Agendabundel

2623566/1

1-lekkel Pagina 3/9

Sinds de oplevering van het Werk (of in ieder geval kort daarna) is sprake geweest van lekkages bij hevige regenval, zowel bij de platte als de schuine dakdelen als bij enkele (raam)kozijnen. De gemeente (en ook Partij A die het bevoegd gezag is van basisschool de Bem) heeft daarover meerdere keren aan de bel getrokken bij Partij B. In de periode 2019-2020 zijn de dakgoten door Partij B gewijzigd en zijn de Hemelwaterafvoeren (hierna: 'HWA's') door Partij B vervangen, nadat door een door de gemeente ingeschakeld expertisebureau (Partij C) was geoordeeld dat de dakgoten niet goed waren gemonteerd en er te weinig HWA's aanwezig waren. Deze werkzaamheden zijn eind februari 2020 afgerond. Door de wijzigingen aan de dakgoten en de vervanging van de HWA's is de hemelwaterafvoercapaciteit van het dak van het Werk aanzienlijk vergroot. Veel lekkages leken daarmee voor dat moment opgelost op. De betreffende werkzaamheden zouden ook naar tevredenheid van de gemeente zijn uitgevoerd. Omstreeks medio 2020 bleken er echter nog steeds een aantal (oude) lekkages te zijn aan het dak van het Werk en aan de (raam)kozijnen die niet waren verholpen met de aanpassingen aan de dakgoten en het aanbrengen van de nieuwe HWA's. Bij e-mail van 16 juli 2020 heeft de gemeente Partij B ter zake formeel in gebreke gesteld en verzocht om de gebreken aan het Werk binnen een redelijke termijn te verhelpen.

In de e-mail van de gemeente d.d. 16 juli 2020 is het volgende vastgelegd: "Geachte heer Graag willen wij via deze weg kenbaar maken dat wij gebreken aan het platte dak en het kunststof kozijn werk hebben geconstateerd bij de Bem school, gelegen aan Beenlaan 3-5 te Zevenaar. Beide gebreken betreffen lekkages. Deze lekkages worden veroorzaakt door (verborgen) gebreken aan de dakbedekking en het kozijn werk. Deze lekkages kwalificeren als een tekortkoming in de nakoming van de aannemingsovereenkomst. De tekortkoming valt binnen de voor de betreffende bouwkundige onderdelen geldende garantietermijn van 10 jaar. Eerder deze week hebt u reeds contact gehad met één van mijn collega's over de bedoelde gebreken en hebt u deze collega naar een van uw onderaannemers doorverwezen. Het is echter als aannemer uw verantwoordelijkheid om voor tijdig en correct herstel van de geconstateerde - en door u overigens niet betwiste - gebreken zorg te dragen: niet de verantwoordelijkheid van uw onderaannemer(s). Daarom verzoek ik u hierbij de bedoelde gebreken binnen redelijke termijn te verhelpen, te weten: herstel van de lekkages aan het dak binnen vijf werkdagen vanaf heden. Wij stemmen in met het eerst uitvoeren van

2623566/1

1-lekkel m Pagina

4/9

noodreparaties, mits binnen drie weken vanaf heden een duurzame, permanent herstel van de bedoelde gebreken door u zal zijn uitgevoerd. Voor het oplossen van de gebreken aan het kunststof kozijn werk stellen wij een redelijke termijn van 3 weken, dat wil zeggen 15 werkdagen vanaf heden. Verder behoudt de gemeente zich alle rechten en weren ten aanzien van de geconstateerde gebreken en eventuele (gevolg)schade voor. Ik reken erop u hierbij voldoende te hebben geïnformeerd."

De gemeente heeft vervolgens (opnieuw) een deskundige ingeschakeld die onderzoek heeft gedaan naar de gebreken/lekkages. Deze deskundige betrof de firma Partij D. Partij D heeft op 29 juli 2020 aan de gemeente een deskundigenrapport uitgebracht. De conclusies van Partij D in dit rapport luiden als volgt: "Conclusie Conform de dakopbouw zoals deze bekend is van dakvlak 1 t.h.v. de dakdoorvoer is er op basis van deze gegevens een bouwfysische berekening uitgevoerd: hierbij zijn de volgende gegevens ingevoerd. Dakopbouw: - Beton kanalenvloer (dikte ca. 200 mm) - EPS100 isolatie, dikte 180 mm - EPDM Resitrix MB - Klimaatklasse 3 (standaard voor schoolgebouwen) Bij bovenstaande berekening is de conclusie dat er inwendige condensatie optreed in het dakbedekkingspakket met een toenemende waarde van 31,1 gr/m2 per jaar. Wat resulteert in een Slechte dakopbouw. Gezien de aangetroffen situatie en de diverse gebreken adviseren wij het gehele dakbedekkingspakket te vervangen en als nog te laten uitvoeren conform de geldende richtlijn/ bouwbesluit (Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen welke is opgenomen in de BRL4702)."

Partij B heeft in reactie daarop een eigen expert ingeschakeld. Deze expert betreft Partij E. Partij E deelt de conclusies van Partij D niet en komt in haar rapport tot de volgende (afwijkende) conclusies: "Conclusie Door de aannemer is op 14 juli 2011 aan gemeente Zevenaar een garantie afgegeven van 10 jaar op de dakbedekking. Afgezien van het feit dat (nog) niet is gebleken dat de lekkages worden veroorzaakt door een gebrek aan de dakbedekking, wordt in de garantieverklaring een voorbehoud gemaakt ten aanzien van goed en regelmatig onderhoud. Dat had in dit geval er voor gezorgd dat gebreken aan de dakbedekking eerder gesignaleerd en opgelost hadden kunnen worden. Door de aannemer wordt daarom aansprakelijkheid afgewezen en alle rechten voorbehouden. Dat er dakrenovatiewerkzaamheden noodzakelijk zijn om te platte daken aan de huidige richtlijnen en voorschriften te laten voldoen is evident, maar dit valt niet binnen de afgegeven garantie van de aannemer. Toch is op verzoek van de aannemer door

2623566/1

1-lekkel Pagina

5/9

een offerte opgesteld voor het uitvoeren van herstelwerkzaamheden. Deze offerte treft u hierbij als bijlage aan."

Partij E betwist namens Partij B dan ook aansprakelijkheid. De gemeente is vervolgens wel in overleg gebleven met Partij B over de gebreken/lekkages. Dit heeft erin geresulteerd dat Partij B op 15 juli 2021 aan de gemeente een voorstel heeft gedaan voor een minnelijke regeling. Dit voorstel kwam erop neer dat de betreffende dakbedekking zou worden overlaagd. De onderaannemer/dakdekker van Partij B zou daarbij de kosten van het materiaal voor haar rekening nemen. Partij B en gemeente zouden beiden de helft van de kosten voor de dakdekker betalen, hetgeen neerkwam op een bedrag van circa 10K te betalen door de gemeente. Partij B was niet bereid om iets te doen aan de gebreken aan de (raam)kozijnen. Partij B zou er niet van zijn overtuigd dat de onvoldoende stijfheid van de kunststof (raam)kozijnen leidde tot lekkages. Het voorstel van Partij B voor een minnelijke regeling met betrekking tot het dak is door de gemeente nimmer aanvaard. Toen de lekkages opnieuw opspeelden in de zomer van 2022 is er tussen de gemeente en Partij A opnieuw contact geweest. Met Partij B is, voor zover wij kunnen achterhalen in de stukken die u ons heeft toegezonden, echter geen contact meer geweest. De gemeente wenst de gebreken aan het gebouw van basisschool de Bern graag te (laten) herstellen. De herstelkosten zijn begroot op een bedrag van circa 100K.

