Bijlage 1 - Programmabegroting 2027-2030
Tekst van het document
135 Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Dynamische, functionele en mooie stad Zoetermeer staat voor een belangrijke ontwikkelopgave. We willen voldoende woningen realiseren, bestaande wijken versterken e n tegelijkertijd de kwaliteit van de leefomgeving behouden en verbeteren. Dat vraagt om een integrale aanpak waarin verschillende b eleidsterreinen elkaar versterken. Met dit programma werken we aan een stad die ruimte biedt aan groei en kwaliteit, en die aantrekkelijk blijft om te wonen, werken en leven. Deze opgave werken we uit langs vijf samenhangende thema's: wonen, gebiedsontwikkeling, ruimtelijke kwaliteit, verkeer en mobiliteit en gemeentelijk vastgoed. Samen geven deze richting aan de ontwikkeling van Zoetermeer in de komende jaren. Wonen Zoetermeer werkt aan een woningvoorraad die aansluit bij de behoeften van huidige en toekomstige inwoners. We zetten in op vo ldoende, passende en betaalbare woningen, bevorderen de doorstroming op de woningmarkt en hebben aandacht voor verschillende doelgr oepen. Daarmee dragen we bij aan een toegankelijke en evenwichtige woningmarkt. Speerpunten: wat gaan we hiervoor doen in 2027? • Verhogen van de woningbouwproductie. • Bevorderen van een evenwichtige woonruimteverdeling en doorstroming op de woningmarkt. • Uitvoeren van het Volkshuisvestingsprogramma.
Gebiedsontwikkeling Zoetermeer werkt aan aantrekkelijke woon-, werk- en leefomgevingen. Met gebiedsgericht werken versterken we bestaande wijken, verbeteren we de leefbaarheid en creëren we ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. Daarbij brengen we woningbouw, voorzieningen, mobiliteit, vergr oening en duurzaamheid samen in integrale gebiedsontwikkelingen. Zo dragen gebiedsontwikkelingen bij aan sterke wijken, een vitale binnenstad en een toeko mstbestendige stad. Speerpunten: wat gaan we hiervoor doen in 2027? • Versterken van aantrekkelijke, duurzame en toekomstbestendige woon-, werk- en leefmilieus. • Bevorderen van integrale gebiedsontwikkeling waarbij woningbouw, voorzieningen, mobiliteit, leefbaarheid en duurzaamheid elka ar versterken. • Uitvoering geven aan de gebiedsontwikkelingen in Meerzicht, Buytenwegh, Seghwaert, Entree, Binnenstad, Voorweg Centrum en het Dutch Innovation Park. 136 Ruimtelijke kwaliteit Zoetermeer versterkt de kwaliteit van de gebouwde omgeving en de openbare ruimte door zorgvuldig om te gaan met de beschikbar e ruimte en aandacht te hebben voor identiteit, leefbaarheid, erfgoed, groen en duurzaamheid. We bewaken de kwaliteit van bestaande wijken en nieuwe ontwikkelingen en zorgen voor een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving. Daarmee blijft de groei van de stad in balans met de kwa liteit van de leefomgeving.
Speerpunten: wat gaan we hiervoor doen in 2027? • Versterken van de kwaliteit van de gebouwde omgeving en openbare ruimte. • Bewaken van kwaliteit bij ruimtelijke ontwikkelingen. • Versterken van regionale samenwerking bij ruimtelijke opgaven. • Uitwerken van het Omgevingsprogramma Kwaliteit van de Leefomgeving. Verkeer en Mobiliteit Zoetermeer werkt aan een bereikbare, verkeersveilige en toekomstbestendige stad. De groei van de stad en de woningbouwopgave vragen om een mobiliteitssysteem waarin lopen, fietsen, openbaar vervoer en auto elkaar versterken. Door te investeren in bereikbaa rheid en verkeersveiligheid zorgen we ervoor dat inwoners, bezoekers en ondernemers zich prettig en veilig door de stad kunnen verplaatsen. Speerpunten: wat gaan we hiervoor doen in 2027? • Verbeteren van de bereikbaarheid binnen Zoetermeer en in de regio. • Vergroten van de verkeersveiligheid. • Ontwikkelen van toekomstbestendig parkeerbeleid. • Opstellen van het omgevingsprogramma Mobiliteit en Bereikbaarheid. • Behouden en versterken van het openbaar vervoer. Gemeentelijk vastgoed Zoetermeer zorgt voor toekomstbestendige gemeentelijke voorzieningen die bijdragen aan de maatschappelijke opgaven van de sta d.
Door duurzaam, efficiënt en doelmatig gebruik van het gemeentelijk vastgoed ondersteunen we maatschappelijke functies en zorgen we voor voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van inwoners, verenigingen en maatschappelijke organisaties. Speerpunten: wat gaan we hiervoor doen in 2027? • Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed. • Zorgen voor toekomstbestendige maatschappelijke voorzieningen. • Opstellen van integrale huisvestingsplannen voor onderdelen van de vastgoedportefeuille. Doelstellingen Doelstelling 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder De druk op de woningmarkt blijft groot. Daarom zetten we in op het vergroten van de woningvoorraad, een eerlijke woonruimteve | rdeling en de uitvoering van het Volkshuisvestingsprogramma. Hiermee geven we invulling aan de ambities uit het coalitieakkoord, de | Visie Zoetermeer 2040 en de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040. Woningbouwproductie structureel verhogen De woningbouwproductie lag tussen 2019 en 2025 op gemiddeld 455 woningen per jaar. Daarmee is de doelstelling van 700 woninge | n per jaar niet gehaald. Tot en met 2032 staan gemiddeld 1.135 woningen per jaar in de planning. Daarom zetten we in op een structu | rele verhoging van de woningbouwproductie en de realisatie van minimaal 3.000 woningen in deze collegeperiode.
Om dit te bereiken hebben de gemeente, woningcorporaties en marktpartijen binnen de Permanente Marktdialoog Zoetermeer (PMZ) gezamenlijk het Door | bouwakkoord 2026-2030 opgesteld. Hierin zijn afspraken gemaakt om woningbouwprojecten te versnellen, de focus te leggen op strategische locaties, de samenwerking te versterken en de uitvoerin | gskracht te vergroten. We dragen aan de uitvoering van deze afspraken onder meer bij met het topteam woningbouwversnelling. Dit team richt zich op h | et versnellen van vergunningverlening, het actief oplossen van knelpunten en het begeleiden van projecten. Daarnaast zetten we in o | p efficiëntere werkwijzen, zoals parallel plannen, en benutten we de mogelijkheden binnen wet- en regelgeving optimaal. Hiermee vergroten we de voorspelbaarheid en voortgang van woningbouwprojecten en versterken we de uitvoeringskracht van de gemeente en h | aar partners. Met deze gezamenlijke aanpak werken we aan een hogere en stabielere woningbouwproductie, met aandacht voor kwaliteit, strategische ontwikkellocaties en de vernieuwing van bestaand | e wijken. Daarmee geven we uitvoering aan de ambities uit de Visie Zoetermeer 2040, de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040, het coalitieakkoord en het Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans. Ook zetten we in op het versterken van de participatie van inwoners bij woningbouwprojecten.
Door inwoners vroegtijdig te bet | rekken bij de ontwikkeling van plannen vergroten we het draagvlak en verbeteren we de kwaliteit van de uiteindelijke projecten. Eerlijke woonruimteverdeling In 2027 actualiseren we de huisvestingsverordening, zodat deze blijft aansluiten bij de ontwikkelingen op de woningmarkt en d | e volkshuisvestelijke opgaven van Zoetermeer. Daarbij herzien we, in afstemming met de regio, de regels voor woonruimteverdeling. D | aarnaast onderzoeken we welke onderdelen van het lokale beleid actualisatie behoeven, zoals lokaal maatwerk en regels voor het splitsen en verkameren van woningen. Met de act | ualisatie van de huisvestingsverordening zorgen we voor een transparante en evenwi | chtige woonruimteverdeling en creëren we een actueel juridisch kader dat aansluit bij toekomstige wet- en regelgeving, waaronder de Wet versterking regie op de volkshuisvesting. Uitvoeren Volkshuisvestingsprogramma In 2027 geven we verder uitvoering aan het Volkshuisvestingsprogramma | Stad in balans. Daarbij werken we aan het vergroten van het aanbod betaalbare woningen en de inzet van instrumenten die bijdragen aan de volkshuisvestelijke opgave. We benutten beschikbare Rijks | - en provinciale regelingen, werken de mogelijkheden voor een vereveningsfonds verder uit en versterken de monitoring van de woningbouwproductie.
