Agendabundel

Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2023-2025 Voor 2022 zijn de opgaven van de regionale agenda met incidentele middelen gedekt via een onttrekking uit de Algemene Reserve. Nu de deelname in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen een meer structureel karakter krijgt is dit niet meer mogelijk. Dat betekent dat in onze meerjarenbegroting hiervoor een structureel bedrag moet worden vrijgemaakt van € 4,90 (bedrag per inwoner) x 45.000 (aantal inwoners) = € 220.000 (afgerond). Hiervan kan structureel € 10.000 gedekt worden uit de bijdrage RPW welke al wel in de begroting is opgenomen. Samenwerken aan een toekomstbestendig centrum Zevenaar Wij zetten in op het behoud van de leefbaarheid en de economische vitaliteit (als bovenlokaal winkelgebied) van het centrum van Zevenaar. Wij starten samen met centrumondernemers en vastgoedeigenaren met het toekomstbestendig maken van het centrum. Ieder vanuit zijn eigen rol. Wij stellen voor om voor het faciliteren van een centrummanager en de professionalisering van de samenwerking tussen ondernemers, vastgoed en gemeente structureel € 20.000 beschikbaar te stellen Toekomstbestendig maken bedrijventerrein Tatelaar/Hengelder De raad heeft op 2 juni 2021 een krediet van € 50.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van een actieplan voor het toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen Hengelder en Tatelaar.

In totaal is hiervoor € 500.000 benodigd. Met deze begrotingswijziging ramen wij de resterende € 450.000. Daarnaast vragen wij ook € 500.000 provinciale subsidie aan. Dit jaar informeren wij u over de concrete plannen. De kapitaallasten en onttrekking uit de reserve zijn reeds verwerkt in de MJB van 2021-2024. Door aanpassing in de fasering is er een voordeel in de kapitaallasten in 2023 en 2024 van € 17.000. Uitvoeren economische agenda Zevenaar Wij willen blijven werken aan de uitvoering van de economische agenda Zevenaar. Wij stellen voor om de bezuiniging in 2019 van 0,35 fte op het bedrijvenloket terug te draaien en de formatie structureel uit te breiden naar 0,6 fte. De kosten hiervoor bedragen structureel € 41.000. Daarnaast stellen wij voor om € 250.000 beschikbaar te stellen in zowel 2025 als in 2026 voor het toekomstbestendig maken van een bedrijventerrein in Lobith en/of Giesbeek. De structurele afschrijvingslasten die hier uit voortkomen (€ 12.500) starten vanaf 2027. Daardoor ziet u deze niet gepresenteerd in bovenstaande financiële tabellen. Tenslotte vragen wij twee maal € 15.000 voor de tweejaarlijkse ondernemerspeiling in 2024 en 2026. Uitvoeren Liemers economische visie

67

In 2020 zijn we, samen met de gemeenten Doesburg, Duiven, Montferland en Westervoort, gestart met de uitvoering van de Liemers economische visie. Speerpunten zijn maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en detailhandel. In 2022 ronden we de eerste fase af en stellen we een nieuw uitvoeringsprogramma 20232026 op. Deze voeren we samen met de Liemerse gemeenten, ondernemers en onderwijsinstellingen uit binnen de Liemerse ambassade. Wij stellen voor om structureel € 60.000 beschikbaar te stellen voor het jaarlijks uitvoeringsbudget.

Toelichting mutaties reserves 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie afschrijvingsreserves ivm fasering investeringen Door fasering van de voorgenomen investeringen in de jaarrekening 2021, de 2e VGR in 2022 en de MJB 20232026 worden de ramingen qua afschrijving uit de afschrijvingsreserves geactualiseerd en aangepast.

Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023

Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026

Baten 3.1 3.2 3.3

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Baten

0 1.595 29

22 19.386 45

0 16.172 45

0 1.680 45

0 1.334 45

0 0 45

235 1.860

478 19.931

448 16.665

448 2.173

448 1.826

448 492

387 2.015 128

1.548 19.386 216

461 16.172 142

558 1.680 142

590 1.334 142

602 0 139

260 2.789

234 21.384

292 17.067

292 2.672

291 2.358

291 1.033

-387 -420 -98

-1.526 0 -171

-461 0 -97

-558 0 -97

-590 0 -97

-602 0 -95

-25 -929

244 -1.453

156 -403

156 -500

156 -531

157 -540

866 840 26

1.343 0 1.343

0 0 0

0 0 0

0 0 0

17 0 17

-904

-110

-403

-500

-531

-524

Lasten 3.1 3.2 3.3

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Lasten Saldo 3.1 3.2 3.3

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Begrotingsresultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming

68

Overzicht van Incidentele baten en lasten

Bedragen x € 1.000 Onderwerp Programma 3. Economie Baten Mutatie reserves

Omschrijving

2023

2024

2025

2026

24

24

0

0

-24

-24

0

0

0

0

0

0

Onttrekking uit de algemene reserve en bestemmingsreserves Waarvan onttrekkingen beneden grensbedrag

Lasten Totaal programma 3

Meerjareninvesteringsplan

Omschrijving Programma 3. Economie Zevenaar - bruisend maken centrum Raadhuisplein - herinrichten Invullen gebouw Raadhuisplein 1 Herinrichting Muldershof Herinrichting Markt Zevenaar Voorbereidingskrediet planvorming 7Poort II Herinrichten Edisonstraat/Doesburgseweg Toekomstbestendig maken bedr. terrein Lobith/Giesbeek

Separaat voorstel

Afschr. termijn

Investerings bedrag 2022 2023 2024

2025

2026

Ja

27 312 0 50 50 150

20 300 140 195 125 600

0 0 0 245 175 0

0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0

Ja

0

0

250

250

250

Ja

0

0

0

250

250

589

1.380

670

500

500

Ja

Totaal programma 3

69

4. ONDERWIJS ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over alle onderwijszaken, zoals het openbaar onderwijs, huisvesting van scholen en leerlingzaken (leerlingenvervoer, kinderopvang, volwasseneneducatie, onderwijsachterstandenbeleid). Wat willen we? We vinden het belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Hierdoor is de school een ontmoetingsplaats voor kinderen en ouders. Kinderen moeten lopend of met de fiets naar de basisschool kunnen. Ontwikkelingen Onderwijskansenbeleid Voor de uitwerking van het onderwijskansenbeleid 2020-2023 hebben we in samenwerking met betrokken partners een uitvoeringsagenda opgesteld. In 2023 werken we evenals de voorgaande jaren aan de uitvoering van de beoogde resultaten. Daarnaast gaan we aan de slag met de voorbereiding van een nieuw beleidsplan voor de periode 2024-2027. Basis voor het beleidsplan is het onderwijsachterstandenbeleid voor kinderen en ouders in sociaal-economisch moeilijke omstandigheden. Voor het onderwijsachterstandenbeleid ontvangen we een doeluitkering van het rijk. Dit betekent dat een groot deel van de activiteiten uit rijksmiddelen bekostigd kunnen worden. Nationaal Programma Onderwijs Corona Vanaf augustus 2021 ontvangen we rijksmiddelen voor de aanpak van gevolgen van corona bij kinderen van 018 jaar. In overleg met onderwijs en kinderopvang hebben we een plan gemaakt voor de inzet van de rijksmiddelen.

We zetten de middelen in voor hulp aan kwetsbare gezinnen en jongeren. Verder zetten we de middelen in 2023 in voor (voor-) lezen en taal thuis en sport en bewegen en mentale gezondheid. Ook in 2023 houden we u op de hoogte van de voortgang. Volwasseneneducatie In Zevenaar is ongeveer 10% van de bevolking laaggeletterd. We zien dat na Covid-19 inwoners sneller de weg vinden naar fysieke educatie, bijvoorbeeld voor digitale vaardigheden of voor leren lezen en schrijven. Toch blijft het vinden van laaggeletterden een uitdaging. De komende tijd richten we ons meer op de schil om de doelgroep: werkgevers, RSD-consulenten, schuldhulpverlening en Wmo-consulenten. Daarnaast ontwikkelen we een verbeterde ketenaanpak wanneer het gaat om de strijd tegen laaggeletterdheid. Onderwijshuisvesting Na afronding van het onderzoek naar onderwijshuisvesting voor het primair onderwijs op locatie Vestersbos volgt besluitvorming. Voor de huisvesting van het Voortgezet Onderwijs wordt een alternatief voor variant Vestersbos gezocht. De financiële verantwoording van de verbouwing van de Guido Gezellestraat en het bijbehorend buitenterrein ronden we in 2022 af. De verbouwing van de Carrousel aan de Kardinaal de Jongstraat is in volle gang. De financiële verantwoording volgt in 2023. Voor het actualiseren van het Integraal HuisvestingsPlan 2024-2044 starten we de voorbereidingen in 2022.