Er is een concept raadsvoorstel voorbereid waarin de gemeenteraad van de gemeente zal worden gevraagd om het krediet dat benodigd is voor de herstelkosten, ter beschikking te stellen aan Partij A. Een en ander opdat Partij A de gebreken/lekkages kan (laten) herstellen. Partij A heeft ter zake ook een reguliere aanvraag gedaan op grond van artikel 6 van de Verordening. Gezien de urgentie van het probleem, is de gemeente evenwel voornemens om af te wijken van de gebruikelijke route conform de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Zevenaar. D. Vraagstelling De gemeente heeft ons de volgende vragen gesteld: 1. Is er een reële kans om de hoofdaannemer succesvol aansprakelijk te stellen voor de lekkages bij de basisschool de Bern? Wat zijn de belangrijkste overwegingen om hiertoe over te gaan? 2. Wat zijn de kosten die gemaakt moeten worden om de juridische procedure te starten en te doorlopen? 3. Wat zijn de verwachte opbrengsten van een dergelijke procedure in de zin van schadevergoeding door hoofdaannemer? Hierna zullen wij de gestelde vragen beantwoorden.

2623566/1

1-lekkel rn ) Pagina

6/9

E. Juridisch kader/beantwoording vragen Het uitgangpunt bij aanneming van werk is dat met de oplevering van een werk het risico van het werk overgaat van de aannemer naar de opdrachtgever (in dit geval de gemeente). De aannemer (in dit geval Partij B) is na de oplevering slechts nog op beperkte gronden aansprakelijk. Dat is (in beginsel) alleen het geval wanneer er sprake is van verborgen gebreken of wanneer er met succes een beroep kan worden gedaan op een garantie. Wij zullen beide uitzonderingen hierna bespreken. E.1 Partij B aansprakelijk vanwege (verborgen) gebrek o.g.v. paragraaf 28 UAV-GC 2005 Eén van de uitzonderingen is als sprake is van (verborgen) gebreken in de zin van paragraaf 28 lid 1 UAV-GC 2005.

In paragraaf 28 lid 1 UAV-GC 2005 is het volgende vastgelegd: "§ 28 Aansprakelijkheid voor gebreken na de feitelijke datum van oplevering 1 Na de feitelijke datum van oplevering is de Opdrachtnemer niet meer aansprakelijk voor gebreken in het Werk of in enig onderdeel daarvan, tenzij: (a) die gebreken te wijten zijn aan zijn schuld, of krachtens wet, rechtshandeling of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komen, en bovendien (b) de Opdrachtgever voorafgaande aan de oplevering die gebreken niet heeft opgemerkt, en bovendien (c) de Opdrachtgever die gebreken op het tijdstip van de feitelijke datum van oplevering redelijkerwijs niet had moeten ontdekken."

Paragraaf 28 UAV-GC 2005 kent in lid 2 evenwel een tweetal vervaltermijnen. Vervaltermijnen zijn contractueel overeengekomen termijnen die het gevolg hebben dat een vordering die na het verloop van de betreffende termijn bij een rechterlijke instantie wordt ingediend, niet meer inhoudelijk wordt beoordeeld. Die vordering wordt dan 'nietontvankelijk' verklaard. Dat geldt ook als degene die de vordering instelt het gelijk (bewijsbaar) aan zijn zijde heeft. Een vervaltermijn kan anders dan een verjaringstermijn (waarover hierna meer) niet worden gestuit. In paragraaf 28 lid 2 UAV-GC 2005 is over de vervaltermijnen het volgende vastgelegd:" "2 De rechtsvordering uit hoofde van een gebrek waarvoor de Opdrachtnemer krachtens lid 1 aansprakelijk is, is niet ontvankelijk indien zij wordt ingesteld na verloop van: (a) vijf jaren na de in lid 1 bedoelde dag, of (b) tien jaren na de in lid 1 bedoelde dag, indien het Werk hetzij geheel of gedeeltelijk dreigt in te storten hetzij het Werk ongeschikt is geraakt of ongeschikt dreigt te geraken voor de bestemming waarvoor het blijkens de Overeenkomst bedoeld is en dit slechts kan worden verholpen of kan worden voorkomen door het treffen van buitengewone en zeer kostbare voorzieningen."

Aangezien het Werk op 14 december 2010 is opgeleverd, zijn de twee vervaltermijnen (zowel de 5-jaarstermijn als de 10-jaarsternnijn) uit paragraaf 28 lid 2 UAV-GC 2005

2623566/1

1-lekkel Pagina

7/9

reeds lang en breed verstreken. Dit betekent dat - nog afgezien van de vraag of er sprake is van een verborgen gebrek of niet, hetgeen volgens Partij D wél zo is, maar Partij E is het daarmee niet eens - de gemeente Partij B niet meer met succes kan aanspreken. Tussenconclusie I: Partij B kan niet meer met succes aansprakelijk worden gesteld op grond van (verborgen)gebreken in de zin van paragraaf 28 UAV-GC 2005, omdat de twee vervaltermijnen uit paragraaf 28 UAV-GC 2005 (zowel de 5-jaarstermijn als de 1O-jaarstermijn) ruimschoots zijn verstreken en niet binnen deze termijnen een procedure aanhangig is gemaakt jegens Partij B. E.2 Partij B aansprakelijk uit hoofde van garantie(s)? De volgende vraag die rijst is of Partij B nog aansprakelijk kan worden gehouden vanwege de door haar afgegeven garanties, onder meer met betrekking tot de dakbedekking. In dat kader merken wij allereerst op dat de garantietermijn van tien (10) jaar met betrekking tot de dakbedekking is verstreken op of omstreeks 14 juli 2021. De garantietermijn gaat immers in na afloop van de onderhoudstermijn van zes (6) maanden (voor bouwkundige onderdelen van het Werk), die is ingegaan op de datum van oplevering van het Werk (14 december 2010). Een beroep op de garantie van tien (10) jaar voor de dakbedekking is daarom (in beginsel) niet meer mogelijk.

Wel blijkt uit de e-mail van de gemeente van 16 juli 2020 (zie het citaat hiervoor) dat de gemeente binnen de garantietermijn van tien (10) jaar een beroep heeft gedaan op de door Partij B afgegeven garantie. De vraag rijst vervolgens of de gebreken (lees: de lekkages die nu nog aanwezig zijn) door Partij B onder de garantie dienen te worden hersteld. Voor de beantwoording van die vraag is het relevant om te kijken naar de inhoud van de garantievoorwaarden zoals de gemeente die met Partij B is overeengekomen, in relatie tot de gebreken/lekkages en de oorzaken daarvan. Alvorens inhoudelijk te beoordelen of de gemeente een vordering heeft op Partij B uit hoofde van de garantievoorwaarden, lijkt het ons goed in te zoomen op de vraag of een dergelijke vordering uit hoofde van garanties al dan niet is verjaard. Voor de vraag of een eventuele vordering van de gemeente uit hoofde van de door Partij B afgegeven garantie is verjaard, is het van belang om te kijken naar artikel 7:761 BW. Op grond van artikel 7:761 lid 1 BW verjaart elke vordering wegens een gebrek in het opgeleverde werk door het verloop van twee (2) jaren nadat de opdrachtgever heeft geprotesteerd jegens het gebrek: "Elke rechtsvordering wegens een gebrek in het opgeleverde werk verjaart door verloop van twee jaren nadat de opdrachtgever ter zake heeft geprotesteerd. Indien de

2623566/1

1-Tekkel Pagina

8/9

opdrachtgever de aannemer een termijn heeft gesteld waarbinnen deze het gebrek zal kunnen wegnemen, begint de verjaring pas te lopen bij het einde van die termijn, of zoveel eerder als de aannemer te kennen heeft gegeven het gebrek niet te zullen herstellen."

