gebruiken en niet de commissievergadering. De insteek van het voorstel van het college snappen wij. Het burgerberaad, de onderhandelingsresultaten en de scheidingsdoelen waren moeilijk samen te voegen en dat het college dan uitkomt op een tweezijdige oplossing, dat is best voorstelbaar en het had misschien ook best kunnen werken. Voor ons als partij was het niet wezenlijk welke methode we kozen, maar dat we dat weloverwogen deden. Wij hebben, gesteund door de raad, gevraagd om een financiële analyse van de mogelijkheden en om uitgewerkte afvalstromen voor specifiek afval en we hebben moeten concluderen dat het raadsvoorstel niet aan die wensen voldoet. Er blijft te veel onduidelijk en dat leidt tot onrust, zowel in de raad als in de maatschappij.

Gisteren was ik op de koffie bij iemand die in zijn nieuwe tuin in Oosterheem voor de zekerheid een plekje in het ontwerp reserveerde voor drie afvalbakken, tegen nul die hij nu heeft. Mensen, het wordt echt tijd dat we een knoop doorhakken. Het amendement van de VVD is minstens zo dun uitgewerkt als het raadsvoorstel, maar we kiezen daarmee tenminste een richting die ook in de stad vermoedelijk op draagvlak kan rekenen. De energie die we van mensen hadden kunnen vragen om hun plastic in een derde container te doen, kunnen we nu vragen voor het beter scheiden van gft+e-afval. Dat kan echte winst geven voor het scheidingsresultaat, terwijl de afvalverwerker zich dan kan buigen over ons plasticafval. Het nieuwe college moet met de uitwerking van dit nieuwe afvalbeleid aan de slag en daarbij zullen we zeker nog hobbels tegenkomen. Lopende contracten en de huidige capaciteit van de afvalverwerker vragen nog tijd en aandacht, maar zo gaan we tenminste verder op een vastgestelde basis, een basis die rekening houdt met de werkbaarheid en betaalbaarheid voor de inwoner en tegelijk ook met winst voor het milieu, omdat we met elkaar willen doen wat nodig is, voor elkaar en voor de schepping. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de PDvZ. Mevrouw Haak, gaat uw gang. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u, voorzitter.

Vanavond dien ik namens de PDvZ een subamendement in waarin wij pleiten voor het behoud van de mogelijkheid voor inwoners om pbd te blijven scheiden in de ondergrondse containers op de milieueilanden. We doen dat vanwege de milieuwinst, vanwege de adviezen uit het burgerberaad maar ook omdat er een punt boven tafel is gekomen dat in deze raad nog niet expliciet is besproken. Dat is namelijk de rol van de afvalverwerker en het commerciële belang dat achter deze voorgestelde wijziging lijkt te schuilen. Voorzitter, in het afvalbeleidsplan wordt gesteld dat de pbd-milieueilanden moeten sluiten omdat nascheiding alleen rendabel is als er voldoende pbd in het restafval zit. Deze redenering wordt gepresenteerd als een beleidsmatige noodzaak, maar nu blijkt dat de afvalverwerker met wie de gemeente een nieuw contract heeft afgesloten, zelf als voorwaarde heeft gesteld dat de pbd-milieueilanden worden gesloten. Hierdoor blijft het restafval voldoende rijk voor nascheiding en dat is problematisch. Dit is niet genoemd als politiek afwegingspunt en dit is ook niet expliciet aan de raad voorgelegd. Wat betekent dat? Het betekent dat we niet vanuit de beste oplossing

22

Raad 26 januari 2026

voor inwoners redeneren, maar vanuit de businesscase van één commerciële partij. Dat maakt deze keuze geen neutrale beleidskeuze meer, maar een commercieel gestuurde keuze met grote gevolgen voor de stad. Het plaatje wordt nog duidelijker als je weet dat de hoge kwaliteit pbd die we in Zoetermeer hebben, slechts 1% afkeur, niet naar diezelfde afvalverwerker gaat, maar via de landelijke keten wordt aangeboden en waar we een hoge vergoeding voor krijgen als gemeente. De voorzitter: Ik zie een interruptie, mevrouw Brouwer, gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ik weet al sinds, ik zou zeggen sinds mensenheugenis, dat dat het argument hierachter is. Als een afvalverwerker geen verarmd afval wil waar hij nog maar een deel van het plastic uit wil halen, dan sluit hij gewoon geen contract met je of dan laat hij je de hoofdprijs voor het contract betalen. Wat is daar geen legitieme reden van? Dat is toch geen verborgen commercieel belang? De voorzitter: Mevrouw Haak, gaat uw gang. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dit is absoluut niet iets wat terugkomt in de documenten die wij als raad hebben gekregen. Op het moment dat dat transparant is, dan moet je dat in de documenten zeggen en kunnen we dat in zijn geheel afwegen tegen elkaar. De voorzitter: De heer Aptroot. De heer Aptroot (VVD): Voorzitter, dan even een doorvraag.

