Bijlage 1 - Programmabegroting 2022-2025
Tekst van het document
Te streven dat geen enkele leerling langer dan 3 maanden thuis zit zonder een passend onderwijs(zorg)aanbod (doel landelijk thuiszitterspact); De relatie met kinderopvang en jeugdgezondheidszorg blijvend te versterken. Een goede aansluiting van onderwijs en zorg (jeugdhulp en Wmo) te realiseren op de mbo-instellingen in de regio waarbij belemmeringen zoals woonplaatsbeginsel en overgang 18-/18+ worden weggenomen. Op basis van resultaten van diverse proeftuinen in 2021 zal in 2022 onder leiding van het Nationaal Jeugdinstituut een regionaal model (inclusief verdeelsleutel) opgesteld worden. Te participeren in het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) ‘Een leven lang Flex’. Dit is een hybride leerroute voor Entree (mbo niveau 1) die mbo Rijnland ontwikkelt samen met gemeenten en het bedrijfsleven in Zoetermeer en omstreken. Te bemiddelen naar de arbeidsmarkt door o.a. de Leerwerkmakelaar, die extra begeleiding geeft bij het vinden en behouden van leerbanen voor (kwetsbare) mbo-studenten.
Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat Stimuleren organisatiegraad op werklocaties In Zoetermeer ontbreekt een organisatiegraad op de verschillende bedrijventerreinen m.u.v. Dutch Innovation Park. Voor het verduurzamen van deze werklocaties (=toekomst bestendig maken) om sterker uit de crisis te komen en ook voor de transitieopgave naar een circulaire economie is een zekere mate van organisatie noodzakelijk. Op een verscheidenheid van onderwerpen (o.a. energietransitie, veiligheid, digitalisering) gaan we een nauwe samenwerking aan via het stimuleren van de oprichting van een ondernemersvereniging/parkmanagement. Inzet 2022: - Oprichten organisatievorm op Rokkehage en Lansinghage. Economic Board Zoetermeer (EBZ) De EBZ is een denktank waarin het bedrijfsleven, onderwijs en de gemeente ideeën uitwisselen over actuele en toekomstige (strategische) economische onderwerpen op stadsniveau. Inzet 2022: - Faciliteren twee bijeenkomsten. Optimaliseren dienstverlening aan ondernemers Uit de Ondernemerspeiling 2020 volgen twee concrete actiepunten voor de gemeente. Er is enerzijds behoefte aan betere vindbaarheid van informatie over ondernemen in de gemeente en anderzijds aan een business to businessnetwerk.
28
Inzet 2022: - Verbeteren vindbaarheid van informatie met een specifieke welkomstpagina voor ondernemers op de website zoetermeer is de plek.nl en een nieuwe ondernemerspagina op de vernieuwde website van de gemeente. - Faciliteren themagerichte (netwerk) bijeenkomsten samen met partners in de stad. De basis op orde houden De verwachting is dat het beëindigen van de coronasteunmaatregelen van het rijk voornamelijk een impact hebben op het commercieel voorzieningenniveau in de stad (winkels, horeca, evenementenbranche en dienstverlening). Hoe groot de impact uiteindelijk is, is nog onbekend. Daar waar nodig, ondersteunen we het MKB. Daarnaast is het op peil houden van de (plus)voorzieningen een basisvoorwaarde met het oog op de toekomstige ontwikkeling van de stad. We volgen daarvoor de ontwikkelingen in de markt en waar nodig sturen we bij. Inzet 2022: - Beleid toetsen aan uitkomsten Koopstromenonderzoek 2021 (en zo nodig bijsturen). - (Mogelijk) een verdiepend onderzoek naar horeca in brede zin. - Subsidie verlenen en evalueren MKB Digitaliseringsvoucher Zoetermeer. - Participeren in aanvraag MKB-Deal Regionaal Innovatie Platform. - Faciliteren aanspreekpunt voor heroriëntatie vraagstukken bij ondernemers.
Samenwerking logistieke hotspot A12-corridor Onderzoek uitgevoerd door Birch naar ontwikkelingsmogelijkheden toont aan dat de A12-corridor een sterke uitgangspositie heeft om concurrentie met andere logistieke corridors in Nederland aan te gaan. De centrale ligging in de Randstad is hierin cruciaal. Andere factoren als: toegang tot talent, kennis of netwerken worden minder benut binnen de corridor. Een handelingsperspectief voor de A12-corridor richt zich dan ook op het breder ontwikkelen van het ecosysteem in en rondom de corridor. Hierbij is verdere aansluiting met kennis- en onderwijsinstellingen vooral kansrijk gelet op de aanwezigheid hiervan in de omgeving van de corridor. Als gevolg van de evaluatie van de samenwerking is uitgesproken dat de samenwerking in de A12-corridor meerwaarde heeft en is er de wil om deze voort te zetten. Inzet 2022: - Continueren deelname in samenwerking logistieke hotspot A12-corridor. - Opstellen nieuwe samenwerkingsovereenkomst (periode na Q1-2022).
Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Benutten vier sterke economische sectoren en initiëren crossovers De ervaring leert dat vooral de IT sector in Zoetermeer een stevige uitgangspositie kent om in te spelen op toekomstige kansen voor groei en ontwikkeling. Aan de hand van de data over de actuele staat van de lokale economie bekijken we of de focus op (voormalige) sterke sectoren (dienstverlening, logistiek en 29
groothandel en health en bouw & installatie) nog steeds behouden moet blijven. Heroverweging van de focus van onze inzet op de sterke sectoren is nodig in relatie tot Zoetermeer 2040. Om verschil te kunnen maken is de focus op alle vier de sterke sectoren tegelijk naar verwachting te breed. We blijven inzetten op het aanjagen van crossovers tussen deze danwel andere sectoren en het met elkaar verbinden van ondernemers en onderwijs. Bijvoorbeeld met MBORijnland en de Haagse Hoge School gaan we crossovers logistiek en bouw en installatie onderzoeken. We stimuleren start- & scaleups in deze sterke sectoren en faciliteren het programma-aanbod van onze partners zoals Innovation Quarter en de MRDH. Inzet 2022:
- Aanjagen van intensivering verbinding bedrijven en onderwijs IT/ Health. - Samen met onze partners interesseren van middelbare scholieren voor het ondernemerschap. - Versterken van de vestigingscondities voor start- & scale-ups door het ondersteunen van groei, huisvestigingsmogelijkheden, coaching en netwerken. Behoud van een gezonde woon-werk balans Onze groeiambitie vraagt om het op peil houden en verbeteren van het voorzieningenniveau, de bestaande woon-en werklocaties, de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad. Dat betekent ook ruimte creëren voor werkgelegenheid. Zowel in kwalitatieve zin (type werkgelegenheid en werkvormen) als in kwantitatieve zin (aantal arbeidsplaatsen). Zowel op bestaande ‘traditionele’ werklocaties (bedrijventerreinen, kantoorlocaties en winkelcentra) als daarbuiten in de wijken. De beperkt beschikbare ruimte maakt het beter en efficiënt benutten van de aanwezige ruimte (intensivering en functiemenging) noodzakelijk. Inzet 2022: - Gebiedsvisie noordelijke bedrijventerreinen (onderdeel van gebiedsvisie Van Tuyllpark e.o.). - Gebiedsvisie kantorencluster A12-zone. Versterken verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt Opvallend aan de Zoetermeerse beroepsbevolking is het naar verhouding hoge aandeel middelbaar opgeleiden ten opzichte van het landelijk en provinciaal niveau.
Het aandeel hoog- en laagopgeleiden is hier daarentegen betrekkelijk laag. Beroepsonderwijs en (technische) opleidingen zijn steeds belangrijker, ook voor mensen die al werken. Dit is de reden dat we inzetten op versterken van de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt zodat het mogelijk is om ‘een leven lang’ te kunnen blijven ontwikkelen en mee te doen. Inzet 2022: - Stimuleren van gecertificeerd onderwijs bij werkenden en werkgevers in samenwerking met onderwijs, te starten in de sterke sectoren. - Verkennen coalitievorming met privaat of publiek onderwijs.
