Bijlage 1 - Programmabegroting 2027-2030
Tekst van het document
Bron: Stadspeiling Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 75% - - - - Begroting PB 2027 - 73% 75% 77% 77% Trendgrafiek % Inwoners dat sport beoefent Toelichting: De landelijke cijfers laten zien dat de sportdeelname steeds meer gelijk blijft. Sinds 2025 zetten we lokaal in op kwaliteit boven kwantiteit, met een gerichte inzet op inwoners die ondersteuning nodig hebben om te gaan sporten en bewegen. Met deze aanpak streven we naar een lichte stijging van de sport- en beweegdeelname.
Aantal bezoekers stads- en speelboerderijen en wijk- en schooltuinen Het aantal bezoekers op de stads- en speelboerderijen en wijk- en schooltuinen. Bron: Afdeling Vrije Tijd Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 353.071 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 330.000 | 335.000 | 340.000 | 340.000 Toelichting: Indicator is in 2025 aangepast waardoor de begroting naar beneden is bijgesteld. Financien Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen levendige stad (4.2) | -6.896 | -8.137 | -8.137 | -8.138 | -7.941 Toelichting: Met het budget bekostigen we sport-, spel- en vrijetijdsontwikkeling, amateurkunst en cultuureducatie, het Centrum voor Kunst en Cultuur (CKC & partners), het onderhoud van beeldende kunst in de openbare ruimte, evenementen en het monumentenbeleid. De verschillen tussen opeenvolgende jaren ontstaan doordat de inkomsten vanuit het rijk voor de nieuwe Specifieke Uitkering (SPUK) nog niet bekend zijn. Risico's Landelijke financiering sport en bewegen en cultuurparticipatie Voor de uitvoering van het sport- en cultuurbeleid, de ondersteuning van aanbieders en investeringen in accommodaties is de gemeente deels afhankelijk van landelijke specifieke uitkeringen (SPUK gelden).
Het rijk heeft aangegeven deze financiering ook na 2026 via specifieke uitkeringen voort te zetten en daarbij regelingen verder te bundelen en te vereenvoudigen. De omvang, voorwaarden en verdeling van deze middelen zijn bij het maken van deze begroting nog niet vastgesteld. Hierdoor is nog niet volledig duidelijk welke middelen vanaf 2027 beschikbaar komen voor sportstimulering, buurtsportcoaches, cultuurcoaches, subsidiëring van sportaanbieders en investeringen in accommodaties. Zodra meer duidelijkheid bestaat over de financiële kaders en voorwaarden, bekijken we of dit gevolgen heeft voor de uitvoering van de Sport- en Cultuuragenda. 98 Beleidswijzigingen Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Perspectiefnota 2027 Niet van toepassing Coalitieakkoord 2026-2030 1. Impuls nieuwe evenementen | 20 | 20 | 20 | 20 2. Budget kleine culturele initiatieven | 60 | 60 | 60 | 60 3. Voortzetten buurtsportcoaches | 275 | 275 | 275 | 275 Saldo | 355 | 355 | 355 | 355 Toelichting: 1. Impuls nieuwe evenementen Dit budget is bedoeld om een impuls te geven aan het aantrekken en ondersteunen van nieuwe evenementen. 2. Budget kleine culturele initiatieven Dit budget is bedoeld voor het stimuleren van kleine culturele initiatieven. 3.
Voortzetten buurtsportcoaches en cultuurcoaches Om onze buurtsportcoaches en cultuurcoaches te behouden is er cofinanciering van de gemeente beschikbaar gesteld. 99 Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 4. Vrije tijd | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten | -40.663 | -43.379 | -38.939 | -38.481 | -37.993 | -37.727 Baten | 12.320 | 13.338 | 11.873 | 11.858 | 11.873 | 11.873 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -28.344 | -30.042 | -27.067 | -26.623 | -26.120 | -25.854 Toevoegingen | -1.093 | -550 | -9 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen | 3.744 | 3.748 | 655 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 2.651 | 3.198 | 645 | 0 | 0 | 0 Saldo | -25.693 | -26.844 | -26.421 | -26.623 | -26.120 | -25.854 Toelichting financiën op hoofdlijnen: • | Doelstelling 4.1 - Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen Met het budget bekostigen we de meerjarige subsidiëring van de culturele basisvoorzieningen. Ook kleinere culturele instellingen ontvangen uit dit budget een jaarsubsidie. Op aanvraag worden eenmalige subsidies verstrekt voor kleine culturele projecten. Hiervoor is ongeveer € 10 mln. beschikbaar. Ook betalen we uit dit budget ongeveer € 17 mln.
voor de exploitatie van onze voorzieningen voor natuur- en milieueducatie (de drie stadsboerderijen, de speelboerderij en de wijk- en schooltuinen) en de sport- en welzijnsaccommodaties. Hier staan voor € 12 mln. aan verhuurbaten tegenover. De verschillen tussen opeenvolgende jaren ontstaan door de stijging van de exploitatiekosten van de accommodaties. Er wordt geïnvesteerd in het toegankelijker maken van de accommodaties. • | Doelstelling 4.2 - Bevorderen levendige stad Met een budget van ongeveer € 8 mln. bekostigen we sport-, spel- en vrijetijdsontwikkeling, amateurkunst en cultuureducatie, het Centrum voor Kunst en Cultuur (CKC & partners), het onderhoud van beeldende kunst in de openbare ruimte, evenementen en het monumentenbeleid. Vanuit het rijk is er vanaf 2027 nog geen budget bekend voor de uitvoering van de aanpak door buurtsportcoaches. Hierdoor zijn er verschillen tussen jaren ontstaan. Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027 Verzoekt het college 1. | Samen met sport- en cultuurverenigingen, buurtsportcoaches en andere betrokken organisaties te Motie 2607-32A Financieel gezonde clubs | onderzoeken hoe het bestaande sport- en cultuuraanbod beter zichtbaar en toegankelijk kan worden gemaakt; 2.
| Daarbij te onderzoeken op welke wijze proeflessen, kennismakingsmomenten en beschikbare capaciteit bij verenigingen overzichtelijk gezamenlijk kunnen worden gepromoot; 100 101 3. Tevens te onderzoeken of een gezamenlijk kennismakingsmoment of campagne kan bijdragen aan een betere match tussen vraag en aanbod van sport- en cultuurverenigingen en de raad te adviseren over een passende vervolgaanpak. 4. De raad vóór het Perspectiefdebat 2027 te informeren over de uitkomsten, de haalbaarheid en eventuele vervolgstappen. 5. Het bedrag van maximaal € 40.000 te reserveren uit het potje van de raad; Stand van zaken: Om het sport- en cultuuraanbod beter zichtbaar en toegankelijk te maken, bouwen we voort op bestaande initiatieven, waaronder de website VrijetijdZoetermeer.nl, de UITagenda, de agenda van Wijck en verschillende nieuwsbrieven. Samen met sport- en cultuuraanbieders, buurtsportcoaches en andere betrokken partijen onderzoeken we hoe het VrijetijdZoetermeer-platform en andere communicatiekanalen beter kunnen worden benut voor het promoten van activiteiten, proeflessen en kennismakingsaanbod. Daarnaast organiseren de buurtsportcoaches tijdens de Nationale Sportweek een sportevenement waarbij sportaanbieders hun activiteiten presenteren aan inwoners. Hiermee wordt inwoners de mogelijkheid geboden op een laagdrempelige manier kennis te maken met het lokale sportaanbod.
