Document · PDF

Bijlage 1 Perspectiefnota 2024

Raadsvergadering 26 juni 2023, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Perspectiefnota 202429.280 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Beleidswijzigingen Verhogen organisatiegraad winkelcentra Het totale budget bedraagt € 100.000 voor de periode 2024/2025 bestemd om een bureau in te huren die samen met de gemeente de gesprekken aangaat met de verschillende eigenaren, winkeliers, maatschappelijke partners, woningcorporaties. Uit de gesprekken moet naar voren komen welke centra ook willen investeren en die daarna dan als eerste op te pakken met een plan van aanpak. Hierbij is de verwachting dat niet alle vier de winkelcentra en betrokken partijen even enthousiast zijn. Het gevraagde budget is toereikend voor de aanvraag van twee winkelcentra. Bereikbaarheid Dutch Innovation Park Voor het studiejaar 2022-2023 is er een subsidie afgegeven vanuit het gebiedsprogramma van het Dutch Innovation Park voor de opzet van de pilot vanuit de gemeente Zoetermeer van € 28.000. Ditzelfde bedrag is ingelegd door de MRDH. Het programmabudget voor 2023 biedt geen ruimte om dit project te continueren. De kosten voor het 2e halfjaar 2023 bedragen € 25.000 en voor 2024/25 € 50.000. Gezien de financiële situatie wordt slechts voor drie jaar budget gevraagd, terwijl het voorstel inhoudelijk wel structureel wenselijk is (zie ook bijlage 4).

Formatie en campagnebudget voor versterking preventie en vroegsignalering Schuldhulpverlening Er is gerekend met de structurele toevoeging van 3 fte en 1 fte incidenteel voor 1 jaar (halfjaar 2023/halfjaar 2024). Daarnaast is er ook campagnebudget opgevoerd van € 25.000 in 2023 en € 25.000 in 2024. Kosten structureel 3 fte, € 245.544, incidenteel 1 fte, € 81.500 en campagnebudget € 50.000. Bij de Meicirculaire 2023 worden er met een taakmutatie structureel middelen toegekend voor vroegsignalering en preventie in het kader van Schuldhulpverlening

en bijzondere bijstand. Naast deze structurele middelen zijn er ook incidenteel middelen toegekend in 2022. Deze worden nog ook voor 2023 incidenteel toegekend en naar verwachting ook nog voor 2024. Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen Om nieuwe expertise en werkprocessen te ontwikkelen om de samenhang en bundeling tussen het fysiek en sociaal domein tot stand te brengen is tijd nodig van inhoudelijk deskundige beleidsadviseurs. Zij moeten aan de slag met de operationalisering van de visie Zoetermeer 2040 en het opstellen van beleidsprogramma’s en de uitwerking in de gebiedsontwikkelingen Entree, Binnenstad en Meerzicht. Om gedurende de ontwikkeling tot standaard werkwijzen ook het bestaande werk doorgaan te kunnen laten vinden, is in de jaren 2024 en 2025 tijdelijk extra inzet nodig. Regionaal Werkcentrum en regierol centrumgemeente Zoetermeer De kosten van € 50.000 zijn nodig voor project- en procesmanagement en beleidscapaciteit voor het opstellen en vaststellen van een intentieovereenkomst voor het huisvestings- en dienstverleningsconcept van het Regionaal Werk Centrum. De kosten voor de opstart worden incidenteel samen met het UWV (50%) gedragen. Verhoging vermogensnorm kwijtschelding De verruiming van de vermogensnorm leidt tot een toename van het aantal aanvragen voor kwijtschelding.

Op grond van huidige inschatting worden ongeveer 400 kwijtscheldingsverzoeken meer toegekend. Er dient rekening te worden gehouden dat het aantal aanvragen voor kwijtschelding hoger zal zijn. Op dit moment wordt uitgegaan van ongeveer 750 extra aanvragen. De totale kosten voor kwijtschelding in 2024 nemen toe met ongeveer € 225.000. Een deel van de kosten ad € 180.000 kan gedekt worden vanuit de opbrengsten Riool- en Afvalstoffenheffing. De tarieven van de Riool- en Afvalstoffenheffing stijgen hierdoor. De afvalstoffenheffing stijgt met ongeveer € 2,35 en de rioolheffing met ongeveer € 0,80 per aansluiting. Dit wordt meegenomen bij het bepalen van de tarieven in de Programmabegroting 2024. De hogere kwijtschelding voor hondenbelasting en OZB kunnen niet gedekt worden vanuit deze belastingen vanwege afspraken in het coalitieakkoord. Ook de uitvoeringskosten worden niet doorbelast in de heffing. Het deel dat ongedekt blijft bedraagt € 45.000.

Programma 2. Samen leven en ondersteunen

Beleidswijzigingen Pilot Expertisepool en Onderwijs-behandelgroep Kinderen die aangewezen zijn op ambulante jeugdhulpbegeleiding of behandeling om (weer) deel te kunnen nemen aan de lessen op school, krijgen soms korte of langere periode geen onderwijs. Dit is niet wenselijk. Een goede aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp is belangrijk om het leer- en ontwikkelproces van jonge kinderen zo min mogelijk te onderbreken. Daarom wordt een pilot gestart waarbij twee onderwijs-jeugdhulpvoorzieningen worden ingericht voor het primair onderwijs in Zoetermeer: een Expertisepool en een Onderwijs-behandelgroep. Een Expertisepool betreft een multidisciplinair team van jeugdhulpprofessionals en onderwijsdeskundigen, verbonden aan het speciaal basisonderwijs (SBO) en het speciaal onderwijs (SO). De Expertisepool wordt ook gekoppeld aan ZOJA (Zoetermeerse Onderwijs-Jeugdhulparrangementen), de observatiegroep/Time-out bedoeld voor leerlingen die dreigen uit te vallen uit het onderwijs. In plaats van de bekostiging van individuele ambulante jeugdhulp op basis van een beschikking, wordt er vaste formatie aan jeugdhulpprofessionals (4,8 fte) ingezet. De kosten van de Expertisepool (4,8 fte jeugdhulpprofessionals) worden gedekt vanuit het Zorg in Natura (ZIN).

De formatie van de onderwijsprofessionals wordt geleverd en bekostigd door het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs, waar ook de scholen voor SO en SBO deel van uitmaken. Een Onderwijs-behandelgroep is een behandelsetting opgezet in Zoetermeer, die gekoppeld is aan het onderwijs, zodat het onderwijsproces doorgang kan vinden. De leerlingen die nu aangewezen zijn op de locaties in Den Haag en Delft kunnen in de toekomst in Zoetermeer terecht. Daarnaast kunnen de jeugdigen die nu dure vormen van overbruggingshulp krijgen, zoals dagopvang of behandeling zonder onderwijs, voortaan geplaatst worden op een gecombineerd aanbod van onderwijs en jeugdhulp. De kosten van de pilot Onderwijs-behandelgroep worden gedekt vanuit het budget voor Jeugdhulp Zorg in Natura. In verband met de start van het nieuwe schooljaar, is het van belang om al in september 2023 te kunnen starten. Wel is voor de implementatie van deze pilots tijdelijke budget nodig om een projectleider aan te stellen. Projecten Jeugd Op het gebied van de jeugdzorg heeft Zoetermeer te maken met een aantal ontwikkelingen. Op landelijk niveau wordt gesproken over de doorontwikkeling van de jeugdzorg. De VNG en het rijk zijn in overleg over het opstellen van de Hervormingsagenda Jeugd. De Hervormingsagenda Jeugd moet bijdragen aan betere hulp voor jeugdigen en leiden tot een financieel beheersbaar stelsel.

Zowel lokaal als regionaal is er veel aandacht voor kostenbeheersing op het gebied van de jeugdzorg. Op regionaal niveau ligt de ambitie voor de komende jaren vast in de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden. In het kader van kostenbeheersing worden diverse instrumenten ingezet, zoals maximale bestedingsruimte per aanbieder, het richtinggevend kader om de inzet van de hulp te bepalen en contractbeheer. Op lokaal niveau wordt ingezet op het beperken van de instroom en het sturen op de duur en intensiteit van jeugdhulptrajecten. Desalniettemin blijft de impact van de stijgende kosten op het gebied van jeugdzorg op de gemeentelijke begroting enorm. Dit vraagt om scherpe(re) keuzes. De gemeente Zoetermeer werkt op het gebied van de specialistische jeugdhulp met negen andere gemeenten samen in de jeugdhulpregio H10. De gemeente Voorschoten heeft besloten om zich met ingang van 2024 aan te sluiten bij de Leidse regio en daarmee de Haagse regio te verlaten. De gemeente Den Haag heeft het Haags Toekomstperspectief ontwikkeld, waarmee zij een deel van de regionaal ingekochte jeugdzorgzorg vanaf 2024 zelf inkoopt en organiseert. Deze ontwikkelingen geven aanleiding om onze eigen positie in de regio te herijken. Deze ontwikkelingen noodzaken de gemeente te onderzoeken hoe de (lokale en regionale) aanpak en samenwerking op het gebied van de jeugdzorg het beste vorm en inhoud kan worden gegeven.