Welke niet-commerciële partij gaat dan ons plastic verwerken? De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, daar kan ik natuurlijk niet over oordelen, maar waar het om gaat, en daar zal ik zo meteen in de spreektekst ook op terugkomen, is dat dit expliciet als afweging moet worden meegegeven aan ons, aan de raad, en dat we daar ook transparant over moeten zijn. Los daarvan zou je natuurlijk als gemeente, daar heb je ook een taak in, moeten sturen op kwaliteit, op kosten, op draagvlak, en niet redeneren vanuit het commerciële belang, enkel vanuit het commerciële belang. De voorzitter: De heer Aptroot. De heer Aptroot (VVD): Ja, voorzitter. Nu komt u zelf met een plan. Waar is deze uitwerking? Ik ken namelijk wel de commerciële aanbieders die het of in zijn geheel ophalen of nascheiden. Welke aanbieder heeft u gevonden, die zegt, als wij voor uw plan stemmen, dat is prima, we scheiden na en we gaan het vooraf ophalen, we doen het allemaal, want we moeten ergens over stemmen, dus ik neem aan dat u deze informatie heeft, want u verwijt net dat het college dat niet geeft. De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Dat is ook een van de vragen die ik nog aan de wethouder wil stellen. Wat zijn nu precies de afspraken en welke mogelijkheden er zijn in het huidige contract? Afhankelijk van dat antwoord weet ik meer.

De voorzitter: Ik zie nog een interruptie van de heer Doncker en dan stel ik voor dat we verder gaan. De heer Doncker. De heer Doncker (LHN): Dank u wel, voorzitter. Ja, mevrouw Haak heeft het over algemeen belang. Volgens mij is het afschaffen van die derde container en het gevolg natuurlijk dat het pbd naar het restafval gaat, eigenlijk wel in het algemeen belang, want wij hebben van heel veel kanten gehoord dat mensen die derde bak niet zien zitten. Ik heb het idee dat in het amendement van de VVD juist het algemeen belang voorop staat. Wat vindt u daarvan? De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u, voorzitter. Ik geef ook niet aan dat die derde bak er weer moet komen. Wat ik aangeef is dat we de mogelijkheid moeten blijven houden om ook naar het milieueiland te kunnen

Raad 26 januari 2026

23

gaan om daar het plastic weg te kunnen gooien. De voorzitter: Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja, ik heb twee dingen, een vraag en een opmerking. De vraag is: heeft de PDvZ ook de kosten berekend van een dubbel systeem waarbij en vrachtwagens moeten rijden voor het ophalen van voorgescheiden afval en we een afvalscheider moeten betalen voor het nascheiden? De opmerking is dat ik het niet helemaal fair vind om dit soort kritiek neer te leggen bij de nieuwe wethouder. Tot daartoe. De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u, voorzitter. Allereerst, volgens mij is elk raadsvoorstel dat wordt voorgelegd aan de raad een collegegedragen raadsvoorstel waar iedereen op heeft kunnen meelezen en waar ze voor getekend hebben, dus dat als eerste. De kosten voor twee systemen, dat is natuurlijk in feite wat er ook gebeurt op het moment dat we het raadsvoorstel zoals dat voorligt aannemen. Dan moeten er ook afvalwagens rondrijden om het afval op te halen. De voorzitter: Heel kort nog, mevrouw Brouwer, dan stel ik voor dat we… Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Niet het plasticafval, want dat gaan we dan nascheiden. Of mevrouw Haak bedoelt het voorstel van het college, dat we toch niet gaan aannemen. De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Dat klopt, het voorstel dat voorligt, het raadsvoorstel inderdaad.

