Document · PDF

Bijlage 1 - Perspectiefnota 2022

Raadsvergadering 28 juni 2021, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Raadsvoorstel Perspectiefnota 202237.914 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

5.649

3 Groenprojecten

Subsidie

project loopt door naar 2021

83.583

4 Extra afschrijving was- en kleedaccommodatie FC Zoetermeer in 2021 7 Bestuurlijke tafel wonen

Vrij inzetbare reserve

Door vertraging in de planvorming is de sloop nog niet gestart.

85.207

Bijdragen derden

project loopt door naar 2021

83.578

7 Wijkplan Palenstein

Brede project loopt door naar 2021 Bestemmingsreserve

60.524

7 Schaalsprong Openbaar Vervoer

Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2021

84.988

7 Mobiliteitswerken

Subsidie

project loopt door naar 2021

12.500

7 Mobiliteitswerken

Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2021

12.500

7 Gebiedsontwikkeling Investeringsfonds Stadspark/omgevingsmanagement 2030 upgrade Binnenstad 7 Dobbe Subsidie

project loopt door naar 2021

37.625

project loopt door naar 2021

22.500

817.378 1.582.152

7 Centraal Park Dobbe Markt 10

Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2021

75.637

7 Centraal Park Dobbe

Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2021

115.000

7 Binden en onderhouden relatienetwerk

Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2022

47.282

7 Schaalsprong stationsgebied

Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2021

84.835

P7 Schaalsprong Wijkverkenning

Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2021

275.046

P7 Nieuwe initiatieven

Investeringsfonds 2030 Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2021/23

250.000

project loopt door naar 2021 NB is ook aan DT wat ze hier nu mee willen

100.000

P7 Gem inzet 700 woningen

Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2021/23

558.174

Voorbereiding P7 bestemmingsplannen Specifieke ondersteuning van maatschappelijke organisaties OAD vanwege COVID-19

Investeringsfonds 2030

project loopt door naar 2021

61.272

Reserve Enecogelden

Ook in 2021 is ondersteuning nodig

P7 Investeringsagenda

4.737.545

3. Instandhouding kredieten Kredieten zijn begrote uitgaven voor investeringen. De lasten van deze investeringen bestaan gedurende de levensduur uit afschrijvings- en rentelasten ten laste van de exploitatie. Indien een investeringswerk is afgerond wordt dat krediet ‘afgesloten en in exploitatie genomen’. Dat wil zeggen dat de kosten van rente en aflossing ten laste van de exploitatie komen. Zolang een krediet nog niet in exploitatie is genomen (het werk is nog niet afgerond) wordt er op het krediet nog niet afgeschreven en komen er nog geen lasten voor rente en afschrijving ten laste van de exploitatie. Vanuit oogpunt van beheersing worden kredieten die ouder zijn dan twee jaar en die nog niet in exploitatie zijn genomen beoordeeld op de noodzaak om deze nog open te houden (niet af te sluiten) en als (restant) krediet over te hevelen naar het nieuwe jaar. Over 2020 gaat het om kredieten in onderstaande tabel. De werkzaamheden zijn vertraagd, onder meer vanwege aanbestedingstrajecten, afstemming met derden, vertraging bij landelijke ontwikkelingen, e.d. in € Uitgaven Omschrijving

Begroting

Inkomsten

Rekening

Overbrengen naar 2021

Begroting

Rekening

Overbrengen naar 2021

Afvalinzameling Ondergrondse containers en perscontainers PBD

275.765

44.912

230.853

Tractiemiddelen en zoutstrooimachines

5.168.148

44.762

5.123.386

Diverse Huisvesting beeldende kunst

1.544.229

771.466

772.763

1.508.040

86.785

1.421.255

300.000

245.289

54.711

187.655

Investering Balijhoeve Theater: toneelhijsinstallatie en verhogen dak Gebouwen

Brandweerkazerne Gemeentelijke accomodaties

600.000

82.740

517.260

952.233

283.898

668.336

1.139.414

31.521

1.107.893

322.272

Kinderopvang

318.000

Nieuw zwembad

6.078.383

934.350

5.144.033

Nieuwbouw en renovatie scholen

37.523.595

1.155.140

36.368.455

1.296.817

345.472

910.978

Sportaccommodaties

10.722.068

8.844.924

1.877.144

IT Storage, sharepoint, e.a.

224.595

137.765

86.830

Systemen midoffice

690.000

395.000

5.876

389.124

137.500

GGD en Stichting Jeugdgezondheidszorg

Mobiliteit Diverse reconstructies, verbeteren verkeersveiligheid Fietspaden: Rotondes, Nutricia, Voorweg, Tuyllpark, etc. Openbaar vervoer: Bleizo

983.000

4.634

978.366

406.500

5.425.489

2.198.137

3.227.352

5.425.489

2.198.137

3.227.352

Reconstructie ontsluitingsweg Nutricia

1.577.087

325.567

1.251.520

1.198.412

100.000

1.098.412

1.492.888

-1.492.888

4.236.117

492.313

3.743.804

150.000

58.732

6.000

750.000

507.397

242.603

1.025.000

Openbare ruimte Betonnen bruggen, viaducten en tunnels Houten bruggen Parkeerautomaten Parkeergarage Markt 10 R&D kosten Stalen bruggen

8.557

-8.557

Upgrade stadshart Verharding asvalt en elementen

4.458.056

1.025.820

3.432.236

2.983.154

1.773.289

1.209.865

3.603.000

2.661.453

941.547

90.862

Eindtotaal

89.534.874

21.199.637

68.249.969

12.070.144

4.753.049

7.367.590

Bijlage 4. Monitor Ombuigen en vernieuwen Inleiding Dit is de eerste monitor Ombuigen en vernieuwen van 2021. Naar verwachting worden de financiële doelstellingen voor dit jaar niet volledig gehaald als gevolg van corona. Deze tegenvallers zijn verwerkt in het financieel perspectief. * €1.000 Financiele vertaling aanpassing maatregelen Ombuigen & vernieuwen

MJB 2022-2025

Omschrijving maatregel

2021

Anders organiseren bewindvoering

-131

Slimmere uitvoering participatiewet

-83

Doorontwikkeling POH-jeugd en schoolmaatschappelijk werk

-150

Inzetten op integrale zorg en ondersteuning: Beter samenspel

-135

Sturen op afname intensiteit bij jeugdhulpproducten

-356

2022

2023

2024

2025

-250

-300

-275

-375

-250

-300

-275

-375

O&V, afvalbeleid, uitstel nav referendum Totalen bijstelling maatregelen Ombuigen & vernieuwen

-855

De monitor De monitor is ingericht om de voortgang (of afwijking) van de maatregelen te volgen naar uitvoering en financiën en deze zijn per maatregel in de monitor opgenomen en voorzien van een kleur volgens stoplichtmodel. De maatregelen zijn verdeeld in twee zwaartecategorieën, waarbij de maatregelen in categorie 2 complexer zijn dan die in categorie 1. Een meer uitgebreide toelichting op de totale ontwikkelingen in het sociaal domein is opgenomen in de al bestaande rapportage Sociaal Domein. Het stoplicht heeft betrekking op het begrotingsjaar waarin de rapportage verschijnt; als er aanleiding is om in te gaan op meerjarige effecten zal dat in de annotatie bij de monitor worden aangegeven. De kleur van het stoplicht bepaalt de noodzaak tot actie, de tekst geeft nadere toelichting/nuancering. Een grijs stoplicht geeft aan dat de maatregel na 2021 een bijdrage aan de bezuinigingen levert. De bezuinigingsopgave staat in onderstaande tabel: Bedra gen * € 1.000

Maatregelen O&V in geld Totaal output, spoor 1 Totaal efficiency, spoor 2 Totaal inkomsten, spoor 3 productgebonden Totaal inkomsten, spoor 3 algemeen Totaal dekkingsvoorstellen Aanpassingen Bijstelling TB1 2020 Bijstelling TB2 2020 Bijstelling TB1 2021 Nieuwe prognose

2021 7.610 994 646 850 10.100

2022 8.817 2.014 646 900 12.377

2023 8.897 2.176 646 1.125 12.844

2024 9.278 2.190 646 1.275 13.389

2025 10.107 2.190 646 1.275 14.218

-277 -300 -855 8.668

-64 -250 12.063

-239 -300 12.305

-164 -275 12.950

-14 -375 13.829

Het bedrag van € 10,1 mln. dat betrekking heeft op het begrotingsjaar 2021 betreft 72 maatregelen. Bezien vanuit het element ’financiën’ ziet het samengevatte beeld van de 72 maatregelen er als volgt uit.