In 2024 is hiervoor een projectleider aangesteld om dit verder vorm te geven.

In 2022 is verkend waar binnen het jeugddomein de aanpak en samenwerking bijgesteld kan en moet worden. Voorgesteld wordt om te starten met het programma Toekomstbestendige Jeugdhulp, waaronder de volgende projecten starten: 1. Herijking toegang jeugdhulp 2. Hervorming specialistische jeugdhulp 3. Contractmanagement 4. Aanpak multiproblematiek 5. Aansluiting onderwijs-jeugdhulp Project 3 en 4 worden sociaal-domein-breed opgepakt. De uitwerking van de projecten kunnen ertoe leiden dat aanvullende verbeterprojecten worden opgestart. Het doel is om de sturing en samenwerking binnen het jeugddomein te verbeteren. De projecten zijn niet los van elkaar te zien en bestrijken het brede spectrum van de jeugdzorg. Daklozenpunt In 2017 is door de raad motie 1711-19A aangenomen om onderzoek te doen naar een dependance voor een daklozenloket. Daarbij speelde ook de vraag om opties te bieden voor een briefadres. In 2020 werd het Daklozenpunt als pilot in Zoetermeer geopend. Inwoners kunnen hier terecht voor informatie over (dreigende) dakloosheid. Het punt heeft tevens een doorverwijsfunctie naar het Daklozenloket in Den Haag. Een externe partij in onze gemeente - het Leger des Heils - stelt voor een aantal inwoners ook een briefadres beschikbaar. Er bestaat behoefte om de dak- en thuisloosheidsproblematiek in Zoetermeer structureel aan te pakken.

De pilot wijst uit dat het Daklozenpunt daar op succesvolle manier aan bijdraagt. Om die reden wordt voorgesteld hiervoor vanaf 2023 structureel middelen beschikbaar te stellen. Zoetermeer Regenboogstad Voor de voortzetting van het beleid met betrekking tot Zoetermeer Regenboogstad ontvangt de gemeente gedurende het tijdvak 2023 – 2026 jaarlijks € 20.000 van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Zoetermeer 2025 en Langeland Ziekenhuis De komende jaren komen er vanuit het LangeLand Ziekenhuis (Haga Ziekenhuis, locatie Zoetermeer) en het gezondheidsnetwerk Zoetermeer 2025 veel ontwikkelingen op de gemeente af. Het netwerk Zoetermeer 2025 is een essentiële samenwerkingspartner om tot een duurzaam (ook preventief) Wmo aanbod te komen en te zorgen dat deze betaalbaar en beschikbaar blijft voor de mensen die het echt nodig hebben. Om de belangen van de inwoners hierin te behartigen is een proactieve rol van de gemeente nodig. De gemeente zal strategisch moeten manoeuvreren in het complexe (acute) zorglandschap, relaties beheren, overzicht behouden op het lokale en nationale trends/ontwikkelingen en die vertalen naar de Zoetermeerse praktijk. Rond de onrust over het behoud van het LangeLand Ziekenhuis in 2022 is er tijdelijk extra capaciteit ingezet vanuit concernadvies.

Om de komende twee jaar (2024 en 2025) de proactieve houding (met name gericht op strategie en executiekracht) van de gemeente te continueren luidt het voorstel om gedurende de periode 2024-2025 jaarlijks dekking voor 1 fte uit de algemene middelen te bekostigen. Lokaal Preventieakkoord 2023 Voor de uitvoering van het Lokaal Preventieakkoord 2023 heeft de gemeente € 60.000 van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ontvangen. De uit te voeren activiteiten staan vermeld in het Lokaal Preventieakkoord. 34

SPUK Uitvoeringsplan Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) De Brede Specifieke Uitkering (kortweg Brede SPUK) is een bundeling van 15 nieuwe en bestaande rijksregelingen op het gebied van gezondheid, sport en welzijn, waarmee gemeenten preventief kunnen werken aan een gezonde generatie in 2040. De Brede SPUK is ingesteld om de afspraken uit het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord te kunnen uitvoeren. Het versterken van de gezondheid en de sterke sociale basis zijn hoofthema’s waarvoor de gemeente Zoetermeer een financiële bijdragen kan aanvragen. Deze onderdelen vallen binnen programma 2. Samen leven en ondersteunen. Voor aanvragen van Brede SPUK op het thema sport, bewegen en cultuurparticipatie: zie programma 4. Vrije Tijd. Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen De principes van Zoetermeer 2040, sturen op samenhang, diversiteit en kwaliteit en bundeling van krachten, komen niet vanzelf tot uitwerking. Er moet nieuwe expertise en werkprocessen worden ontwikkeld om de samenhang en bundeling tussen het fysiek en sociaal domein tot stand te brengen, op allerlei onderwerpen. Binnen het sociaal domein geldt dat specifiek voor de onderwerpen wonen-zorg, openbare ruimte en maatschappelijke voorzieningen.

Daarmee kunnen we tegelijk uitvoering geven aan de doelstellingen uit het coalitieakkoord die gaan over deze onderwerpen. Natuurlijk zijn we hier al mee aan de slag, maar we komen veel nieuwe vragen tegen die we moeten gaan beantwoorden. Daar is tijd voor nodig, die niet aan ander werk kan worden besteed. Daarom is in de jaren 2024 en 2025 extra inzet nodig. Als we de vragen hebben beantwoord, kan sturen op samenhang en bundeling tussen het sociale en fysieke domein met ingang van 2026 onderdeel uit gaan maken van de standaard werkwijzen en is extra inzet niet langer nodig.

Financiën Bedragen x €1.000 TB1

MJB 2024 - 2027

Doorkijk MJB

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

-503

-521

-1.042

Jeugd- en Gezinshulp formatie reguliere uitvoering (zie ook overhead)

-1.028

-765

-1.529

-1.243

Noodopvang Oekraïners

3.500

Noodopvang asielzoekers

2.019

2.264

-2.571

-2.285

1 Financiële ontwikkelingen bestaand beleid (leereffecten jaarrekening en TB1) Wmo formatie reguliere uitvoering (zie ook overhead)

Saldo

2 Onvermijdelijke ontwikkelingen: niet van toepassing Inspectie gastouders door de GGD - dekking zie OAD

-30

Saldo

-30

-480 480

-50

-80 80

2 Beleidswijzigingen

Pilot Expertisepool en Onderwijs-behandelgroep - tijdelijke dekking vanuit ZIN voor pilot expertisepool en onderwijs-behandelgroep Projectleider Expertisepool en Onderwijsbehandelgroep

Projecten Jeugd (zie ook overhead)

-400

-1.169

Daklozenpunt: voortzetting vanaf 2023 - dekking bijdrage centrumgemeente Den Haag

-80 80

Zoetermeer Regenboogstad - dekking zie OAD

-20

-113

-1.314 1.314

- 1.293 1.293

-1.293 1.293

-924 924

Saldo

-420

-1.352

-20

TOTAAL SALDO PROGRAMMA

1.569

882

-3.953

-2.315

Zoetermeer 2025/LLZ (zie ook overhead) Lokaal Preventieakkoord: uitvoering - dekking specifieke uitkering SPUK Uitvoeringsplan Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) - dekking specifieke uitkering

-60 60

Toelichting financiën Financiële ontwikkelingen bestaand beleid (leereffecten jaarrekening en TB1) Wmo formatie reguliere uitvoering De gemeente heeft te maken met een nog steeds toenemende vraag aan Wmo-voorzieningen. Hierbij wordt uitgegaan van 100 nieuwe aanvragen per week, ruim 5.200 aanvragen per jaar. De Wmo-klantmanagers focussen niet alleen op het beoordelen van deze aanvragen, ze ondersteunen ook op het gebied van beleid, inkoop en financiën. Deze tijdsbesteding is verdisconteerd in een kengetal van 6,5 uur per aanvraag. De laatste jaren was er weinig tijd voor reflectie, intervisie, opleiding en kwaliteitsverbetering. Dit was, gezien de druk op de werkvoorraden, ook niet mogelijk. Deze uren zijn nu structureel meegenomen in de formatieberekening. Het gaat om 100 uur per fte per jaar. Bovenstaande vraagt om een structurele uitbreiding van de huidige capaciteit met 4,44 fte aan Wmo-klantmanagers (€ 363.000). De toenemende Wmo aanvragen hebben als gevolg dat er ook meer werk bij de backoffice plaatsvindt. De backoffice heeft daarom een structurele uitbreiding nodig van 2,88 fte (€ 183.000). Daarnaast is het noodzakelijk om in te blijven inzetten op contractmanagement. In het vorige coalitieakkoord is tijdelijk 1,75 fte extra formatie toegekend voor de doorontwikkeling van het contractmanagement. Hierdoor was er tijdelijk tot 2023 een formatie van 3,5 fte beschikbaar.