Daar staan ook twee systemen in. De voorzitter: Akkoord. Ik stel voor dat u verder gaat met uw betoog, mevrouw Haak. Gaat u verder. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u, voorzitter. Het sluiten van de milieueilanden betekent simpelweg dat er meer afvalstromen naar de afvalverwerker gaan en minder naar de keten die aan gemeenten vergoedingen uitkeert voor schoon pbd. Voorzitter, dat is geen duurzaamheid, dat is een commerciële verschuiving verpakt als beleidslogica. De voorzitter: Interruptie van de heer Aptroot, gaat uw gang. De heer Aptroot (VVD): Voorzitter, een vraagje. Kunt u me uitleggen waarom de milieueilanden verdwijnen? Volgens mij verdwijnen die helemaal niet, we kunnen alleen geen plastic aanleveren. De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dat klopt inderdaad. De ondergrondse container voor pbd. De voorzitter: Akkoord, gaat u verder. Mevrouw Haak (PDvZ): Het meest wrange hieraan is dat het huidige systeem wel werkt. Inwoners scheiden pbd goed, schoon en zorgvuldig. Waarom zouden we als raad accepteren dat een verwerker bepaalt hoe ons lokale afvalstelsel eruitziet? Met ons subamendement kiezen we voor iets anders. De voorzitter: Ja, maar ik stel voor dat mevrouw Haak… De heer Aptroot wil er nog één doen en dan ga ik mevrouw Haak vragen om verder te gaan. De heer Aptroot.

De heer Aptroot (VVD): Voorzitter, als het huidige systeem werkt, waarom heeft Zoetermeer dan het meeste restafval van de hele regio? De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): We zijn ook één van de best presterende gemeenten als het gaat om het aanleveren van schoon pbd.

24

Raad 26 januari 2026

De voorzitter: Ik stel voor…, want anders gaan we hier een hele nieuwe discussie voeren die volgens mij bijna weer op de commissie gaat lijken, zeg ik maar voorzichtig, zonder dat ik daar verwijten over krijg. Mevrouw Haak, gaat u verder. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u, voorzitter. Met het subamendement kiezen we voor iets anders. Inwoners kunnen pbd blijven scheiden en dat helpt ook in de bewustwording om gft+e beter te scheiden en vooral beleid dat door de raad wordt bepaald, niet door commerciële voorwaarden in een contract. Tot slot, voorzitter. Als het klopt dat het sluiten van milieueilanden voor pbd contractueel is vastgelegd, dan hadden wij dat als raad moeten weten uit de documenten die we hebben gekregen. Dat is niet gebeurd. Daarom twee vragen aan de wethouder. Klopt het dat deze voorwaarden al zijn vastgelegd in het contract voordat de raad hierover een besluit heeft kunnen nemen? Zo ja, zijn er mogelijkheden om het contract open te breken? Voor ik het vergeet… De voorzitter: Ik heb u al even laten uitspreken. De heer Doncker en de heer Van der Vlies. De heer Doncker, gaat uw gang. De heer Doncker (LHN): Dank u wel, voorzitter. Ik wil even een vraag stellen over dat causale verband dat mevrouw Haak legt tussen het scheiden van het pbd en het daardoor beter scheiden van het gft+e. Ik snap dat verband niet. Wellicht kunt u dat verduidelijken.

De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank voorzitter. Dat is vanavond natuurlijk al meerdere keren aan bod gekomen. Het bewust scheiden helpt in de bewustwording om ook gft+e te scheiden. Er is geen causaal verband van als je je plastic naar het milieueiland kan brengen, dan ga ik automatisch ook mijn gft+e beter scheiden, maar er zit zeker een verband tussen, ja. De voorzitter: De heer Doncker. De heer Doncker (LHN): Ja, ik moet toch constateren, voorzitter, dat het de laatste vijftien jaar niet gelukt is door alles wat we gedaan hebben. Ja, ik denk dat we nou eens toe zijn aan een heel nieuw systeem. Vandaar ook dat amendement van de VVD, lijkt mij. De voorzitter: Mevrouw Haak daar nog een reactie op? Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u, voorzitter. Ja, dat mag de heer Doncker zeker vinden. Het probleem is, het voorstel dat er ligt, is wel gebaseerd op heel veel aannames en ik hoop van harte dat het goed gaat, maar ik durf het niet te garanderen. De voorzitter: De heer Van der Vlies. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja, voorzitter. Mevrouw Haak maakt het mij makkelijk door het woord aannames alvast op te gooien. U suggereerde ook wel een paar keer dat er dingen gebeurd schijnen te zijn of dat het onduidelijk is of het hier gaat om een commercieel belang of om een gemeenschappelijk belang.