Hiermee vergroten we de sturingsmogelijkheden op de woningmarkt en dragen we bij aan een evenwichtige en betaalbare woningvoorraad. 137 138 Doelstelling 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio Met onze gebiedsontwikkelingen geven we uitvoering aan de ambities uit het coalitieakkoord en Zoetermeer 2040. We verbinden w oningbouw, leefbaarheid, economie, onderwijs, bereikbaarheid en duurzaamheid met elkaar en werken aan sterke wijken, een vitale bin nenstad en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor inwoners, bedrijven en instellingen. Entree en Stationsgebied • De focus van Entree ligt in 2027 op het versnellen van de gebiedsontwikkeling. Dat gebeurt onder meer via de Doorbraakaanpak van het ministerie van BZK in samenwerking met het Expertteam Woningbouw. Komend jaar staat in het teken van de verdere uitwerking van diverse deelgebieden door de grondeigenaren en van de openbare ruimte door de gemeente. Ook start de verkoop van woningen in Terra Nova. Daarnaast werken we samen met inwoners, ondernemers, gebruikers en andere betrokkenen aan de levendigheid van het g ebied (placemaking). • Voor het stationsgebied werken we in 2027 toe naar een toekomstbestendig station als hoogwaardige, toegankelijke en veilige O V-knoop, inclusief een volwaardige verbinding over de A12.
Samen met betrokken partijen werken we deze ambitie uit in een aangepast stedenbouwkundig plan, dat ter besluitvorming aan college en raad wordt voorgelegd. Meerzicht • In 2027 geven we uitvoering aan de eerste buitenruimteprojecten in het Bossenpark. Na afronding van de participatie in 2026 w erken we de deelplannen stapsgewijs uit en koppelen deze waar mogelijk aan de verduurzaming van de omliggende flats. Hiermee verste rken we de kwaliteit van de openbare ruimte en verbeteren we de directe leefomgeving. • Daarnaast ondersteunen we VvE's bij het verduurzamen van hun woningcomplexen. Na de afronding van de verduurzaming van Zalker bos en Jonkerbos starten VvE's Hoevenbos, Laveibos en Kadoelerbos met een duurzame renovatie of zetten deze voort. Hiermee is circa 50% van de VvE- complexen in Meerzicht verduurzaamd. Zo verbeteren we de woningkwaliteit en maken we de woningvoorraad toekomstbestendiger. • Voor het Kerkenboscluster verkennen we de mogelijkheden voor een gebiedsontwikkeling. In 2027 werken we toe naar een gezamenl ijk beeld van de ontwikkelkansen en het draagvlak onder betrokken stakeholders. • Ook werken we aan de omgevingsplannen voor het Hart van Meerzicht en de Kop van de Waterbuurt. Met deze plannen geven we rich ting aan toekomstige ontwikkelingen en initiatieven vanuit de markt.
Daarmee sturen we op een integrale ontwikkeling van wonen, lee fbaarheid, verduurzaming en voorzieningen en werken we toe naar een aantrekkelijker woon - en leefmilieu in Meerzicht. Binnenstad • In 2027 ligt de focus op de uitvoering van de ontwikkelingen in de binnenstad. Na de fase van planvorming en besluitvorming w erken we verder aan de realisatie van de verschillende deelgebieden, het versnellen van projecten en het opstarten van de laatste g ebiedsontwikkelingen. Daarbij sturen we waar nodig bij op de verbrede opgaven binnen het programma en borgen we gemaakte bestuurlijke afspraken. 139 • Daarnaast werken we aan de integrale programmaopgaven op het gebied van mobiliteit, verstedelijking, wonen, duurzaamheid, ene rgietransitie, groen en biodiversiteit. Met de ontwikkeling van Centrum West versterken we de samenhang tussen gebiedsontwikkelinge n en geven we invulling aan de ambities uit Zoetermeer 2040 en de Ruimtelijke Strategie. Hierbij zetten we in op een combinatie van verdichting, vergroen ing, verduurzaming en de verbetering van voorzieningen. • Om de voortgang van het programma beter te kunnen volgen, ontwikkelen we de Staat van de Binnenstad. Hiermee monitoren we de ontwikkelingen op het gebied van woningbouw, groen, mobiliteit en maatschappelijke effecten.
Daarnaast ontwikkelen we een monitorin gssysteem en een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) voor de binnenstad. • Ook herijken we de businesscase Binnenstad, bewaken we de financiële haalbaarheid van het programma en monitoren we de inzet en verantwoording van ontvangen rijksbijdragen en subsidies. Buytenwegh • In 2027 geven we verder uitvoering aan de Gebiedsaanpak Buytenwegh 2040 en de Integrale Uitvoeringsagenda Buytenwegh 2026 -2028. Samen met bewoners, woningcorporaties en maatschappelijke partners werken we aan een toekomstbestendige wijk waar bewoners prett ig wonen, zich thuis voelen en fijn samenleven. • In 2027 ligt de focus op de uitvoering van concrete verbeteringen in de wijk. We werken aan de kwaliteit van de openbare ruim te, de versterking van het winkelcentrum als hart van de wijk, verkeersveiligheid, speelvoorzieningen, de veiligheid van parkeerdek ken, een passende voorziening voor jongeren, bewonersinitiatieven, sociale samenhang en de woonopgave richting 2040. Hiermee verbeteren we de leefbaarheid en ve rsterken we de aantrekkelijkheid van de wijk. • Daarnaast werken we aan de verdere ontwikkeling van Buytenwegh op de langere termijn. We brengen investeringen in wonen, open bare ruimte, voorzieningen en maatschappelijke ondersteuning met elkaar in samenhang en onderzoeken welke maatregelen het meest bij dragen aan de ambities voor Buytenwegh 2040.
Dutch Innovation Park • In 2027 werken we verder aan de ontwikkeling van het Dutch Innovation Park als regionaal knooppunt voor onderwijs, innovatie en arbeidsmarkt. Daarbij versterken we de samenwerking tussen onderwijsinstellingen, bedrijven, kennispartners en overheden. • We versterken het ecosysteem waarin onderwijs, arbeidsmarkt en toegepast onderzoek samenkomen. Hiermee stimuleren we hoogwaar dige werkgelegenheid, innovatie en aantrekkelijke werklocaties. Tegelijkertijd verbeteren we de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en kwaliteit van de openbare ruimte. • Daarnaast verbeteren we de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt via stages, leerwerktrajecten, praktijkgericht onderw ijs en een leven lang ontwikkelen. Ook verbinden we maatschappelijke opgaven nadrukkelijker aan onderwijs, onderzoek en innovatie o p de campus. • Daarnaast verkennen we hoe de toekomstige positionering, aansturing en borging van het gebiedsprogramma duurzaam kunnen worde n verankerd binnen de gemeentelijke organisatie en regionale samenwerkingsstructuren. Voorweg Centrum 140 • In 2027 ligt de focus op het komen tot een stedenbouwkundige voorkeursvariant op basis van een variantenstudie.