De doorontwikkeling heeft de gemeente geleerd dat er structureel 3,5 fte contractmanagers nodig zijn. Daarom wordt er structurele uitbreiding gevraagd van 1,75 fte contractmanagers (€ 159.000). De vertaling van nieuw beleid naar concrete werkprocessen, innovatie, borgen kwaliteit, cijfermatige onderbouwingen etc. wordt gedaan door kwaliteitsmedewerkers. Deze taken moeten goed geborgd worden binnen de Wmo. Zonder deze borging, kan de Wmo niet de stap naar het duurzame perspectief maken. Eerst moet de basis op orde zijn en de kwaliteitsmedewerkers zijn noodzakelijk om de kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen. Daarbij is het belangrijk om de werkvoorraden en doorlooptijden goed te monitoren. Hierin spelen kwaliteitsmedewerkers ook een belangrijke rol. Daarom het voorstel voor structureel 2 fte kwaliteitsmedewerkers (€ 182.000). Ook wordt er vanuit de Wmo ingezet op (interne) samenwerkingen rondom Team8Tien en MDT (Multi- disciplinair team) Sociaal Domein. Deze taken worden deels al door de Wmo-klantmanagers uitgevoerd, zonder dat hier formatie voor was opgenomen. Het gaat om structureel 1,9 fte (€ 155.511) vanaf 2023. Per 2024 betekent het bovenstaande in totaal, voor de reguliere uitvoering Wmo, een structurele claim van € 1.042.263 (12,97 fte) exclusief overhead.

Voor 2024 is gelet op de krappe arbeidsmarkt rekening gehouden met een ingroeipad van 50% van het benodigde budget = € 521.000. Het is namelijk niet reëel te verwachten dat al in 2024 de werving van de volledig benodigde personele capaciteit is gerealiseerd. In 2023 wordt nog een eenmalig tekort verwacht van € 503.000 omdat er extra ingehuurd is om de reguliere formatie te realiseren door het verloop van personeel. Ook zijn hierin al de kosten van de kwaliteitsmedewerkers en MDT meegenomen per mei 2023. Deze medewerkers zijn per direct nodig. Jeugd- en Gezinshulp formatie reguliere uitvoering Het aantal aanvragen voor jeugdhulp bij Jeugd- en Gezinshulp is sterk toegenomen. Het gaat daarbij vaak om complexe casuïstiek. Er zijn vijf subteams binnen Jeugd- en Gezinshulp (JGH) die, gelet op de toename van de instroom, nu onvoldoende capaciteit hebben om gezinnen tijdig te kunnen ondersteunen. Hierdoor ontstaan wachtlijsten. Binnen alle subteams is meer capaciteit nodig om de werkzaamheden uit te voeren. Daarnaast zijn er JGHmedewerkers verbonden aan het gemeentelijk Team8Tien en aan het Multidisciplinair Team (MDT) van de gemeente, in totaal structureel 2,14 fte vanaf 2023. Tot op heden was hiervoor geen formatie opgenomen. Door de benodigde uitbreiding van de medewerkers in de uitvoering is er ook meer formatie nodig aan unitcoördinatoren en gedragswetenschappers.

In totaal betreft het een uitbreiding van 17,14 fte. We willen hiermee voldoende ruimte creëren voor kwaliteitsbevordering. Daarbij kan er meer capaciteit worden ingezet op de ernstige casuïstiek die op de wachtlijst staat en kan de hoge instroom sneller worden opgepakt. Daarnaast wordt de norm van het principeakkoord voor de jeugdbescherming ook voor JGH aangehouden (12 jeugdigen per 37

casusregisseur). De uitbreiding van de formatie is noodzakelijk voor de kalenderjaren 2024 en 2025. Voor 2024 is gelet op de krappe arbeidsmarkt rekening gehouden met 50% van het benodigde budget = € 765.000. Het is namelijk niet reëel te verwachten dat al in 2024 de werving van de volledig benodigde personele capaciteit is gerealiseerd. Wanneer de Hervormingsagenda Jeugd gereed is, kan een inschatting gemaakt worden van de benodigde inzet voor 2026 en verder. Noodopvang Oekraïners De kosten in 2022 bedroegen € 2,6 mln. en € 6,7 mln. aan inkomsten. Daarmee is in 2022 een voordeel gerealiseerd van € 4,1 mln. De opvang is begonnen in maart en is gedurende het jaar uitgebreid. Voor 2023 is nog een extra opvang gerealiseerd. Dat houdt in dat de gemeente in 2023 te maken krijgt met hogere kosten maar ook een hogere vergoeding. In de perspectiefnota is een voordelig resultaat opgenomen dat, rekening houdend met een post onvoorzien van € 0,6 mln., uitkomt op een voordeel van € 3,5 mln. Het in de perspectiefnota opgenomen bedrag is een indicatie. Voor een definitieve berekening zal een afzonderlijk raadsvoorstel worden voorgelegd. Noodopvang Asielzoekers In 2022 is omdat er een minimaal beroep is gedaan op de gemeentelijke voorzieningen een voordeel op de opvang van asielzoekers behaald van € 0,173 mln.

Het onzeker of dat zich in de afgesproken periode tot en met februari 2025 zal voldoen. Gezien de ervaring over 2022 wordt rekening gehouden met een voordeel van minimaal € 50.000 voor 2023 en 2024. In het nog te maken raadsvoorstel wordt als dat mogelijk is een meer exacte berekening opgenomen.

Onvermijdelijke ontwikkelingen Inspectie gastouders door de GGD In de Wet kinderopvang staat dat het college verantwoordelijk is voor het toezicht en de handhaving van de kwaliteit van de kinderopvangvoorzieningen in haar gemeente. Het gaat dan over kinderdagopvangcentra, buitenschoolse opvanglocaties, gastouderbureaus en gastouders. In opdracht van het college wordt het toezicht uitgevoerd door de GGD. De GGD inspecteert al deze voorzieningen en adviseert de gemeente te handhaven als er niet aan alle wettelijke eisen wordt voldaan. De frequentie van de inspecties bij gastouders is wettelijk verhoogd. Waar het eerst verplicht was om jaarlijks 5% van alle gastouders te inspecteren, is dat in 2023 verhoogd naar 50%. Hiervoor zijn extra rijksmiddelen aan de gemeente verstrekt. Het voorstel is om deze middelen, die in de algemene middelen zijn gestort, ook structureel voor deze taak aan te wenden en het geld aan de post ‘inspecties’ toe te voegen. Uitgaande van 100 gastouders betekent dit dat er 45 gastouders meer geïnspecteerd moeten worden. Dat kost € 30.000 per jaar extra. GGD Haaglanden zal het aantal inspecties dat met gemeenten wordt afgesproken voor 2023 en verder hier op aanpassen.