Voor de oudere doelgroep wordt een speciaal BRAVO-evenement georganiseerd. Tijdens dit evenement combineren we sport- en beweegactiviteiten met informatie en activiteiten rond thema's als gezondheid, welzijn en veiligheid, zodat inwoners op een toegankelijke manier kennismaken met het beschikbare aanbod. De buurtsportcoaches en de verenigingsondersteuner onderzoeken of en hoe het concept van een wijksportvereniging in Zoetermeer kan worden toegepast. Een wijksportvereniging is een samenwerking waarbij sportverenigingen, buurtsportcoaches en andere organisaties in een wijk gezamenlijk werken aan een toegankelijk en passend sportaanbod voor inwoners. Daarbij kijken we naar de mogelijkheden om het sportaanbod van verschillende verenigingen beter onder de aandacht te brengen en inwoners makkelijker te laten kennismaken met het brede aanbod in de stad. De ervaringen met deze activiteiten worden benut om te bepalen welke aanvullende maatregelen kunnen bijdragen aan een betere verbinding tussen vraag en aanbod. Voor cultuur wordt het aanbod vooral verzorgd door verschillende culturele partners in de stad. Deze organisaties ontwikkelen en organiseren zelf activiteiten en verzorgen ook voor een groot deel van de promotie daarvan. De gemeente helpt en ondersteunt hierbij. Bijvoorbeeld door activiteiten onder de 102 aandacht te brengen via citymarketing en andere communicatiekanalen.
Zo kunnen inwoners op een makkelijke manier kennismaken met het culturele aanbod. Waar staat je gemeente indicatoren ’Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/sport-en-cultuur/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ 103 Programma 5 Veiligheid
104 Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Veiligheid en leefbaarheid Samen met onze ketenpartners, inwoners en ondernemers werken we aan het behouden en verbeteren van de veiligheid en leefbaarh eid in de stad en zorgen we voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving. Hierbij wordt domeinoverstijgend samengewerkt. Speerpunten 2027: Wat gaan we hiervoor doen? De kadernota Voor een veilig Zoetermeer loopt af in het jaar 2026. Het Veiligheidsbeleid 2027 – 2030 wordt in 2027 vastgesteld. De huidige speerpunten worden geactualiseerd. Ook wordt ook onderzocht of er nieuwe speerpunten aan het beleid moeten worden toe gevoegd om het veiligheidsbeleid strategisch te positioneren en te borgen binnen zowel het fysieke als het sociale domein. Jeugd Aanpak Problematische Jeugdgroepen en -netwerken Er wordt proactief gebruikgemaakt van bestaande interventiemodellen voor groeps - en netwerkaanpakken. Daarbij wordt gewerkt volgens het 7- stappenmodel voor het signaleren, beoordelen en aanpakken van problematische jeugdgroepen. De gemeente voert hierin de regie en werkt nauw samen met vaste partners, zoals het Openbaar Ministerie, de politie en jongerenwerk. Afhankelijk van de problematiek worden aanvull ende organisaties betrokken. Tijdens reguliere netwerkoverleggen worden casuïstiek, signalen, trends en ontwikkelingen besproken.
Deze structurele samenwe rking draagt bij aan een gezamenlijke en actuele aanpak van jeugdproblematiek. Ook vindt er reguliere afstemming met wijkpartners plaats om ook op wijkniveau signalen over problematisch groepsgedrag tijdi g te signalen en te kunnen duiden. Regionaal wordt de samenwerking met gemeente Den Haag, gemeente Delft, Politie Eenheid Den Haag en het Openbaar Ministerie voortgezet in het kader van het aanpakken van de (regionale) rivaliserende jeugdgroepen. Persoonsgerichte aanpak Jeugd (PGA Jeugd) De PGA Jeugd wordt voorgezet. Sinds 2014 werkt Zoetermeer met ketenpartners aan een persoonsgerichte aanpak voor jongeren die herhaaldelijk overlast veroorzaken of betrokken zijn bij criminaliteit. De aanpak combineert vroegtijdige signalering, maatwerk en samenwerking (met partners vanuit strafrecht, onderwijs en vanuit het zorgdomein) om gedragsverandering te stimuleren en verdere afglijding te voorkomen. Jongeren met prob lemen op meerdere leefgebieden kunnen worden aangemeld en krijgen, indien passend, een maatwerkaanpak. Na een stopgesprek met betrokken partijen wordt de voortgang minimaal zes maanden gevolgd en waar nodig worden aanvullende maatregelen (zowel preventief, curatief als repressief) ingezet . Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid (IPTA) De preventieve interventie IPTA wordt voortgezet.
Hiermee blijven wij inzetten op risicojongeren met het doel (verder) afglij den in criminaliteit te voorkomen. Re-Integratieofficier (RIO) Deze aanpak ziet toe op de nazorg van ex-gedetineerden. De interventie is onderdeel van de persoonsgerichte aanpakken. De inzet is om alle Zoetermeerse (ex-)gedetineerden te begeleiden van binnen (Penitentiaire Inrichting) naar buiten (gemeente), met het d oel recidive te voorkomen en hen te ondersteunen bij hun resocialisatie. De ervaringen met deze interventie worden meegenomen in de doorontwikkeling van een bredere aanpak nazorg ex-gedetineerden. 105 Specialistisch jongerenwerk (SJW) De subsidieperiode van de pilot loopt tot het einde van het jaar 2027. Wapens en Jongeren Het in 2025 gestarte meerjarige lesprogramma om de weerbaarheid van jongeren te vergroten wordt voortgezet. Om de ouderbetrok kenheid te vergroten wordt gestart met een pilot genaamd 'Onze kinderen, onze wijk'. Het gaat hierbij om 5 à 6 laagdrempelige bijee nkomsten voor ouders en verzorgers waarbij zij geïnformeerd worden over ontwikkelingen in de wijk en in gesprek kunnen gaan met de wijkagent en andere professionals over on der andere veiligheid, straatcultuur en opgroeien. Als jongeren op straat met een wapen worden aangetroffen, wordt in de meeste gevallen een bestuurlijke maatregel (gebiedsverbod) opgelegd.
Daarnaast worden deze jongeren aangemeld voor de PGA Jeugd. Schoolveiligheid Vanuit het Convenant Schoolveiligheid Zoetermeer (voor het voortgezet onderwijs en MBO) blijft de samenwerking tussen scholen , politie, OM en gemeente gehandhaafd. Vier keer per (school)jaar vindt het Veilige Scholen Overleg plaats waarbij alle middelbare scholen, het MBO, politie en andere samenwerkingspartners bij elkaar komen om actuele onderwerpen en casuïstiek te bespreken. Ook is er een Convenant Schoolveili gheid Zoetermeer voor het primair onderwijs. Dit wordt in 2027 geëvalueerd. Op de middelbare scholen en het MBO zijn verder diverse disciplines actief op gebied van preventie zoals specialistisch jonge renwerk. De gemeente coördineert de samenwerking en de overleggen tussen deze verschillende partners en de scholen. Naast de Veilige Scholen overleggen vindt halfjaarlijks een Bestuurlijk Veilige Scholen overleg plaats. Hierbij komen de burg emeester, wethouder jeugd en onderwijs, teamchef(s) politie, bestuurders van de scholen bij elkaar om op bestuurlijk niveau de veil igheid op scholen te bespreken. Ondermijning Ondermijning is het ontwrichtende effect op de samenleving van verschillende vormen van criminaliteit. Voorbeelden van onderm ijnende criminaliteit zijn georganiseerde hennepteelt, drugscriminaliteit, mensenhandel, fraude en witwassen. Meestal gaat het om g eorganiseerde misdaad.
