CConstaterende datZoetermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2025-2028

Raadsvergadering 11 november 2024, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Programmabegroting 2025-2028 en Tweede Tussenbericht 202419.701 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Inburgering Zoetermeer streeft ernaar om inburgeraars een stevige basis te bieden voor hun toekomst in Nederland, met werk en taal als centrale elementen in hun integratieproces. Het doel is om de mensen die inburgeren de mogelijkheid te bieden om volwaardig deel te kunnen nemen aan de maatschappij en arbeidsmarkt. • • •

•

We bevorderen de integratie en participatie door de inzet van maatschappelijke begeleiding na start van het inburgeringstraject. Daarnaast spreken we een inburgeraars jaarlijks meerdere keren gedurende hun traject, zodat we knelpunten en belemmeringen vroegtijdig kunnen signaleren. Het begeleiden van inburgeraars in hun traject blijft hiermee een prioriteit voor de gemeente Zoetermeer. Samen met onze partners evalueren we jaarlijks de inburgeringstrajecten. We zetten ons gezamenlijk in om het inburgeringstraject waar nodig te verbeteren, de zelfredzaamheid van inburgeraars te versterken en de toeleiding naar werk te optimaliseren. In het komende jaar gaan we in samenwerking met de Binnenbaan werken aan de 'Integratieversneller', een proefproject gericht op het snel begeleiden van statushouders naar (betaald) werk. Het gaat hier om statushouders die gekoppeld zijn aan de gemeente Zoetermeer en verblijven in een COA-locatie, maar nog niet gestart zijn met hun inburgeringstraject. Dit initiatief, uitgevoerd samen met werkgevers, gemeenten, de Binnenbaan en de Arbeidsmarktregio, heeft als doel om de afstand tot de arbeidsmarkt voor statushouders te verkleinen en in een vroeg stadium de statushouder te matchen aan een werkgever.

Daarnaast onderzoeken we, op basis van de motie 'Werkenderwijs de taal leren', hoe we taalonderwijs beter kunnen combineren met leerwerktrajecten voor statushouders. Dit moet ervoor zorgen dat statushouders sneller de taal leren en korter in de bijstand zitten.

28

Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Wij willen dat alle Zoetermeerders volwaardig mee kunnen doen in de samenleving. Onze inzet richten we daarom op het voorkomen van financiële problemen. Als deze er toch zijn bieden wij passende en toegankelijke gemeentelijke inkomensondersteuning. Onze ambitie is: financiële stabiliteit en zelfstandigheid voor alle Zoetermeerders. Dit willen wij samen met onze inwoners en partners bereiken. Inkomensondersteuning/armoedebeleid Inkomensondersteuning bieden wij via een breed palet aan gemeentelijke voorzieningen. Denk aan: de collectieve zorgverzekering voor mensen met een laag inkomen, de ZoetermeerPas, de kindpas en de schoolspullenpas via Stichting Leergeld, de bijzondere bijstand en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Deze voorzieningen dragen bij aan het beperken van (de gevolgen van) armoede en financiële problemen en daarom blijven we hier voldoende middelen voor inzetten. Een waardevolle bijdrage hierbij leveren ook de partners die huishoudens in absolute basisbehoeften materieel ondersteunen, zoals de Voedselbank en Stichting Urgente Noden Zoetermeer. In 2025 gaan we (extra) inzetten op een aantal punten: • • • • • •

We gaan na het gesprek met de raad verder met het onderzoek naar het bieden van ondersteuning op basis van besteedbaar inkomen. We onderzoeken de mogelijkheden voor verbreding van de Zoetermeerpas. We nemen een besluit over de voorwaarden in 2025 voor de collectieve zorgverzekering voor minima. We geven ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid een structurele plek bij de ontwikkeling van beleid tot herstel en versterking van bestaanszekerheid. We onderzoeken hoe we onze ondersteuning toegankelijker en passender kunnen maken. Het doel hierbij is ook het verhogen van ons bereik. Binnen de G40 en andere relevante samenwerkingsverbanden blijven we structurele oplossingen zoeken om het inkomen van minima te verhogen en werken te laten lonen.

Schuldhulpverlening De gemeentelijke schuldhulpverlening is er voor inwoners met geldzorgen en schulden. Om mensen optimaal te ondersteunen bieden we maatwerk. Hiermee voorkomen we dat hun geldproblemen verergeren en kunnen ze werken aan toekomstperspectief. Het voorkomen en aanpakken van schulden vereist een integrale benadering en de gemeente werkt nauw samen met diverse ketenpartners die de beleidsdoelen en ambities mede helpen realiseren. De gezamenlijke opgave is om financieel kwetsbare inwoners zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen en kennis en kunde van inwoners te versterken. In 2025 ligt de focus op: •

•

Het implementeren van de elementen uit de bestuurlijke afspraken ‘Basisdienstverlening Schuldhulpverlening’ (tussen het kabinet, de VNG, de NVVK en Divosa) Er zijn 20 voorwaarden geformuleerd waaraan de gemeentelijke schuldhulpverlening moet voldoen, ook in relatie tot wijzigingen in de rol van de schuldhulpverlener. We nemen daarvoor onze dienstverlening onder de loep en op basis daarvan bepalen we waar accenten versterkt moeten worden. De nadruk komt te liggen op (financiële) begeleiding en nazorg. Budgetcoaching: om mensen preventief uit de schulden te houden en hun financiële welzijn te vergroten, werken we de mogelijkheid uit om, naast budgetbeheer, budgetcoaching uit te breiden. Budgetcoaching helpt in de stabilisatiefase, voor, tijdens of na een minnelijke of wettelijke

29

•

•

schuldregeling. Budgetcoaching kan ook los van een schuldregeling zorgen voor verbetering van het bestedingsgedrag en een stabiele toekomst zonder betalingsachterstanden. Preventie en vroegsignalering. We benutten de leerpunten uit onze eigen pilots en die van andere gemeenten voor de doorontwikkeling van vroegsignalering. Belangrijke speerpunten zijn: het verbeteren van de werkwijze bij terugkerende signalen van mensen die niet op het hulpaanbod ingaan, preventieactiviteiten in samenwerking met het basis- en voortgezet onderwijs en het mbo, en het versterken van de samenwerking met eerstelijnszorgprofessionals. Vervolg van het GeldPunt: op basis van de ervaringen in 2023 en 2024 wordt samen met inZet gewerkt aan de borging van het GeldPunt, zodat de werkzaamheden beter geïntegreerd worden in de reguliere activiteiten van inZet en verbonden zijn met het bredere netwerk van hulp, advies van ketenpartners en met de schuldhulpverlening van de gemeente.

30

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

31

Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren Score van de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen op de ontwikkelingsdoelen taal en rekenen (PB 2025) Type

2023

Realisatie Begroting PB 2025

2025

2026

2027

2028

-

-

-

-

-

Toelichting: Vanaf 2025 gaan wij werken met een nieuwe monitor. De nieuwe monitor geeft geen inzicht meer in het percentage behaalde leerwinst van VVE-kinderen met een onderwijsachterstand, maar maakt inzichtelijk of de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen als groep past bij de leeftijd of niet. De streefwaarde kan pas worden bepaald na de nulmeting in 2025. De tabel en trendgrafiek is hierdoor voor 2025 komen te vervallen.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren (1.1)

Begroting 2024 -12.292

Begroting 2025 -13.112

Begroting 2026 -14.096

Begroting 2027 -14.350

Begroting 2028 -14.605

Toelichting: Het meeste van dit budget wordt gebruikt voor onderwijshuisvesting. Daarnaast worden o.a. de kosten voor leerlingenvervoer, kinderopvang, brede school, schoolbegeleiding en onderwijsachterstanden uit dit budget betaald.

32

Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar (PB 2025) Omschrijving Het aantal vsv-ers ten opzichte van het totaal aantal deelnemers aan voortgezet onderwijs en mbo-onderwijs.

Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ RMC Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

2,80%

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

2,50%

2,50%

2,50%

2,50%

Trendgrafiek Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar, % van alle deelnemers aan vo/mbo-onderwijs

33

Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ RMC

Toelichting: Het percentage vsv-ers schommelt de afgelopen jaren tussen de 2,2 en 2,8%. Een deel van de schommelingen gebeurt zonder dat wij daar invloed op hebben. Het gaat namelijk om jongeren boven de 18 jaar, die uiteindelijk zelf (mogen) beslissen of ze stoppen met school of niet. Daarnaast is de arbeidsmarkt van invloed op het percentage dat we realiseren. Als de arbeidsmarkt aantrekt, kiezen scholieren sneller voor een baan en maken dan de keus om van school te gaan zonder startkwalificatie. Als er weinig kansen zijn op werk, dan daalt het percentage. Onze inzet is en blijft om zoveel mogelijk scholieren met een startkwalificatie hun schooltijd te laten beëindigen.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Beperken uitval in het onderwijs (1.2)

Begroting 2024 -2.507

Begroting 2025 -2.493

Begroting 2026 -2.493

Begroting 2027 -2.493

Begroting 2028 -2.493

34

Toelichting: Dit budget wordt voor een groot gedeelte gebruikt voor de uitvoering leerplicht, het terugdringen van voortijdig schoolverlaten en schoolmaatschappelijk werk.

35

Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat Rapportcijfer over de dienstverlening van de gemeente aan ondernemers in Zoetermeer (PB 2025) Omschrijving De waardering van Zoetermeerse ondernemers voor het ondernemingsklimaat.

Bron: Ondernemerspeiling Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

6,2

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

7,1

7,1

7,1

7,1

Toelichting: De ondernemerspeiling vindt elke twee jaar plaats. De nulmeting dateert uit 2020. De afgelopen peiling laat een kleine daling zien in de waardering in de dienstverlening (6,2 in 2022 versus 6,5 in 2020). Eind 2024 vindt een nieuwe meting plaats. De verwachting is dat de waardering van de ondernemersdienstverlening licht stijgt door onder andere ondersteuning en advisering bij zonnepanelen op bedrijfsdaken, stimulering van ondernemersnetwerken in de stad en -collectieven op de Noordelijke bedrijventerreinen als ook het mede-initiëren van onderscheidende beeldbepalende events voor ondernemers, waaronder de Innovatieprijs Zoetermeer.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen van een beter vestigings- en ondernemersklimaat (1.3)

Begroting 2024 -1.802

Begroting 2025 -1.348

Begroting 2026 -1.205

Begroting 2027 -1.077

Begroting 2028 -1.077

36

Toelichting: Het budget wordt o.a. ingezet voor onderzoek, (strategisch) beleid en maatregelen voor het versterken van het ondernemersklimaat. Daarnaast voor de verschillende samenwerkingen in de regio, zoals de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Business Park Haaglanden. In het coalitieakkoord zijn voor 2024-2026 incidenteel middelen opgenomen voor het bevorderen van het vestigings- en ondernemersklimaat en een tweejaarlijkse Innovatieprijs (2025).

37

Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Toename aantal arbeidsplaatsen (PB 2025) Omschrijving Arbeidsplaatsen zijn arbeidsovereenkomsten van minimaal 1 uur per week. De toename betreft het aantal arbeidsplaatsen dat in het begrotingsjaar extra gerealiseerd wordt t.o.v. de stand van het voorafgaande jaar.

Bron: Regionale Arbeidsmarktprognose 2023-2024 Zuid-Holland Centraal (1 juni 2023) Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

684

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

650

650

650

650

Trendgrafiek Toename aantal arbeidsplaatsen

38

Bron: Regionale Arbeidsmarktprognose 2023-2024 Zuid-Holland Centraal (1 juni 2023)

Toelichting: De prognose blijft ongewijzigd, mede gelet op een verwachte lichte economische groei en vooralsnog aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt in Nederland.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen groei werkgelegenheid (1.4)

Begroting 2024

Begroting 2025 -373

Begroting 2026 -391

Begroting 2027 -391

Begroting 2028 -391

-391

39

Toelichting: Het budget wordt o.a. ingezet voor monitoring leegstand kantorenvastgoed, aanpak beter benutten van bedrijventerreinen, ondersteuning bij oprichten ondernemerscollectieven en uitwerken actieplannen voor de noordelijke bedrijventerreinen.

40

Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie % Arbeidsparticipatie (PB 2025) Omschrijving Het aandeel (= percentage) werkenden van de totale bevolking is de netto arbeidsparticipatie. Alle 15- tot 75-jarigen in de bevolking worden meegeteld. Bij het vaststellen van de arbeidsparticipatie wordt uitgegaan van een grens van 12 uur per week werken.

Bron: CBS Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

71,6%

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

73,0%

73,0%

73,0%

73,0%

Toelichting: De netto arbeidsparticipatie lag met 71,6% in 2023 onder het landelijk gemiddelde van 73%. De ambitie voor de komende jaren is om op of boven het landelijk gemiddelde uit te komen. De gemeente heeft invloed op deze indicator door bijvoorbeeld de inzet op het gebied van arbeidstoeleiding, de ondersteuning van werkgevers en het stimuleren van de werkgelegenheid. Er zijn ook veel zaken van invloed op de arbeidsparticipatie waar de gemeente niet of nauwelijks invloed op heeft. Denk hierbij aan de demografische trend van vergrijzing: mensen worden gemiddeld ouder en hoe ouder mensen zijn hoe lager de arbeidsparticipatie. En verder maatregelen en trends zoals de ophoging van de AOW-leeftijd, de arbeidsparticipatie van vrouwen, de arbeidsmigratie, de groei van de bevolking en landelijke beleidsinterventies rond ouderschap. Al deze effecten maken de ontwikkeling van de arbeidsparticipatie in Zoetermeer onzeker.

Uitstroom naar werk (PB 2025) Omschrijving Uitstroom uit de bijstand als gevolg van werk.

41

Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

209

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

180

180

180

180

Trendgrafiek Uitstroom naar werk

Bron: Suites4 SociaalDomein

42

Toelichting: De indicator zoals getoond in de tabel betreft de uitstroom naar werk vanuit de bijstand. De trendgrafiek laat de historie zien van deze indicator en voor de context is de totale instroom en uitstroom toegevoegd. Mensen vinden in de huidige krappe arbeidsmarkt makkelijker een (nieuwe) baan. De instroom in de bijstand is daarom relatief laag en de mensen die nu nog in de bijstand zitten ervaren vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt en stromen moeilijker uit. We verwachten dat de krapte nog jaren aanhoudt en daarom verwachten we dat de uitstroom uit de bijstand de komende jaren iets lager ligt dan in 2023.

Deeltijd werkenden met uitkering (PB 2025) Omschrijving Aantal uitkeringsgerechtigden dat op 31-12 inkomsten uit parttime werk heeft.

Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

522

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

525

525

525

525

Toelichting: Deze indicator is meer een kengetal dan een streefcijfer omdat het doel niet is dat mensen zoveel mogelijk parttime werken. Parttime werk is een middel om werkervaring en werkritme op te doen en daarmee de kans op volledige uitstroom – wat het hoofddoel is – groter te maken. We zetten in op meer uren werken zodat mensen volledig uit de uitkering stromen. De huidige krappe arbeidsmarkt helpt hierbij. Het aantal mensen dat een uitkering heeft naast een (parttime) baan daalt dan. De ambitie is tegelijk om meer mensen die nu geen baan hebben parttime aan het werk te krijgen. Per saldo verwachten we dat het aantal mensen dat parttime werkt min of meer gelijk blijft.

Uitstroom naar school (PB 2025) Omschrijving Aantal jongeren dat vanuit een bijstandsuitkering weer uitstroomt naar school.