Beleidswijzigingen Pilot Expertisepool en Onderwijs-behandelgroep De bekostiging van de Expertisepool kan budgetneutraal. In plaats van de bekostiging van individuele ambulante jeugdhulp op basis van een beschikking, wordt er vaste formatie aan jeugdhulpprofessionals (4,8 fte) ingezet. Het betreft daarmee een verschuiving (van individueel naar groep) vanuit het budget

Jeugdhulp Zorg in Natura. De formatie van de onderwijsprofessionals wordt geleverd en bekostigd door het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs, waar ook de scholen voor SO en SBO deel van uitmaken. De bekostiging van de pilot Onderwijs-behandelgroep vindt plaats vanuit het budget voor Jeugdhulp Zorg in Natura en daarom is er geen aanvullende financiering voor 2024 nodig. In verband met de start van het nieuwe schooljaar, is het wel van belang om al in september 2023 te kunnen starten. Projecten Jeugd Om de Projecten Jeugd op te kunnen pakken moet voor de komende twee jaar (2024 en 2025) personele capaciteit worden vrijgemaakt. Er is formatie nodig voor de projectleiding en voor de bemensing van de diverse projecten. Na afronding van de genoemde projecten wordt bezien welke incidentele en/of structurele kosten gemaakt moeten worden om de resultaten van de projecten te verzilveren. In de eerste helft van 2023 worden de start en bemensing van de projecten Jeugd nog bekostigd vanuit het reguliere formatiebudget door te prioriteren in de lopende werkzaamheden. Daklozenpunt De pilot Daklozenpunt wijst uit dat de dak- en thuisloosheidsproblematiek in Zoetermeer structureel aangepakt moet worden. Om die reden wordt voorgesteld om voor het Daklozenpunt structureel middelen beschikbaar te stellen. De kosten bedragen € 80.000 per jaar.

Voor 2023 is voor de dekking van de uitgaven een bijdrage van de gemeente Den Haag, centrumgemeente maatschappelijke opvang en beschermd wonen, beschikbaar. Voor 2024 e.v. wordt deze wel verwacht, maar dat moet nog worden geformaliseerd Zoetermeer Regenboogstad De gemeente ontvangt als Regenboogstad gedurende het tijdvak 2023 – 2026 een decentralisatie-uitkering van jaarlijks € 20.000. Zoetermeer 2025 en Langeland Ziekenhuis Voor de periode 2024 – 2025 is er jaarlijks een bedrag van € 113.000 nodig (1,0 fte), te dekken via de algemene middelen. Met deze middelen kan de gemeente vanuit het team gezondheidsbeleid proactief en strategisch blijven samenwerken met het ziekenhuis en netwerk Zoetermeer 2025. Lokaal Preventieakkoord 2023 Voor de uitvoering van het Lokaal Preventieakkoord 2023 heeft de gemeente € 60.000 van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ontvangen. De uit te voeren activiteiten staan vermeld in het Lokaal Preventieakkoord. SPUK Uitvoeringsplan Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) De gemeente vraagt voor de 15 nieuwe en bestaand rijksregelingen een financiële bijdrage aan het rijk. De gevraagde financiële bijdrage wordt ingezet op lopende programma’s die worden versterkt en verder ontwikkeld. Dit wordt gedaan door middel van vernieuwing en het maken van slimme verbindingen met andere programma’s en trajecten binnen de gemeente.

Een belangrijke doelstelling is het versterken van preventie en de publieke gezondheid (uitvoering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Binnen alle programma’s worden trajecten of initiatieven gekozen om te versterken en vernieuwen. Het gaat om de volgende 12 programma’s met bijhorende financiële dekking voor de gemeente Zoetermeer binnen programmalijn 2 Samen leven en ondersteunen:

Financiële dekking Programma

2023

2024

2025

2026

Terugdringen Gezondheidsachterstanden

€

133.467

€

133.464

€

133.464

€

133.405

Kansrijke start

€

100.100

€

106.771

€

106.771

€

133.405

Mentale Gezondheid

€

46.713

€

33.366

€

33.366

Aanpak overgewicht en obesitas

€

116.783

€

116.781

€

116.781

Valpreventie

€

343.677

€

316.978

€

316.978

Leefomgeving

€

66.733

€

66.732

€

66.732

Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en en Vroegsignalering Alcoholproblematiek

€

16.683

€

16.683

€

16.683

Versterken sociale basis

€

243.577

€

240.236

€

240.236

€

180.097

Mantelzorg

€

66.733

€

66.732

€

66.732

€

60.032

Eén tegen eenzaamheid

€

66.733

€

66.732

€

53.386

Welzijn op recept

€

36.703

€

63.396

€

76.742

Versterking kennis- en adviesfunctie GGD

€

16.683

€

16.683

€

16.683

Coördinatiekosten regionale aanpak preventie

€

59.393

€

48.714

€

48.714

€

326.843

€

90.049

De programma’s 1 t/m 11 hebben betrekking op inhoudelijke beleidsonderdelen. De bedragen die zijn gereserveerd voor de programma’s 12 en 13 betreffen overkoepelende faciliteiten gericht op integraal gezondheidsbeleid. Voor het jaar 2023 is een totaalbedrag van € 1,314 mln. beschikbaar voor het versterken en ontwikkelen van bestaande programma’s, initiatieven en trajecten. Voor zowel 2024 als 2025 is een totaalbedrag van € 1,293 mln. beschikbaar. In 2026 gaat dit om een totaalbedrag van € 0,924 mln. De gemeente ontvangt deze bedragen van de rijksoverheid. Een belangrijke kanttekening is: zodra de 40

gemeente geen passende invulling kan geven aan versterken van bestaande en nieuwe trajecten binnen een programma, kan het zijn dat er budgetten (gedeeltelijk) worden teruggevorderd. Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen Om nieuwe expertise en werkprocessen te ontwikkelen om de samenhang en bundeling tussen het fysiek en sociaal domein tot stand te brengen, is tijd nodig van inhoudelijk deskundige beleidsadviseurs. Zij moeten aan de slag met de operationalisering van de visie Zoetermeer 2040, specifiek het opstellen van een ruimtelijke strategie en het opstellen van beleidsprogramma’s, en de uitwerking in de gebiedsontwikkelingen Entree, Binnenstad en Meerzicht. Om gedurende de ontwikkeling tot standaard werkwijzen ook het bestaande werk doorgaan te kunnen laten vinden, is in de jaren 2024 en 2025 tijdelijk extra inzet nodig.

Risico’s Pilot Expertisepool Voor de pilot expertisepool wordt dekking verkregen vanuit het Zorg in Natura (ZIN) budget. Hiervoor wordt tijdelijk het ZIN budget verlaagd op basis van de aanname dat de pilot leidt tot lagere ZIN kosten. Het risico bestaat dat deze besparing niet wordt gerealiseerd. Dit kan een overschrijding op het ZIN budget opleveren. Het gaat om circa € 0,5 mln. per jaar. Maatwerkvoorzieningen Wmo De landelijke trend met betrekking tot de loon-en prijsstijgingen of wel de inflatie van tarieven kan leiden structureel tot hogere kosten van de Wmo maatwerkvoorzieningen. Het gaat om de hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen, woonvoorzieningen, regiotaxi en huishoudelijke hulp waarbij de tarieven harder stijgen dan de gemeentelijke indexatie. Wmo - en Jeugd reguliere uitvoering Ondanks de uitbreiding van formatie en budgetten voor de Wmo - en Jeugd reguliere taakuitvoering bestaat het risico dat de achterstanden niet op korte termijn volledig kunnen worden weggewerkt. Dit is ook afhankelijk van de (bedrijfsvoering bij de) zorgaanbieders.

Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen

Beleidswijzigingen Borgen aansluiting openbare ruimte bij nieuwe projecten en ontwikkelingen Om te zorgen dat de openbare ruimte goed aansluit bij nieuwe ontwikkelingen is versterking van de capaciteit noodzakelijk. Het gaat hierbij om het verankeren van maatschappelijke opgaven in het beheer en onderhoud zoals klimaatadaptatie, focus op biodiversiteit, laadpalen en deelmobiliteit. Daarnaast is aansluiting aan de voorkant bij (gebieds)programma’s en projecten ter vernieuwing en uitbreiding van de stad nodig. De gemeente Zoetermeer staat de komende jaren voor grote opgaven. De stad heeft een leeftijd bereikt waarop veel onderdelen aan vervanging toe zijn. Daarnaast zijn er grote opgaven voor de komende gebiedsprogramma's ter vernieuwing en uitbreiding van de stad. Daarom is het nodig het beheer te professionaliseren en aan te sluiten op de projecten en programma’s die voortkomen uit de omgevingsvisie Zoetermeer 2040. Hiervoor is extra inzet op beleidsmatig niveau noodzakelijk. Toename van werkzaamheden door binnenstedelijke ontwikkelingen vraagt ook meer inzet op de specifieke onderdelen parkeren, laadpalen elektrische auto’s, klimaatadaptatie, focus op biodiversiteit en deelmobiliteit. Klimaat- en energiebeleid Het rijk heeft in het coalitieakkoord voor de uitvoering van klimaatbeleid voor de periode 2022-2030 middelen beschikbaar gesteld.