Er is sprake van een protest, zoals bedoeld in artikel 7:761 lid 1 BW, als het protest zodanig is gemotiveerd dat Partij B voldoende inzicht heeft gekregen in de aard en de omvang van het gebrek, zodat zij maatregelen kan treffen om het gebrek te herstellen, het gebrek kan betwisten, dan wel verhaal kan halen op een derde.1 De e-mail van de gemeente van 16 juli 2020 kwalificeert als een protest als bedoeld in artikel 7:761 lid 1 BW. Vanaf dat moment is dus de verjaringstermijn van twee (2) jaar gaan lopen. Dit betekent dat de vorderingen betreffende de gebreken/lekkages dak en (raam)kozijnen op 16 juli 2022 zijn verjaard. Een verjaringstermijn kan echter worden gestuit door het verrichten van een stuitingshandeling. Voor een stuitingshandeling is op grond van artikel 3:317 BW een schriftelijke aanmaning of mededeling vereist, waarin de gemeente ondubbelzinnig het recht op nakoming heeft voorbehouden. Op basis van de bij ons bekende correspondentie lijkt er geen stuitingshandeling te zijn verricht door de gemeente vóór 16 juli 2022. Dit betekent dat de eventuele vorderingen uit hoofde van de door Partij B afgegeven garantie op grond van 7:761 BW zijn verjaard.

Tussenconclusie 2: De gemeente kan geen eventuele vorderingen meer instellen jegens Partij B uit hoofde van de door Partij B afgegeven garanties, aangezien de eventuele vorderingen van de gemeente ter zake zijn verjaard op grond van artikel 7:761 BW. Kan de gemeente Partij B nog houden aan het voorstel voor een minnelijke regeling? Een andere vraag die rijst is of de gemeente - voor zover zij dat zou willen - het aanbod voor een minnelijke regeling dat Partij B heeft gedaan op 15 juli 2021 alsnog zou kunnen E.3

aanvaarden. Het antwoord op die vraag luidt eveneens ontkennend. Hoewel aan het aanbod van Partij B geen gestanddoeningstermijn was gekoppeld, wordt een schriftelijk aanbod op grond van artikel 7:221 BW geacht te zijn vervallen als het niet binnen een redelijke termijn is aanvaard. Aangezien het aanbod van Partij B bijna twee (2) jaar geleden is gedaan, wordt dat aanbod geacht te zijn vervallen. Een periode van twee (2) jaar is namelijk evident geen redelijke termijn als bedoeld in artikel 7:221 BW.

1

RvA 4 augustus 2022, nr. 72.262.

2623566/1

1-tekkel Pagina

9/9

Tussenconclusie 3: Het schriftelijke aanbod van Partij B van 15 juli 2021 voor een minnelijke regeling is vervallen aangezien het niet binnen een redelijke termijn is aanvaard. De gemeente kan op dat aanbod geen beroep meer doen. F. Conclusies Gezien het vorenstaande kan Partij B door de gemeente niet meer met succes worden aangesproken. Eventuele aanspraken van de gemeente uit hoofde van (verborgen) gebreken in de zin van pararaaf 28 UAV-GC 2005 zijn vervallen, aangezien beide vervaltermijnen uit pararaaf 28 UAV-GC 2005 (zowel de 5-jaarstermijn als de 10jaarstermijn) zijn verstreken. Daarnaast zijn eventuele vorderingen van de gemeente uit hoofde van door Partij B afgegeven garanties verjaard. De gemeente kan bovendien geen beroep meer doen op het aanbod van Partij B d.d. 15 juli 2021 voor een minnelijke regeling, aangezien dit aanbod niet binnen een redelijke termijn is aanvaard. Het starten van een juridische procedure tegen Partij B achten wij gezien het vorenstaande niet kansrijk en raden wij af. Vraag 1. en vraag 3. van de gemeente zijn hiermee beantwoord. Het antwoord op vraag 2. van de gemeente (wat zijn de kosten van een procedure) laten wij logischerwijs achterwege in dit advies. Kunt u hiermee verder? Met vriendelijke groet,

afl /I) (sec( ,) Auke Klóitip en Renske Burgers advocaten

2623566/1

Vragen vanuit de raad aan het college: A. Schriftelijke vragen als bedoeld in artikel 36 Reglement van Orde (beantwoording binnen 30 dagen) B. Schriftelijke vragen ter mondelinge beantwoording in de raads- of commissievergadering C. Technische vragen over onderwerpen geagendeerd voor een commissie- en/of raadsvergadering D. Overige technische vragen (vragen die geen betrekking hebben op een voorliggend raadsvoorstel of onderwerp op de commissieagenda; beantwoording binnen 30 dagen)

Categorie: A / B / C / D (doorhalen wat niet van toepassing is) Onderwerp : Juridisch advies aannemer de Bem Naam en fractie: RWM van Bommel - ONS Zevenaar Datum indienen: 23 mei 2023 Afdeling: Maatschappelijke Ontwikkeling Contactpersoon: W. Dijkstra

Inleiding/Aanleiding: In de commissie samenleving van 23 mei 2023 is gesproken over het herstel van de constructiefouten in het gebouw van basisschool De Bem. Tijdens de bespreking is er een juridisch advies aangestipt welke ertoe heeft geleid dat de gemeente geen stappen (meer) wil ondernemen tegen de aannemer. ONS Zevenaar is benieuwd naar de onderbouwing van deze keuze.

Vraag/Vragen: Graag willen we inzage in het onderliggende advies inzake deze casus om zo inzicht te krijgen in de overwegingen waarop de gemeente deze keuze heeft gebaseerd. Antwoord: er is gedurende de afgelopen 5 jaar mondeling advies ingewonnen bij opeenvolgende juridisch vastgoedadviseurs. Naar aanleiding van dit advies hebben we de aannemer aansprakelijk gesteld. De aannemer heeft de aansprakelijkheid afgewezen. Uit gesprekken tussen gemeente en aannemer is vervolgens geen concrete oplossing voortgekomen.

*Z076A4FD295*

Raadsvoorstel onderwerp zaaknummer documentnummer portefeuillehouder portefeuille behandelend ambtenaar/afdeling telefoon email

Raadsvoorstel Jaarstukken 2022 Gemeente Zevenaar Z/23/448695 INT/23/1162474 A.M. Boone Financiën Mandy Bruns/Afdeling Financiën 0316-595488 m.bruns@zevenaar.nl

1. Samenvatting Hierbij ontvangt u ter vaststelling de jaarstukken over 2022. De jaarstukken zijn opgesteld in het eerste kwartaal van 2023 en geven inzicht in realisatie van de activiteiten uit de begroting 2022. De status van de activiteiten is gebaseerd op de informatie en kennis per ultimo 2022. Voor een uitgebreide toelichting op de activiteiten verwijzen wij u naar de jaarstukken. De jaarstukken 2022 sluiten met een voordelig resultaat van € 11.395.523. Het geraamde voordelige resultaat na wijziging was € 862.014. Ten opzichte van de begroting na wijziging is er dus sprake van een voordelig verschil van afgerond € 10.533.509. In de bijgevoegde jaarstukken lichten wij dit verschil toe. Met de jaarrekening 2022 ronden we een bijzonder jaar af. In 2022 is het collegeprogramma 2018-2022 afgerond en tegelijkertijd starten we een nieuwe collegeperiode op. Met de jaarrekening 2022 sluiten we definitief de beleidscyclus 2018-2022 af. Ondanks de grote uitdagingen waarmee onze gemeente werd geconfronteerd, zijn we doorgegaan met het realiseren van onze ambities. In de eerste maanden van 2022 hadden we nog volop te maken met de gevolgen van de bestrijding van het coronavirus. Na een harde lockdown werden de coronamaatregelen geleidelijk versoepeld, en in maart 2022 kwamen de laatste maatregelen te vervallen.

