Bijlage 1. 1299204 - Jaarstukken 2025 Gemeente Zevenaar - Raad versie 29-5-2026

1e VGR

2e VGR

Volgens plan

Volgens plan

Jaar stukken

Niet volgens plan De raamovereenkomst voor de levering en plaatsing van speelvoorzieningen hebben wij in 2025 met één jaar verlengd. Renovatie van bestaande speelterreinen heeft, op basis van het beheerplan Spelen, over de gehele gemeente plaatsgevonden. Aan de hand van een participatief proces hebben wij bewoners betrokken door hen binnen bepaalde kaders keuzes te laten maken voor de soort speeltoestellen en de inrichting van de speelplekken. In 2025 zijn onder andere de volgende locaties (her)ingericht: (Inclusieve) speel- en ontmoetingslocaties: - Koningshof in Lobith - Tulpenstraat in Zevenaar - Zwanenwaay in Babberich - Droogveld in Tolkamer - De Olmen in Zevenaar - De vissteiger in park Rosorum Zevenaar - Schutstal in Ooy. Natuurlijke speel- en ontmoetingslocaties: - Bizetstraat in Zevenaar - Omgeving Carrousel in Zevenaar Daarnaast zijn de locaties Hallsteinstraat in Zevenaar, Kwekerstraat in Lobith en Catharinastraat in Lobith in voorbereiding. Op diverse andere locaties hebben we op basis van uitgevoerde inspecties speeltoestellen vervangen. Bij grote revitaliseringsprojecten wordt de vervanging van speeltoestellen standaard meegenomen zoals in Bloemenkamp, Schrijvershoek en Lobith. De Nota Spelen is in voorbereiding en wij verwachten dat deze in 2026 vastgesteld kan worden.

Voorstel raad Wij stellen voor jaar gereed aan te passen naar 2026 en kennis nemen van de vertraging. 66

5.6.7 Wij bevorderen de toegankelijkheid van de openbare ruimte 2023-2026 Het is belangrijk dat iedereen van de openbare ruimte gebruik kan maken en dat deze voor iedereen (ook voor mensen met een beperking) toegankelijk is. Bij de reguliere schouwen van de openbare ruimte wordt toegankelijkheid een vast onderdeel. In nieuwe projecten besteden wij standaard aandacht aan de toegankelijkheid. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Bij nieuwe aanleg, vervanging of groot onderhoud van de openbare ruimte kijken wij standaard naar verbetering van de bereikbaarheid van objecten en routes voor alle doelgroepen. Voorbeelden hiervan zijn het standaard verlagen van de trottoirbanden bij de hoeken van straten en de aanleg van ribbelstroken voor visueel gehandicapten bij openbaar vervoervoorzieningen. Tevens hebben we de doorstroming van het fietsverkeer op de snelfietsroute met een VRI verbeterd ter hoogte van de aansluiting van de Hunneveldweg met de overgang Doesburgseweg. Recent hebben wij in park Rosorum samen met de visvereniging HSV de Breuly de toegankelijkheid voor vismogelijkheden verbeterd door een tweede vispad aan te leggen voor mensen die minder mobiel zijn. De gegevens uit een onderzoek naar het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte hebben we verwerkt in onze plannen voor revitalisering en groot onderhoud. Vooruitlopend op de Nota Spelen hebben we de toegankelijkheid en gebruik van enkele speelplekken voor alle doelgroepen sterk verbeterd. VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Vennootschap Ataro B.V.

Bijdrage 2025

Ataro B.V. heeft als doel het beheren en exploiteren van maatschappelijk vastgoed.

3.681

VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Realisatie 2025 2025

Verschil

Niet sporters (%) 2024 43,10 47,20 48,50 Het percentage niet wekelijkse sporters betreft het aandeel inwoners van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Het percentage inwoners dat in 2024 (nog) niet sport in de gemeente Zevenaar bedraagt 47,2% (bron: Waarstaatjegemeente.nl - 2024). Dit aandeel ligt hoger dan het landelijk (42,5%) en Gelders gemiddelde (43,1%). Het terugdringen van het aantal niet sporters blijft daarmee een belangrijk aandachtspunt. De gemeente zet in op het stimuleren van sport en bewegen, met als doel de gezondheid en vitaliteit van inwoners te versterken. Dit sluit aan bij het Sporten Beweegbeleid 2021–2028, waarin wordt ingezet op het vergroten van sportdeelname, het bevorderen van een gezonde leefstijl en het wegnemen van drempels voor deelname. Ataro BV voert een deel van de activiteiten uit die bijdragen aan het bereiken van deze doelen.

67

WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten

Primitieve Na wijziging begroting 1.425 2.952

Realisatie

Verschil

3.324

373

Lasten

12.916

14.939

15.351

-412

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-11.491

-11.987

-12.026

-40

604

569

250

-319

Mutaties reserves Baten Lasten Totaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

0

0

0

0

604

569

250

-319

-10.887

-11.417

-11.777

-359

Verschillenanalyse 5.

Sport, cultuur en recreatie

5.1 Sportbeleid en activering - Sportbeoefening en -bevordering (SPUK Breed) Lasten De specifieke uitkering 'versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026' (zgn. SPUK Breed) van het Rijk bedraagt ruim € 920.000 en is verdeeld over 15 onderdelen en diverse taakvelden binnen programma's 5, 6 en 7 (Sport, cultuur en recreatie/Sociaal domein/Volksgezondheid en milieu). De totale werkelijke lasten voor dit onderdeel/taakveld zijn aan het eind van het jaar bekend en bedragen € 300.000 (nadeel). Tegenover de werkelijke lasten wordt het daarvoor beschikbare deel van de SPUK Breed ingezet als dekking (voordeel € 300.000 / zie ook toelichting nadeel onder Baten bij dit taakveld).

-300.000 N

I

5.1 Sportbeleid en activering - Sportbeoefening en -bevordering (SPUK Breed) Baten De specifieke uitkering 'versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026' (zgn. SPUK Breed) van het Rijk is ingezet voor dekking van werkelijke lasten voor dit onderdeel/taakveld die eind van het jaar bekend zijn (Voordeel € 300.000) Tegenover deze baten staan voor hetzelfde bedrag hogere lasten (zie ook toelichting nadeel onder lasten bij dit taakveld).

300.000 V

I

5.2 Sportaccommodaties - Sportbedrijf Lasten Het ontstane tekort op de DVO (dienstverleningsovereenkomst met Ataro) is veroorzaakt door o.a. indexaties die hoger uitvallen dan de aanpassingen die destijds zijn verwerkt in de 2e voortgangsrapportage (2e VGR 2025) op basis van de concept DVO 2025. Hierbij is geen rekening gehouden met de in de 1e VGR 2025 opgenomen aanvullende bijdrage van € 124.000 (exclusief kostenverhogende btw), waardoor de mutaties in de 2e VGR, per saldo, een te positief resultaat lieten zien (eenmalig € 259.000). Het nadeel bedraagt € 139.000.

-139.000 N

S

68

5.2 Sportaccomodaties - Sportbedrijf gebouwen Lasten Er is een voordeel van € 141.000 op sportbedrijf gebouwen. Bij de 1e voortgangsrappportage 2025 is het budget verhoogd met (€ 148.000) in verband met hoger verbruik van elektriciteit en het lagere begrote bedrag in 2025. Op basis van lagere prijs per KwH en gebruik komt dit lager uit (€ 98.000). Daarnaast is minder uitgegeven aan onderhoud (€ 25.000) en diverse kleine verschillen (€ 18.000).

141.000 V

I

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie In 2022 zijn wij gestart met het inhalen van de onderhoudsachterstand. Het geraamde budget € 387.000 is deels besteed. Het restant van 2025 (€ 301.000) besteden wij in 2026. Bij de lasten een voordeel van € 301.000. Zie ook toelichting bij onttrekkingen reserves een nadeel.

Lasten

301.000 V

I

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten Het ontstane tekort op de budgetten van de integrale beeldkwaliteitsbestekken groen Zevenaar Noord, Midden, Zuid en onderhoud bermen is ontstaan als gevolg van aanpassingen in de hoeveelheden in de bestekken en verlenging van het huidige contract en de daarmee gepaard gaande indexering.