43

Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

15

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

25

25

25

25

Toelichting: Het betreft de uitstroom vanuit een bijstandsuitkering naar scholing. De inzet is erop gericht dat jongeren naar school gaan en een vak leren dat aansluit op de arbeidsmarkt. De realisatie is momenteel vrij laag en de verwachting is dat deze maar beperkt stijgt vanwege de beperkte instroom van jongeren in de bijstand. Deze indicator wordt beïnvloed door de krapte op de arbeidsmarkt: doordat mensen makkelijker de weg naar werk vinden kan ervoor gekozen worden om te gaan werken in plaats van naar school te gaan.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie (1.5)

Begroting 2024 -22.245

Begroting 2025 -20.827

Begroting 2026 -21.001

Begroting 2027 -21.074

Begroting 2028 -21.135

Toelichting: Het budget wordt ingezet om werkzoekenden te laten participeren op de arbeidsmarkt, uitstroom naar school, sociale activering door middel van bijdragen aan de verbonden partij De Binnenbaan BV.

44

Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Aantal bijstandsuitkeringen (PB 2025) Omschrijving Aantal bijstandsuitkeringen levensonderhoud per 31-12 van het betreffende jaar.

Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

2.564

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

2.600

2.600

2.600

2.600

Toelichting: Het aantal bijstandsuitkeringen stijgt in 2024 weer iets na een aantal jaren te zijn gedaald. We verwachten dat het aantal bijstandsuitkeringen eind 2024 rond de 2600 ligt. Op basis van verwachten van het Centraal Planbureau verwachten we dat dit aantal in 2025 gelijk blijft.

Bereik minimaregelingen uitgedrukt in % doelgroep (PB 2025) Omschrijving Bereik uitgedrukt in som van % doelgroep Zoetermeerpas / Collectieve ziekteverzekering / Kwijtschelding gedeeld door 3.

Bron: Gemeentelijke administratie Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

72%

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

85%

85%

85%

85%

45

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan (1.6)

Begroting 2024 -23.235

Begroting 2025 -20.990

Begroting 2026 -20.218

Begroting 2027 -19.405

Begroting 2028 -18.905

Toelichting: Het budget wordt ingezet voor uitkeringen levensonderhoud (bijstand), armoedebeleid (inkomensondersteunende voorzieningen zoals bijzondere bijstand of de ZoetermeerPas, maar ook bijvoorbeeld ondersteuning van partners) en voor zaken als handhaving.

Extra: uitsplitsing doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Uitsplitsing doelstelling 1.6 Bedragen x €1.000

46

uitsplitsing op sectorproduct

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

610.02.100 Bijzondere Bijstand Sociale Zaken Lasten

-1.905

-2.029

-1.987

-1.943

-1.943

Baten

994

1.320

1.320

1.320

1.320

Totaal 610.02.100 Bijzondere Bijstand Sociale Zaken

-910

-709

-667

-623

-623

Lasten

-60.856

-58.835

-58.300

-57.530

-57.030

Baten

52.694

51.596

51.596

51.596

51.596

Totaal 610.03.100 BUIG

-8.162

-7.238

-6.704

-5.934

-5.434

-226

-230

-230

-230

-230

610.03.100 BUIG

610.03.200 BBZ Lasten Baten

122

125

125

125

125

Totaal 610.03.200 BBZ

-103

-105

-105

-105

-105

Lasten

-10.220

-9.437

-9.344

-9.344

-9.344

Baten

571

794

794

794

794

-9.650

-8.643

-8.549

-8.549

-8.549

Lasten

-5.312

-2.486

-2.385

-2.385

-2.385

Baten

2.692

0

0

0

0

Totaal 610.03.400 SHV

-2.620

-2.486

-2.385

-2.385

-2.385

Lasten

-3

-3

-3

-3

-3

Totaal 920.01.001 Kwijtschelding van OZB

-3

-3

-3

-3

-3

Lasten

0

0

0

0

0

Totaal 920.01.002 Kwijtschelding van hondenbelasting

0

0

0

0

0

Lasten

-1.145

-1.093

-1.093

-1.093

-1.093

Totaal 920.01.003 Kwijtschelding afvalstoffenheffing

-1.145

-1.093

-1.093

-1.093

-1.093

Lasten

-163

-129

-129

-129

-129

Totaal 920.01.004 Beheer kwijtschelding

-163

-129

-129

-129

-129

Lasten

-479

-583

-583

-583

-583

Totaal 920.01.006 Kwijtschelding rioolrecht

-479

-583

-583

-583

-583

610.03.300 Bijzondere Bijstand

Totaal 610.03.300 Bijzondere Bijstand 610.03.400 SHV

920.01.001 Kwijtschelding van OZB

920.01.002 Kwijtschelding van hondenbelasting

920.01.003 Kwijtschelding afvalstoffenheffing

920.01.004 Beheer kwijtschelding

920.01.006 Kwijtschelding rioolrecht

47

uitsplitsing op sectorproduct

Begroting 2024

Totaal

-23.235

Begroting 2025

Begroting 2026

-20.990

Begroting 2027

-20.218

Begroting 2028

-19.405

-18.905

Risico's Niet van toepassing.

Beleidswijzigingen Niet van toepassing.

Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

-133.801

-133.113

-124.416

-123.953

-123.263

Baten

66.747

69.538

64.701

64.536

64.536

64.536

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-67.054

-63.575

-59.715

-59.417

-58.728

-58.710

Toevoegingen

-1.784

-2.483

-1.759

-2.585

-3.228

-3.062

Onttrekkingen

3.201

3.605

2.312

2.596

3.166

3.166

Mutaties reserves

1.417

1.122

553

12

-62

104

-65.636

-62.453

-59.162

-59.405

-58.790

-58.606

Saldo

-123.246

Aangenomen moties voorjaarsdebat

Motie nr: 2406-24 Werkenderwijs de taal leren

Draagt het college op: In navolging van Utrecht met relevante partners zoals (grote) werkgevers afspraken te maken over het sneller begeleiden van statushouders naar werk met leerwerktrajecten gecombineerd met taal en de raad hierover te informeren. Stand van zaken: We onderzoeken momenteel de Utrechtse aanpak en leggen dat naast onze eigen werkwijze. Uiterlijk in

48

het 4e kwartaal 2024 informeren we de raad hoe uitvoering wordt gegeven aan de motie, het eventuele kostenplaatje en het verdere tijdpad. Draagt het college op: • • Motie nr: 2406-56A Ondersteuning aan diegene die het nodig hebben

•

Het huidige gemeentelijke beleid in het sociaal domein te toetsen aan het rapport van het SCP ‘Zien, horen en helpen’, in het bijzonder de aanbevelingen die erin staan; Aanbevelingen die het bereik verhogen en geen extra investeringen vragen direct te implementeren; De gemeenteraad voor het najaarsdebat 2024 te informeren over de uitkomsten.

Stand van zaken: Deze motie heeft veel overlap met (de uitkomsten van) het onderzoek naar besteedbaar inkomen. De aanbevelingen uit het rapport van het SCP sluiten goed aan bij de aanbevelingen die het Nibud doet en bij de input van onze inwoners in de stadsdialoog. Het voorstel is dus ook om de afdoening van deze motie mee te nemen in het raadsvoorstel bij het onderzoek besteedbaar inkomen.

Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Onderwijs/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Werk-en-inkomen/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

49

Programma 2 Samen leven en ondersteunen

50

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie De gemeente wil dat inwoners van Zoetermeer gezond, zelfstandig en zelfredzaam zijn. Daarom zetten we in op preventie en het stimuleren van gezond leven. Door mee te werken aan de plannen uit de visie Zoetermeer 2040 en door bij te dragen aan verschillende programma's en projecten willen we ervoor zorgen dat de manier waarop de stad er uitziet en hoe mensen in de stad leven, goed geregeld is. In het kader van de Ruimtelijke strategie bepalen we hoe we ook in de fysieke omgeving doelen uit het sociaal domein kunnen bereiken, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid en toegankelijkheid. Op deze manier kunnen ook de doelen gerealiseerd worden die zijn vastgesteld in het akkoord tussen de coalitiepartijen over deze onderwerpen. We werken aan de veerkracht van onze inwoners en het bevorderen van een gezond leven door het accent te leggen op positieve gezondheid. Een benadering waarbij het gaat om wat iemand wel kan, wat iemand belangrijk vindt en wat iemand eventueel wil veranderen. We streven ernaar om zorg en ondersteuning snel en dichtbij huis beschikbaar te hebben. Niet voor iedereen is het immers vanzelfsprekend om op eigen kracht zelfstandig en zelfredzaam te zijn en een gezond leven te leiden.