Heeft u hierover technische vragen gesteld en is dat duidelijk geworden dat dit zo klopt? De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Ik heb daar over gesproken met de ambtenaren, ja. De voorzitter: Gaat u verder, mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u, voorzitter. Ja, als laatste, naast dit subamendement dienen wij ook een motie in om zowel de raad als de inwoners te informeren over de hoeveelheden restafval en de kostenontwikkeling, zodat we tijdig kunnen bijsturen en niet pas bij de evaluatie van dit beleid over vier jaar. Deze motie dienen we samen in met PvdA en GroenLinks. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Nog twee interrupties zag ik. Mevrouw Bink, gaat uw gang.

Raad 26 januari 2026

25

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel, voorzitter. Kan mevrouw Haak misschien ook vertellen wat de conclusie van de ambtenaar was? Dat is misschien ook anders een aanname. De voorzitter: Ja, maar ik stel voor dat we daar voorzichtig mee zijn, want we gaan niet wisselen wat ambtenaren gezegd hebben, want daar kunnen we ook geen discussie over voeren, zeg ik, mevrouw Bink, dat weet u. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, voorzitter, kijk, we kunnen technische vragen stellen, technische vragen die kunnen ook telefonisch gesteld worden. Als het een technische vraag is, ik hoef helemaal niet te weten welke ambtenaar of wat dan ook, maar gewoon wat de conclusie is van het gesprek. De voorzitter: Ja, maar ik stel voor dat we daar wel terughoudend in zijn, maar ik kijk even of mevrouw Haak daar nog een reflectie op wil geven. Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank, voorzitter. Ik heb volgens mij heel duidelijk twee vragen nu voorgelegd aan de wethouder en laten we daar het antwoord op afwachten. Subamendement 2601-D ingediend door PDvZ Subamendement 'Afvalbeleidsplan' "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 26 januari 2026; besluit: het ingediende amendement Aptroot c.s. met als titel 'Alternatief Afvalplan "Oog voor gemak, samen naar lagere kosten"' als volgt te wijzigen: 1.

beslispunt 1b wijzigt van: "Nascheiden is de norm in heel de stad." in "Nascheiden is de norm in heel de stad, maar bronscheiden blijft mogelijk." 2. beslispunt 1c wijzigt van: "Doordat nascheiden van PBD de norm is zullen we ondergrondse verzamelcontainers voor PBD op de milieueilanden sluiten en eventueel een andere bestemming geven." in "Doordat het scheiden van PBD mogelijk blijft, zullen de ondergrondse verzamelcontainers op de milieueilanden openblijven."" Motie 2601-03 ingediend door PDvZ, PvdA, GroenLinks Motie 'Grip op Afval' "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 26 januari 2026; constaterende dat: • landelijk en lokaal er veel ontwikkelingen zijn op het gebied van afvalverwerking; • de gemeenteraad over vier jaar het voorliggende afvalbeleid gaat evalueren; overwegende dat: • de raad voor deze evaluatie inzicht nodig heeft van de financiële en beleidsmatige gevolgen van het afvalbeleid; • de raad moet kunnen bijsturen als zij het niet eens zijn met de uitwerkingen van het beleid; draagt het college op: • de gemeenteraad jaarlijks via een memo te informeren over de voortgang van het afvalbeleid met daarin in ieder geval de volgende gegevens: de totale hoeveelheid (rest)afval, waaronder de (kwaliteit) van het pbd-afval; de kostenontwikkeling, inclusief trends in verbrandings- en verwerkingskosten; • te onderzoeken op welke manier de inwoners

geïnformeerd kunnen worden (naar voorbeeld van de Bomenmeter) over de hoeveelheid (rest)afval, de kostenontwikkeling inclusief trends; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Geen behoefte meer. Verder geen anderen dan dank ik u hartelijk, mevrouw Haak, voor uw eerste termijn. Amendement en motie zijn ingediend en onderdeel van de beraadslagingen. Dan gaan we over naar de fractie van het CDA. De heer Weekenstroo, gaat uw gang.

26

Raad 26 januari 2026

De heer Weekenstroo (CDA): Dank, voorzitter. Afvalbeleid, het gaat er nu al vrij lang over en ook vanavond mag ik afsluiten. Waar gaat het nou eigenlijk echt om? Het gaat over ruimte rond de woning, het gemak in het dagelijks leven maar uiteindelijk ook, en dat wil ik namens het CDA vandaag benadrukken, over wat inwoners in een jaar betalen. Het CDA Zoetermeer begrijpt de signalen uit de stad heel erg goed. Voor veel inwoners voelt een extra container als een extra ongemak, een onzekerheid over de praktijk en een onzekerheid over de toekomst. Die zorgen zijn reëel en verdienen ook een serieuze plek in ieder geval in onze afweging. Tegelijkertijd hebben we als gemeenteraad ook de verantwoordelijkheid om verder te kijken dan vandaag of morgen, zogezegd de waan van de dag. Afval is geen vrijblijvendheid, het is een gesloten financieel systeem. Dat betekent dat iedere structurele kostenstijging uiteindelijk ook terechtkomt bij onze inwoners via de afvalstoffenheffing. Voorzitter, het collegevoorstel vraagt iets van de inwoners: beter scheiden en in delen van de stad een extra container. Dat is geen populaire boodschap, maar wel een voorstel dat nadrukkelijk inzet op kostbeheersing op de lange termijn.