-364.000 N

I

0.10 Onttrekkingen reserves - Onderhoudsachterstand groen Baten In 2022 zijn wij gestart met het inhalen van de onderhoudsachterstand. Wij hebben de geraamde € 387.000 deels besteed. Het restant van 2025 (€ 301.000) besteden wij in 2026. Bij de onttrekking reserve een nadeel van € 301.000. Zie ook toelichting bij lasten een voordeel.

-301.000 N

I

3.000 V

I

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie - Overige verschillen Naast de omschreven afwijkingen per taakveld zijn er diverse kleine verschillen (< € 100.000) die wij verder niet toelichten.

Lasten

Incidentele baten en lasten Onderwerp Omschrijving Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Baten Mutatie reserves Onttrekkingen uit de algemene reserve en bestemmingsreserves.

Lasten Openbaar groen.

Totaal programma 5

Voor het inhalen van onderhoudsachterstanden binnen het openbaar groen is incidenteel budget beschikbaar gesteld.

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Begroot

87

387

87

387

0

0

69

Reserves en voorzieningen Bestemmingsreserves Nummer Naam 9058

Beginstand Toevoeging Onttrekking

Achterstand groen

387

0

Eindstand

87

301

Deze bestemmingsreserve is gevormd om de achterstanden onderhoud groen in te halen. Zodra deze achterstanden zijn ingelopen heffen we deze reserve weer op. Toevoeging Op basis van het integraal beleidsplan openbare ruimte (IBOR) hebben we in 2022 eenmalig € 1.250.000 gestort in de reserve. We houden geen rekening met verdere stortingen. Onttrekking

In 2025 hebben we € 87.000 besteed aan het inhalen van de achterstanden onderhoud groen. Deze onttrekken we uit deze reserve.

Totaal bestemmingsreserves

387

0

87

301

Beginstand Toevoeging Onttrekking

Eindstand

Bestemmingsreserve afschrijvingslasten Nummer Naam 9035

Sportvelden RKPSC

51

0

9

43

In 2017 heeft de raad van de voormalige gemeente Rijnwaarden € 120.350 beschikbaar gesteld voor een investering in de drainage en het vernieuwen van de toplaag van de sportvelden van RKPSC. De reserve dient ter dekking van de afschrijvingslasten. 9038

Speelvoorzieningen kinderen met 100 0 7 93 beperking In 2017 heeft de raad als onderdeel van de bestedingsvoorstellen jaarrekeningresultaat 2016 een bedrag van € 85.000 beschikbaar gesteld voor speelvoorzieningen voor kinderen met een beperking. In 2018 is dit bedrag overgeboekt van de reserve bestedingsvoorstellen naar deze reserve speelvoorzieningen ter dekking van de toekomstige afschrijvingslasten. 9039

Brede Blik Giesbeek

1.009

0

72

938

De reserve is ingesteld voor de dekking van de jaarlijkse afschrijvingslasten van de investering.

9057

Sportaccommodaties

1.158

0

76

1.082

760

0

0

760

Dekking afschrijvingslasten sportaccommodaties (Ataro)

9061

Ledverlichting sportterreinen

Bestemmingsreserve om de afschrijvingslasten te dekken in verband met investering van ledverlichting bij sportterreinen. 9062

Beregeningsinstallatie sportvelden

307

0

0

307

0

275

Bestemmingsreserve om de afschrijvingslasten te dekken in verband met investering in beregeningsinstallaties bij sportvelden. 9064

IHP 2007 Lindehagen/Tamboerijn

275

0

Bestemmingsreserve om de afschrijvingslasten te dekken met betrekking tot de investering IHP 2007 Lindehagen/Tamboerijn. Totaal bestemmingsreserve afschrijvingslasten 3.662 0 163

3.498 70

6.SOCIAAL DOMEIN Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden maatschappelijke ontwikkeling, jeugd, arbeidsparticipatie, leefbaarheid en wijkgericht werken, vrijwilligers- en mantelzorgbeleid. Samen vormen deze beleidsvelden het sociaal domein. Voor het realiseren van de opgaven in het sociaal domein nemen we ook onderdelen uit de beleidsvelden sport, cultuur, veiligheid, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, gezondheid en onderwijs mee die bij andere programma's zijn ondergebracht. Op 26 juni 2024 is de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 vastgesteld. Dit document is gemaakt samen met input van onze inwoners, maatschappelijke partners, collega’s, participatieraad, het college en gemeenteraad. In de visie sociaal domein 2020 – 2023 lag de nadruk op financiële beheersbaarheid en haalbaarheid. Er was minder aandacht voor onder andere sociale verbinding, de invloed van leefstijl en het benutten van gemeenschapskracht. Nu willen we meer bouwen en ontwikkelen, met aandacht voor bestaanszekerheid en gelijke kansen voor iedereen. We gaan samen aan de slag met de huidige opgaven en vraagstukken in het sociaal domein, vanuit een andere houding. Daarbij houden we de drie kernwaarden van de gemeente Zevenaar voor ogen: samenwerking, resultaatgerichtheid en klantgerichtheid.

Onze visie: “In de gemeente Zevenaar staan het sociale netwerk, gezondheid en leefbaarheid centraal. We werken aan de mogelijkheden voor iedereen om een eigen, zelfstandig en betekenisvol leven te leiden. Dit vanuit een stabiele (financiële) basis en gelijke kansen voor iedereen. In een prettige en gezonde leefomgeving. Met en voor elkaar. Zo maken we Zevenaar een nog fijnere plek om te wonen, werken en leven!” Deze visie en integrale nota: geven aan wat voor gemeente we willen zijn; geven richting aan beleid en uitvoering binnen het sociaal domein; sluiten aan op de woonzorgvisie, omgevingsvisie en onze visie op de dienstverlening. Om het beleid en de uitvoering vorm te geven, hebben we zes bouwstenen beschreven. Dit zijn: 1. bestaanszekerheid; 2. sociale basis; 3. leefbaarheid; 4. gezondere leefstijl; 5. kansrijk en veilig opgroeien; 6. veerkrachtig ouder worden. De concrete vertaling van alle doelen, keuzes en uitdagingen in de bouwstenen staan in het uitvoeringsplan 2025-2028.

Bij de uitwerking houden we rekening met de volgende uitgangspunten: • iedereen doet ertoe en is van waarde (inclusie); • de mens staat centraal (positieve gezondheid); • voorkomen is beter dan genezen (preventie); • niet ieder probleem vraagt om een professional voor de oplossing (normaliseren); • de kosten gaan soms voor de baten uit (investeren); • we maken het mogelijk houding (we denken in oplossingen). Wat willen we bereiken? Wij willen dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Mensen die hier hulp bij nodig hebben ondersteunen we zo goed mogelijk. We richten ons op preventie: voorkomen is beter dan genezen. Als problemen eerder gesignaleerd worden, kan er op een laagdrempelige manier een oplossing gezocht worden. Voor werkzoekenden zetten we primair in op het vinden van passend werk.

71

Ontwikkelingen Sociaal Domein In 2025 is in vervolg op de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 het uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 vastgesteld, inclusief de bijbehorende KPI's. In 2025 hebben we een koers ingeslagen waarbij de zorg licht is waar het kan en zwaar(der) waar het moet; waar we versterken wat goed gaat; we normaliseren; en we hulp zoveel mogelijk organiseren in de leefomgeving van de inwoner. We richten ons verder op het versterken van een sterke sociale basis. Deze koers zetten we in 2026 voort. Versterken sociale basis In de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 is een belangrijke plaats ingeruimd voor het versterken van de sociale basis. Een sterkere sociale basis draagt bij aan het verhogen van de kwaliteit van leven van onze inwoners én aan het terugdringen van zorgkosten. De gecombineerde ontwikkelingen van zorg naar gezondheid, van sterke lokale teams, van versterken eerstelijnszorg (vanuit het medisch domein) en de roep om versterking van het preventieve, voorliggende veld, maken dat we -samen met de maatschappelijke partners- een integrale aanpak ontwikkelen voor de komende jaren. In 2025 zijn hiervoor de eerste stappen gezet. Hierbij sluiten we nauw aan bij de ontwikkelingen rondom Sterke Lokale Teams.