Het doel van de gemeentelijke aanpak van ondermijning is het voorkomen, signaleren en aanpakken van ondermijnende criminalite it en het tegengaan van het ontwrichtende effect hiervan op de samenleving. Door via integrale samenwerkingsinitiatieven in de stad uit te rollen, wordt de weerbaarheid van de stad versterkt en is er meer zicht op ondermijning. De focus ligt hierbij op bedrijventerreinen, drugscriminaliteit, mensenhandel en zorgcriminaliteit. Het gaat om zowel de preventieve als repressieve aanpak. Samen met interne en externe partners, inwoners en ondernemers wordt Zoetermeer weerbaarder gemaakt tegen ondermijning.
In 2027 (en daarna) wordt in ieder geval ingezet op: • de aanpak van misstanden op basis van ontvangen meldingen en signalen (casusaanpak); • het opzetten van een werkwijze om zorgcriminaliteit aan te pakken, in samenwerking met de sociale recherche; • doorlopend toezicht en uitvoeren van integrale controles op bedrijventerreinen; • het vergroten van het bewustzijn omtrent ondermijning bij ondernemers en inwoners, en het verhogen van de meldingsbereidheid; • het verkennen en inzetten van zinvolle (vroeg)preventieve maatregelen om (drugs)criminaliteit waar mogelijk te voorkomen; • inzet op het vergroten van de weerbaarheid tegen ondermijning bij kwetsbare doelgroepen; • uitvoering geven aan de rol van aandachtsfunctionaris mensenhandel en vanuit die rol de samenwerking met het sociaal domein o p gebied van signalering en zorg voor slachtoffers versterken; • het actualiseren van het prostitutiebeleid en het vormgeven van een gemeentelijke aanpak op dit gebied. 106 Bibob (Wet integriteitsbeoordeling openbaar bestuur) De gemeente zet de Wet Bibob in om te voorkomen dat vergunningen, subsidies, vastgoedtransacties, aanbestedingen en inkooptra jecten worden misbruikt voor criminele activiteiten. De inzet van Bibob blijft een belangrijk instrument binnen de aanpak van onder mijnende criminaliteit en draagt bij aan het versterken van de bestuurlijke weerbaarheid.
In 2027 en verder wordt de toepassing van Bibob voortgezet bij bestaande process en en verder geborgd binnen het sociaal domein, waaronder bij zorgaanbieders. Ook blijft Bibob onderdeel uitmaken van aanbestedings- en inkoopprocessen waar integriteitsrisico’s aanwezig zijn. Door de verbreding van de toepassingsmogelijkheden en de toenemende aandacht voor bestuurlijke weerbaarheid neemt het aantal Bibob-onderzoeken toe. Om deze ontwikkeling te ondersteunen wordt de samenwerking binnen het district verder versterkt. Door kennis , expertise en ervaringen te delen wordt gewerkt aan een effectieve en toekomstbestendige uitvoering van de Wet Bibob. Woonfraude en Pandbrigade De Zoetermeerse Pandbrigade is op 1 januari 2026 gestart in de vorm van een tweejarige pilot (2026 -2027). Aanleiding is de toenemende druk op de woningmarkt en signalen van onrechtmatig gebruik van woningen, ook wel aangeduid als 'woonfraude'. Het gaat om illegale onderverhuur, kamergewijze bewoning, gebruik van een woning in strijd met het omgevingsplan, frequent wisselende bewoners op één adres en overbewoning. In Zoetermeer worden betaalbare woningen steeds vaker zonder vergunning verkamerd, waardoor zelfstandige woonruimtes onttrokk en worden aan de woningmarkt.
Tegelijkertijd gaan deze situaties vaak samen met leefbaarheidsproblemen, zoals overlast, onveilig ge voel van omwonenden en sociale multiproblematiek. Er is sprake van multiproblematiek wanneer huishoudens tegelijk problemen ervaren op meerdere leefgebieden , zoals schulden, huisvesting, psychische klachten en veiligheidsproblemen. Daarnaast bestaat het ri sico dat deze problematiek zich, als waterbedeffect, verplaatst naar Zoetermeer, omdat omliggende gemeenten ook al een vergelijkbare aanpak hebben opgestart. De Pandbrigade onderzoekt de omvang van dit probleem, in welke wijken dit speelt en welke gevolgen dit heeft voor de woningvo orraad en de leefbaarheid. Daarbij wordt gewerkt volgens een vaste werkwijze, waarbij meldingen worden geregistreerd en beoordeeld. Afhankelijk van de situatie worden vervolgacties ingezet. Dit kan variëren van een gesprek met bewoners en een (avond)huisbezoek tot aanvullend onderzoek door de Pandbrigade of andere betrokken partners, dan wel het inzetten van bestuursrechtelijke maatregelen. Extremisme en Maatschappelijk Ongenoegen Het doel van de Zoetermeerse aanpak extremisme voortkomend uit maatschappelijk ongenoegen en/of ideologie (hierna: EMO) is om te streven naar een veilige, tolerante en rechtvaardige leefomgeving voor alle Zoetermeerse inwoners.
Met een sterke sociale basis en een kwalitatieve, duurzame aanpak wordt ingezet om extremisme te voorkomen, het radicaliseringsproces vroegtijdig te signaleren en tegen te gaan. Samen met partners wordt ingezet om de weerbaarheid en veerkracht van de inwoners te vergroten en zorg te leveren aan kwetsbare inwoners. Samen met de netwerkpartners wordt actief gewerkt aan het minimaliseren van veiligheidsrisico’s. Dit wordt gedaan door continu in te zetten op de 'basis op orde' binnen de aanpak EMO: 1. informatie- en kennisvergaring; 2. bewustwording van en inzetten op lokale fenomenen; 3. deskundigheidsbevordering van professionals; 4. ontwikkelen en inzetten van interventies gericht op het weerbaar maken van kwetsbare groepen; 5. persoonsgerichte aanpak; 6. opbouwen en onderhouden van een (in)formeel netwerk. 107 In 2027 richten wij ons op het doorontwikkelen van de aanpak EMO. Dit naar aanleiding van de actuele, huidige (inter)national e dreigingen.
Om te voorzien in de bewustwording hiervan en het weerbaar maken van de stad vindt er in 2027 een verbreding plaats v an de focusgebieden: • het netwerk verbreden van aandachtsfunctionarissen op het gebied van radicalisering, polarisatie en extremisme; • het inzetten op (het geven van) voorlichting op het gebied van radicalisering, polarisatie en extremisme voor professionals b innen Zoetermeer; • het opzetten en intensiveren van de samenwerking met digitale veiligheid in het kader van online radicalisering en digitale b eïnvloeding; • het intensiveren van de samenwerking met het zorg- en sociaal domein om de huidige dreigingen het hoofd te kunnen bieden met als doel het netwerk en de signaleringsstructuur te versterken, ook met het oog op vroegsignalering van maatschappelijke spanningen met een polariserend effect; • het ontwikkelen en inzetten van preventieve interventies op een bredere doelgroep in relatie tot alle verschillende vormen va n extremisme en gericht op het radicaliseringsproces. In 2027 wordt er wederom ingezet op terugkeerders uit strijdgebieden en radicaliserende individuen van alle vormen van extrem isme om doorgroei in en het voortduren van extremisme, te voorkomen. Er is hierop gehandeld volgens het plan en de doelen die zijn gesteld vanuit de PGA-R (persoonsgerichte aanpak radicalisering) en in het kader van nazorg.
