Bijlage 1 - Programmabegroting 2027-2030
Tekst van het document
jongerenwerk) Er wordt in 2027 € 0,6 mln ingezet voor de ontwikkeling en versterking van ontmoetingsplaatsen voor jongeren. Deze middelen zijn beschikbaar ges | teld via het coalitieakkoord. 3. Woonzorgvisie De inzet voor de woonzorgvisie zetten we voort door voor 2028 € 52.000 te reserveren en voor 2029 en 2030 jaarlijks € 0,129 mln. 63 Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 2 Samen leven en ondersteunen | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten | -158.098 | -179.094 | -182.281 | -172.220 | -167.446 | -156.440 Baten | 12.815 | 20.005 | 19.904 | 15.765 | 12.645 | 1.779 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -145.284 | -159.089 | -162.377 | -156.455 | -154.801 | -154.661 Toevoegingen | -2.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen | 552 | 736 | 133 | 52 | 129 | 129 Mutaties reserves | -1.448 | 736 | 133 | 52 | 129 | 129 Saldo | -146.731 | -158.353 | -162.243 | -156.403 | -154.672 | -154.532 Toelichting financiën op hoofdlijnen: • | Doelstelling 2.1 - Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp De middelen onder doelstelling 2.1 zijn voor het grootste deel bestemd voor regionaal en landelijk ingekochte specialistische jeugdhulp.
Daarnaast wordt het geld onder meer besteed aan preventieve ondersteuning en de inzet van medewerkers in de lokale teams (Meerpunten). • | Doelstelling 2.2 - Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen De middelen onder doelstelling 2.2 worden in hoofdzaak ingezet ten behoeve van de individuele maatwerkvoorzieningen en voor s | pecialistische ondersteuning Wmo onder regie van de gemeente. Daarnaast is een belangrijk deel van het budget bestemd voor het samenwerkingsverband gebiedsgerichte ondersteuning (inZet) en voor de algemene Wmo-voorzieningen die worden gesubsidieerd door de gemeente. • | Doelstelling 2.3 - Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden De middelen onder doelstelling 2.3 zijn grotendeels bestemd voor preventief gezondheidsbeleid en voor de gemeentelijke bijdrage aan de GGD Haaglanden.
Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027 Verzoekt het college: • | ervoor te zorgen dat de Waterbuurtvereniging kan voortbestaan, Motie 2607-36 Plek voor ontmoeting voor | • | om samen met de Waterbuurtvereniging een voor hen passende en betaalbare ontmoetingsruimte de waterbuurt | in of nabij de Waterbuurt te vinden, • | daarbij ook te kijken naar gemeentelijke gebouwen, maatschappelijk vastgoed en tijdelijke oplossingen, • | daarbij ook te kijken naar alternatieve oplossingen voor het Wilmahuis, 64 65 • de raad over de voortgang te informeren. Stand van zaken: De motie is in behandeling genomen en de raad wordt uiterlijk Q3 2027 geïnformeerd over de mogelijkheden en oplossingen voor de Waterbuurtvereniging. Motie 2607-40 Werken vanuit De Bedoeling in de Wmo Verzoekt het college: 1. de uitvoering van de Wmo te toetsen aan de uitgangspunten van de menselijke maat en het principe 'werken vanuit De Bedoeling', waarbij wordt bezien waar regels en procedures de ondersteuning van inwoners onnodig belemmeren; 2. samen met relevante stakeholders te inventariseren welke administratieve lasten en bureaucratische belemmeringen kunnen worden verminderd of geschrapt; 3. klachten, bezwaren, signalen van inwoners en leerpunten uit de uitvoering actief te benutten voor het verbeteren van beleid en uitvoering, waarbij de nadruk ligt op structureel leren en verbeteren; 4.
de uitkomsten hiervan, inclusief een voorstel voor concrete verbetermaatregelen en een planning van de uitvoering, uiterlijk Q42027 aan de gemeenteraad aan te bieden; Stand van zaken: De motie is in behandeling genomen en de raad wordt uiterlijk eind 2027 geïnformeerd over deze plannen. Motie Van hitteplan naar koelteplek Verzoekt het college: 1. de bestaande voornemens uit het lokale Hitteplan concreet uit te werken naar een netwerk van openbare koelteplekken in Zoetermeer; 2. hierbij samen te werken met maatschappelijke organisaties, bibliotheken, wijkcentra, zorginstellingen, ondernemers en andere partners; 3. te streven naar ten minste één toegankelijke koelteplek in iedere wijk van Zoetermeer; 4. een interactieve digitale kaartte ontwikkelen waarop deze locaties zichtbaar zijn, inclusief informatie over openingstijden, toegankelijkheid, drinkwaterpunten en sanitaire voorzieningen; 5. daarbij te onderzoeken of voor de ontwikkeling en het beheer van deze kaart gebruik kan worden gemaakt van de kennis en innovatieve capaciteit van de Dutch lnnovation Factory; 6. uitvoering zoveel mogelijk plaats te laten vinden binnen bestaande budgetten van programma 'Leefbaarheid, duurzaam en groen'; 66 7. de raad uiterlijk Q1 2027 te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek en de mogelijkheden voor invoering.
Stand van zaken: De motie is in behandeling genomen en de raad wordt uiterlijk Q1 2027 geïnformeerd over de stand van zaken. Motie 2607-47 Orange the World 2026 Verzoekt het college: 1. ln overleg met eigenaren en beheerders te overleggen welke van de volgende locaties of andere locaties die het college zelf geschikt acht, tijdens de campagne van Orange the World in2O26 kunnen worden verlicht: o het Stadhuis / Stadsforum; o het CKC; o Molen De Hoop; o het Stadstheater Zoetermeer; o Voormalig FME gebouw; o Bouwhuis; o Gymworld; o andere markante gebouwen die zich hiervoor lenen; 2. de verlichting waar mogelijk te combineren met communicatie, voorlichting en bestaande activiteiten in het kader van orange the World, zodat de campagne zoveel mogelijk inwoners bereikt; 3. daarbij samenwerking te zoeken met maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen, sportverenigingen en andere lokale partners die zich inzetten voor het voorkomen van huiselijk geweld en geweld tegen vrouwen en meisjes; 4. de kosten hiervan te dekken uit het Potje van de Raad tot aan maximaal € 40.000. Stand van zaken: De motie is in behandeling genomen en de raad wordt voor het begrotingsdebat in november 2026 geïnformeerd over de ontwikkelingen. Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’.
Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Jeugd-en-jeugdhulpverlening/ 67 https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Gezondheid/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ 68 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen
69 Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Bevorderen van een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving Zoetermeer werkt aan een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving, zoals verwoord in de Omgevingsvisie Zoetermeer 204 0 en de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040. Het coalitieakkoord 2026-2030 geeft hier voor de komende jaren verdere richting aan, met als inzet om de openbare ruimte merkbaar beter te maken. De plannen worden verder uitgewerkt in o.a. de omgevingsprogramma’s kwaliteit van de leefomgeving en energie. De impuls openbare ruimte werken we de komende periode verder uit in concrete maatregelen, zodat de extra middelen bijdragen aan de zichtbare verbeteri ng van de stad. Omgevingsprogramma Kwaliteit van de leefomgeving • Aanpak voor de buitenruimte In 2027 werken we binnen het Omgevingsprogramma Kwaliteit van de leefomgeving aan een deelprogramma Samen maken we de buitenr uimte. In de openbare ruimte komen de komende jaren verschillende opgaven samen. Naast een grote vervangingsopgave voor de openbare ruimte zijn er ambities en ontwikkelingen die vragen om aanpassingen in de inrichting van de stad. Daarom willen we werkzaamheden, investeri ngen en beleidsopgaven zoveel mogelijk in samenhang bekijken en uitvoeren.