Deze voorkeur svariant maakt onderdeel uit van een gebiedsvisie waarin wordt aangegeven hoe de gebiedsontwikkeling bijdraagt aan de ambities van Zoetermeer 2040, de Ruimtelijke Strategie en de verschillende beleidsterreinen. • De voorkeursvariant biedt ruimtelijke kaders voor Poppodium Boerderij en bevat een voorstel voor een parkeeroplossing. Hierme e kan de haalbaarheidsfase van het poppodium worden afgerond en kunnen de benodigde voorbereidingen voor de ontwerpuitwerking en re alisatie worden getroffen. • Daarnaast wordt een eerste businesscase opgesteld, inclusief Poppodium Boerderij, en wordt het benodigde vervolgbudget geactu aliseerd. Doelstelling 7.3 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte Met ruimtelijke kwaliteit geven we uitvoering aan de ambities uit de Omgevingsvisie Zoetermeer 2040, de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 en het coalitieakkoord. We werken aan een aantrekkelijke, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving waarin groei, bereikbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid in balans zijn. Daarbij zetten we in op een sterke positie van Zoetermeer binnen regionale en provinciale ruimte lijke ontwikkelingen, zodat de belangen van de stad goed worden vertegenwoordigd en nieuwe ontwikk elingen bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving.
Regionale en provinciale ruimtelijke ontwikkelingen De Nota Ruimte van het rijk en de Ruimtelijke Koers Zuid-Holland geven richting aan de toekomstige inrichting van Nederland en Zuid -Holland. Deze kaders zijn bepalend voor de ontwikkeling van Zoetermeer op het gebied van wonen, mobiliteit, economie, duurza amheid en leefbaarheid. In 2027 zetten wij in op een evenwichtige ruimtelijke ontwikkeling die aansluit bij deze nationale en provinciale koers. Daar bij brengen wij de Zoetermeerse opgaven actief onder de aandacht bij het rijk en de provincie. We werken aan het versterken van de woonaantrekkelijkheid, de sociaaleconomische kracht en de brede welvaart van de stad, zoals benoemd in de Omgevingsvisie Zoetermeer 2040. Positionering van Zoetermeer in de regio Ruimtelijke opgaven stoppen niet bij de gemeentegrenzen. Daarom werken wij actief samen binnen de NOVEX Zuidelijke Randstad, de Haagse regio, de MRDH, de G40, de VNG en met de provincie Zuid-Holland. In 2027 richten wij ons op het versterken van onze positie binnen regionale en landelijke besluitvorming over ruimte, woningb ouw, mobiliteit, economie, duurzaamheid en leefbaarheid. Ook zetten we in op gebiedsgericht werken binnen de Haagse regio, waarbij ruimtelijke en maatschappelijke opgaven in samenhang worden opgepakt.
Daarmee zorgen we ervoor dat de belangen van Zoetermeer worden meegenomen in regionale en national e ontwikkelopgaven. Omgevingsprogramma Kwaliteit van de Leefomgeving In 2027 werken we verder aan een aantrekkelijke, gezonde, veilige en toekomstbestendige leefomgeving. We versterken de kwalit eit van de gebouwde omgeving en de openbare ruimte door aandacht te besteden aan ruimtelijke kwaliteit, erfgoed, vergroening, klima atadaptatie, duurzaamheid en gezondheid. Daarbij hebben we oog voor zowel de bestaande wijken als de nieuwe ontwikkelgebieden in de stad. Deze ambities werken we verder uit in het Omgevingsprogramma Kwaliteit van de Leefomgeving. Dit programma biedt een integraal afwegingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen en vormt een belangrijke uitwerking van de Omgevingsvisie Zoetermeer 2040. Daarnaas t actualiseren we de welstandsnota, zodat deze aansluit bij de Omgevingswet en de ruimtelijke ambities van de stad. Bij woningbouw- en gebiedsontwikkelingen bewaken we de ruimtelijke kwaliteit en sturen we op een goede balans tussen wonen, mobiliteit, voorz ieningen en 141 groen. Ook zetten we in op klimaatbestendige en groene wijken, het versterken van biodiversiteit en het behoud van karakteris tieke gebieden en structuren die bijdragen aan de identiteit van Zoetermeer.
Doelstelling 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid Met het mobiliteitsbeleid geven we uitvoering aan de ambities uit het coalitieakkoord, de Omgevingsvisie Zoetermeer 2040 en d e Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040. We werken aan een bereikbare, verkeersveilige en toekomstbestendige stad waarin inwoners, bezoekers en ondernemers zich veilig, comfortabel en efficiënt kunnen verplaatsen. Daarbij zorgen we voor een goede balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid, duu rzaamheid en de groei van de stad. Verbeteren van de bereikbaarheid binnen Zoetermeer en met de regio Om inzicht te krijgen in de effecten van beleidskeuzes op de bereikbaarheid van de stad voeren wij een scenariostudie uit naa r de verkeerscirculatie op het hoofdwegennet. Daarbij brengen wij de effecten op mobiliteit, woningbouw, leefbaarheid, klimaat, mil ieu, economie en voorzieningen in beeld. De resultaten gebruiken we om onderbouwde keuzes te maken voor de verdere ontwikkeling van Zoetermeer. Vergroten van de verkeersveiligheid in de stad Wij werken aan een verkeersveilige stad voor alle weggebruikers. We nemen verkeersveiligheidsmaatregelen waarbij we aandacht besteden aan veilige schoolroutes, grijze wegen en het aanpassen van weginrichtingen waar dit bijdraagt aan de verkeersveiligheid. We zoeken daarbij aansluiting bij de budgetten voor het onderhoud van de openbare ruimte.
Ontwikkelen van een toekomstbestendig parkeerbeleid Het parkeerbeleid uit 2019 wordt geëvalueerd en wordt, als daar aanleiding toe is, geactualiseerd. Hierbij onderzoeken wij ho e mobiliteitsaspecten kunnen meewegen bij het bepalen van de benodigde parkeerplaatsen. Zo kunnen we zorgen we voor een parkeerbele id dat aansluit bij de ontwikkeling van de stad. Omgevingsprogramma Mobiliteit en Bereikbaarheid Om richting te geven aan de mobiliteitsopgaven van de komende jaren stellen wij een integraal omgevingsprogramma Mobiliteit e n Bereikbaarheid op. Hierin brengen wij de samenhang tussen lopen, fietsen, openbaar vervoer en auto in beeld en leggen we de verbi nding met woningbouw, economische ontwikkeling, gebiedsontwikkeling en brede welvaart. Behouden en versterken van het openbaar vervoer Een goed openbaar vervoernetwerk is essentieel voor de bereikbaarheid van Zoetermeer. Daarom zetten wij ons in voor het behou d van verbindingen, waaronder de Krakeling en de bereikbaarheid van het Haga Ziekenhuis. Daarnaast werken wij samen met de MRDH, ve rvoerders en regionale partners aan een toekomstbestendig openbaarvervoernetwerk, met aandacht voor onder andere LeiZo, ZoRo en nachtverbindingen.
142 Doelstelling 7.5 Overige Met het gemeentelijk vastgoed geven we uitvoering aan de ambities uit het coalitieakkoord op het gebied van verduurzaming, ef ficiënt ruimtegebruik en toekomstbestendige voorzieningen. We zorgen ervoor dat gemeentelijke gebouwen en accommodaties blijven aan sluiten bij de behoeften van inwoners en maatschappelijke organisaties. Door duurzaam, efficiënt en doelmatig gebruik van het vastgoed dragen we bij aan sterke wijken , goede voorzieningen en een toekomstbestendige stad. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed In 2027 werken we verder aan de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. We brengen in beeld welke maatregelen nodig zijn en stellen hiervoor een uitvoeringsstrategie op. Daarbij koppelen we verduurzamingsmaatregelen zoveel mogelijk aan natuurlijke ond erhouds- en vervangingsmomenten, zodat middelen efficiënt worden ingezet. Daarnaast werken we aan integrale huisvestingsplannen voor de verschillende onderdelen van de vastgoedportefeuille. Hiermee z orgen we voor toekomstbestendige voorzieningen voor inwoners en ondersteunen we maatschappelijke functies in de stad.
Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 7 Doelstelling 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder Aantal op te leveren woningen per jaar In de tabel wordt de verwachte oplevering van nieuwbouwwoningen weergegeven (streefaantal minimaal 700 woningen per jaar). Bron: Woningbouwmonitor, augustus 2026 Type | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 530 | - | - | - | - | - Planning realisatie woningbouw (Woningbouwmonitor augustus 2026) | - | 571 | 44 | 636 | 1.265 | 1.514 Begroting PB 2027 | - | 571 | 41 | 582 | 974 | 863 143 Trendgrafiek Aantal op te leveren woningen per jaar Toelichting: De streefwaarde voor onze woningbouwgave is een oplevering van minimaal 700 woningen per jaar. De woningbouwprogrammering lig | t met gemiddeld 1113 woningen per jaar boven deze jaarlijkse opgave. De praktijk laat zien dat woningbouwprojecten regelmatig vertr | aging oplopen. Met name voor plannen die zich nog in de initiatief- of haalbaarheidsfase bevinden, bestaat onzekerheid over het daadwerkelijke moment van realisatie. Om een zo realistisch mogel | ijke prognose van het aantal op te leveren woningen per jaar te | geven, is voor deze plannen een staffel toegepast. Hiermee wordt rekening gehouden met de kans op vertraging en wordt getracht een zo goed mogelijke inschatting van de verwachte woningoplevering te maken.
Na toepass | ing van de staffel is de verwachte oplevering gemiddeld 743 woningen per jaar. De geplande grote volumes zijn haalbaar wanneer de ontwikkelprocessen voorspoedig blijven verlopen, maar de ervaring leert da | t er in de projectontwikkeling altijd tegenvallers optreden die leiden tot lagere realisaties dan nu verwacht. Bij grote ontwikkelv | olumes is dit effect groot omdat er dan gelijk uitstel is van een fors aantal woningen. Daarnaast wordt de prognose van de woningbouwproductie steeds nauwkeuriger naarmate het programma voort | schrijdt. De woningbouwproductie is daarbij gebaseerd op de daadwerkelijke planning van het werk en dat is niet jaargebonden. Daardoor kan het gebeuren dat in een enkel afzonderlijk jaar juist veel opleveringen zijn en andere jaren juist niet. Dit komt met name tot uitdrukking in 2027. V | oor de Binnenstad geldt dat juist in 2026 grote opleveringen hebben plaatsgevonden (bijvoorbeeld: Cadenza, Engelandlaan 270) en dat in 2027 juist weer minder ople | veringen zijn en deze vanaf 2028 weer toenemen. Voor de Entree geldt dat de eerste oplevering in 2028 (Terra Nova) plaatsvindt | en dat de woningbouwproductie vanaf 2029 verder geschiedt.
144 Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder (7.1) | -1.706 | -1.024 | -1.013 | -1.009 | -923 Toelichting: Het budget wordt met name ingezet voor de uitvoerings- en beleidstaken voor wonen (inclusief de Bestuurlijke Tafel Wonen Haaglanden). Voor de beleidstaken en de exploitatie woonwagenhuisvesting is afzonderlijk budget beschikbaar. Voor extra formatie wonen is vanuit de Perspectiefnota 2026 voor 2026 en 2027 1 fte toegevoegd (€ 0,1 mln.) met dekking vanuit de reserve. Daarnaast is voor de uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap van 2027 tot en met 2029 ca. € 0,1 mln. (bedrag is aflopend) opgenomen. Vanuit het Coalitieakkoord is van 2027 tot en met 2030 voor bevordering van de doorstroming op de woningmarkt ca € 0,12 mln. en voor startersmaatregelen € 0,23 mln. met dekking vanuit de reserve opgenomen.
Doelstelling 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio | -1.560 | -692 | -838 | -1.586 | -906 (7.2) Toelichting: Onder deze doelstelling zijn per (sub)product de in gang gezette projecten zoals grondexploitaties Markt 10 en Nederlandlaan opgenomen. Deze uitgaven zijn voor de exploitatie neutraal, omdat dekking plaatsvindt vanuit grondverkopen en andere opbrengsten waaronder subsidies. Een eventueel aanwezig saldo wordt gemuteerd als onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie). Eventuele winstafdrachten vinden plaats via mutaties in de reserves. Voor verliezen wordt een voorziening getroffen. Naast grondexploitaties zijn er faciliterend grondbeleid projecten. Dit is vaak neutraal omdat de kosten worden gedekt vanuit bijdragen. Op het product grondbedrijf algemeen vindt er naar aanleiding van het risicoprofiel zo nodig een vrijval of een toevoeging plaats. Op een afzonderlijk product overige financiële middelen worden de (vaste) kosten en opbrengsten verantwoord van gemeentelijke eigendommen (zoals grond). Hierop wordt jaarlijks een voordelig saldo behaald.
Door incidentele opbrengsten en kosten kunnen deze jaarlijks wisselen, eventuele afwijkingen worden gemeld via de Tussenberichten. Ten behoeve van de vernieuwing van de stad in onder andere de Binnenstad worden voorbereidende werkzaamheden verricht. In de Reserve Fonds Zoetermeer 2040 zijn hiertoe middelen gereserveerd die via afzonderlijke raadsbesluiten beschikbaar kunnen worden gesteld. Voor de exploitatie zijn deze kosten vanwege de dekking vanuit de Reserve Fonds Zoetermeer 2040 neutraal. Voor het programma woningbouw als aanjager is voor 2027 budget verstrekt met als dekking de Reserve Fonds Zoetermeer 2040. Daarnaast zijn er via het coalitieakkoord middelen beschikbaar gesteld 145 voor het stationsgebied, onderzoek vaarverbinding, Meerzicht, Seghwaert en Buytenwegh. Via het raadsbesluit Meer voor Meerzic | ht 2035 is met subsidie van het rijk en een gemeentelijke bijdrage voor de jaren 2027/2028 budget beschikbaar gesteld. Voor de kapi | taallasten en het onderhoud van het programma Entree zijn vanaf 2029 en verdere jaren oplopende budgetten opgenomen. Doelstelling 7.3 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte Waardering bewoners ruimtelijke kwaliteit De waardering van de bewoners gemeten op basis van een vaste vragenreeks in de Stadspeiling.
Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 76% | 76% | 76% | 76% Toelichting: De meetfactor wordt tweejaarlijks uitgevraagd. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte | -2.291 | -2.213 | -2.213 | -2.213 | -2.213 (7.3) Toelichting: Het budget wordt grotendeels ingezet voor personele inzet onder andere voor welstand, beeldkwaliteitsplannen, buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA), bestemmingsplannen en gebiedsvisies (omgevingsvisie). 146 Doelstelling 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid Waardering verkeersveiligheid Gemiddeld algemeen rapportcijfer ten aanzien van de tevredenheid over de verkeersveiligheid op buurtniveau door respondenten | van de Stadspeiling (18+). Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 7,5 Toelichting: Deze meetfactor wordt tweejaarlijks uitgevraagd. In 2024 was het realisatiecijfer 6,7. Waardering bereikbaarheid auto Het gemiddelde algemene rapportcijfer voor de bereikbaarheid per auto van bestemmingen binnen en buiten Zoetermeer.
Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,7 | 7,7 | 7,7 | 7,7 Toelichting: Deze meetfactor wordt tweejaarlijks uitgevraagd. In 2024 was het realisatiecijfer 7,9. Waardering bereikbaarheid fiets Het gemiddelde algemene rapportcijfer van de bereikbaarheid per fiets binnen Zoetermeer. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 8,1 | 8,1 | 8,1 | 8,1 147 Toelichting: Deze meetfactor wordt tweejaarlijks uitgevraagd. In 2024 was het realisatiecijfer 8,3. Waardering bereikbaarheid ov Het gemiddelde algemene rapportcijfer voor de bereikbaarheid per openbaar vervoer van bestemmingen binnen en buiten Zoetermee | r door respondenten van de Stadspeiling (18+). Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 7,5 Toelichting: Deze meetfactor wordt tweejaarlijks uitgevraagd. In 2024 was het realisatiecijfer 7,1.
Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid | -1.199 | -1.113 | -1.347 | -1.128 | -1.048 (7.4) Toelichting: Het budget wordt ingezet voor de uitvoering van de (exploitatie) mobiliteitsprojecten zoals fietslessen voor basisscholen en de inzet van verkeerskundigen. De formatie van de verkeerskundigen wordt met 1,5 fte uitgebreid. Hiervoor is eerst een bijdrage van de reserve beschikbaar en daarna wordt dit vanuit de groei van de stad gedekt. In het coalitieakkoord is tijdelijk budget vrijgemaakt voor de periode 2027/2030 voor uitbreiding van de formatie mobiliteit, gedekt vanuit de Reserve Fonds Zoetermeer 2040. Daarnaast is er in 2027 en 2028 incidenteel budget voor het project nachtbus € 155.000 en in 2028 voor Mobiliteit participatie en onderzoek € 160.000. 148 Doelstelling 7.5 Overige Waardering vastgoed Het percentage heeft betrekking op het minimaal landelijk gemiddelde %. Bron: Klanttevredenheidsonderzoek Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 70% | 70% | 70% Toelichting Toelichting: De tevredenheid van de gebruikers van het gemeentelijk vastgoed wordt begin 2026 gemeten door middel van een klanttevredenheidsonderzoek.
Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Overige (7.5) | -411 | -963 | -495 | -612 | -611 Toelichting: Het budget wordt ingezet voor de exploitatie van het commerciële vastgoed en de brandweer (ca. € 1,6 mln. aan inkomsten en uitgaven ca. € 2,1 mln.). Risico's Netcongestie Sinds december 2024 hebben we te maken met netcongestie. Dit vormt een structureel risico voor de haalbaarheid, snelheid én betaalbaarheid van de energietransitie en woningbouwprojecten. Gemeenten hebben de mogelijkheid gekregen om voor woningbouwprojecten en maatschappelijke voorzieningen prioriteit te krijgen bij toekomstige aansluitingen. Hiervoor dienen we in 2026 een aanvraag in bij de netbeheerder. Dit kan voor een periode van maximaal tien jaar. Voor deze aanvraag ontvangen we een factuur van de netbeheerder, waarvan de kosten moeten worden verhaald op de projectontwikkelaars. Gezien de omvang van de aanvraag kan dit oplopen tot enkele miljoenen euro’s. Deze bedragen worden als vooruitbetaalde kosten op de balans opgenomen totdat zij daadwerkelijk met de betreffende projecten worden verrekend. Hier tegenover staat een even hoge nog te verhalen post. Het risico dat deze kosten niet kunnen worden verhaald, is beperkt doordat bij de aanvraag vooraf afspraken worden gemaakt met de ontwikkelaars.
De 149 aanvraag richt zich vooral op bestaande projecten. Dit betekent dat voor nog niet gestarte projecten nog geen aanvraag wordt | gedaan. Voor deze projecten blijft netcongestie daarom een reëel knelpunt. Netbeheerders werken aan het oplossen van netcongestie door (versnelling van) netverzwaring, slimme sturing van vraag en aanb | od en een ruimtelijk goed afgestemde planning van ontwikkelingen. Met het oog op de warmtetransitie ligt de focus op besparing, iso | latie en haalbare warmteoplossingen. Ondanks de inzet op deze maatregelen is de verwachting dat de netcongestie pas rond 2035 volledig is opgelost. Beleidswijzigingen Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Perspectiefnota 2027 1. Woningbouwsubsidies | 514 | 250 - dekking subsidie | -514 | -250 2. Koploperschap Gebiedsgericht beter benutten | 100 - dekking via OAD 3. MOTIE: Stal de fiets(enstalling) bij Central park | 70 - dekking Reserve Fonds Zoetermeer 2040 | -70 4. Wet versterking regie volkshuisvesting | PM | PM | PM | PM - dekking via OAD 5. Woningbouwmonitor | 30 | 30 | 30 | 30 - dekking via opslag overhead projecten | -30 | -30 | -30 | -30 6. Realisatiestimulans woningbouw - mutatie Brede bestemmingsreserve | PM | PM | PM | PM - subsidie 7. Vereveningsfonds Volkshuisvesting - mutatie reserve | PM - kostenverhaal 150 8.
Nachtvervoer | 155 | 155 - inkomsten derden | -30 | -30 Coalitieakkoord 2026-2030 9. Versnellen woningbouw, zoals topteam woningbouwversnelling | PM | PM | PM | PM 10. Doorstroming op de woningmarkt, zoals extra seniorenmakelaars | 118 | 118 | 118 | 118 11. Startersleningen/koopgarant | 230 | 230 | 230 | 105 12. Tijdelijke personele capaciteit mobiliteit | 280 | 280 | 280 | 280 13. Planontwikkeling stationsbrug- en gebied | 750 | 750 | PM | PM 14. Wijkontwikkeling 2027 en 2028 in Buytenwegh en Seghwaert. Vanaf 2029 in Meerzicht, | 300 | 300 | 600 | 600 Buytenwegh en Seghwaert 15. Onderzoek vaarverbinding | 50 Saldo | 1.953 | 1.855 | 1.357 | 1.332 Toelichting: 1. Woningbouwsubsidies Het rijk en de Provincie Zuid-Holland stellen verschillende subsidies beschikbaar om de woningbouw te stimuleren. De gemeente of haar partners vragen deze subsidies aan wanneer woningbouwprojecten aan de gestelde voorwaarden voldoen. De subsidies zijn met | name bedoeld voor verlieslatende woningbouwprojecten met sociale huur- en middenhuurwoningen. Daarmee leveren zij een belangrijke bijdrage aan onze volkshuisvestelijke ambitie om het aanbod van betaalbare woningen te vergroten. Voor deze projecten is geen cofinanciering vanuit de gemeente nodig. 2.
Koploperschap Gebiedsgericht beter benutten Zoetermeer is één van de landelijke koplopergemeenten op het gebied van optoppen, aanplakken en uitplinten (OAU). In december | 2025 is hiervoor een tweejarige samenwerking met het rijk gestart binnen het programma Gebiedsgericht Beter Benutten (GBB). Het pr | ogramma ondersteunt gemeenten met kennis, expertise en ondersteuning bij wet- en regelgeving om woningbouw binnen bestaand stedelijk gebied te versnellen. Daarnaast ontvangt Zoetermeer een financiële bijdrage van in totaal € 0,2 mln. (€ 0,1 mln. per jaar). Deze middelen worden via een decentralisatie-uitkering beschikbaar gesteld en zijn via de Meicirculaire 2026 toegekend. 151 3. MOTIE: Stal de fiets(enstalling) bij Central park Met de motie 2410-01 Stal de fiets(enstalling) bij Centraal Park van 7 oktober 2024 heeft de raad besloten een fietsenstalling bij Centraal Par | k te realiseren. De investeringskosten worden geraamd op circa € 70.000 en worden, conform de motie, gedekt uit de reserve Fonds Zo | etermeer 2040. De realisatie van de nieuwe fietsparkeerplaatsen is voorzien vanaf 2030. 4. Wet versterking regie volkshuisvesting Met de Wet versterking regie volkshuisvesting krijgt de gemeente extra instrumenten om regie te voeren op de woningbouwopgave | .