30
Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie Iedereen doet mee De coronacrisis laat zien dat iedereen zomaar in een kwetsbare positie kan komen. De herstelpakketten, als tijdelijke investering, bieden kansen om een werkwijze te ontwikkelen voor mensen die werkloos zijn geworden, of dreigen te worden. De aanpak in de Regionale Mobiliteitsteams laat zien dat het mogelijk is op andere manieren te werken; investeren in werk en activering in plaats van investeren in uitkeringen, waarbij samenwerking met meerdere partners, waaronder onderwijsinstellingen, nodig is. Uit onderzoek blijkt dat werk niet alleen bijdraagt aan financiële zekerheid, maar dat werk ook een belangrijke rol speelt bij het vervullen van ‘hogere behoeften’. Zoals sociaal contact, erkenning en zelfrealisatie. We vinden het daarom belangrijk dat iedereen bezig is met zijn of haar ontwikkeling. Bijvoorbeeld op het werk, door het doen van vrijwilligerswerk, mantelzorg, werken aan een betere taalbeheersing, aanpak van schulden en het werken aan een gezonde leefstijl. Dit draagt bij aan een duurzame arbeidsparticipatie. Speerpunten re-integratie 2022 Dienstverlening ingericht op afstand tot de arbeidsmarkt en escalatierisico. Met de kadernota 'Meedoen met meerwaarde' is een keuze gemaakt om in te zetten op maatschappelijk rendement.
In de vertaalslag naar onze re-integratie activiteiten worden klanten ingedeeld aan de hand van het criteria ‘afstand tot de arbeidsmarkt en het ‘risico op escalatie’. Het risico op escalatie gaat over het (verwachte) beroep op aanvullende zorg- en hulpverlening. Om het risico op escalatie te bepalen wordt bekeken in hoeverre een huishouden/persoon zelfredzaam is. In 2021 is Werkbedrijf de Binnenbaan gestart met het inzichtelijk maken van het bestand op deze nieuwe manier. Aan de hand van de resultaten wordt in 2022 de dienstverlening aan klanten en de benodigde instrumenten verder ingericht en waar nodig geprioriteerd. Ondersteuning aan ondernemers Vanaf april 2021 zijn we gestart met opzetten en inrichten van de hulp aan ondernemers met inachtneming dat de steunmaatregelen per 1 oktober 2021 wegvallen. Gemeenten hebben de opdracht gekregen om de volgende drie routes van heroriëntatie te volgen: • • •
versterken van de onderneming; hulp bij schulden en betalingsproblemen; ondersteunen richting een baan in loondienst.
Door ondernemers actief te benaderen willen wij ze eerder kunnen ondersteunen. Als de geboden ondersteuning niet passend of toereikend is, dan volgt er (mogelijk) doorstroom naar de bijstand. Deze ondersteuning is er echter erop gericht om ervoor te zorgen dat ondernemers geen aanspraak zullen maken op een bijstandsuitkering. De aangeboden ondersteuning is als volgt: • • •
doorverwijzing Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) om een stap te maken naar een baan in loondienst; cursus ‘Toekomstgericht ondernemen’; MKB Diagnosetool door Qredits; 31
• •
meerdere verwijzingen gericht op het ondersteunen bij geldzorgen en schulden; verwijzing naar de steunwijzer.
Inclusief ondernemen Inclusief ondernemen vraagt van werkgevers dat ze meer openstaan voor potentiële werknemers die ze voorheen niet in beeld hadden. Daarom zetten we in op het blijvend ondersteunen van werkgevers in het werkgeversservicepunt, het stimuleren van sociaal ondernemen, Social Return on Investment (SROI) en het Zoetermeerse keurmerk voor sociaal ondernemen SEBO. Inzet op kwaliteit van matchen Vanuit de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal (ZHC) zetten we in op een andere manier van matchen: namelijk op competenties en talenten. Met de pilot Hallo Werk zijn de eerste stappen in de uitvoering hierin gezet. In het eerste kwartaal van 2022 wordt een besluit genomen over het vervolg van de pilot. Om werkzoekenden snel en duurzaam aan het werk te kunnen helpen, haalt het Werkgeversservicepunt zoveel mogelijk kansen op werk op bij werkgevers. De focus ligt hierin op de kansrijke sectoren: Transport&Logistiek, Groen, Bouw&Techniek, Zorg&Welzijn en Retail. Extra aandacht gaat uit naar de A12corridor waar gemeenten en ondernemers werken aan een gezamenlijke infra-agenda. Regionaal Mobiliteitsteam Voor inwoners die werkloos zijn geraakt na 12 maart 2020 of werkloos dreigen te raken, is er een regionaal mobiliteitsteam ingericht (RMT).
In dit team werken werkgeversorganisaties, vakbonden, gemeenten, UWV, het MBO en SBB samen om te voorkomen dat werkzoekenden in een uitkeringssituatie komen. De gemeente Zoetermeer heeft als centrumgemeente de coördinerende rol om partijen bij elkaar te brengen in het RMT. In 2022 werken we verder aan het ontschotten van de dienstverlening aan werkzoekenden. Regionaal Werkcentrum Gemeente, UWV WERKbedrijf en De Binnenbaan willen graag een brede, publieke dienstverlener zijn en klanten allround dienstverlening bieden binnen het domein van leren en werken. De dienstverlening is nu nog te vaak versnipperd en per wet anders georganiseerd. Deze beelden worden ondersteund door de rapporten van Borstlap en de WRR. Doel ten opzichte van het bestaande Werkplein is de dienstverlening te verbeteren en de verbinding met elkaar te versterken in een Regionaal Werkcentrum. Zonder institutionele schotten en een vereenvoudiging van de klantreis. Een plek waar burgers (werkend, werkzoekend of werkgevend) geïnspireerd raken, informatie krijgen, hulp ontvangen en met concrete vervolgstappen het pand weer verlaten. De komende maanden wordt hiervoor een dienstverleningsconcept uitgewerkt. De ervaringen die nu worden opgedaan met het Regionaal Mobiliteitsteam, waarbinnen de ontschotte dienstverlening praktisch wordt vormgegeven, vormen hiervoor een goede basis.
We zien mogelijkheden voor een samenwerking die zich niet laat hinderen door grenzen van regio’s of wettelijke beperkingen, maar die vooral oplossingsgericht is. Aanpak jeugdwerkloosheid Samen met onderwijspartners werken we vanuit de arbeidsmarktregio en de onderwijsregio aan een aanpak om kwetsbare jongeren te ondersteunen bij het vinden van een stageplaats en het vinden van werk. We willen met onze aanpak voorkomen dat jongeren een beroep moeten doen op een uitkering. Werkbedrijf De Binnenbaan BV Op 1 januari 2021 is het Werkbedrijf De Binnenbaan BV gestart. In het Werkbedrijf worden de activiteiten van de Dienst Sociale Werkvoorziening (DSW) 32
voortgezet en uitgebreid met alle re-integratie activiteiten van de gemeente Zoetermeer. Het is de belangrijkste uitvoeringsorganisatie van het beleid op reintegratie. De Binnenbaan is voor iedereen die zich kan ontwikkelen naar betaald werk, al dan niet met ondersteuning, vrijwilligerswerk kan doen of ondersteuning nodig heeft in het kader van activering richting participatie. Ontwikkeling hoeft niet altijd uitstroom naar betaald werk tot gevolg te hebben, het is ook stappen zetten in termen van participatie in de samenleving. Wet Inburgering Vanaf 1 januari 2022 gaat de nieuwe wet inburgering van kracht. In het nieuwe stelsel krijgen gemeenten de regie over de inburgering. Nieuwkomers worden hiermee vanaf het eerste moment goed begeleid zodat ze zo snel mogelijk meedoen in de samenleving. De raad is op 12 juli 2021 akkoord gegaan met het voorstel over beleidsmatige uitgangspunten en de voorgestelde begroting. Voor de mensen die inburgeringsplichtig zijn geworden onder het huidige stelsel, is een eenmalige scan gestart om na te gaan óf extra ondersteuning nodig is en zo ja, welke. Ter voorbereiding op de nieuwe wet, wordt waar mogelijk al gewerkt in de geest van de nieuwe wet. Zo wordt financieel ontzorgen al sinds 1 juli 2021 aangeboden aan alle nieuwe vergunninghouders.
Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Meedoen moet niet worden beperkt door inkomen en inwoners zijn schulden(zorg)vrij De gemeente heeft verschillende inkomensondersteunende voorzieningen. Belangrijk doel van die inkomensondersteunende voorzieningen is om huishoudens met lage inkomens en dus een relatief grote kans op onvoldoende financiële middelen hiervoor, mee te laten doen in de samenleving. Zoals met de ZoetermeerPas voor deelname aan culturele, sportieve en educatieve activiteiten. Andere inkomensondersteunende voorzieningen zijn bedoeld om huishoudens te ondersteunen in bepaalde kosten. Zoals met bijzondere bijstand voor onvoorziene noodzakelijke kosten. We willen dat álle inwoners mee kunnen doen, niet beperkt door hun inkomen. Met de inkomensondersteunende voorzieningen dragen we daar voor veel inwoners aan bij. Wel is het zo dat het begrip (lage) inkomensgrens maar ten dele afbakent of een huishouden risico's ten aanzien van bestaanszekerheid loopt. Besteedbaar inkomen en betaalbaarheid zijn bijvoorbeeld ook voor middeninkomens steeds vaker een probleem; afhankelijk van hoe het belastingstelsel uitpakt en zeker ook als de enige optie is om duur te huren. Daarom vragen we samen met andere gemeenten, o.a. in VNG verband, aan het rijk om landelijke stappen om bestaanszekerheid en welzijn beter te kunnen garanderen voor meer groepen.
Wanneer inwoners zorgen hebben over hun financiën, willen we dat ze hun financiële situatie bespreekbaar durven maken en op tijd hulp zoeken bij dreigende problemen. Speerpunten 2022 inkomensondersteuning We gaan door met onze inkomensondersteunende voorzieningen, het samenwerken met partners zoals in het Breed Overleg Armoedebestrijding Zoetermeer en met de Alliantie Kinderarmoede. Dit is iets dat de gemeente al deed en wat belangrijk blijft. Samen met andere gemeenten en via Divosa en VNG steunt Zoetermeer de lobby richting het rijk over bestaanszekerheid. Omdat het voor het garanderen van bestaanszekerheid nodig is om ook te kijken naar hoe Nederland landelijk is georganiseerd. Bijvoorbeeld om wonen betaalbaar te maken voor veel groepen voor wie de woonlasten nu niet goed op te brengen zijn en te zeer drukken op de algehele huishoudelijke financiën. Of om het voorschotstelsel van toeslagen te herzien, omdat, als terugbetalingen later aan de orde blijken, dit te veel huishoudens problemen geeft. Of omdat onderzoeken van het Nibud tonen dat het hebben van werk met een inkomen rond modaal, niet altijd een garantie is voor een besteedbaar inkomen boven bijstandsniveau. Of om iets te bieden voor de steeds grotere groep met nulurencontracten die geen vangnet hebben bij geen werk. 33
Speerpunten 2022 schuldhulpverlening Regie integrale schuldhulpverlening We blijven schuldhulpverlening bieden aan inwoners die dat nodig hebben waarbij de focus ligt op een integrale benadering voor het stabiliseren van (problematische) schuldsituaties en waar mogelijk oplossen daarvan. We verrichten maatwerk bij het oplossen van schuldsituaties. Dit geldt ook voor onze dienstverlening en schuldhulpverlening aan ondernemers. De werkwijze organiseren we steeds meer in verbinding met De Binnenbaan, Stichting Vluchtelingenwerk (in voorbereiding op de nieuwe Wet inburgering) en andere maatschappelijke partners die vanuit hun eigen deskundigheid bijdragen aan de integrale ondersteuning van inwoners. Steunend op onze aansluiting bij het pact ‘Schuldzorgvrij Nederland’ van SchuldenlabNL en de komst van het Landelijk Waarborgfonds, willen we door met het plan om meer saneringskredieten in te zetten. Onze kwaliteit van dienstverlening borgen we door te voldoen aan de door de branchevereniging voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en bewindvoering (NVVK) en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gestelde eisen. Impuls vroegsignalering en schuldpreventie Vanaf 2021 is vroegsignalering een nieuwe wettelijke taak. We scherpen onze aanpak van vroegsignalering en de schuldenaanpak door een extra impuls op schuldpreventie. De focus ligt op praktische preventietaken (o.a.
signalen oppakken, de wijk in, gesprekken met inwoners voeren en het bevorderen van financiële zelfredzaamheid. Daarnaast investeren we in de samenwerking met wijkpartners en sluiten met schuldhulpverlening steviger aan bij de wijk/gebiedsgerichte aanpak. Door wijkgericht te werken willen we de drempel aanzienlijk verlagen om het gesprek aan te gaan over financiën en om op tijd schuldhulp te zoeken. Vergroten financiële rust Het vergroten van financiële rust krijgt versterkte aandacht in de nasleep van de coronacrisis. We moeten anticiperen op het aflopen van de coronasteunmaatregelen van het kabinet en met de Actieagenda werk en schulden richten we ons op zowel op ondersteuning die nu nodig is als op het voorkomen van escalatie van schulden in brede zin. We gaan door met de stappen die zijn gezet om de dienstverlening aan ondernemers met schulden te verbeteren, processen te versnellen en het ondersteuningsaanbod uit te breiden zoals de Nederlandse Schuldhulproute/Geldfit, het Schuldenknooppunt en de pilot met de Buddy-app. We gaan onderzoeken hoe wij naast budgetbeheer, budgetcoaching kunnen bieden aan mensen die dat nodig hebben en in samenwerking met bewindvoerders zetten we in op experimenten om kosten voor bewindvoering terug te dringen.
Indicatoren, trendgrafieken en financiën Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren % VVE-kinderen dat een meer dan gemiddelde leerwinst boekt Bron: Jaarlijkse monitor VVE Zoetermeer
34
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
51,00 %
-
-
-
-
Begroting
-
46,00 %
46,00 %
46,00 %
46,00 %
Trendgrafiek % VVE-kinderen dat een meer dan gemiddelde leerwinst boekt
Bron: Jaarlijkse monitor VVE Zoetermeer
35
Toelichting Van kinderen met een ontwikkelingsachterstand die meedoen aan een Voor- en Vroegschools Educatie (VVE)-programma wordt de vooruitgang o.a. op het gebied van taal gemonitord. Gekeken wordt of de kinderen meer leerwinst boeken dan wat gemiddeld is voor hun leeftijdscategorie in Nederland.
Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie
begroting 2021
Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren (1.1)
begroting 2022
11.630
begroting 2023
11.796
10.793
begroting 2024
begroting 2025
11.090
11.074
Toelichting Financiën Het merendeel van dit budget is bestemd voor onderwijshuisvesting. Daarnaast worden o.a. de kosten voor leerlingenvervoer, ontwikkeling kinderopvang, brede school, schoolbegeleiding en onderwijsachterstanden uit dit budget bekostigd.
Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar: % van alle deelnemers aan vo/mboonderwijs Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ RMC
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
2,69 %
-
-
-
-
Begroting
-
2,40 %
2,30 %
2,30 %
2,30 %
Trendgrafiek Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar: % van alle deelnemers aan vo/mbo-onderwijs
36
Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ RMC
Toelichting De effectindicator is steeds voor vier jaar benoemd, uitgaande van een lichte daling. Het is in de twee voorgaande jaren gelukt daar zelfs onder te blijven, maar in 2019 was er voor het eerst een stijging (ook landelijk). Door een aantrekkende arbeidsmarkt zijn er in dat jaar meer jongeren aan het werk gegaan dan voorgaande jaren. Ook voordat zij hun diploma hadden gehaald (de zgn. groenpluk). Daarnaast starten ook meer jongeren met een lagere slagingskans een vervolgopleiding door het toelatingsrecht op het mbo. Als zij uitvallen, worden ze alsnog naar de arbeidsmarkt begeleid. Nu het economische tij keert, zal naar verwachting het voortijdig schooluitvalpercentage voor 2021 weer gaan dalen.
Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie Beperken uitval in het onderwijs (1.2)
begroting 2021 1.911
begroting 2022 1.949
begroting 2023 1.708
begroting 2024 1.707
begroting 2025 1.707
37
Toelichting Financiën Dit budget wordt grotendeels ingezet op uitvoering leerplicht, het terugdringen van voortijdig schoolverlaten en schoolmaatschappelijk werk.
Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat Rapportcijfer over de dienstverlening van de gemeente aan ondernemers in Zoetermeer De waardering van Zoetermeerse ondernemers voor het ondernemingsklimaat. Bron: Ondernemerspeiling
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
6,50
-
-
-
-
Begroting
-
6,90
6,90
7,10
0,00
Toelichting De gemeente heeft in het laatste kwartaal van 2020 een Ondernemerspeiling uitgevoerd onder het Zoetermeerse bedrijfsleven. In totaal zijn er ruim 4300 ondernemers en vertegenwoordigers van Zoetermeerse bedrijfsvestigingen gevraagd mee te werken aan deze peiling. In totaal hebben 458 bedrijven de enquête volledig ingevuld en hun ervaringen, meningen en rapportcijfers met ons gedeeld. Dit is een respons van 10%. Zowel op het gebied van beleid, als ook voor organisatorische doeleinden levert de ondernemerspeiling waardevolle informatie op. De gemiddelde score van 6,5 voor de gemeentelijke ondernemersdienstverlening is een mooi startpunt en wordt gebruikt als nulmeting. In 2022 wordt de Ondernemerspeiling opnieuw uitgevoerd.
Financiën Bedragen x €1.000
38
Exploitatie
begroting 2021
Bevorderen van een beter vestigings- en ondernemersklimaat (1.3)
begroting 2022 569
begroting 2023 604
begroting 2024 367
begroting 2025 367
367
Toelichting Financiën Het budget wordt o.a. ingezet voor (strategisch) beleid, maatregelen voor het versterken van het ondernemersklimaat en beheer van de warenmarkten. Daarnaast voor de verschillende samenwerkingen in de regio zoals de Logistieke hotspot A-12 corridor, Business Park Haaglanden en Innovation Quarter. De opbrengst van de marktgelden zijn ondanks COVID-19 gelijk gebleven. De reclameopbrengsten zijn wel sterk terug gelopen. De verwachting is dat deze zich in 2022 en verder herstellen maar hiertoe moeten nog wel contractanten worden gevonden. In het Coalitieakkoord zijn tot aan 2022 extra middelen opgenomen voor versterking van het ondernemersklimaat. In de begroting zijn in 2020 en 2021 extra middelen opgenomen voor het uitbouwen van het Dutch Innovation Park (DIP). Omdat dit gedekt wordt vanuit de reserve is dit voor de exploitatie neutraal. Ook voor 2022 en verder worden uitgaven voorzien. Hiertoe is een reservering opgenomen in de Reserve investeringsfonds. Via een afzonderlijk raadsvoorstel kan deze reservering worden aangewend.
Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Toename aantal arbeidsplaatsen Bron: Gemeentelijke database
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
896,00
-
-
-
-
Begroting
-
372,00
372,00
372,00
0,00
Trendgrafiek Toename aantal arbeidsplaatsen
39
Bron: Gemeentelijke database
Toelichting Een trendgrafiek Werkgelegenheidsgroei algemeen aangevuld met een verdiepingsslag op de vier economisch sterkere sectoren is nog niet beschikbaar. Een toekomstige inschatting van de werkgelegenheidsgroei is op dit moment niet goed mogelijk als gevolg van onduidelijkheid over het vervolg van de ondersteuningsmaatregelen aan ondernemers. Met de actieagenda economie wordt ingezet op het versterken van de vier economisch sterke sectoren. Effecten van de pandemie op deze sectoren zijn nog niet goed inzichtelijk, waardoor ook hiervoor een inschatting van de werkgelegenheidsgroei nog niet mogelijk is.
Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie Bevorderen groei werkgelegenheid (1.4)
begroting 2021
begroting 2022 364
begroting 2023 371
begroting 2024 330
begroting 2025 330
330
40
Toelichting Financiën Het budget wordt o.a. ingezet voor accountmanagement, dienstverlening aan ondernemers. Daarnaast wordt het budget gebruikt voor stimuleringsmaatregelen en onderzoek.
Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie % Arbeidsparticipatie Het aandeel (= percentage) werkenden van de totale bevolking is de arbeidsparticipatie. Alle 15- tot 67-jarigen behoren tot de potentiële beroepsbevolking. Bij het vaststellen van de arbeidsparticipatie wordt uitgegaan van een grens van 12 uur per week werken. Bron: CBS
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
68,30 %
-
-
-
-
Begroting
-
68,00 %
67,50 %
67,00 %
67,00 %
Toelichting Cijferreeks % neerwaarts bijgesteld in verband met daling van de beroepsbevolking als gevolg van vergrijzing.
Uitstroom naar werk Bron: Suites4 SociaalDomein
41
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
191,00
-
-
-
-
Begroting
-
225,00
225,00
250,00
250,00
Trendgrafiek Uitstroom naar werk
Bron: Suites4 SociaalDomein
42
toelichting Realisatie 2020: Hierin zitten 33 niet uitkeringsgerechtigden (NUG). Dit aantal moet worden opgeteld bij het aantal wegens werk beëindigde uitkeringen. Neerwaartse bijstelling omdat in het bestand de gemiddelde afstand tot arbeidsmarkt is toegenomen. Daarmee daalt de kans op uitstroom.
Deeltijd werkenden met uitkering Aantal uitkeringsgerechtigden dat op 31-12 inkomsten uit parttime werk heeft. Bron: Suites4 SociaalDomein
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
1.305,00
-
-
-
-
Begroting
-
700,00
700,00
750,00
750,00
toelichting Realisatie 2020 hiervan waren er 739 die in de TOZO zaten. Ook voor 2021 geldt deze vertekening. In combinatie met de toenemende gemiddelde afstand tot de arbeidsmarkt is de reeks streefcijfers neerwaarts bijgesteld.
Uitstroom naar school Aantal jongeren dat vanuit een bijstandsuitkering weer uitstroomt naar school. Bron: Suites4 SociaalDomein
43
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
48,00
-
-
-
-
Begroting
-
40,00
40,00
40,00
40,00
Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie
begroting 2021
Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie (1.5)
begroting 2022
19.260
begroting 2023
18.874
18.677
begroting 2024
begroting 2025
18.203
17.952
Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Aantal bijstandsuitkeringen Aantal bijstandsuitkeringen levensonderhoud per 31-12 Bron: Suites4 SociaalDomein
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
2.665,00
-
-
-
-
Begroting
-
2.725,00
2.700,00
2.660,00
2.655,00
Bereik minimaregelingen uitgedrukt in % doelgroep Bereik uitgedrukt in som van % doelgroep Zoetermeerpas / Collectieve ziekteverzekering / Kwijtschelding gedeeld door 3.
44
Bron: Gemeentelijke administratie
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
67,00 %
-
-
-
-
Begroting
-
85,00 %
85,00 %
85,00 %
85,00 %
Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan (1.6)
begroting 2021 14.349
begroting 2022
begroting 2023
15.069
14.571
begroting 2024 14.622
begroting 2025 14.622
Toelichting Financiën Het budget wordt ingezet voor uitkeringen levensonderhoud (bijstand), armoedebeleid (inkomensondersteunende voorzieningen zoals bijzondere bijstand of de ZoetermeerPas, maar ook bijvoorbeeld ondersteuning van partners) en voor zaken als handhaving.