Monitor: Financieel Aantal 2021 Euro's 2021 Groen 60 7.825 Oranje 6 427 Rood 6 516 Subtotaal 72 8.768 Grijs

-100

Eindtotaal

8.668

Bezuinigingen financieel 3% (bedrag in %)

Bezuinigingen financieel 300 (bedrag * € 1.000) (TB2 '20)

855

277

(TB1 '21)

8% TB1 '21)

(TB1 '20)

5% 4%

516 427

7.825

(TB2 '20)

77%

Twee maatregelen zijn grijs. Voor een van deze maatregelen wordt in 2021 geïnvesteerd, de maatregel leidt nog niet tot een besparing in 2021. De tweede maatregel draagt volgens planning vanaf 2022 bij aan de bezuinigingen. Van de overige maatregelen zijn 60 van de 72 maatregelen gerealiseerd. Dat is 77% van de bezuinigingsdoelstelling van dit jaar en gaat om een bedrag van € 7,825 mln. 6 Maatregelen zijn in uitvoering en bij 6 maatregelen wordt de opbrengst niet of gedeeltelijk gehaald. Bij deze ‘rode’ maatregelen is onderscheid gemaakt tussen het deel dat in voorgaande Tussenberichten is afgeraamd, het deel dat bij dit Eerste Tussenbericht wordt afgeraamd en het deel van de maatregelen, € 516.000, dat mogelijk nog gerealiseerd wordt in 2021. Uitgesplitst naar categorie maatregelen ziet het beeld er als volgt uit voor categorie 1:

Monitor: Financieel Aantal 2021 Euro's 2021 Groen 52 5.465 Oranje 2 -98 Rood 0 0 Totaal 54 5.367

Bezuinigingen financieel Bezuinigingen financieel (bedrag in %)0% (bedrag * € 1.000) 0 -98

-2%

5.465

98%

Financieel is de opgave voor dit jaar vrijwel volledig gerealiseerd. Het negatieve bedrag van categorie Oranje gaat over een investering voor Cultuurpodium de Boerderij die nog een aantal jaren doorloopt. De tegenhanger van deze post is de gerealiseerde lagere subsidie aan de Boerderij die ‘groen’ scoort. De categorie 2 maatregelen laten een minder gunstig beeld zien.

Monitor: Financieel Aantal 2021 Euro's 2021 Groen 8 2.360 Oranje 4 525 Rood 6 516 Subtotaal 18 3.401

Bezuinigingen financieel (bedrag * € 1.000) 855

-100

Eindtotaal

3.301

18%

(TB1 2021)

300

(TB2 2020)

2.360

250 (TB1 2020)

516

Grijs

Bezuinigingen financieel (bedrag in %)

525

(TB2 2020)

(TB1 2020)

11%

49%

11%

Van de oorspronkelijke doelstelling van € 4,806 mln. aan taakstellingen is in 2020 een deel afgeraamd. Dat gaat om het uitgestelde afvalbeleidsplan en om het verschuiven van maatregel gebiedsgerichte ondersteuning van 1 januari naar 1 mei. Bij elkaar gaat dat om € 550.000 nadelig. Die bedragen zijn in de primitieve begroting verwerkt. De gevolgen van Corona laten zich met name voelen in het sociaal domein en leiden bij dit tussenbericht tot een nadeel van € 855.000 in 2021. Verwacht wordt dat € 516.000 van de ‘rode’ maatregelen nog kan worden gerealiseerd in 2021. In alle gevallen gaat het om uitstel of latere realisatie van de maatregelen. De structurele taakstellingen worden gehaald, zij het later dan verwacht. De specificatie is te vinden in de eerste tabel en de toelichting per maatregel volgt hierna.

Toelichting per maatregel De maatregelen worden toegelicht in volgorde van categorie en daarna programma. Categorie 2 – maatregelen

18 - Effectievere inzet ZoetermeerPas Met ingang van 1-1-2021 krijgen alleen de Zoetermeerpashouders van 5, 6 en 7 jaar oud nog het zwembudget toegekend op de Zoetermeerpas. Met dit zwembudget kunnen zij zwemles volgen bij de verschillende zwemaanbieders in Zoetermeer. Pashouders die buiten deze leeftijdscategorie vallen kunnen het Sport&Cultuur budget inzetten om te zwemmen. Er is een reservering opgenomen voor bepaalde doelgroepen, zodat deze ook buiten deze leeftijdscategorie zwemles kunnen volgen. Hierbij valt te denken aan statushouders of mensen met een beperking. Door maatregel 18 en de digitalisering van de Zoetermeerpas per 1 januari 2020 (nieuwe declaratie wijze) blijkt dat de doelgroepactiviteiten op het gebied van zwemmen niet meer kostendekkend door het Zweminsituut B.V. kunnen worden aangeboden. Het gevolg hiervan is dat bepaalde activiteiten op dit moment niet meer kunnen worden aangeboden. 23 - Integrale aanpak schulden en ondersteuningstraject Een schuldhulpverlener is toegevoegd aan het Multi Disciplinair team. Zij heeft via dat team maar ook daarnaast een steeds betere verbinding met het team JGH. Eerste resultaten zijn waarschijnlijk te zien in 2022. 25 - Verminderen intensieve dv bijstandsklanten Door de overdracht van taken naar de Binnenbaan is deze bezuiniging overgegaan naar de Binnenbaan.

De bezuiniging is verwerkt in de meerjarenbegroting van de Binnenbaan en daarmee gerealiseerd. 27 - Diverse bezuinigingen re-integratie Door de overdracht van taken naar de Binnenbaan is deze bezuiniging overgegaan naar de Binnenbaan. De bezuiniging is verwerkt in de meerjarenbegroting van de Binnenbaan en daarmee gerealiseerd 30 - Slimmere uitvoering participatiewet Door de overdracht van taken naar de Binnenbaan is van deze bezuiniging 83K voor rekening van de gemeente Zoetermeer en is 117K (2021), respectievelijk 207K (structureel vanaf 2022) voor rekening van de Binnenbaan. De bezuiniging bij de Binnenbaan maakt onderdeel uit van de Dienstverleningsovereenkomst en de Binnenbaan rapporteert daarover aan de opdrachtgever, de gemeente Zoetermeer via haar verantwoordingscyclus. Het nieuwe Team Inkomensondersteuning werkt, met ondersteuning van de Wasstraat voor diverse onderwerpen aan procesoptimalisatie. De Inkomstenverklaring, de Bijzondere Bijstand, aanschaf en inrichting Burgerportaal, inrichting overlappende werkprocessen met de Binnenbaan, aanvragen Levensonderhoud en de JGO's (Jaarlijks Groot Onderzoek). De besparing van 83K bij de gemeente Zoetermeer is in 2021 niet haalbaar. De oorzaak daarvan is gelegen in vertragingen door Corona en omdat de optimalisatie nog in voorbereiding is.

Voor 2022 en daarna is het onzeker of de bezuiniging haalbaar is, aangezien het Team Inkomen en Zekerheid met een formatietekort is gestart dat eerst zal moeten worden gesaldeerd voordat bezuinigingen gerealiseerd kunnen worden. 31 – Anders organiseren bewindvoering Op basis van jurisprudentie is de juridische haalbaarheid van het aanmerken van bewindvoering als algemene voorziening onvoldoende te onderbouwen. In de bekende gevallen waar een gemeente die taak van commerciële bureaus heeft overgenomen, is de rechter zeer kritisch op de gemeentelijke uitvoering. Grootste knelpunten zijn dat het niet voldoet aan rechtmatigheid (oneerlijke concurrentie), het risico van tegengestelde belangen en verstoring van de samenwerkingsrelatie tussen gemeente en private bewindvoerders. De focus ligt daarom op andere alternatieven voor terugdringing van de kosten en op verbetering van de samenwerking binnen de keten gemeente-rechtbankbewindvoerders. Ook op de mogelijkheid die de nieuwe Wet adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind (Ags) helpt om de regierol op schuldhulpverlening beter te vervullen. 5 - Toevoegen GGZ expertise aan zorgteams op locatie Na de start in september 2020 is het project op schema. Eind april zal de eindevaluatie volgen. Daarin wordt bepaald welke vervolgstappen nodig zijn. Vooralsnog zal dit m.n. een kwalitatieve insteek

hebben, leidend tot verbetering van de inzet van SMW. Bereik van financiële effect binnen dit project wordt dan ook in beeld gebracht. 8 - Doorontwikkeling POH-jeugd en schoolmaatschappelijk werk Door de toegangspartners POH en SMW te versterken kunnen meer jeugdigen nu laagdrempelig bij de huisarts of op school worden geholpen. In 2020 vond een evaluatie plaats van de inzet van de POH jeugd (periode 2018 – 2020). Huisartsen beoordeelden de ondersteuning van de POH jeugd in de praktijk als zeer positief. Ruim 80% van de huisartsen gaf aan dat met de introductie van de POH jeugd de zorg aan patiënten is verbeterd, patiënten sneller worden geholpen, hulpvragen meer in de praktijk worden opgelost en dat er beterere zorg beschikbaar is gekomen voor patiënten. Dit is, naast het feit dat het bereik van de POH jeugd jaarlijks groter is dan verwacht, een goede basis om de toegang tot jeugdhulp via de POH jeugd de komende periode verder te versterken. Op de scholen zal er de komende periode samen met het onderwijs verder gekeken worden naar de versterking van de rol en expertise van het SMW bij preventie en kortdurende begeleiding. Ondanks het inhoudelijk succes van deze maatregel heeft de introductie van de POH jeugd en het SMW binnen de toegang nog niet geleid tot de gewenste financiële besparing. Dit heeft twee oorzaken.

