CConstaterende datZoetermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2027-2030

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Tweede Tussenbericht 2026 en Programmabegroting 2027-2030 (exclusief stemmingen)94.635 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 12

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen van een beter vestigings- en ondernemersklimaat (1.3) | -1.783 | -2.555 | -2.353 | -2.340 | -2.307 Toelichting: Het budget wordt gebruikt voor onderzoek, beleid en maatregelen om het ondernemersklimaat te versterken. Ook wordt het gebruikt voor samenwerking in de regio, bijvoorbeeld met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Business Park Haaglanden. In het coalitieakkoord zijn voor 2027-2030 extra middelen (incidenteel) opgenomen voor het bevorderen van het vestigings- en ondernemersklimaat en een tweejaarlijkse Innovatieprijs. Daarnaast zijn extra middelen (incidenteel) opgenomen voor het bevorderen van circulariteit. 32 33 Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Toename aantal arbeidsplaatsen De toename is het aantal arbeidsplaatsen dat in het begrotingsjaar extra gerealiseerd wordt ten opzichte van het vorige jaar. Arbeidsplaatsen zijn arbeidsovereenkomsten van minimaal 1 uur per week. Bron: Regionale Arbeidsmarktprognose 2026-2028 Zuid-Holland Centraal (2 juli 2026), UWV dashboard ontwikkeling banen en Werkgelegenheidsregister (1 april 2024).

Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie - - - - Begroting PB 2027 - 860 860 860 860 Trendgrafiek Toename aantal arbeidsplaatsen Toelichting: De laatst beschikbare cijfers uit het Werkgelegenheidsregister dateren van 2024. Volgens de Regionale Arbeidsmarktprognose gr | oeit het aantal banen in de regio de komende jaren met circa 1,8% per jaar. Bij aanhoudend hoge energieprijzen kan deze groei terug | vallen tot circa 1,2%. In Zoetermeer zetten we actief in op het behouden en aantrekken van bedrijven, het bieden van ruimte voor groei, het aanpakken van belemmeringen, zoa | ls: netcongestie en het versterken van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmar | kt. Met deze inzet streven we, ondanks economische onzekerheden, naar een groei van het aantal arbeidsplaatsen van circa 1,5% per jaar. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen groei werkgelegenheid (1.4) | -362 | -477 | -477 | -477 | -477 34 Toelichting: Het budget wordt o.a. ingezet voor het volgen van de leegstand bij kantoren, maatregelen voor het beter benutten van bedrijve | nterreinen, het onderzoek naar koopstromen en onderzoek naar sterke economische clusters.

Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie % Arbeidsparticipatie Het aandeel (= percentage) werkenden van de totale bevolking is de netto arbeidsparticipatie. Alle 15 | - tot 75-jarigen in de bevolking worden meegeteld. Bij het vaststellen van de arbeidsparticipatie wordt uitgegaan van een grens van 12 uur per week werken. Bron: CBS Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 71,5% | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 73,0% | 73,0% | 73,0% | 73,0% Toelichting: We streven naar een hoger percentage arbeidsparticipatie, dat meer in lijn is met het landelijke percentage (73% in 2025). De gemeente heeft hier voor een deel invloed op door de inzet op het gebied van arbeidstoeleiding, de ondersteuning van werkgevers en het stimuleren van de werkgelegenheid. Tegelijkertijd zijn er ontwikkelingen waar de gemeente niet of nauwelijks invloed op heeft, zoals de groei van de bevolking, vergrijzing, verhoging van de AOW-leeftijd en arbeidsmigratie. Uitstroom naar werk Uitstroom uit de bijstand als gevolg van werk. Bron: Suites4 SociaalDomein Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 184 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 180 | 180 | 180 | 180 35 36 Trendgrafiek Uitstroom naar werk Toelichting: De indicator gaat over de uitstroom naar werk vanuit de bijstand. Mensen vinden in de huidige krappe arbeidsmarkt makkelijker een (nieuwe) baan.

De instroom in de bijstand is daarom relatief laag en de mensen die nu nog in de bijstand zitten ervaren vaak e en grote afstand tot de arbeidsmarkt en stromen moeilijker uit. We verwachten dat de krapte nog jaren aanhoudt en daarom verwachten we dat de uitstroom uit de bijstand de ko mende jaren iets lager ligt dan in 2025. Deeltijd werkenden met uitkering Aantal uitkeringsgerechtigden dat op 31-12 inkomsten uit parttime werk heeft. Bron: Suites4 SociaalDomein Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 522 - - - - Begroting PB 2027 - 525 525 525 525

Toelichting: Deze indicator is meer een kengetal dan een streefcijfer. Het doel is namelijk niet dat zoveel mogelijk mensen naast hun uitk | ering parttime werken. Parttime werk kan een stap zijn om werkervaring en werkritme op te doen. Waar mogelijk worden mensen onderst | eund om meer uren te gaan werken en volledig uit de uitkering te stromen. Voor andere inwoners is parttime werk op dat moment het hoogst haalbare. Tegelijkertijd is de inzet | erop gericht om meer mensen die nog niet werken, parttime aan het werk te helpen. Omdat deze ontwikkelingen elkaar beïnvloeden, verwachten we dat het aantal mensen met inkomsten uit parttime werk de komende jaren ongeveer gelijk blijft. Uitstroom naar school Aantal jongeren dat vanuit een bijstandsuitkering weer uitstroomt naar school. Bron: Suites4 SociaalDomein Type | 2024 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 19 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | - | 25 | 25 | 25 | 25 Toelichting: Het gaat hier over het aantal jongeren dat vanuit een bijstandsuitkering uitstroomt naar onderwijs. Het is de bedoeling dat jongeren voor wie onderwijs passend is, terugkeren naar school en een opleiding volgen die aansluit bij hun mogelijkheden en de arbeidsmarkt. Vanaf 2027 wordt de samenwerking tussen Werk en Inkomen, De Binnenbaan, het onderwijs, Leerplicht en het Doorstroompunt verder versterkt.

Hierdoor kunnen jong | eren eerder in beeld worden gebracht en gerichter worden begeleid naar onderwijs, werk of een combinatie daarvan. De inzet is daarbij ook gericht op het voorkomen dat jongeren afhankelijk worden van een bijstandsuitkering. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie (1.5) | -23.285 | -22.707 | -22.595 | -22.757 | -22.850 Toelichting: Het budget wordt ingezet om werkzoekenden te laten participeren op de arbeidsmarkt, uitstroom naar school, sociale activering door middel van bijdragen aan de verbonden partij De Binnenbaan BV. 37 Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Aantal bijstandsuitkeringen Aantal bijstandsuitkeringen levensonderhoud per 31 | -12 van het betreffende jaar. Bron: Suites4 SociaalDomein Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 2.544 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 2.569 | 2.569 | 2.569 | 2.569 Toelichting: Het aantal bijstandsuitkeringen is ten opzichte van 2024 in 2025 weer iets gedaald. We verwachten op basis van cijfers van het CBS dat dit in 2027 gelijk blijft of licht stijgt. Aantal personen met een Zoetermeerpas Het aantal unieke mensen (=BSN) dat in het kalenderjaar een Zoetermeerpas heeft.