Met het deelprogramma brengen we deze opgaven bij elkaar en bepalen we waar en wanneer investeringen in de buitenruimte het m eeste effect hebben. Daarbij verbinden we beleidsambities aan het assetmanagement en aan geplande projecten en benutten we kansen o m werkzaamheden te combineren. We doen dit samen met inwoners en partners in de stad, zodat de inrichting en het gebruik van de buitenruimte zo goed mogelijk aansluiten bij wat er in buurten en wijken nodig is. Dit vormt de basis voor uitvoeringsplannen en een meerjarig investeringsportfolio voor de buitenruimte. • Uitvoering nieuw afvalbeleid Met het nieuwe afvalbeleid zet de gemeente in op het verminderen van restafval en het verhogen van afvalscheiding en recyclin g. Dit doen we onder andere met communicatiecampagnes en het aanpakken van knelpunten in het inzamelsysteem. De komende jaren werken we toe naar het landelijke doel van een circulaire economie in 2050. In een circulaire economie wordt afval niet langer gezien als eindpunt, maar als grondstof voor nieuwe producten. Tegelijkertijd zorgen we voor een duidelijk, eenv oudig en toegankelijk inzamelsysteem dat aansluit bij de wensen van inwoners en bijdraagt aan een schone en leefbare stad. Daarom stapt de gemeente over op nascheiding van plastic, blik en drankkartons (PBD).
Dit houdt in dat inwoners PBD niet meer hoeven te scheiden, omdat herbruikbaar PBD na inzameling uit het restafval wordt gehaald. • Uitvoering milieukwaliteit Als Zoetermeer onderschrijven we de doelen uit het Schone Lucht Akkoord (SLA). De luchtkwaliteit heeft een grote invloed op d e gezondheid van de inwoners in de stad. We onderzoeken of het ondertekenen van het Schone Lucht Akkoord een bijdrage kan leveren a an het verbeteren van de luchtkwaliteit en hoe we daarin samen kunnen werken met omliggende gemeenten. Luchtkwaliteit houdt zich immers niet aan de gemeentegrenzen. Naast de luchtkwaliteit heeft ook geluid een grote invloed op de gezondheid. Blootstelling aan verhoogde geluidniveaus en geluidhinder kunnen zorgen voor verhoogde stressniveaus en slechte nachtrust. 70 Omgevingsprogramma Energie • Energietransitie Zoetermeer maakt werk van duurzaamheid. De energietransitie ('van het aardgas af') zorgt voor verduurzaming van woningen en bedrijven. Hiermee vergroten we het wooncomfort en stimuleren we een lagere energierekening, zodat bestaanszekerheid wordt vergroot en energiear moede wordt tegengegaan. Daarom stimuleren we deze investeringen en zetten we in op het versnellen van de energietransitie. Daarbij werken we samen met de inwoners, woningcorporaties, omgevingsdienst, en bedrijven. Belangrijk aandachtspunt is de uitvoeringsproblematiek door netcongestie.
Andere opgaven, zoals woningbouw, vragen om duidelijkheid over hoe duurzame warmte ingevuld kan worden per wijk, buurt en geb ouw. Afgelopen jaren ontbraken echter de noodzakelijke juridische kaders en voorwaarden voor gemeenten. De komst van de Wet collect ieve warmte (Wcw) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) geeft de gemeente handvatten om de warmtetransitie concreet vorm te geven. Momenteel wordt daarom gewerkt aan een warmteprogramma. Ook is duidelijk geworden dat energietransitie alleen kan slagen als aangeslote n wordt op de behoeften van inwoners en ondernemers, zoals haalbaarheid en betaalbaarheid. Dit betekent dat Zoetermeer de komende jaren haar inzet kan en moet intensiveren. Speerpunten in 2027: Wat gaan we daarvoor doen? Omgevingsprogramma Kwaliteit van de leefomgeving Deelprogramma Samen maken we de buitenruimte Binnen het Omgevingsprogramma kwaliteit van de leefomgeving wordt deelprogramma Samen maken we de buitenruimte opgesteld. Bin nen het deelprogramma Samen maken we de buitenruimte valt onder andere: • Uitwerken van de impuls openbare ruimte in concrete maatregelen. • Opstellen beleid en uitvoeringsagenda ondergrond. • Opstellen van BOSS-programma voor Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten in de openbare ruimte. • Opstellen water- en rioleringsprogramma. • Evalueren en actualiseren van het Bomenbeleid.
• Een integrale investeringsaanpak met uitvoeringsplannen voor de openbare ruimte. • Een aanpak voor vergroening, biodiversiteit en klimaatadaptatie. • Het voortzetten van de implementatie van assetmanagement voor het professionaliseren van het beheer. • Voortzetten van de aanpak voor het tegengaan van zwerfvuil in het project Schoon is Gewoon. • Implementatie van het afvalbeleid met acties zoals o.a. o Onderzoeken van verbeteringen voor het zelfbrengdepot en de milieueilanden. o Plaatsen van perscontainers voor papier en karton. o Voorbereiden van de invoering van nascheiding van PBD. o Opstellen beheerplan ondergrondse containers. 71 Deelprogramma Gezonde leefomgeving Binnen het Omgevingsprogramma kwaliteit van de leefomgeving wordt deelprogramma Gezonde leefomgeving opgesteld. Binnen het de elprogramma Gezonde leefomgeving valt onder andere: • De Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie wordt geactualiseerd vanwege de klimaatstresstest van mei 2026. • De subsidieregeling voor Groene daken wordt geëvalueerd en aangepast om meer vergroening van daken in Zoetermeer mogelijk te maken. • Het uitwerken van de gevolgen van de Europese Natuurherstelwet. • Versterken van de positie in de regio op het gebied van groen en biodiversiteit.
• Uitwerken van de beleidsrichting circulariteit in beleid en een uitvoeringsagenda voor Circulair Bouwen, Circulair Ondernemen , Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) en Afval. • Onderzoeken deelname en ondertekenen van het Schone Lucht Akkoord. Omgevingsprogramma Energie • We helpen inwoners en lokale ondernemers bij hun wensen voor elektriciteitsaansluitingen binnen wat er technisch mogelijk is in relatie tot netcongestie. • We werken de warmtetransitie uit in haalbare tussendoelen: een wettelijk verplicht Warmteprogramma met concrete doelen en wij kgerichte keuzes voor aardgasvrije warmte, op basis waarvan vervolgens Wijkuitvoeringsplannen Warmte worden opgesteld. • Andere elementen van de wetten Wcw en Wgiw werken we uit, o.a. warmtekavelstrategie, invulling van warmtebedrijf en duurzame warmtebronnen. • Ondersteunen van particuliere huiseigenaren (buurtinitiatieven, VvE’s, individueel) en eigenaren van monumentaal/religieus va stgoed met energiebesparing, opwekking van stroom en aardgasvrije verwarming. • We versterken de inzet voor de energietransitie richting ondernemers in samenwerking met ondernemersverenigingen. • We werken aan de manier waarop we de hoeveelheid energie-opwek kunnen vergroten. • We zetten de SPUK Energiearmoede in voor maatregelen die de woonlasten verlagen van huurders van woningen met een slecht ener gielabel.
