Bijlage 1. 1299204 - Jaarstukken 2025 Gemeente Zevenaar - Raad versie 29-5-2026

2022-2025

• Herinrichting van het Raadhuisplein in Zevenaar In het najaar van 2022 starten we met de uitvoering van de herinrichting van het Raadhuisplein. Oplevering is voorzien in 2023. Dit plein behoudt de functie van evenemententerrein en krijgt een sfeervolle en functionele inrichting. Het ontwerp is in samenspraak met omwonenden en ondernemers gemaakt. • Herinrichting van de Markt in Zevenaar Een opwaardering van de openbare ruimte in het centrum biedt veiligheid, comfort en beleving voor de consument. Dit leidt tot meer bezoekers en uitgaven en dus omzet voor de ondernemers. Deze maatregel moet specifiek meer ruimte voor horecaondernemers bieden. De start van de herinrichting is gepland voor uiterlijk 2024. • Herinrichting van het Muldershof In 2022 starten we met het maken van een ontwerp voor het Muldershof, samen met omwonenden en ondernemers. We hebben specifiek aandacht voor de verblijfsfunctie van het plein en het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen in het kader van hittestress en klimaatadaptatie. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet volgens plan

Volgens Gerealiseerd plan

De herinrichting van het Raadhuisplein, Markt en Muldershof is afgerond. Voorstel raad Wij stellen voor om dit resultaat af te sluiten. 3.2 Ruimte bieden voor groei- en ontwikkelkansen voor bedrijven 3.2.1 Wij blijven inzetten op de realisatie van de Fashion Outlet 2017-2027 Zevenaar (FOZ) We blijven inzetten op het realiseren van de Fashion Outlet Zevenaar. Deze ontwikkeling levert circa 500 directe arbeidsplaatsen op. We werken aan een positief effect voor de binnenstad. Daarnaast benutten we de FOZ om de regio te promoten. Dit heeft een economische spin-off. Samen met de Regionale Opleidingscentra (ROC’s) leidt de FOZ haar personeel op.

47

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Volgens Niet volgens plan volgens plan plan Op basis van de huidige inzichten is de verwachting dat de gronden in 2027 geleverd worden. De Fashion Outlet zal op basis van de huidige verwachtingen in 2029 gereed zijn. Voorstel raad Kennisnemen van de vertraging. 3.2.2 Wij zetten in op het toekomstbestendig maken van het 2021-2025 bedrijventerrein Tatelaar/Hengelder Om de economische structuur en de positie van Zevenaar te versterken investeren we in toekomstbestendige werklocaties, waar duurzaamheid en mobiliteit onderdeel van uitmaken. Om Hengelder en Tatelaar toekomstbestendig te maken, is onderzocht wat de actuele knelpunten zijn. Alternatieve invullingen worden hierbij ook afgewogen. Denk aan de mogelijkheid van transformatie naar een woongebied. Samen met ondernemersvereniging Lindus voeren we gesprekken met ondernemers. De inzet is gericht op het vergroten van de organisatiegraad en het opstellen en uitvoeren van maatregelen. Voor de uitvoering van de maatregelen dienen we een subsidieaanvraag bij de provincie in. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Volgens Niet volgens plan volgens plan plan De Vereniging stelt een actieplan op. In dit Actieplan staan de thema's waar ze de komende jaren op willen focussen en ook meer leden willen aantrekken. Uit dit actieplan staan ook de benodigde investeringen in de openbare ruimte ter beoordeling voor de gemeente. Voorstel raad Wij stellen voor om jaar gereed aan te passen naar 2026 en kennis te nemen van de vertraging. 3.3 Bevorderen van een beter ondernemingsklimaat 3.3.1 Wij stimuleren partners om in te zetten op meer balans op de 2023-2025 krappe arbeidsmarkt De arbeidsmarkt is uit balans. Er zijn voldoende vacatures, met name in de horeca, zorg, techniek en ICT. Geschikte en beschikbare werknemers zijn lastig te vinden. Vanuit onze rol als gemeente gaan wij in gesprek met partners zoals de Liemerse Ambassade, Groene Metropoolregio, ondernemersverenigingen, onderwijsen andere kennisinstellingen, Regionale Sociale Dienst de Liemers (RSD) en het werkgeversservicepunt (WSP). We stimuleren om personeel op te leiden, om te scholen en/of om geschikte opleidingen en werkervaringsplaatsen (stages) aan te bieden en inzet van arbeidsmigranten te faciliteren. We leggen hierbij de nadruk op techniek- en talentonderwijs en hebben oog voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en inclusief werkgeverschap. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Gerealiseerd plan plan Onze rol als lokale overheid is het verbinden van kennisinstellingen met ondernemers om te verkennen waar kansen liggen om potentieel talent en in de regio op te leiden en te behouden. Als deelnemer van de Groene 48

Metropoolregio Arnhem en The Economic Board zijn wij betrokken bij de uitvoering van de Human Capital Agenda. Zo start de regio in 2025 met het Arbeidsmatchplatform (AMP). Om aan de vraag naar technisch talent te kunnen voldoen, speelt het AMP hierop in door werkzoekenden en werkgevers op basis van skills aan elkaar te koppelen, zonder dat diploma’s of traditionele werkervaring een drempel vormen. Hier zijn tijdens de Actietafel onderwijs en arbeidsmarkt concrete afspraken over gemaakt. Voorstel raad Dit is een continue proces. Om dit reden stellen wij voor om dit resultaat af te sluiten. 3.3.2 Wij participeren in de Liemerse Ambassade 2023-2026 In 2020 is de Liemerse Ambassade opgericht. De Liemerse Ambassade is het knooppunt in het regionaal economisch netwerk. Deze netwerkorganisatie helpt projectideeën te realiseren van Liemerse inwoners en bedrijven. Dat doen ze door krachten van ondernemers, onderwijs- en kennisinstellingen, overheid en inwoners te verbinden, talenten te ontwikkelen, middelen te verwerven en de resultaten aan het hele land te laten zien. De meerwaarde van deelname is meer samenhang realiseren tussen verschillende gebieden en vergroten van de structurele samenwerking om de economische kracht in de Liemers te versterken. Met name op de arbeidsmarktproblematiek en uitvoering van de Liemers Economische Visie speelt de Liemerse Ambassade een rol.

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan De belangrijkste projecten van de Liemerse Ambassade in 2025 zijn de uitvoering van de Liemerse Economische Visie (zie 3.3.5), het penvoerderschap van het LEADER-project en samen met de agrarische sector werken aan een Agrarische Agenda met de oprichting van een netwerkorganisatie. Deze laatste doelstelling is niet bereikt. De agrariërs in Het Broek werken wel, mede door het traject geïnitieerd door de Liemerse Ambassade, samen aan een subsidieaanvraag voor een bijdrage uit de GLB-regeling (Gemeenschappelijk Landbouw Beleid). Binnen het LEADER-project nemen we bestuurlijk en ambtelijk deel aan de Locatie Actie Groep. Belangrijkste taak van deze groep is het beoordelen van de binnengekomen initiatieven of zij in aanmerking komen voor een financiële bijdrage. In 2025 hebben vijf initiatieven uit de gemeente Zevenaar een positief advies ontvangen om een subsidieaanvraag in te dienen. LEADER loopt nog t/m 2027. 3.3.4 Wij voeren de Economische Agenda Zevenaar uit 2022-2026 We blijven werken aan de uitvoering van de Economische Agenda Zevenaar. We zetten in op meer werkgelegenheid, meer ruimte voor ondernemerschap en meer samenwerken als partners in business. Vermindering van regeldruk en verbetering van de dienstverlening aan ondernemers door de gemeentelijke organisatie zijn hiervoor belangrijke resultaten.