Ten eerste neemt de intensiteit en duur van jeugdhulptrajecten jaarlijks toe: er zijn minder kinderen in zorg maar de zorg per kind wordt duurder. Ten tweede wordt er nog veel jeugdhulp verlengd o.b.v. een verwijzing van de huisarts, afgegeven voor 2018. Met de maatregel 16 ‘Begrenzing intensiteit’ wordt getracht deze beide trends te keren. 9 - Pilot kostenbewust handelen in de toegang In de afgelopen maanden is getoetst of de implementatie P*Q correct geïmplementeerd is en het Normenkader goed wordt toegepast. Er zijn herhalingsscholingen gegeven om alle medewerkers binnen de toegang en de toegangspartners scherp te houden in de kennis en hen inzichten te bieden n.a.v. de eerste maanden van de implementatie. Werkprocessen zijn geoptimaliseerd en rapportages bieden ons steeds meer inzichten waardoor we meer grip creëren. Door de toenemende mate van samenwerking tussen de gemeente en toegangspartners kunnen we sneller stappen zetten en dat ook direct op grote schaal. Het sturen en hebben van grip vergroot hierdoor. Sinds 1/1/21 worden de declaraties inhoudelijk gecontroleerd door het Service Bureau, nu pas zullen de stappen die gezet zijn in het aanscherpen van het verwijzen vruchten afwerpen. We ontwikkelen in een rap tempo door in rapportages waardoor inzichten toenemen en we prioriteren in het verdiepen, sturen en bieden van kennis aan alle toegangsmedewerkers/partners.

Door de recente regionale ontwikkelingen zoals o.a. van het regionaal Richting Gevend Kader, de Bestedingsruimte en wijzigingen in het berichtenverkeer die in Zoetermeer al compleet zijn geïmplementeerd, verwachten we dat verschillende kostenbesparingsmaatregelen samen zullen komen. De volgende voortgangsrapportage zullen we voorzien van beeld op € niveau. 11 - Inzetten op integrale zorg en ondersteuning: Beter samenspel Uit voorbereidingen voor de implementatie Beter Samenspel blijkt dat iedere gemeente een ander vertrekpunt heeft ten aanzien van de werkwijze Beter Samenspel. Dit is van invloed op eerdere inschattingen van de investering en de te verwachten opbrengsten. Om hier een concreter zicht op te krijgen en richting te geven voor de implementatie en doorontwikkeling van Beter Samenspel, is een pilot-fase opgestart. Het is de daardoor niet waarschijnlijk dat de besparing voor het jaar 2021 zal worden gehaald. Om het onderzoek naar de 40 complexe cases mogelijk te maken, is begin dit jaar een data protection impact analyse afgerond. Deze DPIA geeft aan onder welke voorwaarden we het onderzoek kunnen uitvoeren binnen de vereisten van de AVG. Echter, door de coronamaatregelen is het niet mogelijk om het onderzoek op een goede manier uit te voeren. Hiervoor is een direct gesprek met betrokkenen noodzakelijk.

Voor beeldbellen of telefonisch onderhoud leent dit onderzoek zich niet. Het onderzoek is uitgesteld tot na de zomer, in afwachting van versoepeling van de coronamaatregelen.

13 - Aanscherpen vervoer naar jeugdhulpvoorzieningen We verwachten dat in 2021 de maatregel behaald kan worden. Het risico dat de rechter of het kabinet de eigen bijdrage voor vervoer kunnen vernietigen is op 50% ingeschat. Daar dit bedrag relatief klein is ten opzichte van het totale vervoersbudget gaan we ervanuit dat het niet mogen heffen van deze bijdrage de realisering van de besparing niet in de weg staat. Er is een vervoersmonitor in aanbouw. De monitor biedt inzicht in de effecten van de gemeentelijke regelgeving en de financiële ontwikkelingen. 14 - Verlagen PGB-tarieven Voor het eerst in drie jaar heeft in 2020 een lager aantal kinderen een pgb en is het gemiddeld individueel bedrag gedaald, grotendeels door toedoen van de maatregel. Toch was er sprake van een overschrijding van het gemeentelijk pgb-budget. Vanaf 2018 is het aantal dure individuele budgetten toegenomen. Deze drukken zwaar op het gemeentelijk pgb-budget. Het gaat om zeer kwetsbare cliënten die langdurig intensieve hulpverlening nodig hebben. Ook dit jaar worden de gemeentelijke regels ongewijzigd uitgevoerd. In 2020 is er meer en beter op voorliggende wetgeving aangestuurd en deze aansturing zet zich voort in 2021. We verwachten dat de daling in aantallen en in bedragen in 2021 doorzet. Het is onzeker of de besparing voor 2021 volledig kan worden gerealiseerd.

De maatregel is voor de gehele groep budgethouders een versobering van de dienstverlening en we doen een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van ouders. Er zijn veertien bezwaren over de nieuwe regelgeving binnengekomen en er is bij eigen inkoop van ouders voor twee kinderen een uitzondering op de regels gemaakt om te voorkomen dat deze mogelijk tussen wal en schip raken. De pgb-monitor is gebouwd en biedt inzicht in de effecten van het gemeentelijk beleid en de financiële ontwikkelingen. 16 - Sturen op afname intensiteit bij jeugdhulpproducten De werkwijze om op P*Q te verwijzen wordt door de verwijzers van de lokale toegang JGH en Schoolmaatschappelijk Werk (SMW) goed uitgevoerd. De Praktijkondersteuners (POH) van de huisartsen verwijzen op dit moment nog alleen op de P. We onderzoeken gezamenlijk in welke mate we sturing kunnen gaan aanbrengen op de Q in de verwijzing. Dit gedeelte van de implementatie loopt achter maar laat wel een positieve beweging zien in versterking van de samenwerking en welwillendheid om hier in gezamenlijkheid stappen te zetten. We hebben inzichten verkregen via rapportages. Deze laten zien in welke mate het Normenkader via welke verwijzer en bij welke jeugdhulpaanbieder wordt toegepast. Door deze inzichten zien we direct op welke fronten we moeten bijsturen.

Door een goede samenwerking tussen gemeente en toegangspartners zien we dat we snel stappen kunnen maken. Jeugdhulpaanbieders worden aangesproken wanneer we constateren dat er standaard te hoge Q wordt aangevraagd. Vooralsnog houden we er rekening mee dat de besparing voor 2021 voor circa 50% wordt gehaald. 17 - Herpositionering Veilig Verder Team Zoetermeer Dit project is afgerond en de besparing is sinds 1 januari 2020 gerealiseerd. 98 – Herinrichting Wmo en preventieve jeugdvoorzieningen In juni 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voorstel om onderdelen van het sociaal domein gebiedsgericht te organiseren, in de vorm van een samenwerkingsverband van een (klein) aantal strategische partners. De partners in het samenwerkingsverband zijn samen integraal verantwoordelijk voor de maatschappelijke opgave in een gebied, en krijgen daarvoor samen ook één budget. Door deze organisatie kan het samenwerkingsverband flexibel inspelen op de (veranderende) zorgvraag per gebied. Vanwege de coronacrisis is het inkooptraject enkele maanden uitgesteld en gestart op 1 september 2020. Dit traject is afgerond met de definitieve gunning aan een samenwerkingsverband dat volledig bestaat uit partijen die al lokaal actief zijn. Het samenwerkingsverband start op 1 mei 2021.

De instroom van klanten in het nieuwe samenwerkingsverband vindt gefaseerd plaats: bestaande klanten van de welzijnsorganisaties en nieuwe klanten stromen direct in, klanten met een lopende indicatie na afloop van hun indicatie. Voor de overige klanten komt een overgangsregeling op maat. De lumpsum financiering van het samenwerkingsverband volgt deze gefaseerde instroom.