Hierbij houden wij ook rekening met de ontwikkelingen rondom landelijke akkoorden, zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Sterk lokaal team In 2025 hebben we belangrijke onderdelen uit de landelijke Hervormingsagenda en het Toekomstscenario opgepakt. Een cruciaal onderdeel hiervan is het vormen van een Sterk Lokaal Team (SLT) dat zelf ook lichte hulpverlening biedt. We hebben een adviesrapport op laten stellen hoe we dit Sterke Lokale Team zo goed mogelijk vorm kunnen geven en maken hierin keuzes. Er is een verbeterplan opgesteld voor de teams WMO en Jeugd, naar aanleiding van het Rekenkamer Onderzoek en de uitkomsten van het Cliëntervaringsonderzoek. Veel verbeteringen zijn of worden al doorgevoerd. Zo staat er nu een vast team van medewerkers en hebben we grotendeels kunnen afstappen van inhuur van medewerkers op reguliere functies. Op deze wijze kunnen we kennis en deskundigheid vasthouden. Er is gewerkt aan het goed vastleggen van werkprocessen en het stroomlijnen van de samenwerking tussen teams en ketenpartners. In 2025 hebben we diverse preventieve voorliggende voorzieningen verder ondersteund.

Voorbeelden hiervan zijn de inzet van de praktijkondersteuner jeugd ggz bij de huisarts (POH Jeugd), het maatschappelijk werk op school, Buurtgezinnen, Home Start en de cursussen 'Grip op ouderschap' voor ouders met kinderen in de leeftijd van 4-18 jaar. Deze initiatieven hebben resultaat; in een groot aantal gevallen is zwaardere zorg niet nodig. Positieve effecten zijn ook dat de eigen kracht van de inwoner wordt versterkt en het eigen netwerk actief wordt ingezet, wat zorgt voor meer verbinding en de veiligheid vergroot. Preventie past binnen onze visie Sociaal Domein en is een belangrijk speerpunt van het coalitieakkoord en de Hervormingsagenda Jeugd. Asiel, opvang en inburgering Er zijn twee nieuwe opvanglocaties voor Oekraïners geopend, daarmee is deze taakstelling behaald. De opvang is geprofessionaliseerd door strakker te handhaven op de leefregels en meer te sturen op zelfredzaamheid. Met de opvang van nareizigers aan de Hunneveldweg en Mercurion hebben we in 2025 voldaan aan onze taakstelling voor asielopvang. Ook is de taakstelling huisvesting statushouders nagenoeg gehaald, door gebruik te maken van alternatieve woonvormen. De nieuwe aanbieders voor de B1- en Zelfredzaamheidsroute in de inburgering zijn gestart en er is een aanbesteding maatschappelijke begeleiding doorlopen.

In de uitvoering van de Wet inburgering 2021 zijn er wachtlijsten ontstaan door personeelstekort. Hierop heeft het college actie ondernomen door het inhuren van tijdelijke formatie. Participatiewet in balans De in 2025 vastgestelde Participatiewet in balans vormt een belangrijk kader voor de uitvoering. De wet beoogt een betere balans tussen bestaanszekerheid, participatie en handhaving, met meer ruimte voor maatwerk en professionele afwegingen. Zevenaar onderschrijft deze uitgangspunten en werkt samen met RSD de Liemers aan verdere implementatie. De focus ligt op een toereikend bestaansminimum, passende participatieondersteuning, eenvoudiger regelgeving en goede uitvoerbaarheid. Vertrouwen en de menselijke maat staan centraal.

72

Ontwikkeling BUIG Het BUIG-resultaat bleef in 2025 stabiel, met voortzetting van de eerdere afname van het tekort. Dit komt door de krappe arbeidsmarkt, rijksmaatregelen en ingezette gemeentelijke acties, zoals gerichte arbeidsinschakeling, meer inzet van loonkostensubsidie en handhaving. Voor 2025 was een vangnetuitkering nodig, waarvoor Zevenaar binnen de huidige voorwaarden in aanmerking kwam. Regionale samenwerking en arbeidsmarktinfrastructuur In 2025 is binnen arbeidsmarktregio Midden Gelderland verder gewerkt aan de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. De ontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum kreeg concrete vorm, met als doel uiterlijk 1 juli 2026 één herkenbaar loket te bieden voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers. Dit moet zorgen voor snellere en effectievere dienstverlening en betere samenwerking tussen gemeenten, UWV, onderwijs en sociaal ontwikkelbedrijven. Sociale werkvoorziening en sociaal ontwikkelbedrijf Scalabor B.V. blijft de uitvoerder van de Wet sociale werkvoorziening voor Zevenaar. In 2025 is gewerkt aan de uitvoering van de afspraken over het werkgeverschap voor 2026–2028, waarmee continuïteit voor SW medewerkers wordt geborgd. Tegelijk zet Scalabor stappen richting een sociaal ontwikkelbedrijf, met aandacht voor talentontwikkeling, inclusieve technologie en duurzame inzetbaarheid.

Dit ten behoeve van een zekere arbeidsplaats voor mensen met een Wsw-indicatie en een gezonde bedrijfsvoering. Hiermee zouden eventueel toekomstige tekorten zo veel mogelijk beperkt kunnen worden. Onderwijs en overgang naar werk De Wet van school naar duurzaam werk is in 2025 verder uitgewerkt en sluit aan bij de gemeentelijke inzet op preventie en kansengelijkheid. De wet biedt betere ondersteuning bij de overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt of vervolgonderwijs en helpt langdurige uitval te voorkomen. Zevenaar Doet Vanwege personele inzet en beschikbare middelen zijn we van twee rondes in 2024 naar één ronde in 2025 gegaan. De waardebon is verhoogd van €7,50 (in 2023 en 2024) naar €10,00 (in 2025). Ondanks deze wijzigingen zien we een exponentiële toename van het activeren van de waardebonnen. Daarmee laat het zien dat Zevenaar Doet een effectief middel is om de leefbaarheid, samenredzaamheid en sociale basis/cohesie te versterken. Dorpsplannen In 2025 zijn de dorpsplannen van Oud-Zevenaar en Angerlo vastgesteld. Het budget voor de dorpsplannen kan sinds 2025 ook gebruikt worden voor de uitvoering van de dorpsplannen. Dit zorgt voor activering in de dorpen.

Maatschappelijke ondersteuning In navolging op de in 2024 gerealiseerde actualisatie van de Wmo verordening is in 2025 gewerkt aan de actualisatie van het uitvoerend beleid (nadere- en beleidsregels) en het effectiever en efficiënter uitvoeren van maatschappelijke ondersteuning. Beschermd wonen en beschermd thuis Regionaal en lokaal is de transformatie van beschermd wonen naar beschermd thuis verder uitgewerkt. Voor de invulling van de lokale infrastructuur voor kwetsbare inwoners is in samenwerking met maatschappelijke partners geïnvesteerd in bijvoorbeeld een herstelacademie en projecten als GGZ in de wijk en wijk GGD. Dit laatste project heeft vooral betrekking op het terugdringen van verward- en/of onbegrepen gedrag. Zie hiervoor ook programma 1 Veiligheid, resultaat 1.1.2. Mentaal Gezondheidsnetwerk Het Mentaal Gezondheidsnetwerk Achterhoek- Liemers is op basis van het Integraal Zorgakkoord (IZA) opgezet. Het Mentaal Gezondheidsnetwerk De Liemers is één van de drie Mentaal Gezondheidsnetwerken in dit gebied. Om tot uitvoering van het transformatieplan Mentaal Gezond Achterhoek-Liemers te komen zijn in 2025 tijdig alle benodigde beslissingen genomen, overeenkomsten gesloten en de SPUKtransformatiemiddelen aangevraagd.

73

Wonen en hulpmiddelen Er zijn nieuwe samenwerkingsafspraken met woningcorporaties vastgelegd in het convenant Wmowoningaanpassingen. Met hen is ook een samenwerking afgesproken als het gaat om het realiseren van voldoende scootmobielstallingen bij woongebouwen met daaraan gekoppeld de implementatie van een systeem van deelscootmobielen. Huishoudelijke ondersteuning We zijn in de 2e helft van 2025 gestart met de realisatie van een was- en strijkservice en met het pilotproject Eigen Regie 7Waerdig. In beide is samenwerking essentieel en nadrukkelijk de inzet. Bij de was- en strijkservice gaat het om samenwerking tussen Wmo en Participatiewet en daaraan gerelateerde partijen. Bij 7Waerdig is dat vooral samenwerking met aanbieders van huishoudelijke hulp en professionals uit de 1e lijn, zoals fysiotherapeuten en wijkverpleegkundigen. Doelgroepenvervoer Het verbeterplan doelgroepenvervoer, dat voor een groot deel vervoer op basis van de Wmo omvat, is in 2025 qua organisatorische verbeteringen (werkwijze en beleid) geëvalueerd. Op dit moment loopt de eindevaluatie die is gericht op de verbeteringen die de instroom in en de kosten voor het doelgroepenvervoer moeten beïnvloeden.