Minder restafval betekent over het algemeen minder verbrandingskosten en minder blootstelling aan landelijke heffingen die juist zwaarder drukken en zeer zwaar drukken op ons restafval en de kosten daarvan. Het amendement van de VVD kiest duidelijk voor rust en eenvoud op de korte termijn. Geen extra bak, geen wijzigingen in het straatbeeld en een systeem dat voor inwoners overzichtelijk blijft. Dat is begrijpelijk en spreekt ook heel veel mensen aan. Voorzitter, laten we ook eerlijk zijn over de andere kant van datzelfde verhaal. De keuze voor volledig nascheiden betekent structureel meer restafval en dus hogere verwerkingskosten. De cijfers laten zien dat zich dit ook vertaalt in hogere afvalstoffenheffing voor inwoners in de komende jaren, niet alleen morgen maar wel degelijk vanaf 2028 en daarna. Bovendien maakt deze keuze Zoetermeer ook kwetsbaar voor toekomstige landelijke heffingen op het restafval. Daar hebben we lokaal heel weinig invloed op. Met andere woorden, het amendement biedt rust in de straat maar geen zekerheid in de portemonnee. Dat is voor het CDA wel een zwaarwegend punt van zorg. Het CDA staat voor rentmeesterschap. Dat betekent zorgvuldig omgaan met onze leefomgeving maar net zo goed met het geld van onze inwoners. Problemen vooruitschuiven hoort daar niet bij. Tegelijkertijd moeten we realistisch zijn.

Beleid kan inhoudelijk nog zo logisch zijn, maar zonder draagvlak in de stad wordt het ongelooflijk lastig om succesvol beleid uit te voeren. Dat draagvlak zien we op dit moment onvoldoende terug in het huidige voorliggende voorstel en dat weegt voor ons heel zwaar. Daarom maakt het CDA Zoetermeer vandaag een bewuste afweging. We blijven kritisch op de financiële risico's van het amendement van de VVD en verwachten dat het college de raad scherp en tijdig informeert over de kosten als die harder oplopen dan voorzien. Alles afwegende, het gebrek aan draagvlak, de wens tot rust, zal het CDA voor het amendement van de VVD stemmen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weekenstroo, voor uw eerste termijn. Daarmee komen we aan het eind van de eerste termijn van de gemeenteraad. Ik ga kijken naar de wethouder of hij behoefte heeft aan een schorsing. Wel behoefte aan een schorsing. Dan gaan wij nu schorsen. Ik kijk even, tien minuten, is dat voldoende? Wij gaan door. De vergadering is geschorst tot 21.25 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering en het woord is aan het college. Eerste termijn wethouder Velzen, gaat uw gang. Wethouder Velzen: Ja, voorzitter, dank u wel. Voorzitter, een nieuw afvalbeleidsplan voor Zoetermeer, dat komt er niet zomaar. Hier zijn jaren aan vooraf gegaan, jaren van onderzoek, van gesprek en debat.

We hebben een referendum gehad, een burgerberaad, een gesprek in deze raad. Vandaag staan we hier samen om een besluit te nemen over de volgende stap in ons afvalbeleid. Ik wil graag beginnen mijn dank uit te spreken en dat doe ik in het bijzonder richting het burgerberaad. 150 inwoners van onze stad hebben zich, verspreid over vijf bijeenkomsten, verdiept in een complex en soms lastig onderwerp, afval, maar wel iedereen heeft er een mening over. Ze hebben zich ontwikkeld tot ware afvaldeskundigen. Wat mij daarbij vooral is bijgebleven, voorzitter, is de enorme bevlogenheid en betrokkenheid van de deelnemers. De zorgvuldigheid waarmee zij het gesprek met elkaar zijn aangegaan en de oprechte wens om echt iets goed te doen voor de stad. Dat heb ik ook mogen ervaren bij het aanbieden van hun adviezen en in de gesprekken die ik diezelfde middag met hen heb gevoerd. Niet alleen ik als wethouder afval, maar eigenlijk de hele stad mag echt trots zijn op deze inwoners. Ook wil ik mijn waardering uitspreken voor het goede en inhoudelijke gesprek dat wij twee weken geleden in de commissie met elkaar hebben gevoerd. Dat was een debat met ruimte voor verschillende perspectieven. In het bijzonder noem ik uiteraard de VVD-fractie en hun woordvoerder, de heer Aptroot, die zich hebben ingezet