Toekenning van het rijksgeld loopt via de regeling 'capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid'. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) heeft een onderzoek uitgevoerd om te bepalen welke middelen de gemeente nodig heeft in het kader van het klimaatakkoord. De bezetting in Zoetermeer is per maart 2023 op dit beleidsveld 6 fte. Dit moet op de korte termijn worden uitgebreid. Het voorstel is om de gelden voor klimaat en de energietransitie te reserveren. In het derde kwartaal 2023 volgt een raadsvoorstel met een bijbehorend bestedingsprogramma. Verbetering schoolpleinen Gelet op het veranderende klimaat met meer warmere dagen is vergroening van versteend oppervlak een belangrijke opgave. De vergroening zorgt voor meer schaduw en koelte en het draagt bij aan minder hitte in de directe omgeving. Ook regenwater wordt beter opgenomen. Een groen schoolplein draagt bij aan de fysieke ontwikkeling en daardoor aan de gezondheid van kinderen. Het aanpakken van schoolpleinen sluit aan bij het coalitieakkoord, onderdeel vergroening van de openbare ruimte. Het voorstel is om vier schoolpleinen onder handen te nemen met meer vergroening en verbetering aan bestaande verharding. Buitengym locaties In motie 2206-69 vraagt de raad het college om in de programmabegroting budget op te nemen voor meer buitengymplekken.

Met name in buurten die achteruitgaan, waaronder hoogbouwbuurten en in het Westerpark. De komende jaren worden, in samenspraak met de buurt, 6 kleinere buitengymlocaties óf 1 grotere en 2 tot 3 kleinere buitengymlocaties in verschillende wijken gerealiseerd. Kabels en leidingen leges instellen Een netwerkbeheerder, leiding- of kabelexploitant moet voor de aanleg, instandhouding of opruiming van kabels en leidingen in openbare gronden een vergunning bij de gemeente aanvragen. Voor de afhandeling kunnen leges geheven worden. Hiervoor wordt in het derde kwartaal 2023 een besluit genomen. 43

Financiën Bedragen x €1.000 TB1

MJB 2024 - 2027

2023

2024

Parkeerinkomsten Markt 10

150

Betaald Parkeren, structureel lagere opbrengsten maaiveld parkeren

-800

Winkelcentra

-30

Portalen t.b.v. verkeersregelinstallaties en bewegwijzering (vanaf 2024 als risico/pm benoemd)

-200

Doorkijk MJB

2025

2026

2027

2028

2029

-800

-31 31

-10 10

-100

1 Financiële ontwikkelingen bestaand beleid (leereffecten jaarrekening en TB1)

Aanschaf hybride inzamelvoertuigen - dekking Afvalstoffenheffing Perscontainer zelfbrengdepot - dekking Afvalstoffenheffing Dagelijks onderhoud bomen

-100

Beheersysteem openbare ruimte Uitbreiding juridische functies Saldo

-100 -100

-124

-1.104

-974

-1.024

2 Onvermijdelijke ontwikkelingen: niet van toepassing Saldo 44

3 Beleidswijzigingen Borgen aansluiting openbare ruimte bij nieuwe projecten en ontwikkelingen SPUK Klimaat- en energiebeleid - dekking specifieke uitkering

-83

-2.000 2.000

-150

-124

-128

-375 375 -203 -1.307

Verbetering schoolpleinen Buitengym locaties

-120

Kabels en leidingen leges instellen, personele inzet - dekking kabels en leidingen leges instellen Saldo TOTAAL SALDO PROGRAMMA

-375 375

-357

-361

-1.331

-1.385

-1.024

Toelichting financiën Financiële ontwikkelingen bestaand beleid (leereffecten jaarrekening en TB1) Parkeeropbrengsten Markt 10 In oktober 2021 is de gemeenteraad geïnformeerd dat de aanbesteding van het project 'Markt 10 en omgeving' niet heeft geleid tot vergunbare aanbiedingen. Na een evaluatie wordt het project nu opnieuw gestart. Door de geleerde lessen wordt opnieuw bekeken hoe de ambities voor de locatie Markt 10 behaald kunnen worden. Hiervoor is op 6 december 2022 een voorbereidingsbudget afgegeven. De verwachting is dat er voor 2023 en 2024 nog maaiveld parkeeropbrengsten zijn. Dit is voor beide jaren een incidenteel voordeel van € 150.000. Betaald Parkeren, structureel lagere parkeeropbrengsten maaiveld parkeren In het centrum geldt betaald parkeren op het maaiveld. De parkeerinkomsten zijn geraamd op ruim € 2,8 mln. De afgelopen jaren zijn de inkomsten lager uitgevallen door o.a. de coronacrisis, het meer thuiswerken en de verhoging van de parkeertarieven. Inmiddels is de coronacrisis voorbij, maar de inkomsten uit parkeren blijven onder het niveau van voor corona.

De belangrijkste redenen zijn: - door diverse bouwplanlocaties in de komende jaren neemt het aantal betaalde parkeerplaatsen af; - veel bewoners (vergunninghouders) zijn na de coronacrisis thuis blijven werken en houden parkeerplaatsen een groot deel van de dag bezet; - er wordt minder op straat geparkeerd sinds de tarieven in 2020 met ca. 40% zijn verhoogd. Hierbij is er concurrentie van garages waar het parkeren de eerste twee uur gratis is; - het online bestellen is toegenomen waardoor er minder bezoekers naar het centrum komen; 45

- de bezoekersregeling met de mogelijkheid om 70 uur gratis te parkeren per adres; - concurrentie van een groot winkelcentrum in Leidschendam met gratis parkeren. De opbrengstenderving is geraamd op € 0,8 mln. Communicatie: procedures en naleven afspraken De werkzaamheden in de openbare ruimte zoals beheer, groot onderhoud en/of vervanging raken direct of indirect bewoners en ondernemers. Het is belangrijk om bewoners en ondernemers goed en tijdig te informeren en/of te betrekken bij deze werkzaamheden. Om de communicatie te verbeteren is extra inzet nodig voor het opstellen van en uitvoering geven aan een communicatie- en actieplan. Dit leidt tot beter en tijdig geïnformeerde bewoners en ondernemers. Kosten € 86.000. Winkelcentra Het coalitieakkoord vermeldt het verbeteren van de winkelcentra om de aantrekkelijkheid te behouden en veroudering tegen te gaan. In 2023 start een onderzoek naar de verbetering van twee winkelcentra (Seghwaert en De Leyens). Daarbij wordt de samenwerking tussen de betrokken bedrijven meegenomen. Dit laatste is nodig om het draagvlak en daarmee het succes van de maatregelen te vergroten. De kosten daarvoor zijn € 30.000. Portalen t.b.v. verkeersregelinstallaties en bewegwijzering Door harde wind is schade aan één portaal aan de Europaweg ontstaan. Naar aanleiding van de visuele inspecties in maart 2023 worden er nog twee extra portalen vervangen.

In totaal worden er in 2023 vijf portalen vroegtijdig vervangen waarvan drie niet binnen bestaand budget passen. De verwachte extra kosten zijn circa € 200.000. Aanschaf hybride inzamelvoertuigen Voor de afvalinzameling heeft de gemeente inzamelvoertuigen in bezit. Deze voertuigen worden planmatig onderhouden en vervangen. Hiervoor is budget opgenomen in de begroting en de kosten worden gedekt vanuit de afvalstoffenheffing. Inmiddels zijn vier inzamelvoertuigen (dit zijn andere voertuigen dan die in de Perspectiefnota 2023) volledig afgeschreven en aan vervanging toe. De kosten van het extra onderhoud wegen niet meer op tegen de kosten voor nieuwe aanschaf en het risico op uitval is hoog. Gelet op de inmiddels lange levensduur van de bestaande inzamelvoertuigen en het uitgangspunt van een zoveel mogelijk duurzaam wagenpark worden vier hybride inzamelvoertuigen aangeschaft. Deze hybride inzamelvoertuigen rijden op HVO 100 (wordt gemaakt uit duurzame en hernieuwbare grondstoffen) en het beladen en persen van het afval gaat elektrisch. Met de aanschaf van deze voertuigen wordt minder CO2 uitgestoten en wordt geluidoverlast bij het legen van containers beperkt. De kosten van de voertuigen zijn hoger in aanschaf dan begroot. Er is een extra investeringsbudget nodig van € 254.000. De investeringen leiden tot een toename van kosten voor rente en afschrijving van € 32.000.