Er hebben huisbezoeken plaatsgevonden en er zijn gesprekken gevoerd met individue n en familieleden. Ook zijn bezoeken afgelegd aan personen die gedetineerd zijn in de penitentiaire inrichtingen. De gedane interventies zijn afgestemd binnen het casusoverleg met het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden. De werkwijze is conform de nieuwe wet Gegevensverwerking Persoonsgerichte Aanpak Radicaliserin g en Terroristische Activiteiten (PARTA) die in juli 2025 van kracht is gegaan. Digitale criminaliteit Internet speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven. Inwoners en ondernemers gebruiken het internet om te communiceren , aankopen te doen, te bankieren en zaken met de overheid te regelen. Dit biedt gemak, maar brengt ook risico’s met zich mee. In he t ergste geval kan dit resulteren in online criminaliteit en/of een aantasting van de openbare orde. Onder online criminaliteit vallen online fraude, phishing, het hacke n, cyberpesten en online bedreiging. Volgens de veiligheidsmonitor 2025 van het CBS is 18,9% van de inwoners van de gemeente Zoetermeer in 2025 slachtoffer geworden van online criminaliteit. Landelijk is het percentage 17%, wat neerkomt op 2,5 miljoen mensen. Online criminaliteit kan leiden tot finan ciële schade, maar ook tot psychische gevolgen.
Huidige interventies Op dit moment zijn de gemeentelijke interventies voornamelijk gericht op bewustwording van de kwetsbare doelgroepen, te weten : jeugd, ondernemers en senioren. Dit met als doel de weerbaarheid te vergroten om de kans op (herhaald) slachtofferschap van onlin e delicten te verkleinen. De gemeente organiseert voorlichtingsbijeenkomsten, faciliteert een educatief programma voor jongeren en het initieert en organiseert de werkgroepen 'Online Criminaliteit'. De werkgroepen zijn onderverdeeld in een interne schil, bestaande uit medewerkers van de gemeente, en een externe schil, best aande uit betrokken partners. Dit met als gezamenlijke doelstelling: • het delen van kennis en ervaringen; • het signaleren van trends en risico’s; 108 • het inventariseren van (preventieve) interventies; • het vergroten van bewustwording • het in kaart brengen van activiteiten en werkzaamheden op dit thema. Om de aanpak te borgen, wordt een actieplan online criminaliteit opgesteld. Het plan richt zich onder andere op het verbinden van betrokken organisaties en het voorkomen van (herhaald)slachtofferschap. Tevens is er aandacht voor (het voorkomen van) dadersc hap. Zorg en Veiligheid Het komende jaar staat vooral in het teken van het tegengaan van femicide, huiselijk geweld en de aanpak van personen met onb egrepen gedrag.
Daarnaast blijft woonoverlast onverminderd een punt van aandacht. In dit speerpunt komen bij uitstek preventie en handhaving samen. Preventie is verbonden met het onderdeel zorg, handhaving i s verbonden met het onderdeel veiligheid. Door ze beide in te zetten worden zowel de overlastgever als diegene die overlast ondervi ndt, geholpen. Een belangrijke voorwaarde daarbij is vroegsignalering door zowel inwoners als professionals. Hoe eerder signalen over woonoverlast bekend zijn, des te sneller preventie en handhaving zijn in te zetten. De aanpak gericht op nazorg voor ex-gedetineerden wordt ook binnen het speerpunt Zorg en Veiligheid geborgd. (Extra) inzet subsidiegelden De subsidiegelden vanuit Preventie met Gezag (PmG) mogen tot uiterlijk 2027 worden besteed. Met de gelden wordt opnieuw ingez et op deskundigheidsbevordering van lokale professionals, met het doel kennis en vaardigheden te vergroten en netwerken te versterk en. Er worden trainingen en workshops ingekocht van ervaringsdeskundigen, onderzoekers en wetenschappers met expertise op het gebied van (jeugd -)criminaliteit. Deze trainingen worden in 2027 gecombineerd aangeboden met het opleidingsaanbod vanuit andere th ema's (EMO, Ondermijning en Woonoverlast) in een breed aanbod aan 'Veiligheidstrainingen voor professionals’.
De PmG-subsidiegelden worden daarnaast opnieuw besteed aan personele inzet voor de interventies IPTA, RIO en SJW, met respectievelij k 1 fte, 1 fte en 2 keer een halve fte. Ook het onderzoek naar ‘gedigitaliseerde criminaliteit en het online aanjagen van je ugdcriminaliteit’ in samenwerking met de Haagse Hogeschool (HHS) wordt voortgezet. Hiervoor wordt vanuit het speerpunt Digitale Veiligheid in afstemming met de HHS een uitvo eringsagenda opgesteld. Tenslotte wordt een deel van de PmG-subsidiegelden besteed aan het online jongerenwerk van Epic Youth, die social media-onderzoeken doen. Naast de PmG-subsidiegelden zijn er rijksmiddelen toegekend in het kader van de ‘Versterking lokale aanpak High Impact Crimes (HIC)’. Deze toekenning is bedoeld om de interventies IPTA en RIO te blijven ondersteunen met elk 1 fte. Deze toekenning mag evene ens tot en met 2027 worden besteed. Een tweede aanvraag voor ondersteuning van de lokale HIC-aanpak is gedaan voor een aanpak op seniorenweerbaarheid, subsidie-actie tegengaan woninginbraken, weerbaarheidsinterventie Hack Shield, workshops preventie explosieven en een campagne gericht op 'veiligheid op straat’. Deze aanvraag is toegekend maar nog niet bij beschikking bevestigd. Tenslotte is subsidie ontvangen voor trajecten voor ex-gedetineerden gericht op wonen en werken, beter bekend als de Van der Staaij-gelden.
Deze gelden worden jaarlijks aangevraagd en grotendeels besteed aan de aanpak voor nazorg ex -gedetineerden. 109 Strategische ontwikkeling Naast inzet op de bestaande speerpunten problematische jeugdgroepen, ondermijning, maatschappelijk ongenoegen en extremisme, digitale criminaliteit en Zorg en Veiligheid) wordt extra ingezet op het thema weerbaarheid en op het versterken van het strategisc he vermogen. Door binnen het veiligheidsdomein hierop nadrukkelijk in te zetten, wordt de capaciteit om maatschappelijke ontwikkelingen tijdig te signaleren, integrale afwe gingen te maken en hier proactief op te handelen, vergroot. Het betreft hierbij tijdelijke opdrachten die worden ingezet om binnen het veiligheidsdomein te bouwen aan meer strategisch vermogen en een sterkere positionering. Door de verbinding te versterken tussen veiligheid, zorg, handhaving en bestuurlijke advisering wordt meer samenhang in beleid en uitvoering gecreëerd. Hiermee wordt de slagkracht vergroot, bestuurlijke ondersteuning verbeterd en wordt bijgedragen aan een weerbare, veilige en toekomstbestendige samenleving. Inzet Team Handhaving De zichtbare aanwezigheid van Team Handhaving in de stad draagt bij aan een veilige en leefbare openbare ruimte. Vanuit het p rincipe ‘Ritme van de Stad’ zetten de boa’s zich in op de plekken en momenten waar dit het meest nodig is.
Daarbij wordt preventief en waar nodig corrigerend opgetreden, waarbij het gesprek, een waarschuwing of een sanctie kan worden ingezet. De komende jaren wordt verder gewerkt aan de professionalisering van Team Handhaving. Er wordt geïnvesteerd in de kwaliteit van de uitvoering, een informatiegestuurde en gebiedsgerichte werkwijze en een goede samenwerking met interne en externe partners. Tegelijkertijd blijft inzet gericht op belangrijke thema’s zoals wijkzorg, meldingen, jeugd, alcohol, evene menten en ondermijning van kracht. Naar aanleiding van het coalitieakkoord is de verwachting dat Team Handhaving de komende periode wordt uitgebreid met zes boa ’s/buurtwerkers. De precieze invulling van deze uitbreiding wordt de komende periode verder uitgewerkt, waarbij wordt bezien hoe de extra capaciteit het beste kan bijdragen aan de leefbaarheid en veiligheid in de Zoetermeerse wijken. Aanpak jaarwisseling De kosten voor de aanpak jaarwisseling inclusief de bij de veiligheidsaanpak behorende evenementen (jongerenfeest en centrale laser/vuurwerkhows) worden gedekt binnen programma 5 Veiligheid. De kosten voor de veiligheidsaanpak en evenementen nemen jaarlijks aanzienlijk toe.