Raad 26 januari 2026

27

om met alternatieve voorstellen te komen en ook daar zag ik die bevlogenheid en betrokkenheid van de mensen van het burgerberaad. Voorzitter, afval raakt ons allemaal. Iedere inwoner, ieder huishouden en iedereen kijkt daar op zijn eigen manier naar. Zoals ik al zei, iedereen heeft er ook een mening over. Wat past bij mijn situatie? Wat vind ik belangrijk? Wat mag ik verwachten van de gemeente? Juist die verschillen maken afvalbeleid complex, maar ook betekenisvol. Wat voor ons belangrijk is om te benadrukken, voorzitter, is dat dit afvalbeleidsplan geen eindpunt is, maar een startpunt. Na jaren is het vanavond aan ons om daar een besluit over te nemen, aan u als raad. Zoetermeer verdient een nieuw afvalbeleid. Zoetermeer verdient duidelijkheid. Daarom is het van belang dat er vandaag een keuze gemaakt wordt die duidelijk is, uitvoerbaar en toekomstbestendig. Voorzitter, ik ga over tot de behandeling van een aantal moties en amendementen. Er zijn al een aantal vragen voorbijgekomen, zelfs ook nog wat technische vragen voor in de raadsvergadering. Ik ga ze, zo goed en kwaad als het gaat, proberen te beantwoorden. Ik begin bij de moties van Zoetermeer Vooruit.

Hoewel ze zeker sympathiek klinken met de mooie titels die bedacht zijn, die ook nog eens een keertje rijmen, is de eerste 'Past je afval er niet meer bij, het volgende milieueiland is nabij', in de uitvoering wel lastig en zeker door punt 2, want het meten van die resultaten en terugkoppelen, ik zou niet weten hoe we dat zouden moeten doen. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Bink, gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, voorzitter, dank u wel. Ik begrijp dat u het niet weet, maar ik heb er wel een gedachte over en die is als volgt: er wordt nu regelmatig, ook op zondag en op zaterdag, door een speciale wagen langs de milieueilanden gereden. Als u ziet dat dat in frequentie daalt, dan is het positief. De voorzitter: Wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Ja, voorzitter. Dat zou u kunnen zeggen, maar dat is een causaal verband dat er niet per se hoeft te zijn. Ik ga dadelijk nog wat zeggen over uw andere motie. Die zou daar ook invloed op kunnen hebben of het wel of niet beter gaat met de milieueilanden. Zij is ingewikkeld wat dat betreft, dus wat mij betreft onuitvoerbaar. De tweede is zeker ook sympathiek, waarbij wel gezegd moet worden dat die wat overbodig is, want als u kijkt naar het beleidsplan pagina 31, de aanpak papier en karton, daar stellen we dit voor. Wat het toevoegt aan het huidige plan dat er al ligt, zie ik niet.

De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Bink, gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, dank u wel. Ja, voorzitter, ik heb geen zin om heel erg mijn moties te verdedigen, maar ik wil alleen zeggen dat het niet alleen over de milieueilanden gaat. We gaan dadelijk het plastic toevoegen, als het doorgaat, aan de grijze container. Mensen zijn nu gewoon, hoi, gooi erin, ruimte zat. Ook daar moet je het fijn gaan maken. Als u zegt van, we nemen het mee, vind ik het ook prima, maar ik wil daar gewoon extra aandacht aan besteden. Wat die milieueilanden betreft, het is heel vaak dat het milieueiland gewoon vol is. Als je daar een paaltje neerzet met een bordje erop, of je doet het met geluid of wat dan ook, van daar is het volgende milieueiland…, want veel mensen die weten dat gewoon niet. Ik heb ook wel eens gezegd van, joh, een paar straten verderop is een milieueiland. Oh, dank u wel. Dat wist ik niet. Daar gaat het om. De voorzitter: Wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Ja, voorzitter, dank. Ik meen dat we het op een aantal al doen maar wellicht nog niet op allemaal en ik zou best willen toezeggen om goed even na te gaan of we het overal doen.