Hiernaast onderzoeken we de mogelijkheden voor het stimuleren van de verduurzaming van de schoolgebouwen.

Beleidskaders

70

• • • • • • • • • • • • •

Beleidsplan onderwijskansen 2020-2023 Beleidsregels uitvoering gemeentelijke taken Wet Kinderopvang Zevenaar 2019 Convenant Schoolveiligheid, 14-06-2018 (Liemers College, Politie Basiseenheid Rivierenland-Oost, Gemeente Zevenaar) Beleidsregels Handhaving Wet kinderopvang en kwaliteitseisen 2014 (Liemers) (vastgesteld in 2014) Integraal Huisvestingsplan 2020-2036 (2019) Beleidsnota Harmonisatie Kinderopvang Peuterspeelzalen gemeente Zevenaar 2018 e.v. (vastgesteld in 2018) Beleidsplan Jeugdwet, Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en Participatiewet 2020-2023 (2020) Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs Zevenaar 2020 (2019) Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Zevenaar 2020 (2019) Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs Zevenaar 2019 (2019) Verordening leerlingenvervoer Zevenaar 2018 Subsidieregeling peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie (2022) Visie- en werkdocument 'de verbinding van onderwijs en jeugd in de Liemers 2019-2023

WAT WILLEN WE? 4. Onderwijs We vinden het belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Hierdoor is de school een ontmoetingsplaats voor kinderen en ouders. Kinderen moeten lopend of met de fiets naar de basisschool kunnen.

WAT DOEN WE? 4.1 Voorzien in gezonde en duurzame leer- en ontwikkelomgeving voor kinderen 4.1.1 Wij vernieuwen het Integraal HuisvestingsPlan (IHP)

2023-2024

We stellen samen met het onderwijs een nieuw Integraal Huisvestings Plan (IHP) 2024-2044 op. Hierbij gaan we onder meer uit van een goede spreiding van de schoollocaties, zo dicht mogelijk bij waar kinderen wonen. Het uitgangspunt bij (nieuwe) verzoeken voor onderwijshuisvesting is dat wij eerst nadrukkelijk kijken naar leegstaande lokalen en gebouwen en hoe deze weer geschikt te maken zijn voor moderne en adequate onderwijshuisvesting, voordat we over gaan tot (vervangende) nieuwbouw of uitbreiding. Tevens onderzoeken we manieren om verduurzaming van schoolgebouwen te stimuleren en verwerken de uitkomsten in het nieuwe IHP. Daarnaast hebben we aandacht voor groene en uitdagende buitenruimten en goede ventilatie van schoolgebouwen. 4.1.2 Wij onderzoeken de invulling van de locatie Vestersbos 4

2022-2022

Goede onderwijshuisvesting is een gemeentelijke kerntaak. Wij maken altijd een zorgvuldige belangenafweging bij een locatiekeuze. Het lopende onderzoek naar mogelijkheden voor onderwijshuisvesting op Vestersbos ronden wij in samenspraak met de schoolbesturen af. Tegelijkertijd laten wij voor Vestersbos de mogelijkheden voor woningbouw op deze locatie nog eens onderzoeken en op haalbaarheid toetsen door een onafhankelijk bureau. We gebruiken hiervoor zoveel mogelijk de bestaande onderzoeken die geactualiseerd kunnen worden. Wij adviseren hierover aan de gemeenteraad om zo tot een afgewogen keuze te komen tussen woningbouw of onderwijshuisvesting.

71

VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Bijdrage 2023

Gemeenschappelijke regeling Huisvesting voortgezet Op het gebied van huisvesting voortgezet onderwijs werken de onderwijs in de Liemers gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar samen in een (GRHVOL) Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwijs Liemers. Door deze samenwerking kunnen er in alle drie de gemeenten grote renovaties en nieuwbouw plaatsvinden, die de gemeenten zelfstandig moeilijk kunnen realiseren.