De wet richt zich op het realiseren van voldoende woningen op de juiste locaties, het vergroten van het aandeel betaalbare woning | en, een evenwichtige verdeling daarvan en het versterken van lokale prestatieafspraken. Daarnaast voorziet de wet in een versnelde behandeling van beroepsprocedures voor b | esluiten van zwaarwegend maatschappelijk belang. Ter voorbereiding op de uitvoering van de wet wordt in 2027 extra capaciteit ingezet binnen het team Wonen. Hiervoor wordt 1 | fte toegevoegd (€ 0,127 mln.) en wordt € 0,090 mln. beschikbaar gesteld voor de inzet van interne en externe expertise ten behoeve | van de ontwikkeling en implementatie van de benodigde instrumenten. Hiermee worden de wettelijke taken tijdig voorbereid en geborgd binnen de gemeentelijke organisatie. | Het rijk heeft aangekondigd hiervoor structurele middelen beschikbaar te stellen, maar de omvang daarvan is nog niet bekend. Naar verwachting sluit deze bijdrage aan bij de huidige incidentele middelen. 5. Woningbouwmonitor De uitvoering van het Volkshuisvestingsprogramma vraagt om een betrouwbare en actuele monitoring van de woningbouwproductie. | Daarnaast vragen andere overheden steeds vaker en gedetailleerder gegevens op over de voortgang van woningbouwprojecten.
| Met een woningbouwmonitor worden verschillende databronnen geïntegreerd, waardoor actuele en complete informatie beschikbaar komt voor sturing, verantwoording | en rapportage. Het systeem ondersteunt daarnaast de samenwerking met externe partners, zoals woningcorporat | ies, en vermindert op termijn de hoeveelheid handmatige werkzaamheden. Voor de aanschaf van de woningbouwmonitor is een investeringsbudget van € | 0,1 mln. nodig. Deze investering wordt in vijf jaar afgeschreven. De jaarlijkse kapitaallasten en onderhoudskosten bedragen circa € 30.000. Deze lasten worden opgevangen door een efficiëntere inzet van bestaande budgetten en door kosten toe te rekenen aan de projecten waarop zij betrekking hebben. Via de overheadsystematiek kunnen deze kosten worden doo | rbelast aan projecten. Daarnaast wordt onderzocht of de woningbouwmonitor kan worde | n geïntegreerd in de bestaande PMO-tool, waardoor de kwaliteit van de informatievoorziening verder wordt verbeterd en de administratieve lasten afnemen. 6. Realisatiestimulans woningbouw De gemeente ontvangt vanaf 2026 middelen uit de Rijksregeling | Realisatiestimulans voor betaalbare woningen waarvan de bouw in het voorgaande jaar is gestart. Deze bijdrage ondersteunt de realisatie van woningbouwprojecten en wordt ingezet voor investeringen die bijdragen aa | n het versnellen van de woningbouwopgave.
Hierbij kan worden gedacht aan bijdragen aan gebiedsontwikkeling, kostenverhaal en het opvangen van onrendabele tekorten binnen woningbouwprojecten. Daarmee draagt de regeling bij aan het realiseren van voldoende betaalbare woningen in Zoetermeer. 152 153 7. Vereveningsfonds Volkshuisvesting Om voldoende betaalbare woningen te realiseren, onderzoeken we de mogelijkheden voor een vereveningsfonds volkshuisvesting. M et dit instrument zouden financiële bijdragen uit woningbouwontwikkelingen kunnen worden ingezet om de realisatie van sociale wonin gbouw op andere locaties te ondersteunen. In 2027 onderzoeken we welke beleids- en juridische kaders kunnen worden opgesteld hiervoor. Hiermee geven we uitvoering aan het Volkshuisvestingsprogramma en dragen we bij aan een evenwichtige en betaalbare woning voorraad in Zoetermeer. 8. Nachtvervoer De raad heeft de afgelopen jaren meerdere malen aandacht gevraagd voor het nachtvervoer van en naar Zoetermeer. Daarbij ging het onder meer om de herintroductie van de nachtbus tussen Zoetermeer en Leiden en de wens om de nachtelijke bereikbaarheid richtin g Den Haag en Rotterdam te verbeteren. Om in de behoefte aan nachtvervoer te voorzien fungeert de gemeente Zoetermeer tijdelijk als opdrachtgever voor de nachtbusve rbinding met Leiden.
Structurele organisatie en financiering van nachtvervoer passen echter beter binnen de regionale openbaarvervoerstructuur. Daarom zet het college zich actief in om Zoetermeer onderdeel te laten worden van het regionale nachtnet. Om de bereikbaarheid in de tussentijd te behoud en, biedt het huidige contract de mogelijkheid de nachtbusverbinding tussen Zoetermeer en Leiden voort te zetten. Hierdoor kan deze verbinding ook in 2027 en 2028 blijven rijde n. De jaarlijkse kosten bedragen € 151.000. Hiertegenover staan reizigersopbrengsten van circa € 30.000 per jaar. 9. Versnellen woningbouw, zoals topteam woningbouwversnelling We versnellen de vergunningverlening, lossen knelpunten op en helpen bouwprojecten actief vooruit. Zoetermeer wil meer omgevi ngsvergunningen kunnen verlenen en een betrouwbare partner zijn voor ontwikkelaars, woningcorporaties, bouwers en andere partijen d ie werken aan het realiseren van onze bouw- en woonopgave. We bouwen op de grote woningbouwlocaties, voegen extra woningen toe in de bestaande stad en versterken tegelij kertijd de woonkwaliteit in bestaande wijken. Daarbij verdichten we waar dat kan en doen dit zorgvuldig, met oog voor leefbare wijken, goede voorzieningen, bereikbaarheid en een aantrekkelijke openbare ruimte. Zo zorgen we ervoor dat de groei van de stad leidt tot aantrekkelijkere buurten en een evenwi chtige woningvoorraad.
Om de uitvoering van het Volkshuisvestingsprogramma te versnellen, zetten we een topteam woningbouwversnelling op. Dit team l ost actief knelpunten op, begeleidt projecten en past succesvolle werkwijzen toe die in andere gemeenten effectief zijn gebleken. D aarbij zetten we onder meer in op het verder uitbreiden van parallel plannen en het optimaal benutten van de mogelijkheden binnen wet - en regelgeving, zonder de kwaliteit van de leefomgeving uit het oog te verliezen. We werken zichtbaar aan grote woningbouwprojecten waarmee veel woningen kunnen worden toegevoegd, zoals Entree en Binnenstad. Daarnaast draagt Zoetermeer actief bij aan de ontwikkeling van Bleizo, met nadrukkelijke aandacht voor de positie van Zoeterm eerse woningzoekenden. Ook zetten we de gebiedsontwikkeling Voorweg-Centrum voort en geven we uitvoering aan de afspraken uit het Doorbouwakkoord. 10. Doorstroming op de woningmarkt, zoals extra seniorenmakelaars Om doorstroming op de woningmarkt te stimuleren, maken we optimaal gebruik van de inzet van seniorenmakelaars en stimuleren w e woonvormen waarin jong en oud samen kunnen wonen. Bij de volgende wijziging van het toewijzingsstelsel in de Haagse woningmarktre gio zet Zoetermeer in op een stelsel dat eerlijker werkt voor actieve jonge woningzoekenden, net zoals ze in steeds meer andere regio’s doen.
We werken aan een Zoeter meers doorstromingsplan voor verschillende doelgroepen de juiste doorstroom te realiseren. We vragen ontwikkelaars en woningcorporaties om dit mee te nemen bij grote transformaties en nieuwbouwprojecten. 11. Startersleningen / Koopgarant We starten een onderzoek naar hoe we jongeren en andere starters op de woningmarkt actief kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld m | et een starterslening en/of de toepassing van Koopgarant. Hiermee vergroten we de mogelijkheden voor starters om een eerste woning | te kopen. 12. Tijdelijke personele capaciteit mobiliteit Zoetermeer is en blijft een goed bereikbare stad. Door de groei van de stad neemt ook het aantal verplaatsingen toe, naar wer | k, school, winkels, familie, vrienden en voorzieningen. Daarom zetten we in op een mobiliteitssysteem waarin lopen, fietsen, openba | ar vervoer en auto elkaar versterken. Inwoners moeten zich veilig, comfortabel en efficiënt door de stad kunnen verplaatsen. Voor de uitvoering van deze ambities en de daar | mee samenhangende werkzaamheden is tijdelijke extra personele capaciteit op het gebied van mobiliteit noodzakelijk. Deze extra capaciteit wordt in 2027 geworven. 13.