Bron: Suites4Sociaal Domein/Menzis/Zorg en Zekerheid Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 10.492 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 10.650 | 10.800 | 11.000 | 11.200 Toelichting: Deze indicator laat alleen zien hoeveel mensen in de minima gebruik maken van de Zoetermeerpas. Dit is om de cijfers vergelijkbaar te houden. Tot 2027 is de pas alleen voor minima. Vanaf 2027 wordt deze doorontwikkeld naar een brede stadspas. We verwachten vanaf 2027 een toename omdat we meer gaan inzetten op het bereik van de Stadspas079. De totale groep die gebruik maakt van de Stadspas079 in 2027 en verder is groter dan bovenstaande prognose. Dat komt omdat vanaf 2027 de pas ook beschikbaar is als kooppas. 38 Aantal personen met collectieve ziektekostenverzekering minima Het aantal unieke mensen (=BSN) dat in het kalenderjaar een gemeentelijke collectieve ziektekostenverzekering heeft. Bron: Suites4Sociaal Domein/Menzis/Zorg en Zekerheid Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 3.450 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 4.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 Toelichting: We zien de afgelopen jaren een daling in het gebruik en de realisatiecijfers van de gemeentepolis. Dit hoeft niet negatief te zijn, omdat de gemeentepolis niet voor iedereen de best passende verzekering is.

Daarom richten we ons de komende jaren meer op passend verzekeren en de ontwikkeling van de gemeentepolis. Het is nog te vroeg om de prognose daarop aan te passen over de komende jaren. % Van de doelgroep met Kwijtschelding Het aantal mensen van de doelgroep (=melders) dat in het kalenderjaar geheel of gedeeltelijke kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en heffingen krijgt. Dit uitgedrukt in een percentage van de doelgroep. Bron: Belastingadministratie Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 80% | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 80% | 80% | 80% | 80% Toelichting: De inkomensgrens voor kwijtschelding ligt op 101% van het sociaal minimum. Dat is de totale potentiële doelgroep voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. In Zoetermeer hebben ongeveer 5.000 inwoners minimaal 1 jaar een inkomen tot 101%, volgens de meest recente gegevens (CBS, 2024). Het percentage voor 2025 was 80%. We zijn gestart met een betere samenwerking met Belastingen om het bereik te vergroten.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan (1.6) | -20.706 | -21.490 | -21.354 | -21.410 | -21.410 39 Toelichting: Het budget wordt ingezet voor uitkeringen levensonderhoud (bijstand), armoedebeleid (inkomensondersteunende voorzieningen zoa | ls bijzondere bijstand of de ZoetermeerPas, maar ook bijvoorbeeld ondersteuning van partners) en voor zaken als handhaving. Extra: uitsplitsing doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Bedragen x €1.000 uitsplitsing op sectorproduct | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 610.02.100 Bijzondere Bijstand Sociale Zaken Lasten | -2.068 | -2.106 | -2.681 | -2.691 | -2.691 | -2.691 Baten | 1.683 | 1.373 | 1.399 | 1.399 | 1.399 | 1.399 Totaal 610.02.100 Bijzondere Bijstand | -385 | -733 | -1.282 | -1.292 | -1.292 | -1.292 Sociale Zaken 610.03.100 BUIG Lasten | -65.020 | -65.517 | -64.840 | -64.769 | -64.769 | -64.843 Baten | 58.645 | 61.106 | 59.718 | 59.718 | 59.718 | 59.718 Totaal 610.03.100 BUIG | -6.375 | -4.411 | -5.122 | -5.051 | -5.051 | -5.125 610.03.200 BBZ Lasten | -155 | -199 | -266 | -266 | -266 | -266 Baten | -40 | 130 | 132 | 132 | 132 | 132 Totaal 610.03.200 BBZ | -196 | -70 | -134 | -134 | -134 | -134 610.03.300

Bijzondere Bijstand Lasten | -8.572 | -10.280 | -9.398 | -9.415 | -9.512 | -9.438 Baten | 660 | 826 | 842 | 842 | 842 | 842 Totaal 610.03.300 Bijzondere Bijstand | -7.912 | -9.454 | -8.556 | -8.573 | -8.670 | -8.597 610.03.400 SHV Lasten | -6.756 | -2.790 | -3.355 | -3.263 | -3.222 | -3.222 Baten | 3.667 | 0 | 227 | 227 | 227 | 227 Totaal 610.03.400 SHV | -3.088 | -2.790 | -3.128 | -3.036 | -2.995 | -2.995 610.03.500 Wet inburgering Lasten | 0 | -3.775 | -3.631 | -3.631 | -3.631 | -3.631 Baten | 0 | 2.420 | 2.350 | 2.350 | 2.350 | 2.350 Totaal 610.03.500 Wet inburgering | 0 | -1.355 | -1.281 | -1.281 | -1.281 | -1.281 920.01.001 Kwijtschelding van OZB Lasten | -1 | -3 | -4 | -4 | -4 | -4 Totaal 920.01.001 Kwijtschelding van OZB | -1 | -3 | -4 | -4 | -4 | -4 40 uitsplitsing op sectorproduct | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 920.01.002 Kwijtschelding van hondenbelasting Lasten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 920.01.002 Kwijtschelding van | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 hondenbelasting 920.01.003 Kwijtschelding afvalstoffenheffing Lasten | -1.239 | -1.137 | -1.158 | -1.158 | -1.158 | -1.158 Baten | 19 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 920.01.003 Kwijtschelding | -1.220 | -1.137 | -1.158 | -1.158 | -1.158 | -1.158 afvalstoffenheffing 920.01.004 Beheer kwijtschelding Lasten | -129 | -147 | -207 | -207 | -207 | -207 Baten | 18 |

0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 920.01.004 Beheer kwijtschelding | -111 | -147 | -207 | -207 | -207 | -207 920.01.006 Kwijtschelding rioolrecht Lasten | -437 | -607 | -618 | -618 | -618 | -618 Baten | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 920.01.006 Kwijtschelding rioolrecht | -435 | -607 | -618 | -618 | -618 | -618 Totaal | -19.724 | -20.706 | -21.490 | -21.354 | -21.410 | -21.410 Risico's Financiën uitvoeringskosten wet inburgering Met de invoering van de Wet inburgering 2021 zijn gemeenten verantwoordelijk geworden voor een intensievere begeleiding van inburgeraars. Uit een landelijke tussenevaluatie blijkt dat de feitelijke uitvoeringskosten aanzienlijk hoger liggen dan de middelen die gemeenten hiervoor via het gemeentefonds ontvangen. In 2024 bedroegen de landelijke uitvoeringskosten naar schatting € 161 mln., tegenover een beschikbare rijksvergoeding van € 114 mln. Daarnaast zijn incidentele aanvullende middelen beëindigd, waardoor de financiële druk op gemeenten verder toeneemt. Het bovenstaande geldt ook voor de gemeente Zoetermeer. Wegens de financieringssystematiek via het gemeentefonds is het echter ingewikkeld om het verschil tussen inkomsten en uitgaven precies te berekenen. Het college volgt de ontwikkelingen rondom de landelijke evaluatie en de gesprekken tussen het rijk en de VNG over een passende financieringssystematiek nauwgezet.

Tegelijkertijd wordt gestuurd op doelmatige uitvoering en monitoring van de kostenontwikkeling. Omdat de hoogte van toekomstige compensatie door het rijk nog onzeker is, blijft het risico op een structureel tekort voor de uitvoering van de Wet inburgering aanwezig. Financiën Participatiewet in Balans In 2026 en 2027 worden verschillende maatregelen van de Participatiewet in Balans ingevoerd. De financiële gevolgen hiervan voor de gemeente zijn nog 41 niet volledig duidelijk. Voor een deel van de veranderingen stelt het rijk extra geld beschikbaar via de BUIG. Het doel is da | t inwoners beter worden ondersteund en dat de kosten op termijn dalen. Drie jaar na de invoering evalueert het rijk of de middelen | voldoende zijn of moeten worden aangevuld. De gevolgen voor Zoetermeer brengen we voor zover mogelijk verder in beeld en verwerken we in de Perspectiefnota 2028. Beleidswijzigingen Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Perspectiefnota 2027 1. Implementatie Participatiewet in balans | 21 - Dekking via OAD 2. Impuls sociale infrastructuur | PM | PM | PM | PM 3. Economie | 125 | PM | PM | PM Coalitieakkoord 2026-2030 4. Actieagenda Economie, inclusief circulaire economie | 200 | 200 | 200 | 200 5. Tweejaarlijks Innovatieprijs | 30 | 30 6.