We verbeteren onze dienstverlening onder meer door het inrichten van een speciaal ondernemersloket. Door uitvoering van een tweejaarlijkse ondernemerspeiling meten we het effect van de verbetering. In het kader van ruimte voor ondernemerschap gaan we aan de slag met het toekomstbestendig maken van bedrijventerrein in Lobith en/of Giesbeek, afhankelijk van de organisatiegraad op het terrein. Om de uitvoering van de Economische Agenda te bewaken, stellen we een Economische Monitor op. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Volgens plan

Volgens plan

Bedrijventerrein Halve Maan – Lobith Vanaf april 2025 zijn we op bedrijventerrein Halve Maan gestart met het inzetten op georganiseerd vermogen. De gevestigde ondernemers hebben zich verenigd en er is een projectplan klaar om de komende drie jaar uitgevoerd te worden. Speerpunten zijn veiligheid, energie, terreinbeheer en netwerken.

49

Dag van de Ondernemer 2025 Dit jaar organiseerden we dit voor het derde jaar op rij, opnieuw samen met MKB Zevenaar en BIZ centrum Zevenaar. Monitor economie en toerisme In de 2025 uitgave belichten we een aantal interessante economische highlights. Tevens zetten we een aantal ondernemers uit onze gemeente in de schijnwerper. Op de dag van de ondernemer presenteerden we de monitor. 3.3.5 Wij voeren de Liemers Economische Visie uit 2023-2026 In 2020 zijn we gestart met de uitvoering van de Liemers Economische Visie, samen met de gemeenten Doesburg, Duiven, Montferland en Westervoort. Speerpunten zijn maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en detailhandel. In 2022 ronden we de eerste fase af en stellen we een nieuw uitvoeringsprogramma 2023-2026 op. Deze voeren we samen met de Liemerse gemeenten, ondernemers en onderwijsinstellingen binnen de Liemerse Ambassade uit. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan De Liemerse Ambassade coördineert de uitvoering van de Liemerse Economische Visie 2024-2026. Voor het speerpunt logistiek sluiten we ons aan bij de activiteiten van Logistics Valley. Voor vrijetijdseconomie hebben we ingezet op de marketingcampagne "Kijk verder in de Liemers", maar met meer aandacht voor inzet van social media en de Duitse bezoeker dan voorheen. We zijn gestart met het organiseren van een halfjaarlijks toeristisch café, met een gemiddelde opkomst van 40 ondernemers. Voor versterking van de maakindustrie is een coördinator onderwijs en arbeidsmarkt aangesteld die voor meer aansluiting moet zorgen tussen onderwijs en ondernemers, met als doel dat er meer goed gekwalificeerde arbeiders beschikbaar komen. Ook kunnen ondernemers hier terecht met vragen over arbeidsgerelateerde zaken. VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Realisatie 2025 2025

Verschil

Functiemenging (%) 2024 54,60 48,80 46,50 Het aantal banen en woningen is in de gemeente Zevenaar niet volledig in balans. Vanuit de geplande woningbouw opgave is het zaak om ook ruimte voor economie goed te borgen. Een gezonde economie draagt, net als een gezonde leefomgeving en een inclusieve samenleving, bij aan de brede welvaart. Voor het versterken van de lokale economie zetten we onder andere in op de uitbreiding van bedrijventerrein 7Poort. De voorkeur heeft het om het woonwerkverkeer zo beperkt mogelijk te houden. Naar verwachting stijgt de komende jaren het aantal woningen sterker dan het aantal banen. Vestigingen (van bedrijven) (aantal per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar) 2024 174,20 156,50 149,00 De gemeente Zevenaar volgt de provinciale en landelijke trend. Het aantal vestigingen ten opzichte van de inwoners in de leeftijdscategorie 15 t/m 64 jaar stijgt. Oorzaak hiervoor is het relatief grote aantal oprichtingen en het nog beperkt aantal faillissementen. De verwachte stijging zet nog steeds door.

50

WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten Lasten

Primitieve Na wijziging begroting 23.773 33.273

Realisatie

Verschil

5.778

-27.494

24.329

33.904

10.751

23.153

-556

-632

-4.973

-4.341

Baten

0

0

0

0

Lasten

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

0

0

0

0

Gerealiseerd resultaat

-556

-632

-4.973

-4.341

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Mutaties reserves

Verschillenanalyse 3.

Economie

3.2 Grondexploitatie (bedrijventerrein) - Grondexploitatie Zevenaar-Oost Lasten Bedrijven Ten behoeve van de jaarlijkse herziening van de grondexploitatie heeft een integrale doorrekening plaatsgevonden. Deze herziening is uitgevoerd op basis van de actuele marktontwikkelingen en de op 16 december 2025 vastgestelde Notitie Parameters. De resultaten van deze jaarlijkse actualisatie zijn opgenomen in de Uitvoeringsrapportage Grondexploitatie 2025.

-4.354.000 N

I

In deze rapportage is het verwachte resultaat voor Zevenaar-Oost Bedrijven bepaald op € 8.590.000 (netto contante waarde, peildatum 1 januari 2026). Ten opzichte van het voorgaande jaar betekent dit een verslechtering van € 4.354.000 NCW. De verslechtering wordt veroorzaakt door de volgende factoren: 1. Bijstelling grondopbrengsten Op basis van een marktonderzoek naar grondprijzen van bedrijfskavels zijn de grondopbrengsten neerwaarts bijgesteld. Dit leidt tot een negatief effect van € 274.000. 2. Rente-effecten De rente-effecten binnen de diverse deelgrondexploitaties leiden per saldo tot een nadeel van € 522.000. De hogere rentevoet werkt positief uit op deze winstgevende grondexploitatie. 3. Prijspeilcorrectie Om de budgetten te actualiseren naar het huidige prijsniveau is een prijspeilcorrectie toegepast. Deze correctie resulteert in een negatief effect van € 477.000. 4. Actualisatie kosten- en opbrengstenstijging De percentages voor kosten- en opbrengstenstijging zijn geactualiseerd op basis van de uitgangspunten voor de herziening per 1 januari 2026. Hoewel zowel de kosten als opbrengsten stijgen, leidt de relatief sterkere kostenstijging tot een negatief effect van € 293.000. 5. Vertraging Tracébesluit Via15 en plankosten: Net als vorig jaar leidt de vertraging rond het Tracébesluit Via15 tot uitstel in de uitvoering.

Dit heeft extra plankosten tot gevolg (circa € € 0,6 miljoen) Daarnaast wordt vanaf 2025, conform de financiële verordening van de gemeente Zevenaar, ook overhead (2025: 80%) over de inhuurkosten doorbelast aan de 51

grondexploitaties (effect circa € 1,3 miljoen). Deze combinatie beïnvloedt de VTU- en plankosten en resulteert in een nadeel van € 1.893.000. 6. Civieltechnische werken Op basis van een nieuwe civieltechnische raming, uitgaande van het volledige plangebied 7Poort en inclusief herstelwerkzaamheden, is een nadelig effect van € 895.000 ontstaan. Programma 3 Economie - Overige verschillen Naast de omschreven afwijkingen per taakveld zijn er diverse kleine verschillen (< € 100.000) die wij niet verder toelichten.

Lasten

13.000 V

I

Incidentele baten en lasten Onderwerp Programma 3. Economie Baten Mutatie reserves Lasten Grondexploitatie ZevenaarOost bedrijven

Opstellen lokale ontwikkelstrategie

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Begroot

Omschrijving

Onttrekkingen uit de algemene reserve en bestemmingsreserves.

0

0

Door de ontwikkelingen met betrekking tot de grondexploitatie Zevenaar-Oost bedrijven is het verwachte resultaat met afgerond € 4.354.000 nadelig bijgesteld. Dit bedrag is verrekend met de voorziening.

4.354

0

Voor versterking van het landelijk gebied is projectsubsidie aangevraagd. Doel is om te komen tot een lokale ontwikkelstrategie voor de vijf gemeenten in de Liemers. In totaliteit is vanuit Zevenaar een bedrag van € 274.500 beschikbaar gesteld, verdeeld over vier jaar.