Beleidskaders • Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 (2024) • Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 (2025) • Nota Armoede en Schulden (2025) • Beleidsplan Sport en Bewegen 2021-2028 • Het Participatiekompas (2025) • Kadernota Samen aan Zet 2022 en verder (transformatie beschermd wonen naar beschermd thuis) • Plan onderwijskansenbeleid 2024-2027 • Bestuurlijke opdracht RSD 2024-2026 • Re-integratieverordening 2024 • Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2025 • Nadere regels- en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2025 • Verordening jeugdhulp 2025 inclusief beleidsregels en nadere regels • Convenant Schoolveiligheid (Financiële en inhoudelijke onderlegger: Samenwerkingsagenda Veilig en Zorgzaam Schoolklimaat)

WAT HEBBEN WE GEDAAN? 6.1 Verruimen van de inkomensondersteuning voor meer bestaanszekerheid van inwoners 6.1.1 Bestendigen en versterken samenwerking armoedeplatform 2022-2026 We evalueren de aanpak van de bestrijding van armoede zoals beschreven in de beleidsnotitie armoede en schulden voor de periode 2019-2022. Ook laten we een minima-effectrapportage door het NIBUD uitvoeren, waarbij de financiële gevolgen van het synchroniseren van de inkomensgrens voor inwoners inzichtelijk wordt. Tevens zullen we het NIBUD vragen om inzichtelijk te maken voor welke huishoudtypen er mogelijk sprake is van een armoedeval. Daarnaast kijken we naar wat het verhogen van de inkomensgrens voor de inwoner aan welzijn en preventie oplevert. De uitkomsten van het NIBUD-onderzoek en van de beleidsevaluatie bespreken we met het armoedeplatform. De uitkomsten verwerken we in een nieuwe Beleidsnota armoede en schulden. Samenwerking met het armoedeplatform bestendigen en versterken we. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Gerealiseerd plan plan In 2025 is er een nieuw Beleidsplan Armoede en Schulden vastgesteld. In dit plan is nieuw beleid opgenomen waarbij rekening gehouden is met inzichten uit de evaluatie van de bestrijding van armoede zoals beschreven 74

in de beleidsnotitie armoede en schulden voor de periode 2019-2022. Ook zijn de resultaten en aanbevelingen uit de minima-effectrapportage van het Nibud in het plan en de nieuwe Beleidsregels bijzondere bijstand en minimaregelingen gemeente Zevenaar 2026 verwerkt. Tijdens het armoedeplatform van november 2024 en september 2025 zijn de ketenpartners op de hoogte gebracht van nieuw beleid. Het armoedeplatform van september 2025 is samen georganiseerd met 1Stroom waarbij ook de ketenpartners uit de gemeenten Duiven en Westervoort zijn aangesloten. Uit de Nibud effectrapportage blijkt het volgende: In de gemeente Zevenaar kunnen alle huishoudtypen zonder zorg de maandbegroting rond krijgen. Geconcludeerd wordt dat de gemeente Zevenaar een ruimhartig beleid heeft. Wel wordt er hierbij van uitgegaan dat alle huishoudens gebruik maken van de lokale en landelijke regelingen en toeslagen. Aanbevolen wordt het niet-gebruik tegen te gaan. Voorstel raad Wij verzoeken de raad het resultaat als zijnde behaald af te sluiten. 6.1.2 Wij synchroniseren waar mogelijk de inkomensgrenzen van 2022-2025 minimaregelingen De ambitie is om dezelfde inkomensgrens te gebruiken voor alle regelingen. Zo is het voor inwoners eenvoudiger te bepalen wanneer zij op welke hulp kunnen rekenen.

De inkomensgrenzen voor de minimaregelingen zijn, op de individuele inkomenstoeslag (110%) en de collectieve zorgverzekering (140%, derde pakket) na, allemaal gesteld op 120%. We onderzoeken verdere synchronisatie van de inkomensgrenzen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Volgens Gerealiseerd volgens plan plan De Beleidsregels bijzondere bijstand en minimaregelingen zijn geactualiseerd waarbij waar mogelijk dezelfde inkomensgrens wordt gehanteerd. Voorstel raad Wij verzoeken de raad het resultaat als zijnde behaald af te sluiten. 6.2 Ondersteunen van inwoners door passende jeugd- en maatschappelijke zorg, hulp en ondersteuning aan te bieden 6.2.2 Wij bieden een herkenbare toegang tot het sociaal domein 2023-2025 De toegang tot het sociaal domein moet zowel fysiek, telefonisch als elektronisch te benaderen zijn. De inwoner met een ondersteuningsvraag kan rekenen op goede informatie en advies, kortdurende ondersteuning, verwerking van een hulpvraag, een beschikking en/of een doorverwijzing naar een ander loket, zoals het Centrum voor Indicatiestelling Zorg (CIZ) voor ondersteuning vanuit de Wet Langdurige Zorg of zorg op basis van de Zorgverzekeringswet (ZVW). De komende jaren zetten wij in op het bieden van een integrale intake voor inwoners met ondersteuningsvragen. Daarbij kijken wij ook naar integrale dienstverlening. Ook voor andere professionals, die contact hebben met inwoners van de gemeente Zevenaar is de toegang tot hulp en ondersteuning een herkenbare en belangrijke partner. Voor inwoners die geen ondersteuningsvraag hebben (maar wel problemen kennen) en multi-probleem casussen bieden wij een integrale aanpak van de vraagstukken.

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Volgens plan

Volgens plan

Jaar stukken

Niet volgens plan Inwoners kunnen zich sinds medio 2025 nu ook digitaal aanmelden voor jeugdhulp. Om de telefonische aanmeldingen snel en zorgvuldig te laten verlopen zijn er bij het KCC enkele medewerkers getraind in het 75

afnemen van de triage voor jeugdhulp. Dit zorgt voor een eenduidige toegang voor de inwoner. En het vangt veel vragen aan de voorkant af, wat leidt tot snelle en efficiënte afhandeling van jeugdhulpvragen. Met deze ontwikkeling bouwen we aan een van de peilers van een sterk lokaal team. Voorstel raad Wij stellen voor om het jaar gereed aan te passen naar 2026 en hiervan kennis te nemen. 6.2.3 Wij verbeteren de afspraken en sturen op het aantal contracten 2022-2026 met (regionale) aanbieders van jeugdzorg en wmo De kwaliteit van de zorg aan onze jeugdigen monitoren we continu door middel van cliëntervaringsonderzoeken, accountgesprekken en controle op doelmatigheid, rechtmatigheid en kwaliteit. In de aanbestedingstrajecten hebben wij altijd aandacht voor de kwaliteit van de zorg. Voor wat betreft contracten met jeugdhulpaanbieders en Wmo-zorgaanbieders sluiten we aan bij de regionaal aangestuurde inkooptrajecten van de MGR sociaal domein Centraal Gelderland. Bij iedere inkoopronde sturen wij op het afsluiten van langer lopende contracten en het verminderen van het aantal aanbieders. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Aan kwaliteit- en toezicht controle is ook in 2025 continu aandacht gegeven. Kwaliteit- en doelmatigheidscontrole voert de MGR uit. Wmo- en Jeugd toezicht voert de toezichthouder rechtmatigheid uit. Inkoop en monitoring zijn steeds in ontwikkeling. Een voorbeeld van een regionaal aangestuurd inkooptraject is het anders organiseren van hoog specialistische zorg, ook wel Essentiële Functies genaamd. Dit door een bovenregionale samenwerking met de zorgaanbieders te organiseren. De bedoeling is om hiermee te voorkomen dat jongeren met een complexe hulpvraag vastlopen in het systeem, dat de vele overplaatsingen worden voorkomen en een kostenreductie wordt gerealiseerd. 6.2.4 Wij werken efficiënt en eenvoudig in het sociaal domein 2022-2026 Binnen het sociaal domein willen we werken vanuit vertrouwen met minder regeldruk en betere efficiëntie. We hebben de ambitie om een betere balans tussen uitgaven en daadwerkelijke zorg te realiseren en minder geld te besteden aan administratieve taken. Met eenvoudig werken willen we geld besparen, aangezien onnodige regels en processen geld kosten. Door te vertrouwen op onze professionals binnen het sociaal domein is er minder verantwoording en administratie nodig. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan In 2024 en 2025 zijn diverse werkprocessen binnen de uitvoerende teams geactualiseerd en aangepast op efficiëntie en noodzaak. Zo is binnen team Jeugd de zogenoemde ‘verkorte route’ ingevoerd, zodat inwoners een vast aanspreekpunt hebben binnen de gemeente en zij niet elke keer opnieuw hun hele verhaal hoeven te doen. Ook blijven consulenten gekoppeld aan een gezin, zodat zij zich niet steeds opnieuw hoeven inlezen. Binnen team Inkomen & Ondersteuning zijn veel werkprocessen gedigitaliseerd en lean gemaakt, wat de efficiency ten goede gekomen is. Binnen team Wmo is gestart met een pilot om het hoofdproces efficiënter te maken en wordt onderzocht hoe er meer werkprocessen lean kunnen worden gemaakt. 6.2.6 Wij volgen de landelijke (financiële) ontwikkelingen rondom 2022-2026 jeugdzorg Sinds de invoering van de Jeugdwet (2015) is jeugdzorg voortdurend in ontwikkeling. Wij nemen actief deel aan relevante regionale overleggen (via de MGR sociaal domein Centraal Gelderland) en blijven op de hoogte van de ontwikkelingen en oefenen waar mogelijk invloed uit. Wij volgen de ontwikkelingen via de VNG nauwgezet. Verder volgen wij ook de landelijke ontwikkelingen op 76