Dit komt onder meer door de stijgende kosten voor de inzet van beveiliging in en rondom (school)gebouwen en op risicolocaties in de stad, evenals door de hogere kosten voor het organiseren van de twee evenementen. De centrale lasershows op de Markt zijn als gevolg van het landelijke vuurwerkverbod uitgebreid met een vuurwerkshow om zo een goed alternatief te kunnen bieden voor het vuurwerkverbod. Het jongerenfeest maakt een vast onderdeel uit van de aanpak van de jaarwisseling. Voor jongeren in de leeftijd van 16 -23 jaar is er in Zoetermeer tijdens de jaarwisseling weinig te doen. Het jongerenfeest is een preventieve maatregel om jongeren een alternatief te bieden om het nie uwe jaar in te luiden. Ongeveer 1.500 jongeren bezoeken het jongerenfeest in het SilverDome. De kosten hiervoor nemen echter toe. De prijzen van de tickets stijgen niet mee om het feest betaalbaar en toegankelijk te houden voor de doelgroep. Herinrichting cameratoezicht artikel 151c Gemeentewet / convenant cameratoezicht gemeente en politie Eenheid Den Haag Cameratoezicht (kortdurend en vast cameratoezicht telkens voor een periode van 4 jaar) maakt onderdeel uit van het instrument | arium dat wordt ingezet voor een veilig Zoetermeer. Het is één van de middelen in een aanpak om verstoring van de openbare orde te | voorkomen of te beëindigen en is hierbij van onmiskenbaar belang.
Het cameratoezicht wordt uitgevoerd door de politie. Vanuit de politie wordt gewerkt aan een herinrichti | ng van het cameratoezicht. Het huidige convenant cameratoezicht is door de politie-eenheid Den Haag effectief per 1 januari 2027 opgezegd. In 2026 wordt een nieuw convenant opgesteld voor de periode 2027 – 2028. De herinrichting heeft financiële gevolgen omdat een andere financiële verdeling van de kosten tussen gemeenten en politie noodzakelijk is. De huidige financiële verdeling is voor politie niet meer in stand te houden. Op dit moment draagt de politie circa 75% van de kosten voor het cameratoezicht en de gemeente 25%. Dit wijkt af van de afgesproken kostenverdeling in het huidige convenant cameratoezicht. De afgesproken kostenverdeling in het huidige convenant is dat politie 60% van de kosten draagt en de gemeente 40%. Vanaf 2027 wordt ingezet op een andere financieringssystematiek van de kosten voor het cameratoezicht: 1. | Per 1 januari 2027: 60% Politie – 40% gemeenten. 2. | Per 1 januari 2028: 50% Politie – 50% gemeenten. 3. | Per 1 januari 2029: 40% Politie – 60% gemeenten. 4. | Per 1 januari 2030: 30% Politie – 70% gemeenten. Bij ongewijzigde uitgangspunten nemen de lasten vanaf 2027 tot en met 2030 met € 77.000 per jaar toe. Daarnaast wordt het cameratoezicht elke vier jaar geëvalueerd.
Hiervoor wordt door een extern onderzoeksbureau onderzoek geda | an naar de effecten van het cameratoezicht, onder andere door het uitvoeren van passantenenquêtes. In 2030 wordt het cameratoezicht | opnieuw geëvalueerd. Doelstellingen Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning Het tijdelijk huisverbod wordt, daar waar nodig, opgelegd. Doel van de maatregel is het stabiliseren van de situatie en het i | nzetten van hulpverlening. De maatregel is zowel preventief als repressief. De pleger van het geweld kan voor een periode van maxim | aal 28 dagen uit huis worden gezet waarbij ook een contactverbod geldt. De maatregel is preventief omdat de zorg | - en hulpverlening voor alle partijen (dader, slachtoffer en eventuele (minderjarige) kinderen wordt opgestart. Doelstelling 5.2 Behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk Woninginbraken behoren tot de High Impact Crimes (HIC). De ontwikkelingen op het gebied van woninginbraken worden gevolgd door politie en gemeente. Op basis van de actuele cijfers w | ordt de aanpak indien nodig geïntensiveerd in wijken en buurten waar een stijging te zien is in het aantal woninginbraken. De aanpa | k bestaat, naast inzet door politie, onder andere uit het onder de aandacht brengen van woninginbraken in een bepaalde buurt of wijk en de maatregelen die inwoners zelf kunnen nemen o | m deze tegen te gaan.
110 111 Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad Het budget wordt grotendeels besteed aan de deelnemersbijdrage aan de volgende gemeenschappelijke regelingen/samenwerkingsver banden: • Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Haaglanden (VRH); • Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Haaglanden (ODH); • Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC); • Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV); • Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden. 112 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 5 Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning Aantal woninginbraken per jaar Het aantal geschatte woninginbraken per jaar op basis van misdrijfcijfers van politie. Bron: Politie Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 140 - - - - Begroting PB 2027 - 100 100 100 100 113 Trendgrafiek Aantal woninginbraken per jaar Toelichting: De effectindicator van het aantal geschatte woninginbraken is vanaf 2027 op basis van de cijfers in de afgelopen jaren aangep ast van 180 naar 100. Zorg en veiligheid: Afname recidivecijfers van huiselijk geweld in de afgelopen vijf jaar Veilige thuisomgeving en hulp- en zorgverlening bij huiselijk geweld. Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie - - - - Begroting PB 2027 - Toelichting: Dit betreft een van de nieuwe effectindicatoren die door de raad in 2025 zijn vastgesteld.
De jaren 2025/2026 dienen als nulm eting waarna de gegevens van deze indicator kunnen worden gevuld.
Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen van de veiligheid in de woning (5.1) | -13 | -55 | -55 | -55 | -55 Toelichting: Het budget wordt onder andere ingezet voor de kosten voor het opleggen van huisverboden. Doelstelling 5.2 Behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt Het rapportcijfer geeft aan in welke mate inwoners zich veilig voelen in de buurt. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 7,6 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 7,5 114 115 Trendgrafiek Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt Toelichting: Geen bijzonderheden. Zorg en veiligheid: Afname registraties van overlast door personen met onbegrepen (verward) gedrag Veilige leefomgeving, afname van overlast in de eigen wijk/buurt. Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie - - - - Begroting PB 2027 -
Toelichting: Dit betreft een van de nieuwe effectindicatoren die door de raad in 2025 zijn vastgesteld. De jaren 2025/2026 dienen als nulm | eting waarna de gegevens van deze indicator kunnen worden gevuld. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen /behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk (5.2) | -3.622 | -4.015 | -4.201 | -4.201 | -4.201 Toelichting: Het budget wordt ingezet voor projecten op het gebied van veiligheid en leefbaarheid in de wijken. Hieronder vallen de inzet | van team Handhaving, de projectaanpak jaarwisseling, flexibel cameratoezicht, Buurtpreventieteams en diverse participatieprojecten | met bewoners. Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in Zoetermeer Het rapportcijfer geeft aan in welke mate inwoners zich veilig voelen in de stad. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 7,30 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,40 | 7,40 | 7,40 | 7,40 116 117 Trendgrafiek Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in Zoetermeer Toelichting: Geen bijzonderheden. Problematische jeugd(groepen): Aantal succesvol afgesloten IPTA (Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid)-trajecten Aanwas bij jeugdcriminaliteit wordt voorkomen.
Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie - - - - Begroting PB 2027 - Toelichting: Dit betreft een van de nieuwe effectindicatoren die door de raad in 2025 zijn vastgesteld. De jaren 2025/2026 dienen als nulm eting waarna de gegevens van deze indicator kunnen worden gevuld.
Problematische jeugd(groepen): Afname politie- en justitiecontact van PGA's (subjecten in de persoonsgerichte aanpak) Overlastgevend en crimineel gedrag wordt aangepakt om recidive en verder afglijden te voorkomen Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - Toelichting: Dit betreft een van de nieuwe effectindicatoren die door de raad in 2025 zijn vastgesteld. De jaren 2025/2026 dienen als nulmeting waarna de gegevens van deze indicator kunnen worden gevuld. Ondermijning: Aantal meldingen is groter dan of gelijk aan vorig jaar Toename van de alertheid van Zoetermeerders op signalen van ondermijning, verhoogde meldingsbereidheid. Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - Toelichting: Dit betreft een van de nieuwe effectindicatoren die door de raad in 2025 zijn vastgesteld. De jaren 2025/2026 dienen als nulmeting waarna de gegevens van deze indicator kunnen worden gevuld. Ondermijning: Oplossingspercentage casussen boven de 20% Gemeentelijke aanpak van ondermijningscasuïstiek is verbeterd. Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - Toelichting: Dit betreft een van de nieuwe effectindicatoren die door de raad in 2025 zijn vastgesteld. De jaren 2025/2026 dienen als nulmeting waarna de gegevens van deze indicator kunnen worden gevuld.
118 Extremisme en Maatschappelijk Ongenoegen: Aantal meldingen is groter dan of gelijk aan vorig jaar Betrokkenheid Zoetermeerse inwoners door toename melding | - en signaleringsbereidheid. Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - Toelichting: Dit betreft een van de nieuwe effectindicatoren die door de raad in 2025 zijn vastgesteld. De jaren 2025/2026 dienen als nulmeting waarna de gegevens van deze indicator kunnen worden gevuld. Extremisme en Maatschappelijk Ongenoegen: Aantal afgeschaalde PGA's (subjecten in de persoonsgerichte aanpak casuïstiek) Gemeentelijke aanpak om (lokale) veiligheidsrisico’s te verminderen. Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - Toelichting: Dit betreft een van de nieuwe effectindicatoren die door de raad in 2025 zijn vastgesteld. De jaren 2025/2026 dienen als nulmeting waarna de gegevens van deze indicator kunnen worden gevuld. Digitale criminaliteit: Afname misdrijfcijfers digitale criminaliteit Minder Zoetermeerders zijn slachtoffer van digitale criminaliteit. Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - Toelichting: Dit betreft een van de nieuwe effectindicatoren die door de raad in 2025 zijn vastgesteld. De jaren 2025/2026 dienen als nulmeting waarna de gegevens van deze indicator kunnen worden gevuld.
119 Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Behouden veiligheid in de stad (5.3) | -17.812 | -19.919 | -19.047 | -19.006 | -19.148 Toelichting: Het budget wordt grotendeels besteed aan de deelnemersbijdrage aan de volgende gemeenschappelijke regelingen/samenwerkingsver | banden: • | Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Haaglanden (VRH); • | Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Haaglanden (ODH); • | Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC); • | Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV); • | Zorg- en veiligheidshuis Haaglanden. Risico's Kosten maatregelen leegstaande panden Bredewater 4 | -16 Op de locatie Bredewater 4-16 bevinden zich meerdere leegstaande kantoorpanden. Deze kantoorpanden staan bekend als de Kristalkantoren en De Mammoet en maken onderdeel uit van het ontwikkelingsgebied De Entree. De afgelopen jaren is de staat van de bouwwerken als ge | volg van leegstand en vernielingen sterk verslechterd, waardoor er grote veiligheidsrisico’s zijn ontstaan voor hulpdiensten, personen die zich (on | geoorloofd) op de locatie bevinden, maar ook voor de nabijgelegen (woon)omgeving.
De gemeente heeft bestuurlijke maatregelen o | pgelegd en maatregelen getroffen om de veiligheids- en gezondheidsrisico's ter plaatse zoveel mogelijk te beperken en verstoring van de openbare orde te voorkomen. Het gaat hierbij | onder andere om het inzetten van fysieke beveiliging, cameratoezicht, hekken en het dichtmaken van de panden. Beleidswijzigingen Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Perspectiefnota 2027 Niet van toepassing Coalitieakkoord 2026-2030 1. 6 fte boa's en/of buurtwerkers (exclusief overhead € 11.000 per fte) | 434 | 434 | 434 | 434 120 121 2. Wijkrechtspraak 25 PM PM PM 3. Voortgang effectieve aanpakken (zoals persoonsgerichte aanpak (PGA) en IPTA) 0 PM PM PM 4. Herinrichting cameratoezicht PM PM PM PM Saldo 459 434 434 434 Toelichting: 1. 6 fte boa's en/of buurtwerkers (exclusief overhead €11.000 per fte) De zichtbaarheid en slagkracht van handhaving worden versterkt met zes extra boa’s en/of buurtwerkers. Daar mee zetten we ons in voor meer zichtbare aanwezigheid in de stad, snellere opvolging van meldingen en gerichte inzet op plekken waar overlast of onv eiligheid wordt ervaren.
Ook krijgen zij een rol in het versterken van digitale weerbaarheid en mediawijsheid, onder meer door inwoners, ondernemers, jongeren en ouders actief op te zoeken en voorlichting te geven over online oplichting, cyberpesten, sextortion, digitale criminaliteit en veilig gedrag online. 2. Wijkrechtspraak We onderzoeken of het toepassen van wijkrechtspraak een zinvolle toevoeging is in onze stad. Dit is een laagdrempelige vorm v an rechtspraak in de wijk waarbij een rechter samen met betrokken hulpverleners kijkt naar een passende oplossing voor juridische e n achterliggende problematiek. 3. Voortgang effectieve aanpakken (zoals persoonsgerichte aanpak (PGA) en IPTA) We gaan door met aanpakken die werken, zoals de Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid (IPTA) en Persoonsgerichte Aanpak (PGA). Daarmee richten we ons op personen en situaties waar risico’s groot zijn en waar tijdige begeleiding, begrenzing en samenwerking nood zakelijk zijn. Deze aanpak helpt om problemen eerder in beeld te krijgen en gericht te handelen. 4. Herinrichting cameratoezicht Het convenant cameratoezicht tussen gemeenten en politie eenheid Den Haag wordt herzien.
Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 5 Veiligheid | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten | -22.594 | -23.880 | -25.414 | -24.148 | -24.107 | -24.249 Baten | 1.349 | 1.642 | 1.236 | 845 | 845 | 845 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -21.245 | -22.238 | -24.179 | -23.303 | -23.262 | -23.404 Onttrekkingen | 941 | 790 | 190 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 941 | 790 | 190 | 0 | 0 | 0 Saldo | -20.304 | -21.448 | -23.989 | -23.303 | -23.262 | -23.404 Toelichting financiën op hoofdlijnen: Doelstelling 5.1 - Bevorderen van de veiligheid in de woning Hier worden met name de kosten van de huisverboden op verantwoord. Doelstelling 5.2 - Behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk Het budget wordt ingezet voor projecten op het gebied van veiligheid en leefbaarheid in de wijken. Hieronder vallen de inzet van team Handhaving, de projectaanpak jaarwisseling, flexibel cameratoezicht, Buurtpreventieteams en diverse participatieprojecten met bewoners.