69

69

-4.423

-69

Totaal programma 3

Reserves en voorzieningen Bestemmingsreserve afschrijvingslasten Nummer Naam 9006

Revitalisering Tatelaar fase 2

Beginstand Toevoeging Onttrekking 500

0

Eindstand

0

500

Deze reserve is ingesteld om de afschrijvingslasten voor Revitalisering Tatelaar fase 2 te dekken. 9051

Herinrichting Muldershof

565

0

0

565

Deze bestemmingsreserve is ingesteld om de jaarlijkse afschrijvingslasten van het krediet 'Herinrichting Muldershof' te dekken. 9052

Herinrichting Markt Zevenaar

375

0

0

375

Deze bestemmingsreserve is ingesteld om de jaarlijkse afschrijvingslasten van het krediet 'Herinrichting Markt Zevenaar' te dekken. Totaal bestemmingsreserve afschrijvingslasten 1.440 0 0 1.440

52

4.ONDERWIJS Omschrijving Dit programma gaat over alle onderwijszaken, zoals het openbaar onderwijs, huisvesting van scholen en leerlingzaken (leerlingenvervoer, kinderopvang, volwasseneneducatie, onderwijskansenbeleid). Wat willen we bereiken? We vinden het belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Hierdoor is de school een ontmoetingsplaats voor kinderen en ouders. Kinderen moeten lopend of met de fiets naar de basisschool kunnen. Ontwikkelingen Onderwijskansenbeleid In 2025 hebben we in afstemming met de betrokken partijen uitvoering gegeven aan de doelstellingen in het beleidsplan onderwijskansen (2024-2027). Belangrijke doelstelling is het vergroten van de deelname van peuters aan de voorschoolse educatie. In 2025 was de deelname van nieuwe peuters hoger dan in 2024. In 2024 waren er 72 nieuwe peuters. In 2025 was er een instroom van 79 nieuwe doelgroeppeuters. Deze kinderen gaan vier dagdelen naar de voorschoolse educatie. De nieuwkomersleerlingen in de basisschoolleeftijd hebben onderwijs gekregen op Taalschool de Liemers. Voor de nieuwkomersleerlingen in de leeftijd van 12 tot 18 jaar zijn er Internationale Schakelklassen in Arnhem. Vorig jaar is een regionaal projectleider gestart om sluitende afspraken te maken met de gemeenten en schoolbesturen.

Deze afspraken moeten ertoe leiden dat er snel plaats is voor nieuwe leerlingen, ook als er een groot aantal vluchtelingen naar Nederland komt. Bevorderen van een veilig en zorgzaam schoolklimaat Liemers College Het jongerenwerk op school is in 2025 volgens afspraak uitgevoerd. Het jongerenwerk is op vaste tijden aanwezig op de locaties Landeweer en Zonegge. Ook is er in 2025 groepsvoorlichting gegeven, dit keer over hoe om te gaan met ongewenste publicatie van persoonlijke gegevens op social media. Daarnaast is op alle drie de locaties schoolmaatschappelijk werk ingezet. Hiermee zijn 40 ouders/leerlingen geholpen bij problematiek die in de gezinssituatie speelt. Via “Helder op school” programma is door Iriszorg gewerkt aan een integrale aanpak op de scholen om het gebruik van verslavende middelen te voorkomen. Ook heeft Iriszorg een (online) ouderavonden op maat georganiseerd, over de bewustwording van de gevaren van gamen, social media, en verslavende middelen, zoals roken en vapen. Daarnaast heeft Iriszorg ondersteuning aan ouders, jongeren, professionals geboden via voorlichtingen of gesprekken. HALT is als vaste partner aanwezig geweest op de scholen en in de wijk met voorlichting in de klas en preventieve gesprekken met ouders en jongeren.

Kansrijk jongerenwerk/ straatcoaching was in 2025 op/bij schoolpleinen te vinden ter voorkoming van mogelijke (of verdere) overlast en afglijden van jongeren. Onderwijshuisvesting Eind 2025 is het besluit voor IKC De Wissel voor het afronden van de definitiefase en het beschikbaar stellen van het bouwvoorbereidingskrediet voor de ontwerpfase met één maand uitgesteld tot januari 2026. Op de beoogde locatie zit op dit moment nog de Taalschool. Voor dit onderwijs zijn wij op zoek naar alternatieve huisvesting. In 2025 zijn wij verder gegaan met de definitiefase van het project Heerenmäten/Zonegge. Dit project heeft vertraging opgelopen. Het is nu de verwachting dat de uitkomsten van deze fase in Q2 van 2026 zullen worden afgerond en in september als voorstel aan de raden van de GRHVOL-gemeenten worden aangeboden. Het IHP primair onderwijs is in juni 2025 door de raad vastgesteld. In juli 2025 is er binnen de gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs de Liemers (GRHVOL) een start gemaakt voor een regionaal IHP-VO (voortgezet onderwijs). Hiervoor wordt in 2026 een raadsvoorstel aangeboden. Volwasseneneducatie Bij volwasseneneducatie gaat het om onderwijs voor inwoners die beter willen leren lezen en schrijven. Evenals voorgaande jaren hebben onze inwoners in 2025 deelgenomen aan lessen volwasseneducatie van het 53

ROC in Zevenaar of Arnhem. Vorig jaar waren er 82 cursisten uit onze gemeente en dit is vergelijkbaar met het aantal in 2024. In 2025 was er ook het wekelijkse Taalcafé en het Praathuis in onze gemeente en hier stond oefenen in de Nederlandse taal en ontmoeting centraal. Verder zijn er verschillende initiatieven geweest vanuit het Liemers Taalhuis. Zo was er in de Week van Lezen en Schrijven aandacht voor het schrijven van begrijpelijke brieven naar inwoners. In de berichtgeving vanuit de gemeenten kwamen er eenvoudiger teksten, ook online. Leerlingenvervoer Een belangrijk onderdeel van het verbeterplan doelgroepenvervoer betrof het leerlingenvervoer. In 2025 zijn allereerst de verbeteringen in organisatie en werkwijze geëvalueerd. De implementatie kostte tijd maar heeft de samenwerking verbetert, net als de zorgvuldigheid bij het toekennen van vervoer. Ook is het besef bij inwoners en medewerkers gegroeid dat vervoer niet vanzelfsprekend een gemeentelijke taak is, maar onderdeel van een bredere afweging. Beleidskaders • Beleidsplan onderwijskansen 2024-2027 • Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 • Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 • Integraal Huisvestingsplan 2025-2050 • Het Participatiekompas (2025) • Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Zevenaar 2024 • Subsidieregeling peutervoorziening en voorschoolse educatie 2025

WAT HEBBEN WE GEDAAN? VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Bijdrage 2025

Gemeenschappelijke regeling Huisvesting voortgezet Op het gebied van huisvesting voortgezet onderwijs werken de onderwijs in de Liemers gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar samen in een (GRHVOL) Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwijs Liemers. Door deze samenwerking kunnen er in alle drie de gemeenten grote renovaties en nieuwbouw plaatsvinden, die de gemeenten zelfstandig moeilijk kunnen realiseren.

999

VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Realisatie 2025 2025

Verschil

Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2024 5,10 1,10 1,30 In schooljaar 2023-2024 was het aantal absoluut verzuimers in Zevenaar 1.10 op 1.000 leerlingen, en daarmee lager dan het Gelderse gemiddelde (5,1) en het landelijk gemiddelde (6,7). De scholen in onze gemeente werken goed samen om leerlingen op school te houden. Hierdoor was er minder sprake van absoluut verzuim. De voorlopige cijfers over 2024-2025 laten een toename van absoluut verzuim zien. Dit kan grotendeels worden verklaard door het absoluut verzuim van nieuwkomersleerlingen, die tijdelijk geen onderwijsplek hadden. 54

Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2024 28,00 45,00 20,00 In schooljaar 2023-2024 was het aantal leerlingen met relatief verzuim in Zevenaar 45 op 1.000 leerlingen, en daarmee hoger dan het Gelderse gemiddelde (28) en het landelijk gemiddelde (28). Het aantal meldingen was gelijk aan het percentage van het jaar daarvoor. Het gaat met name om verzuim in het voortgezet onderwijs. In schooljaar 2024-2025 hebben we ervoor gezorgd dat de school en de leerplichtambtenaar sneller samenwerken met de maatschappelijk werker op school. Hiermee komt zicht op achterliggende oorzaken van het zorgelijk verzuim en kan hieraan gewerkt worden. Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan VO en MBO) 2024 2,10 2,10 1,70 Een voortijdig schoolverlater is een jeugdige die het onderwijs verlaat zonder startkwalificatie. Een startkwalificatie is minimaal een HAVO-diploma of MBO niveau 2. Het percentage voortijdig schoolverlaters in Zevenaar (2,10%) is in 2023-2024 licht gedaald ten opzichte van 2022-2023. In 2022-2023 was het percentage voortijdig schoolverlaters in Zevenaar 2,50%. Voortijdig schoolverlaten blijft desondanks een aandachtspunt. Evenals voorgaande jaren zien we terug dat voortijdig schoolverlaten vooral bij MBO2 en MBO4 heeft plaats gevonden, op de leeftijd van 18 jaar. Reden voor uitval is motivatie en/of omstandigheden thuis.