44a - Stoppen met wijkvestigingen bibliotheek Onderzoek in gang naar aanleiding van moties Huis van de Wijk. De eerste taakstelling (€ 100.000 in 2021) is inmiddels in de voorlopige subsidiebeschikking 2021 ten uitvoer gebracht. De bibliotheek heeft tegen deze voorlopige beschikking bezwaar aangetekend. Overleg is gaande. 74 - Sluiting wijkposten De bezuiniging als gevolg van de sluiting wijkposten is in de beheerbegroting 2021 ingevuld voor het volledige bedrag van € 255.000. De administratieve medewerkers zijn geplaatst bij het Sociaal Domein en de beheerders zijn of vervroegd uit dienst getreden of geplaatst binnen de formatie van Publieksplein. Er is daarmee geen riscio van personeelskosten Boven de Sterkte. 105 en 107 - Organisatieontwikkeling en efficiency/Inrichten ‘wasstraat’ procesverbetering In het programma Ombuigen & Vernieuwen worden de voorstellen 105 (Organisatieontwikkeling en efficiency) en 107 (Inrichten ‘wasstraat’ procesverbetering en verbeteren van de dienstverlening en efficiency) gebundeld in een efficiencytaakstelling van in totaal € 1,5 mln. Deze taakstelling wordt ingevuld via een begrotingswijziging bij de begroting 2022-2025. De taakstelling is verdeeld over de afdelingen, naar rato van de formatie-omvang.

De bezuiniging wordt ingevuld door formatiereductie of bijvoorbeeld door goedkoper materiaalgebruik, inkoopvoordelen, minder inhuur derden, applicatiesanering en dergelijke. De taakstelling raakt de output niet, maar wordt gerealiseerd door efficiency. 111 - Invoeren diftar Op 14-12-2020 heeft de raad ingestemd met het Afval- en grondstoffenbeleidsplan. Hierbij zijn ook enkele amendementen en moties aangenomen. De uitvoering van het nieuwe afvalbeleid is echter opgeschort, vanwege een verzoek tot referendum over het raadsbesluit. De raad heeft dat verzoek ingewilligd. Dat betekent dat de uitvoering van het beleid opgeschort blijft tot aan het referendum. Door het te organiseren referendum over het afval- en grondstoffenbeleid worden alle voorziene besparingen op de afvalinzameling en -verwerking de komende twee jaar in ieder geval niet gehaald. De hieraan gekoppelde OZB verhoging wordt met twee jaar opgeschoven. Categorie 1 – maatregelen 20 - Gerichter inzetten subsidies armoede De maatregel is uitgevoerd en de besparingsopgave is gerealiseerd. In het bestedingsplan subsidies voor 2021 is met de ombuiging rekening gehouden. Het begrote bedrag en de uitgaven zijn in evenwicht. Ieder jaar maken we in september een bestedingsplan voor het volgend jaar binnen de beschikbare budgettaire kaders.

22 - Verlagen bijdrage collectieve ziektekostenverzekering De maatregel is uitgevoerd overeenkomstig de opdracht. De eerste 3 maanden zijn door Menzis gefactureerd en het aantal deelnemers ten opzichte van de begroting valt 16% lager uit dan tevoren ingeschat. Ten opzichte van vorig jaar zijn er 490 nieuwe aanmeldingen. Uit de evaluatie van de ingeschatte communicatiemiddelen valt op te maken dat meer mensen zich hebben geïnformeerd over de nieuwe situatie. De besparing voor 2021 wordt gerealiseerd. 4 - Onderwijs-jeugdhulp arrangementen speciaal (basis-)onderwijs Structurele inzet van JGH binnen de SBO- en SO-scholen is gerealiseerd. Hiermee is een kwalitatieve verbetering bereikt van de zorgstructuur binnen deze scholen. Er wordt gewerkt aan verdere uitwerking van passend onderwijs-jeugdhulparrangement in nauwe samenwerking met samenwerkingsverband en bestuurder speciaal onderwijs. Hieraan wordt kostenbatenanalyse gekoppeld en monitoringssysteem om effect op jeugdhulpgebruik per school te kunnen volgen. T.a.v.de inzet binnen kinderopvang en buitenschoolse opvang wordt gewerkt aan kwalitatieve verbetering om kinderen waarover zorgen zijn beter te kunnen blijven ondersteunen door het ontwikkelen van een doorlopende zorgstructuur vanuit kinderopvang naar onderwijs.

Tevens wordt er gewerkt aan het creëren van reguliere plekken met extra ondersteuning voor kinderen, die dat nodig hebben, vergelijkend met de insteek die wordt uitgewerkt bij eerder genoemd onderwijs jeugdhulparrangement.

7 - Uitbreiding trajectbegeleiding jongerenwerk Na een langere opstartperiode in 2020, is de verwachting dat in 2021 het juiste aantal trajecten wordt gerealiseerd. Op basis van 2020 is het reëel om bij 1/3 van de trajecten een vermindering van de kosten op jeugdhulp te verwachten. Daardoor wordt de besparing gerealiseerd. Echter is door corona een trendbreuk te zien in de dalende cijfers van de jeugdhulp. Daalde in 2020 het aantal trajecten op de basis ggz nog met 45, is de verwachting dat meer jongeren in psychische nood komen door de gevolgen van de lockdown en deze cijfers weer zullen stijgen. Op het product ambulante jeugdhulp was over 2020 al een stijging te zien, doordat meer jongeren ondersteuning nodig hadden. Het succes van de maatregel wordt derhalve overschaduwd door de effecten van de coronacrisis. 15 - Verschuiving landelijk naar regionaal specialistische jeugdhulp Er is een duidelijke afname te zien in de toewijzingen die worden afgegeven voor de Landelijk gecontracteerde zorg (LTA). De implementatie lijkt daarmee succesvol. Om het beeld te bekrachtigen in € zal hier in de volgende rapportage inzicht worden geboden aan de hand van de toegewezen waarde en de verzilverde waarde dusver.

73 - Omvormen Rosarium Rokkeveen Vanwege Corona zal hopelijk dit initiatief (waarvoor zich meer dan 30 vrijwilligers hebben aangemeld) in de loop van 2021 echt van start kunnen gaan. 41a - Cultuurpodium Boerderij Deze extra subsidie is met ingang van 2020 niet uitgekeerd. De maatregel is uitgevoerd. 41b - Openhouden Cultuurpodium Boerderij onderhoud Er is een bedrag gereserveerd voor het cultuurpodium voor onderhoud en alternatieve programmering. Dit is in 2020 uitgekeerd en voor 2021 verstrekt in de voorlopige subsidiebeschikking 2021. Voor 50% van dit bedrag is de formatie van de Boerderij uitgebreid ten behoeve van de programmering. Het overige deel is, in overleg met de gemeente, in 2020 besteed aan verbeteringen aan het gebouw. De maatregel loopt door tot en met 2025. Dus nog niet volledig uitgevoerd. 78 – Aanpassen tijdverantwoording Het onderzoek naar de mogelijkheden om de tijdsverantwoording eenvoudiger en goedkoper uit te voeren neemt het jaar 2021 in beslag. De rechtspositionele randvoorwaarden en gebruiksmogelijkheden van alternatieve applicaties wordt onderzocht. Het bedrag van de taakstelling wordt in 2021 ingevuld door een uitstel van de vervanging van het financieel systeem. 108a/d – Ink parkeerexploitatie (parkeervergunningen, tarieven bezoeker, verruimen betaaltijden) De verruiming van de betaaltijden is in februari 2020 doorgevoerd.

Ondanks de hogere tarieven en ruimere betaaltijden wordt bij lange na niet de omzet gehaald van 2019 en zullen de inkomsten meer in lijn liggen met 2020. De inkomstenstijging wordt niet behaald, omdat er minder geparkeerd wordt dan voorzien en omdat de bijbehorende bezoekersregeling kostbaar is. De verwachting is dat bij voortzetting van de Covid-19 crisis pas vanaf 2022 een deel van de geraamde meeropbrengst gerealiseerd zal worden. Eerst in 2024 zal de volledige inkomstenstijging voor parkeervergunningen gerealiseerd worden. Financieel is er voor 2021 nog geen effect omdat er tegenover de lagere inkomsten een verwachte rijksvergoeding staat om de effecten van Covid-19 te compenseren. De geraamde meeropbrengst door uitbreiding van de betaaltijden wordt, nog los van de invloed van de Covid-19 crisis, waarschijnlijk geheel opgesoupeerd door de bezoekersregeling.

Nummer

Progr.