het gebied van innovatie. Best–practices nemen we (indien mogelijk) over in Zevenaar. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan De Hervormingsagenda is landelijk vastgesteld en wordt regionaal en lokaal geïmplementeerd en geëvalueerd. Daarnaast wordt het Toekomstscenario Jeugd en Gezinsbescherming in verschillende werkvormen in de regio beproefd. Zevenaar neemt ambtelijk en bestuurlijk actief deel aan de regionale werkgroepen en overleggen van deze landelijke thema's. Zevenaar zet lokaal acties uit om een brede sociale basis te krijgen, samen met de partners met wie we veel samenwerken. Gericht op versterking van het preventieve veld. Dit ligt in lijn met de hervormingsagenda. 6.4 Stimuleren van de deelname van meer inwoners aan het arbeidsproces 6.4.1 Wij willen een passende uitvoering van de Participatiewet 2022-2025 We houden meer rekening met de menselijke maat bij de uitvoering van de Participatiewet, bijvoorbeeld door het aanpakken van hardheden en knelpunten bij de uitvoering van de Participatiewet. Daarbij hebben we tevens aandacht voor de vorm van onze handhaving. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Volgens plan

Volgens plan

Jaar stukken

Niet volgens plan De landelijke herziening van de Participatiewet vindt plaats binnen het programma Participatiewet in balans, dat bestaat uit drie sporen. De gemeente Zevenaar heeft deze ontwikkelingen vanuit spoor 1 al vertaald naar lokaal beleid. De re-integratieverordening is aangepast en in lijn gebracht met de gewijzigde wet- en regelgeving. Met de vaststelling van de aangepaste re-integratieverordening en beleidsregels is de taak voltooid voor zover dat binnen de huidige landelijke wet- en regelgeving mogelijk is. Een voorstel voor aanpassing van de beleidskaders volgt eind 2026 door aanpassing van de betreffende verordeningen. Daarmee wordt uitgevoerd wat binnen het huidige wettelijke kader mogelijk is. Verdere aanpassingen zijn afhankelijk van de landelijke vervolgstappen in spoor 2 en 3 van de herziening. Voorstel raad Voorgesteld wordt de realisatie van dit resultaat door te schuiven naar 2027

VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Gemeenschappelijke regeling MGR sociaal domein Regionale samenwerking in het sociaal domein moet leiden tot Centraal-Gelderland kwalitatief goede en efficiënte dienstverlening aan de inwoners van de 11 deelnemende gemeenten. Daarbij is het lokale beleid leidend. De MGR is van en voor de samenwerkende gemeenten.

Bijdrage 2025 5.730

77

BedrijfsvoeringsorganisatieDe vervoersorganisatie is ingesteld ter gemeenschappelijke Doelgroepenvervoer Regio behartiging van de belangen van de deelnemers met betrekking Arnhem-Nijmegen (DRAN) tot het tot stand brengen, ontwikkelen en in stand houden van een kwalitatief hoogwaardig, herkenbaar, efficiënt en eenvoudig te gebruiken doelgroepenvervoer. Hierbij wordt rekening gehouden met de mogelijkheden van reizigers en hun sociale netwerk. Het aanvullend vervoer dient ook in het buitengebied en de kleine kernen voldoende gewaarborgd te zijn en het vervoer heeft een optimale aansluiting op het openbaar-vervoer-netwerk.

1.477

VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Realisatie 2025 2025

Verschil

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin (%) 2024 5,00 5,00 4,50 Het percentage kinderen tot 18 jaar dat opgroeit in een gezin met een bijstandsuitkering bedraagt in Zevenaar 5%. Dit ligt gelijk aan het Gelders gemiddelde en onder het landelijke gemiddelde (6%). Het gemeentelijk beleid richt zich op het verder terugdringen van kinderarmoede en het behouden van een niveau onder het landelijk gemiddelde. Daarbij wordt aangesloten bij recente ontwikkelingen, zoals de herziening van de Participatiewet met meer nadruk op maatwerk en bestaanszekerheid, de gunstige arbeidsmarkt die kansen biedt voor uitstroom uit de bijstand, en de groeiende aandacht binnen het onderwijs voor kansengelijkheid en het voorkomen van achterstanden. De gemeente blijft inzetten op een integrale aanpak waarbij participatie, arbeid en onderwijs gezamenlijk bijdragen aan het voorkomen en verminderen van achterstanden bij kinderen. Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren (%) 2024 2,00 2,00 1,10 Het percentage werkloze jongeren in Zevenaar ligt iets hoger dan het Gelders gemiddelde. Lokaal en regionaal wordt daarom actief ingezet op het voorkomen en terugdringen van jeugdwerkloosheid, in aansluiting op actuele ontwikkelingen in de Participatiewet en de regionale aanpak jeugdwerkloosheid. Het jongerenloket van RSD de Liemers vormt hierbij een belangrijk instrument.

Jongeren worden begeleid naar werk, onderwijs of een combinatie daarvan, met extra aandacht voor jongeren zonder startkwalificatie. De regionale aanpak bestaat uit vier inhoudelijke lijnen, gericht op onder andere betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, ondersteuning van kwetsbare jongeren en het benutten van kansen op de krappe arbeidsmarkt. Met deze samenhangende aanpak streeft Zevenaar naar een stabiel en laag niveau van jeugdwerkloosheid, in lijn met regionale en landelijke doelstellingen. Banen (aantal per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar) 2024 840,40 721,50

720,00

78

In 2025 groeit de werkgelegenheid landelijk, regionaal en in Zevenaar licht, maar de arbeidsmarkt blijft overal structureel krap: de vraag naar personeel is groter dan het aanbod. Werkgevers in Midden Gelderland hebben moeite om vacatures te vervullen door schaarste en relatief hoge arbeidskosten. Tegelijkertijd is er een groep inwoners met potentie om met passende ondersteuning aan het werk te gaan. Daarom zet de gemeente Zevenaar in op het beter benutten van dit arbeidspotentieel, via samenwerking met regionale partners en werkgevers, gerichte begeleiding, het ontwikkelen van vaardigheden en het realiseren van duurzame plaatsingen. Hiermee wordt gewerkt aan een meer evenwichtige arbeidsmarkt en verdere groei van de lokale werkgelegenheid. Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo (aantal per 10.000 inwoners) 2025 659,00 840,00 890,00 840,00 50,00 Zevenaar heeft relatief meer inwoners met een maatwerkvoorziening Wmo dan het Gelders gemiddelde. Dit verschil wordt door meerdere factoren verklaard: Zevenaar heeft een relatief vergrijsde bevolking. Vergrijzing hangt sterk samen met een hoger gebruik van Wmo-voorzieningen, waardoor de vraag naar ondersteuning in Zevenaar groter is. In Zevenaar is een groot deel van de ondersteuning als maatwerkvoorziening georganiseerd. In andere Gelderse gemeenten vallen vergelijkbare vormen van ondersteuning onder algemene voorzieningen.