Extra: uitsplitsing doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan In aansluiting op de toezegging 252 (commissie 2 maart 2020), beslispunt 2a (uitsplitsing in uitgaven voor bijstandsuitkeringen en handhaving enerzijds en het gemeentelijk minimabeleid anderzijds) en ter invulling van beslispunt 10 onder a. bij het raadsbesluit over de Kadernota Meedoen met Meerwaarde, wordt vanaf de Programmabegroting 2021 een tabel toegevoegd bij doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan, met een nadere uitsplitsing van programmaposten.
45
Bedragen * € 1.000 2022 Lasten BUIG (uitkeringen)
2023 Baten
Lasten
52.488
-48.809
BBZ
2024 Baten
Lasten
53.058
-49.331
2025 Baten
Lasten
52.761
-49.034
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Baten
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
50.432
-46.706
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
224
-132
224
-132
220
-129
220
-129
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Hoogwaardig handhaven
1.333
-963
1.254
-963
1.254
-963
1.254
-963
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Gem. inkomensonderst. armoede
8.409
-360
8.196
-360
8.196
-360
8.196
-360
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Schuldhulpverlening
1.843
0
1.637
0
1.635
0
1.635
0
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Kwijtschelding van belastingen
1.583
0
1.583
0
1.583
0
1.583
0
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Totaal
65.882
-50.264
65.953
-50.786
65.650
-50.487
63.321
-48.158
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Saldo
15.618
15.163
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
15.167 Lasten
Lasten
15.163 Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Gemeentelijke inkomensondersteuning armoede, Schuldhulpverlening en Kwijtschelding van belastingen staan vermeld in onderstaand overzicht. De subsidie voor Stichting Leergeld is voor het jaar 2022 lager vastgesteld dan oorspronkelijk begroot. Het voordeel hiervan is toegeschreven naar inkomenstoeslag.
46
Bedragen * € 1.000 2022
2023
2024
2025
Inkomensondersteuning Bijzondere Bijstand Leenbijstand Collectieve ziektekosten
1.279
1.279
1.279
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
1.279
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
795
795
795
795
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
1.454
1.454
1.454
1.454
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
Inkomentoeslag
796
667
667
667
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
Kwijtschelding
1.491
1.491
1.491
1.491
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
Sociale participatie Zoetermeerpas
1.070
945
945
945
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
Stichting Leergeld
218
347
347
347
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
Subsidies
924
924
924
924
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
Schuldhulpverlening Schuldhulpverlening
79
79
77
77
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
Overige
19
19
19
19
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
3.710
3.416
3.416
3.416
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
-360
-360
-360
-360
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
11.476
11.057
11.055
11.055
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
11476,3
11476,3
11476,3
11476,3
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
2022
Uitvoeringskosten Lonen/overhead Baten Totaal
Risico's Er is geen sprake van bijzondere nieuwe strategische risico’s die realisatie van doelstellingen mogelijk in de weg staan.
Beleidsperspectief Beleidswijzigingen Effectindicator 1.2 ‘Tevredenheid samenwerking onderwijs en arbeidsmarkt’ laten vervallen De afgelopen jaren heeft de effectindicator ‘Tevredenheid over samenwerking onderwijs en arbeidsmarkt’ in de programmabegroting gestaan. De kwalitatieve waardering met een rapportcijfer werd op grond van een enquête onder de deelnemers aan de Sociaal economische agenda verzameld. In de uitvoering van de motie ‘Een leven lang leren’ (2006-11) is deze samenwerking onderwijs en arbeidsmarkt gekoppeld aan Zoetermeer 2040, meer specifiek aan de 4e hoofdlijn: ‘Doorlopende ontplooiingskansen voor inwoners van Zoetermeer’. De verruiming van de doelstelling en dus ook de partners, maakt dat de 47
streefwaarde van deze indicator niet meer te bepalen is. Daarom wordt voorgesteld wordt om deze te laten vervallen. De uitwerking van de samenwerking onderwijs en arbeidsmarkt wordt verder opgepakt in het kader van het proces van de strategische agenda in het kader van Zoetermeer 2040.
Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie
Rekening 2020
begroting 2021
begroting 2022
begroting 2023
begroting 2024
begroting 2025
Baten
-79.215
-64.462
-63.720
-63.637
-63.559
-60.253
Lasten
120.717
112.544
112.382
110.083
109.878
106.305
Resultaat
41.502
48.082
48.662
46.445
46.319
46.053
Aangenomen moties voorjaarsdebat Motie 2106-12 Doe mee(r) met techniek Verzoekt het college om: • • •
Op korte termijn in gesprek te gaan met alle belanghebbende zoals; onderwijsinstellingen, SBB en werkgevers met als doel, om meer passende leerwerkplekken en stages te creëren voor technische studenten binnen Zoetermeer en daarover de raad te informeren voor 1 mei 2022; Een voorbeeld te nemen aan de techno HUB in Woerden en te onderzoeken wat de mogelijkheden daarin zijn binnen Zoetermeer. Met als doel, een soortgelijke samenwerking op te zetten tussen technische opleidingen en technische werkgevers om meer technische leerwerkplekken en stages te creëren in Zoetermeer op MBO en HBO-niveau; Met bedrijven ook gesprekken te voeren over gelijke baankansen.
Stand van zaken: Afhandeling in 2022.
Motie 2106-43 Onderzoek Europese subsidiemogelijkheden bestrijden jeugdwerkeloosheid Verzoekt het college: • •
Te onderzoeken of de gemeente Zoetermeer ook een Europese subsidie kan verkrijgen, net zoals de gemeente Rotterdam, voor activiteiten gericht op jongeren in Zoetermeer om deze bijvoorbeeld te helpen om opleidingen te kiezen waarmee ze in de toekomst werk kunnen vinden; De gemeenteraad over de resultaten te informeren voor 1 november 2021. 48
Stand van zaken: Onderzoek wijst uit dat Zoetermeer gebruik maakt van alle mogelijkheden om Europese subsidies voor dit doel te verkrijgen.
Motie 2106-55 Vrijstelling van 1200 euro Verzoekt het college: • •
Niet af te wachten tot de landelijke wet in werking zal gaan treden Bijstandsgerechtigden zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk vóór 1 augustus 2021, een vrijstelling te geven van giften tot € 1.200,-- per jaar.
Stand van zaken: De vrijstelling is ingevoerd.
Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Onderwijs/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Werk-en-inkomen/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/
49
Programma 2 Samen leven en ondersteunen
50
Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie In onze stad staat voorop, dat alle Zoetermeerders een plek moeten hebben en dat zij sterk in het leven kunnen staan. Alles wat goed gaat, wordt zoveel mogelijk versterkt en iedereen die dat nodig heeft, zoals kwetsbare jongeren en ouderen, wordt ondersteund. De gemeente zorgt daarom voor basisvoorzieningen die voor iedereen beschikbaar zijn. Waar nodig worden maatwerkvoorzieningen ingezet. Bij voorkeur organiseren wij hulp en ondersteuning dicht bij de inwoners en kijken we wat er per wijk nodig is. Vrijwilligers en mantelzorgers kunnen rekenen op gemeentelijke steun bij hun belangrijke werk dat bijdraagt aan het bereiken van diverse maatschappelijke doelen. We zien dat het gebruik van voorzieningen in het sociaal domein groeit. Dit komt enerzijds doordat meer inwoners gebruik maken van voorzieningen, maar ook doordat inwoners langer of meer gebruik maken van de voorzieningen. De kosten binnen het sociaal domein overstijgen daardoor het beschikbare budget. Daarom is het nodig de sector anders in te richten en daar werken we hard aan, via preventie, versterking van (zorg)ketens en diverse innovaties. Met ingang van 2022 zijn voor subsidies die de gemeente binnen de doelstellingen van de Wmo verstrekt een aantal maatschappelijke opgaven geformuleerd.