Spoor

MaatUit- Finanschapp. voering ciën effect

Omschrijving maatregel

Categorie 2 1 1

18 Effectievere inzet ZoetermeerPas 23 Integrale aanpak schulden en ondersteuningstraject, inhuur 25 Verminderen intensieve dv bijstandsklanten 27 Diverse bezuinigingen re-integratie 30 Slimmere uitvoering participatiewet 31 Anders organiseren bewindvoering 2 5 Toevoegen GGZ expertise aan zorgteams op locatie 8 Doorontwikkeling POH-jeugd en schoolmaatschappelijk werk 9 Pilot kostenbewust handelen in de toegang 11 Inzetten op integrale zorg en ondersteuning: Beter samenspel 13 Aanscherpen vervoer naar jeugdhulpvoorzieningen 14 Verlagen PGB-tarieven 16 Sturen op afname intensiteit bij jeugdhulpproducten 17 Herpositionering Veilig Verder Team Zoetermeer 98 Herinrichting WMO en deel preventieve Jeugdvoorzieningen 4 44 a Stoppen met wijkvestigingen bibliotheek 6 74 Sluiting wijkposten 2 alle 105 Spoor 2.

Organisatieontwikkeling en efficiency 107 Inrichten ‘wasstraat’ procesverbetering 3 3 111 Invoeren diftar Totaal categorie 2 Categorie 1 1 1 20 Gerichter inzetten subsidies armoede 21 Heroverwegen inzet Klijnsmagelden 22 Verlagen bijdrage collectieve ziektekostenverzekering 33 Hervorming brede school activiteiten 34 a Stopzetten 'omgaan met ICT' 34 b Stopzetten 'omgaan met geld' 36 Verminderen schoolbegeleiding 2 4 Onderwijs-jeugdhulp arrangementen speciaal (basis-)onderwijs 6 Preventieve interventies ziekteverzuim 7 Uitbreiding trajectbegeleiding jongerenwerk 15 Verschuiving landelijk naar regionaal specialistische jeugdhulp 3 62 Stoppen met parkeerverwijssysteem Dorpsstraat 64 Stoppen met nachtnet fiets 65 Overgang verkeersmanagementsysteem (LTC naar Melvin) 66 Verminderen dagelijks beheer (wegen, Mandelabrug, verlichting) 67 Schoon is gewoon: budgettair neutraal 68 Afbouw twee dure speelvoorzieningen 70 Stoppen verstrekken materialen: strooizout en hondenpoepzakjes 73 Omvormen Rosarium Rokkeveen 92 Kwaliteitsimpuls openbare ruimte: voorstel 1 95 Duurzaam en groen klimaat 97 Luchtkwaliteit 4 41 a Cultuurpodium Boerderij 41 b Openhouden Cultuurpodium Boerderij onderhoud 44 b Subsidie beheer dBos VVE scholen bibliotheek 53 b Battle of the bands 53 c Kleinschalige evenementen 53 d Bruisprijs 53 e Stoppen met de Toeristische Wegwijzer 5 37 Aanpak van stille/enge plekken:

afschaffen of halvering budget 39 Subsidieacties tegen woninginbraken 40 Veilig stappen 7 88 Verlagen serviceniveau kantoorgebouw Croesinkplein 7/OAD 87 Bezuinigen op het wijkplan Palenstein overhead 76 Promotiemateriaal 77 Openbare bekendmakingen Stadspagina 78 Aanpassen tijdverantwoording 79 Verlagen frequentie crediteurenadministratie 102 Budget Innovatie inzetten t.b.v. spoor 2 3 61 Riolering VGO/GRP (aanpassen eenheidsprijzen) 99 Verminderen luchtkartering 100 Verminderen graffitibestrijding OAD 101 Controle hondenbelasting BOA's overhead 80 Aanbestedingsvoorstel storage 81 Diverse kleine posten I&A 82 Krediet telefooncentrale PB Overhead gevolgen maatregelen 3 3 108 a Ink parkeerexploitatie (parkeervergunningen) 108 b Ink parkeerexploitatie (tarieven bezoekers) 108 c Ink parkeerexploitatie (verruimen betaaltijden) 108 d Investeringskosten 6 116 Leges PPL verhogen naar 100% kostendekkendheid OAD 117 OZB gebruikersdeel schrappen en opleggen aan eigenaar 121 Wijziging precariobelasting Totaal categorie 2 Eindtotaal

2021

2022

2023

2024

2025

280 0 557 427 290 200 450 225 50 269 24 98 711 175 1.150 210 255 750 600 0 6.721

280 0 557 432 290 200 450 300 50 404 33 130 711 175 1.400 250 255 750 750 0 7.417

280 0 557 437 290 200 450 375 50 539 49 195 711 175 1.450 250 255 750 750 250 8.013

280 0 557 437 290 200 450 450 50 1.078 65 260 711 175 1.550 250 255 750 750 300 8.858

Groen Oranje Groen Groen Oranje Oranje Oranje Oranje Oranje Oranje Groen Groen Oranje Groen Oranje Oranje Groen Rood Oranje Rood

Groen Grijs Groen Groen Rood Rood Oranje Rood Groen Rood Groen Oranje Rood Groen Groen Oranje Groen Grijs Oranje Rood

280 -100 557 427 117 44 450 0 50 0 16 65 355 175 600 -340 255 0 350 0 3.301

Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Oranje Groen Oranje Oranje Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Oranje Groen Groen Groen Groen Oranje Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Oranje Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Oranje Oranje Groen Groen Groen

Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Oranje Groen Groen Groen Groen Oranje Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen Groen

150 150 150 150 150 323 323 323 323 323 650 650 650 650 650 200 200 200 200 200 25 25 25 25 25 10 10 10 10 10 100 100 100 100 100 25 38 50 75 100 20 20 20 20 20 66 66 66 66 66 10 14 19 29 38 146 146 146 146 146 20 20 20 20 20 15 15 15 15 15 65 65 65 65 65 38 38 38 38 38 131 31 31 31 31 10 10 10 10 10 2 15 15 15 15 250 250 0 0 0 40 40 0 0 0 25 25 0 0 0 517 517 517 517 517 -100 -100 -100 -100 -100 110 110 110 110 110 10 10 0 0 0 25 25 0 0 0 1 1 1 1 1 5 5 5 5 5 42 42 42 42 42 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 50 50 50 50 50 50 75 0 0 0 31 31 31 31 31 20 20 20 20 20 100 100 100 100 100 11 11 11 11 11 58 58 0 0 0 404 424 436 450 450 10 10 10 10 10 15 15 15 15 15 25 25 25 25 25 100 100 100 100 100 30 30 30 30 30 60 60 60 60 60 200 200 200 200 200 25 25 25 25 25 517 517 517 517 517 74 74 74 74 74 -29 -29 -29 -29 -29 15 15 15 15 15 600 600 600 600 600 30 30 30 30 30 5.367 5.342 4.888 4.937 4.971 8.668 12.063 12.305 12.950 13.829

Bijlage 5. Overzicht coronakosten gemeente Zoetermeer Ook in 2021 gaan de activiteiten door om bedrijven en instellingen te ondersteunen als gevolg van de coronapandemie. Tot 1 april 2021 zijn de volgende lasten in de begroting bekend:

Overzicht kosten corona PN (1e TB)

* € 1.000

TOZO Bijdrage TOZO Maatschappelijke instellingen Herorientatie ondernemers Instrumenten intensivering schuldenaanpak

-1.580 1.580 -242 -300 -78

Volumegroei klanten participatiewet TONK Parkeren COVID-19 maatregelen Coronamaatregelen verkiezingen Toeristenbelasting Precariobelasting Thuiswerkvoorzieningen

-456 -3.300 -700 -80 -546 -160 -50 -75

Saldo Compensatie rijk

-5.987 5.987

Tozo-regeling en Uitvoeringskosten Tozo-regeling In verband met de COVID-19 crisis voeren de gemeenten vanaf 1 maart 2020 de Tozo-regeling uit. Tozo staat voor: ‘Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers’. De derde tranche Tozo van deze regeling is 1 oktober 2020 ingegaan met een looptijd tot 1 april 2021. Ondertussen heeft het rijk de regeling verlengd met Tozo 4, die loopt tot 1 juli 2021. De Tozo-regeling bestaat uit het verstrekken van uitkeringen voor levensonderhoud en bedrijfskrediet. Voor Zoetermeer is dat naar verwachting € 5,4 mln in 2021. Ook betekent de uitvoering van de Tozo-regeling een tijdelijke verdubbeling van het klantenbestand en dus meerwerk. Een eerste inschatting van de uitvoeringskosten tot nu toe bedraagt € 650.000. Het rijk heeft geld beschikbaar voor de Tozo-regeling als dekking voor deze uitkeringen en uitvoeringskosten. Voor dit jaar is er een bedrag van € 1,58 mln. ontvangen. Dit bedrag wordt gesplitst in € 930.000 voor de aanvulling op het eerder verkregen voorschot voor levensonderhoud en bedrijfskrediet en € 650.000 voor uitvoeringskosten. Maatschappelijke instellingen Voor instellingen binnen de sector kunst en cultuur is het ook weer mogelijk om in 2021 coronasteun te vragen. Daartoe is het afwegingskader ook in 2021 van toepassing. Tot 1 april is er voor een bedrag van € 242.000 huurkorting en steun beschikbaar gesteld.