539

VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Begroting 2023 2026

Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2021 2,40 1,30 1,30 1,30 Toelichting Van absoluut verzuim is sprake als leerplichtige jeugdigen tussen de 5 en 16 jaar of jeugdigen van 16 of 17 jaar die nog vallen onder de kwalificatieplicht niet staan ingeschreven op een school en ook niet zijn vrijgesteld van de inschrijvingsplicht. De genoemde waarden geven het aantal absoluut verzuimers weer per 1.000 leerlingen. Het gaat hier om schooljaar 2020 - 2021. Zevenaar (1,3) zit hiermee onder het provinciale en landelijke gemiddelde (Gelderland (2,4) en Nederland (2,5), wat positief is. Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2021 17,00 32,00 32,00 Toelichting Van relatief verzuim is sprake als leerplichtige jeugdigen gedurende 4 opeenvolgende lesweken meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuimen.

20,00

De afgelopen jaren zien we steeds een stijging in verzuimaantallen. Corona zorgde even voor een dip maar we zien dat de oude stijgende trend weer langzaam doorzet. Onze consulenten zetten in op de aanpak van verzuim op scholen, wat leidt tot (gewenst) gevolg dat scholen beter en sneller verzuim registreren en melden. Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan VO en MBO) 2021 1,70 1,80 1,70 1,70 Toelichting Voortijdig schoolverlaters zijn jongeren tussen de 12 en 23 jaar zonder startkwalificatie die langer dan een maand geen onderwijs volgen of niet staan ingeschreven op een school. Er zijn in Zevenaar meer jongeren voortijdig van school gegaan. Dit kan komen doordat er meer jongeren eerder begonnen met werken. Met name in de horeca en de toerisme is er een tekort aan personeel. Aan de andere kant kan de uitval te maken hebben met de coronamaatregelen in het onderwijs. Hierbij valt te denken aan thuisonderwijs en/of samenhangende mentale problemen. Daarnaast hebben jongeren door de maatregelen zich niet goed kunnen oriënteren en mogelijk een 'verkeerde' opleiding gekozen. We verwachten dat het percentage de komende jaren weer zal dalen.

72

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten Primitieve begroting 2022-2025

1.322

1.181

981

977

977

1e voortgangsrapportage 2022

0

0

0

0

0

2e voortgangsrapportage 2022

14

14

14

14

14

Wijziging tot de begroting 2023-2026

0

31

31

31

31

1.336

1.226

1.026

1.022

1.022

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1.336

1.226

1.026

1.022

1.022

5.984 -83 -146 0

7.137 48 -9 72

5.583 -57 14 86

5.549 113 14 86

5.549 113 14 86

5.755

7.248

5.625

5.762

5.762

1. Autonome ontwikkelingen

0

-444

-324

-126

-149

Aanpassen bijdrage BVO DRAN leerlingenvervoer Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury Actualiseren bijdragen aan de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein centraal Gelderland Actualiseren budgetten gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs in de Liemers (GRHVOL) Indexering investeringen onderwijshuisvesting 2. Actualisatie bestaand beleid

0

-93

-10

8

54

0

-359

-324

-161

-229

0

-1

-1

-1

-1

0

10

10

10

10

0

0

2

19

19

0

-1.521

-8

16

-13

Actualisatie afschrijvingen MJB 20232026

0

-1.521

-8

16

-13

Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten)

Totaal gemuteerde baten Totale baten in deze begroting

Lasten Primitieve begroting 2022-2025 1e voortgangsrapportage 2022 2e voortgangsrapportage 2022 Wijzigingen tot de begroting 20232026 Totale lasten tot de begroting Mutaties in deze begroting (lasten)