• We benaderen Zoetermeerse VvE’s proactief bij verduurzaming en stimuleren kennisdeling en samenwerking via een gemeentebreed VvE-platform. • We herinrichten de dataverzameling en monitoring over de voortgang van de energietransitie. Doelstellingen Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling Energietransitie De energietransitie is een grote opgave die sneller moet verlopen om de gestelde klimaatdoelen te behalen. Tegelijkertijd mak en energiearmoede en een dalende koopkracht deze transitie nog urgenter. Een nieuw programmaplan Energietransitie 2027 -2030 is in de maak om invulling te geven aan wat we gaan doen in de komende jaren. 72 Dankzij extra rijksmiddelen voor het klimaat- en energiebeleid kunnen we fors investeren in extra uitvoeringscapaciteit. Ook het Duurzaamheidsfonds Zoetermeer 2040 helpt ons het tempo van de transitie op te voeren. Met deze middelen ondersteunen we lokale initiatieven en pakken we knelpunten aan. Voor particuliere huiseigenaren biedt het Energieloket onafhankelijke advisering en ondersteuning. Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) kunnen terecht bij het VvE-loket. Ook een energieloket voor bedrijven is inmiddels gerealiseerd. Waar mogelijk werken we w ijkgericht en combineren we projecten en acties met andere lopende programma’s. Zo vergroten we de synergie en efficiëntie.
De komende periode zal de inzet op warmtetransitie versterkt worden: in de volle breedte van de opgave moeten we gaan onderzo eken en keuzes maken. Naast het opstellen van het Warmteprogramma werken we hard aan onder andere de invulling van een warmtebedrij f, de uitwerking van duurzame energiebronnen, wijkuitvoeringsplannen en warmtekavels. We willen sterker investeren in de hulp aan ondernemers bij de energi etransitie-vraagstukken. Bij energieopwekking willen we volgende stappen zetten en onderzoeken we nie uwe mogelijkheden. We zoeken nadrukkelijker de aansluiting op de behoeften, wensen en ideeën van inwoners en ondernemers. Tot slot participeren en lobbyen we actief richting Rijk, Provincie Zuid Holland, Stedin en Tennet en binnen netwerken als G4 0, VNG en Stroomversnelling om de randvoorwaarden voor de lokale energietransitie te verbeteren. Water robuust en klimaatbestendig Om de veranderingen van het klimaat de komende jaren het hoofd te bieden moet de gebouwde omgeving klimaatbestendig gemaakt w orden. Om deze opgave te bereiken wordt gewerkt aan projecten om de buitenruimte te vergroenen. Hierbij zetten wij ook in op de bev ordering van de biodiversiteit. Verder wordt gewerkt aan het borgen van klimaatmaatregelen bij grote nieuwbouwprojecten (onderdeel van Toekomstbestendig Bouwen).
On der andere de volgende maatregelen: • Zorgen voor meer schaduw op routes voor langzaam verkeer. • Inwoners stimuleren en faciliteren om maatregelen te nemen die klimaatadaptatie en/of biodiversiteit bevorderen zoals de subs idieregeling voor groene daken en Tuinranger-adviseurs. • Opstellen uitvoeringsagenda klimaatadaptieve maatregelen met een prioritering van locaties met de meeste hittestress, droogte , bodemdaling of wateroverlast vanwege de recent uitgevoerde klimaatstresstest van mei 2026. • Klimaatadaptatie wordt als belangrijk thema vastgelegd in het Omgevingsprogramma en de Omgevingsplannen om uiterlijk in 2050 klimaat robuust te zijn als stad. Biodiversiteit Om te zorgen voor een sterke biodiversiteit nemen we de volgende maatregelen: • De natuurgebieden beschermen we zorgvuldig en ontwikkelen we met respect voor natuur, biodiversiteit en rust. • Continueren van het opstellen van het Soorten Managementplan. • Werken aan ecologische verbindingszones. • Waar mogelijk investeren in ons partnerschap in de regio. 73 Circulariteit We werken de vastgestelde beleidsrichting voor circulariteit verder uit in beleid en een uitvoeringsagenda.
Daarbij richten w e ons op de vier pijlers Circulair Bouwen, Circulair Ondernemen, Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) en Afv al en werken we beleidsuitgangspunten en maatregelen uit voor het toepassen van circulaire principes binnen de gemeente. Uitvoering milieukwaliteit De eerste stap is het inventariseren van de maatregelen, kosten, verplichtingen en uitvoeringscapaciteit die komen kijken bij het ondertekenen van het SLA. Naar verwachting kan in het najaar 2026 worden besloten of het SLA ondertekend kan worden. Dan zal oo k blijken of, en zo ja welke, aanvullende acties in de openbare ruimte nodig zijn. Geluid, en vooral geluidhinder, is een grote bron van gezondheidsschade in stedelijke omgevingen. Langdurig verhoogde geluidniveaus zorgen voor stress en slechtere nachtrust. Door proactief geluidshinder tegen te gaan bij ontwikkelingen en ver nieuwingen in de stad kan op dit aspect winst worden behaald. Afval De gemeente Zoetermeer werkt aan een circulaire economie waarin grondstoffen zoveel mogelijk worden hergebruikt en de hoeveel heid restafval verder afneemt. Met de uitvoering van het Afvalbeleid 2026-2030 zet de gemeente in op: • Verbeteren van de inzameling van waardevolle grondstoffen, zoals GFT+E, PBD, papier en karton, textiel en glas. • Ondersteunen van inwoners bij het voorkomen, scheiden en juist aanbieden van afval.
• Inzetten op een toegankelijkere en toekomstbestendige voorzieningen, zoals het zelfbrengdepot en de milieueilanden. • Vasthouden en versterken van het hoge serviceniveau voor inwoners. • Voorbereiden op de invoering van nascheiding van PBD in 2028. • Opstellen beheerplan ondergrondse containers. Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte Wat willen we bereiken? Een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving die bijdraagt aan de doelen en ambities van Zoetermeer 2040 en het coali tieakkoord 2026-2030. Met een goede balans tussen inrichting, beheer, gebruik en kwaliteit van de buitenruimte. 74 Wat gaan we daarvoor doen? Kwaliteitsniveaus Zoetermeer is ingedeeld in functionele gebiedstypen met bijbehorende onderhoudsniveaus. Voor het onderhoud van de openbare ru imte geldt in woonwijken kwaliteitsniveau C en in winkelcentra en bedrijventerreinen kwaliteitsniveau B. Dit is vastgelegd in de No ta onderhoud openbare ruimte. Een uitzondering is de Stadshart daar geldt een hoog onderhoudsniveau. Voor groot onderhoud en vervangingen zijn de technische staat en theoretische levensduur leidend. In het coalitieakkoord 2026-2030 is € 30 miljoen opgenomen voor het merkbaar verbeteren van de openbare ruimte.
Om een zo groot mogelijk effect te bereiken combineren wij kwaliteitsverbeteringen in de openbare ruimte waar mogelijk met geplande projecten en groot onderhoud in de stad. Vanwege het coalitieakkoord werkt de gemeente in 2027 aan hogere ambities voor het kwaliteitsniveau van de buitenruimte. Deze ambitie s worden vertaald in uitvoeringsplannen en omgevingsprogramma’s en in de nieuwe Nota onderhoud openbare ruimte die in 2027 wordt o pgesteld. Vanuit het coalitieakkoord werkt de gemeente in 2026 en 2027 aan hogere ambities voor de kwaliteit van de openbare ruimte. De impuls wordt in samenhang uitgewerkt, maar niet alle onderdelen landen op hetzelfde moment. Het deel dat gaat over de kwaliteitsni veaus wordt betrokken bij de nieuwe Nota Onderhoud Openbare Ruimte. Andere onderdelen van de impuls, zoals concrete maatregelen en gebiedsgerichte verbeteringen, kome n op andere momenten terug in de verdere uitwerking richting de raad. Omgevingsprogramma Kwaliteit van de leefomgeving In 2027 werkt de gemeente verder aan de invulling van omgevingsprogramma Kwaliteit van de leefomgeving. Hier valt deelprogram ma Samen maken we de buitenruimte onder. In deelprogramma Samen maken we de buitenruimte komen verschillende opgaven voor de openba re ruimte in samenhang bij elkaar. 1. Ondergrond We werken aan beleid en een uitvoeringsagenda voor de ondergrond.