Gelukkig konden we in maart succesvolle gemeenteraadsverkiezingen houden, waarbij inwoners van onze gemeente gedurende drie dagen hun stem konden uitbrengen. Dit was een unieke situatie en een uitdaging voor de organisatie van de verkiezingen. Terwijl de coronacrisis op zijn einde liep, werd de wereld in februari opgeschrikt door de Russische invasie van Oekraïne die helaas nog altijd voortduurt. We hebben bijgedragen aan de opvang van Oekraïners die moesten vluchten voor het oorlogsgeweld. Ook economisch waren de gevolgen merkbaar, met sterk stijgende energiekosten en een oplopende inflatie die de bestaanszekerheid van inwoners bedreigde. In 2022 hebben we ons dan ook ingezet om zowel inwoners als ondernemers, naast de maatregelen van het Rijk, te ondersteunen met verschillende noodfondsen. Wij hebben de verantwoordelijkheid voor goede zorg voor onze inwoners zo adequaat mogelijk ingevuld. In de periode maart tot en met juni vonden onderhandelingen plaats die hebben geleid tot een nieuw college van burgemeester en wethouders. Deze onderhandelingen resulteerden in het coalitieakkoord ‘Het moet anders en het gaat anders, samen!’. In afwachting van de uitkomst van de onderhandelingen is

gekozen voor een meer beleidsarme kaderbrief 2023-2026 in plaats van een kadernota. De inhoudelijke en financiële vertaling van het nieuwe coalitieakkoord is opgenomen in het collegeprogramma 2022-2026 en de Meerjarenbegroting 2023-2026, die beiden in november zijn vastgesteld door de raad. In 2022 wachtten we op grote beslissingen en veranderingen. Zo werd de invoering van de Omgevingswet herhaaldelijk uitgesteld. De gesprekken tussen het Rijk en de VNG over de Hervormingsagenda Jeugd liepen vast, wat leidde tot een impasse. We hebben ons echter onvermoeibaar ingezet om liefdevolle (jeugd)zorg te bieden aan onze inwoners. Daarnaast liet ook de uitspraak van de Raad van State over de doortrekking van de A15 en de verbreding van de A12 op zich wachten. Terwijl we wachtten op de uitspraak zagen we gedurende het jaar dat de stikstofdiscussie landelijk steeds verhitter werd. De beslissing is van groot belang voor de ontwikkeling van de Fashion Outlet Zevenaar en de uitbreiding van bedrijventerrein 7Poort. De onduidelijkheid over de algemene bijdrage van het Rijk zorgde voor onvoorspelbaarheid. Het ‘ravijnjaar’ 2026 gaf onzekerheid over de structurele mogelijkheden voor de gemeentefinanciën op de langere termijn. Daarnaast ondervonden we de impact van de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt, wat invloed had op onze interne organisatie, beleidskeuzes en uitvoeringstaken. 2.

Raadsvoorstel Wij stellen u voor om: 1. De jaarstukken 2022 vast te stellen; 2. Kennis te nemen van het accountantsverslag van Stolwijk & Kelderman en de reactie van het college op dit verslag. 3. Het voordelige resultaat van 2022 ad € 11.395.523 toe te voegen aan de algemene reserve. 3. Waarom naar de raad Op grond van artikel 197 van de Gemeentewet legt het college van burgemeester en wethouders over elk begrotingsjaar aan de raad verantwoording af over het gevoerde beleid, onder overlegging van de jaarstukken bestaande uit de jaarrekening en het jaarverslag. Het vaststellen van deze stukken is, op grond van artikel 198 van de Gemeentewet, een bevoegdheid van de gemeenteraad. Daarbij hoort ook de bestemming van het resultaat. De jaarstukken van ieder jaar moeten vóór 15 juli van het daaropvolgende jaar zijn vastgesteld om te kunnen voldoen aan de eisen van tijdige indiening. 4. Doelstelling en beoogd resultaat Voldoen aan de Gemeentewet en de eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de raad invulling te laten geven aan de kaderstellende en controlerende taak. 5. Argumenten en alternatieven Argumenten 1.1. Met de jaarstukken leggen wij verantwoording af over het boekjaar 2022. De jaarstukken bestaan uit de jaarrekening en het jaarverslag met bijlagen en hebben als doel: 1. Verantwoording per programma over het gevoerde (financiële) beleid en beheer; 2.

Financiële verantwoording voor de accountantscontrole over de getrouwheid en rechtmatigheid.

zaaknummer Z/23/448695

pagina 2 van 6

De jaarstukken zijn een instrument om de gemeenteraad te ondersteunen bij zijn kaderstellende, budgetbepalende en controlerende taken. De jaarrekening is ingedeeld volgens de begroting 2022 en bestaat uit de verantwoording over de realisatie van de diverse programma’s en de financiële rekening. Per programma geven wij inzicht in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd, de wijze waarop getracht is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken en in relatie tot de gerealiseerde baten en lasten. In de toelichting zijn de afwijkingen tussen de ‘begroting na wijziging’ en de realisatie nader verklaard. Deze afwijkingen zijn per programma en taakveld weergegeven. In de financiële rekening wordt inzicht geboden in de algemene dekkingsmiddelen en de onvoorziene lasten. 1.2. De jaarstukken 2022 laten een voordelig resultaat zien van 11,4 miljoen. De verantwoording over het (financieel) gevoerde beleid en beheer vindt plaats in de programmaverantwoording.

De belangrijkste oorzaken die tot het bereikte jaarresultaat hebben geleid, zijn als volgt: - Algemene uitkering (€ 5 miljoen voordeel) - Grondexploitatieresultaten (€ 3,9 miljoen voordeel) - Onroerende zaakbelasting (€ 1,4 miljoen voordeel) Het totale te verklaren voordeel van € 10,5 miljoen (ten opzichte van de begroting na wijziging) wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende afwijkingen (groter dan € 250.000) ten opzichte van de ramingen. Omschrijving

bedrag x € 1.000 667 344 1.091

Doelvermogen pensioenvoorzieningen voormalige collegeleden Onroerende zaakbelasting (OZB) op eigendom woningen Onroerende zaakbelasting (OZB) op eigendom en gebruik bedrijven Algemene Uitkering 4.969 Grondexploitatie Zevenaar Oost Bedrijven (GREX) 1.491 Grondexploitatie Zevenaar-Oost Wonen (GREX) 2.366 Toeristenbelasting 436 Sportaccommodaties Sportbedrijf -389 Opvang ontheemden Oekraïne 357 Minimabeleid -1.265 Maatwerkdienstverlening 18- Jeugdzorg -682 Geëscaleerde zorg 18- en 18+ 436 Voor een toelichting op deze posten verwijzen wij u naar de “Financiële hoofdlijnen” van de jaarstukken. Een meer uitgebreide toelichting, ook op de overige ontwikkelingen gedurende 2022, kunt u vinden in de programmaverantwoordingen in de jaarrekening. 2.1 De accountants geven een goedkeurend oordeel op de getrouwheid en de rechtmatigheid De jaarstukken 2022 zijn gecontroleerd door de accountants van Stolwijk & Kelderman. Naar aanleiding van deze controle hebben de accountants een ‘accountantsverslag’ opgesteld. Dit verslag is bij de vergaderstukken gevoegd, evenals de reactie van ons college hierop. Op grond van artikel 213 van de Gemeentewet wordt door de accountant naast een getrouwheidsonderzoek ook een rechtmatigheidsonderzoek voor de in de jaarrekening verantwoorde zaaknummer Z/23/448695