Voor het merendeel van de jongeren geldt dat zij weer terug naar school gegaan zijn. Dit gebeurt met hulp van de leerplichtconsulenten. Omdat er voor jongeren ook vorig jaar een gunstige arbeidsmarkt was, is een deel van de VSV-ers gaan werken.

WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten

Primitieve Na wijziging begroting 1.174 1.284

Realisatie

Verschil

1.403

119

Lasten

6.467

6.535

6.391

144

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-5.294

-5.251

-4.988

263

Baten

123

68

68

0

Lasten

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

123

68

68

0

Gerealiseerd resultaat

-5.170

-5.183

-4.920

263

Mutaties reserves

Verschillenanalyse 4.

Onderwijs

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Leerlingenvervoer Lasten De uitgaven met betrekking tot het leerlingenvervoer laten ten opzichte van de begroting een voordeel zien van afgerond € 120.000. Dit voordeel bestaat voor € 65.000 uit geraamde kosten voor maatregelen om zelfstandig reizen (verder) te bevorderen en meer gebruik van het openbaar vervoer. Voor deze maatregelen zijn vrijwel geen kosten gemaakt. Daarnaast heeft het verbeterplan doelgroepenvervoer bijgedragen in de lagere kosten van de BVO DRAN met betrekking tot het leerlingenvervoer (€ 55.000).

120.000 V

I

55

Programma 4 Onderwijs - Overige verschillen Naast de omschreven afwijkingen per taakveld zijn er diverse kleine verschillen (bedragen < € 100.000) die wij verder niet toelichten.

Lasten

143.000 V

I

Incidentele baten en lasten Onderwerp Programma 4. Onderwijs

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Begroot

Omschrijving

Voor dit programma zijn geen incidentele baten en/of lasten

Totaal programma 4

0

0

Reserves en voorzieningen Bestemmingsreserve afschrijvingslasten Nummer Naam 9028

Onderwijshuisvesting

Beginstand Toevoeging Onttrekking 261

0

10

Eindstand 251

In 2006 is in de gemeente Rijnwaarden geïnvesteerd in onderwijshuisvesting. Deze investering is destijds gedekt met eenmalige middelen. Daarom is conform de BBV-regels een reserve afschrijvingslasten gevormd. In de Nota reserves en voorzieningen is deze reserve in 2018 vanuit de algemene reserve aangevuld met € 248.661 zodat de reserve nu op het juiste niveau is om de gehele afschrijvingslast van de investeringen in onderwijshuisvesting te kunnen dekken.

9029

Basisschool 't Scathe

1.834

0

59

1.776

In 2012 is de investering in de bouw van de basisschool 't Scathe in Pannerden voor een bedrag van € 650.000 gedekt met eenmalige middelen. Daarom is conform de BBV-regels een reserve afschrijvingslasten gevormd. Op basis van de Nota reserves en voorzieningen 2018 is de reserve in 2018 aangevuld met € 1.737.809 waardoor nu de gehele afschrijvingslast gedekt wordt uit deze reserve afschrijvingslasten.

9034

De Cirkel/De Duim

551

0

28

524

In 2017 heeft de raad van de voormalige gemeente Rijnwaarden uit de reserve bestedingsvoorstellen jaarrekening 2016 € 280.000 beschikbaar gesteld voor de verbouwing van de Cirkel en de verhuizing van jeugdsoos de Duim. In 2018 is hiervoor een reserve afschrijvingslasten gevormd. Conform de Nota reserves en voorzieningen 2018 is de reserve in 2018 aangevuld met € 282.000 om de reserve op het juiste niveau te brengen om de gehele afschrijvingslast van de investering te dekken. 9053

Vervangende nieuwbouw de Wissel

6.500

0

0

6.500

Deze bestemmingsreserve is bedoeld voor de afschrijvingslasten van de vervangende nieuwbouw De Wissel.

Totaal bestemmingsreserve afschrijvingslasten

9.146

0

96

9.051

56

5.SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden sport, kunst en cultuur, erfgoed, media (bibliotheek), openbaar groen en vrijetijdseconomie. Wat willen we bereiken? Wij vinden het belangrijk dat inwoners hun vrije tijd op een aangename en zinvolle wijze kunnen invullen. Een goed aanbod van sport, cultuur en recreatie is hiervoor essentieel en draagt bij aan de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding. Sport is goed voor de gezondheid en brengt mensen samen. We willen een divers en kwalitatief sterk cultureel en educatief aanbod dat toegankelijk is voor alle inwoners. De gemeente Zevenaar is een mooie bestemming. We hebben diverse natuurgebieden, recreatiegebieden en landgoederen. Zowel inwoners als toeristen moeten zich kunnen ontspannen en vermaken in onze gemeente. Ontwikkelingen Beleidsnota Sport 2021-2028 Het in 2021 vastgestelde beleidsplan sport en bewegen 2021-2028 is momenteel in uitvoering. Het sportbeleid richt zich op de positieve en preventieve effecten van een gezonde leefstijl met voldoende beweging. Daarbij werken we nauw samen met onze uitvoeringspartner Ataro B.V. en hun team Sportservice. Zij leggen actief verbindingen met sportaanbieders, kinderopvangorganisaties, zorg- en welzijnsaanbieders en het onderwijs.

Dit krijgt onder andere vorm via het lokale Sportakkoord, intensief contact met sportverenigingen en projecten die minder actieve inwoners stimuleren om te kiezen voor een gezonde leefstijl. Deze werkzaamheden zijn onderverdeeld in een aantal verschillende programma's die beter bekend zijn als JOGG, Valpreventie, BOKS en bijvoorbeeld verenigingsondersteuning. Wanneer verenigingen knelpunten ervaren op het gebied van kwaliteit of capaciteit, zoeken we samen naar passende oplossingen. In 2025 is in dat kader onder meer meegewerkt aan de aanleg van een nieuwe toplaag voor het eerste hockeyveld van Hockeyvereniging Zevenaar en is er intensief contact met Stichting Breedtesport de Liemers aangaande een vraag over de toekomst van de stichting. Tevens is in oktober 2025 gebleken dat het plan voor sportpark Hengelder financieel onhaalbaar is gebleken voor alle partijen. In de periode daarna is er gewerkt aan het realiseren van een 'Basis op orde'-plan, en wordt er onderzocht welke ambities er wel nog realiseerbaar zijn. Cultuur In het kader van herdenken en vieren van 80 jaar Vrijheid hebben er in 2025 diverse activiteiten plaatsgevonden, daarnaast is het Liemers project over onderduik- en evacuatieverhalen in de Liemers o.a. in de vorm van de publicatie van podcast reeks 'Kind op de vlucht' gerealiseerd.