Planontwikkeling stationsbrug en stationsgebied Sinds de Mandelabrug eind 2022 uit veiligheidsoverwegingen buiten gebruik is gesteld, beschikt station Zoetermeer niet langer | over een volwaardige verbinding over de A12. Met de ontwikkeling van Entree ontstaat zowel de noodzaak als de kans om het stations | gebied toekomstbestendig in te richten. De inzet is gericht op de ontwikkeling van een nieuwe stationsbrug die Entree verbindt met de bestaande stad en tegelijkertijd b | ijdraagt aan een veilige, toegankelijke en hoogwaardige ov-knoop. Hiermee versterken we de bereikbaarheid van het stationsgebied en creëren we de voorwaarden voor de verdere ontwikkeling van station Zoetermeer, met perspectief op een intercitystatus. 14. Wijkontwikkeling 2027 en 2028 in Buytenwegh en Seghwaert. Vanaf 2029 in Meerzicht, Buytenwegh en Seghwaert Zoetermeer kent verschillende wijken en buurten met ieder een eigen identiteit. Inwoners, ondernemers en organisaties geven z | elf kleur aan hun omgeving. Dit houdt ook in dat verschillende buurten uiteenlopende knelpunten ervaren. Dat vraagt maatwerk in pla | ats van generieke oplossingen. Om te zorgen voor leefbaarheid, gezondheid en gelijke kansen in iedere wijk wordt het gebiedsgericht werken uitgebreid. We zetten extra in op w | ijken waar de opgaven het grootst zijn: in 2023 zijn wij begonnen in Meerzicht.
Wi | j geven een vervolg aan de wijkverkenning Buytenwegh. Ook starten we de wijkverkenning Seghwaert op. In 2027 en 2028 handhaven we het budget voor de wijkontwikkeling in Meerzicht en is er jaarlijks € | 300.000 beschikbaar voor de wijkontwikkeling in Buytenwegh en het opstarten daarvan in Seghwaert. Voor de jaren 2029 en 2030 is er jaarlijks € | 600.000 beschikbaar voor de wijkontwikkeling in Meerzicht, Buytenwegh en Seghwaert. 15. Onderzoek vaarverbinding Om het vaarwater beter te verbinden met de regio, waaronder een mogelijke verbinding richting Leiden, worden er samen met reg | ionale partners opnieuw de mogelijkheden hiervoor onderzocht. Intrekken effectindicator Waardering bewoners woonruimte Voorgesteld wordt om de effectindicator Waardering bewoners woonruimte (bij doelstelling 7.1 | - Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder) in te trekken. De indicator sluit namelijk niet goed aan op het beoogde beleidsdoel. Het Volkshuisvestingsprogramma heeft als belangrijkste doelstellingen: 1) wijken in balans, 2) 10.800 nieuwbouw, 3) waarvan 4.000 geschikt voor senioren, 4) betaalbaarheid: bouwpro | gramma op stadsniveau 30% sociale huur, 30% middenhuur- en betaalbare koopwoningen, 40% dure huur- en koopwoningen. De indicator geeft geen inzicht op de voortgang op deze doelstellingen.
In lijn met de Omgevingsvisie, de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer en het Volkshuisvestingsprogramma wordt gewerkt aan een ni | euwe set effect- en 154 prestatie-indicatoren die beter aansluiten bij de doelen richting Zoetermeer 2040. Deze nieuwe systematiek is nog in ontwikkeling. Zodr | a deze gereed is, worden passende indicatoren voorgesteld, die bijdragen aan een transparante en samenhangende sturing op | het gebied van Wonen. Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 7 Inrichting van de stad | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten | -29.337 | -50.573 | -56.135 | -29.647 | -25.561 | -24.992 Baten | 23.619 | 34.923 | 41.633 | 18.887 | 18.090 | 19.361 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -5.718 | -15.650 | -14.502 | -10.760 | -7.470 | -5.631 Toevoegingen | -9.793 | -2.677 | 32 | -1.444 | -550 | -1.476 Onttrekkingen | 8.898 | 11.159 | 8.465 | 6.299 | 1.472 | 1.406 Mutaties reserves | -895 | 8.483 | 8.496 | 4.855 | 922 | -70 Saldo | -6.613 | -7.168 | -6.006 | -5.905 | -6.548 | -5.702 Toelichting financiën op hoofdlijnen: • | Doelstelling 7.1 - Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder De uitgaven voor wonen van ongeveer € 1,4 mln.
werden met name ingezet voor de uitvoerings- en beleidstaken voor wonen (inclusief de Bestuurlijke Tafel Wonen Haaglanden en woonwagenhuisvesting). Hier staat een opbrengst van € 0,4 mln. (standplaatsenvergoeding, aandeel overige gemeenten Bestuurlijke Tafel Wonen en bijdrage woningcorporaties) tegenover. Daarnaast zijn incidenteel uitgaven opgenomen voor extra formatie wonen (€ 0,1 mln.), de uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap van 2027 tot en met 2029 ca. € 0,1 mln. (bedrag is aflopend) opgenomen, voor bevordering van de doorstroming op de woningmarkt ca € 0,12 mln. en voor startersmaatregelen € 0,23 mln. Dit alles met dekking vanuit de reserve opgenomen. • | Doelstelling 7.2 - Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio De uitgegeven gelden voor vernieuwing hadden vooral betrekking op grondexploitaties (€ 31 mln. lasten en baten voor 2027 daarna aflopend), uitgaven diverse gebiedsontwikkelingen zoals de Binnenstad € 0,5 mln., Meerzicht € 6,2 mln. Buytenwegh € 0,5 mln., Seghwaert € 0,15 mln. Voor 2027 is € 0,3 mln. beschikbaar voor het volkshuisvestingsprogramma, € 0,5 mln. voor nieuwe initiatieven en € 0,3 mln. voor het dakenteam en € 2,4 mln. regiodeal. Daarnaast is voor het stationsgebied voor 2027 en 2028 € | 0,75 mln. per jaar beschikbaar. Dit alles met dekking vanuit reserves en subsidies.
De inkomsten uit incidentele verkopen, huren en pachten bedragen € 2 mln. en daar tegenoverstaande kosten € 1,3 mln. • | Doelstelling 7.3 - Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte De uitgaven voor ruimtelijke ordening van € 2,2 mln. werden voor het grootste deel gedaan voor de personele inzet op het gebied van welstand en ruimtelijke ordening. • | Doelstelling 7.4 - Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid De uitgaven voor verkeer van € 1,9 mln. en bijdrage reserve/subsidie € 0,6 mln. zijn gedaan voor verkeer en eenmalige projecten verkeer. 155 156 • Doelstelling 7.5 - Overige De overige uitgaven van € 2,1 mln. en € 1,6 mln. inkomsten betreffen met name de exploitatie van de commerciële panden van de vastgoedportefeuille en de brandweer. Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027 Motie 2607-37 Onderzoek rolstoelgeschikte woningen Verzoekt het college: • In beeld te brengen hoeveel behoefte er in Zoetermeer bestaat aan rolstoelgeschikte woningen, • daarbij ook inzicht te geven in: o de huidige voorraad, o de huidige vraag en eventuele wachttijden, o de verwachte toekomstige behoefte, o de manier waarop de Woonzorgvisie en de woningbouwprogrammering hierin voorzien, • de raad hierover vóór behandeling van de Programmabegroting 2027 te informeren.
Stand van zaken: De motie is in behandeling genomen en de raad wordt hierover geïnformeerd voor het begrotingsdebat in november 2026. Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Bouwen-en-wonen/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/mobiliteit/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Overzicht Overhead Inleiding Overhead vormt een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke begroting. Het gaat om de kosten die nodig zijn om de organisati | e goed te kunnen sturen en het primaire proces te ondersteunen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat gem | eenten deze kosten apart zichtbaar maken, zodat onderlinge vergelijking mogelijk is en de raad inzicht heeft in de doelmatigheid van de organisatie. De door de commissie BBV gehanteerde definitie luidt: O | verhead zijn de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zijn de loonkosten van leidinggevenden en van medewerkers van ondersteunende afdelingen.