Hiervoor stellen we beleidsuitgangspunten en maatregelen op voor het maken van integrale keuzes over het gebruik, de inrichting en het beheer van de ondergrond. 2. BOSS-programma We stellen een programma op voor Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS) in de openbare ruimte. Hierin werken we uitgang spunten uit voor een openbare ruimte die uitnodigt tot bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. 3. Water- en rioleringsprogramma In 2027 wordt het water- en rioleringsprogramma, waarin we de beleidsuitgangspunten en maatregelen vastleggen voor de gemeentelijke watertaken op het gebied van stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater, aangeboden aan de Raad. 4. Bomenbeleid Het aanvullend bomenbeleid voor buurtbomen wordt geëvalueerd. De inzichten van deze evaluatie worden gebruikt voor de actuali satie van het bomenbeleid. 5. Integrale investeringsaanpak We ontwikkelen een integrale investeringsaanpak met uitvoeringsplannen voor de openbare ruimte. Hierin brengen we onder meer leefbaarheid, positieve gezondheid, sociale veiligheid, onderhouds- en inrichtingskwaliteit, toegankelijkheid, verkeersveiligheid, parkeren en circulariteit samen. 6. Vergroening, biodiversiteit en klimaatadaptatie We ontwikkelen een werkwijze om inwoners en partners te betrekken bij verbeteringen op eigen terrein, onder meer op het gebie d van vergroening, biodiversiteit en klimaatadaptatie.
Ook ronden we de richtlijnen voor natuurinclusief bouwen af. 75 7. Aanpak Zwerfvuil Met de aanpak Schoon is Gewoon zorgen we samen voor een schone leefomgeving. We ruimen niet alleen zwerfvuil op, maar willen het ook voorkomen. We doen dit met communicatie, educatie, activiteiten, handhaving en monitoring. We werken hierbij samen met orga nisaties, scholen en inwoners die zich inzetten voor een schone buurt. Daarnaast gaan we door op de in 2026 ingeslagen weg om de betrouwbaarheid van de informatie over onze assets te verbeteren. H iervoor werken we onder meer aan een digitale tweelingstad en het actualiseren van de informatie over prestaties, kosten en risico’ s. Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 3 Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling Aantal aardgasvrije woningen Aantal woningen zonder aardgasaansluiting. Een aardgasaansluiting kan individueel of collectief zijn (gestapelde bouw met gez | amenlijke CV-installatie). Bron: CBS Statline Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 6.600 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7.000 | 8.000 | 10.000 | 13.000 Toelichting: Door geplande nieuwbouw- en verduurzamingsprojecten voorzien wij komende jaren een stijging. NB: netcongestie kan deze ontwikkeling mogelijk vertragen.
Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor woningen (in ton) Het gaat om de CO2-uitstoot van woningen door het verbruik van aardgas, de elektriciteit die geleverd is via het openbare net en het verbruik van (gasgestookte) stadswarmte. Bron: Landelijke klimaatmonitor Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 110.000 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 107.000 | 100.000 | 93.000 | 86.000 Toelichting: De trend laat een jaarlijkse afname zien die als het goed is doortrekt naar de toekomst. Hier is ook het landelijke en gemeentelijke beleid op gericht. NB: omdat de data in de Klimaatmonitor op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achterlopen, betreffen de cijfers over jaar X in feite de gegevens van jaar X-1. 76 Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor bedrijven (dienstverlening, geen industrie) (in ton) Het gaat om de CO2-uitstoot van bedrijfsgebouwen door het verbruik van aardgas, de elektriciteit die geleverd is via het openbare net en het eve | ntuele verbruik van (gasgestookte) stadswarmte. Bron: Landelijke klimaatmonitor Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 77.000 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 70.000 | 67.500 | 65.000 | 62.500 Toelichting: De trend over de laatste 5 jaar laat een afname zien die naar verwachting doortrekt naar de toekomst. Hier is ook het landelijke en gemeentelijke beleid op gericht.
NB: Omdat de data in de Klimaatmonitor op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achterlopen, betreffen de cijfers over jaar X in feite de gegevens van jaar X-1. NB: De twee indicatoren over CO2-uitstoot bieden onvoldoende inzicht in hoeverre het gemeentelijk beleid bijdraagt aan deze afname van CO2 | -uitstoot, omdat de cijfers zijn berekend en herleid uit landelijke en regionale ontwikkelingen. Om een betere, global | e indicatie te krijgen van de invloed van gemeentelijk beleid op de voortgang van de Zoetermeerse energietransitie, moet ook naar de twee andere effectindicatoren word | en gekeken, te weten het aantal aardgasvrije woningen en geïnstalleerd vermogen zonne | -energie. Geïnstalleerd vermogen in zonne-energie in Megawatt (MW) Geïnstalleerd vermogen in zonne-energie is het totale elektrische vermogen van de in een gebied geïnstalleerde zonnepanelen, uitgedrukt in megawatt (MW). Het betreft het opgestelde vermogen van zon-PV-installaties (zonnepanelen die elektriciteit opwekken) op de peildatum/einde van het betreffende jaar. De indicator geeft daarmee de omvang van de aanwezige zonne-energiecapaciteit weer, en niet de daadwerkelijk opgewekte hoeveelheid elektriciteit.
Bron: Landelijke klimaatmonitor Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 93 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 127 | 137 | 145 | 150 Toelichting: In Zoetermeer is de hernieuwbaar opgewekte elektriciteit afkomstig van zonnepanelen en windmolens. Het streven voor 2030 is om 149 GWh aan duurzame stroom op te wekken. Het opgestelde vermogen aan windenergie is stabiel (9 MW); dit levert op jaarbasis gemiddeld 16 GWh energie op. In 2030 is da | n een jaarproductie zonne-energie nodig van 133 GWh; hiervoor is een opgesteld vermogen van ongeveer 150 MW aan zonnepanelen nodig. 77 78 Aantal kilogram restafval per inwoner Het aantal kilogram fijn huishoudelijk restafval per inwoner. Bron: Gemeentelijke database Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 200 - - - - Begroting PB 2027 - 195 195 192 188 Trendgrafiek Aantal kilogram restafval per inwoner Toelichting: Het aantal kilogram fijn huishoudelijk restafval per inwoner laat de laatste jaren een licht dalende trend zien. Voor de kome nde jaren is de verwachting dat deze daling doorzet door de uitvoering van het nieuwe afvalbeleid. In 2028 wordt een stabilisatie verwacht vanwege de invoering van nascheiding van PBD. Doordat inwoners dan PBD niet meer apart hoeven aan te bieden, kan de bereidheid om andere afvalstromen te scheiden afnemen.
Naar verwachting zet de dalende trend vanaf 2029 weer door, doordat inwoners gewend raken aan de nieuwe situatie en blijvend wordt ingezet op het stimuleren van afvalsche iding.
Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen duurzame ontwikkeling (3.1) | 4.804 | -114 | 244 | 464 | 500 Toelichting: Onder deze doelstelling zijn voornamelijk de kosten van afvalinzameling en -verwerking (en handhaving) opgenomen en de daarbij behorende opbrengst afvalstoffenheffing (en overige opbrengsten afval). Daarnaast zijn de kosten en de opbrengsten van Duurzaam en Groen en de Energietransitie opgenomen. De daling van het (voordelige) budget wordt veroorzaakt doordat in 2026 nog een specifieke subsidie via dit programma liep. Voor het aardgasvrij maken in Palenstein is budget opgenomen (2027 € 3,4 mln., 2028 € 2,7 mln. en 2029 € 1,0 mln.). De aanleg wordt gedekt vanuit de in de brede bestemmingsreserve gestorte rijksbijdrage van (2027 € 3,0 mln., 2028 € 2,5 mln. en 2029 € 1 mln.). Ook de uitgaven vanuit het Duurzaamheidsfonds verlopen via deze doelstelling. Het rijk heeft voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid tot en met 2030 € 3,0 mln. per jaar subsidie beschikbaar gesteld. Hier staan even hoge kosten tegenover. Omdat de specifieke subsidie van het rijk vanaf 2026 via de algemene uitkering loopt en voor 2026 en 2027 nog een te besteden subsidierestant beschikbaar is, lopen de uitgaven en inkomsten niet meer op programmaniveau gelijk.