Bij de reguliere subsidie is sprake van de coulance afspraak dat ondanks dat veel activiteiten niet kunnen plaatsvinden door de corona maatregelen of anders worden ingevuld, toch volgens het normale betalingsritme wordt uitbetaald en subsidie niet zal worden teruggevorderd. Herorientatie voor ondernemers Het kabinet stelt middelen vanuit het steun- en herstelpakket als gevolg van COVID-19 beschikbaar om zelfstandig ondernemers voor te bereiden op een nieuwe toekomst, hetzij als zelfstandig ondernemer, hetzij als werknemer in loondienst. Belangrijkste uitgangspunt is dat alle zelfstandigen met een hulpvraag per 1 januari 2021 in ieder geval een aanspreekpunt hebben binnen de eigen arbeidsmarktregio of gemeente. Er worden drie routes van dienstverlening ingericht: 1. versterken van de eigen onderneming; 2. ondersteuning bij financiële problemen; 3. omscholing, o.a. voor het vinden van een baan of bijbaan in loondienst (al dan niet tijdelijk). De prioriteit ligt bij het inrichten van een loketfunctie waar ondernemers geholpen worden bij hun financiën en het vinden van ander werk. De kosten hiervoor bedragen € 300.000.

Instrumenten intensivering schuldenaanpak Vanuit het steun- en herstelpakket als gevolg van COVID-19 wordt ingezet op een versnelde opschaling van instrumenten waardoor mensen eerder financiële rust ervaren. Wanneer we door de coronacrisis geconfronteerd worden met een toename in het aantal aanvragen voor schuldhulpverlening, dragen deze instrumenten: Collectief schuldregelen; Uitbreiden Nederlandse Schuldhulproute en Schuldenknooppunt bij aan een snellere en efficiëntere oplossing voor de schuldenproblematiek. De kosten hiervoor bedragen € 78.000. Volumegroei klanten Participatiewet De verwachte groei als gevolg van COVID-19 toont een piek in de tweede helft van het jaar, omdat dan de steunmaatregelen (met name Tozo) aflopen. We verwachten een stijging van jaarlijks 1200 aanvragen naar 1900 aanvragen. Voor de lopende Tozo-uitkeringen verwachten we 550 extra aanvragen. Zeker voor de Tozo-klanten geldt, dat we moeten streven naar een doorlopende uitkeringssituatie en zoveel mogelijk voorkomen dat een inkomensgat ontstaat. Om dat aantal aanvragen tijdig te kunnen accommoderen, is voor een periode van 8 maanden 7,6 fte externe inhuur (€ 456.000) nodig. Dit bedrag is eenmalig voor 2021 voor zover nu te voorzien.

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Het rijk heeft in december 2020 een crisismaatregel in het kader van COVID-19 aangekondigd: de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). Een regeling voor huishoudens die door COVID-19 te maken hebben met een inkomensterugval en daardoor deze noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen. Op basis van het geschatte aantal huishoudens dat in aanmerking komt (1.500), wordt het bedrag aan toekenningen bij een bereik van 100% geschat op ongeveer € 4,3 mln. Bij een bereik van 75% gaat het in Zoetermeer om naar schatting ongeveer € 3,3 mln. De minimale uitvoeringskosten voor TONK Zoetermeer worden vooralsnog geschat op circa € 200.000. De raad is hierover op 10 maart 2021 geïnformeerd via een memo. Inkomstenverhoging parkeerexploitatie (maatregel 108) In een groot deel van het centrum van Zoetermeer geldt betaald parkeren op het maaiveldniveau. De totale omvang van de parkeerinkomsten bedraagt normaal € 2,9 mln. Als gevolg van de coronacrisis blijven ook in 2021 de werkelijke inkomsten achter bij de begroting. Dit levert in 2021 een nadeel van € 700.000. COVID-19 Maatregelen De gemeente Zoetermeer levert in het kader van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte ook een bijdrage in de beleving en veiligheid van de bewoners.

In verband met de coronacrisis zijn extra niet begrote maatregelen genomen om de veiligheid van de bewoners te borgen. Hiertoe zijn op verschillende plekken in de stad tekstkarren geplaatst, aanpassingen aan verkeersregelinstallaties aangebracht, verkeersregelaars en extra controles voor de avondklok ingezet om de (verkeers)veiligheid te kunnen waarborgen. Hierdoor wordt in 2021 een nadeel verwacht van € 80.000. Thuiswerkvoorzieningen De door de overheid ingestelde coronamaatregelen hebben tot gevolg gehad dat de medewerkers al een geruime tijd grotendeels vanuit huis hun werk hebben verricht. Vanuit het oogpunt van goed werkgeverschap is in 2021 (ook in 2020) een bedrag beschikbaar gesteld om de medewerkers te voorzien van faciliteiten om het werk op een Arbo technisch geschikte manier van huis uit te kunnen verrichten. In de begroting is hiervoor geen separaat budget opgenomen. De meeste kosten zijn ITgerelateerd. De totale kosten worden geschat op € 75.000.

Compensatie rijk Van het rijk zal er in 2021 ook een compensatie worden ontvangen voor de kosten die de gemeente moet maken. Op basis van de huidige steunpakketten die zijn verantwoord in de decembercirculaire 2020 en de maartbrief van het ministerie van BZK is af te leiden, dat in 2021 in ieder geval de volgende compensaties worden ontvangen: Mio Rijk

Decembercirculaire: Coronacompensatie - flankerend beleid SZW Decentralisatie-uitkeringen: Verkiezingen Cultuurgelden versterking arbeidsmarktregio Maartbrief Coronacompensatie: Afvalinzameling TONK Perspectief jeugd en jongeren (2020) Perspectief jeugd en jongeren (2021) Jongerenwerk Mentale ondersteuning Activiteiten en ontmoetingen Bestrijding eenzaamheid ouderen Extra begeleiding kwetsbare groepen Decentralisatie-uitkering mutatie voorschoolse voorziening peuters

Inkomstenderving (najaar) Specifieke uitkeringen: zwembaden en ijsbanen sportverenigingen Toezicht en handhaving TOZO

Zoeterm eer

180,0

1.260.000

22,0 149,7 48,5

156.201 957.139 941.115

28,0 65,0 21,0 19,0 14,0 11,5 8,0 36,5 37,0 240,0

1.680.000

5,1

34.399 5.028.854

250,0 100,0 60,0 60,0

De exacte bedragen worden bij de jaarrekening verantwoord. Dan blijkt in hoeverre de rijksvergoeding voldoende is voor de gemaakte kosten. Bij de Tussenberichten gaan we ervan uit dat de gemaakte kosten gedekt worden door de rijksvergoeding. Als er een afwijking is, wordt dit bij de jaarrekening verrekend met de gereserveerde middelen in de reserve vrij inzetbaar.

Bijlage 6. Overzicht financiële ontwikkelingen bestaand beleid, onvermijdelijke ontwikkelingen en beleidswijzigingen