In 2025 is er een aanvraag gedaan bij de provincie voor de nieuwe regeling Culturele infrastructuur en cultuur en erfgoedparticipatie (voorheen regeling cultuur- en erfgoedpacten). Het projectplan hiervoor is opgesteld met de gemeenten Duiven, Westervoort, Lingewaard, Overbetuwe en Zevenaar voor de jaren 2025 t/m 2027. Het pact is een belangrijk middel om Liemers brede initiatieven op het gebied van toerisme en recreatie, cultuur en cultureel erfgoed te kunnen ondersteunen, hierdoor zijn er al vele succesvolle projecten gerealiseerd in de Liemers. Deze aanvraag is gehonoreerd, waardoor in januari 2026 het nieuwe pact van start zal gaan. In 2025 is naast een cultuurcoach voor het PO ook een cultuurcoach gestart voor het VO om de verbinding te maken tussen de middelbare scholen en het lokale culturele aanbod. Zodat alle leerlingen in Zevenaar laagdrempelig in aanraking kunnen komen met kunst en cultuur. Daarbij begeleidt zij o.a. project Kunstbende voor de Liemers, dit wordt gefinancierd door SPUK gelden (combinatiefunctionaris) en middelen vanuit een aanvraag bij de Groene Metropool Regio. Op basis van de positieve evaluatie vanuit de culturele sector en de scholen wordt voor schooljaar 2025/2026 e.v. de inzet van de cultuurcoach (in zowel PO als VO) doorgezet.

Binnen de Groene Metropoolregio is in juni 2025 het nieuwe Regioplan 2025 t/m 2027 cultuurregio 025 vastgesteld, met de drie focusgebieden; cultuureducatie, amateurkunst & vrijwilligers en talentontwikkeling.

57

Beleidskaders • Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 • Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 • Beleidsplan Sport en Bewegen 2021-2028 • Het Participatiekompas (2025) • Beleidskader Vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 • Omgevingsvisie Zevenaar 2040 - Stad, dorpen en landschap in balans • Liemerse Economische Visie 2040

WAT HEBBEN WE GEDAAN? 5.1 Werken aan een doelmatiger subsidiebeleid 5.1.1 Wij benutten subsidies beter om onze beleidsdoelstellingen te 2023-2026 bereiken Wij gaan subsidie gerichter inzetten om gemeentelijke beleidsdoelen te bereiken en sturen daarmee als gemeente op de gewenste maatschappelijke effecten. Daarnaast verbeteren we de vindbaarheid en rechtmatigheid van onze subsidies. Vanaf 2023 herzien wij daartoe stapsgewijs onze subsidiesystematiek als beleidsontwikkeling daar aanleiding toe geeft. Wij streven er naar dit proces in 2026 af te ronden. Met ingang van 2023 herzien wij de bezuinigingstaakstelling voor culturele festivals. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Niet Niet volgens volgens plan plan De subsidies die werden verstrekt sluiten aan bij de gemeentelijke beleidsdoelen. Het verder vergroten van de doelmatigheid is onderzocht en bleek een complex proces met financiële consequenties voor de organisaties. Er is besloten om de organisaties op dit moment niet met financiële wijzigingen en onzekerheid te confronteren. De raad is hierover in december geïnformeerd met een RIB. Voorstel raad De aangepaste uitwerking wordt in 2026 aangeboden, in lijn met de aangeboden RIB van december 2025. 5.2 Stimuleren van sport- en beweegdeelname voor verschillende doelgroepen 5.2.1 Wij verhogen de sport- en beweegdeelname 2022-2026 We voeren de onderdelen van de Beleidsnota Sport en Bewegen 2021-2028 uit. We stimuleren senioren en kwetsbare groepen om meer te bewegen en hun leefstijl gezonder te maken. Daarvoor zetten we onder meer de combinatiefunctionarissen in, middels de opdrachtverlening aan Ataro B.V.. We richten ons speciaal op die groep waarbij voldoende bewegen kan voorkomen dat zij intensievere zorg en ondersteuning nodig hebben in de toekomst. Ook stimuleren we de ontwikkeling en deelname aan programma’s die gericht zijn op een gezonde leefstijl. Hiervoor werken wij samen met zorgverleners, sport- en beweegaanbieders, dorps- en buurthuizen, verzorgingshuizen en belangenorganisaties.

Tevens continueren we de inzet van de Gelrepas en de samenwerking met Stichting Leergeld De Liemers om financiële drempels om te gaan sporten zoveel mogelijk weg te nemen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Binnen het Beleidsplan Sport en Bewegen zet de gemeente in op het stimuleren van sport- en beweegdeelname onder haar inwoners. Sport en bewegen nemen daarnaast een belangrijke plaats in binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), onder meer via de Brede Regeling Combinatiefuncties en het 58

Lokaal Sportakkoord (LSA). De focus ligt hierbij onder anderen op preventie en bevordering met specifieke aandacht voor doelgroepen die minder vanzelfsprekend deelnemen aan sport en bewegen: ouderen, jonge kinderen, jongeren en inwoners met een lage sociaaleconomische status (SES). Op lokaal niveau wordt hier invulling aan gegeven door gerichte programma’s en interventies. De buurtsportcoaches spelen hierin een centrale rol. Zij voeren programma’s uit die erop gericht zijn inwoners structureel aan het sporten en bewegen te krijgen en te houden. Daarnaast zijn zij betrokken bij de uitvoering van de ketenaanpak valpreventie en het programma Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). Met sportbedrijf Ataro B.V. is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) gesloten voor de inzet van combinatiefunctionarissen ten behoeve van bovengenoemde doelstellingen. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het gemeentelijk sportbeleid en wordt bijgedragen aan een gezonde en actieve leefstijl voor inwoners van alle leeftijden, zowel individueel als in verenigingsverband. 5.2.2 Wij promoten het sportaanbod 2023-2026 We leggen verbindingen tussen scholen en sportverenigingen en zorgen dat kinderen kennismaken met het lokaal sport- en beweegaanbod. Hier zetten we onder andere onze combinatiefunctionarissen voor in, middels de opdrachtverlening aan Ataro.

Ook faciliteren we sportverenigingen bij het zichtbaar maken en promoten van kennismakingsactiviteiten voor kinderen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Het contact met scholen, sportverenigingen, kinderopvang, welzijnsinstellingen en zorg verloopt via de buurtsportcoaches van Ataro B.V. (Sportservice), die ook vakantieactiviteiten en verenigingsondersteuning organiseren. Het sportaanbod in de gemeente is gebundeld op de website Ataro Sportservice, zodat inwoners en organisaties één centraal informatiepunt hebben. Voor basisschoolleerlingen wordt jaarlijks het project Sjors Sportief georganiseerd, waarmee sport- en culturele activiteiten laagdrempelig worden aangeboden. 5.2.3 Wij maken sportpark Hengelder toekomstbestendig 2023-2026 Het initiatief van de verenigingen op Hengelder voor de vernieuwing van het sportpark ondersteunen wij. Wij faciliteren daartoe onder voorwaarden de procesbegeleiding op basis van nader te maken afspraken, zodat zij hun plannen verder kunnen uitwerken. In samenspraak met de verenigingen voeren wij tevens een locatieonderzoek uit waarbij wij meerdere opties voor een toekomstige plek voor de sportactiviteiten beoordelen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan In het eerste kwartaal van 2025 is een volgende stap gezet in het onderzoek naar de herinrichting van sportpark Hengelder. In samenwerking met stedenbouwkundig bureau CB5 zijn drie scenario’s ontwikkeld voor een toekomstbestendig en multifunctioneel sportpark. Deze scenario’s zijn besproken met initiatiefnemers, inwoners en sportverenigingen op het huidige sportpark. In maart van 2025 is de eindrapportage met haar bevindingen aan u gepresenteerd. Na oplevering van de definitieve eindrapportage inclusief kostenraming is deze zorgvuldig getoetst op investeringen dan wel kapitaalslasten voor de gemeente Zevenaar en stakeholders. Hieruit is gebleken dat het plan financieel onhaalbaar is. De input uit deze nieuwe inzichten is verwerkt in een raadsinformatiebrief, die in oktober 2025 aan de gemeenteraad is voorgelegd. Eind 2025 is er een vervolgstap gezet in de vorm van twee nieuwe richtlijnen: een ‘Basis op Orde’-plan (vervanging van toplagen kunstgrasvelden + extra veld), dat de huidige situatie op orde brengt zodat er goed en veilig gesport kan blijven worden. En in samenwerking met de verenigingen wordt gekeken naar eventuele ambities voor het sportpark, waarbij het initiatief bij de verenigingen ligt en de gemeente een faciliterende rol vervuld. 59