Voor de totale begroting is dit wel het geval. Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte % Van de openbare ruimte dat op het afgesproken kwaliteitsniveau zit Per kwartaal wordt op willekeurige meetlocaties de beeldkwaliteit gemeten en de procentuele scores op en boven de norm bepaald. De ambities zijn per gebiedstype vastgesteld in de Nota Onderhoud Openbare Ruimte. Bron: Quickscan openbare ruimte Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 93% | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 90% | 90% | 90% | 90% Toelichting: De ambities zijn per gebiedstype vastgesteld in de Nota Onderhoud Openbare Ruimte. Afwijking tot 10% onder de afgesproken norm zijn toegestaan, vandaar de 90% in de begrotingsreeks. Zie ook Meetmethodiek Zoetermeer. 79 80 % Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte Stadspeiling: waardering voor de aantrekkelijkheid van de directe woonomgeving rapportcijfer 6 of hoger. Bron: Stadspeiling Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 87% - - - - Begroting PB 2027 - 85% 85% 85% 85% Trendgrafiek % Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte Toelichting: De streefwaarde blijft voor 2030 op 85%. Dit betekent niet dat de ambitie voor de openbare ruimte gelijk blijft. In 2027 word en de ambities uit het coalitieakkoord verder uitgewerkt in het omgevingsprogramma Samen maken we de buitenruimte.
Daarbij worden o ok passende indicatoren en streefwaarden bepaald.
Waardering groene kwaliteit Het rapportcijfer wat de inwoners (respondenten van de Stadspeiling) geven aan het buurt | -, wijk-, stads- en regiogroen. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 7,6 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 7,5 Toelichting: De streefwaarde blijft voor 2030 op 7,5. Dit betekent niet dat de ambitie voor de kwaliteit van het groen gelijk blijft. In 2027 worden de ambities uit het coalitieakkoord verder uitgewerkt in het omgevingsprogramma Samen maken we de buitenruimte. Daarbij worden ook passende indicatoren en streefwaarden bepaald. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Behouden kwaliteit openbare ruimte (3.2) | -30.577 | -34.341 | -35.626 | -36.571 | -37.161 Toelichting: Algemeen beheer Dit betreft de uitgaven aan bedrijfsmiddelen (licenties en onderhoud van inspectie- en inventarisatiesoftware voor de openbare ruimte, basisregistraties, landmeting -en digitaliseringsapparatuur). Dagelijks beheer en klein onderhoud Het schoon en heel houden, van de wegen, openbare verlichting, verkeersregelinstallaties, waterbouwkundige voorzieningen, onderhoud van bomen en groen, speeltoestellen, kunstwerken, riolering en parkeervoorzieningen.
Bij klein onderhoud gaat het om dagelijks verzorgend onderhoud en reparaties die noodzakelijk zijn om het object in goede werkende en veilige staat te houden tegen een van tevoren vastgesteld kwaliteitsniveau. Het gaat om maatregelen die nodig zijn om onderdelen van de openbare ruimte goed te laten werken en er netjes uit te laten zien. | Met de impuls openbare ruimte doen we meer dan alleen regulier beheer en onderhoud. We nemen extra maatregelen om de stad zichtbaar te verbeteren en de openbare ruimte nett | er, veiliger en aantrekkelijker te maken. Exploitaties Dit betreft de exploitatie van de bij de gemeente in beheer zijnde fietsenstallingen in het Stadshart, parkeerbeheer, begraaf | plaatsen en het gronddepot in de Driemanspolder. 81 Groot onderhoud Dit betreft onderhoud gericht op het in stand houden van civiele kunstwerken, openbare verlichting, speeltoestellen, verkeers | regelinstallaties en het vervangen van bomen. Groot onderhoud is in de regel gepland onderhoud van veelal ingrijpende aard als gevo | lg van slijtage, dat op een substantieel deel van het object wordt uitgevoerd. Risico's Netcongestie Sinds december 2024 hebben we te maken met netcongestie. Dit vormt een structureel risico voor de haalbaarheid, snelheid én b | etaalbaarheid van de energietransitie én de projecten in de openbare ruimte.
Dit moet worden opgelost door (versnelling van) netver | zwaring, slimme sturing van vraag en aanbod en een goede ruimtelijk afgestemde planning van ontwikkelingen. Met het oog op de warmtetransitie ligt de focus op besparing, | isolatie en haalbare warmte. De gemeente doet er alles aan om initiatiefnemers van bouwplannen te ondersteunen bij het tijdig aanvragen van stroomaansluitingen. Ondanks dat hier vol op wordt ingezet, is de verwachting dat de netcongestie pas in 2035 volledig is opgelost. Hierdoor kan stagnatie optreden in | het tempo van de energietransitie. Afvalstoffenheffing Het kabinet heeft het voornemen om vanaf 2028 stapsgewijs de afvalstoffenbelasting en de CO2 | -heffing voor afvalverbranding verder te laten stijgen. Dit maakt het verwerken van restafval een stuk duurder. Dit heeft invloed op de afvalstoffenheffing. Prijsstijging IJzerzandfilter project Ons Blauwe Goud De investeringskosten van het IJzerzandfilter als onderdeel van het project Ons Blauwe Goud (raadsvoorstel 2024 | -057217 Realisatie ijzerzandfilter project Ons Blauwe Goud ) valt mogelijk € 1 tot 2 mln. hoger uit als gevolg van prijsstijgingen. Met het Hoogheemraadschap van Rijnland worden mogelijkheden tot mede financiering voor een bedrag van € 0,8 mln. verkent. De uitvoering staat vooralsnog gepland in 2027.
Beleidswijzigingen Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Perspectiefnota 2027 Niet van toepassing Coalitieakkoord 2026-2030 1. Acties vergroening, waaronder gratis bomen voor inwoners | 200 | 200 | 200 | 200 2. Budget netcongestie (kansen verzilveren irt woningbouw) | PM | PM | PM | PM 82 83 3. Impuls openbare ruimte 1.500 1.680 2.038 2.393 Saldo 1.700 1.880 2.238 2.593 Toelichting: 1. Acties vergroening, waaronder gratis bomen voor inwoners Vergroeningsmaatregelen treffen die bijdragen aan een aantrekkelijkere, klimaatbestendige en biodiverse leefomgeving. Onderde el hiervan is het voortzetten van de regeling voor gratis bomen voor inwoners en het stimuleren van initiatieven die bijdragen aan de vergroening van particuliere en openbare ruimte. 2. Budget netcongestie (kansen verzilveren in relatie tot woningbouw) Knelpunten als gevolg van netcongestie te beperken en kansen voor woningbouw, maatschappelijke voorzieningen en economische o ntwikkelingen te benutten. De benodigde inzet en financiële omvang worden nader uitgewerkt op basis van actuele ontwikkelingen en o nderzoeken. 3. Impuls openbare ruimte Vanuit het coalitieakkoord wordt de komende bestuursperiode geïnvesteerd in een zichtbare kwaliteitsimpuls voor de openbare r uimte.