* €1.000 Financiele ontwikkelingen bestaand beleid Prog

MJB 2022-2025

Omschrijving

2021

1 Reclame-inkomsten

-372

2022

2023

2024

2025

1 Accommoderen volumegroei klanten Participatiebudget 2 Jeugd, nadeel

-147

-870

-580

-290

2 Mantelzorgwaardering

-80

2 Maatschappelijke begeleiding Vluchtelingenwerk

-273

2 GR Veilig Thuis

300

2 Transformatie clientencontacttijd J&O producten

-76

2 Wmo, huishoudelijke hulp

-700

2 Wmo Woningaanpassingen

-126

2 CAK, eigen bijdragen

-126 447

3 Kostprijsverhogende BTW begraafplaatsen

-100

3 Programma water (riolering)

-pm

3 Programma water, dekking rioleringsheffing

+pm

3 Nota kapitaalgoederen, groen

-300

-600

-700

-800

3 Nota kapitaalgoederen, (beschoeiing en wegen)

-pm

3 Verdere digitalisering

-100

3 Gemeentelijke parkeervergunningen

-250

-120

-45

-94

ovh

Gemeentelijke parkeervergunningen, dekking lagere kosten woon-werk

250

3 Inkomstenverhoging parkeerexploitatie

-700

3 Elektrische laadinfrastructuur

-81

-9

700 -60

-60

4 Sportakkoord, dekking rijksvergoeding

2 Coronasteun instellingen

-22

4 Coronasteun instellingen

-175

OAD Parkeerexploitatie (COVID-19 compensatie lagere inkomsten) 4 Sportakkoord

7 Coronasteun instellingen OAD

-45

Coronasteun instellingen, compensatie rijksbijdrage

242

6 Extra kosten verkiezingen

-35

6 Stadsgewest Haaglanden in liquidatie

120

-45

7 Nathaliegang 79 en Petuniatuin 7

-19

7 Morapad 7 & Carry van Bruggenhove 25 7 Verbinding OV-knooppunt

-32 75

-32 74

7 Upgrade Stadshart

117

7 Bestuurlijke opdracht Bleizo-West

-153

7 Bestuurlijke opdracht Bleizo-West, dekking

153

OAD

Maatschappelijke begeleiding Vluchtelingenwerk, DU Maatschappelijke begeleiding

ovh

Lagere huuropbrengsten Bibliotheek Stadhuis

273

ovh

Kapitaallasten kantoorautomatisering

-94

ovh

Kapitaallasten kantoorautomatisering, dekking ICT werkplek

-2.376

-2.087

-1.883

-1.881

-130

Totaal

-1.679

* €1.000 Onvermijdelijke ontwikkelingen Prog

MJB 2022-2025

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

1 Aanpassing objectief verdeelmodel BUIG (loonkostensubsidie)

-750

2 JGZ, nieuw convenant 2022-2023

-93

-248

1 Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke kosten

-3.300

1 ToZo regeling

-930

1 Tozo regeling, rijksbijdrage

930

1 Tozo uitvoeringskosten

-650

1 Tozo uitvoeringskosten, rijksbijdrage

650

1 Herorientatie ondernemers

-300

1 Instrumenten intensivering schuldenaanpak

-78

1 Volumegroei klanten Participatiewet

-456

1 DSW, JR2020

-90

2 Wmo indexering

-248

2 Jeugd, gecertificeerde instellingen

-284

3 Basisregistratie Ondergronds (concern breed)

-50

3 AIZ, matrassen en oud papier

-125

125

3 Matrassen en oud papier, dekking afvalstoffenheffing 3 COVID-19 maatregelen

-80

5 VRH, deelnemersresultaat 2020

310

5 Vrijval voorziening OMS

193

5 FLO brandweer

-504

6 Coronamaatregelen verkiezingen

-546

OAD Compensatie COVID-19 via gemeentefonds, verkiezingen 6 Referendum afvalbeleid

-10

546 -132

-198

6 Omgevingswet

-210

-230

-130

6 Wabo en Toezicht

150

6 Inkomsten bouwleges OAD

Stedin, dividend

-600 200

-250

1.100 -250

-250

OAD

Septembercirculaire, structureel effect

-200

OAD

Verlenging compensatie jeugd 2022

OAD

Volumegroei klanten Participatiewet

OAD

Wmo indexering, dekking op stelpost OAD

248

OAD

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke kosten

OAD

Herorientatie ondernemers

OAD

Schuldenaanpak

OAD

COVID-19 maatregelen, misgelopen inkomsten 2021, toeristenbelasting

-160

OAD

COVID-19 maatregelen, misgelopen inkomsten 2021, toeristenbelasting

160

OAD

COVID-19 maatregelen, misgelopen inkomsten 2021, precario

-50

OAD

COVID-19 maatregelen, misgelopen inkomsten 2021, precario

OAD

COVID-19 maatregelen

OAD

Rentescenario

OAD

Thuiswerkvoorzieningen

ovh

Thuiswerkvoorzieningen

2.600 456 248

248

3.300 300 78

300 75 -75 Totaal

-1.058

535

-373

-1.043

-1.343

* €1.000 Beleidswijzigingen Progr

MJB 2022-2025

Omschrijving

2021

Ovh Uitgewerkt plan verbetermaatregelen raad- en commissiezaal

2022

2023

2024

2025

-155

-16

-100

4 Realisatie sportzaal en ontmoetingsruimte IKC Touwladder Huis van de wijk: 2 Huis van de wijk Seghwaert (investering 651.000) 2 Huis van de wijk Rokkeveen (openhouden bibliotheek)

-120

2 Huis van de wijk Oosterheem (openhouden bibliotheek)

-127

6 Uitvoeren wet Donorregistratie OAD Uitvoeren wet Donorregistratie, compensatie via gemeentefonds

-14

-28

-96

-96 -pm

6 Implementatie nieuwe wetgeving eenmalig WMEBV en WOO OAD Implementatie nieuwe wetgeving eenmalig WMEBV en WOO, comp. via GF 6 Uitvoering nwe wetgeving WOO en WEMBV OAD Uivoering nwe wetgeving WOO en WEMBV, compensatie via gemeentefonds 7 Seniorenmakelaar (personeelskosten en knelpuntenpot) 7 Seniorenmakelaar binnen begroting Totaal

-220

-pm

-40

-127

-171

Bijlage 7. Ontwikkelingen Financiële Verhoudingen De afgelopen periode is er veel gebeurd rond de financiële verhoudingen tussen het rijk en gemeenten. Al enige jaren wordt er gesproken over de ongelijkheid tussen de rijksoverheid en de gemeentelijke overheid en hoe dat beter kan/moet. Daarbij is het van belang dat gemeenten voldoende middelen krijgen om hun huidige – én ook nieuwe taken uit te voeren. Op steeds meer onderwerpen staan de rijksoverheid en de gemeenten tegenover elkaar, terwijl aan de andere kant de noodzaak wordt gezien van het gezamenlijk optrekken bij de aanpak van verschillende maatschappelijke vraagstukken. De VNG heeft een plan voorgesteld om uit deze situatie te komen. Daarnaast hebben de Raad voor het Openbaar Bestuur en de Raad van State onlangs een advies uitgebracht over de stand, ontwikkelingen en verbetermogelijkheden in de inrichting en toepassing van de financiële verhouding. Naast de inrichting van de financiële verhouding speelt een aantal feitelijke vraagstukken, dat de financiën van de gemeenten sterk beïnvloedt. Belangrijkste hiervan zijn de compensatie van de kosten jeugdzorg, de kostenontwikkelingen in de Wet Maatschappelijke ondersteuning en de herverdeling van het gemeentefonds. Het vervolg van deze bijlage licht de geschetste ontwikkelingen en de relatie met de gemeentebegroting toe.

Inzet kabinetsformatie VNG De VNG richt zich op de volgende vier sporen voor de kabinetsformatie: 1. structurele financiën herstellen; 2. Wet decentraal bestuur; 3. aanbod aan het nieuwe kabinet; 4. focus op uitvoering. De inzet van de VNG is om de eerste twee sporen te realiseren, voordat er met het kabinet wordt gesproken over waar gemeenten en rijk samen kunnen optrekken, zoals het Klimaatakkoord. Hieronder worden de sporen kort toegelicht. Ad 1 Structurele financiën herstellen Dit spoor bevat de volgende zaken. Tekorten jeugdzorg In december 2020 is op verzoek van het rijk en de VNG door het onderzoeksbureau AEF een rapport opgeleverd over de tekorten in de jeugdzorg. AEF concludeert, dat het tekort van de gemeenten in 2019 € 1,7 miljard is. Het nieuwe kabinet moet een uitspraak doen over de wijze waarop er structurele compensatie voor de tekorten in de jeugdzorg mogelijk is. Bijvoorbeeld door een hogere rijksbijdrage aan gemeenten of door aanpassingen in de wet, zodat aanspraken op de Jeugdwet of beïnvloeding van kosten door gemeenten beter mogelijk wordt. Deze voorbeelden vragen ieder voor zich politieke weging en besluitvorming van het nieuwe kabinet.

Omdat structurele oplossingen nog op zich laten wachten en de invoering van besparingsmogelijkheden ook nog tijd vraagt, wil de VNG van het huidige (demissionaire) kabinet nog een toezegging voor de jaren 2021 en 2022, anders is het voor gemeenten niet goed mogelijk om een deugdelijke begroting 2022 op te stellen. Aanzuigende werking Wmo abonnementstarief Onder andere als gevolg van de invoering door het kabinet van een gemaximeerd abonnementstarief voor de Wmo zijn de aanvragen voor Wmo voorzieningen gestegen. Met name de vraag naar huishoudelijke hulp is fors toegenomen. In Zoetermeer is het aantal aanvragen zelfs veel hoger dan het landelijk gemiddelde. Het huidige kabinet is nog niet bereid de gemeenten financieel tegemoet te komen. Dit zal de VNG ook weer bij het volgende kabinet aankaarten.