Huishoudelijke ondersteuning is hiervan een voorbeeld. Hoewel steeds meer gemeenten deze keuze inmiddels (deels) terugdraaien, zorgt dit nog steeds voor een lager gemiddelde in Gelderland. Dit betekent dat het verschil tussen Zevenaar en Gelderland niet alleen voortkomt uit een hogere zorgvraag, maar ook uit verschillen in beleidsinrichting. Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen) 2023 1,00 1,00 0,80 Vanuit Zevenaar is in 2025 0,2% van de jongeren met een delict voor de rechter verschenen. Dit staat gelijk aan het Gelders gemiddelde maar is minder dan het landelijk gemiddeld (0,3%). Het betrof 30 jongeren tussen de 12 en 21 jaar. Ook hierin versterken we het preventief veld. We investeren in de pedagogische basis: een stabiele thuissituatie, een veilige schoolomgeving en voldoende mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding. Samen met onze partners zoals Straatwerk/Jongerenwerk, HALT, Politie, het onderwijs en Iris Zorg proberen werken we aan het vroeg signaleren van risico's en jongeren perspectief te bieden. Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar) 2024 1,00 1,10 1,00 Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt door de rechter opgelegd. Het voorlopige cijfer laat een stabiele lichte daling zien. Dit is een trend die ook landelijk geldt.

De trend past in de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen van de Hervormingsagenda en Toekomstscenario, waarbij we focussen op vroegsignalering, preventie en het zoveel mogelijk zorg leveren in het vrijwillig kader. Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar) 2024 15,20 16,00

12,40

79

Zowel de stijging van gebruik van jeugdhulp als de toename van complexiteit per casus is een landelijke trend. Er is een aantal variabelen (wetenschappelijk aangetoond dat deze bijdragen aan instroom jeugdhulp) te noemen waardoor Zevenaar hoger scoort op gebruik jeugdhulp dan het Gelders gemiddelde: • Zevenaar heeft meer kinderen met een handicap • Zevenaar heeft meer kinderen met een lager opleidingsniveau • Zevenaar heeft meer kinderen met een laag geboorte gewicht • Zevenaar heeft meer volwassenen die gebruik maken van basis GGZ en/ of POH GGZ. • Zevenaar heeft meer één-ouder- gezinnen. Het beleid richt zich op het versterken van de eigen kracht van de inwoner en zijn sociale netwerk, en op het uitbreiden van het voorliggend veld. Met als effect dat inzet van jeugdhulp minder nodig is en korter ingezet kan worden. Hier zijn diverse initiatieven voor gestart of voortgezet: De POH jeugd is uitgebreid naar bijna alle huisartsen van Zevenaar. Er zijn afspraken gemaakt met het onderwijs over de inzet van jeugdhulp binnen de school (schoolmaatschappelijk werk). We hebben de subsidie van het omgangshuis gecontinueerd, maar ook die van organisaties als Humanitas Home Start en Buurtgezinnen. En ook intern zijn er dingen veranderd: denk aan verbeterde werkprocessen, het inzetten van gezinscoaches en het goed beoordelen of een jeugdhulptraject niet al eerder kan worden afgesloten.

Jongeren met jeugdreclassering (% kinderen 12 tot 23 jaar) 2024 0,30 0,30 0,20 Het streven is om in de pas te lopen met het Gelders gemiddelde, dat is in 2025 en 2024 gelukt. De inzet van jeugdreclassering is een maatregel die wordt opgelegd door een rechter. Daarmee is onze invloed beperkt en proberen we vooral te voorkomen dat jongeren in dergelijke trajecten terecht komen. Dat gebeurt o.a. door de inzet van jongerenwerk, Halt, Iriszorg, leerplicht, maatschappelijk werk. Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar) 2024 210,80 219,40 210,00 In 2025 is het aantal lopende re integratievoorzieningen binnen de gemeente Zevenaar verder toegenomen. Deze ontwikkeling sluit aan bij de bestuurlijke opdracht die de raad in december 2023 aan RSD de Liemers heeft verstrekt om inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt beter te ondersteunen. Ondanks de kansrijke arbeidsmarkt vraagt de begeleiding van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt – bij wie vaak sprake is van complexe en meervoudige problematiek – om maatwerkgerichte ondersteuning. Sinds 2024 wordt hier sterker op ingezet via gespecialiseerde, ingekochte partijen.

De stijging van het aantal lopende re integratievoorzieningen is daarmee een logisch gevolg van de gekozen werkwijze: een investering in duurzame participatie en realistische uitstroom op de langere termijn, passend bij zowel de arbeidsmarktomstandigheden als de kenmerken van de doelgroep. Netto arbeidsparticipatie (% werkzame beroepsbevolking t.o.v. beroepsbevolking) 2024 74,00 71,80 73,00

80

Het percentage werkzame beroepsbevolking in Zevenaar is de afgelopen jaren licht gestegen, mede dankzij intensievere participatie- en activeringsondersteuning voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt via RSD de Liemers. Toch blijft Zevenaar achter bij het Gelders gemiddelde. Dit hangt samen met structurele en demografische factoren zoals vergrijzing, lage arbeidsdeelname in specifieke doelgroepen en relatief hoge jeugdwerkloosheid, in combinatie met landelijke arbeidsmarktkrapte, wijzigingen in de Participatiewet en de groeiende nadruk op duurzame inzetbaarheid en een leven lang ontwikkelen. Het beleid richt zich steeds sterker op een inclusieve arbeidsmarkt, met nadruk op vaardigheidsontwikkeling, leer-werktrajecten en een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Regionale samenwerkingen en initiatieven op het snijvlak van onderwijs, werk en zorg bieden hierbij belangrijke kansen. Om de arbeidsparticipatie te verhogen en het verschil met het provinciale gemiddelde te verkleinen, zet de gemeente in op gerichte maatregelen. Prioriteiten zijn onder andere betere regionale arbeidsmarktmatching, maatwerktrajecten voor jongeren en kwetsbare groepen, en een intensievere samenwerking met onderwijsinstellingen en werkgevers.

Deze aanpak sluit aan bij de landelijke lijn om participatie te bevorderen, talenten optimaal te benutten en inwoners duurzaam toe te leiden naar werk of onderwijs. Personen met een bijstandsuitkering van 18 jaar en ouder (aantal per 10.000 inwoners) 2025 240,40 210,10 255,00 210,10 44,90 De gemeente Zevenaar streeft naar zo min mogelijk inwoners met een bijstandsuitkering. Het aantal bijstandsgerechtigden per 10.000 inwoners ligt al jaren onder het landelijke en Gelderse gemiddelde en daalde in het verslagjaar licht. Dit hangt samen met de krappe arbeidsmarkt, de grotere beschikbaarheid van werk en de uitvoering van de bestuurlijke opdracht aan RSD de Liemers (2024–2026). Deze opdracht richt zich op het benutten van onbenut arbeidspotentieel, het duurzaam behouden van werk en het stimuleren van participatie naar vermogen wanneer uitstroom nog niet mogelijk is. De herziening van de Participatiewet, met meer ruimte voor maatwerk, ondersteunt dit. In de begroting is echter rekening gehouden met een verwachte groei van het bijstandsbestand van circa +1,4%, waardoor het aantal bijstandsgerechtigden de komende jaren licht kan stijgen, ondanks de ingezette inzet op uitstroom en participatie.

WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten

Primitieve Na wijziging begroting 14.911 21.128

Realisatie

Verschil

24.156

3.028

Lasten

77.682

85.612

86.036

-425

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-62.771

-64.483

-61.880

2.603

Baten

124

124

33

-91

Lasten

0

0

0

0

124

124

33

-91

-62.647

-64.359

-61.848

2.511

Mutaties reserves

Totaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

81

Verschillenanalyse 6.