We zien echter dat steeds meer inwoners een beroep doen op een voorziening in het sociaal domein. Hierdoor nemen de kosten voor zorg en ondersteuning toe en lopen wachttijden op. Dat maakt dat de toegankelijkheid van voorzieningen onder druk komt te staan. In het afgelopen jaar is veel geïnvesteerd in het vergroten van de gemeentelijke capaciteit voor het behandelen van aanvragen voor Wmo en Jeugdhulp. Ondanks deze investering blijft de druk op de gemeentelijke uitvoeringsorganisatie hoog. Ook de implementatie en doorontwikkeling van het beleid binnen het sociaal domein doen een groot beroep op de organisatie. In de doorontwikkeling van het beleid is normaliseren een belangrijk uitgangspunt. We ondersteunen mensen om zoveel mogelijk zelf problemen op te lossen, waar nodig met hulp vanuit het sociaal netwerk. Zorg en ondersteuning moet passend zijn en duurt niet langer dan nodig en is niet zwaarder dan nodig. Op deze manier blijft specialistische hulp beschikbaar voor inwoners die dit echt nodig hebben. Speerpunten in 2025: Wat gaan we daarvoor doen? Jeugdbeleid • • • • •

uitvoering maatregelen crisisorganisatie; voortzetten projecten Toekomstbestendige Jeugdhulp; Uitvoeringsplan Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden; verbinden onderwijs en jeudhulp, onderwijs en jeugdhulp, onder meer door voortzetting pilots Expertisepool en Onderwijs-behandelgroep; voorbereiding regionale inkoop specialistische jeugdhulp vanaf 2027.

Wmo-beleid •

inzetten op een Sterke Sociale Basis; 51

• • • •

gezonde stad: uitvoering van de gezondheidsnota en het plan 'Integraal werken aan een gezonde stad' (GALA); samen Zoetermeer Gezond: strategische samenwerking en uitvoering transformatie plannen Integraal Zorg Akkoord (IZA); uitvoering van de woonzorgvisie, als onderdeel van het programma Woningbouw als Aanjager; innovatie huishoudelijke ondersteuning.

Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling De Regiovisie Aanpak Huiselijk geweld Haaglanden 2019-2022 is verlengd tot uiterlijk 2026. Het doel is dat huiselijk geweld zo min mogelijk voorkomt en zo snel mogelijk stopt. De focus ligt op preventie, het aanpakken van de oorzaken van geweld en de risicofactoren om zo het geweld duurzaam te stoppen. In 2025 wordt verder gewerkt aan de verbetering van de jeugd- en gezinsbescherming, onder meer met de voorbereidingen van een Regionaal Veiligheidsteam. In dat team werken zorgprofessionals nauw samen met het gehele gezin als uitgangspunt. Sociaal innovatiefonds In 2025 wordt verder gewerkt aan de uitvoering van de projecten Sociale innovatie en opdrachten. In 2025 worden vier projecten uitgevoerd, waarvan de verwachting is dat er twee worden afgerond. Voor nieuwe voorstellen, dan wel verdere uitbreiding van bestaande projecten die passen binnen de doelstellingen van het programma worden aparte voorstellen voorgelegd aan de raad, inclusief het financiële voorstel voor dekking van deze activiteiten.

Doelstellingen Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp Het doel is dat jeugdigen in Zoetermeer veilig, kansrijk en gezond opgroeien. Samen met de maatschappelijke partners ligt de focus op een goede start voor ieder kind. Er is basisaanbod dat toegankelijk is voor alle ouders en jeugdigen in Zoetermeer, bijvoorbeeld het consultatiebureau van de Jeugdgezondheidszorg en het jongerenwerk. Als opvoeden en opgroeien niet vanzelf gaat, dan zijn er vrij toegankelijke basisvoorzieningen waar ouders en jeugdigen terecht kunnen. Voor jeugdigen en ouders die meer ondersteuning nodig hebben, is er specialistische jeugdhulp beschikbaar. Preventief jeugdbeleid We versterken het vrij-toegankelijke, preventieve aanbod met als doel om voor de meest voorkomende vragen en problemen van ouders en jeugdigen passende en effectieve ondersteuning beschikbaar te hebben. De focus ligt daarbij op: • • •

Meer interventies beschikbaar te maken waarvan de effectiviteit reeds bewezen is of die op basis van wetenschappelijk onderzoek, veelbelovend zijn. Meer collectief aanbod te creëren, zodat hier naar kan worden verwezen in plaats van naar individueel aanbod. Het gaat bijvoorbeeld om groepsaanbod op scholen en in buurten. Meer interventies beschikbaar te maken die gericht bijdragen aan de uitdagingen die Zoetermeer kenmerken, doordat zij de meest voorkomende risicofactoren dempen en de belangrijkste beschermende factoren versterken. Dit betekent dat de focus met name ligt op het versterken van opvoedvaardigheden van ouders, sociaal-emotionele vaardigheden van jeugdigen en de psychische gezondheid van jongeren in wijken en buurten waar risico’s, zoals bijvoorbeeld armoede, ongeletterdheid, scheidingsproblematiek, middelengebruik en sociale problematiek, zich stapelen. 52

Kinderopvang op sociaal-medische indicatie Kinderopvang op sociaal-medische indicatie is gewone kinderopvang voor kinderen die zich thuis niet optimaal kunnen ontwikkelen, vanwege sociale of medische redenen van (één van de) ouders of het kind zelf. Doordat er geen recht is op kinderopvangtoeslag, is het voor ouders te duur om kinderen naar een kinderdagverblijf of buitenschoolse opvang te laten gaan, terwijl dat gezien de situatie wel noodzakelijk is. Door het afgeven van een indicatie door Jeugden Gezinshulp kan een kind toch (tijdelijk en voor een beperkt aantal dagen) naar de kinderopvang, zodat er tijd is om de situatie in het gezin te normaliseren en de ontwikkeling van het kind niet te laten stagneren. Specialistische jeugdhulp De zorgen over de stijgende kosten voor de specialistische jeugdhulp zijn onverminderd groot. Er is een lichte stijging van het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van specialistische jeugdhulp. De oorzaak van de kostenstijging ligt met name in een toename van de zwaarte, duur en of omvang van de zorg. De toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg blijft daarmee onder druk staan. In 2024 zijn vanuit de crisisorganisatie diverse maatregelen genomen om de kostenstijging om te buigen. De maatregelen worden in 2025 voortgezet. Ook is er in 2024 verdere uitvoering gegeven aan de in 2023 ingezette acute acties.

Het programma Toekomstbestendige jeugdhulp richt zich op verbeteringen op de middellange termijn. In 2025 wordt gewerkt aan de diverse projecten zoals in de Rapportage Programma's en Projecten is opgenomen. Het project Hervorming specialistische jeugdhulp richt zich daarbij op het voorbereiden en implementeren van de afspraken uit de Hervormingsagenda Jeugd. Deels is de gemeente daarbij afhankelijk van wetgevingstrajecten. Deze kennen een lange doorlooptijd. Vooruitlopend daarop wordt gewerkt aan het doorvoeren van verbeteringen in de organisatie en de inkoop van de specialistische jeugdhulp. Het gaat dan onder meer om de inrichting van Stevige Lokale Teams en een verschuiving van specialistische jeugdhulp naar het voorliggend veld met vrij toegankelijke (basis-)voorzieningen. Samen met de regiogemeenten in Haaglanden wordt, mede op initiatief van Zoetermeer, de aanpak kostenbeheersing jeugd uitgevoerd. Daarnaast worden de pilots ten behoeve van de aansluiting onderwijs en jeugdhulp voortgezet.

Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen Woonzorgvisie De woonzorgvisie en bijbehorende uitvoeringsagenda zijn ondergebracht bij het programma 'Woningbouw als aanjager'. De uitvoeringsagenda is eind 2024 gereed en in 2025 gaan we aan de slag met de activiteiten zetten de ambities uit de woonzorgvisie om in concrete actiepunten. Het gaat in hoofdlijnen om de volgende thema's: • • • •

samenwerken op het snijvlak van wonen en zorg; zorgen voor een passend en gevarieerd woonaanbod; meedoen in de wijk; zorgaanbod op maat.

Het college stelt de uitvoeringsagenda op samen met zorgpartijen, woningcorporaties, vastgoedontwikkelaars, belangenpartijen en zorgkantoren. Zorgpartijen en bouwende partijen moeten met elkaar samenwerken om te komen tot een gevarieerd en passend aanbod van woonzorgvormen in de wijken. Het college heeft een stimulerende en regisserende rol en brengt partijen bij elkaar om te zorgen dat voldoende geschikte woningen en voorzieningen gerealiseerd 53

worden. De doelgroepen waar de focus op ligt, zijn mensen die uitstromen uit een (maatschappelijke) instelling, ouderen en mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking. Sterke Sociale Basis Het college werkt aan een nieuwe beleidsvisie voor de Sterke sociale basis, gebaseerd op de uitgangspunten van het plan Integraal werken aan een gezonde stad. De visie wordt eind 2024 naar de raad gestuurd en vanaf 2025 is deze visie leidend voor de manier waarop we de sociale basis willen versterken. In de visie beschrijven we hoe belangrijk het is om netwerken als Zoetermeer voor elkaar en de community tegen eenzaamheid goed te positioneren en zetten we in op extra ondersteuning van bewonersinitiatieven en laagdrempelige ontmoetingsplekken. We willen inwoners activeren om meer naar elkaar om te zien en meer eigen regie te geven bij het oplossen van (dagelijkse) problemen. Dit doen we door vanuit verschillende disciplines, zoals sociaal, cultuur en sport, samen te werken met Zoetermeerse welzijnsinstellingen. We ondersteunen kleine buurtinitiatieven en bieden cursussen en workshops aan die bijdragen aan de zelfredzaamheid. Voor de vrijwilligersondersteuning willen we de komende jaren het aantal vrijwilligers vergroten en de vrijwilligersorganisaties versterken.

Dat doen we door doorlopend netwerk- en leeractiviteiten te organiseren en te ondersteunen bij het vergroten van de zichtbaarheid van de organisaties. Gebiedsgerichte ondersteuning - inZet In 2024 is onderzoek gedaan naar de financiën en een nieuw rekenmodel ontwikkeld om een passend budget te bepalen voor inZet om de opdracht van de gebiedsgerichte ondersteuning uit te voeren. Dit heeft geleid tot een aanpassing van het budget, zodat inZet een reëel en passend budget ontvangt voor het uitvoeren van de opdracht. In 2025 ligt de focus op de inhoudelijke transformatie van het ondersteuningsaanbod van inZet. Het verder ontwikkelen van het aanbod is nodig om de ondersteuning langdurig kwalitatief en (financieel) toekomstbestendig de houden. Er komt onder andere meer collectief aanbod en ondersteuning wordt meer afgestemd op de behoeften van inwoners in de verschillende wijken. Een belangrijk punt is de ondersteuning van mantelzorgers. Bij het ontwikkelen van nieuw aanbod is aandacht voor de behoefte van mantelzorgers en hoe mantelzorgers ontlast kunnen worden. Daarnaast zetten we in op versterking van de samenwerking met ketenpartners, zoals huisartsen, en de netwerken binnen de sterke sociale basis. Wmo Maatwerkvoorzieningen Het aantal inwoners dat gebruik maakt van Wmo maatwerkvoorzieningen stijgt. Deze stijging zet zich naar verwachting voort in de komende jaren.

Dat valt onder andere terug te zien in het Wmo Voorspelmodel van de VNG. Door deze toename staat de Wmo onder druk. Het college werkt continue aan verbetering en innovatie van de uitvoering van de Wmo om de toegangen kwaliteit te waarborgen. •

Huishoudelijke ondersteuning In 2025 moet de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning opnieuw ingekocht worden. Hier ligt een kans om de kwaliteit en toegankelijkheid van deze voorziening te verbeteren. Het college bereidt hiertoe een raadsvoorstel voor, zodat de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2025 een nieuwe koers kan kiezen voor de huishoudelijke ondersteuning. De gekozen werkwijze gaat in vanaf november 2025, na een inkooptraject.

•

Begeleiding en dagbesteding Veruit de meeste inwoners die behoefte hebben aan begeleiding of dagbesteding krijgen dat van inZet. Alleen als inwoners een hele specifieke ondersteuningsvraag hebben, krijgen ze een maatwerkvoorziening van de gemeente. Ook voor voorzieningen die niet onder de opdracht van inZet vallen, geven we een maatwerkvoorziening af, bijvoorbeeld als inwoners op de wachtlijst voor beschermd wonen staan en overbruggingszorg nodig hebben. De maatwerkvoorzieningen voor begeleiding en dagbesteding zijn in 2023 opnieuw regionaal ingekocht met vier gemeenten. Daarbij is de 54

nadruk gelegd op het stimuleren van ontwikkelingsmogelijkheden van een cliënt, om waar mogelijk te voorkomen dat mensen langdurig afhankelijk worden van professionele zorg.

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden Gezonde stad Een nieuwe nota preventief lokaal gezondheidsbeleid is ontwikkeld en in uitvoering, samen met activiteiten uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Sportakkoord II (het plan 'Integraal werken aan een gezonde stad'). De focus ligt op de thema's gezonde jongeren, gezonde leefomgeving en sterke en energieke ouderen. De activiteiten die de komende jaren samen met partners en inwoners worden uitgevoerd, zijn samen te vatten in de volgende themagroepen: • • • • •

Bevorderen van een sterke sociale basis en (laagdrempelige) toegang tot welzijnshulp en hulp bij mentale gezondheidsproblemen. Onder andere door in te zetten op de ketenaanpak Welzijn op Recept en een dementievriendelijke samenleving. Terugdringen van gezondheidsachterstanden en versterken gezondheidsvaardigheden. Zoetermeerse Aanpak Gezond Gewicht: integrale aanpak van overgewicht, stimuleren van bewegen en bevorderen van betaalbaar en gezond voedselaanbod. Stimuleren van vitaliteit bij ouderen, zoals het opzetten van een keten voor valpreventie en aandacht voor gezonde levensstijl. Bevorderen toegankelijkheid gezondheidsinformatie en gezonde fysieke en sociale leefomgeving. Onder andere door de verbinding van het fysieke en sociale domein via gebiedsprogramma's, nieuwbouwprojecten en de uitgangspunten voor Gezonde Stad als onderdeel van de Ruimtelijke Strategie.

Samen Zoetermeer Gezond Een gezonde stad vraagt ook om een goede verbinding tussen het medisch en het sociaal domein. De gemeente is daarom onderdeel van Samen Zoetermeer Gezond: een strategisch samenwerkingsverband van zorgaanbieders en financiers (gemeenten en zorgaanbieders). Doel van de samenwerking is om tot oplossingen te komen om alle onderdelen in de keten van zorg en maatschappelijke ondersteuning in de regio toegankelijk, veilig, kwalitatief goed en ook in de toekomst betaalbaar en haalbaar te laten zijn. Vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) wordt vanuit Samen Zoetermeer Gezond (voorheen Zoetermeer 2025) samengewerkt aan een regioplan met daaruit voortvloeiende concrete transformatie plannen, waaronder het transformatieplan 'Acute Zorg', 'Chronische Zorg', 'GGZ' en 'Preventie'. De verschuiving van zorg naar welzijn (waaronder de sociale basis) wordt gezien als één van de mogelijke oplossingen voor het bereikbaar en betaalbaar houden van de zorg. Toegankelijke zorg is relevant voor onze inwoner. Dat vraagt om een nieuw soort gesprek, met een open verkenning van alternatieve manieren van samenwerking, sturing en financiering. HagaZiekenhuis Het college blijft betrokken bij de ontwikkelingen van het HagaZiekenhuis en de acute zorg in Zoetermeer, zoals bij het (in oprichting zijnde) Centrum Acute Zorg. Er is frequent contact met (het bestuur van) het ziekenhuis.