Deze kosten worden toegerekend aan de kosten van afvalinzameling en daarmee in het tarief van de afvalstoffenheffing betrokken. Perscontainer zelfbrengdepot De perscontainer voor grof huishoudelijk afval op het zelfbrengdepot is afgeschreven en aan vervanging toe. De perscontainer wordt gebruikt voor het 46

comprimeren van grof huishoudelijk afval. Voor het vervangen van de pers is geen krediet beschikbaar. De verwachte investeringskosten bedragen circa € 85.000. De investeringen leiden tot een toename van kosten voor rente en afschrijving van € 10.000. Deze kosten worden toegerekend aan de kosten van afvalinzameling en daarmee in het tarief van de afvalstoffenheffing betrokken. Dagelijks onderhoud bomen De gemeente heeft ruim 45.000 bomen in beheer. Er komen steeds meer en oudere bomen. Om het bomenbestand in goede conditie en gezondheid te houden zijn extra maatregelen nodig. De extra structurele lasten hiervan zijn € 100.000. Beheersysteem openbare ruimte In het beheersysteem staan de gegevens van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Dit beheersysteem is door capaciteitsgebrek nog niet volledig ingericht. Ook moeten de gegevensstromen en uitwisseling met contractpartners voor onderhoud en beheer van de openbare ruimte verder worden geautomatiseerd. De huidige capaciteit is gericht op het beheren van de applicatie en het anticiperen op actuele ontwikkelingen in standaardisatie en wetgeving. De capaciteit is onvoldoende om naast het beheer ook de volledige inrichting te doen. De beheerkosten blijven passen binnen de begroting. Kosten om de inrichting af te ronden zijn ca. € 100.000 (2024).

Uitbreiding juridische functies Het aantal klachten- en bezwarenprocedures is de afgelopen jaren toegenomen. Zo steeg het aantal klachten in 3 jaar met 45%. Ook het aantal bezwaarprocedures is toegenomen. Deze stijging wordt veroorzaakt door de vele meldingen, klachten en bezwaren over: - het lage kwaliteitsniveau voor onderhoud; - achterstanden in het onderhoud; - verkeersbesluiten, o.a. voor de plaatsing van laadpalen voor elektrische auto’s. Daarnaast vraagt opdrachtverstrekking, aanbesteding en uitleg van contracten extra juridische capaciteit. De structurele kosten zijn € 160.000, 1,33 fte.

Onvermijdelijke ontwikkelingen Niet van toepassing.

Beleidswijzigingen Borgen aansluiting openbare ruimte bij nieuwe projecten en ontwikkelingen De structurele kosten voor de versterking van de personele capaciteit zijn € 83.000. Gezien de financiële situatie wordt slechts voor drie jaar budget gevraagd, terwijl het voorstel inhoudelijk wel structureel wenselijk is (zie ook bijlage 4).

SPUK Klimaat- en energiebeleid Voor Zoetermeer bedragen de klimaatgelden voor 2023 tot en met 2025 minimaal € 2 mln. per jaar. Voor de jaren 2026 tot en met 2030 heeft de toekenning aan de gemeenten nog niet plaatsgevonden. Deze posten zijn op 'pm' gezet. Het rijk werkt aan een ministeriële regeling, waarmee de middelen over deze jaren worden uitgekeerd in de vorm van een specifieke uitkering (SPUK): de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Voor 2022 is € 0,7 mln. toegekend. Omdat dit budget wegens capaciteitsgebrek nog niet is besteed, is hiervoor een voorstel tot resultaatbestemming gemaakt. De besteding hiervan wordt betrokken in het nog voor te leggen raadsvoorstel. Verbetering schoolpleinen De kosten voor het compleet aanpakken van vier schoolpleinen zijn: 2024 € 150.000 en 2025 € 150.000. Buitengym locaties De kosten zijn € 372.000. Gezien de financiële situatie wordt slechts voor drie jaar budget gevraagd. Dat betekent dat vanaf 2026 geen budget van € 12.000 voor dagelijkse onderhoudskosten is opgenomen (zie ook bijlage 4). Kabels en leidingen leges instellen De verwachte inkomsten en uitgaven (voor personele kosten voor vergunningverlening, beheer en toezicht) bedragen, op basis van een gemiddelde van de aanvragen over de afgelopen 4 jaar, € 375.000 per jaar.

Afwijkingen investeringen en voorzieningen Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Onderwerp

Toelichting onderwerp Voor de afvalinzameling heeft de gemeente inzamelvoertuigen in bezit. Deze voertuigen worden planmatig onderhouden en vervangen. Hiervoor is budget opgenomen in de begroting en de kosten worden gedekt vanuit de afvalstoffenheffing. Inmiddels zijn vier inzamelvoertuigen (dit zijn andere voertuigen dan die in de perspectiefnota 2023) volledig afgeschreven en aan vervanging toe. De kosten van het extra onderhoud wegen niet meer op tegen de kosten voor nieuwe aanschaf en het risico op uitval is hoog.

Aanschaf hybride inzamelvoertuigen

Gelet op de inmiddels lange levensduur van de bestaande inzamelvoertuigen en het uitgangspunt van een zoveel mogelijk duurzaam wagenpark worden vier hybride inzamelvoertuigen aangeschaft. Deze hybride inzamelvoertuigen rijden op HVO 100 (wordt gemaakt uit duurzame en hernieuwbare grondstoffen) en het beladen en persen van het afval gaat elektrisch. Met de aanschaf van deze voertuigen wordt minder CO2 uitgestoten en wordt geluidoverlast bij het legen van containers beperkt.

De kosten van de voertuigen zijn hoger in aanschaf dan begroot. Er is een extra investeringsbudget nodig van € 254.000. De investeringen leiden tot een toename van kosten voor rente en afschrijving van € 32.000. Deze kosten worden toegerekend aan de kosten van afvalinzameling en daarmee in het tarief van de afvalstoffenheffing betrokken.

Perscontainer zelfbrengdepot

De perscontainer voor grof huishoudelijk afval op het zelfbrengdepot is afgeschreven en aan vervanging toe. De perscontainer wordt gebruikt voor het comprimeren van grof huishoudelijk afval. Voor het vervangen van de pers is geen krediet beschikbaar. De verwacht investeringskosten bedragen circa € 85.000. De investeringen leiden tot een toename van kosten voor rente en afschrijving van € 10.000. Deze kosten worden toegerekend aan de kosten van afvalinzameling en daarmee in het tarief van de afvalstoffenheffing betrokken.

Risico’s Portalen Een portaal is een verkeerskundige draagconstructie over één of meerdere rijbanen, met daaraan of verkeerregelinstallaties of bewegwijzering. Op basis van keuring zijn op dit moment drie portalen op veiligheidsgronden afgekeurd. Deze dienen binnen zes maanden te worden vervangen. De vervanging van deze drie portalen wordt door een verschuiving in de vervangingsprogrammering binnen het bestaand budget geregeld. In Zoetermeer staan circa 70 portalen, deze worden op korte termijn visueel geïnspecteerd op veiligheid. Grondige inspectie wordt door een externe partij uitgevoerd, binnen enkele maanden. De mogelijkheid bestaat dat op basis van de inspecties aanvullend nog een aantal portalen voortijdig worden vervangen. Prijsstijgingen/Indexering lopende uitvoeringscontracten Naast de compensatie voor lopende - en te verlengen contracten is het risico aanwezig dat nieuwe aanbestedingen ook een kostenstijging laten zien, die gelijke trend houdt met de indexeringen voor de sector. Nieuwe aanbestedingen maken in het vervolg ook gebruik van de specifieke prijsindexatie grondslag die voor de branche van toepassing is. De financiële gevolgen worden op basis van de aanbestedingen verwerkt en gemeld. Randstadrail Het randstadrail netwerk is in beheer en onderhoud bij en voor rekening van de vervoermaatschappij.

Het dagelijks beheer van de randstadrailhalten is in beheer en voor rekening van de gemeente. Voor het groot onderhoud van de randstadrailhalten is het op dit moment niet duidelijk waar deze verantwoordelijkheid is belegd. In de beheerplannen van de gemeente is deze activiteit nu niet opgenomen. In overleg met de vervoermaatschappij en de MRDH wordt onderzocht welke afspraken hiervoor zijn gemaakt.