5.2.4 Wij willen vitalere sportverenigingen en sportaanbieders 2023-2026 Sportverenigingen en sportaanbieders faciliteren wij bij vraagstukken rondom ontwikkelingen in de samenleving. De Rijksoverheid heeft gemeenten gevraagd een eigen lokaal sportakkoord op te stellen. Hierin stemmen lokale sportaanbieders, onderwijs- en zorginstellingen en de gemeente met elkaar af hoe er meer mensen een leven lang kunnen genieten van sport en bewegen. Wij geven uitvoering aan het in 2021 vastgestelde lokale sportakkoord. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan De gemeente zet in op sterke en toekomstbestendige sportverenigingen. Deze inzet krijgt onder anderen vorm via het Lokaal Sportakkoord Zevenaar, waarin sportaanbieders, maatschappelijke organisaties en andere partners samenwerken aan vier maatschappelijke themas. De praktische ondersteuning van verenigingen wordt, daar waar mogelijk, gecoördineerd door Ataro B.V.. Afhankelijk van de ondersteuningsvraag wordt samengewerkt met gespecialiseerde partners, zoals de Gelderse Sport Federatie en NOC*NSF. Hiermee worden verenigingen ondersteund bij onder meer organisatorische vraagstukken, vrijwilligersbeleid en of toekomstbestendig accommodatiebeheer. Voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke sportaccommodaties is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Ataro B.V. van kracht. Naast de werkzaamheden zoals benoemd in de DVO heeft Ataro B.V. ook de werkzaamheden met betrekking tot de LED-verlichting en beregeningsinstallaties op de sportparken uitgevoerd en afgerond. Ten behoeve van de kwaliteitsverbetering van de hockeyaccommodatie heeft de Stichting Accommodatie en Support Hockeyvereniging Zevenaar, in afstemming met de Stichting Waarborgfonds Sport, een borgstellingstraject doorlopen. Het hoofdveld is inmiddels vervangen en weer volledig in gebruik. 5.2.5 Wij stimuleren aangepast sporten 2023-2026 We blijven Uniek Sporten ondersteunen.

Wij onderzoeken of wij via ons subsidiebeleid en door verdere samenwerking met verenigingen, zorgaanbieders en het onderwijs, aangepast en inclusief sporten verder kunnen stimuleren. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Via het platform Uniek Sporten richten wij ons specifiek op inwoners die achterblijven in sport- en beweegdeelname en daarbij extra ondersteuning nodig hebben. Dit gebeurt in regionaal verband, waarbij structureel wordt samengewerkt met omliggende gemeenten en partners. Aanvullend op deze regionale zijn er verschillende subsidierelaties met andere verenigingen op lokaal niveau en wordt er voortdurend gekeken naar aanvullende kansen en initiatieven, zodat het aanbod zo goed mogelijk aansluit bij de behoeften van de doelgroep. 5.3 Stimuleren van het behoud van cultureel erfgoed en een goed aanbod van culturele voorzieningen 5.3.1 Wij stellen een Beleidsnotitie Erfgoed op en geven hier uitvoering 2023-e.v. aan Bij het opstellen van een Beleidsnotitie Erfgoed betrekken wij actief onze inwoners, ondernemers en instellingen. Het doel van deze beleidsnotitie is behoud van het cultuurhistorisch erfgoed. In de notitie nemen wij een harmonisatie met het Gelders Eiland mee (inventariseren en aanwijzen van monumenten), we wijzen mogelijk Post’65 monumentale objecten aan, zetten in op het verduurzamen en herbestemmen van monumentaal erfgoed en we bepalen hoe we het erfgoed vermarkten.

60

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Gerealiseerd plan plan De kaders voor het programma erfgoed zijn op 17 december 2025 vastgesteld door de raad. Voorstel raad Wij stellen voor om dit resultaat af te sluiten. 5.3.2 Wij stellen de herziene Archeologische Beleidskaart Zevenaar en 2023-e.v. een parapluplan Archeologie Zevenaar vast In 2022 hebben wij een herziene archeologische beleidskaart opgesteld. Deze kaart vervangt de verouderde kaarten van de voormalige gemeenten Zevenaar en Rijnwaarden. De conceptkaart is ter consultatie voorgelegd aan inwoners en ondernemers in Zevenaar. De reacties nemen we mee in het bestemmingsplan buitengebied Gelders Eiland. Voor het noordelijke deel van de gemeente en de kernen van het Gelders Eiland stellen we een parapluplan (omgevingsplan) Archeologie op. De beleidskaart Archeologie Zevenaar is een bouwsteen voor de Omgevingsvisie. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Gerealiseerd plan plan In 2022 hebben wij een herziene archeologische beleidskaart opgesteld. De herziene Archeologische Beleidskaart is maart 2023 vastgesteld door de raad. De beleidskaart Archeologie Zevenaar is een bouwsteen voor de Omgevingsvisie. De kaart vervangt ook de verouderde kaarten van de voormalige gemeenten Zevenaar en Rijnwaarden. De conceptkaart is ter consultatie voorgelegd aan inwoners en ondernemers in Zevenaar. De reacties zijn met het herziene archeologisch beleid meegenomen in het bestemmingsplan buitengebied Gelders Eiland. Voor het noordelijke deel van de gemeente en de kernen van het Gelders Eiland wordt de beleidskaart verwerkt in de het gemeente-brede omgevingsplan. Bij ruimtelijke initiatieven die worden mogelijk gemaakt met een omgevingsplanwijziging (in het ontwikkelhoofdstuk van het Omgevingsplan) wordt voor dat specifieke deelgebied de nieuwe archeologische kaart verwerkt. Voorstel raad Wij stellen voor dit punt af te sluiten. Het herziene archeologisch beleid is meegenomen in het bestemmingsplan buitengebied Gelders Eiland. Voor het noordelijke deel van de gemeente en de kernen van het Gelders Eiland wordt de beleidskaart verwerkt in de het gemeente-brede omgevingsplan.

Bij ruimtelijke initiatieven die worden mogelijk gemaakt met een omgevingsplanwijziging (in het ontwikkelhoofdstuk van het Omgevingsplan) wordt voor dat specifieke deelgebied de nieuwe archeologische kaart verwerkt. 5.3.4 Wij zetten in op doorontwikkeling van de Turmac Cultuurfabriek 2022-2026 Wij stimuleren activiteiten in de Turmac Cultuurfabriek, zowel van gebruikers als van derden. Het doel is een bruisende ontmoetingsplek met een collectief programma voor Zevenaar en de Liemers. We zetten in op een financieel zo gezond mogelijke exploitatie, waarbij we rekening houden met de valse start in de coronaperiode. Voor het beheer onderzoeken we nieuwe mogelijkheden. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan In 2025 heeft in opdracht van de raad een extra marktverkenning plaatsgevonden, om te bepalen welke ontwikkelingen nodig zijn om tot een goede basis te komen voor een nieuwe aanbesteding van de horeca. Zowel gebruikers als derden hebben op constructieve wijze bijgedragen aan deze marktverkenning. Op basis van de uitkomsten hiervan wordt begin 2026 aan de raad een voorstel gedaan om tot een betere 61