pagina 3 van 6

baten, lasten en balansmutaties uitgevoerd. Dit betekent dat sprake is van één controleverklaring met twee aspecten, te weten getrouwheid en rechtmatigheid. Het controleprotocol is voor meerdere jaren vastgesteld en wordt alleen bij belangrijke wijzigingen geactualiseerd. Dit protocol vormt de basis voor de accountantscontrole over 2022.Voor een totaaloverzicht van de accountantscontrole en bevindingen verwijzen wij u naar de samenvatting en kernpunten vanaf pagina 4 in het accountantsverslag. Getrouwheid De accountant heeft een goedkeurend oordeel verstrekt voor de getrouwheid. Rechtmatigheid De accountant heeft een goedkeurend oordeel verstrekt voor de rechtmatigheid. Wij verwijzen u naar het accountantsverslag en de reactie hierop van ons college. 3.1 Het voordelige resultaat van 2022 dient bestemd te worden door de raad. Wij stellen u voor het voordelige resultaat van 2022 van € 11.395.523 toe te voegen aan de algemene reserve. Het weerstandsvermogen na voorgestelde toevoeging van het resultaat bedraagt 6,5. De beschikbare en benodigde capaciteit zijn nader toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Alternatieven Niet van toepassing. 6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? Deze jaarstukken maken onderdeel uit van de Planning en Controlcyclus.

Door middel van tussentijdse rapportages en deze jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid, de mate waarin doelen zijn behaald, de bereikte resultaten en financiële overschotten en tekorten. Structurele effecten die voortvloeien uit deze jaarstukken worden meegenomen in de volgende documenten in de cyclus. 7. Klimaat en duurzaamheid Niet van toepassing. 8. Communicatie De digitale versie van deze jaarstukken 2022 presenteren wij op de portal van de gemeente Zevenaar https://zevenaar.pcportal.nl .Bij dit raadsvoorstel treft u de jaarstukken in pdf-formaat aan, zodat u ook op deze wijze kennis kunt nemen van de inhoud. In dit format treft u op meerdere plaatsen een herhaling van teksten aan. Dat is een technisch gevolg van het werken met een website. 9. Kosten, baten en dekking Alle financiële ontwikkelingen over 2022 zijn verwerkt en toegelicht in de jaarrekening en de overige beschikbaar gestelde documenten.

zaaknummer Z/23/448695

pagina 4 van 6

10. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Volgorde 1. 2. 3.

Documentnummer INT/23/1164316 INT/23/1163520 INT/23/1163555

Naam Jaarstukken 2022 Gemeente Zevenaar Accountantsverslag Gemeente Zevenaar Reactie op accountantsverslag 2022

4.

INT/23/1164483

Jaarrekening in één oogopslag 2022

Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen

zaaknummer Z/23/448695

De burgemeester Lucien van Riswijk

pagina 5 van 6

Raadsbesluit onderwerp zaaknummer documentnummer

Raadsvoorstel Jaarstukken 2022 Gemeente Zevenaar Z/23/448695 INT/23/1162474

De raad van de gemeente Zevenaar; overwegende dat de jaarstukken 2022 van de gemeente Zevenaar voor 15 juli 2023 dienen te worden vastgesteld; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar; gelet op artikel 197, 198 en 200 van de Gemeentewet. besluit: 1. De jaarstukken 2022 vast te stellen; 2. Kennis te nemen van het accountantsverslag van Stolwijk & Kelderman en de reactie van het college op dit verslag. 3. Het voordelige resultaat van 2022 ad € 11.395.523 toe te voegen aan de algemene reserve. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 28 juni 2023. De griffier M. van Bergen

zaaknummer Z/23/448695

De burgemeester drs. L.J.E.M. van Riswijk

pagina 6 van 6

Behandelschema Jaarstukken 2022

Commissie Samenleving 13 juni 2023

Commissie Ruimte 14 juni 2023

Commissie Middelen 15 juni 2023

Programma’s 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie * alleen de alinea’s die betrekking hebben op sport en cultuur komen in deze commissiebehandeling aan de orde 6. Sociaal Domein 7. Volksgezondheid en duurzaamheid * alleen de alinea’s die betrekking hebben op volksgezondheid komen in deze commissiebehandeling aan de orde

Programma’s 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 7. Volksgezondheid en Duurzaamheid * alleen de alinea’s die betrekking hebben op duurzaamheid komen in deze commissiebehandeling aan de orde 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Programma’s 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 3. Economie 5. Sport, cultuur en recreatie * alleen de alinea’s die betrekking hebben op recreatie komen in deze commissiebehandeling aan de orde

Paragrafen Grondbeleid (beleidsinhoudelijk)

Paragrafen Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid (grondexploitaties) Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid (Woo) Financiën Resultaat Overzicht baten en lasten Overzicht van baten en lasten per taakveld Overzicht van algemene dekkingsmiddelen Overzicht van incidentele baten en lasten Begrotingsrechtmatigheid Wet Normering Topinkomens (WNT) Balans en toelichting

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ..................................................................................................................................2 Algemeen..........................................................................................................................................3 Bestuurlijke hoofdlijnen...............................................................................................................................3 Financiële hoofdlijnen .................................................................................................................................4 Leeswijzer ...................................................................................................................................................7 JAARVERSLAG ..................................................................................................................................9 Programma's ...................................................................................................................................10 0.Bestuur en ondersteuning .......................................................................................................................11 1.Veiligheid ...............................................................................................................................................29 2.Verkeer, vervoer en

waterstaat ...............................................................................................................33 3.Economie ...............................................................................................................................................42 4.Onderwijs ...............................................................................................................................................53 5.Sport, cultuur en recreatie ......................................................................................................................61 6.Sociaal domein .......................................................................................................................................72 7.Volksgezondheid en duurzaamheid ........................................................................................................93 8.Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .........................................................105 Paragrafen .....................................................................................................................................115 Lokale heffingen ......................................................................................................................................116 Weerstandsvermogen en

risicobeheersing...............................................................................................127 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................................140 Financiering.............................................................................................................................................148 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................158 Verbonden partijen ..................................................................................................................................163 Grondbeleid.............................................................................................................................................180 Openbaarheidsparagraaf Wet Open overheid (Woo) ...............................................................................188 Bijlagen jaarverslag ........................................................................................................................189 Kerngegevens..........................................................................................................................................189

JAARREKENING.............................................................................................................................190 Financiën .......................................................................................................................................191 Resultaat .................................................................................................................................................192 Overzicht van baten en lasten..................................................................................................................220 Overzicht van baten en lasten per taakveld..............................................................................................221 Overzicht van algemene dekkingsmiddelen.............................................................................................228 Overzicht van incidentele baten en lasten...............................................................................................229 Begrotingsrechtmatigheid.......................................................................................................................232 Wet Normering Topinkomens (WNT).......................................................................................................235 Balans en de

toelichting...........................................................................................................................236 Bijlagen .........................................................................................................................................272 Investeringsoverzicht ...............................................................................................................................273 Overzicht reserves...................................................................................................................................299 Overzicht voorzieningen..........................................................................................................................300 Overzicht langlopende geldleningen........................................................................................................301 Overzicht grondexploitaties.....................................................................................................................302 Single information, Single audit (SiSa) .....................................................................................................303 Controleverklaring accountant ........................................................................................................334