Programma 4. Vrije tijd

Beleidswijzigingen Brede SPUK: Cofinanciering voor verhoogde rijksbijdrage Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) De Brede Specifieke Uitkering (Brede SPUK) is een bundeling van 15 nieuwe en bestaande subsidies van het rijk, waarmee gemeenten preventief kunnen werken aan een gezonde generatie in 2040. De Brede SPUK is ingesteld om de afspraken uit het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord te kunnen uitvoeren. Een hoofdthema waarvoor de gemeente Zoetermeer financiële bijdragen kan aanvragen is het onderdeel sport, bewegen en cultuurparticipatie. Dit onderdeel valt binnen programma 4 Vrije Tijd. Voor aanvragen van Brede SPUK op het thema gezondheid en sociale basis: zie programma 2 Samen leven en ondersteunen. Onder de Brede SPUK valt onder meer de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC), waar de gemeente Zoetermeer al langer aan deelneemt. Combinatiefunctionarissen dragen sterk bij aan een breed toegankelijk sport- en beweegaanbod en cultuurparticipatie. Met de extra inzet kunnen we met sport- en cultuurpromotie en -participatie gerichter werken aan preventie, bijvoorbeeld door actiever samen te werken met het primair onderwijs en samen met aanbieders meer activiteiten in de wijk op te zetten. Ook kan er een sterkere koppeling gemaakt worden met andere thema’s zoals gezondheid, veiligheid en eenzaamheid.

Vanuit het rijk wordt de inzet van combinatiefuncties voor 40% gedekt, de gemeente moet voor 60% cofinanciering zorgen. Per 2023 komt Zoetermeer door een nieuwe verdeelsleutel van het rijk in aanmerking voor een hogere rijksbijdrage vanuit de BRC. Om deze maximaal te kunnen benutten, is een hoger bedrag aan cofinanciering nodig. Nationaal Sportakkoord Het rijk heeft op 14 december 2022 een nieuw Nationaal Sportakkoord ondertekend. Daarbij is een nieuwe verdeling gemaakt van de rijksmiddelen voor gemeenten. Zoetermeer ontvangt sindsdien meer budget. De gemeente hoeft zelf niets bij te leggen. Wel dient het Zoetermeerse Sportakkoord in 2023 geactualiseerd te worden in lijn van het geactualiseerde Nationaal Sportakkoord. Verenigingsondersteuning en onderzoek sportbeleid ‘Vitale sportaanbieders’ is een belangrijk speerpunt in ons sportbeleid. Om sportaanbieders vitaal te maken en te houden, ondersteunt de gemeente verenigingen. Dit gebeurt vooral via bijeenkomsten, workshops en nieuwsbrieven voor alle verenigingen, maar ook via individuele gesprekken. Er blijkt behoefte te zijn aan procesbegeleiding, bijvoorbeeld bij het komen tot onderlinge samenwerking of een fusie. Daarnaast komen er binnen het sportbeleid en verenigingsondersteuning steeds meer - en nieuwe vraagstukken naar voren waarover verder onderzoek noodzakelijk is.

Hiervoor wordt voor 2024 en 2025 aanvullend budget gevraagd. Toegankelijk maken gemeentelijk vastgoed Openbare gebouwen moeten ook bezoekbaar zijn voor mensen met een handicap of beperking. Om dit te realiseren worden de noodzakelijke aanpassingen aan het Stadstheater, zwembad de Veur, gymzalen en sportaccommodaties die niet voldoen en de atelierruimten in Dorpsstraat 99a voorgesteld. SPUK Impuls Jongerencultuur Het rijk wil meer aandacht voor jongeren. Zij hebben in de coronaperiode veel moeten missen, ook op cultureel vlak. Door een tijdelijke ‘Impuls

Jongerencultuur’ (2022-2024) wil het rijk extra ondersteuning bieden aan lokale organisaties en initiatieven voor jongeren om zich creatief te ontwikkelen. De gemeente hoeft zelf niets bij te leggen. SPUK IDO Bibliotheek De openbare bibliotheek heeft een Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Hier kunnen inwoners terecht voor vragen over digitale dienstverlening en het regelen van onlinezaken. Voorheen kreeg de bibliotheek middelen van het rijk. Vanaf 2023 krijgt de gemeente de regie over de IDO en ontvangt daarvoor vanaf 2023 een SPUK. De bibliotheek is door het rijk aangewezen als de uitvoeringspartner. Het voorstel is om vanaf 2023 deze SPUK-middelen als subsidie aan de bibliotheek beschikbaar te stellen, voor financiering en promotie van de IDO en voor netwerkregie van de voor de IDO relevante organisaties. De gemeente hoeft zelf niets bij te leggen. Netwerkregisseur Groen Spelen Leren (GSL) Zoetermeer moet (ook) in 2040 een duurzame en leefbare stad zijn. Momenteel is de visie op hoe GSL zich naar 2040 kan ontwikkelen beperkt. Om samen met interne en externe partijen toekomstgericht beleid vanuit GSL te maken, is inzet van een netwerkregisseur GSL nodig. Die kan (toekomstige) behoeften inventariseren, een gezamenlijke visie opstellen en de uitvoeringsagenda coördineren.

Ook kan de netwerkregisseur GSL de (on)mogelijkheden van een nieuwe locatie onderzoeken, bijvoorbeeld als onderdeel van het ontwikkeltraject Entree, en deze vervolgens realiseren. De functie van netwerkregisseur GSL wordt tijdelijk voor de jaren 2023 tot en met 2025. Voor het organiseren van activiteiten is voor de periode 2023-2025 een werkbudget nodig. In deze periode wordt een visiedocument opgesteld en volgt een raadsvoorstel voor toekomstig beleid en financiering. Herbouw van het Westpunt in het Westerpark Het Westpunt is een voorziening in het Westerpark van waaruit vrijwilligersorganisatie stichting Vrienden van de Natuurtuin de omgeving beheert. Het Westpunt is in 2019 afgebrand. Omdat de verzekeringsuitkering niet voldoende is voor de herbouw van het Westpunt, is aanvullende dekking voor een investeringsbudget nodig inclusief een exploitatiebudget voor de jaarlijkse beheerlasten van het nieuwe gebouw. Het plan voor de herbouw van het Westpunt wordt in het 4e kwartaal van 2023 aan de raad voorgelegd. Korting indexatie huurders gemeentelijk vastgoed Om de gevolgen van de inflatie te beperken heeft de raad van de gemeente Zoetermeer op 11 april 2023 besloten om huurders van gemeentelijk vastgoed 8% huurkorting te verlenen. Wijzigingen effectindicatoren (raadsniveau) Het voorstel is: 1.

De volgende effectindicatoren voor de doelstelling 4.1 ‘Bevorderen laagdrempelig toegankelijke culturele -, sport-, groen- en speelvoorzieningen’ aan te passen: a) ‘Waardering inwoners voor groen- en speelvoorzieningen’ wijzigen in: ‘Waardering inwoners voor speel- en stadsboerderijen’ met als streefwaarde 7,5 (bron: Stadspeiling). Toelichting: De omschrijving groen- en speelvoorzieningen is namelijk niet juist. Het gaat om speel- en stadsboerderijen; b) Een nieuwe effectindicator toevoegen: 'Waardering inwoners voor wijk- en schooltuinen' met als streefwaarde 7,5 (bron: Stadspeiling). Toelichting: Er is nu geen indicator die iets zegt over de waardering van de wijk- en schooltuinen.

2. De volgende effectindicator voor de doelstelling 4.2 ‘Bevorderen levendige stad’ (Programma 4) aan te passen: a) '% inwoners dat groen- en speelvoorzieningen bezoekt' te wijzigen in: aantal inwoners dat speel- en stadsboerderijen bezoekt met als streefwaarde 300.000 inwoners. Toelichting: De omschrijving groen- en speelvoorzieningen is namelijk niet juist. Het gaat om speel- en stadsboerderijen (bron: Stadspeiling). Wijziging prestatie-indicatoren (collegeniveau) Het voorstel is: 1. Volgende prestatie-indicatoren voor de doelstelling 4.1 ‘Bevorderen laagdrempelig toegankelijke culturele -, sport-, groen- en speelvoorzieningen’ (Programma 4) aan te passen: a) Verwijderen: ‘Waardering zwembaden’. Toelichting: De indicator is dubbelop. De waardering van het zwembad wordt ook al meegewogen in de prestatie-indicator ‘waardering sportvoorzieningen’, die al in de Stadspeiling is opgenomen. b) Nieuwe toevoegen: ‘Waardering openbare buitensportvoorzieningen’ met als streefwaarde 7,5 (Bron: Stadspeiling). Toelichting: Openbare buitensportaccommodaties zoals fitnesstoestellen worden steeds populairder. Het is raadzaam om dit inzichtelijk te krijgen via een afzonderlijke indicator. c) Nieuwe toevoegen: ‘Waardering hardloop- en fietsroutes’ met als streefwaarde 7,5 (Bron: Stadspeiling).