uitgangspositie te komen voor een gezonde exploitatie van de Turmac Cultuurfabriek. Tevens is er vanuit bestaand budget geïnvesteerd in apparatuur van de Cultuurhal, zodat ook op de kortere termijn gebruikers en derden beter gebruik kunnen maken van de locatie. 5.3.5 Wij zetten in op doorontwikkeling van de prestatieafspraken met 2022-2026 Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar Met prestatieafspraken geven wij richting aan de rol die Kunstwerk! speelt bij het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Wij hebben bijzondere aandacht voor activiteiten die bijdragen aan preventie en participatie. Ook stellen wij Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar in staat zich te blijven ontwikkelen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Ook in 2025 is er met Kunstwerk! gewerkt aan de hand van een vernieuwd jaarplan, afspraken over diensten en aanpak worden vanuit dit plan in de beschikking vastgelegd. Tevens is er sinds 2025 een vaste bespreekcyclus vastgesteld waarin voortgang, toekomst en andere zaken tijdig besproken kunnen worden. Sinds september 2025 wordt samen met de gemeente Duiven, Montferland en Westervoort gewerkt aan een nieuw beleidskader, waarin specifiek aandacht is voor een meerjarenplan voor bibliotheekwerk. Dit meerjarenplan is onderdeel van een nieuwe wettelijke taak voorkomend uit de zorgplicht in de nieuwe Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (WSOB). Na extern onderzoek en meerdere sessies met zowel het Filmhuis als de raad, wordt begin 2026 een voorstel gedaan aan de raad om de toekomst van Filmhuis Zevenaar te borgen. Dit voorstel wordt op verzoek van de raad gecombineerd aangeboden met het voorstel voor toekomst Turmac, zie ook resultaat 5.3.4. 5.4 Optimaliseren van het aanbod van toeristisch-recreatieve voorzieningen 5.4.1 Wij voeren het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 uit 2022-2030 Het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 vormt de basis van onze ambities, doelstellingen, resultaten en dus werkzaamheden op het gebied van recreatie en toerisme.

Door in te zetten op vrijetijdseconomie willen wij een bijdrage leveren aan het aantrekkelijker maken van de gemeente Zevenaar als woon- en vestigingslocatie en meer werkgelegenheid in de sector. Om dit te bereiken, hebben wij doelstellingen geformuleerd. We willen meer tevreden inwoners over de mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding, een toename van bestedingen door toeristen en recreanten en een groei van het aantal overnachtingen. Ook willen we meer tevredenheid over het ondernemersklimaat voor toeristisch-recreatieve ondernemers en een toename van het aantal dagtoeristen. Daarnaast vinden wij het van groot belang dat we goed omgaan met onze recreatiegebieden. Om deze reden zijn we tegen nieuwe plannen voor zonneparken in deze gebieden. De resultaten behalen wij binnen de volgende taakvelden: 1. Toeristische infrastructuur (paden, routes, bewegwijzering): bijvoorbeeld het bereikbaar maken van onze recreatie- en belevingsgebieden, zoals de Rijnstrangen. 2. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: bijvoorbeeld het zichtbaar maken van cultuurhistorie, evenementenbeleid, accommodatiebeleid en thematische routes. 3. Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: bijvoorbeeld het oprichten van een Toeristisch Platform voor de Liemers en het ondersteunen van ondernemers met goede toeristischrecreatieve plannen. 4.

Marketing, informeren & inspireren: goed en toekomstgericht gastheerschap, zowel op Zevenaars als Liemers niveau, promoot ons gebied voor zowel eigen inwoners als bezoekers van buiten de regio. Wij monitoren het beleidskader vrijetijdseconomie in 2023. Jaarlijks stellen wij een uitvoeringsagenda op, waarin activiteiten op de bovenstaande taakvelden worden uitgevoerd.

62

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Volgens plan

Volgens plan

a. Toeristische infrastructuur (paden, routes, bewegwijzering): Op het gebied van wandelinfrastructuur openden we het kinderklompenpad Giesepad op 18 juni. Daarnaast is een stukje van het Babborgapad verbeterd. De klompenpaden die er de afgelopen jaren zijn bijgekomen en aangepast zijn nu ook geïntegreerd in het wandelnetwerk. In regionaal verband zijn gesprekken gevoerd over inrichting van een regionaal routebureau. Daarnaast is er een bijdrage geleverd aan de aanbesteding m.b.t. het beheer van het fiets- en wandelnetwerk voor Routebureau Arnhem Nijmegen. b. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: Om nieuwe initiatieven voor verblijfsaccommodaties te kunnen beoordelen, is een intern afwegingskader verblijfsrecreatie ontwikkeld. Dit is een uitwerking van de visie op verblijfsrecreatie die in de omgevingsvisie is opgenomen. Ook in GMR-verband hebben we een bijdrage geleverd aan de Toeristisch-recreatieve verhaallijnen binnen de regio, naast Gezond & Lekker Leven betrof dit vooral de Romeinen en het 3e waterverhaal. In GMR-verband zaten wij in de begeleidings- en stuurgroep van het Programma Romeinen in Gelderland voor de regio Arnhem-Nijmegen. Het Uitvoeringsprogramma De Delta van Drusus is in december wereldkundig gemaakt.

We hebben meegewerkt aan het uitvoeringsprogramma voor het 3e waterverhaal, volgend op het belevingsconcept “De Rivier, je kunt er niet omheen”. Daarnaast zijn we gestart met het opstellen van een (project)plan voor de uitwerking van het subgebied rondom de splitsingspunten van Rijn, Waal en IJssel (de zogenaamde Kraan van Nederland). Als stuurgroeplid van het Cultuur- en Erfgoedpact leverden we een bijdrage aan de uitvoering ervan, waaronder het beoordelen van binnenkomende subsidieaanvragen en de totstandkoming van het nieuwe pact met Duiven, Westervoort, Lingewaard en Overbetuwe. c. Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: Vanuit en met de Liemerse Ambassade is vanuit de Liemerse Economische Visie uitvoering gegeven aan het actieplan voor Vrijetijdseconomie. Gestart is met het onderzoek naar de wensen en mogelijkheden voor een toeristisch platform voor de Liemers. Namens de Liemerse gemeenten heeft Zevenaar zitting gehad als adviseur (vrijetijds)economie in de Lokale Actie Groep van LEADER de Liemers. Er zijn in 2025 twee toeristische cafés georganiseerd voor de Liemers. Het portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie de Liemers is voorbereid en ondersteund. Deelgenomen hebben we aan de opgave Ontspannen Regio binnen de GMR. d. Marketing, informeren & inspireren: Via de Liemerse Ambassade is meer ingezet op actieve profilering van de Liemers.

Er is gestart met het vertalen van de website van Kijk verder in de Liemers naar het Duits. Gestart is met het voorbereiden voor het realiseren van een TIP (Toeristisch Informatiepunt) in de Turmac. Onder regie van de GMR is verder gewerkt aan een herziening van de opdracht aan TVAN (Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen). Onder coördinatie van de GMR is gestart met de voorbereiding van een onderzoek naar de kansen en mogelijkheden voor het positioneren van subregio's van regio Arnhem, waarvan de Liemers er een is. Aan het TIC (Toeristisch Informatiecentrum) ’t Gelders Eiland is input gegeven voor de doorontwikkeling van die organisatie en vertaling in hun beleidsplan. Samen met een vertegenwoordiging van toeristisch-recreatieve ondernemers en organisaties hebben wij zitting gehad met Duiven/Westervoort in de campagneboard van TVAN. e. Doeltreffend beleid: Samen met EZ hebben we gewerkt aan de Monitor EZ/R&T 2025 waarmee we verschillende doelgroepen kunnen informeren met data en weetjes over de beide beleidsvelden. 5.6 Bevorderen van de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte 5.6.1 Wij hebben meer aandacht voor het beheer en onderhoud van de 2022-2032 openbare ruimte We vinden het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk, schoon en van goede kwaliteit is. De gewenste kwaliteit willen we in een plan vastleggen. Dit geldt voor alle onderdelen van de openbare ruimte 63

zoals bijvoorbeeld groen, wegen en openbare verlichting. Dit plan noemen we het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2022-2032 (IBOR). Het plan geeft inzicht in de huidige omvang, opbouw en kwaliteit van de openbare ruimte en de visie en doelstellingen die de gemeente heeft voor het verbeteren en beheren hiervan. De uitgangspunten in het plan: • De basis voor een goed beheer is op orde en achterstanden lopen we in. • Het beheer draagt bij aan het vergroten van de biodiversiteit. • De openbare ruimte is klimaatbestendig, aantrekkelijk en uitnodigend. • Het beheer is duurzaam en circulair. • We betrekken inwoners bij de inrichting van de openbare ruimte. Het IBOR vormt de basis voor de verdere uitwerking in beheerplannen per onderdeel.