2

ALGEMEEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Met de jaarrekening 2022 ronden we een bijzonder jaar af. In 2022 hebben we het collegeprogramma 20182022 afgerond en tegelijkertijd starten we een nieuwe collegeperiode op. Met de jaarrekening 2022 sluiten we definitief de beleidscyclus 2018-2022 af. Ondanks de grote uitdagingen waarmee onze gemeente werd geconfronteerd, zijn we doorgegaan met het realiseren van onze ambities. In de eerste maanden van 2022 hadden we nog volop te maken met de gevolgen van de bestrijding van het coronavirus. Na een harde lockdown werden de coronamaatregelen geleidelijk versoepeld, en in maart 2022 kwamen de laatste maatregelen te vervallen. Gelukkig konden we in maart succesvolle gemeenteraadsverkiezingen houden, waarbij inwoners van onze gemeente gedurende drie dagen hun stem konden uitbrengen. Dit was een unieke situatie en een uitdaging voor de organisatie van de verkiezingen. Terwijl de coronacrisis op zijn einde liep, werd de wereld in februari opgeschrikt door de Russische invasie van Oekraïne die helaas nog altijd voortduurt. We hebben bijgedragen aan de opvang van Oekraïners die moesten vluchten voor het oorlogsgeweld. Ook economisch waren de gevolgen merkbaar, met sterk stijgende energiekosten en een oplopende inflatie die de bestaanszekerheid van inwoners bedreigde.

In 2022 hebben we ons dan ook ingezet om zowel inwoners als ondernemers, naast de maatregelen van het Rijk, te ondersteunen met verschillende noodfondsen. Wij hebben de verantwoordelijkheid voor goede zorg voor onze inwoners zo adequaat mogelijk ingevuld. In de periode maart tot en met juni vonden onderhandelingen plaats die hebben geleid tot een nieuw college van burgemeester en wethouders. Deze onderhandelingen resulteerden in het coalitieakkoord ‘Het moet anders en het gaat anders, samen!’. In afwachting van de uitkomst van de onderhandelingen is gekozen voor een meer beleidsarme kaderbrief 2023-2026 in plaats van een kadernota. De inhoudelijke en financiële vertaling van het nieuwe coalitieakkoord is opgenomen in het collegeprogramma 2022-2026 en de Meerjarenbegroting 2023-2026, die beiden in november zijn vastgesteld door de raad. In 2022 wachtten we op grote beslissingen en veranderingen. Zo werd de invoering van de Omgevingswet herhaaldelijk uitgesteld. De gesprekken tussen het Rijk en de VNG over de Hervormingsagenda Jeugd liepen vast, wat leidde tot een impasse. We hebben ons echter onvermoeibaar ingezet om liefdevolle (jeugd)zorg te bieden aan onze inwoners. Daarnaast liet ook de uitspraak van de Raad van State over de doortrekking van de A15 en de verbreding van de A12 op zich wachten.

Terwijl we wachtten op de uitspraak zagen we gedurende het jaar dat de stikstofdiscussie landelijk steeds verhitter werd. De beslissing is van groot belang voor de ontwikkeling van de Fashion Outlet Zevenaar en de uitbreiding van bedrijventerrein 7Poort. De onduidelijkheid over de algemene bijdrage van het Rijk zorgde voor onvoorspelbaarheid. Het ‘ravijnjaar’ 2026 gaf onzekerheid over de structurele mogelijkheden voor de gemeentefinanciën op de langere termijn. Daarnaast ondervonden we de impact van de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt, wat invloed had op onze interne organisatie, beleidskeuzes en uitvoeringstaken. Ondanks de snel opvolgende ontwikkelingen in binnen- en buitenland, hebben we een solide basis gelegd voor de komende bestuursperiode.

3

FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding Resultaat (-/- is een nadeel, + is een voordeel) De jaarstukken 2022 sluiten met een voordelig resultaat van € 11.395.523. Het geraamde voordelige resultaat na wijziging is € 862.014 waarvan het verloop hieronder wordt weergegeven. Ten opzichte van de begroting na wijziging is dus sprake van een voordelig verschil van afgerond € 10.533.509. Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten Lasten Resultaat 2022

Primitieve Na wijziging begroting 163.056 206.801 161.486 205.939 1.571 862

Realisatie

Verschil

196.116 184.720 11.396

-10.685 21.219 10.534

Toelichting op hoofdlijnen Het totale voordeel van € 10.533.509 wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende afwijkingen (groter dan € 250.000) ten opzichte van de ramingen waarbij is aangegeven of deze incidenteel of structureel zijn. Omschrijving Doelvermogen pensioenvoorzieningen voormalige collegeleden Onroerende zaakbelasting (OZB) op eigendom woningen Onroerende zaakbelasting (OZB) op eigendom en gebruik bedrijven Algemene Uitkering Grondexploitatie Zevenaar Oost Bedrijven (GREX) Grondexploitatie Zevenaar-Oost Wonen (GREX) Toeristenbelasting Sportaccommodaties Sportbedrijf Opvang ontheemden Oekraïne Minimabeleid Maatwerkdienstverlening 18- Jeugdzorg Geëscaleerde zorg 18- en 18+

bedrag x € 1.000 667 344 1.091 4.969 1.491 2.366 436 -389 357 -1.265 -682 436

I of S I I I/S I I I I I I I S I/S

- In plaats van een geraamde dotatie was een onttrekking aan de pensioenvoorziening voormalige collegeleden noodzakelijk. Dit heeft geleid tot een voordeel van 667.000. De onttrekking aan de pensioenvoorziening is ontstaan door de gestegen rekenrente. - Bij de tariefberekening van de OZB in het najaar van 2021 voor de Meerjarenbegroting 2022-2025 is rekening gehouden met een lagere ingeschatte WOZ-waardeontwikkeling dan de werkelijke. Daarnaast is een meeropbrengst gerealiseerd door belastingoplegging over voorgaande belastingjaren, een sterkere areaalontwikkeling dan vooraf ingeschat en door een leegstandscontrole. Het OZB voordeel bedraagt in totaal 1.435.000. - De hogere Algemene uitkering (€ 4.969.000) is ontstaan door de verwerking van de september- en de decembercirculaire. In deze circulaires zitten onder andere een uitkering uit het BTW-compensatiefonds, corona-compensatie, een energietoeslag, compensatie voor de invoeringskosten van de Omgevingswet en bijstelling van de aantallen bij diverse maatstaven. - Voor de jaarlijkse herziening van de grondexploitaties (GREX) heeft een integrale doorrekening plaatsgevonden op basis van actuele marktontwikkelingen zoals prijspeil-correcties en grondopbrengsten op

4

basis van de grondprijsbrief. Deze ontwikkelingen hebben o.a. gezorgd voor een per saldo voordeel van 3,88 miljoen. - Ondanks corona zijn de opbrengsten van de toerismebelasting op het normale niveau uitgekomen. Dit leverde extra, niet geraamde opbrengsten toeristenbelasting op. Het voordeel van € 436.000 in 2022 heeft voor het grootste deel betrekking op 2021; dit bedrag is in 2022 geboekt omdat boekjaar 2021 is afgesloten. - Kostprijsverhogende BTW, de afrekening en voorschotten specifieke uitkering voor de kostenverhogende BTW en verhoging van de bijdrage aan Ataro conform de afspraken in de dienstverleningsovereenkomst (DVO) hebben per saldo geresulteerd in een nadeel van € 389.000. - Voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne ontvangen wij een vergoeding van het rijk. De vergoeding is gebaseerd op normbedragen. Het saldo tussen het ontvangen normbedrag en geboekte uitgaven laat een voordeel zien van € 357.000. Er vindt geen afrekening met het rijk plaats. - De financiële ondersteuning van de minima bij het voldoen van de energierekening (energietoeslag) leiden tot een nadeel van € 1.265.000. Hiervoor zijn aanvullende middelen ontvangen via de Algemene uitkering. -In deze jaarrekening presenteren wij voor Jeugdzorg een nadeel van € 790.000.