Het werken met maatschappelijke opgaven doet meer recht aan wat er nodig is in de stad en biedt betere sturingsmogelijkheden om subsidies zo optimaal mogelijk in te zetten om de beleidsdoelstellingen te bereiken. In 2022 zet de gemeente de eerste stap om via maatschappelijke opgaven te werken. In de komende jaren krijgt deze ontwikkeling een vervolg. Speerpunten in 2022: Wat gaan we daarvoor doen? Voor de uitvoering van de Jeugdwet zet de gemeente zich in om het gewone leven te versterken van alle Zoetermeerse jeugdigen en hun gezinnen. Het doel is dat jeugdigen zich zoveel mogelijk kunnen ontwikkelen tot zelfredzame burgers, die naar vermogen participeren in de maatschappij. Jeugdbeleid • • •
normaliseren, preventie en vroegsignalering; verbinding versterken in het sociaal domein, in het bijzonder tussen onderwijs en jeugdhulp; kwalitatief hoogwaardige, duurzame, kosteneffectieve en resultaatgerichte jeugdhulp.
Zowel lokaal als regionaal is er daarbij veel aandacht voor kostenbeheersing. Op regionaal niveau ligt de ambitie voor de komende jaren vast in de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden. In het kader van kostenbeheersing worden diverse instrumenten ingezet, zoals maximale bestedingsruimte per aanbieder, het richtinggevend kader om de inzet van de hulp te bepalen en contractbeheer. Ook lokaal worden maatregelen voortgezet die bijdragen aan het beperken van de instroom en het sturen op de duur en intensiteit van jeugdhulptrajecten. Voor het vormgeven van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) werkt de gemeente vanuit de visie van Positieve gezondheid aan vitaal ouder worden, gelijke kansen op gezondheid en lekker in je vel zitten. Om de zorg efficiënter en kwalitatief beter in te richten wordt met een coalitie van strategische 51
partners (‘Slimmer Thuis’) gewerkt aan een zorginnovatie agenda voor Zoetermeer. Om toegankelijkheid te bevorderen, wordt gewerkt aan de agenda open stad. Tevens wordt via een aantal vernieuwingstrajecten gewerkt aan het toekomstbestendig maken van de maatschappelijke ondersteuning. Dit is nodig, omdat het aantal mensen dat een beroep doet op ondersteuning vanuit de Wmo toeneemt, en ook de zwaarte van de ondersteuningsvraag toeneemt. Wmo beleid •
•
•
Versterken van de zorgketen: o Zoetermeer Zorg 2025; o versterken van de sociale basis (saamhorigheid, eenzaamheidsbestrijding, sociale cohesie); o netwerk en keten voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid; o preventief en positief gezondheidsbeleid. Innovatie: o slimmer thuis (o.a. e-health); o vernieuwing van de vrijwilligersondersteuning; o organisatie van gebiedsgerichte ondersteuning; o wijkgericht werken; o koplopergemeente cliëntondersteuning. Wonen: o passend wonen met zorg voor kwetsbare groepen; o open stad; o veilige en inclusieve stad.
De genoemde speerpunten zijn niet één op één terug te lezen in de tekst van programma 2, maar verwerkt onder de bestaande doelstellingen van het programma.
Doelstellingen Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp De gemeente Zoetermeer investeert in jeugdpreventie en jeugdhulp voor jeugdigen in de leeftijd van -9 maanden tot 23 jaar. Binnen deze doelstelling wordt specifiek gestuurd op de volgende componenten: Vroegtijdig Als risicofactoren, gerelateerd aan het opgroeien van jeugdigen, vroegtijdig worden gesignaleerd, kan het ontstaan van ernstige problemen worden voorkomen. Hoe eerder hiervoor lichte interventies kunnen worden ingezet, hoe kleiner de kans op het ontstaan van psychische problemen en 52
gedragsmoeilijkheden. Er wordt ingezet op vroegsignalering, het versterken van opvoedvaardigheden en een integrale aanpak rondom gezinnen. Normaliseren is daarbij het uitgangspunt. Toegankelijk Hulp en ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen moet toegankelijk, professioneel en efficiënt zijn. De medewerkers in de toegang tot jeugdhulp werken vanuit de vindplaatsen (zoals bijvoorbeeld scholen), dicht bij de jeugdigen en gezinnen en de hulp is gericht op normaliseren. Dit betekent dat medewerkers in de toegang het vrij-toegankelijke preventieve aanbod bij jeugdigen en gezinnen onder de aandacht brengen, zelf kortdurend begeleiding bieden en alleen waar nodig verwijzen naar specialistische jeugdhulp. In het onderwijs wordt gekeken hoe de toegang en de jeugdhulp zoveel mogelijk kunnen aansluiten op de zorgstructuur van de scholen. Passend Bij passende hulp gaat het om het, binnen de kaders van de Jeugdwet, bieden van de juiste hulp op maat. Dit betekent dat de toegangsmedewerker via een integrale vraagverheldering een inschatting maakt wat nodig is. Wanneer de jeugdige wordt verwezen naar een vorm van specialistische jeugdhulp, dan dient de jeugdhulpaanbieder hulp in te zetten die aansluit bij de behoefte en situatie van de jeugdige en het gezin. Waar nodig wordt de vorm, duur en intensiteit van het jeugdhulptraject begrensd.
Daarnaast richt de sturing zich op doorstroom en uitstroom van jeugdigen in de jeugdhulp. Effectief Effectiviteit hangt samen met de mate waarin de geboden hulp het gewenste effect heeft en de jeugdige zonder hulp verder kan. Onder meer via contractmanagement wordt gemonitord op kwaliteit, op naleving van gemaakte afspraken en wordt gestuurd op innovatie.
Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen De gemeente streeft naar een inclusieve samenleving: iedereen doet mee ongeacht leeftijd, achtergrond of beperking. Een stevige sociale basis zorgt ervoor dat mensen meedoen, het naar hun zin hebben en omkijken naar anderen. De inwoner zelf, de eigen netwerken, de informele en de (meer) formeel georganiseerde voorzieningen dragen samen bij aan een inclusieve, betrokken en vitale samenleving. Dit heeft een belangrijke preventieve functie en verkleint de behoefte aan zwaardere (zorg)voorzieningen, of stelt deze uit. Er is extra aandacht voor bewoners die (tijdelijk) kwetsbaar zijn. Kwetsbaarheid kan verschillende vormen aannemen, zoals een psychische, fysieke of verstandelijke beperking, maar ook mensen die tot op hoge leeftijd zelfstandig thuis blijven wonen kunnen in bepaalde mate kwetsbaar zijn, mensen die eenzaam zijn, of mensen die (langdurig) mantelzorg bieden. Het doel is om de voorzieningen zo te organiseren dat inwoners zo goed mogelijk mee kunnen doen aan de samenleving en zelfstandig blijven wonen. Verenigingen en vrijwilligers Verenigingen en vrijwilligers(organisaties) versterken de onderlinge betrokkenheid tussen mensen, ondersteunen mensen in het zelfstandig kunnen blijven wonen en helpen in het bestrijden van eenzaamheid.