Maatregelen die bijdragen aan de aantrekkelijkheid, verkeersveiligheid, toegankelijkheid, vergroening en verblijfskwaliteit van wijken en buurten, aanvullend op de reguliere beheer- en onderhoudsopgave. 4. Afvalbeleid en gevolgen voor de indicatoren Op 26 januari 2026 is het geamendeerde Afvalbeleidsplan 2026-2030 door de raad vastgesteld. De uitvoering van de maatregelen uit dit beleid heeft gevolgen voor enkele streefwaarden voor effect- en prestatie-indicatoren: Effectindicator: • Aantal kilogram restafval per inwoner: Met de uitvoering van het nieuwe afvalbeleid wordt een daling van het aantal kilogram restafval per inwoner verwacht. Omdat gedragsverandering tijd vraagt, zijn de geraamde waarden aangepast. Daarbij wordt uitgegaan van een geleideli jke daling, met een tijdelijke stabilisatie rond de invoering van nascheiding in 2028. De reeks van streefwaarden was 185 kg in 2027 en 179 kg in 2 028 en 2029. Deze wordt aangepast naar 195 kg in 2027, aflopend naar 188 kg in 2030. Prestatie-indicator (collegeniveau): • % Inwoners dat (zeer) tevreden is over de afvalinzameling: De eerdere ramingen waren gebaseerd op de invoering van minicontainers voor PBD. Met de aanname van het amendement ‘Alternatief Afvalplan Oog voor gemak, samen naar lagere kosten’ is gekozen voor nascheiding van PBD.
Omdat nascheiding van PBD naar verwachting als minder ingrijpend wordt ervaren dan de invoering van een extra minicontainer, zijn de geraamde tevredenheidspercentages voor de komende jaren aangepast. De reeks van stree fwaarden was 75% in 2026 en 80% in 2027 en verder. Deze wordt aangepast naar 89% in 2027, oplopend naar 90% in 2030. • | % Gescheiden ingezamelde PBD ten opzichte van het totaal opgehaalde PBD: | Vanaf 2028 wordt PBD niet langer gescheiden ingezameld. Daarom wordt in de Perspectiefnota 2028 een nieuwe prestatie-indicator voorgesteld. Daarnaast is het eerder begrote percentage van 50% voor 2027 niet langer passend, omdat in dat jaar geen maatregele | n worden uitgevoerd om de scheiding van PBD te stimuleren. De reeks van streefwaarden was 50% in 2027 en 60% in 2028 en 2029. Deze wordt aangepast naar 23% in 2027 en de indicator komt vanaf 2028 te vervallen. 5. Samen werken aan een klimaatbestendig Zoetermeer, verlengen geldigheidsduur Nota Riolering 2023 t/m 2026 Zoetermeer maakt een nieuw riolerings- en waterplan dat verder kijkt dan alleen riolen. Naast het veilig afvoeren van afval | - en regenwater komt er meer aandacht voor klimaatverandering, zoals hevige buien, langere periodes van droogte en hitte. Het plan ri | cht zich op het vasthouden van regenwater, het vergroenen van de leefomgeving en het verminderen van wateroverlast.
Ook wordt gekeken hoe water en groen kunnen bijdragen aa | n een prettige en gezonde woonomgeving. Nieuwe digitale technieken en betere gegeven | s over het rioolstelsel helpen om onderhoud slimmer te plannen en problemen eerder te signaleren. Zo werkt Zoetermeer aan een toekomstbestendige stad die beter is voorbereid op de uitdagingen van morgen. De N | ota Riolering 2028-2031 zal in 2027 worden afgerond. Het voorstel is de Nota Riolering 2023 t/m 2026 (2022-086423) met 1 jaar te verlengen tot en met 2027. Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 groen Lasten | -69.103 | -74.271 | -81.412 | -76.556 | -75.718 | -73.786 Baten | 37.825 | 41.862 | 40.716 | 37.027 | 36.567 | 36.567 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -31.278 | -32.409 | -40.696 | -39.529 | -39.151 | -37.219 Toevoegingen | 0 | 0 | -1.600 | -800 | -800 | -800 Onttrekkingen | 2.160 | 6.636 | 7.841 | 4.947 | 3.844 | 1.358 Mutaties reserves | 2.160 | 6.636 | 6.241 | 4.147 | 3.044 | 558 Saldo | -29.118 | -25.773 | -34.455 | -35.382 | -36.107 | -36.661 Toelichting financiën op hoofdlijnen: 84 • | Doelstelling 3.1 - Bevorderen duurzame ontwikkeling Hieronder valt het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Hiervoor is ongeveer € | 16,5 mln.
beschikbaar. De inkomsten onder deze doelstelling bestaan vooral uit de afvalstoffenheffing en overige opbrengsten afval (€ | 23 mln.). Aan het verbeteren van het leefmilieu (geluid- en luchtkwaliteit, energiebesparing en verbetering biodiversiteit), Duurzaam en Groen, is in totaal € | 2,2 mln. beschikbaar. Voor de WKO en het duurzaamheidsfonds zijn incidenteel middelen beschikbaar, voor 2027 bedraagt dit ca. € | 5,5 mln. deze uitgaven worden via reserves gedekt. Daarnaast zijn specifieke middelen van het rijk beschikbaar waaronder de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden | voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) € 3 mln. Vanaf 2028 en verder wordt dit gedekt vanuit de algemene uitkering uit het gemeentefonds omdat het rijk het budget van de specifieke uitkering hiernaar heeft overgeheveld. Voor 2027 geldt dit deels omdat er nog een restant subsidiebudget be | schikbaar is van voorgaande jaren. Vanaf 2027 en vanaf 2028 wordt achtereenvolgens € 1,6 mln. en € 0,8 mln. gestort in de brede bestemmingsreserve in afwachting van een voorstel over de besteding hiervan. • | Doelstelling 3.2 - Behouden kwaliteit openbare ruimte De kosten bestaan uit budgetten voor dagelijks, periodiek en groot onderhoud van de openbare ruimte. Hiervoor is in 2027 ca. | € 47 mln. beschikbaar. Dit is inclusief € 1,5 mln. impuls openbare ruimte.
Een deel van de nieuwe impuls wordt gebruikt om de tijdelijke kwaliteitsimpuls uit het vorige coalitieakkoord voort te zetten. Het totaalbedrag loopt daarna op als gevolg van de nieuwe impuls uit het coalitieakkoord. Daartegenover staan inkomsten van ca. € 13 mln. bestaande uit rioolheffing, parkeerinkomsten, vrijval voorziening, inkomsten begraafplaats en bijdragen van derden. Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027 Verzoekt het college: 1. | Bij de herinrichting van het Rakkersveld een onderhoudsvriendelijke water | -natuurspeeltuin als mogelijke inrichtingsvariant mee te nemen in het participatietraject; 2. | Hierbij aandacht te besteden aan verkoeling, vergroening, biodiversiteit, speelwaarde, toegankelijkheid en ontmoeting; Motie 2607-12 Water- en natuurspeeltuin | 3. | Bewoners, omwonenden en toekomstige gebruikers actief te betrekken bij de uitwerking van de Rakkersveld | plannen en hun inbreng aantoonbaar mee te wegen in het uiteindelijke ontwerp; 4. | De raad te informeren over de haalbaarheid, investeringskosten en beheer- en onderhoudskosten van deze variant. Stand van zaken: De uitvoering van de motie is gestart. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor een nieuwe bestemming van het Rakkersveld. De raad wordt uiterlijk in juni 2027 geïnformeerd over de haalbaarheid, investeringskosten en beheer- en onderhoudskosten van een water-natuurspeeltuin.