73

5. Collegeprogramma

0

25

0

0

0

Stimuleren verduurzaming van schoolgebouwen Totaal gemuteerde lasten

0

25

0

0

0

0

-1.940

-332

-109

-161

Totale lasten tot de begroting

5.755

5.308

5.293

5.652

5.600

Resultaat voor bestemming

-4.419

-4.082

-4.267

-4.630

-4.578

Onttrekkingen Primitieve begroting 2022-2025

6.568

1.568

193

193

193

1e voortgangsrapportage 2022

12

0

0

0

0

2e voortgangsrapportage 2022

0

0

0

0

0

Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal onttrekkingen reserves

6.580

1.568

193

193

193

Toevoegingen Primitieve begroting 2022-2025

6.500

0

0

0

0

1e voortgangsrapportage 2022

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

6.500

0

0

0

0

80

1.568

193

193

193

-4.339

-2.514

-4.074

-4.437

-4.385

2e voortgangsrapportage 2022 Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026 Totaal toevoegingen reserves Saldo reserve mutaties Resultaat na bestemming

Toelichting financiële ontwikkelingen 1. Autonome ontwikkelingen Aanpassen bijdrage BVO DRAN leerlingenvervoer De bijdrage aan de BVO DRAN wordt aangepast aan de meerjarenbegroting 2023-2026 van de BVO DRAN. De bijdrage in 2023 daalt doordat besparingen zijn gerealiseerd door de aanbesteding in 2021 en door besparingen in de uitvoering van de vervoerder. In de jaren daarna stijgt de bijdrage door een verwachte jaarlijkse stijging van het vervoer met 3% en door invoering van zero emissie per 1 juli 2024. Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury De afwijkingen worden voornamelijk veroorzaakt door de toevoeging aan de GREX verliesvoorziening, het afsluiten van grondexploitaties waardoor daar minder rente naar kan worden doorbelast, de verkoop van een kavel op 7Poort (€ 20.347.000) en de rente kortlopende geldleningen.

74

Actualiseren bijdragen aan de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein centraal Gelderland De bijdragen voor 2023-2026 aan de MGR voor de modules Werkgeverschap SW (WgSW), Onderwijs en Werkgeversservicepunt (WSP) zijn aangepast aan de gewijzigde (concept) meerjarenbegroting van de gemeenschappelijke regeling. De aanpassingen betreffen de verwachte loonkostenstijging (CAOontwikkeling). De bijdrage voor de WgSW is, naast de CAO-ontwikkeling, bijgesteld om te laten aansluiten op het werkelijke aantal SW-medewerkers per oktober van het voorgaande jaar. Actualiseren budgetten gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs in de Liemers (GRHVOL) De budgetten worden in overeenstemming gebracht met de ramingen van de begroting 2023 van de GRHVOL. Indexering investeringen onderwijshuisvesting De beschikbare investeringsbedragen (normbedragen conform de modelverordening VNG) voor nieuwbouw basisscholen Tamboerijn/Wissel en renovatie schoolgebouwen worden geactualiseerd. Het betreft aanpassing in verband met jaarlijkse indexering. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie afschrijvingen MJB 2023-2026 Door fasering van de voorgenomen investeringen in de jaarrekening 2021, begroting 2022 en MJB worden de ramingen qua afschrijving geactualiseerd en aangepast. De afschrijving op materiele vaste activa vindt plaats in het jaar volgend na gereedmelding. 5.

Collegeprogramma Stimuleren verduurzaming van schoolgebouwen Voor het, door een extern bureau, uit te voeren onderzoek en organiseren van bijeenkomsten naar verduurzaming van onze schoolgebouwen vragen wij in 2023 een incidenteel budget van € 25.000.

Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023

Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026

Baten 4.2 4.3

Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Baten

303 1.060

7 1.329

7 1.219

4 1.022

0 1.022

0 1.022

1.362

1.336

1.226

1.026

1.022

1.022

11 2.887 2.291

9 3.043 2.703

9 2.725 2.574

9 2.805 2.480

9 3.057 2.586

9 2.961 2.631

5.188

5.755

5.308

5.293

5.652

5.600

-11 -2.584 -1.231

-9 -3.036 -1.374

-9 -2.718 -1.355

-9 -2.801 -1.458

-9 -3.057 -1.564

-9 -2.961 -1.609

-3.826

-4.419

-4.082

-4.267

-4.630

-4.578

Lasten 4.1 4.2 4.3

Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Lasten Saldo 4.1 4.2 4.3

Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Begrotingsresultaat voor bestemming

75

0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming

93 24 70

6.580 6.500 80

1.568 0 1.568

193 0 193

193 0 193

193 0 193

-3.756

-4.339

-2.514

-4.074

-4.437

-4.385

Overzicht van Incidentele baten en lasten

In dit programma zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.