De gemeente faciliteert vrijwilligersactiviteiten door enerzijds initiatieven voor vrijwillige hulp te subsidiëren en anderzijds door het organiseren van ondersteuningsmaatregelen voor alle vrijwilligers(organisaties). Door de coronacrisis is het aantal vrijwilligers teruggelopen. In 2022 zet de gemeente onder andere in op het terugwinnen van vrijwilligers en het werven van nieuwe vrijwilligers. Ook wordt de in 2020 geïntroduceerde aanpak in 2022 verder ontwikkeld, een proces dat meerdere jaren in beslag neemt. De aanpak bestaat uit een 53
vrijwilligersondersteuner, een subsidieregeling Vrijwilligersondersteuning, het digitaal platform Zoetermeervoorelkaar voor werving en matching van vrijwilligers, vrijwilligersinformatiepunten in de wijk voor bemiddelingsgesprekken, samen leren, een vrijwilligersverzekering en de jaarlijkse vrijwilligerswaardering. Eenzaamheidsbestrijding Eenzaamheid is een groot maatschappelijk probleem, ook in Zoetermeer. Door de coronacrisis is eenzaamheid nog zichtbaarder en ook toegenomen. In 2022 geeft de gemeente verder vorm en inhoud aan de aanpak van eenzaamheid via haar actieplan, met als doel de aanpak te verduurzamen, maar ook om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Centrale pijler in de aanpak is de community tegen eenzaamheid. In 2022 breidt het netwerk en de initiatieven vanuit de community uit, onder andere via netwerkbijeenkomsten, themagroepen en campagnes, zoals de Week tegen eenzaamheid. Ook het project Lief & Leedstraten wordt voortgezet en uitgebouwd, wat betekent dat er meer Lief & Leedstraten bij komen en dat de bestaande Lief & Leedstraten worden gestimuleerd van elkaar te leren en elkaar te inspireren. Eten & Ontmoeten Gezamenlijk eten is een goede manier om eenzaamheid te voorkomen en ervoor te zorgen dat inwoners onderdeel blijven van de samenleving.
Dit kan momenteel in de wijkrestaurants in Meerzicht en De Leyens en in verschillende andere sociale eetvoorzieningen in de stad. Vanuit de opgave Eten & Ontmoeten is het doel een netwerk te creëren van sociale eetvoorzieningen en zo de zichtbaarheid van sociale eetvoorzieningen vergroten en een breder publiek aantrekken. In 2021 is een kerngroep van partners geformeerd die vanaf 2022 samen uitvoering gaan geven aan het netwerk. Dit doen zij door inwoners toe te leiden naar de eetvoorzieningen in het netwerk en andere eetvoorzieningen aan het netwerk toe te voegen. Gebiedsgerichte ondersteuning in het sociaal domein Sinds 1 mei 2021 is het samenwerkingsverband met betrekking tot de gebiedsgerichte ondersteuning, genaamd inZet, gestart. De partners in het samenwerkingsverband zijn samen integraal verantwoordelijk voor de maatschappelijke opgave in een gebied, en krijgen daarvoor samen ook één budget. Door deze organisatie kan het samenwerkingsverband flexibel inspelen op de (veranderende) zorgvraag per gebied. 2021 was een overgangsjaar: nieuwe klanten en inwoners die gebruik maken van welzijnsactiviteiten en preventieve jeugdactiviteiten vallen vanaf de start onder inZet. Cliënten die gebruik maken van een maatwerkvoorziening of vrij inzetbare voorziening voor begeleiding of dagbesteding worden geleidelijk overgedragen.
Vanaf 2022 richt inZet zich op de ontwikkelopdrachten die de gemeente heeft gegeven, te weten: • versterken van de relatie tussen arbeidsmatige dagbesteding en trajecten voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt; • aanbieden van een wijkgericht ‘pluspakket’ door inZet dat aansluit op de specifieke behoeften in de verschillende wijken; • versterken van de relatie van inZet met Schuldhulpverlening en armoedebestrijding. Mantelzorgondersteuning Mantelzorgers leveren een onmisbare bijdrage aan de ondersteuning van inwoners. De gemeente heeft veel waardering voor hun inzet. Als dank wordt jaarlijks de dag van de Mantelzorg georganiseerd en het mantelzorgcompliment verstrekt. Om mantelzorgers te ondersteunen, worden gerichte voorzieningen georganiseerd zoals informatie en persoonlijk advies, respijtzorg en parkeerfaciliteiten voor mantelzorgers. Sinds 2021 is mantelzorgondersteuning onderdeel van de dienstverlening van inZet. Mantelzorgondersteuning kan integraal met de ondersteuning van de cliënt worden aangeboden. De Dag van de Mantelzorg en de mantelzorgwaardering blijven naast het ondersteuningsaanbod van inZet bestaan.
54
Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO) De regionale plannen voor de komende jaren zijn vastgelegd in de regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2022-2025. Vanaf 2022 start de decentralisatie van BW. In eerste instantie gaat het om de inhoudelijke transformatie en vanaf 2023 krijgt Zoetermeer stapsgewijs steeds meer taken en budget om intensieve ondersteuning en een beschermde leefomgeving te organiseren voor psychisch kwetsbare inwoners. In 2022 start het inkoop- en implementatietraject. MO blijft voorlopig verantwoordelijkheid van centrumgemeente Den Haag. De Haagse regio werkt aan het verbeteren van de opvang en het creëren van meer uitstroommogelijkheden uit instellingen. Zo is in juli 2021 het project Kamers met Aandacht gestart in de gemeenten Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en Wassenaar. Het project is onderdeel van de brede aanpak dak- en thuisloosheid, waarvoor de Haagse regio een eenmalige regionale subsidie van 16,2 miljoen heeft gekregen van VWS. Het doel is om een kamer met aandacht te vinden bij particulieren voor jongvolwassenen die toe zijn aan een volgende stap in hun zelfstandigheid en op deze manier zwaardere zorg in een instelling af te bouwen of te voorkomen. Het project loopt tot medio 2022. Begin volgend jaar is de evaluatie en besluitvorming over voorzetting van het project.
Passend wonen met zorg Om inwoners zo zelfstandig mogelijk te laten wonen zijn voldoende geschikte woningen nodig. Door de dubbele vergrijzing en veranderende zorgbehoefte, is er een toenemende vraag naar diverse woonvormen met of zonder zorg en woonzorglocaties. De gemeente zet zich in om nieuwe woonvormen en passend aanbod te realiseren, zodat ouderen met een (toekomstige) zorgvraag en kwetsbare inwoners zo lang en prettig mogelijk zelfstandig blijven wonen. Dit is een gezamenlijke opgave met betrokken partners uit zorg, wonen en welzijn. Hiervoor is in 2021 een woonzorgvisie gemaakt en in 2022 wordt de visie uitgewerkt in een uitvoeringsagenda. De gemeente voert hierin de regie. Open Stad De fysieke toegankelijkheid van de gemeente moet op orde zijn, zodat iedereen mee kan doen. Hiervoor wordt in 2022 uitvoering gegeven aan de ambities van de agenda Open Stad, die in 2021 is vastgesteld. In deze agenda staan de huidige en toekomstige plannen die de fysieke toegankelijkheid voor de inwoners van Zoetermeer bevorderen. De plannen betreffen alle programma’s van de gemeente die te maken hebben met toegankelijkheid, zoals wonen (onder meer langer zelfstandig thuis wonen), de openbare ruimte, economie, onderwijs en dienstverlening.
Daarnaast starten in 2022 bewustwordingsacties (binnen en buiten het stadhuis) om aandacht te vragen voor de fysieke toegankelijkheid in Zoetermeer, bijvoorbeeld door het organiseren van een ervaringstour in de stad.
Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden Een goede gezondheid is belangrijk voor iedereen. Dit is een voorwaarde om te kunnen participeren. De gemeente beschouwt gezondheid op een positieve manier: ‘gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te (blijven) voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven’. Zoetermeer 2025 Aanbieders van zorg- en welzijn, zorgverzekeraars CZ en Menzis en de gemeente werken samen onder de naam Zoetermeer 2025 met de ambitie om de zorg en ondersteuning betaalbaar en toegankelijk te houden in Zoetermeer. Dat is nodig omdat de vraag de komende jaren enorm toeneemt en de bevolking snel vergrijst, terwijl er niet meer zorgpersoneel en mantelzorgers komen. 55
In de visie ‘samen naar een gezonde regio’ staat de vraag centraal hoe we over vijf jaar met gezondheid, zorg en welzijn willen omgaan. De volgende doelen staan centraal: het verbeteren van de (ervaren) gezondheid van inwoners, het verbeteren van de (ervaren) kwaliteit van zorg en welzijn en het verlagen van de kosten voor zorg en welzijn. In 2022 gaan we de volgende actielijnen gefaseerd uitvoeren: centrum voor acute zorg, stadsbeeld Zoetermeer, gezondheidsverkeerstoren, centrum voor chronische zorg, preventie, ICT & digitalisering, multifunctioneel beddenhuis en nieuwe woonzorgconcepten. De rol van de gemeente in deze samenwerking is gericht op het versterken van de verbinding tussen het medische en sociale domein. De speerpunten van Zoetermeer 2025 sluiten aan bij de eerste Strategische Agenda van Zoetermeer 2040. Het verbeteren van gezondheid in kwetsbare wijken is een noodzakelijk onderdeel om te komen tot een krachtiger fundament van de stad, het voorkomen van toename van sociaaleconomische verschillen en beheersen van sociaal-maatschappelijke uitgaven. De onderwerpen van Zoetermeer 2025 worden dan ook meegenomen in het proces van de Strategische Agenda om beleid, subsidies, projecten en programma's optimaal te richten op Zoetermeer 2040.