Mbo- en hbo-onderwijs in Zoetermeer behouden en naar Zoetermeer trekken, en versterken positie | 100 | 100 | 100 | 100 vmbo en techniekonderwijs 7. Glijdende schaal bij bijstand (eerst onderzoek, daarna PM voor uitvoering) | 50 | PM | PM | PM Saldo | 526 | 300 | 330 | 300 42 Toelichting: 1. Implementatie Participatiewet in balans De wet Participatiewet in Balans is aangenomen om de Participatiewet eenvoudiger te maken en te verbeteren. Dit gebeurt door | meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. In 2026 gaan wij aan de slag met de uitvoering van deze nieuwe w | et. We doen dit bijvoorbeeld door het bijscholen van medewerkers en tijdelijk extra personele inzet voor het bijwerken van onze werkprocessen. Het rijk heeft in de | Septembercirculaire 2025 extra middelen toegevoegd aan de algemene uitkering voor de uitvoer | ing van deze nieuwe wet. 2. Impuls sociale infrastructuur Het rijk stelt voor de periode 2025 t/m 2035 extra middelen beschikbaar voor de versterking van de infrastructuur gericht op | werk voor de mensen in de Participatiewet. De gemeente Zoetermeer ontvangt en beheert de middelen mede namens de andere gemeenten i | n het samenwerkingsverband (Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, en Rijswijk). Voor de periode 2027 en verder wordt nog gewerkt aan een bestedingsplan. 3.

Economie Om uitvoering te kunnen geven aan de economische ambities o.a. de transitie naar circulariteit en het nog beter verbinden van | onderwijs, economie en arbeidsmarkt op het gebied van ICT, Health, Logistiek & Handel en Bouw & Installatie, zoals opgenomen in he | t coalitieakkoord, de Visie Zoetermeer 2040 en de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer is er gerichte slagkracht nodig binnen het cluster Economie. Grote opgaven, zoals: optima | al ruimtegebruik, arbeidsmarktkrapte, verduurzaming, netcongestie, digitalisering en regionale concurrentiekracht komen steeds vaker samen en raken direct de lokale en regionale economie en het mkb. Het cluster Economie speelt een sleutelrol in het ondersteunen van ondernemers hierbij. De hui | dige formatie is onvoldoende om aan de ambities uitvoering te geven. De Perspectiefnota 2027 bevat een voorstel om de capaciteit uit te breiden. 4. Actieagenda Economie, inclusief circulaire economie Voor het uitvoeren van de ambities voor economie is € 0,11 mln. per jaar opgenomen. Dit bedrag draagt voornamelijk bij aan de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven, mogelijkheden voor het bieden van ruimte aan bedrijvigheid en het behouden van de | economische voorzieningen in de stad en de (wijk)winkelcentra. Daarnaast willen we toewerken naar een circulaire economie.

De landelijke doelen om in 2050 volledig circ | ulair te zijn en het grondstoffengebruik in 2030 te halveren, betekenen dat we als gemeente stappen moeten zetten. Hiervoor is jaarlijks € | 90.000 gereserveerd. Deze stappen worden komend jaar uitgedacht. Parallel ondersteunen we ondernemersinitiatieven uit de markt zelf en zijn we aangesloten bij | het provinciaal netwerk 'Circulair Connect'. 5. Tweejaarlijks Innovatieprijs Elke twee jaar organiseren we een innovatieprijs. Innovatieve ondernemers kunnen op de dag van de ondernemer deze prijs winne | n. Hiermee stimuleren we innovatie en de band tussen de gemeente en ondernemers. Hiervoor is per editie € | 30.000 opgenomen. 6. Mbo- en hbo-onderwijs in Zoetermeer behouden en naar Zoetermeer trekken, en versterken positie vmbo en techniekonderwijs Voor onderwijs zijn er via de Perspectiefnota 2027 geen beleidswijzigingen voorgesteld. | In het Coalitieakkoord 2026-2030 is € 100.000 beschikbaar gesteld voor een periode van 4 jaar. Dit is voor het behouden en naar Zoetermeer trekken van mbo | - en hbo-opleidingen en het versterken van de positie van het vmbo- en het techniekonderwijs. In de toelichtende tekst is opgenome | n dat dit budget ingezet wordt voor: 43 • | De aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, inclusief de versterking van het vmbo | - en het techniekonderwijs. • | Het aantrekken van mbo- en hbo-opleidingen. 7.

Glijdende schaal bij bijstand (eerst onderzoek, daarna PM voor uitvoering) In 2027 wordt onderzocht hoe er binnen gemeentelijke inkomensregelingen meer kan worden gewerkt met een glijdende schaal. In | het Coalitieakkoord 2026-2030 is € 50.000 gereserveerd om te onderzoeken hoe een glijdende schaal in de bijstand kan worden ingevoe | rd. Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 1. Onderwijs, economie en | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 arbeidsparticipatie Lasten | -140.222 | -144.300 | -142.303 | -142.714 | -142.962 | -143.254 Baten | 79.849 | 78.294 | 76.905 | 77.005 | 77.295 | 77.295 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -60.373 | -66.006 | -65.398 | -65.709 | -65.667 | -65.959 Toevoegingen | -4.485 | -2.688 | -3.421 | -3.245 | -3.245 | -3.245 Onttrekkingen | 2.046 | 4.783 | 3.620 | 3.919 | 3.480 | 3.519 Mutaties reserves | -2.439 | 2.095 | 199 | 674 | 235 | 275 Saldo | -62.812 | -63.911 | -65.198 | -65.035 | -65.432 | -65.684 Toelichting financiën op hoofdlijnen: • | Doelstelling 1.1 - Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren Het meeste van dit budget wordt gebruikt voor onderwijshuisvesting. Daarnaast worden o.a. de kosten voor brede school, schoolbegeleiding, leerlingenvervoer, kinderopvang en onderwijsachterstanden uit dit budget betaald.

• | Doelstelling 1.2 - Beperken uitval in het onderwijs Dit budget wordt voor een groot gedeelte gebruikt voor de uitvoering leerplicht, het terugdringen van voortijdig schoolverlaten en schoolmaatschappelijk werk. • | Doelstelling 1.3 - Bevorderen van een beter ondernemersklimaat Het budget wordt o.a. ingezet voor onderzoek, (strategisch) beleid en maatregelen voor het versterken van het ondernemersklim | aat. Daarnaast voor de verschillende samenwerkingen in de regio, zoals: de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Business Park Haaglanden. In het coalitieakkoord zijn voor 2027-2030 extra middelen (incidenteel) opgenomen voor het bevorderen van het vestigings- en ondernemersklimaat en een tweejaarlijkse Innovatieprijs. Daarnaast zijn extra middelen (incidenteel) opgenomen voor het bevorderen van verduurzaming, waaronder circulariteit. • | Doelstelling 1.4 - Bevorderen groei werkgelegenheid Het budget wordt o.a. ingezet voor monitoring leegstand kantorenvastgoed, aanpak beter benutten van bedrijventerreinen, het koopstromenonderzoek en onderzoek naar sterke sectoren. 44 45 • Doelstelling 1.5 - Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie Het budget wordt ingezet om werkzoekenden te laten participeren op de arbeidsmarkt, uitstroom naar school, sociale activering door middel van bijdragen aan de verbonden partij De Binnenbaan BV.