Sociaal domein

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Burgerinitiatieven en vrijwilligerswerk / Lasten Preventie (SPUK Breed) De specifieke uitkering 'versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026' (zgn. SPUK Breed) voor 2025 bedraagt ruim € 920.000 en is verdeeld over 15 onderdelen en diverse taakvelden binnen programma's 5, 6 en 7 (Sport, cultuur en recreatie/Sociaal domein/Volksgezondheid en milieu). De totale werkelijke lasten voor de onderdelen/taakveld binnen dit programma zijn aan het eind van het jaar bekend en bedragen afgerond € 203.000 (nadeel). Tegenover de werkelijke lasten wordt het daarvoor beschikbare deel van de SPUK Breed ingezet als dekking (zie ook toelichting voordeel onder baten bij dit taakveld).

-203.000 N

I

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Kosten preventie Lasten In 2025 zijn enkele taken op het gebied van preventie uitgevoerd in de vorm van projecten. Het gaat dan met name om Straatcoaching (Kansrijk jongerenwerk) en GGZ in de Wijk. In totaliteit laten de projecten een overschrijding zien van afgerond € 188.000. Deze projecten zijn vrijwel volledig (€ 168.000) gedekt door externe bijdragen (zie ook toelichting bij de baten).

-188.000 N

I

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Minderheden Lasten In 2025 is extra budget geraamd, met als dekking de bestemmingsreserve 'Opvang en begeleiding Oekraïners' bedoeld voor het aanpassen van woningen voor huisvesting van grote gezinnen. Deze kosten worden naar verwachting in 2026 en 2027 gemaakt, maar heeft vertraging opgelopen door het gebrek aan beschikbare woningen en de benodigde onderzoeken. Daarnaast was een deel bestemd voor de begeleiding van statushouders voor een pilot deelwonen. De verwachting is dat deze activiteiten in 2026 van start gaan en doorlopen in 2027. Voor 2025 is dit een voordeel van € 100.000. Tegenover de lagere lasten staat voor hetzelfde bedrag een nadeel door lagere onttrekking van de vermelde bestemmingsreserve.

100.000 V

I

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Minderheden Lasten De lasten voor uitvoering van de wettelijke taken voor de 'Wet inburgering' en voor de 'Onderwijsroute' zijn lager. Het voordeel bedraagt € 102.000. Zie verdere toelichting onder baten.

102.000 V

I

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Burgerinitiatieven en vrijwilligerswerk / Baten Preventie (SPUK Breed) De in 2025 ontvangen specifieke uitkering 'versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026' (zgn. SPUK Breed) is ingezet voor dekking van de werkelijke lasten voor de onderdelen/taakveld binnen dit programma. Hiervoor is een bedrag ontvangen en ingezet van € 203.000 (voordeel). Tegenover deze baten staat voor hetzelfde bedrag aan hogere lasten / zie ook toelichting nadeel onder lasten bij dit taakveld).

203.000 V

I

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Kosten preventie Baten In 2025 zijn enkele taken op het gebied van preventie uitgevoerd in de vorm van projecten. Het gaat dan met name om Straatcoaching (Kansrijk jongerenwerk) en GGZ in de Wijk. Deze projecten konden grotendeels extern worden gefinancierd, in totaal voor € 168.000. De totale kosten bedroegen € 188.000 (zie ook toelichting bij de lasten).

168.000 V

I

82

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Minderheden In 2025 is rekening gehouden met voorlopige bedragen voor de Rijksvergoedingen voor de specifieke uitkeringen 'Wet inburgering 2021' en 'Onderwijsroute'. De ontvangen bedragen zijn lager op basis van een prognose van het aantal asielstatushouders en gezins- en overige migranten. Het nadeel bedraagt € 102.000. Tegenover dit nadeel staat een voor hetzelfde bedrag een voordeel vanwege lagere lasten.

Baten

-102.000 N

I

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Minderheden Baten In 2025 zijn vergoedingen ontvangen van het COA vanuit het faciliteitenbesluit voor 2023, 2024 en 2025. Deze middelen zijn niet ingezet in 2025. De komende jaren willen wij deze middelen in zetten voor verschillende projecten op het gebied van opvang Oekraïne en statushouders. Bij het raadsvoorstel behorende bij de jaarstukken vragen wij om dit bedrag te doteren aan de Bestemmingsreserve Oekraïne via de resultaatbestemming. Het voordeel bedraagt € 111.000.

111.000 V

I

6.3 Inkomensregelingen - Inkomensvoorzieningen Lasten Gemeente Zevenaar is een tekort gemeente, de BUIG-uitkering sluit niet voldoende aan bij de realiteit van het uitkeringsbestand, de kosten zijn dus hoger dan het budget dat door het Rijk beschikbaar wordt gesteld. Hierover is de gemeente in bezwaar en beroep gegaan, ook zijn er beleidsmatige maatregelen genomen om het te kort verder terug te dringen.

-137.000 N

I

6.3 Inkomensregelingen - Minimabeleid Lasten De kosten voor de uitvoering van het minimabeleid zijn lager door aanpassingen van de regeling voor de collectieve zorgverzekering en lagere uitgaven voor de alleenverdienersproblematiek en bijzondere bijstand. Het voordeel bedraagt € 268.000.

268.000 V

I

6.3 Inkomensregelingen - Inkomensvoorzieningen De hogere baten zijn een gevolg van de hogere vaststelling van het definitief door het Rijk vastgestelde BUIG budget 2025 t.o.v. het in oktober 2024 gepubliceerde voorlopig budget. Daarnaast is rekening gehouden met een aanvullende vangnetuitkering vanwege het tekort, boven de 5%, op de BUIG. Het voordeel bedraagt € 615.000.

Baten

615.000 V

I

6.4 WSW en beschut werk - Sociale werkvoorziening Lasten De Impulsbudgetten voor 'Sociale Infrastructuur' die door het Rijk in voorgaande jaren beschikbaar gesteld zijn voor de centrumgemeente van de arbeidsmarktregio waren voldoende om de kosten te dekken. Hierdoor zijn de incidentele (2024) en structurele middelen ingaande 2025 per gemeente niet ingezet (voordeel € 215.000). Daarnaast is de bijdrage voor het materieel werkgeverschap Wsw lager (voordeel € 26.000). Per saldo bedraagt het voordeel € 241.000.

241.000 V

I

6.5 Arbeidsparticipatie - Participatiebudget re-integratie Lasten De overschrijding op het participatiebudget wordt voornamelijk veroorzaakt door de complexiteit van de doelgroep, waardoor meer en intensievere begeleiding nodig is om stappen richting werk te zetten. De kosten voor de inzet op nieuw beschut werk en mensen met een doelgroepindicatie brengen extra uitgaven met zich mee, onder andere voor jobcoaching en compensatie voor werkgevers. Deze uitgaven zijn noodzakelijk om de doelgroep arbeidsbeperkten aan het werk te laten gaan. Ook de uitgaven aan reiskosten voor statushouders in hun inburgeringstraject hebben bijgedragen aan de hogere lasten. Het nadeel bedraagt € 159.000.

-159.000 N

I

83

6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) - Vervoersvoorzieningen Lasten Op een totaalbudget van € 2.062.000 is een financieel voordeel ontstaan van € 470.000 bij de woningaanpassingen, scootmobielen en rolstoelen. Door kostenbewustheid en extra aandacht op de toegang is er een financieel voordeel ontstaan. Bij de scootmobielen en rolstoelen afgerond € 350.000 en bij de woonvoorzieningen € 120.000.

470.000 V

I

6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) - HbH Lasten Op een totaalbudget van € 7.600.000 voor hulp bij het huishouden is een financieel voordeel ontstaan van € 117.000. We zien nog steeds een stijging van het aantal inwoners dat gebruik maakt van hulp bij het huishouden. Maar de gemiddelde kosten per cliënt laten een lichte daling zien.

117.000 V

I

6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) - Eigen bijdragen Baten Via het CAK worden eigen bijdragen geïnd in het kader van de WMO. Deze eigen bijdragen laten een voordelig verschil zien van € 100.000.