Samen werken we aan het verstevigen van de verbinding tussen het medisch en het sociaal domein en de onderwerpen waarop het college inspanningsbereidheid heeft aangegeven, waarbij we de volgende onderdelen opstarten/uitvoeren:

55

• • • • •

Verkenning naar voorrangsregels voor het toewijzen van woningen aan mensen met een specifiek beroep. Een behoefteonderzoek naar flexibele kinderopvang in Zoetermeer. Mogelijkheden verkennen voor het verbeteren van de bereikbaarheid van het ziekenhuis. Indien nodig verkenning naar de mogelijkheden voor het leveren van bijdrage aan de businesscase voor de nieuwbouw van het ziekenhuis. Plan van aanpak voor het vergroten van een aantrekkelijk werkgeversprofiel van het ziekenhuis.

Zo draagt het college bij aan een compleet en toekomstbestendig zorgaanbod in de stad, inclusief geboortezorg.

56

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

57

Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp Aantal unieke jeugdigen 0-23 jaar dat in het betreffende jaar een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt (PB 2025) Omschrijving Het aantal jeugdigen in de leeftijd van 0-23 jaar dat een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt.

Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

4.893,0

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

4.800,0

4.750,0

4.700,0

4.650,0

Toelichting: Het aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp is gestegen in de afgelopen jaren. Door middel van diverse hervormingen wordt beoogd het aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp te verminderen. Ook de uitvoering van de maatregelen vanuit de crisisorganisatie hebben als insteek om het aantal te laten dalen.

Aantal unieke jeugdigen dat instroomt in de specialistische jeugdhulp (PB 2025) Omschrijving Het aantal jeugdigen dat in het betreffende jaar voor het eerst gebruikmaakt van een vorm van specialistische jeugdhulp.

Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

1.110,00

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

1.100,00

1.050,00

1.000,00

950,00

58

Toelichting: Het streven is om de instroom in de jeugdhulp te laten dalen en een verschuiving te realiseren naar vrij-toegankelijke voorzieningen. Door middel van het uitvoeren van maatregelen wordt getracht het aantal jeugdigen dat instroomt in de specialistische jeugdhulp te verminderen.

Aantal unieke jeugdigen dat uitstroomt uit de specialistische jeugdhulp (PB 2025) Omschrijving Het aantal jeugdigen waarvoor het laatst in het voorgaande jaar gedeclareerd is en in het daaropvolgende jaar niet meer (minimaal zes maanden).

Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

1.355

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

1.455

1.555

1.655

1.755

Toelichting: Het streven is om de uitstroom in de specialistische jeugdhulp te laten stijgen en een verschuiving te realiseren naar vrij-toegankelijke voorzieningen en te sturen op het beperken van de zorgduur (niet langer dan nodig).

% Jeugdigen dat drie jaar aaneengesloten of langer een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt (PB 2025) Omschrijving Het aandeel jeugdigen dat drie jaar of langer aangesloten een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt, afgezet tegen het totaal aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp in het betreffende jaar.

Bron: Cognos / Jeugdzoom

59

Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

45,9

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

45,0

44,0

43,0

42,0

Toelichting: Het aantal jeugdigen dat in 2023 3 jaar of langer onafgebroken zorg ontving was 2.261. Afgezet tegen het totaal aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp (N= 4.923) leidt dit tot een percentage 45,9%. Dit betekent dat dus iets meer dan de helft van de jeugdigen 1 of 2 jaar onafgebroken zorg ontvangt. Door het uitvoeren van maatregelen wordt getracht het aantal jeugdigen dat langdurig specialistische jeugdhulp krijgt te laten afnemen. Hoe dit zich de komende jaren ontwikkelt is nog lastig te zeggen, zeker omdat de trend is dat jeugdigen juist meer en/of langer zorg krijgen.

Aantal meldingen bij Veilig Thuis (PB 2025) Omschrijving Het aantal meldingen bij Veilig Thuis door professionals en inwoners in het betreffende jaar.

Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

909

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

1.000

1.000

1.000

1.000

Toelichting: De prognose voor het aantal meldingen bij Veilig Thuis in de jaren 2025 tot en met 2028 is in lijn met het gemiddeld aantal meldingen in de periode 20202023.

Financiën Bedragen x €1.000

60

Doelstelling

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp (2.1)

-96.216

-97.161

-94.596

-94.597

-94.097

Gerealiseerd resultaat

-96.216

-97.161

-94.596

-94.597

-94.097

Toelichting: Het budget is grotendeels bestemd voor de specialistische jeugdhulp. Daarnaast wordt het budget besteed aan subsidies voor preventieve ondersteuning, de Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West, Meerpunt, het jongerenwerk en de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden en GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Ook de kinderopvang op basis van een sociaal-medische indicatie wordt uit dit budget bekostigd. De kosten voor de specialistische jeugdhulp zijn in de afgelopen jaren sterk gestegen. Het streven is om, onder meer door de inzet van maatregelen, de trend van kostenstijging te doorbreken en een kostendaling in te zetten.

61

Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen Gemiddeld budget maatwerkondersteuning per cliënt (PB 2025) Omschrijving Deze indicator geeft inzicht in het gemiddeld budget van alle Wmo maatwerkvoorzieningen per client.

Bron: Gemeentelijke database Wmo/Begroting Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

3.396

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

3.500

3.500

3.500

3.500

Toelichting: Het gemiddeld budget maatwerkondersteuning gaat over alle maatwerkvoorzieningen vanuit de Wmo, zoals begeleiding, huishoudelijke ondersteuning, hulpmiddelen en woningaanpassingen.

% Klanten dat tevreden is over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod (PB 2025) Omschrijving Het college voert jaarlijks het cliëntervaringsonderzoek uit onder Wmo cliënten naar de ervaring met gemeentelijke voorzieningen op grond van de Wmo. Het onderzoek wordt jaarlijks in het voorjaar uitgevoerd en de resultaten zijn in de zomer beschikbaar.

Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo

62

Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

74%

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

80%

80%

80%

80%

Toelichting: Het percentage cliënten dat tevreden is over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod ligt al meerdere jaren rond 80%.

% Klanten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag (PB 2025) Omschrijving Het college voert jaarlijks het cliëntervaringsonderzoek uit onder Wmo cliënten naar de ervaring met gemeentelijke voorzieningen op grond van de Wmo. Het onderzoek wordt jaarlijks in het voorjaar uitgevoerd en de resultaten zijn in de zomer beschikbaar.

Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

78%

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

80%

80%

80%

80%

Trendgrafiek % Klanten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag

63

Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo

Toelichting: Het percentage cliënten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag ligt al jaren rond de 80%.

% Klanten v/h samenwerkingsverband dat tevreden is over de kwaliteit v/d ondersteuning (PB 2025) Omschrijving Cliënttevredenheid wordt jaarlijks gemeten via het cliënttevredenheidsonderzoek van inZet. Een cliënt is tevreden wanneer die minimaal het cijfer 7,5 geeft voor de kwaliteit van de ondersteuning.

64

Bron: Cliënttevredenheidsonderzoek inZet Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

81,0%

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

80,0%

80,0%

80,0%

80,0%

Toelichting: Het samenwerkingsverband inZet voert ieder jaar een onderzoek uit om de ervaring van cliënten met de ondersteuning en dienstverlening te meten. Het streefcijfer is dat minstens 80% van de cliënten (zeer) tevreden is.