• Doelstelling 1.6 - Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Het budget wordt ingezet voor uitkeringen levensonderhoud (bijstand), armoedebeleid (inkomensondersteunende voorzieningen zoa ls bijzondere bijstand of de ZoetermeerPas, maar ook bijvoorbeeld ondersteuning van partners) en voor zaken als handhaving. Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027 Niet van toepassing. Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Onderwijs/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Werk-en-inkomen/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ 46 Programma 2 Samen leven en ondersteunen

47 Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie Het college zet zich ervoor in dat Zoetermeerse inwoners gezond, veerkrachtig en zelfredzaam zijn en kunnen deelnemen aan de samenleving. Daarbij staat centraal wat inwoners zelf kunnen en welke rol hun omgeving kan spelen. De betrokkenheid, initiatieven e n onderlinge steun van inwoners zijn van grote waarde voor een sterke en leefbare stad. Daarom zetten we in op het versterken van de sociale basis, zodat inwoners elkaar ku nnen ontmoeten, naar elkaar omzien en waar mogelijk zelf of samen met hun netwerk oplossingen vinden voor vragen en uitdagingen. Deze aanpak sluit aan bij de uitgangspunten van Positieve Gezondheid. Het college kijkt daarbij naar wat voor inwoners van waarde is, welke mogelijkheden zij hebben en wat n odig is om hun welzijn, gezondheid en participatie te versterken. Het tijdig signaleren van vragen en problemen en het bieden van passende ondersteuning dichtbij h uis vormen daarbij belangrijke uitgangspunten. In 2027 werkt het college verder aan een toekomstbestendige samenleving. We versterken de samenwerking tussen gemeente, inwon ers, maatschappelijke organisaties, zorgaanbieders, scholen, woningcorporaties, ondernemers en vrijwilligers.

Daarbij leggen we mee r verbinding tussen gezondheid, welzijn, bestaanszekerheid, wonen, participatie, zorg en ontmoeten. Dit doet het college niet alleen, maar in samenwerking met maatsch appelijke partners en inwoners in de stad. We bereiden ons voor op ontwikkelingen, zoals vergrijzing, veranderingen in de bevolkingssamenstelling en een groeiende vraag naar ondersteuning en zorg. Samen met onze partners als inZet, huisartsen, scholen, woningcorporaties, zorgaanbieders, schuldhulpv erlening, welzijnsorganisaties en vrijwilligersinitiatieven werken we aan buurten en wijken waar wonen, zorg, ondersteuning en voorzieningen goed op elkaar aan sluiten. Met ouders, scholen, maatschappelijke partners en de lokale teams zetten we in op een sterke pedagogische basis waarin kindere n en jongeren veilig, gezond en kansrijk kunnen opgroeien. Daarbij werken we volgens de uitgangspunten van normaliseren en demedica liseren. Opgroeien en opvoeden gaat soms met vallen en opstaan; niet iedere vraag vereist specialistische hulp. De focus ligt op het versterken van de zelfredzaa mheid en de eigen omgeving. In elke wijk is laagdrempelige ondersteuning beschikbaar, zodat problemen vroegtijdig kunnen worden gesignaleerd en waar mogelijk worden voorkomen. Wanneer meer specialistische hulp nodig is, moet deze tijdig beschikbaar zijn en aansluiten bij de behoeften van jeugdigen en gezinnen.

We zetten daarbij in op doelmatige en bewezen effectieve ondersteuning, die niet langer duurt dan noodzakelijk. Op die manier dragen we bij aan de ontwikkeling van jeugdigen, versterken we de eigen kracht van gezinnen en zorgen we ervoor dat voorzieningen toegankelijk, beschikbaar en betaalbaar blijven. Maatschappelijke opgaven worden steeds vaker in samenhang bekeken en uitgewerkt. We kijken over beleidsvelden en programma’s heen. Daardoor kunnen vraagstukken rond gezondheid, wonen, zorg, participatie, bestaanszekerheid en ontmoeten beter met elkaar word en verbonden en ontstaat meer ruimte voor een integrale aanpak. 48 Speerpunten in 2027: Wat gaan we daarvoor doen? Jeugd: • Voortzetting implementatie lokale teams (Meerpunten); • Voorbereiding regionale inkoop specialistische jeugdhulp vanaf 2028; • Versterken samenwerking onderwijs-jeugdhulp en lokale teams; • Versterking vrij toegankelijk aanbod; • Uitbreiding ontmoetingsplekken voor jongeren. Gezondheid en Maatschappelijke ondersteuning: • Versterken van de sociale basis door het stimuleren van ontmoeting, sociale samenhang en bewonersinitiatieven.

• Bevorderen van gezondheid en welzijn vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid; • Versterken van de samenwerking binnen Samen ZoeterMeer Gezond en de verbinding tussen het sociaal en medisch domein; • Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers en vrijwilligers; • Uitvoering geven aan het programma Integraal werken aan een gezonde stad en de afspraken uit het Aanvullend Zorg - en Welzijnsakkoord (AZWA); • Realiseren van de ambities uit de Woonzorgvisie, waaronder woonzorgconcepten, doorstroming en langer zelfstandig wonen. Doelstellingen Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp We zetten ons in dat jeugdigen in Zoetermeer kansrijk, veilig en gezond kunnen opgroeien. Dat vertaalt zich naar basisvoorzie ningen die beschikbaar zijn voor alle ouders en kinderen. Ouders zijn de eerstverantwoordelijke voor de opvoeding van hun kinderen. In elke wijk zijn er lokale teams (de Meerpunten) die ondersteuning bieden bij opvoed- en opgroeivraagstukken. Zij werken daarbij nadrukkelijk samen met de ouders en met de partners in de stad, zoals het onderwijs. De inzet van vrij toegankelijke voorzieningen heeft de voorkeur boven de inzet van specialistische hulp. De oplossing voor problemen bij gezinnen ligt niet altijd in zorg voor het kind. Het kan ook zo zijn dat een andere interventie effectiever is.

Als er specialistische hulp nodig is, dan moet deze tijdig en passend zijn. Preventief jeugdbeleid: We willen zo veel mogelijk inzetten op het voorkomen van ernstige problemen bij het opvoeden en opgroeien. Daarom zetten we i n op het versterken van het vrij toegankelijke aanbod voor ondersteuning van gezinnen. Het doel is dat we voor de meest voorkomende vragen van ouders en jeugdigen passende en effectieve ondersteuning beschikbaar hebben. Daarbij zetten we in op leren en ontwikkelen bij organisaties. Het gaat dan onde r meer om het meten van het effect van de interventies. Belangrijke uitgangspunten zijn: 49 • Het vergroten van het aanbod aan effectieve interventies. Het gaat dan om bewezen effectieve interventies of interventies die op basis van wetenschappelijk onderzoek aannemelijk effectief zijn. • Vergroten van het collectief aanbod, dus meer ondersteuning in groepsverband in plaats van individuele hulp. • Het beschikbaar maken van interventies die zich richten op uitdagingen waar Zoetermeerse gezinnen specifiek mee te maken krij gen. Het gaat onder meer om het versterken van opvoedvaardigheden van ouders, interventies die zich richten op het functioneren van het gezin en interventies die de psychische gezondheid van jeugdigen verbeteren. Doel is dat de risicofactoren verkleind worden en de beschermende factoren ve rsterkt.

Belangrijke taken die onder het preventief jeugdbeleid vallen, zijn de Jeugdgezondheidszorg, de uitvoering van Kansrijke Star t, schoolmaatschappelijk werk en het jongerenwerk. Ook is er oog voor algemene opvoedingsvraagstukken, zoals opgroeien en opvoeden in een wereld met sociale media. Kinderopvang op sociaal-medische indicatie Kinderopvang op sociaal-medische indicatie is gewone kinderopvang voor kinderen die zich thuis niet optimaal kunnen ontwikkelen, vanwege sociale of medische redenen van (één van de) ouders of het kind zelf. Doordat er geen recht is op kinderopvangtoeslag, is het voor ouders te duur om kinderen naar een kinderdagverblijf of buitenschoolse opvang te laten gaan, terwijl dat gezien de situatie wel noodzakelijk is. Door het af geven van een indicatie door de gemeente kan een kind toch (tijdelijk en voor een beperkt aantal dagen) naar de kinderopvang. Hiermee zorgen wij voor een preventief, algemeen toegankelijk en collectief aanbod voor het jonge kind waar dit noodzakelijk is. De gemeente heeft hiervoor een inkoopcontract met drie kinderopvangorganisaties in Zoetermeer. Door te werken via de lokale teams verwachten wij sneller de benodigde kinderopvang -indicaties te kunnen afgeven. Lokale teams Meerpunten De medewerkers van de lokale teams zetten zich in om ouders en jeugdigen zo goed mogelijk te ondersteunen.