Motie 2607-19 Rookvrije Speeltuinen | Draagt het college op: Dobbe-Eilanden 85 86 1. de speeltuinen op de Dobbe-eilanden te voorzien van duidelijke aanduidingen, zoals borden en/of stoeptegels, waaruit blijkt dat deze speelplekken rookvrij zijn; 2. in te zetten op positieve communicatie, sociale normstelling en voorlichting richting bezoekers om het rookvrije karakter van deze speelplekken te respecteren; 3. de gemeenteraad uiterlijk in februari 2027 te informeren over de uitvoering en resultaten van deze maatregelen. Stand van zaken: De uitvoering van de motie is gestart. De gemeente is in gesprek met externe partijen over de plaatsing en evaluatie van duidelijke aanduidingen bij de speeltuinen op de Dobbe-eilanden. De raad wordt uiterlijk in februari 2027 geïnformeerd over de uitvoering en resultaten. Motie 2607-20 Pluktuin bij Begraafplaats Verzoekt het college op om: 1. te onderzoeken of bij één van de gemeentelijke begraafplaatsen ruimte aanwezig is voor een pluk - en bloementuin. 2. daarbij de kosten, het beheer, de mogelijkheden voor inzet van vrijwilligers en/of mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en de gevolgen voor de biodiversiteit in beeld te brengen. 3. indien haalbaar, een pluk- en bloementuin te realiseren en bezoekers hierover duidelijk te informeren. 4. de raad uiterlijk april 2027 te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek en de vervolgstappen.
Stand van zaken: De uitvoering van de motie is gestart. Het onderzoek naar de aanwezige ruimte wordt opgezet. De raad wordt uiterlijk in april 2027 geïnformeerd over de resultaten van het onderzoek en de vervolgstappen. Motie 2607-25 Vergroening Randstadrailstroken Verzoekt het college: de groenstroken langs het Randstadrailtracé te inventariseren en waar mogelijk ecologisch te verrijken met bloemrijke beplanting en struiken. Stand van zaken: De uitvoering van de motie wordt voorbereid. Momenteel wordt de omvang van de opgave geïnventariseerd en worden mogelijke opties voor ecologische verrijking onderzocht. De raad wordt uiterlijk in december 2026 geïnformeerd over de uitvoering en de resultaten. 87 Motie 2607-46 (Water)pret in Palenstein Draagt het college op 1. zich maximaal in te spannen om voor een aantal zaterdagen in de zomervakantie een (water)pret in Palenstein te organiseren op of nabij het Rakkersveld; 2. de kosten voor de uitvoering te vinden binnen bestaande budgetten, zoals wijkbudget of binnen het programma vrije tijd. Stand van zaken: De motie is uitgevoerd en het college heeft de raad verzocht om de motie als afgedaan te beschouwen. Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’.
Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/duurzame-leefomgeving/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Energietransitie/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ 88 Programma 4 Vrije Tijd
89 Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Stimuleren vrijetijdsklimaat: kunst en cultuur, sport, groen en spelen, evenementen Zoetermeer is een stad in ontwikkeling, met een groeiende bevolking met verschillende achtergronden. Om inwoners en bezoekers aan de stad te binden, is een sterke vrijetijdssector belangrijk. Een breed aanbod van sport, kunst, cultuur, evenementen, stadsbo erderijen en wijktuinen maakt Zoetermeer aantrekkelijk om te wonen, werken, recreëren en bezoeken. In de visie Zoetermeer 2040 is het streven helder: een stad waar ie dereen zich welkom en thuis voelt. Vrijetijdsvoorzieningen spelen hierin een belangrijke rol. Ze bieden ruimte voor ontmoeting en verbinding en vormen daarmee een belangrijke sociale basis voor de stad. We zorgen voor een goed en aantrekkelijk aanbod van vrijetijdsactiviteiten. We doen dit volgens plannen die eerder door de ge meenteraad zijn vastgesteld, zoals het Evenementenbeleid, de Cultuurvisie met de bijbehorende uitvoeringsagenda voor 2026 tot 2030, en de Sportagenda 2025 en verder. Vanuit Groen Spelen Leren bieden we inwoners en bezoekers drie stadsboerderijen en vijf wijktuinen, met activiteiten en educa tieve programma’s. Bij vernieuwingen letten we op toegankelijkheid en maken we gebruik van materialen met een lange levensduur. Zo maken we de stad klaar voor de toekomst.
We zoeken actief de samenwerking met andere ontwikkelingen in de stad en richten ons op persoonlijke groei, gezondheid en soc iale verbondenheid. Onze partners en verenigingen, zoals evenementenorganisatoren, cultuurinstellingen, sportaanbieders en natuur - en milieuorganisaties en onze vele vrijwilligers, zijn de drijvende kracht achter dit aanbod. De gemeente ondersteunt hen met subsidies, goede accommodaties en verschillende v ormen van hulp aan verenigingen. De gemeente organiseert daarnaast ook zelf activiteiten, zoals op de speel- en stadsboerderijen, in de wijktuinen en via de buurtsportcoaches. Zij zijn het hele jaar actief in de wijken en werken samen met partners in de stad. Speerpunten in 2027: Wat gaan we daarvoor doen? Inzetten op (toekomstige) verbetering van vrijetijdsaccommodaties en buitengebieden (zowel voor sport, kunst & cultuur, evene menten, als op de speel- en stadsboerderijen en wijktuinen): 1. We zetten ambtelijke capaciteit in voor gebiedsvisies en andere fysieke projecten in de stad, zodat cultuur, sport, recreëren , spelen en ontmoeten integraal onderdeel zijn van de planvorming. 2. We zorgen voor een breed aanbod aan vrijetijdsactiviteiten, passend bij de verschillende doelgroepen. 3. Bij activiteiten besteden we aandacht aan het versterken van positieve gezondheid. 4. We laten de vrijetijdssector meegroeien met het stijgende aantal inwoners. 5.
Binnen het domein Samenleving werken we met de andere afdelingen aan gezamenlijke, afdeling overstijgende thema’s. 90 Doelstellingen Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen Zoetermeer groeit steeds verder door. Dit vraagt om een goed vrijetijdsaanbod met voorzieningen, nu en in de toekomst. De voo rzieningen moeten uitnodigend, duurzaam en toegankelijk zijn. Sport • Vanuit de Investeringsagenda Sport blijven we werken aan het verbeteren, verduurzamen en toekomstbestendig maken van gemeente lijke sportaccommodaties; • De gemeenteraad ontvangt het Strategisch Integraal Huisvestingsplan Sport. In dit plan staat hoe de gemeente de sportaccommod aties in de toekomst wil huisvesten en welke investeringen daarvoor nodig zijn. • We onderzoeken de mogelijkheden voor multifunctionele sportvoorzieningen die aansluiten bij de actuele sport - en beweegbehoefte van inwoners. Kunst en Cultuur • In Q1 2027 verhuist het Nationaal Videogame Museum (NVGM) van de tijdelijke locatie naar de definitieve plek aan het Stadhuis plein. • In 2027 wordt gewerkt aan de verbetering van het pand van het CKC & partners door de aanpak van de klimaatbeheersing, zodat h et gebouw weer goed in gebruik genomen kan worden. • De werkzaamheden aan het Stadstheater worden in 2027 afgerond.