Meerjareninvesteringsplan

Omschrijving Programma 4. Onderwijs Brede school Groot Holthuizen - 2e inrichting/olp Brede school Platanenlaan - ontwikkeling

Separaat voorstel

Afschr. termijn

Investerings bedrag 2022 2023 2024

2025

2026

0

278

0

0

0

Ja

11

0

0

0

0

Aanpassing locaties Liemers College (VO)

Ja

0

350

227

0

0

Vestersbos gebouw primair onderwijs

Ja

0

5.084

2.827

0

0

Herinriching openbare ruimte locatie Platanenlaan Tijd. huisv/verhuisk aanp. locatie Platanenlaan Bouwkundige aanpassing ds. Jonkerschool

Ja

70

0

0

0

0

Ja

60

0

0

0

0

Ja

25

0

0

0

0

Carrousel/Maatjes verbouw - aanpassing

Ja

1.982

58

0

0

0

704

0

0

0

0

Ja

236

0

0

0

0

Ja Ja

0 0

258 207

0 0

0 0

0 0

3.088

6.235

3.054

0

0

G Gezellestr (Sterrenschool) - uitbr aanpassing Haalbaarheidsonderz huisv de Tamboerijn/de Wissel Renovatie in div. schoolgebouwen Grond ivm uitbr. Liemers College locatie Landeweer Totaal programma 4

76

5. SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden sport, kunst en cultuur, erfgoed, media (bibliotheek), openbaar groen en vrijetijdseconomie. Wat willen we? Wij vinden het belangrijk dat inwoners hun vrije tijd op een aangename en zinvolle wijze kunnen invullen. Een goed aanbod van sport, cultuur en recreatie is hiervoor essentieel en draagt bij aan de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding. Sport is goed voor de gezondheid en brengt mensen samen. We willen een divers en kwalitatief sterk cultureel en educatief aanbod dat toegankelijk is voor alle inwoners. De gemeente Zevenaar is een mooie bestemming. We hebben diverse natuurgebieden, recreatiegebieden en landgoederen. Zowel inwoners als toeristen moeten zich kunnen ontspannen en vermaken in onze gemeente. Ontwikkelingen Stedenbanden In overleg met het stedenbandcomité Weilburg en vertegenwoordigers van de gemeente Weilburg is gesproken over de toekomstige ontwikkeling van de stedenband. Gezamenlijk zijn we tot de conclusie gekomen dat we niet verder gaan met de oorspronkelijke uitwisselingen. We gaan meer inspelen op de behoeften bij maatschappelijke partners aan contacten. Het comité zal dan een ondersteunende en eventueel een faciliterende rol vervullen.

Gelet op een aantal ontwikkelingen binnen de stedenband met onze Hongaarse gemeente Mátészalka, vindt overleg plaats over de toekomstbestendigheid van deze stedenband. De verwachting is dat er een eind zal komen aan deze stedenband. Dit zal uiteraard in goede samenspraak met vertegenwoordigers vanuit ons comité Mátészalka en de gemeente Mátészalka plaatsvinden. Beleidsnota Sport 2021-2028 De in 2021 vastgestelde beleidsnota sport, wordt de komende jaren aan de hand van een uitvoeringsagenda geïmplementeerd en uitgevoerd. De nadruk ligt op de positieve effecten van een actieve en sportieve leefstijl voor gezondheid, participatie en welzijn. Hiervoor is een goede samenwerking met onze uitvoeringspartner Ataro van groot belang. Er wordt gekeken naar de rol en de overlap in het Lokaal Sportakkoord om gezamenlijk op te trekken. Media De lokale omroep RTV Favoriet is opgegaan in een samenwerkingsovereenkomst met de lokale omroepen van Arnhem, Rheden en Lingewaard. Samen vormen zijn de nieuwe omroep RTV Connect die voor de periode 2023-2028 een aanvraag heeft ingediend voor de aanwijzing lokale omroep. In 2022 wordt RTV Connect gepresenteerd aan het college en de gemeenteraad en werpen zij een blik op de veranderingen in de toekomst.