Dat loopt uiteen v an relatief eenvoudige opvoed- en opgroeivragen tot gezinnen met ernstige en meervoudige problematiek. De lokale teams werken op wi jk-/buurtniveau, bieden hulp aan gezinnen en verwijzen door naar vrij toegankelijk aanbod als het kan en naar specialistische hulp als het nodig is. Specialistische jeugdhulp Voor jeugdigen die specialistische hulp nodig hebben, is een breed scala aan jeugdhulpvormen beschikbaar. Deze hulp wordt reg ionaal ingekocht. Zeer specialistische jeugdhulp wordt op landelijk niveau ingekocht. De komende jaren vindt, mede door de afsprake n uit de Hervormingsagenda Jeugd, een transformatie plaats in de specialistische jeugdhulp. Door de inzet van de lokale teams moet het aantal jeugdigen dat specialistische jeugdhulp ontvangt, de komende jaren dalen. We gaan in plaats van specialistische hulp, vaker op lokaal niveau (vrij toegankelijke) hulp en onderste uning inzetten, meer regie voeren op ingezette jeugdhulptrajecten en afschalen als het kan. Dit moet bijdragen aan de effectiviteit en betaalbaarheid va n de jeugdhulp. Specialistische jeugdhulp blijft beschikbaar voor jeugdigen die dit echt nodig hebben. In 2027 wordt gewerkt aan de hercontractering van de regionaal ingekochte jeugdhulp voor 2028 en verder.

De regionaal ingekochte jeugdhulp is ingedeeld in vijf segmenten: veelvoorkomende jeugdhulp, jeugdhulp m et verblijf, onderwijs- jeugdhulp, dagbesteding-dagbehandeling en hoogspecialistische GGZ. Door de jeugdhulp in te delen in segmenten kan per segment samen met de jeugdhulppartners gewerkt worden aan de doorontwikkeling van de jeugdhulp en de beoogde transformatie. Jeugdbescherming De taken op het gebied van jeugdbescherming worden uitgevoerd door Gecertificeerde Instellingen (GI). Het gaat daarbij om de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen, met name de Ondertoezichtstellingen en voogdij en de jeugdreclassering. Het aantal je ugdigen met een 50 kinderbeschermingsmaatregelen daalt al een aantal jaar. Deze daling zet de uitvoering van de jeugdbescherming onder druk. Om de continuïteit van deze cruciale wettelijke taak te waarborgen, hebben de gemeenten in Haaglanden met de grootste GI in de regio bestuurlijke afspraken gemaakt over kostenreductie, een toekomstbestendige uitvoering en, indien noodzakelijk, een instandhoudingsbijdrage. Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen Sterke Sociale Basis In Zoetermeer geloven we in wat inwoners zelf kunnen doen. Hun betrokkenheid, initiatieven en onderlinge steun dragen bij aan een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien en zoveel mogelijk mee kunnen doen.

Of het nu gaat om een helpende hand voor een buurtgenoot, een bewonersinitiatief of deelname aan een vereniging; het zijn de dagelijkse contacten en activiteiten die zorgen voor verbinding, leefbaarheid en vee rkracht in de stad. Met de Visie Sterke Sociale Basis, die in 2026 is vastgesteld, is een belangrijke stap gezet in het verder versterken van deze beweging. In het eerste kwartaal van 2027 wordt de uitvoeringsagenda vastgesteld. Hierin worden de uitgangspunten De inwoner maakt het verschil, Ontmoeten kan overal en Samenwerken aan een sterke sociale basis vertaald naar concrete acties en resultaten. Samen met inwoners, vrijwilligersorganisaties, maatschappelijke partners en stedelijke netwerken werken we aan sterke buurten en wijken. Daarbij zetten we in op het behouden, waarderen, ondersteunen en stimuleren van vrijwilligers, onder meer via Zoetermee r voor Elkaar. Ook bouwen we voort op bestaande samenwerkingen, zoals de Community tegen Eenzaamheid, het Netwerk Inclusie en Diversiteit, het Netwerk Eten en Ontmoeten en d e Lief en Leedstraten. We ondersteunen initiatieven die ontmoeting, sociale samenhang en onderlinge hulp bevorderen en werken aan het wegnemen van d rempels voor bewonersinitiatieven.

Via een wijkgerichte aanpak zorgen we ervoor dat maatschappelijke voorzieningen en ontmoetingspl ekken beter worden benut, signalen uit de wijk sneller worden opgepakt en inwoners gemakkelijker aansluiting vinden bij vrijwilligerswerk, buurtactiviteiten en informele netwerken. Daarnaast versterken we de ontmoetingsmogelijkheden voor jongeren, zodat ook zij beschikken over laagdrempelige plekken voor ontmoeting, participatie en ontwikkeling. Maatschappelijke ondersteuning Het college wil dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen, mee kunnen doen in de samenleving en tijdig passende ondersteuning ontvangen wanneer dat nodig is. Daarom wordt ingezet op een toegankelijke en mensgerichte uitvoering van de Wmo, waar in niet de beperking maar de mogelijkheden van inwoners centraal staan. Positieve gezondheid vormt hierbij een belangrijk uitgangspunt. Naast individuele ondersteuning wordt nadrukkelijk ingezet op preventie en het versterken van de sociale basis. Hierdoor kunn en hulpvragen eerder worden gesignaleerd en waar mogelijk worden opgelost in de eigen omgeving. Ook blijft het college investeren i n de ondersteuning en waardering van mantelzorgers en vrijwilligers, omdat zij een onmisbare bijdrage leveren aan de zorg en ondersteuning van inwoners.

51 Gebiedsgerichte ondersteuning - inZet De afgelopen jaren heeft inZet zich ontwikkeld tot een belangrijke partner binnen het sociaal domein. Samen met onder meer hu isartsen, zorgaanbieders, scholen, woningcorporaties en maatschappelijke organisaties wordt gewerkt aan ondersteuning dichtbij inwo ners. Hierbij wordt ingezet op een sterkere verbinding tussen welzijn, zorg, wonen en gezondheid, zodat signalen eerder worden opgepakt en inwoners sneller passende onde rsteuning ontvangen. In 2027 wordt deze samenwerking verder versterkt door de doorontwikkeling van wijkgericht werken, de verbinding tussen het sociaal en medisch domein, uitbreiding van collectieve ondersteuning en een verdere inzet op Welzijn op Recept, mantelzorgondersteuning en groepsgericht aanbod. Tegelijkertijd blijft de ondersteuningsvraag groeien als gevolg van vergrijzing, toenemende mentale gezondheidsproblematiek, de beweging van het medisch naar het sociaal domein en een grotere vraag naar informatie, advies en toegang tot ondersteuning. Het aantal inwoners dat ondersteuning ontvangt is tussen 2024 en medio 2026 gemiddeld met 15,6% per jaar gegroeid. Deze groei is aanzienlijk hoger dan waarmee in de huidige bekostigi ng rekening wordt gehouden. inZet heeft de afgelopen jaren ingezet op collectieve ondersteuning, preventie, vroegtijdige ondersteuning en domeinoverstijg ende samenwerking.