• Er wordt verder gewerkt aan het deelproject ontwikkeling Erfgoedhuis, dat onderdeel vormt van de bredere modernisering Brusse lstraat 2-4. • In 2027 wordt gewerkt aan nieuwe kunstwerken bij de definitieve plek voor het NVGM aan het Stadhuisplein en bij het MOTION Be weeg College en sporthal aan het Van Doornenplantsoen. Dit alles gebeurt in nauwe participatie met gebruikers. Groen, Spelen, Leren • De renovatie aan de buitenterreinen van de GSL-locaties wordt dit jaar afgerond. De laatste werkzaamheden worden uitgevoerd bij wijktuin Zegwaartseweg. • Met de introductie van een eigen GSL-huisstijl ontstaat een betere uitstraling voor alle GSL-locaties en activiteiten. Vanaf 2027 worden de nieuwe borden geplaatst, zodat inwoners direct zien waar zij terecht kunnen. Daarmee wordt ook de verbondenheid met de gemeente Zoetermeer duidelijker zichtbaar. • GSL aanbod wordt beter zichtbaar gemaakt op de website vrijetijdzoetermeer.nl. Erfgoed • Voor cultuurhistorie ligt in 2027 de focus op het ontwikkelen van nieuw erfgoedbeleid. • | Daarnaast is in het coalitieakkoord opgenomen erfgoed een zichtbare en toegankelijke plek in de stad te geven. • | In 2027 zal ook aandacht worden besteed aan de 65ste verjaardag van Zoetermeer met als focus de betekenis van het erfgoed van de new town voor de ontwikkeling van de stad van nu. • | Belangrijkste gemeentelijke kaders: 1.
| Erfgoedverordening Zoetermeer 2022 2. | Subsidieregeling onderhoud gemeentelijke monumenten 3. | Ruimtelijke strategie Zoetermeer 2040 Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad Sport • | De actiepunten uit de Sportagenda worden uitgevoerd om meer Zoetermeerders in beweging te krijgen en de positie van sportaanb | ieders te versterken. • | We versterken datagedreven werken binnen het sportbeleid door het verzamelen, analyseren en benutten van belangrijke gegevens | . Hierbij werken we aan het beter inzichtelijk maken van de resultaten en effecten van sport | - en beweeginterventies, zodat we gerichter kunnen sturen op wat werkt. Bij de perspectiefnota worden de indicatoren hier waar nodig op aangepast. • | We verkennen en stimuleren de inzet van sport en bewegen als instrument voor maatschappelijke opgaven binnen het domein Samen | leving. • | Via VrijetijdZoetermeer.nl en de inzet van buurtsportcoaches vergroten we de zichtbaarheid en toegankelijkheid van het sport | - en beweegaanbod voor inwoners. • | We leveren een actieve bijdrage aan de ontwikkeling van het BOSS-beleid (Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten), met als doel sport en bewegen als onderdeel van de sociale basis een volledige plek te geven in gebiedsontwikkelingen. Kunst & Cultuur • | Samen met de culturele sector werken we verder aan de Uitvoeringsagenda 2026–2030 van de Cultuurvisie 2030.
In 2027 vindt een evaluatie plaats met de culturele sector. • | De gewijzigde bibliotheekwet (Wsob), waarin een nieuwe wettelijke zorgplicht voor bibliotheken is opgenomen, gaat naar verwac | hting in januari 2027 in. Het gemeentelijke meerjarenplan dat uit de zorgplicht voortkomt, moet naar verwachting eind 2027 of begin | 2028 klaar zijn. • | Kunst & cultuur draagt bij aan stedelijk programmeren, maatschappelijke voorzieningen, sociale opgaven in de fysieke omgeving | , en aan het ‘Integraal werken aan de gezonde stad'. • | Naar verwachting wordt begin 2027 het eerste integraal huisvestingsplan Cultuur gepresenteerd voor 2027 | -2032. • | In 2027 wordt verder ingezet op het ontwikkelen van culturele broedplaatsen op verschillende locaties in de stad. 91 92 Groen, Spelen, Leren • We zorgen voor aantrekkelijke en vernieuwde schooltuinlessen op de vijf schooltuinen. • De visie GSL wordt voorgelegd aan de raad. • De Nota Dierenwelzijn loopt af en wordt vernieuwd. • We leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van het BOSS-beleid (Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten). Evenementen • We blijven werken aan een gevarieerd, vernieuwend en aansprekend evenementenaanbod dat aansluit bij de wensen van inwoners en bezoekers. • We evalueren en actualiseren het evenementenbeleid. • We verbeteren de dienstverlening van het evenementenloket door informatie beter vindbaar te maken.
• Zoetermeerse ondernemers krijgen ruimte om initiatief te nemen voor evenementen en we stimuleren organisatoren om lokale onde rnemers te betrekken. • We brengen geschikte locaties voor verschillende soorten evenementen in beeld en onderzoeken de mogelijkheden voor een struct ureel evenemententerrein. • We professionaliseren samen met organisatoren en veiligheidspartners de voorbereiding van evenementen. • We voeren de vernieuwde subsidieregeling uit en bewaken de werking en effecten ervan. • We stimuleren organisatoren om de ontwikkelde richtlijnen voor duurzame evenementen toe te passen. • We stimuleren dat evenementen toegankelijk en inclusief zijn, zodat zoveel mogelijk inwoners kunnen deelnemen. Daarbij bested en we aandacht aan fysieke toegankelijkheid, betaalbaarheid en een aanbod dat aansluit bij verschillende leeftijden en doelgroepen. • We vereenvoudigen de aanpak voor kleinschalige buurt- en wijkinitiatieven. Hierdoor wordt het voor bewoners en wijkverenigingen makkelijker en aantrekkelijker om activiteiten en evenementen in hun eigen buurt te organiseren.
Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 4 Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur | -, sport-, groen- en speelvoorzieningen Waardering inwoners voor evenementen Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor grootsch | alige en kleinschalige evenementen gedeeld door 2. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 7,0 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,1 | 7,1 | 7,3 | 7,3 Toelichting: Geen bijzonderheden. Waardering inwoners voor culturele voorzieningen Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van voor het Nationaal Videogame | Museum, CKC & partners, Bibliotheek Zoetermeer, Stadstheater Zoetermeer, Poppodium Boerderij en Franx gedeeld door 6. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 8,3 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 8,1 | 8,1 | 8,2 | 8,2 93 94 Trendgrafiek Waardering inwoners voor culturele voorzieningen Toelichting: Geen bijzonderheden. Waardering inwoners voor sportvoorzieningen Som van de gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor binnensportvoorzieningen, buitensportvoorzi eningen, zwembaden, commerciële sportvoorzieningen en sportverenigingen gedeeld door 5.
Bron: Stadspeiling Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 7,3 - - - - Begroting PB 2027 - 7,2 7,2 7,4 7,4 Toelichting: De huidige streefwaarden zijn ongewijzigd. Na vaststelling van het Integraal Huisvestings Plan Sport (IHP) bekij ken we of aanpassingen nodig zijn.
Waardering inwoners voor speel- en stadsboerderijen Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten voor de speel | - en stadsboerderijen. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 8,2 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,8 | 7,8 | 7,8 | 7,8 Toelichting: Geen bijzonderheden. Waardering inwoners voor wijk- en schooltuinen Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten voor de wijk- en schooltuinen. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 8,3 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 7,7 | 7,7 | 7,7 | 7,7 Toelichting: Geen bijzonderheden. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke culturele en | -19.947 | -18.284 | -18.486 | -17.983 | -17.913 sportvoorzieningen (4.1) Toelichting: Met het budget bekostigen we de meerjarige subsidiëring van de culturele basisvoorzieningen. Ook kleinere culturele instellingen ontvangen uit dit budget een jaarsubsidie. Op aanvraag worden eenmalige subsidies verstrekt voor kleine culturele projecten.
Ook betalen we uit dit budget de exploitatie van onze voorzieningen voor natuur- en milieueducatie (de drie stadsboerderijen, de speelboerderij en de wijk- en schooltuinen) en de sport- en 95 welzijnsaccommodaties. De verschillen tussen opeenvolgende jaren onts | taan door de stijging van de exploitatiekosten van de accommodaties. Er wordt geïnvesteerd in het toegankelijker maken van de accommodaties. Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad % Inwoners dat evenementen bezoekt % Respondenten van de Stadspeiling dat een evenement bezoekt. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 70% | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 70% | 70% | 70% | 70% Toelichting: Geen bijzonderheden. % Inwoners dat cultuur bezoekt of beoefent % Respondenten van de Stadspeiling dat een culturele voorziening heeft bezocht of dat een eigen culturele activiteit heeft beoefend. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 83% | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 82% | 82% | 84% | 84% Toelichting: Geen bijzonderheden. 96 97 % Inwoners dat sport beoefent Som van het % respondenten van de stadspeiling dat aan georganiseerde of ongeorganiseerde sportactiviteiten doet, of beide.