Wij constateren dat de overschrijding het gevolg is van verschillende ongunstige factoren bij elkaar: stijging van tarieven en kosten in het algemeen, een toename van het aantal jongeren met jeugdhulp en complexe hulpvragen. Sinds Covid-19 zien we een sterke toename van depressie en suiciditeit onder jongeren. Op dit taakveld is ook een voordeel opgetreden van € 108.000. Deze wordt veroorzaakt door lagere uitvoeringskosten van de regionale sociale diensten en lagere kosten voor enkele maatwerktrajecten. Dit leidt tot een totaalnadeel van € 682.000. - Voor de crisiszorg en jeugdreclassering is een voordeel ontstaan op de geraamde kosten van € 293.000. Afrekeningen voor een onderdeel van beschermd wonen en een bijdrage aan de stichting Veilig thuis (via de VGGM) laten een voordeel zien van 143.000. Dit leidt tot een totaalvoordeel van 436.000. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico's die zich binnen onze gemeente kunnen manifesteren. De weerstandscapaciteit zijn de middelen en de mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de benodigde weerstandscapaciteit (risico's) afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

36.636.000 5.594.000

=6,5

De nu berekende ratio duidt op een uitstekend weerstandsvermogen om de risico’s af te dekken. Corona-effecten In deze jaarrekening zijn de uitkomsten van het derde jaar van de coronacrisis verwerkt. Dit is ook het laatste jaar dat de corona-effecten in de jaarstukken worden opgenomen. In 2023 verwachten wij geen financiële gevolgen van corona meer. Hieronder geven wij in een tabel de corona-effecten per programma en taakveld. Taakveld

Taakveld omschrijving

0.2

Burgerzaken

0.4

Overhead

1.2

Openbare orde en veiligheid

5.2

Sportaccommodaties

5

Begroting 2022 64.000

Realisatie 2022 33.000 34.000

42.000

30.000 3.000

Taakveld

Taakveld omschrijving

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

6.3

Inkomensregelingen

6.4

WSW en beschut werk

6.5

Arbeidsparticipatie

6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

230.000

230.000

6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

325.000

325.000

6.82

Geëscaleerde zorg 18-

35.000

35.000

1.120.000

824.000

Subtotaal 0.7 Totaal

Compensatie corona algemene uitkering gemeentefonds

Begroting 2022

Realisatie 2022 109.000 8.000

319.000

15.000 25.000

105.000

0 7.000

0

556.000

1.120.000

268.000

De verwachte gevolgen van corona waren € 1,1 miljoen nadelig en blijken in deze jaarstukken € 0,3 miljoen nadelig. Een voordelig verschil van € 0,8 miljoen. De grote verschillen lichten wij hieronder toe. Burgerzaken (taakveld 0.2) In de algemene uitkering is € 64.000 ontvangen voor het coronaproof houden van de verkiezingen in 2022. Uiteindelijk bedroegen de kosten hiervoor € 33.000. Overhead (taakveld 0.4) Hier zijn coronakosten gemaakt voor thuiswerkvoorzieningen en voor maatregelen in het gemeentehuis en de gemeentewerf (o.a. desinfectiekosten). Cultuurpresentatie cultuurproductie en cultuurparticipatie (taakveld 5.3) In 2022 zijn subsidies vanwege coronaschade toegekend aan Kunstwerk en het Liemers museum. Inkomensregelingen (taakveld 6.3) Voor minimabeleid en schuldhulpverlening werd € 319.000 aan coronaschade geraamd, o.a. vanwege extra uitkeringen. De corona-effecten hebben zich niet voorgedaan. Een afrekening van de TOZO over 2020 is terugbetaald aan het ministerie (€ 15.000). Arbeidsparticipatie (taakveld 6.5) In de algemene uitkering is in de septembercirculaire 2021 € 105.000 beschikbaar gesteld voor coronakosten . Mede door afrekeningen van de RSD over 2020 en 2021 zijn de kosten binnen het reguliere budget gebleven.

Compensatie in de algemene uitkering (taakveld 0.7) In de september- en decembercirculaire 2022 zijn nog de volgende bedragen voor coronacompensatie aan de algemene uitkering toegevoegd: € 476.000 compensatie inkomstenderving 2021, € 55.000 compensatie meerkosten jeugd en Wmo 2022 en € 25.000 exploitatietekorten sociale werkbedrijven vanwege corona 2022.

6

LEESWIJZER Inleiding Door de jaarstukken leggen wij als college verantwoording af aan uw raad over het gevoerde beleid. Tevens zijn deze jaarstukken een instrument om uw raad te ondersteunen bij de kaderstellende en controlerende taken. De jaarstukken hebben wij ingericht op basis van de voorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording hierna BBV). Verder hebben wij nadrukkelijk gekeken naar de informatieve waarde voor u als raad. De komende jaren willen wij hierin in overleg met u nog verdere stappen zetten. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag is opgebouwd uit de verschillende programma's en de paragrafen. In de programma's presenteren wij ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen. De paragrafen richten zich op het beleid ten aanzien van relevante beheersaspecten, zoals de bedrijfsvoering, het weerstandsvermogen, onze kapitaalgoederen en de lokale heffingen. De financiële jaarrekening gaat vooral in op de financiële positie van onze gemeente. Thema's In het coalitieakkoord zijn enkele belangrijke speerpunten benoemd waar wij ons de komende jaren op richten. Wij hebben deze speerpunten vertaald naar thema's in het collegeprogramma. Deze thema's en de activiteiten die wij betreffende deze onderwerpen uitvoeren, monitoren wij gedurende onze collegeperiode.

Wij hebben ze daarom een plaats gegeven in de reguliere planning & control cyclus. Het gaat hierbij om de volgende thema's: 1. Participatie 2. Sociaal domein en leefbaarheid 3. Economie en vrijetijdseconomie 4. Duurzaamheid 5. Mobiliteit en bereikbaarheid 6. Verbeteren bestuurscultuur Op de website hebben we de thema's opgenomen en niet in de fysieke jaarstukken. In onze digitale jaarstukken presenteren wij ook de activiteiten die binnen het betreffende thema vallen. Bij de programma's zijn alle activiteiten opgenomen. Programma's Bij de programma's komen de zogenaamde 3 W-vragen terug: 1. Wat wilden we bereiken? 2. Wat hebben we gedaan? 3. Wat heeft het gekost? Op programmaniveau hebben wij ook de vastgestelde beleidskaders opgenomen. U kunt deze digitaal direct openen. Hiermee hebt u per programma het meest relevante vastgestelde beleid direct beschikbaar. Per programma maken wij onze doelstellingen (Wat wilden we bereiken?) inzichtelijk. Hierbij presenteren wij u ook de verplichte beleidsindicatoren vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording. Bij het onderdeel 'Wat hebben we gedaan?' staan de activiteiten die wij in 2019 in het kader van autonome ontwikkelingen, actualisatie van bestaand en nieuw beleid uitgevoerd hebben. Over onze reguliere taken informeren wij u alleen indien hier aanleiding voor is. Bij deze jaarstukken leggen wij hier verantwoording over af.