Hierdoor worden inwoners eerder bereikt, vaker ondersteund in groepsverband en waar mogelijk geholpen vanuit wel zijn en de sociale basis. Deze werkwijze heeft bijgedragen aan het afremmen van de groei van zwaardere Wmo-voorzieningen en daarmee aan een doelmatiger inrichting van het sociaal domein. De opdracht van inZet groeit echter sneller dan het beschikbare budget. Hierdoor ontstaat een toenemende spanning tussen de o mvang van de opgave en de middelen die beschikbaar zijn om deze uit te voeren. Zonder aanvullende middelen bestaat het risico dat w achttijden oplopen, de druk op Team Toegang verder toeneemt en inwoners minder snel de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Ook komt de beweging naar meer prevent ieve, collectieve en wijkgerichte ondersteuning onder druk te staan, terwijl juist deze aanpak helpt om zwaardere en duurdere zorgtrajecten zoveel mogelijk te voorkomen. Om de continuïteit van de dienstverlening, de toegankelijkheid van ondersteuning en de ingezette transformatie te borgen, is het noodzakelijk om taak en budget weer met elkaar in balans te brengen. Daarom is een structurele ophoging van het budget van inZe t noodzakelijk. Deze ophoging betreft geen uitbreiding van de opdracht, maar een actualisatie van de financiering die aansluit bij de huidige omvang van de opgave en de feitelijke groei van de ondersteuningsvraag.

Daklozenpunt Het Daklozenpunt biedt inwoners met (dreigende) dakloosheid laagdrempelige ondersteuning, advies, doorverwijzing en een brief adres. Sinds de start als pilot in 2020 heeft de voorziening haar meerwaarde bewezen door problemen vroegtijdig te signaleren en es calatie te voorkomen. De pilot werd gefinancierd vanuit tijdelijke VWS-middelen via de centrumgemeente Den Haag. Deze financiering is inmiddels beëindigd, terwijl de behoefte aan het Daklozenpunt blijft bestaan. Zonder voortzetting bestaat het risico dat inwoners later in beeld komen en een groter beroep moeten doen op maatschappelijke opvang, zorg, handhaving en andere gemeentelijke voorzieningen. 52 Personen met onbegrepen gedrag Het college zet zich in voor een sluitende aanpak voor inwoners met onbegrepen gedrag. Daarbij staan tijdige signalering, pas sende ondersteuning en een goede samenwerking tussen zorg-, welzijns- en veiligheidspartners centraal. Het doel is om inwoners zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen, ondersteuning toegankelijk te maken en escalatie van problemen zoveel mogelijk te voorkomen. Mede naar aanleiding van het rekenkameronderzoek naar personen met onbegrepen gedrag wordt in 2027 de lokale aanpak verder ve rsterkt.

Daarbij wordt ingezet op een betere regie op complexe casuïstiek, een intensivering van de subsidie aan Meldpunt Bezorgd e n het verbeteren van de vindbaarheid van ondersteuning. Daarnaast worden voorstellen uitgewerkt voor de inzet van ervaringsdeskundigheid, uitbreiding van bemoeizorg e n de ontwikkeling van crisis- en triagevoorzieningen. Hiermee wordt gewerkt aan een samenhangende aanpak waarin inwoners sneller passende ondersteuning ontvangen en maatschappelijke overlast en crisissituaties zoveel mogelijk worden voorkomen. Woonzorgvisie Zoetermeer staat de komende jaren voor een groeiende woonzorgopgave als gevolg van vergrijzing, een toenemende zorgvraag en h et landelijke beleid om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. De gemeente werkt daarom samen met woningcorpor aties, zorg- en welzijnsorganisaties aan een toekomstbestendige woon- en zorgstructuur waarin passende woningen, zorg, ondersteuning en ontmoeting zoveel mogelijk samenkomen. In 2027 wordt de uitvoering van de Uitvoeringsagenda Woonzorg Samen aan de slag voortgezet. Belangrijke speerpunten zijn het realiseren van minimaal vijf woonzorgconcepten uiterlijk in 2030, het bevorderen van doorstroming en bewustwording onder senioren en het beter benutten, a anpassen en transformeren van bestaande woonruimte.

Daarnaast wordt ingezet op het versterken van maatschappelijke voorzieningen in de wijken, de inzet van flatcoaches en sociaal beheer, het verbeteren van monitoring en datagedreven werken en het verder uitbouwen van de samenwerking met partners. Hierme e wordt gewerkt aan buurten waarin inwoners langer zelfstandig kunnen wonen, passende ondersteuning beschikbaar is en ontmoeting en samenredzaamh eid worden gestimuleerd. In 2027 wordt ook gewerkt aan het opstellen van de regionale woonzorgvisie Haaglanden. Deze visie biedt Zoetermeer kaders voo r de herijking van de lokale woonzorgvisie en bevat onder andere afspraken over nieuwe urgentiecategorieën en de toeleiding naar pa ssende huisvesting. Het proces rondom de herijking van de lokale woonzorgvisie wordt daarom vooruitgeschoven. Realisatie gemeentelijke opvang Om uitvoering te geven aan de wettelijke opgaven voor de opvang van asielzoekers, ontheemden uit Oekraïne en de huisvesting v an statushouders, werkt de gemeente in 2027 verder aan de realisatie van passende en toekomstbestendige opvang - en woonvoorzieningen. Daarbij wordt ingezet op doelgroepflexibele locaties die ook op langere termijn kunnen worden gebruikt voor onder andere statushouders, spoedzoekers, starters en andere woningzoekenden.

Hiermee wordt voorzien in de actuele opvangopgave en wordt tegelijkertijd bijgedragen aan de woningbouw- en doorstroomopgave in Zoetermeer. Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden Gezondheidsbeleid en zorgakkoorden Gezondheid gaat ook om veerkracht, mentale gezondheid, sociale contacten en de mogelijkheid om mee te doen in de samenleving. Daarom zet Zoetermeer in op een brede en integrale aanpak van gezondheid en welzijn, waarbij preventie, een gezonde leefstijl en e en sterke sociale basis centraal staan. 53 Via het programma Integraal werken aan een gezonde stad wordt gewerkt aan het verkleinen van gezondheidsverschillen, het versterken van preventieve ondersteuning en het bevorderen van een gezonde leefomgeving. Hierbij wordt voortgebouwd op de resultaten van het Gezond en A ctief Leven Akkoord (GALA). Concreet gebeurt dit onder andere met de verdere uitvoering en borging van ketenaanpakken zoals Kansrijke Start en valpreventie voor ouderen. Ook wordt gewerkt aan een gezonde en klimaatbestendige leefomgeving. Samen ZoeterMeer Gezond Binnen Samen ZoeterMeer Gezond werken zorg-, welzijns- en maatschappelijke organisaties samen aan een betere gezondheid van Zoetermeerse inwoners.

De samenwerking richt zich op het versterken van de verbinding tussen het sociale en medische domein, zodat i nwoners eerder passende ondersteuning ontvangen en zwaardere zorg waar mogelijk wordt voorkomen. Vanuit de transformatieagenda wordt onder andere ingezet op mentale gezondheidsnetwerken, ondersteuning voor inwoners met chr onische aandoeningen, de aanpak GelijkGezond en sociaal werk in huisartspraktijken. Ook wordt samen met het HagaZiekenhuis gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de zorginfrastructuur in Zoetermeer, waaronder de nieuwbouw van het ziekenhuis en de bereikbaarheid en toegankelijkheid van zorg voorzieningen voor inwoners. Zoetermeer wil dat inwoners ondersteuning en zorg zoveel mogelijk dichtbij huis ontvangen. Door de samenwerking binnen Samen ZoeterMeer Gezond verder te versterken, wordt ingezet op tijdige signalering, preventie en een betere aansluiting tussen zorg, welz ijn en het sociaal domein. Hiermee loopt Zoetermeer vooruit op de landelijke beweging naar meer samenhang tussen zorg en welzijn. Het doel is dat inwoners sneller pas sende hulp ontvangen, langer zelfstandig kunnen functioneren en hun gezondheid en welzijn duurzaam kunnen verbeteren.