Doelstelling 5.3 - Behouden veiligheid in de stad Het budget wordt grotendeels besteed aan de deelnemersbijdrage aan de volgende gemeenschappelijke regelingen/samenwerkingsverbanden: • | Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Haaglanden (VRH); • | Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Haaglanden (ODH); • | Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC); • | Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV); • | Zorg- en veiligheidshuis Haaglanden. Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027 Niet van toepassing. Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Openbare-orde-en-veiligheid/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ 122 123 Programma 6 Dienstverlening en participatie
124 Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Dienstbare gemeente Dienstverlening Onder het motto 'Zeg wat je doet, doe wat je zegt' werken wij steeds aan het verbeteren van onze dienstverlening. Onze interne ambassadeurs dienstverlening dragen deze visie uit binnen de organisatie en helpen processen eenvoudiger te maken, dienstverlening te verb eteren en communicatie begrijpelijker te maken. We communiceren in duidelijke taal en maken procedures waar mogelijk eenvoudiger, zodat inwoners en ondernemers weten waar zij aan toe zijn. We vergroten het vertrouwen tussen inwoners en de overheid door betrouwbaar, benaderbaar en transparant te z ijn. En door te luisteren naar de wensen en zorgen van inwoners. Wij willen een gemeente zijn die dienstbaar, zichtbaar en betrouwbaar is. Daarbij staat de inwoner centraal en weet iedereen wat hij of zij van de gemeente mag verwachten. Inwoners worden snel, eenvoudig en deskundig geholpen via het kanaal dat het beste p ast: aan de balie, telefonisch of digitaal. We zijn goed bereikbaar, zorgen voor korte wachttijden en bieden een veilige en gastvrije omgeving. We zetten in op digitale dienstve rlening, datagedreven werken en informatiebeveiliging, waarbij veiligheid, privacy, transparantie en gelijke behandeling van inwoners centraal staan. Bij digitale dienstverlening blijft persoonlijk contact altijd mogelijk.
Voor inwoners die extra ondersteuning nodig hebben, bieden wij passende hulp. Met deze i nzet werken wij aan een gemeente die toegankelijk, betrouwbaar en betrokken is, en waar inwoners zich gehoord en geholpen voelen. De visie dienstverlening wordt uitgedragen door interne ambassadeurs dienstverlening. Zij helpen mee om de gemeentelijke dien stverlening steeds beter te maken. Door bijvoorbeeld procedures eenvoudiger te maken en te communiceren in duidelijke taal. Ook sam en met inwoners verbeteren we de dienstverlening. We werken samen met inwoners in een lezerspanel om de gemeentelijke schriftelijke communicatie te verbeteren . Door klantsignalen serieus te nemen en een luisterend oor te bieden passen we onze dienstverlening steeds aan. Verkiezingen In 2027 vinden de gecombineerde verkiezingen voor de Provinciale Staten en de waterschappen plaats. De voorbereiding en uitvo ering van deze dubbele verkiezing vraagt extra organisatorische inzet. Om de betrouwbaarheid en zorgvuldigheid van het telproces te waarborgen, spreiden wij de centrale stemopneming over meerdere dagen. Daarnaast zorgen wij voor voldoende en goed bereikbare stemlocaties, opgeleide medewerkers en heldere communicatie richting inwoners. Zo dragen wij bij aan een toegankelijk en betrouwb aar verkiezingsproces.
Komende ontwikkelingen reisdocumenten De komende jaren worden diverse landelijke wijzigingen doorgevoerd, waaronder de overgang van RAAS naar ReIS, de introductie van een pinresetprocedure voor DigiD Hoog en de invoering van verplichte startkwalificaties, certificering en verplichte (tweejaarl ijks) VOG's voor medewerkers die werken met reisdocumenten. 125 Participatie: Het Zoetermeers gesprek De gemeente Zoetermeer werkt samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aan een aantrekkelijke, leefbar e en toekomstbestendige stad. In 2027 blijven wij inwoners stimuleren en ondersteunen bij initiatieven die bijdragen aan de kwalit eit van de leefomgeving en de sociale samenhang in de stad. Daarbij kiest de gemeente voor een passende rol: faciliteren waar mogelijk, samenwerken waar no dig en ruimte geven waar inwoners of organisaties zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen. Het Uitdaagrecht krijgt ook in 2027 nadrukkelijk aandacht. Inwoners en maatschappelijke organisaties kunnen een verzoek indie nen om gemeentelijke taken over te nemen wanneer zij verwachten deze effectiever en efficiënter uit te kunnen voeren. De gemeente o ndersteunt deze initiatieven door heldere procedures en adviezen. De gemeente zoekt inwoners actief op in hun eigen leefomgeving. Uitgangspunt is om participatie zo klein mogelijk te organise ren waar dat kan en groter waar dat nodig is.
Dit betekent dat wij vaker kiezen voor laagdrempelige vormen van participatie, zoals straatgesprekken en gesprekken in de wijk, dichtbij inwoners. Waar mogelijk sluiten wij aan bij bestaande netwerken, overlegstructuren en initiatieven in de wijken, zoals het ‘B uurtbakkie’. Door participatieactiviteiten met elkaar te combineren en gebruik te maken van bestaande bijeenkomsten, willen we participatie zo toegankelijk mogelijk organiseren en zorgen hiermee voor een efficiënte inzet van gemeentelijke capaciteit en middelen. Digitalisering Digitalisering en datagedreven werken zijn belangrijk voor een goede dienstverlening, nu en in de toekomst. Onze inwoners en ondernemers vertrouwen erop dat hun gegevens veilig zijn en onze dienstverlening beschikbaar blijft. We centraliseren de datacapaci teit, zodat we integraal adviseren en structureel datagedreven kunnen werken vanuit betrouwbare, bruikbare data. Ook starten we een meerjarige overstap naar Common Ground: een modulaire omgeving die bestaat uit losse componenten. Hierdoor kunnen we sneller inspelen op nieuwe eisen, opgaven en wetgeving, wat zorgt voor een meer wendbare en weerbare dienstverlening. Zaakgericht werken is hierin het eerste proces dat we aanpakken, zodat informatie ook op de lange termijn goed toegankelijk en vindbaar blijft.
De kennis van medewerkers over privacy, data, informatiebeveiliging en informatiebeheer houden we op peil. Bij nieuwe ontwikk elingen, zoals AI, versterken we deze kennis gericht. Zo verbeteren we de kwaliteit van onze besluiten, onze dienstverlening en onz e sturing. Speerpunten 2027: Wat gaan we hiervoor doen? • Verkiezingen voor zowel Provinciale Staten als waterschappen organiseren. • Blijvend inzetten op de servicenormen. • Verbeteren bereikbaarheid via telefonie en mail. • Verbeteringen blijvend doorvoeren op basis van de ontvangen feedback via klant in focus. • Toewerken naar het realiseren van een integrale visie rondom digitalisering. 126 Doelstellingen Doelstelling 6.1 Continueren klanttevredenheid Servicenormen In 2027 werken we conform de visie dienstverlening en de vastgestelde servicenormen. Klant in focus zorgt voor de kwalitatiev e meetgegevens. Door constante monitoring van deze cijfers sturen we bij waar nodig. Digitalisering processendienstverlening Wat we willen bereiken We willen een gemeente zijn die dienstbaar, zichtbaar en betrouwbaar is en inwoners zorgvuldig en op t ijd betrekt. Iedere Zoetermeerder wordt snel, eenvoudig en deskundig geholpen via het kanaal dat past: balie, telefoon of online, z onder lange wachttijden. Bij digitale dienstverlening is persoonlijk contact altijd mogelijk, zodat niemand buiten de boot valt.