Toelichting: Ongeorganiseerde activiteiten zoals hardlopen en fietsen blijven groeien in populariteit. Het is raadzaam om dit inzichtelijk te krijgen via een afzonderlijke indicator. d) Verwijderen: ‘Waardering stadsboerderijen’. Toelichting: Is overbodig geworden door de wijziging in effectindicator (1a) onder doelstelling 4.1, waarbij de waardering voor stadsboerderijen is toegevoegd. 2. De volgende prestatie-indicatoren voor de doelstelling 4.2 ‘Bevorderen levendige stad’ (Programma 4) aan te passen: a) ‘Bezoeken wijkgerichte sportactiviteiten kinderen’ wijzigen in: ‘Aantal deelnemers aan sportactiviteiten georganiseerd door combinatiefunctionarissen sport’. Toelichting: De activiteiten richten zich namelijk op allerlei doelgroepen en niet alleen op kinderen. b) Verwijderen: ‘Aantal bezoekers stadsboerderijen’. Toelichting: Is overbodig geworden door wijziging in effectindicator (2a) onder doelstelling 4.2, waarbij het aantal inwoners dat stadsboerderijen bezoekt is toegevoegd. c) Nieuw toevoegen: '% verhuurde wijk- en schooltuinen' met als streefwaarde 80% (Bron: Gemeente). Toelichting: Voor het toetsen en sturen van het beleid is het van belang om de bezettingsgraad van de wijk- en schooltuinen inzichtelijk te maken.

Financiën Bedragen x €1.000 TB1

MJB 2024 - 2027

Doorkijk MJB

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

1 Financiële ontwikkelingen bestaand beleid (leereffecten jaarrekening en TB1) Museum De Voorde: frictiekosten stopzetten subsidierelatie

656

Onderhouds- en vervangingskosten speel- en stadsboerderijen en wijk- en schooltuinen

-25

-2.000

-250

Saldo

631

-2.000

-250

-122 122

2 Onvermijdelijke ontwikkelingen: niet van toepassing Saldo 3 Beleidswijzigingen Brede SPUK Cofinanciering bij verhoogde rijksbijdrage Brede Regeling Combinatiefuncties - dekking specifieke uitkering

-582 233

Nationaal Sportakkoord - dekking verhoging bijdragen uit Nationaal Sportakkoord

-29 29

-50

-1.325

-1.044

Verenigingsondersteuning en onderzoek sportbeleid Toegankelijk maken gemeentelijk vastgoed SPUK Impuls jongerencultuur - dekking specifieke uitkering

-295 295

SPUK IDO bibliotheek - dekking specifieke uitkering

-122 122

Netwerkregisseur Groen Spelen Leren

-72

-116

-9 9

-122 122

Herbouw Westpunt in Westerpark Korting indexatie huurders gemeentelijk vastgoed

-17

-563

-375

-188

-17

Saldo

-421

-2.403

-1.951

-205

-17

TOTAAL SALDO PROGRAMMA

210

-2.403

-3.951

-455

-267

-17

Toelichting financiën Financiële ontwikkelingen bestaand beleid (leereffecten jaarrekening 2022 en TB1) Museum De Voorde: frictiekosten stopzetten subsidierelatie Voor 2023 stond € 1.500.000 in de begroting voor het opvangen van de financiële gevolgen van het stopzetten van de subsidie aan Museum De Voorde. In de jaarrekening 2022 was echter al een voorziening opgenomen van € 656.000, omdat de gemeente de gegarandeerde geldlening van Museum De Voorde per 1 juli 2023 moet overnemen. Het begrote bedrag van € 1.500.000 kan daarom verlaagd worden tot € 843.850. Onderhouds- en vervangingskosten speel- en stadsboerderijen en wijk- en schooltuinen Buitenruimte en speeltoestellen op deze GSL-locaties zijn aan vervanging toe. Ook zijn er aanpassingen nodig voor de veiligheid, groeiende bezoekersaantallen, toegankelijkheid en inclusie en dierenwelzijn. Denk aan bijvoorbeeld veiligere toegangswegen en wandelpaden, speeltoestellen die toegankelijke zijn voor kinderen met een beperking en aanpassingen voor bezoekers met een auditieve of visuele beperking. Er moet een investerings- en onderhoudsplan komen, zodat duidelijk wordt wat de noodzakelijke – eenmalige - aanpassingen en vervangingen kosten en wat vervolgens de structurele onderhouds- en vervangingskosten zijn. Het gaat om alle GSL-locaties (drie speel- en stadsboerderijen, vijf wijk- en schooltuinen en de buitengebieden).

Raming voor het opstellen van een onderzoeksrapport met investeringsoverzicht is € 25.000. Het onderzoek moet een beeld geven van de noodzakelijke – eenmalige – onderhouds- en vervangingskosten voor voornamelijk achterstallig grootonderhoud. Deze worden nu geschat op € 2 mln. als eenmalige uitgaven in 2025. Voorlopig is een inschatting gemaakt van de structurele onderhouds- en vervangingskosten. Voor dekking van de benodigde lasten die uit dat onderzoeksrapport voortkomen, is een reservering van € 1 mln. noodzakelijk via een reserve.

Onvermijdelijke ontwikkelingen Niet van toepassing.

Beleidswijzigingen Brede SPUK Cofinanciering bij verhoogde rijksbijdrage Brede Regeling Combinatiefuncties Zoetermeer heeft recht op een extra rijksbijdrage ter hoogte van € 233.000 in de jaren 2023, 2024 en 2025. Omdat van de gemeente 60% cofinanciering 55

wordt verwacht, moet de gemeente zelf nog € 349.000 financieren om het extra budget te benutten. Samen met de extra rijksbijdragen betekent dit een beleidswijziging van € 582.000. In principe is de regeling ook nog in 2026 geldig (rijksbijdrage € 212.000 en cofinanciering € 318.000). Gezien de financiële situatie wordt slechts voor drie jaar budget gevraagd, terwijl het voorstel inhoudelijk ook in 2026 wenselijk is (zie ook bijlage 4). Nationaal Sportakkoord In 2023, 2024 en 2025 ontvangt de gemeente van het rijk € 86.000 per jaar en in 2026 € 66.703. Verenigingsondersteuning en onderzoek sportbeleid Voor de inhuur van specialismen is een budget nodig van € 50.000 in 2024 en 2025. Toegankelijk maken gemeentelijk vastgoed Het toegankelijker maken van het voorgestelde gemeentelijke vastgoed vraagt totaal € 2,4 mln. voor de jaren 2024 en 2025. SPUK Impuls Jongerencultuur Voor 2023 en 2024 ontvangt de gemeente van het rijk een specifieke uitkering om een impuls te geven aan de jongerencultuur in Zoetermeer ter hoogte van € 295.000. De gemeenteraad heeft op 6 december 2022 besloten om de specifieke uitkering (hierna SPUK) van €310.000 in 2022 beschikbaar te stellen om de cultuurparticipatie door jongeren te versterken. Het voorstel is om ook in 2023 en 2024 deze SPUK-middelen van € 295.000 beschikbaar te stellen.

Hiermee kan opnieuw een impuls gegeven worden aan cultuurdeelname van jongeren tussen 14 tot en met 27 jaar. Dit draagt bij aan de verbinding tussen jongeren en hun persoonlijke ontwikkeling. Met dit budget wordt een subsidieregeling opengesteld, gericht op het ondersteunen van culturele projecten voor, door en met jongeren. SPUK IDO Bibliotheek Het voorstel is om vanaf 2023 de SPUK IDO ter hoogte van € 122.000 als subsidie aan de bibliotheek beschikbaar te stellen, voor financiering en promotie van de IDO en voor netwerkregie van de voor de IDO relevante organisaties. Netwerkregisseur GSL Een fulltime netwerkregisseur GSL voor 2023 is € 72.000 en voor 2024 en 2025 € 116.000 per jaar. Herbouw van het Westpunt in het Westerpark De kosten van herbouw bedragen € 300.000. De jaarlijkse exploitatielasten bedragen € 17.000. Korting indexatie huurders gemeentelijk vastgoed Deze huurkorting wordt elk jaar trendmatig verlaagd met 25% tot 2027. Voor de jaren 2024 tot en met 2026 bedraagt de huurkorting respectievelijk € 563.000, € 375.000 en € 188.000.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=f6e97d37-fafb-4cdd-8983-102da815ea81