Haaglander Gezonder! In 2027 werken wij verder aan de doorontwikkeling van Haaglanden Gezonder! (HG!), het regionale samenwerkingsverband van orga nisaties op het gebied van zorg, welzijn en ondersteuning. Binnen HG! werken partners gezamenlijk aan een gezondere bevolking, toeg ankelijke zorg en passende ondersteuning voor inwoners in de regio Haaglanden. Daarbij worden bestaande samenwerkingsafspraken verder aangepast aan nieuwe landelijke en regionale ontwikkelingen, waaronder de regionale werkagenda van het Aanvullend Zorg - en Welzijnsakkoord (AZWA). Wij vervullen hierin een belangrijke rol als bestuurlijke en financiële partner. Vanuit onze verantwoordelijkheid voor gezond heid, maatschappelijke ondersteuning en een sterke sociale basis dragen wij via de regietafel actief bij aan de regionale samenwerk ing. Ook denken wij mee over de ontwikkeling en uitvoering van regionale programma’s en de gezamenlijke aanpak van maatschappelijke opgaven. Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Vanaf 2027 vormt het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) het landelijke kader voor de verdere versterking van de samenwerking tussen zorg, welzijn en gemeenten. Uiterlijk medio november 2026 wordt hiervoor een regionale werkagenda vastgesteld. Deze werkagenda fungeert als gezamenlijk uitvoeringskader voor de regio en is een belangrijke voorwaarde voor de inzet van middelen vanaf 2027.

54 Een onderdeel van het AZWA is de vorming van regionale eerstelijnssamenwerkingsverbanden (RESV). Zoetermeer vormt samen met B enthuizen een eigen zorgregio en beschikt via EerstelijnsZorg Zoetermeer (EZZ) over een goed functionerende lokale zorgstructuur. Z oetermeer maakt daarom geen onderdeel uit van het RESV van Haaglanden Gezonder!, maar werkt wel nauw samen met regionale partners en sluit aan bij regionale afspraken en ontwikkelingen. Voor de uitvoering van het AZWA zijn voor de regio Haaglanden middelen beschikbaar gesteld via de SPUK AZWA. Deze middelen wo rden ingezet voor het versterken van de samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein en de uitvoering van de regionale werkagenda. Voor Zoetermeer ligt de opgave vooral in het duurzaam borgen van succesvolle initiatieven die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld. Een belangrijk voorbeeld hiervan is de inzet van sociaal werk in huisartspraktijken, waarvan de huidige financiering eind 2026 afloopt. Vanaf 2027 wordt ingezet op voortzetting van deze werkwijze vanuit de beschikbare AZWA-middelen, zodat inwoners ook in de toekomst laagdrempelig ondersteuning kunnen ontvangen op het snijvlak van zorg en welzijn. Vanuit de regionale SPUK AZWA-middelen dragen wij bij aan de financiering van het programmabureau van Haaglanden Gezonder!.

Hierdoor hebben wij invloed op de inzet van de beschikbare middelen en de uitvoering van de regionale werkagenda. Hoewel wij geen fo rmele stem hebben binnen de verenigingsstructuur, zijn wij actief betrokken bij strategische vraagstukken, regionale besluitvorming en de verdere uitwerk ing van gezamenlijke opgaven. Suïcidepreventie Mentale gezondheid vraagt blijvende aandacht. Sinds de inwerkingtreding van de Wet integrale suïcidepreventie heeft de gemeen te een verantwoordelijkheid voor het lokaal organiseren van suïcidepreventie. Zoetermeer zet daarom in op het versterken van deskun digheid bij professionals, ondersteuning van inwoners na een suïcidepoging, samenwerking tussen betrokken organisaties en het treffen van preventieve maatregelen op locat ies waar een verhoogd risico bestaat. Concreet wordt ingezet op het aanbieden van suïcidepoging-nazorgtrajecten voor inwoners die een suïcidepoging hebben gedaan, het verzorgen van gatekeepertrainingen voor professionals en het opbouwen van een lokaal netwerk van organisaties die samenwerken a an suïcidepreventie. Daarnaast wordt onderzocht welke aanvullende maatregelen getroffen kunnen worden op locaties met een verhoogd risico. Conform de Perspectiefn ota is hiervoor vanaf 2027 structureel budget beschikbaar gesteld.

Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Slachtoffers van huiselijk geweld krijgen zo snel mogelijk hulp en voelen zich gehoord en gezien voelen. In 2027 geven we uit voering aan de Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2026 en verder. De Regiovisie benoemt drie prioriteiten: 1) Preventie en vroegsignalering: geweld zo vroeg mogelijk herkennen en voorkomen, 2) Duurzaam herstel: onveiligheid stoppen in gezinnen en huishoudens en 3) Sterkere samenwerking tuss en zorg- en strafpartners van gemeenten. Er is extra aandacht voor kinderen, ouderen en slachtoffers van femicide -gerelateerd geweld. We versterken de samenwerking tussen netwerkpartners en gemeentelijke afdelingen op het gebied van veiligheid, zorg en welzijn en borgen de Meldcode Hu iselijk Geweld en Kindermishandeling. Ook verbeteren we de samenwerking tussen professionals in het jeugd- en volwassenendomein, onder meer door zorgmeldingen integraal te beoordelen. Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 2 Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp Aantal unieke jeugdigen 0-23 jaar dat in het betreffende jaar een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt Het aantal jeugdigen in de leeftijd van 0-23 jaar dat een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt. Hierbij wordt de komende jaren een daling beoogd.

Bron: Gemeente Zoetermeer Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 4.752 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 4.500 | 4.250 | 4.000 | 3.750 Toelichting: Met de inzet van de lokale teams moet het aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp dalen. Het tempo van de daling is iets bijgesteld, omdat de lokale teams nog in de opbouwfase zijn en veel jeugdigen nog lopende verwijzingen hebben. Aantal unieke jeugdigen dat instroomt in de specialistische jeugdhulp Het aantal jeugdigen dat in het betreffende jaar voor het eerst gebruik maakt van een vorm van specialistische jeugdhulp. De komende jaren wordt een afname van de instroom beoogd. Bron: Gemeente Zoetermeer Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 1.050 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 850 | 800 | 750 | 700 Toelichting: De instroom in de specialistische hulp moet afnemen doordat meer jeugdigen geholpen kunnen worden door de lokale teams en met vrij toegankelijke hulp. Op basis van de instroomcijfers in 2025 is de daling van de instroom bijgesteld. 55 Aantal unieke jeugdigen dat uitstroomt uit de specialistische jeugdhulp Het aantal jeugdigen waarvoor het laatst in het voorgaande jaar gedeclareerd is en in het daaropvolgende jaar niet meer (mini | maal zes maanden). De komende jaren wordt een stijging van de uitstroom beoogd.

Bron: Gemeente Zoetermeer Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 1.479 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 1.650 | 1.750 | 1.800 | 1.800 Toelichting: Naast minder instroom van nieuwe jeugdigen met specialistische, is het ook de bedoeling dat de uitstroom toeneemt. Aantal gezinnen dat is geholpen door de lokale teams (Meerpunten) Het aantal gezinnen dat vanuit de lokale teams ondersteuning krijgt bij het opvoeden en opgroeien. Hierin wordt de komende jaren een toename verwacht in combinatie met een daling van het gebruik van specialistische jeugdhulp. Bron: Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 2.500 | 3.300 | 3.300 | 3.600 Toelichting: Het betreft een eerste inschatting. Op basis van de realisatie in 2027 zullen de verwachtingen voor 2028 en verder worden bijgesteld. Aantal gezinnen dat wordt ondersteund door een gezinsregisseur Het aantal gezinnen dat een gezinsplan heeft en vanuit het Meerpunt ondersteuning krijgt van een gezinsregisseur. Hierbij wordt de komende jaren een toename beoogd in combinatie met een daling van het gebruik van specialistische jeugdhulp. Bron: Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 1.200 | 1.800 | 2.000 | 2.000 56 Toelichting: Het betreft een eerste inschatting.