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Op basis van het IBOR en de daaruit voortvloeiende beheerplannen beheren, onderhouden en vervangen wij de openbare ruimte. De raad informeren wij periodiek over de voortgang en resultaten. Jaarlijks voeren wij een beleidsschouw uit in augustus. De gemiddelde uitkomst van de schouw ligt redelijk op lijn met de door de raad vastgestelde onderhoudsniveaus. Alleen voor onkruid op verhardingen en de groenvoorzieningen komen de resultaten nog niet volledig overeen met de vastgestelde ambities. In de raadsinformatiebrief 506 'Vergelijk onderhoudskwaliteit openbaar groen 2023 versus 2024' hebben wij uw raad over deze resultaten geïnformeerd. 5.6.2 Wij vergroten de biodiversiteit 2023-2026 We willen meer soorten planten en dieren in onze gemeente. We moedigen inwoners aan om hier in hun eigen tuin aandacht aan te besteden. Als gemeente geven we het goede voorbeeld bij de keuze van ons plantmateriaal. Dit moet aantrekkelijk zijn voor vogels en insecten. We plaatsen voorzieningen voor dieren zoals nestkasten en zetten verder volledig in op ecologisch berm- en oeverbeheer. We gaan meer gefaseerd maaien. Waar mogelijk passen we sinusbeheer toe, een speciale manier van gefaseerd maaien. We maaien minder, maar vaker een deel van de bermen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Bij groot onderhoud en renovaties hebben wij delen van grote gazonvlakken omgevormd naar kruidenrijke vegetatie. Bij het aanbrengen van nieuwe beplanting kiezen wij voor bloemrijke en insectvriendelijke soorten. We hebben een kansenkaart biodiversiteit opgesteld. Daarnaast hebben we een aantal nestgelegenheden aangebracht voor insecten en vogels. We gaan nog een specifiek plan opstellen met als onderwerp de versterking van de biodiversiteit. In 2024 hebben wij over dit onderwerp met u gesproken tijdens een informatieve raadsvergadering. Dit plan is naar verwachting in het vierde kwartaal 2026 gereed. 5.6.3 Wij breiden het aantal bomen uit 2023-2026 Voor elke nieuw geboren inwoner planten we een boom. Dit zijn er jaarlijks zo’n 400. Vierhonderd bomen per jaar vergen veel ruimte, die kunnen niet zomaar even geplant worden. Wij onderzoeken hoe we dit kunnen realiseren. Ook kappen we zo min mogelijk bomen. Als we toch een boom kappen, planten we een nieuwe terug. Bij het maken van herinrichtingsplannen kijken we of we extra bomen in het plan kunnen opnemen. We kiezen waar mogelijk boomsoorten die van nature in de gemeente voorkomen.

64

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan In het plantseizoen 2024-2025 zijn we gestart met de aanplant van jonge bomen op de volgende locaties: - Hengelder; 3000 stuks bosplantsoen bomen (eik, es, linde) en 1000 stuks bosplantsoen struiken (sleedoorn, hazelaar, hondsroos e.a.); - Gebied tussen De Tol en De Bem; 75 laanbomen; - 260 stuks bomen op diverse locaties. Daarnaast trachten wij bij revitaliseringsprojecten zoals in Lobith, Bloemenkamp en Schrijvershoek en bij grootschalige renovaties waar mogelijk bomen toe te voegen. 5.6.4 Wij bestrijden schadelijke planten 2023-2026 Planten die van nature niet in Nederland voorkomen en schadelijk zijn voor de natuur, mens of dier, bestrijden we. Een voorbeeld is de Japanse Duizendknoop. Wij doen dit door voorlichting aan inwoners te bieden als deze planten zich op privégrond bevinden. Als de planten in de openbare ruimte staan, gaat de gemeente deze intensief (laten) bestrijden. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan We hebben in 2024 alle locaties digitaal inzichtelijk gemaakt opdat we de effecten van de bestrijding in de tijd kunnen volgen (monitoringssysteem). Verder voeren wij jaarlijks de bestrijding uit waarbij de focus ligt op de Japanse Duizendknoop en de Reuzenberenklauw. Wij passen diverse methodes toe zoals heet water, afgraven en elektrocuteren. Wij volgen nieuwe ontwikkelingen op de voet. De Reuzenberenklauw bestrijden wij door deze tijdig te maaien en/of af te graven en af te voeren. We verwachten hiermee snel resultaat te boeken. De bestrijding/beheersing van de Japanse Duizendknoop gaat nog jaren duren, omdat de plant zeer sterk is, telkens terugkomt en het lang duurt voordat de plant is uitgeput en uitgeroeid. 5.6.5 Wij betrekken de samenleving bij de openbare ruimte 2023-2026 Inwoners, woningcorporaties, verenigingen en andere partners dagen we uit om samen met de gemeente iets moois te maken van de openbare ruimte. Nieuwe ideeën voor de openbare ruimte ondersteunen wij waar mogelijk. Binnen het IBOR-plan wordt ook aandacht besteed aan de participatie met de samenleving. Dit maakt weer onderdeel uit van het nog op te stellen gemeentebrede participatiebeleid. Dit onderwerp staat op de raadsagenda. Binnen dit resultaat beschrijven we de reeds gemaakte voorbereidingen inzake, dan wel ons voornemen tot uitvoering.

Dit onder voorbehoud van de uitkomsten van de behandeling van dit onderwerp door de raad.

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Voor de grootschalige integrale vervangingen van de openbare ruimte passen wij een participatieproces toe. De omgevingsmanager verbindt inwoners en partijen met elkaar zodat wensen een plek krijgen in het project waarbij het doel voor de gemeente niet uit het oog wordt verloren. Via een projectpagina kunnen inwoners naast relevante operationele informatie ook een verslag en terugkoppeling van de participatieronde(s) nalezen. 65

In het revitaliseringsprojecten Bloemenkamp en Lobith hebben inwoners de nieuwe inrichting van de speeltuin meebepaald. Specifiek hebben wij samen met de direct omwonenden van een drietal braakliggende velden plannen gemaakt voor een nieuwe invulling. Dit heeft geresulteerd in een compleet nieuwe invulling waar spelen en ontmoeten voor jong en oud voorop staat. Daarnaast hebben we een voorstel gemaakt en vast laten stellen door het college, waarin wij spelregels hebben opgesteld voor het mogelijk maken van zelfbeheer in de openbare ruimte. Hiermee willen we bewoners meer betrekken bij het beheer van de openbare ruimte in hun eigen leefomgeving. Deze spelregels maken het makkelijker voor bewoners om initiatieven (bijvoorbeeld via Zevenaar Doet) tot uitvoering te brengen. Tegelijkertijd voorkomen de spelregels dat het initiatief leidt tot ondoelmatig beheer van de openbare ruimte door de gemeente. 5.6.6 Wij verbeteren speel- en ontmoetingsplekken 2023-2025 Wij onderzoeken de behoefte en gewenste spreiding voor speel- en ontmoetingsplekken voor jong en oud. We leggen hierbij ook een relatie met de aanpak van overlast door jongeren. In een nog op te stellen Nota Speelplekken brengen wij de fysieke speel- en ontmoetingslocaties in kaart.

We kijken daarbij in ieder geval naar een goede verdeling tussen en binnen de kernen, de (natuurlijke) inrichting van de speel- of ontmoetingsplek en of iedereen (ook kinderen met een beperking) hier kan spelen of verblijven. In iedere inspectieronde van de speelplekken toetsen we standaard op die uitgangspunten. In het kader van de herinrichting Angerlo gaan we een speelplek inrichten met deze uitgangspunten. Dit kan als voorbeeld dienen voor de nog op te stellen Nota Speelplekken. Stand van zaken