Indicatoren, trendgrafieken en financiën Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp Vroegtijdig signaleren: Afname gemiddelde leeftijd bij instroom in jeugdhulp De gemiddelde leeftijd bij instroom en uitstroom worden tegen elkaar afgezet om te kijken of er vroegtijdig wordt gesignaleerd. Bron: DataWareHouse Zoetermeer
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
9,00
-
-
-
-
Begroting
-
9,00
9,00
9,00
9,00
Vroegtijdig signaleren: Afname gemiddelde leeftijd bij uitstroom in jeugdhulp De gemiddelde leeftijd bij instroom en uitstroom worden tegen elkaar afgezet om te kijken of er vroegtijdig wordt gesignaleerd.
56
Bron: DataWareHouse Zoetermeer
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
12,90
-
-
-
-
Begroting
-
13,00
13,00
13,00
13,00
Vroegtijdig signaleren: Toename aantal matches in de Verwijsindex Het aantal matches die ontstaan vanuit de Verwijsindex Haaglanden, zodat inzicht ontstaat in het signaleringsgedrag. Bron: Verwijsindex Haaglanden
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
1.396,00
-
-
-
-
Begroting
-
1.300,00
1.300,00
1.300,00
1.300,00
Toename aantal adviezen bij Veilig Thuis Het aantal adviezen en het aantal meldingen bij Veilig Thuis vanuit Zoetermeer om zicht te krijgen op het signaleringsgedrag. Bron: Veilig Thuis Haaglanden
57
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
1.125,00
-
-
-
-
Begroting
-
1.300,00
1.350,00
1.400,00
1.400,00
Toename aantal meldingen bij Veilig Thuis Het aantal adviezen en het aantal meldingen bij Veilig Thuis vanuit Zoetermeer om zicht te krijgen op het signaleringsgedrag. Bron: Veilig Thuis Haaglanden
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
1.185,00
-
-
-
-
Begroting
-
1.250,00
1.200,00
1.150,00
1.100,00
Efficiënte doorlooptijd: Afname gemiddeld aantal jaar dat een jeugdige jeugdhulp ontvangt Percentage jeugdigen dat minimaal 3 jaar jeugdhulp ontvangt. Bron: DataWareHouse Zoetermeer
58
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
49,00 %
-
-
-
-
Begroting
-
50,00 %
50,00 %
50,00 %
50,00 %
Toelichting Het betreft het aandeel unieke jeugdigen dat minimaal 3 jaar of langer jeugdhulp krijgt. In 2020 ontving dus 49,0% van het aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp minimaal 3 jaar een vorm van specialistische jeugdhulp.
Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie
begroting 2021
Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp (2.1)
63.919
begroting 2022 66.240
begroting 2023 62.856
begroting 2024 60.690
begroting 2025 59.146
Toelichting Financiën Het budget is grotendeels bestemd voor jeugdhulp. Daarnaast wordt het budget besteed aan subsidies voor de Stichting Jeugdgezondheidszorg (JGZ), Meerpunt (netwerkorganisatie en een samenwerkingsverband tussen 25 partners in Zoetermeer die werken rondom jeugd en gezin), het jongerenwerk en de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden. Ook de kinderopvang op basis van een sociaal medische indicatie wordt uit dit budget bekostigd. Het verschil van het budget 2022 ten opzichte van 2021 betreft o.a. de ophoging van het zorgbudget jeugdhulp. De dalende budgetten vanaf 2022 betreffen enerzijds de verwachte minder kosten uit de maatregelen Ombuigen en Vernieuwen en anderzijds is de insteek dat de budgetstijgingen vanwege hoger gebruik van jeugdzorg een aflopende trend hebben. Het kunnen realiseren van de geraamde kostendaling is afhankelijk van de mogelijkheden die de hervormingsagenda van het rijk en VNG (commissie Sint) bieden en de keuzes die de gemeente hierin maakt. Het college heeft via het actieplan kostenbeheersing jeugdhulp maatregelen in voorbereiding.
Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen Gemiddeld budget maatwerkondersteuning per cliënt Deze indicator geeft inzicht in het gemiddeld budget van alle wmo maatwerkvoorzieningen per client.
59
Bron: Gemeentelijke database Wmo/Begroting
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
2.990,00 €
-
-
-
-
Begroting
-
2.814,00 €
2.850,00 €
2.850,00 €
2.850,00 €
Toelichting Als gevolg van de invoering van de gebiedsgerichte ondersteuning wijzigt deze indicator in 2021. Vanaf 2022 zijn de maatwerkvoorzieningen die onderdeel zijn van de gebiedsgerichte ondersteuning uit deze indicator gehaald.
% Cliënten dat tevreden is over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod De gemeente Zoetermeer neemt deel aan een landelijk onderzoek onder Wmo cliënten. Dit onderzoek wordt jaarlijks uitgevoerd in het voorjaar. De resultaten van het onderzoek zijn steeds in de zomer beschikbaar. Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
79,00 %
-
-
-
-
Begroting
-
80,00 %
80,00 %
80,00 %
80,00 %
% Cliënten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo
60
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
82,00 %
-
-
-
-
Begroting
-
80,00 %
80,00 %
80,00 %
80,00 %
Trendgrafiek % Cliënten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag
Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo
61
Toelichting Het percentage Wmo-cliënten dat vindt dat de ondersteuning die ze ontvangen past bij hun hulpvraag is ruim 80%. Hierin is een lichte stijging te zien ten opzichte van eerdere jaren.
% Cliënten v/h samenwerkingsverband dat tevreden is over de kwaliteit v/d ondersteuning De gemeente Zoetermeer neemt deel aan een landelijk onderzoek onder Wmo cliënten. Dit onderzoek wordt jaarlijks uitgevoerd in het voorjaar. De resultaten van het onderzoek zijn steeds in de zomer beschikbaar.
Type
2022
2023
2024
2025
Begroting
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
Toelichting Streefwaarde is nog in ontwikkeling.
% Mantelzorgers dat zich voldoende ondersteund voelt door de gemeente/het samenwerkingsverband De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente direct of door het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de omnibus enquête. Bron: Stadspeiling
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
15,00 %
-
-
-
-
Begroting
-
20,00 %
20,00 %
20,00 %
20,00 %
62
toelichting Het samenwerkingsverband is per 1 mei 2021 actief. In 2020 is de indicator ‘% mantelzorgers dat zich voldoende ondersteund voelt door de gemeente/ZoSamen’ gemeten. De realisatie was 15%.
% Mantelzorgers dat zich voldoende ondersteund voelt door de eigen omgeving De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente direct of door het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de omnibus enquête. Bron: Stadspeiling
Type
2020
2022
2023
2024
2025
Realisatie
77,00 %
-
-
-
-
Begroting
-
70,00 %
70,00 %
71,00 %
71,00 %
% Mantelzorgers dat zich over het algemeen genomen voldoende ondersteund voelt De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente direct of door het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de omnibus enquête. Bron: Stadspeiling