100.000 V

I

6.712 Begeleiding (WMO) - Begeleiding en bemoeizorg Lasten Op het taakveld WMO Begeleiding is op een raming van € 3,9 miljoen een nadeel ontstaan van € 285.000. Deze wordt voor ongeveer € 130.000 verklaard door een stijging van het aantal inwoners dat begeleiding ontvangt. Daarnaast is er sprake van een nadeel van € 150.000 die wordt veroorzaakt door uitgaven voor bemoeizorg. De kosten voor deze specifieke groep stijgen nog steeds.

-285.000 N

I

6.75 Jeugdhulp ambulant Lasten Voor de jeugdhulp ambulant is afgerond € 11.085.000 geraamd. De uitgaven in 2025 bedroegen € 11.975.000. Een nadeel van € 890.000. Wat opvalt is dat de kosten bij jeugdhulp met verblijf een vergelijkbaar resultaat laten zien ten opzichte van de begroting, maar dan positief. Geprobeerd wordt zo min mogelijk gebruik te maken van uithuisplaatsingen. Vaak heeft dit wel gevolgen voor de ambulante hulp. Je ziet een verschuiving. Alleen zou er een voordeel worden verwacht met betrekking tot de uitgaven. Dit is niet direct zichtbaar in de cijfers van 2025. Dit wordt veroorzaakt door enkele factoren. De pilot voor gezinscoaches is door omstandigheden tijdelijk gestopt waardoor er meer indicaties zijn afgegeven die eerder door de gezinscoach konden worden opgepakt. Daarnaast valt een onderdeel van de (nieuwe) essentiële functies onder ambulante jeugdhulp en wordt er vrij veel één op één begeleiding ingezet.

-890.000 N

I

6.76 Jeugdhulp met verblijf Lasten Voor de jeugdhulp met verblijf is afgerond € 10.175.000 geraamd. De uitgaven in 2025 bedroegen € 9.305.000. Een financieel voordeel van € 870.000. De jeugdhulp met verblijf heeft een sterke relatie met de ambulante jeugdhulp. Bij dat onderdeel staat een uitgebreidere toelichting.

870.000 V

I

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal - Woonplaatsbeginsel Afgelopen jaar is gebleken dat er zorgkosten zijn betaald die op basis van het woonplaatsbeginsel niet voor rekening diende te komen van de gemeente Zevenaar. De betaalde kosten zijn in rekening gebracht bij de juiste gemeente. Dit levert op dit taakveld een voordeel op van afgerond € 145.000.

Baten

145.000 V

I

6.791 PGB WMO - Persoonsgebonden budget Lasten De vraag naar PGB's (Persoonsgebonden budget) in het kader van de WMO laat nog steeds een daling zien. Dit jaar betekent dit een voordeel van € 170.000.

170.000 V

I

84

6.792 PGB Jeugd - Persoonsgebonden budget Lasten De vraag naar PGB's (Persoonsgebonden budget) in het kader van de jeugd laat nog steeds een daling zien. Dit jaar betekent dit een voordeel van € 120.000.

120.000 V

I

6.821 Jeugdbescherming Lasten Met betrekking tot de jeugdbescherming zijn de kosten binnen de raming van € 1.200.000 gebleven. Het financiële voordeel bedraagt afgerond € 310.000. Bij de jeugdbescherming fluctueren de kosten sterk en zijn we grotendeels afhankelijk van andere partijen.

310.000 V

I

0.10 Onttrekkingen reserves - Reserve opvang en begeleiding Oekraïners Er is rekening gehouden met een onttrekking van € 100.000 uit de bestemmingsreserve. Deze is niet ingezet omdat er alternatieve dekkingsmiddelen zijn gevonden of de werkzaamheden zijn uitgesteld.

Baten

-100.000 N

I

Programma 6 Sociaal domein - Overige verschillen Lasten Naast de omschreven afwijkingen per taakveld zijn er diverse verschillen kleiner dan € 100.000, die niet verder worden toegelicht.

465.000 V

I

Incidentele baten en lasten Onderwerp Omschrijving Programma 6.Sociaal domein Baten Opvang ontheemden De uitgaven in verband met de opvang van Oekraïne ontheemden uit de Oekraïne worden door het Rijk vergoed. Kindertoeslagen affaire Vergoeding van het Rijk voor de uitgaven ten behoeve van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag. Minderheden Woonplaatsbeginsel

Lasten Opvang ontheemden Oekraïne Kindertoeslagen affaire.

Totaal programma 6

Een incidentele vergoeding van het COA op basis van het faciliteitenbesluit. Op basis van het woonplaatsbeginsel zijn reeds betaalde zorgkosten in rekening gebracht bij de juiste gemeenten.

Voor de ontheemden in verband met de oorlog in Oekraïne zijn opvanglocaties ingericht. De kosten hiervan zien wij als incidenteel. Totale uitgaven ten behoeve van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag.

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Begroot

5.401

4.591

369

325

112

0

1.189

931

5.155

4.563

357

325

1.558

958

85

Reserves en voorzieningen Bestemmingsreserves Nummer Naam 9010

Beginstand Toevoeging Onttrekking

Uitvoeringskosten TOZO

202

0

Eindstand

0

202

Deze reserve heeft als doel om de uitvoeringskosten van de TOZO regeling zelfstandig ondernemers te egaliseren. 9049

Zevenaar Doet

0

0

0

0

Deze reserve wordt ingezet voor dekking van de jaarlijkse kosten in de komende jaren (2026 t/m 2028) met betrekking tot DoeDuiten. Toevoeging De stand van deze reserve is eind 2025 € 0. In 2026 wordt € 225.000 toegevoegd in het kader van de financieel gezonde toekomst. 9073

Opvang en begeleiding Oekraïners

230

0

0

230

Deze bestemmingsreserve is bedoeld voor activiteiten op het gebied van opvang en begeleiding van vluchtelingen. Hiermee werken we ook aan de taakstelling voor statushouders en geven we vorm aan het deelwonen, we trainen de woonvaardigheden en kunnen extra taallessen organiseren. Onttrekking

In 2025 zijn er geen kosten gedekt uit de reserve. De activiteiten die zijn uitgevoerd konden allemaal gedekt worden met externe financiering waardoor de eigen reserve niet ingezet hoefde te worden.

Totaal bestemmingsreserves

432

0

0

432

86

7.VOLKSGEZONDHEID EN DUURZAAMHEID Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden volksgezondheid, milieu en duurzaamheid. Volksgezondheid richt zich op een gezonde leefomgeving en leefstijl. Milieu richt zich op de onderdelen lucht, geluid, bodem, externe veiligheid en duurzaamheid (klimaat). Over duurzaamheid/klimaat zijn in het Nationaal Klimaatakkoord afspraken gemaakt waarbij de uitvoering bij de gemeenten is belegd. De aanpak en invulling van Zevenaar is onderverdeeld in de ‘resultaten’: energietransitie, warmtetransitie, circulaire economie/Fairtrade gemeente en klimaatadaptatie.

Wat willen we bereiken? Wij willen een bijdrage leveren aan een gezonder Zevenaar. Dit bereiken we door meer dan een goede gezondheidszorg alleen. De omgeving waarin we leven is ook belangrijk om ons geestelijk en lichamelijk fit te voelen. We werken ook aan een duurzame samenleving. Zo borgen we de toekomstbestendigheid en leefbaarheid van de samenleving voor onze toekomstige generaties. Ontwikkelingen Volksgezondheid Gemeenten hebben de wettelijke taak zorg te dragen voor de publieke gezondheidszorg voor hun inwoners. Deze publieke gezondheidszorg wordt uitgevoerd door de GGD (VGGM) en biedt gezondheidsbeschermende en gezondheidsbevorderende maatregelen voor alle inwoners (Algemeen Publieke Gezondheidszorg) en preventieve jeugdgezondheidszorg voor 0-18 jarigen (Jeugdgezondheidszorg). In voorgaande jaren heeft de VGGM een aantal taken niet (helemaal) uit kunnen voeren. Door bijstelling van budgetten was dit in 2025 voor nagenoeg alle basistaken wel mogelijk. Vanwege personele krapte op de arbeidsmarkt konden nog niet alle openstaande functies worden ingevuld. Omgevingsdienst De besturen van de Omgevingsdienst Arnhem en Nijmegen stelden voor de beide diensten te fuseren tot één Omgevingsdienst. Door een schaalvergroting ontstaat een robuuste en toekomstbestendige omgevingsdienst die ook in de toekomst goed in staat zal zijn haar taken te blijven uitvoeren.