7

De kleuren bij de stand van zaken betekenen het volgende: Lichtgrijs

de activiteit is nog niet gestart, dit past binnen de vastgestelde planning.

Groen

de activiteit loopt op schema binnen de gestelde kaders (beleidsdoel/resultaat, tijdsplanning en financieel).

Oranje

de activiteit dreigt óf qua beleidsdoel/resultaat óf qua tijdsplanning óf financieel uit de pas te gaan lopen, bijsturing is noodzakelijk.

Rood

de activiteit loopt uit de pas, dit geldt voor 1 of meer indicatoren (beleidsdoel/resultaat, tijdsplanning en financieel). Corrigerende maatregelen zijn noodzakelijk.

Donkergrijs

de activiteit is afgerond en wij stellen voor deze af te sluiten.

Wij presenteren ook op hoofdlijnen informatie over de verbonden partijen die een bijdrage hebben geleverd aan de uitvoering van ons beleid. Uitvoerige informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de betreffende paragraaf. Per programma presenteren wij ook financiële informatie (Wat heeft het gekost?). Hier hebben we de ontwikkelingen aangegeven en de toelichting op deze ontwikkelingen. Op grond van de voorschriften (BBV) presenteren wij de financiële informatie ook op taakvelden. Indien van toepassing bieden wij u ook inzicht in de incidentele baten en lasten per programma. Hetzelfde geldt voor de mutaties in de reserves en voorzieningen per programma. Bedragen zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor kunnen verschillen voorkomen.

8

JAARVERSLAG

9

PROGRAMMA'S

10

0.BESTUUR EN ONDERSTEUNING Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Wat willen we bereiken? We willen een faciliterende netwerkgemeente zijn. Hierbij staan we open voor initiatieven van onze inwoners, organisaties en bedrijven. We richten ons op digitale dienstverlening en persoonlijke contacten. Onze inwoners ervaren onze dienstverlening als goed en betrouwbaar. Onze gemeenteraad en college richten zich op integer, democratisch bestuur, waarbij het ons doel is transparant en een open bestuur te zijn.

Ontwikkelingen Regionale Samenwerking / Groene Metropoolregio In november 2022 is de samenwerking binnen de Groene Metropoolregio gecontinueerd door in te stemmen met de deelname aan alle vijf de opgaven: groene groeiregio, circulaire regio, verbonden regio, productieve regio en ontspannen regio voor de jaren 2023 en 2024. Deze opgaven sluiten goed aan bij de Zevenaarse doelstellingen en ambities. Krapte op de arbeidsmarkt Als gevolg van de toenemende vergrijzing, de groei van de economie en de coronacrisis was het in 2022 een uitdaging om nieuwe medewerkers aan te trekken. Dit speelde ook bij de gemeente Zevenaar en daarnaast het feit dat wij als kleinere gemeente concurreren met de grotere gemeenten ons om heen, die betere arbeidsvoorwaarden kunnen bieden. Dit geeft beweging op de (gemeentelijke) arbeidsmarkt, waardoor ook op het behouden van ervaren en gekwalificeerd personeel spanning staat. We zien relatief jonge medewerkers die bij ons zijn opgeleid vaak binnen afzienbare tijd doorstromen naar functies elders. De daardoor ontstane vacatures waren lastig in te vullen en ook het inzetten van personeel van derden via externe bureaus is geen vanzelfsprekendheid meer met als gevolg dat vacatures langer dan gemiddeld open staan. Binnen de ambtelijke organisatie zetten wij de beschikbare capaciteit zo efficiënt en doeltreffend mogelijk in.

Wij kunnen echter niet voorkomen dat door de openstaande vacatures er soms taken anders geprioriteerd worden. Via het thema aantrekkelijk werkgeverschap proberen we nieuwe medewerkers aan ons te binden en te behouden. Externe ontwikkelingen Het afgelopen jaar hadden we naast de krapte op de arbeidsmarkt in het bijzonder te maken met een combinatie van externe ontwikkelingen. Denk hierbij aan economische ontwikkelingen zoals de oplopende inflatie, de lokale en internationale maatschappelijke onrust, de stikstofproblematiek met de boerenonrust, de pandemie en de oorlog in Oekraïne met de opvang van vluchtelingen als gevolg. De stijgende energieprijzen hebben grote impact gehad op de maatschappij, individuele huishoudens en het (lokale) bedrijfsleven. Allemaal ontwikkelingen die van invloed zijn op de opgaves waar wij als gemeente voor staan en die op onderdelen ook doorwerkten op de gemeentelijke budgetten. Deze externe ontwikkelingen zijn ook triggers geweest om de inrichting en organisatie met elkaar te evalueren en anders te organiseren om duurzaam de opgaves te kunnen realiseren. Organisatieontwikkeling In 2022 hebben we een start gemaakt met de evaluatie van ons organisatiemodel. Het is belangrijk om kritisch naar onszelf te blijven kijken en kansen aan te grijpen om zaken te verbeteren.

Met de organisatieontwikkeling willen we nog beter kunnen reageren op de externe ontwikkelingen die op ons afkomen. We gaan stapsgewijs naar een vernieuwde organisatiestructuur waarin we vanuit 3 domeinen gaan werken. De bedoeling is de organisatie in te richten naar twee sturingsniveaus; strategische sturing om de maatschappelijke opgaven te vertalen naar opgaven voor de organisatie en operationele/tactische sturing om uitvoering aan de opgaven te geven. We willen een volgende ontwikkelstap zetten die ondersteunend is aan de ambities van ons college en aansluit bij de behoefte uit de organisatie. We willen richting een integrale vorm van samenwerken, met de Zevenaarse samenleving en binnen de organisatie, waarbij medewerkers binnen de visie en kaders professionele ruimte krijgen. We hebben als organisatie een extern bureau ingeschakeld om een reflectie te krijgen op onze visie en de huidige situatie. Het adviesrapport is op 11

managementniveau besproken en de Ondernemingsraad is om advies gevraagd. In 2023 bepalen we de vervolgstappen. Bezwaar- en beroep WOZ-waarde We zien een forse toename in het aantal ingediende bezwaar- en beroepschriften tegen de WOZ-waarde. Het aantal bezwaren steeg van 384 met 66% naar ruim 600 en het aantal beroepschriften van 8 naar 25. De gemeente bepaalt de waarde van (niet) woningen op grond van de wet WOZ. De hoogten van de gemeentelijke Onroerende Zaakbelasting, maar ook die van het waterschap en het rijk, zijn gebaseerd op de WOZ-waarde. De WOZ-waarde van woningen in Zevenaar is gemiddeld met 14,5% gestegen. De hoogte van de OZB woningen is in 2022 conform uw besluit uitsluitend met de inflatiecorrectie en de afspraak in de bezuinigingsopgave verhoogd (samen ongeveer 5%). Belangrijk om te melden is dat de gemeente niet meer OZB ontvangt door de genoemde waardestijging. De reden hiervoor is dat de waardestijging wordt gecompenseerd door een lager OZB-tarief. We merken dat de hoogte van de WOZ-waarden de laatste jaren meer ophef bij belastingplichtigen geeft. Dit is een landelijke tendens die zich onder andere laat aflezen in het aantal bezwaren dat wordt ingediend.