% Mantelzorgers dat (zeer) tevreden is over de kwaliteit van de mantelzorgondersteuning van inZet (PB 2025) Omschrijving Tevredenheid van mantelzorgers wordt jaarlijks gemeten via het mantelzorgerstevredenheidsonderzoek (MTO) van inZet. Een mantelzorger is tevreden wanneer die minstens het cijfer 7,5 geeft voor de kwaliteit van mantelzorgondersteuning.

Bron: Mantelzorgtevredenheidsonderzoek inZet Type

2023

Realisatie Begroting PB 2025

-

2025

2026

2027

2028

-

-

-

-

80,0%

80,0%

80,0%

80,0%

Toelichting: Deze indicator is met ingang van 2025 aangepast. Voorheen werd tevredenheid van mantelzorgers via de stadspeiling gemeten. Het samenwerkingsverband inZet is verantwoordelijk voor het bieden van mantelzorgondersteuning. inZet voert jaarlijks een tevredenheidsonderzoek uit om de ervaring van mantelzorgers met mantelzorgondersteuning te meten. Het streven is dat minstens 80% van de mantelzorgers (zeer) tevreden is.

65

% Vrijwilligers (PB 2025) Omschrijving Percentage van het aantal vrijwilligers gemeten via de stadspeiling.

Bron: Stadspeiling Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

23,0%

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

25,0%

25,0%

26,0%

26,0%

Trendgrafiek % Vrijwilligers

66

Bron: Stadspeiling

Toelichting: Tijdens de COVID-19 pandemie was er een dalende trend in het aantal vrijwilligers. Ook na deze periode blijft het een uitdaging om vrijwilligers te vinden.

Coëfficiënt voor eenzaamheid onder inwoners (> 18 jaar) (PB 2025) Omschrijving Deze indicator is de uitkomst van elf stellingen die in de omnibusenquête worden voorgelegd en betrekking hebben op eenzaamheid. Hieruit wordt een eenzaamheidsscore berekend volgens de methode van De Jong Gierveld en Kamphuis (1985). Deze score kan (individueel) gehele waarden aannemen tussen nul (niet eenzaam) en 11 (zeer sterke eenzaamheid).

67

Bron: Stadspeiling Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

2,50

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

2,40

2,30

2,30

2,20

Toelichting: In de periode 2022-2023 was er een (lichte) daling van de eenzaamheidsscore. De eenzaamheidsscore is nog steeds iets hoger dan vóór de COVID-19 periode, dat heeft zeer waarschijnlijk te maken met de maatregelen tijdens deze periode. Het college werkt toe naar een verlaging van de eenzaamheidsscore en zet de ontvangen extra middelen voor de aanpak van eenzaamheid vanuit GALA hiervoor in.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen (2.2)

Begroting 2024 -43.250

Begroting 2025 -52.543

Begroting 2026 -53.745

Begroting 2027 -53.605

Begroting 2028 -53.614

Toelichting: Het budget wordt ingezet ten behoeve van de individuele maatwerkvoorzieningen Wmo (huishoudelijke hulp, vervoers- en woonvoorzieningen e.d.) en voor specialistische ondersteuning (Toekomst Sociaal Domein Wmo) onder regie van de gemeente. Daarnaast is een belangrijk deel bestemd voor het samenwerkingsverband gebiedsgerichte ondersteuning (Inzet) en voor de algemene Wmo-voorzieningen die worden gesubsidieerd door de gemeente.

68

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden % Mensen dat een goede gezondheid ervaart (PB 2025) Omschrijving In de omnibus enquête wordt gevraagd aan te geven wat respondenten vinden van hun gezondheid. Het cijfer geeft aan hoeveel respondenten aangeven een zeer goede of een goede gezondheid ervaren.

Bron: Stadspeiling Type

2023

2025

2026

2027

2028

Realisatie

71,0%

-

-

-

-

Begroting PB 2025

-

73,0%

74,0%

75,0%

75,0%

Toelichting: Met alle inspanningen rondom Gezonde Stad zet het college in op een stijging van het aantal inwoners dat een goede gezondheid ervaart.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden (2.3)

-2.087

-2.371

-2.257

-2.257

-2.245

Gerealiseerd resultaat

-2.087

-2.371

-2.257

-2.257

-2.245

Toelichting: Het budget is bestemd voor preventief gezondheidsbeleid (GALA en IZA) en voor de gemeentelijke bijdrage aan de GGD Haaglanden.

69

Risico's Huishoudelijke ondersteuning In 2025 start een inkooptraject voor de nieuwe inkoop van huishoudelijke ondersteuning. Voorafgaand vindt er een onafhankelijk onderzoek plaats naar tarieven die passen bij de nieuwe vormen van huishoudelijk ondersteuning. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek wordt er een concrete inschatting gemaakt van de te verwachte kosten voor 2025 en verder. De verwachting is dat de kosten vanaf 2025 stijgen vanwege verhoging van de CAO-lonen voor huishoudelijke medewerkers. De gemeente moet hiermee rekening houden in het uurtarief dat de aanbieders krijgen.

Beleidswijzigingen Verbetering dienstverlening Zorg, berichtenverkeer (dekking Wmo budget) Om de administratieve processen met zorgaanbieders te verbeteren is extra capaciteit nodig. Voor de jaarlijks extra kosten is dekking gevonden binnen het Wmo budget. Seniorenmakelaar (dekking door afroming Wmo budget) Het jaarlijks extra benodigde bedrag voor een seniorenmakelaar (programma 7) van € 65.000 wordt via 'oud voor nieuw’ gedekt door afroming van het budget voor woningaanpassingen (Wmo). Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid

2025

2026

2027

2028 xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx

Verbetering inzet dienstverlening Zorg, berichtenverkeer

61

61

61

61

Berichtenverkeer, dekking Wmo budget

-61

-61

-61

-61

Seniorenmakelaar, dekking door afroming budget Wmo

-65

-65

-65

-65

Saldo

-65

-65

-65

-65

xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx

xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx

Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 2 Samen leven en ondersteunen

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

-137.073

-161.393

-162.670

-160.407

-152.548

Baten

14.681

18.833

10.079

9.703

2.036

2.036

-122.393

-142.560

-152.591

-150.704

-150.513

-149.956

Onttrekkingen

568

1.007

516

106

54

0

Mutaties reserves

568

1.007

516

106

54

0

-121.825

-141.553

-152.075

-150.598

-150.459

-149.956

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Resultaat

-151.992

70

Aangenomen moties voorjaarsdebat Draagt het college op:

Motie nr: 2406-59 Alle vrijwilligers verdienen een feestje

1. In 2025 nogmaals een dergelijk feest voor Zoetermeerse vrijwilligers te (laten) organiseren. 2. Er zorg voor te dragen dat dan niet dezelfde 400 vrijwilligers die dit jaar een feest hebben gehad aan bod komen. 3. Te onderzoeken of er voldoende financiën zijn om in 2025 tweemaal een dergelijk feest voor vrijwilligers te (laten) organiseren. 4. De bevindingen vóór het najaarsdebat 2024 aan de gemeenteraad terug te koppelen. Stand van zaken: De motie is volgens planning uitgevoerd en de gemeenteraad is voor het najaarsdebat geïnformeerd over de bevindingen.

Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Jeugd-en-jeugdhulpverlening/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Gezondheid/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

71

Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

72

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Bevorderen van een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving Zoetermeer maakt werk van duurzaamheid. De energietransitie ('van het aardgas af') zorgt voor verduurzaming van woningen en bedrijven. Daarnaast draagt dit bij aan bestaanszekerheid en het tegengaan van energiearmoede. De uitvoering vraagt investeringen van woningeigenaren, maar tegelijk vergroot dit de woonaantrekkelijkheid van de eigen woning én de verbinding van de eigenaar-bewoner met de stad. Daarom stimuleren we deze investeringen. Daarnaast werken we samen met de woningcorporaties, omgevingsdienst en bedrijven aan het versnellen van de energietransitie. Een belangrijk aandachtpunt daarbij is het voorkomen van netcongestie (overbelasting van het elektriciteitsnet). De openbare ruimte is het visitekaartje van de stad. De gemeente zorgt samen met inwoners, bedrijven en organisaties voor de kwaliteit en leefbaarheid van de openbare ruimte. In Zoetermeer gaan natuur en stedelijkheid samen, want biodiversiteit betekent ook een gezonde stad voor mens en dier. Zoetermeer is vanuit milieu perspectief een schone en prettige stad om te leven. In 2025 wordt het afvalbeleidsplan ter besluitvorming aan de raad aangeboden. In dit beleidsplan zijn de adviezen van het burgerberaad opgenomen. Speerpunten in 2025: Wat gaan we daarvoor doen? Energietransitie • • • •

Ondersteunen van particuliere huiseigenaren (buurtinitiatieven, VvE’s, individueel) met energiebesparing, opwekking van stroom en aardgasvrije verwarming. Hierbij benutten van landelijke middelen uit het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) en de SPUK Energiearmoede als investeringsbijdrage voor lokale huiseigenaren. VvE's in de Bossenbuurt financieel ondersteunen met een nieuwe regeling op basis van de bijdrage vanuit het Volkshuisvestingsfonds. Starten met de participatie over het toekomstige warmtesysteem in gebieden met hoogbouw. Het doel is tot een haalbaar en gedragen alternatief te komen voor collectieve warmte.

Klimaatadaptatie • • •

Subsidieregeling voor groene daken voor particuliere huiseigenaren en bedrijven start. Extra groen, om meer schaduw te creëren, toevoegen in de openbare ruimte bij de uitvoering van projecten. Onderzoek naar hoe Zoetermeer voorbereid is op het veranderende klimaat. Eerder onderzoek uit 2018 wordt geactualiseerd.

Afval en grondstoffen

73

•

Het ontwikkelen van een afvalbeleidsplan. De raad geeft daartoe opdracht de adviezen van het burgerberaad te verwerken in het afvalbeleidsplan. Dit is in het tweede kwartaal van 2025 gereed en wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.

Openbare ruimte • • • • • • •

Het opstellen van een visie voor het gebruik van de ondergrond. Het ontwikkelen van een visie ondergrond is nodig om keuzes voor toekomstig gebruik van de ondergrond inzichtelijk te maken (onder andere woningbouw en energietransitie). Hierbij worden ook externe partijen betrokken. Start van groot onderhouds- en vervangingsprojecten: Eerste Stationsstraat, Europatunnel, Wilhelminapark, Zegwaartseweg en Louis Couperushove. Diverse maatregelen vanuit project Schoon is Gewoon om de openbare ruimte schoon te houden. Dit gericht op de aanpak van zwerfvuil. Het professionaliseren van beheer door de implementatie van assetmanagement. Opstellen plannen van aanpak voor de omgang met ziekten en plagen in flora en fauna. Implementatie van de Gedragscode soortenbescherming flora en fauna. Verminderen van calamiteiten in het riool door het voeren van een communicatie campagne.

Doelstellingen Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling Energietransitie De energietransitie is een grote opgave en deze moet versneld worden om de doelen te halen. Energiearmoede en dalende koopkracht in het algemeen maken de aanpak nog urgenter. Het nieuwe programma Energietransitie Zoetermeer 2023-2026 richt zich op deze versnelling. De aanpak van de energietransitie is langs drie pijlers georganiseerd: 1) de gebouwde omgeving (alle woningen en gebouwen), 2) de energie-infrastructuur (duurzame stroom en warmtebronnen) en 3) duurzame mobiliteit. We zetten vol in op capaciteitsuitbreiding ten behoeve van de uitvoering, mogelijk gemaakt door de extra toegekende rijksmiddelen voor klimaat- en energiebeleid. Met de middelen uit het Duurzaamheidsfonds Zoetermeer 2040 versnellen we het tempo van de energietransitie. Dit doen we onder andere door initiatieven te ondersteunen en knelpunten op te lossen. Het energieloket zorgt voor de onafhankelijke advisering en ondersteuning van particuliere huiseigenaren. Het VvE-loket doet hetzelfde voor VvE's. Projecten en acties doen we zoveel mogelijk wijkgericht, in samenwerking met andere acties, projecten en programma’s om synergie en efficiency te bevorderen. We participeren en lobbyen actief binnen G40, VNG en Stroomversnelling voor het creëren van optimale condities voor de lokale energietransitie.

Klimaatadaptatie Om de veranderingen van het klimaat de komende jaren het hoofd te bieden moet de gebouwde omgeving (gebouwen en openbare ruimte) zoveel als mogelijk klimaatbestendig gemaakt worden. Om deze opgave te bereiken wordt er gewerkt aan projecten om de openbare ruimte te vergroenen. Ook wordt er gewerkt aan het borgen van klimaatmaatregelen bij grote nieuwbouwprojecten om daarmee klimaatbestendig bouwen te bevorderen. Afval en grondstoffen Doelen voor het huishoudelijk afval zijn om de hoeveelheid restafval te verminderen en het percentage gescheiden afvalstromen (en daarmee de recycling) te 74

verhogen. Zoals de grafiek voor trendindicator ‘aantal kilogram restafval per inwoner’ toont, leidt het huidige afvalbeleid tot een beperkte daling van de hoeveelheid restafval en wordt de Zoetermeerse doelstelling om elk jaar minder restafval ten opzichte van het voorgaande jaar te krijgen nauwelijks gehaald. Het realiseren van (verdere) afvalreductie en afvalscheiding zal gebeuren door nieuw afvalbeleid.

Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte Algemeen beleid Wat willen we bereiken? Het duurzaam in stand houden en voldoen aan de relevante wet- en regelgeving van de bestaande inrichting van de Openbare Ruimte middels de vastgestelde kwaliteitscatalogus. Kwaliteitscatalogus: onderhoudskwaliteit niveau A, B en C Zoetermeer is ingedeeld in functionele gebiedstypen met vergelijkbare inrichting, beheer en onderhoudsniveaus. Voor deze gebieden zijn verschillende onderhoudsniveaus bepaald met onderscheid in niveau A (hoog), B (basis) en C (laag). De afgesproken onderhoudskwaliteit is niveau C voor alle woonwijken van de stad, niveau B voor de winkelcentra en bedrijventerreinen. Deze onderhoudsniveaus hebben vooral betrekking op zichtbare aspecten van het (verzorgend) onderhoud. Op basis van het coalitieakkoord onderhouden we openbaar gebied in de wijken Buytenwegh, Meerzicht en Seghwaert beter met een impuls voor de jaren 2025 en 2026. Wat gaan we daarvoor doen? 1) Algemeen beleid Na aanleg neemt na verloop van tijd de kwaliteit van de inrichting af door slijtage en veroudering. Voor de instandhouding is onderhoud nodig. Door het toepassen van groot en klein onderhoud blijft de kwaliteit op of boven de vastgestelde kwaliteitseis. Op enig moment is de kwaliteit dusdanig kritiek (achterstallig) dat er vervangen moet worden.

De belangrijkste speerpunten voor groot onderhoud en vervangingen in de openbare ruimte uit het coalitieakkoord zijn: - schoon, heel en veilig; - toegankelijk; - vervanging samenhangend en duurzaam; - meer bewegen, meer ontmoeten en meer levendigheid; - beheren met aandacht voor het klimaat en met respect voor de natuur. De uitvoering van het onderhoud en vervangingen wordt/is vastgelegd in beheerplannen. Klein onderhoud Bij klein onderhoud gaat het om dagelijks verzorgend onderhoud en reparaties die noodzakelijk zijn om het object in goede werkende en veilige staat te houden tegen een van tevoren vastgesteld kwaliteitsniveau. Hierbij moet worden gedacht aan maatregelen die noodzakelijk zijn om het object blijvend naar 75

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=2c8ef061-d94a-4963-b8fd-85414dd863c8