Concreet betreft dit o | nder meer de organisatieonderdelen Personeel & Organisatie, Informatievoorziening & Automatisering, Financiën & Control, Juridische | Aangelegenheden, Inkoop en Subsidies (JIS), Facilitaire Zaken & Huisvesting, Communicatie, Management | - & Afdelingsondersteuning en Concern Control. De notitie overhead van de commissie BBV is eind 2023 geactualiseerd en geldt vanaf de begroting 2025. Daarbij is de definiti | e van overhead aangescherpt. De commissie adviseert daarnaast om op overhead te sturen via de financiële verordening of via een apa | rte nota overhead. In 2025 is daarom een kaderstellende nota overhead aan de raad aangeboden. Voor overhead zijn twee specifieke kengetallen van belang. Het eerste kengetal betreft de geraamde lasten van de overhead, ui | tgedrukt in een percentage van de totale lasten (exclusief stortingen in reserves). In 2027 ligt dit percentage op 10%. Sinds 2017 | fluctueert dit cijfer tussen de 10% en 12%. Het tweede kengetal betreft de personeelslasten van overheadfuncties, uitgedrukt in een percentage van de totale personeelslasten. In 20 | 27 bedraagt dit percentage 33%. Sinds 2017 ligt dit kengetal tussen de 33% en 37%. Organisatieaanpassing Bestuursadvies en Strategie Het college is zich ervan bewust dat de gemeente voor steeds complexere maatschappelijke, bestuurlijke en financiële opgaven | staat.
Ontwikkelingen zoals toenemende regionale samenwerking, nieuwe wet- en regelgeving, een groeiende behoefte aan integrale bel | eidsvorming en de noodzaak om kansen op externe financiering optimaal te benutten, vragen om een versterking van de strategische functie binnen de organisatie. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden is gekozen voor een organisatieaanpassing waarbij de activiteiten op het gebied van b | estuursadvies, strategie, concernontwikkeling en belangenbehartiging worden samengebracht binnen de nieuwe afdeling Bestuursadvies | en Strategie (BAS). Hiermee wordt de samenhang tussen bestuurlijke advisering, strategische koersvorming en externe positionering vergroot en ontstaat meer slagkr | acht bij het realiseren van de gemeentelijke ambities. Wat willen we bereiken? Met de organisatieaanpassing willen wij zorgen voor gedegen ondersteuning voor het bestuur, de directie en de organisatie bij | het realiseren van de lange termijn doelen van de gemeente. Dit maakt dat de gemeente Zoetermeer strategisch gereed en toekomstbes | tendig is en tijdig inspeelt op maatschappelijke ontwikkelingen, kansen benut en risico's beheerst. 157 Wat gaan we daarvoor doen? In 2027 wordt de inrichting van de nieuwe afdeling Bestuursadvies en Strategie verder vormgegeven.
Daarnaast wordt verder ing | ezet op organisatieontwikkeling, onder meer door het versterken van samenwerking, leiderschap en de samenhang binnen de organisatie | . De financiële gevolgen van zowel de organisatieaanpassing als de organisatieontwikkeling zijn verwerkt in de begroting 2027. Beleidswijzigingen Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Perspectiefnota 2027 1. Content creator | 81 | 81 | 81 | 81 2. Extra formatie projectcontrol | 124 | 124 | 124 | 124 - dekking via OAD Coalitieakkoord 2026-2030 3. Ondersteuning extra wethouder | 293 | 293 | 293 | 293 Saldo | 498 | 498 | 498 | 498 Toelichting: 1. Content creator In de Perspectiefnota 2027 is voorgesteld om aan het onderdeel Kabinet één medewerker Contentcreatie toe te voegen. Deze mede | werker draagt actief bij aan de zichtbaarheid van het bestuur door duidelijke, toegankelijke en consistente content te ontwikkelen. 2. Extra formatie projectcontrol De formatie van projectcontrol is onvoldoende voor het aantal projecten binnen Zoetermeer. Daarom wordt voorgesteld de format | ie met 1 fte schaal 11 uit te breiden, € 0,124 mln. Dekking komt vanuit het overzicht Algemene Dekkingsmiddelen. 3. Ondersteuning extra wethouder De uitbreiding van het college brengt niet alleen de kosten van een extra wethoudersfunctie met zich mee, maar leidt ook tot | aanvullende kosten voor ondersteuning.
Voor een effectieve uitoefening van het wethouderschap is ambtelijke ondersteuning noodzakel | ijk, waaronder bestuurlijke advisering, 158 beleidsmatige ondersteuning en secretariële ondersteuning. In de praktijk betreft dit onder meer de inzet van een bestuursadviseur voor de voorbereiding en afstemming van bestuurlijke | dossiers, secretariële capaciteit voor agenda- en mailboxbeheer, correspondentie, vergadercoördinatie en overige organisatorische w | erkzaamheden. Deze ondersteunende functies zijn onlosmakelijk verbonden met de uitbreiding van de bestuurlijke capaciteit en zorgen ervoor dat de extra wethouder(s) hun take | n effectief en doelmatig kunnen uitvoeren. De kosten voor de uitbreiding zijn geraamd op € 0,3 mln. per jaar.
Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Overhead | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten | -54.927 | -59.929 | -61.956 | -61.798 | -61.833 | -61.902 Baten | 499 | 304 | 131 | 131 | 131 | 131 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -54.429 | -59.625 | -61.825 | -61.667 | -61.702 | -61.771 Toevoegingen | -3.590 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen | 0 | 1.177 | 14 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | -3.590 | 1.177 | 14 | 0 | 0 | 0 Saldo | -58.018 | -58.448 | -61.811 | -61.667 | -61.702 | -61.771 Toelichting financiën op hoofdlijnen: Het budget is bestemd voor de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces, zoals personeel, informatievoorziening, organisatie, financiën, administratieve organisatie, communicatie en huisvesting. Het lastenbudget bedraagt in 2027 circa € 62,0 mln. en blijft in de jaren daarna op een vergelijkbaar niveau. Richting 2030 loopt het lastenbudget licht op tot circa € 62,2 mln. Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027 Verzoekt het college: 1. | te onderzoeken of een kleinschalige pilot mogelijk is waarbij een beperkt aantal bankjes wordt voorzien van een QR-code die toegang geeft tot een kort, opgenomen verhaal van een inwoner Motie 2607-23 Bank van Verhalen | over de geschiedenis van die plek; 2.
| hierbij samenwerking te zoeken met het Stadsarchief Zoetermeer en het Historisch Genootschap Oud Soetermeer; 3. | de raad bij het begrotingsdebat in 2026 te informeren over de uitkomsten; 159 160 Stand van zaken: Op dit moment wordt input verzameld en onderzocht wat er nodig is om aan de motie te voldoen en om de vervolgstappen in kaart te brengen. 161 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Inleiding Op het 'overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien' zijn de algemene dekkingsmiddelen opgenomen. Algemene dekkingsmidd elen zijn de middelen die vrij te besteden zijn en die de gemeente gebruikt om de lasten van alle programma's te dekken. Dit in teg enstelling tot specifieke dekkingsmiddelen die aan een speciaal doel gebonden zijn. De specifieke dekkingsmiddelen hangen samen met een concreet beleidsveld en zijn opgenom en op de betreffende programma’s. De algemene dekkingsmiddelen beslaan ongeveer 2/3 van de totale baten van de gemeente. De belangrijkste algemene dekkingsmiddelen zijn: • Algemene Uitkering uit het gemeentefonds • Inkomsten uit Onroerende Zaak Belasting (OZB) • Treasury • Inkomsten uit beleggingen • Inkomsten uit de precariobelasting en de toeristenbelasting. De totale omvang van de algemene dekkingsmiddelen bedraagt in 2027 ca. € 377 mln.