Dan skippen we direct ook dat tweede punt uit het amendement over dat meten en de resultaten, want zoals ik al zei, de gedachte om op alle milieueilanden aan te geven waar een ander milieueiland is, dat vind ik een sympathiek idee. Als u met een toezegging zou kunnen leven, zou ik daar best een toezegging voor willen doen om dat op alle eilanden nog even goed na te willen gaan. De voorzitter: Ik stel voor dat u verder gaat. Dan horen wij straks in de tweede termijn wat er gaat gebeuren. Wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Dan nog even over die tweede motie. Er staat letterlijk op pagina, wat zei ik, 31, dank, communicatiecampagne verder vervolgen over platmaken, kartonnen dozen, bijvoorbeeld met informatietickets op de containers van het milieueiland, et cetera. Het platmaken is al nadrukkelijk

28

Raad 26 januari 2026

onderdeel van onze communicatiecampagne, dus deze motie voegt daar niet echt wat aan toe. Dan ga ik naar het amendement van de VVD. Ja, daar kan ik kort over zijn. Daar hebben we in de commissie al zoveel over gesproken. Daar zijn de standpunten helder over, dus ik kijk uit naar de manier waarop u daar dadelijk over stemt. Voorzitter, dan ga ik naar het amendement van GroenLinks. Twee amendementen en de vragen, als er nog vragen blijven hangen, die doe ik aan het einde nog even. Dat u niet denkt van nu word ik overgeslagen, die veeg ik dadelijk aan het einde even op. Het amendement over creëer meerwaarde, dat is uitvoerbaar. Ook hiervan zou je kunnen zeggen, mevrouw Brouwer merkte het al op, dat het wel heel erg naar de uitvoering gaat. Het verandert aan het raadsvoorstel en aan het amendement van de VVD verder niks, maar er staan sympathieke dingen in. Ik laat het aan de raad om daar met elkaar over te oordelen. Het amendement over grofvuil, daarvan zou ik zeggen, dat past toch eigenlijk net wat meer bij circulariteit en hoe we nou met die afvalstromen omgaan, hoe we daar wat uit kunnen halen aan de voorkant in het kader van circulariteit. Dat schijn ik ook te doen, dus ik zou wel willen toezeggen om dat daarin mee te nemen. Daar moeten we ook dit jaar nog met een nadere opvolging voor komen naar de raad toe. Ik zou willen toezeggen om dat daarin op te nemen.

De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Dank, voorzitter. Ik hoorde de wethouder toezeggen om het daarin mee te nemen. Volgens mij is het meer iets voor onze kant om toe te zeggen dat wij het daarin meenemen. Wij wilden het juist heel specifiek natuurlijk hier behandelen, omdat we nu met elkaar over afval spreken en het startpunt van deze stroom natuurlijk wel degelijk hier, nu, bij dit afvalbeleid ligt. Het past ons, wat dat betreft, goed dat het inmiddels bij dezelfde portefeuillehouder zit, circulariteit en afval. Uiteraard hebben wij er absoluut geen moeite mee als u zegt, ik pak hem hier op en ik ga hem straks in de… Want ik denk dat de wethouder doelde op de uitvoeringsagenda circulariteit, dat we hem bij de uitvoeringsagenda verder uitwerken. Daar heb ik natuurlijk geen moeite mee. De voorzitter: Wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Ja, correct. Dat wil ik bij dezen graag toezeggen. Dan, voorzitter, gaan we naar het amendement van de PDvZ, het subamendement afvalbeleidsplan. Een aantal dingen daarover. Om te beginnen, ook hier staat in het afvalbeleidsplan al het nodige op pagina 28, daar wordt uitgelegd waarom het sluiten noodzakelijk is. Uit het argument in alinea 4 kunt u ook halen dat rentabiliteit daarin ook een argument is om die eilanden te sluiten.