Doelstelling 6.2 Bevorderen van de participatie Er heeft een uitgebreide evaluatie plaatsgevonden onder inwoners, partners in de stad, college, raad en medewerkers over de e rvaringen met het huidige participatiebeleid. Hieruit kwam een aantal algemene verbeterpunten waar we in 2027 op focussen: • Vooraf duidelijk maken wat de beïnvloedingsruimte is; • Betere terugkoppeling geven over uitkomsten en beslissingen; • Aansluiten op wat al wordt georganiseerd en dit combineren; • Heldere communicatie gedurende het hele proces, inclusief besluitvorming; • Aandacht voor nieuwe vormen van participatie. 127 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 6 Doelstelling 6.1 Continueren klanttevredenheid Gemiddeld rapportcijfer tevredenheid gehele dienstverlening De waardering voor de gehele dienstverlening van de gemeente gemeten in een rapportcijfer. Bron: Stadspeiling Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 7,2 - - - - Begroting PB 2027 - 7,4 7,5 7,6 7,7 128 Trendgrafiek Gemiddeld rapportcijfer tevredenheid gehele dienstverlening Toelichting: Organisatie breed zijn we bezig met het verbeteren van de dienstverlening. Dit doen we door verbeteracties naar aanleiding van uitkomsten van klanttevredenheidsonderzoeken. Gemiddeld rapportcijfer voor de aanvraag en afhandeling van digitale producten De waardering voor de digitale dienstverlening van de gemeente gemeten in een rapportcijfer.
Bron: Klant in focus Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 8,9 - - - - Begroting PB 2027 - 7,3 7,3 7,6 7,6
129 Trendgrafiek Gemiddeld rapportcijfer voor de aanvraag en afhandeling van digitale producten Toelichting: Bij de start met Klant in focus in 2025 was de response dermate laag dat de score niet representatief was. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Continueren klanttevredenheid (6.1) -3.653 -3.753 -3.730 -4.028 -4.029 Toelichting: Het budget wordt onder andere ingezet voor de dienstverlening aan de publieksbalies, digitale dienstverlening, het gemeenteli jke informatiepunt, de afhandeling van omgevingsvergunningen en de doorontwikkeling van de Omgevingswet.
Doelstelling 6.2 Bevorderen van de participatie Gemiddeld rapportcijfer inwoners over proces van participatie Gemiddeld rapportcijfer voor het proces van participatie door respondenten van de Stadspeiling die in de 12 maanden voorafgaa | nd aan het onderzoek aan participatieprocessen hebben deelgenomen. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 6,6 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,0 | 7,0 | 7,3 | 7,4 Toelichting: We verwachten de gemiddelde beoordeling te continueren. We organiseren steeds meer participatiebijeenkomsten in de wijken zelf, dicht bij de inwoners. We gaan vaker de straat op om met mensen in gesprek te gaan, bijvoorbeeld in winkelcentra of tijdens wijkwandelingen. We maken hierin zoveel mogelijk combinaties tussen projecten, zodat inwoners niet binnen een kort tijdsbestek over verschillende onderwerpen ondervraagd worden. Ook willen we zoveel mogelijk aansluiten bij bestaande (netwerk) bijeenkomsten zoals het Buurtbakkie. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen van de participatie (6.2) | -6.850 | -7.175 | -7.163 | -7.098 | -7.262 Toelichting: Dit budget omvat de kosten die samenhangen met de sturing en besluitvorming van het college en de gemeenteraad.
Hieronder vallen onder meer salariskosten, huisvestings- en kantoorkosten, representatiekosten en diverse ondersteunende uitgaven. Ook is binnen dit budget rekening gehouden met de kosten voor voormalige bestuurders. Daarnaast zijn de bijdragen aan bestuurlijke samenwerkingsverbanden opgenomen, zoals de New Town Alliantie en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De kosten die betrekking hebben op overhead en ondersteuning zijn niet in dit budget opgenomen, maar worden afzonderlijk verantwoord in het Overzicht Overhead. 130 Risico's Komende ontwikkelingen reisdocumenten Deze ontwikkelingen zijn hierboven verder uitgelegd onder maatschappelijke ontwikkelingen. Ze kunnen leiden tot extra opleidi | ngs- en personeelskosten, een toename van klantbezoeken en mogelijke investeringen in nieuwe systemen. De financiële gevolgen zijn | op dit moment nog niet duidelijk. Beleidswijzigingen Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Perspectiefnota 2027 Niet van toepassing. Coalitieakkoord 2026-2030 1. Digitalisering/interne cybersecurity | 250 | 250 | 250 | 250 2. Potje van de raad | 150 | 150 | 150 | 150 3. Werkbudget college | 140 | 140 | 140 | 140 4. Extra wethouder (0,5 fte) | 90 | 90 | 90 | 90 5. Ombudsfunctie | 250 | 250 | 250 | 250 Saldo | 880 | 880 | 880 | 880 Toelichting: 1.
Digitalisering/interne cybersecurity Digitalisering en datagedreven werken zijn essentieel voor een toekomstbestendige dienstverlening. Daarom investeren we in aa | nvullende expertise en capaciteit om datagedreven werken verder te ontwikkelen en versterken we de kennis en awareness van medewerk | ers op het gebied van privacy, informatiebeveiliging, informatiebeheer en verantwoord gebruik van data. Hiermee verbeteren we de kwaliteit van besluitvormin | g, dienstverlening en sturing. 2. Potje van de raad Budget voor initiatieven of wensen vanuit de gemeenteraad, beschikbaar gesteld vanuit het Coalitieakkoord 2027 | -2030. 131 3. Werkbudget college Flexibel budget voor collegeprioriteiten en bestuurlijke initiatieven, beschikbaar gesteld vanuit het Coalitieakkoord 2027 | -2030. 4. Extra wethouder (0,5 fte) In het Coalitieakkoord 2027-2030 is gekozen voor een uitbreiding van het college naar zeven wethouders (6,5 fte). De motivatie voor deze uitbreiding komt vanuit de behoefte aan extra bestuurlijke capaciteit voor de uitvoering van de ambities op onder meer woningbouw, openbare ru | imte en regionale samenwerking. De kosten voor de uitbreiding zijn geraamd op € | 90.000 per jaar. 5. Ombudsfunctie Wij vinden het van belang dat inwoners tijdig en helder worden geïnformeerd over besluiten die hun leefomgeving of persoonlij | ke situatie raken.
Daarbij maken wij inzichtelijk welke afwegingen aan deze besluiten ten grondslag liggen. Voor situaties waarin i | nwoners zich onvoldoende gehoord voelen of vastlopen in hun contact met de gemeente, beschikken zij over toegang tot een onafhankelijke lokale ombudsman en jeugdombudsm | an. Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 6 Dienstverlening en participatie | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten | -20.293 | -17.923 | -19.116 | -18.793 | -18.141 | -18.304 Baten | 5.637 | 7.290 | 8.089 | 7.899 | 7.014 | 7.014 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -14.655 | -10.633 | -11.027 | -10.893 | -11.127 | -11.290 Onttrekkingen | 65 | 130 | 100 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 65 | 130 | 100 | 0 | 0 | 0 Saldo | -14.590 | -10.503 | -10.927 | -10.893 | -11.127 | -11.290 Toelichting financiën op hoofdlijnen: • | Doelstelling 6.1 Continueren klanttevredenheid De lasten betreffen die van de omgevingsvergunningen (lasten € 3,3 mln., baten € 4,5 mln.) en de uitvoering bij de publieksbalies en telefonie. Voor 2027 zijn daarnaast de kosten voor de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen begroot. • | Doelstelling 6.2 Bevorderen van de participatie De lasten onder doelstelling 6.2 Bevorderen van participatie hebben betrekking op de kosten voor raad, griffie en college.
Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027 Niet van toepassing. 132 133 Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’ Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer: https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/klantbeleving https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/burgerpeiling 134 Programma 7 Inrichting van de stad