Opschalingskorting De financiële ruimte voor de gemeenten is de afgelopen jaren en ook nog de komende jaren (tot en met 2025) beperkt door de zogenaamde opschalingskorting. Het Gemeentefonds wordt in totaal € 975 mln. gekort (van 2021 tot en met 2025 gaat het om een bedrag van € 675 mln.). Deze onterechte korting zorgt er voor dat veel gemeenten moeten bezuinigen op voorzieningen. Daardoor is er ook geen ruimte voor nieuwe activiteiten, die maatschappelijk wel noodzakelijk zijn. Het rijk heeft de oploop van de korting voor de jaren 2020 en 2021 weliswaar bevroren, maar alleen voor die twee jaar en alleen voor de oploop. Het verloop van de opschalingskorting ziet er als volgt uit: Opschalingskorting € miljoenen per jaar € miljoenen cumulatief

2015 -60 -60

2016 -60 -120

2017

€ Zoetermeer per jaar € Zoetermeer cumulatief

-420.000 -420.000 -420.000 -420.000 -420.000 -1.890.000 -910.000 -945.000 -980.000 -420.000 -840.000 -1.260.000 -1.680.000 -2.100.000 -2.100.000 -2.100.000 -3.990.000 -4.900.000 -5.845.000 -6.825.000

-60 -180

2018 -60 -240

2019 -60 -300

2020 -300

2021 -300

2022 -270 -570

2023 -130 -700

2024 -135 -835

2025 -140 -975

In de meerjarenbegroting is met deze korting al rekening gehouden. Ad 2 Wet decentraal bestuur Op verzoek van de VNG is een wetsvoorstel geschreven over in balans zijn met de uitvoering en de beschikbare financiële middelen. De autonomie van decentrale overheden blijft dan ook beter gewaarborgd. Hier is een wettelijke rol voor de minister van BZK nodig: • de minister van BZK krijgt een rijksbrede verantwoordelijkheid voor de inrichting van het openbaar bestuur; • de minister van BZK toetst nieuwe voorstellen van vakministers op evenwicht tussen taken, financiering en uitvoerbaarheid; • bij verschil van inzicht komt er een vorm van onafhankelijk advies. Dit betekent dus dat er bij de overgang van taken naar de gemeenten, voldoende middelen beschikbaar komen. Dit is nu al globaal geregeld in artikel 2 van de Financiële Verhoudingswet. Ad 3 en 4 Overige sporen: aanbod kabinet en focus op uitvoering Als er duidelijkheid is over de structurele compensatie van gemeenten en het kabinet het wetsvoorstel omarmt, dan wil de VNG nog graag overleggen over andere belangrijke onderwerpen, zoals de gevolgen van het Klimaatakkoord, de energietransitie, de invoering van de Omgevingswet en de vormgeving van een open overheid. Daarnaast spelen ook nog de discussies over de noodzakelijke aanpassing van de Participatiewet.

Rapport Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en advies Raad van State De afgelopen maanden zijn er twee voor de gemeenten belangrijke rapporten verschenen, die de inzet van de VNG ondersteunen. In het rapport van het ROB ‘Rust-Reinheid-Regelmaat’ wordt aangegeven, dat de bestuurlijk-financiële verhoudingen moeten worden verbeterd. Om die verhoudingen weer in evenwicht te brengen, onderscheidt de Raad vier elementen: 1. Financiën: de financiën van decentrale overheden - met name gemeenten - dreigen te ontsporen. De financiële ruimte voor decentrale overheden om zelfstandig keuzes te maken staat onder druk door de toenemende last van uitvoering van rijksbeleid. 2. Bestuurlijke organisatie: wie doet wat? Er is een mismatch tussen opgaven, schaal en bevoegdheden. Gemeenten verliezen de controle op hun uitgaven als gevolg van toegenomen (verplichte) regionale samenwerking. 3. Instrumenten: er zijn decentraal onvoldoende instrumenten om grote meerjarige opgaven zoals klimaat en woningbouw te sturen en te bekostigen. 4. Instituties en cultuur: in de omgang tussen rijk en decentrale overheden kan en mag wrijving zijn. Zonder wrijving geen glans. Maar de geldende spelregels worden onvoldoende gevolgd. En dan zijn discussies niet meer productief.

In het advies van de Raad van State wordt aangegeven, dat de positie van de minister van Binnenlandse Zaken moet worden versterkt. De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op verzoek van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) voorlichting gegeven over een aantal vragen die gaan over de interbestuurlijke verhoudingen, met het oog op de komende kabinetsformatie. Herverdeling Gemeentefonds (GF) Al lange tijd wordt er gesproken over de aanpassing van de verdeling van de middelen in het Gemeentefonds. Bij de decentralisaties in het Sociaal Domein in 2015 is al aangegeven dat de verdeling niet helemaal juist is, maar op dat moment het best mogelijke. Na drie jaar ervaring met de uitvoering van het Sociaal Domein zou opnieuw naar de verdeling worden gekeken. Drie jaar was niet haalbaar, omdat er voor een goede verdeling representatieve data beschikbaar moeten zijn. Daarom is ervoor gekozen de jaarrekeningcijfers van 2017 te gebruiken en deze zijn in de loop van 2019 beschikbaar. Het is nu 2021 en er is nog geen nieuwe verdeling. De beheerders van het Gemeentefonds vinden de gevolgen voor sommige gemeenten nog te groot. Zoals bij iedere herverdeling van gelden van het Gemeentefonds neemt het herijken veel doorlooptijd voor onderzoek, beoordeling en vervolgens politieke besluitvorming. En dat is deze keer niet anders.

Sterker, het vraagstuk is ingewikkelder dan voorheen als gevolg van de kosten van sociaal domein in het Gemeentefonds. Ingewikkelder vanwege de scheve opbrengst die gemeenten (kunnen) realiseren uit eigen middelen, waardoor een gelijkwaardig voorzieningenniveau per gemeente moeilijk is te realiseren. Veel gemeenten zien wel de aanleiding en zelfs noodzaak tot een herijking maar tegelijkertijd leiden de financiële gevolgen van de herijking in combinatie met de onvoldoende compensatie van de jeugdzorg tot een extra bestuurlijke dynamiek: ’de totale koek moet groter’. De nieuwe verdeling wordt op zijn vroegst ingevoerd per 1 januari 2023. Er is inmiddels vastgesteld dat een nieuw kabinet zal besluiten. Eind 2020 zijn de onderzoeksrapporten van CEBEON en AEF opgeleverd over een nieuwe verdeling van de middelen in het Gemeentefonds. Uitgangspunt bij de onderzoeken was om de objectieve verdeling te baseren op minder verdeelmaatstaven (inwoners, woningen, oppervlakte van een gemeente etc.). Daarnaast moet het verdeelmodel voldoen aan de Financiële verhoudingswet, waarin onder andere is opgenomen, dat de verdeling globaal moet zijn en niet (direct) beïnvloedbaar mag zijn door een gemeente. In februari 2021 hebben de beheerders van het Gemeentefonds (de minister van Binnenlandse Zaken en de staatssecretaris van Financiën) het nieuwe verdeelmodel voor advies aan het ROB gezonden.

Met het openbaar maken van het nieuwe model zijn ook de voorlopige gevolgen per gemeente zichtbaar. Op basis van het model ontvangt de gemeente Zoetermeer iets meer uit het Gemeentefonds dan via de oude verdeling. Deze uitkomst kan nog wijziging als gevolg van de actualisatie van de maatstaven en aanpassingen naar aanleiding van het advies van de ROB. Naar verwachting worden in juni 2021 de VNG en daarmee alle gemeenten geconsulteerd om hun zienswijze op het verdeelmodel te geven. Bij deze consultatie komen nieuwere cijfers beschikbaar als gevolg van de actualisatie en het advies van het ROB. Na de consultatie neemt uiteindelijk een nieuw kabinet een besluit. De effecten daarvan komen tot uitdrukking in de meicirculaire van 2022.

Bijlage 8. Reserve Enecomiddelen en reserve vrij inzetbaar Over het verloop van de Reserve Enecogelden is bij meerdere gelegenheden aan de raad gerapporteerd. In deze bijlage is dit – op hoofdlijn – in onderstaande tabel 1 weergegeven naar drie peilmomenten: de Programmabegroting 2021-2024, de jaarrekening 2020 en de Perspectiefnota 2022. In tabel 2 wordt daarna het verband gelegd met de mutaties in de reserve vrij inzetbaar (tabel 3.7 in hoofdstuk 3). Stand Reserve Enecomiddelen Tabel 1

* € 1.000

Stand en verwachting Reserve Enecomiddelen en reserve vrij inzetbaar peilmoment 1 Besluitvorming en verantwoording 2020 PB20/21-24 Jaarrek 20 PN 2022 a aanvullen weerstandscapaciteit b risico kosten corona compensatie rijk c gemeentelijk beleid corona 2020 d verwacht begrotingstekort 20/22 (incl meicirculaire) e beroep op Enecomiddelen PN 2021 f Enecomiddelen g restant in Reserve Enecogelden h raadsvoorstel SSVOZ i amendement

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=40ecc661-8b62-4873-89ee-b0e503b6b0f9