Het commercieel belang van een afvalverwerker, uiteraard heeft een afvalverwerker een commercieel belang, want het is geen filantropische instelling, anders zou die niet bestaan. Waarom zouden we dat een afvalverwerker laten bepalen? Wat mij betreft, is dat een verkeerde voorstelling van zaken. Het sluiten van die ondergrondse pbd-containers op de milieueilanden is een gevolg van…, eigenlijk zou je het even plat kunnen zeggen, de Diftar-steden hebben het voor elkaar gekregen om Verpact in een nieuwe overeenkomst zover te krijgen dat die containers dicht moeten vanwege de resultaten in die Diftar-steden. Daar is bij de VNG over gestemd. Wij hebben tegengestemd, omdat wij het goed hebben gedaan, maar helaas was er een overgrote meerderheid die daarvoor was. Dat is de reden dat… Verpact zegt niet dat ze dicht moeten, nee, Verpact zegt dat je er geen vergoeding meer voor krijgt. Als je ze dan openlaat, ben je een dief van je eigen portemonnee, want dan gaan de kosten pas echt omhoog. Dat is de reden dat we in het beleidsplan ervoor gekozen hebben om dat zo te doen. Had Verpact dat niet gedaan, was dat niet gebeurd, dan had dit afvalbeleidsplan er oprecht, denk ik, anders uitgezien. Dan hadden we, denk ik, met zijn allen ervoor gekozen om die manier van inzameling op de vier milieueilanden in stand te laten. Die keuze is ons op deze manier gewoon niet gegund.

Om hem dan nu naar de discussie rondom de afvalverwerker te verplaatsen, is wat mij betreft een oneigenlijke discussie. De voorzitter: Wethouder Velzen, voordat u verdergaat, een interruptie van mevrouw Haak. Gaat uw gang. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u, voorzitter. Ik heb begrepen, maar ik laat me graag corrigeren als ik dat niet goed heb begrepen, dat het nog steeds wel mogelijk is om een vergoeding te krijgen voor het aanbieden van pbd. Sterker nog, hoe schoner en beter dat aangeleverd wordt, hoe hoger de vergoeding. Klopt dat niet volgens u? De voorzitter: Wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Ja, dank, voorzitter. Er kan nog steeds pbd worden aangeboden via

Raad 26 januari 2026

29

containerinzameling, minicontainers aan huis. Dat is de manier waarop je nu bronscheiding doet, daarom ligt het plan er zo en niet via die ondergrondse containers. Die kunnen we nu nog wel krijgen, zolang…Ons huidige beleid is via die ondergrondse containers. Dat is de huidige situatie. Dat laat Verpact nu nog even in stand, totdat je in transitie gaat naar de nieuwe methode. De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Sorry, voorzitter, dank u wel. De afspraken tussen de VNG en Verpact, die bieden wel die beleidsruimte om te kunnen zeggen tegen gemeenten, jullie hebben het goed voor elkaar, jullie kunnen alsnog dat pbd aanbieden, maar dan gaan ze dus een onderscheid maken, dus als het ingezameld is in een ondergrondse container, krijg je er geen vergoeding voor en als het ingezameld is in een minicontainer, wel. De voorzitter: Wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Ja, volgens mij is dat wat ik zojuist heb uitgelegd en is dat een resultante van die, want ik hoor uw onbegrip en eigenlijk deel ik dat onbegrip wel, Diftar-steden, waar dat via die ondergrondse inzameling gewoon helemaal verkeerd is gegaan. De voorzitter: Gaat u verder, wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Voorzitter, dus wat mij betreft, wat ons betreft als college, is dit voorstel onuitvoerbaar, want je kan niet twee verschillende systemen aanbieden. Dan de motie van PDvZ over grip op afval.

Daar verwijs ik ook weer naar het afvalbeleidsplan, pagina 46, de paragraaf Monitoren. Daar wordt dat al aangegeven en dit is eigenlijk ook waar de motie toe oproept, het is in feite gewoon de P&Ccyclus. Daar komt dat al in terug. Wat mij betreft overbodig, maar dat schijn ik niet te mogen zeggen, dus oordeel raad. De voorzitter: Ik ga naar een interruptie van mevrouw Haak. Gaat uw gang. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Ik was benieuwd of de wethouder ook naar de nieuwste versie van de motie heeft gekeken, want in de eerdere motie die ik heb rondgestuurd, gaat het om het informeren van enkel de raad en in deze motie, die zojuist is ingediend, gaat het ook over het informeren van de inwoners, bijvoorbeeld naar het voorbeeld van de bomenmeter. Hebben we het dan over dezelfde versie? De voorzitter: We hebben maar één versie, die is namelijk net ingediend. Dat zegt de voorzitter even streng en daar gaat wethouder Velzen nu op reageren. Wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Ja, voorzitter, ik zie dat er nu inderdaad… Ik beschikte inderdaad nog over een voorgenomen motie en niet een ingediende motie. Ja, dat is dan even het nadeel van van tevoren met die dingen werken. Ik zie nu te onderzoeken op welke manier de inwoners geïnformeerd kunnen worden over bijvoorbeeld de hoeveelheid restafvalkostenontwikkeling, inclusief trends.