Op basis van de realisatie in 2027 zullen de verwachtingen voor 2028 en verder worden bij | gesteld. Cliënttevredenheid Meerpunt Het percentage gezinnen dat (zeer) tevreden is over de dienstverlening vanuit het Meerpunt. Bron: Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 70,00 | 75,00 | 80,00 | 80,00 Toelichting: Het betreft een eerste inschatting die rekening houdt met de startfase waarin de lokale teams zich bevinden. Op basis van de realisatie in 2027 zullen de verwachtingen voor 2028 en verder worden bijgesteld. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve | -101.638 | -102.176 | -96.117 | -94.424 | -94.428 jeugdhulp (2.1) Toelichting: De begroting voor jeugd bestaat uit verschillende onderdelen Het grootste deel van het budget is bestemd voor regionaal en landelijk ingekochte specialistische jeugdhulp. Daarnaast wordt het geld onder meer besteed aan preventieve ondersteuning en de inzet van medewerkers in de lokale teams (Meerpunten). De investering in de lokale teams moet bijdragen aan een daling van de kosten voor specialistische jeugdhulp.

57 Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen % Cliënten dat tevreden is over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod Het college voert jaarlijks het cliëntervaringsonderzoek uit onder Wmo cliënten naar de ervaring met gemeentelijke voorzienin | gen op grond van de Wmo. Het gaat hier alleen om de maatwerkvoorzieningen vanuit de gemeente. Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 83% | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 75% | 75% | 75% | 75% Toelichting: De tevredenheid over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod is in 2025 toegenomen. Het college blijft inzetten op passende, kwalitatief goede en continu beschikbare ondersteuning, zodat deze positieve ontwikkeling wordt bestendigd. % Cliënten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag Het college voert jaarlijks het cliëntervaringsonderzoek uit onder Wmo cliënten naar de ervaring met gemeentelijke voorzieningen op grond van de Wmo. Het gaat hier alleen om de maatwerkvoorzieningen vanuit de gemeente. Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 81% | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 80% | 80% | 80% | 80% 58 59 Trendgrafiek % Cliënten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag Toelichting: Het aantal cliënten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag blijft rond 80%.

Het college behoudt 80% als doel. % Cliënten v/h samenwerkingsverband dat tevreden is over de kwaliteit v/d ondersteuning Het samenwerkingsverband inZet voert ieder jaar een onderzoek uit om ervaring van cliënten met de ondersteuning en dienstverl ening te meten. Bron: Cliënttevredenheidsonderzoek inZet Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 71,0% - - - - Begroting PB 2027 - 80,0% 80,0% 80,0% 80,0% Toelichting: Het samenwerkingsverband inZet voert ieder jaar een onderzoek uit om ervaring van cliënten met de ondersteuning en dienstverl ening te meten. Het streven is dat 80% van de cliënten minimaal het cijfer 7,5 geeft.

% Mantelzorgers dat tevreden is over de mantelzorgondersteuning die zij hebben ontvangen Een mantelzorger is tevreden wanneer die minstens het cijfer 7,5 geeft voor de kwaliteit van mantelzorgondersteuning. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 80,00% | 80,00% | 80,00% | 80,00% Het streven is dat 80% van de mantelzorgers tevreden is met de mantelzorgondersteuning. Deze indicator is vernieuwd en wordt in 2026 voor het eerst gemeten. % Vrijwilligers Percentage van het aantal vrijwilligers gemeten via de stadspeiling. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 24,0% | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 23,0% | 24,0% | 24,0% | 24,0% 60 61 Trendgrafiek % Vrijwilligers Toelichting: Het percentage vrijwilligers in Zoetermeer is vergelijkbaar met dat van andere sterk verstedelijkte groeigemeenten. Het colle ge zet in op het behouden, waarderen en versterken van het vrijwilligersbestand. Met vernieuwd promotiemateriaal en gerichte wervin gsactiviteiten onder diverse doelgroepen, waaronder inwoners van verschillende leeftijden en culturele achtergronden, wordt vrijwilligerswerk zichtbaar gemaakt en deel name gestimuleerd.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen (2.2) -54.220 -57.130 -57.349 -57.314 -57.172 Toelichting: Het budget wordt ingezet ten behoeve van de individuele maatwerkvoorzieningen Wmo (huishoudelijke hulp, vervoers - en woonvoorzieningen e.d.) en voor specialistische ondersteuning (Toekomst Sociaal Domein Wmo) onder regie van de gemeente. Daarnaast is een b elangrijk deel van het budget bestemd voor

het samenwerkingsverband gebiedsgerichte ondersteuning (inZet) en voor de algemene Wmo | -voorzieningen die worden gesubsidieerd door de gemeente. Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden % Mensen dat een goede gezondheid ervaart In de omnibus enquête wordt gevraagd aan te geven wat de deelnemers aan de enquête vinden van hun gezondheid. Het cijfer geef | t aan hoeveel deelnemers aangeven een zeer goede of een goede gezondheid ervaren. Bron: Stadspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 73,0% | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 75,0% | 75,0% | 75,0% | 75,0% Toelichting: Het college werkt aan de ontwikkeling van integraal gezondheidsbeleid om de gezondheid van inwoners verder te versterken en gezonde keuzes te stimuleren. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden (2.3) | -2.495 | -2.936 | -2.936 | -2.933 | -2.932 Toelichting: Het budget is bestemd voor preventief gezondheidsbeleid en voor de gemeentelijke bijdrage aan de GGD Haaglanden. Risico's WMO huishoudelijke hulp Het kabinet is voornemens om huishoudelijke ondersteuning vanaf 2029 grotendeels uit de Wmo te halen. De precieze uitwerking van deze maatregel en de vormgeving van het verplichte gemeentelijke vangnet zijn nog niet bekend.

Conform het advies van de VNG wordt in de begroting daarom een stelpost opgenomen ter grootte van de netto-uitname uit het gemeentefonds. Zodra meer duidelijkheid bestaat over de landelijke uitwerking wordt een reële financiële raming opgesteld. 62 Eigen bijdrage Wmo De invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor een deel van de Wmo-voorzieningen is door het rijk verschoven van 2027 naar 2028. Voor 2027 worden gemeenten hiervoor gecompenseerd via het gemeentefonds. De financiële gevolgen vanaf 2028 zijn | afhankelijk van de definitieve landelijke uitwerking en kunnen op dit moment nog niet worden bepaald. Beleidswijzigingen Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Perspectiefnota 2027 1. Daklozenpunt | 85 | 85 | 85 | 85 Coalitieakkoord 2026-2030 2. 4 ontmoetingsplaatsen voor jongeren (incl. jongerenwerk) | 600 | 600 | 600 | 600 3. Woonzorgvisie | 52 | 129 | 129 Saldo | 685 | 737 | 814 | 814 Toelichting: 1. Daklozenpunt De financiering van het Daklozenpunt vanuit de gemeente Den Haag en het ministerie van VWS is beëindigd. Om de voorziening te | kunnen voortzetten is vanaf 2027 structureel € 85.000 nodig. Dit bedrag bestaat uit € 60.000 voor personele inzet en € 25.000 voor het briefadres en de kortdurende begeleiding door het Leger des Heils. 2. 4 ontmoetingsplaatsen voor jongeren (incl.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zoetermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/3334a0e8-cb55-4b21-8f3e-7ea37ae02711?agendaItemId=24a8ae73-b208-4d1e-85f0-8325594aa44b