Sport en cultuur Met de aanpassing van ons sportbeleid en de nieuwe prestatieafspraken met Kunstwerk! zetten wij vanaf 2022 sport en cultuur nog meer als middel in om participatie te bevorderen. Dit zetten we door in de komende jaren. Wij benutten sport en cultuur om te ondersteunen in vraagstukken als inclusie en vergrijzing, het bestrijden van eenzaamheid en laaggeletterdheid. In deze ontwikkeling sluiten we aan bij de visie voor het sociaal domein. Door sport en cultuur een nadrukkelijke plek in het onderwijs te geven, bereiken we zo veel mogelijk kinderen.

Beleidskaders • Beleidsnota Sport 2021-2028 • Cultuur en erfgoedpact de Liemers 2017-2020 (2017) 77

• • • • • • • • • • • • • • •

Notitie kunstbezit Camperplaatsenbeleid Rijnwaarden (2014) Rijnwaarden: ’t Gelders Eiland, Visie vrijetijdseconomie en impactstudie overnachtingshaven (2013) Beleidsnota Horeca als nevenfunctie in het buitengebied (2014) Omgevingsvisie Gelders eiland 2030 (2017) Beleidsnotitie Jeugd en Maatschappelijke ondersteuning 2018 e.v. (2018) Beleidsplan IBOR (integraal beheer openbare ruimte) Zevenaar (2018) Bomenbeleidsplan Zevenaar 2016-2026 (2016) Groenbeleidsplan Rijnwaarden 2016-2026 (2016) Structuurvisie gemeente Zevenaar 2030 Cultuurhistorische waardenkaart 2013 Een visie op het erfgoed 2015-2019 (Zevenaar) Beleidsplan Stedelijk Groen 2006-2016 Beleidskader Vrijetijdseconomie 2030 (2019) Archeologiebeleid Rijnwaarden 2012

WAT WILLEN WE? 5. Sport, cultuur en recreatie Wij vinden het belangrijk dat inwoners hun vrije tijd op een aangename en zinvolle wijze kunnen invullen. Een goed aanbod van sport, cultuur en recreatie is hiervoor essentieel en draagt bij aan de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding. Sport is goed voor de gezondheid en brengt mensen samen. We willen een divers en kwalitatief sterk cultureel en educatief aanbod dat toegankelijk is voor alle inwoners. De gemeente Zevenaar is een mooie bestemming. We hebben diverse natuurgebieden, recreatiegebieden en landgoederen. Zowel inwoners als toeristen moeten zich kunnen ontspannen en vermaken in onze gemeente.

WAT DOEN WE? 5.1 Werken aan een doelmatiger subsidiebeleid 5.1.1 Wij benutten subsidies beter om onze beleidsdoelstellingen te bereiken

2023-2026

Wij gaan subsidie gerichter inzetten om gemeentelijke beleidsdoelen te bereiken en sturen daarmee als gemeente op de gewenste maatschappelijke effecten. Daarnaast verbeteren we de vindbaarheid en rechtmatigheid van onze subsidies. Vanaf 2023 herzien wij daartoe stapsgewijs onze subsidiesystematiek als beleidsontwikkeling daar aanleiding toe geeft. Wij streven er naar dit proces in 2026 af te ronden. Met ingang van 2023 herzien wij de bezuinigingstaakstelling voor culturele festivals. 5.2 Stimuleren van sport- en beweegdeelname voor verschillende doelgroepen 5.2.1 Wij verhogen de sport- en beweegdeelname

2022-2026

78

We voeren de onderdelen van de Beleidsnota Sport en Bewegen 2021-2028 uit. We stimuleren senioren en kwetsbare groepen om meer te bewegen en hun leefstijl gezonder te maken. Daarvoor zetten we onder meer de combinatiefunctionarissen in, middels de opdrachtverlening aan Ataro. We richten ons speciaal op die groep waarbij voldoende bewegen kan voorkomen dat zij intensievere zorg en ondersteuning nodig hebben in de toekomst. Ook stimuleren we de ontwikkeling en deelname aan programma’s die gericht zijn op een gezonde leefstijl. Hiervoor werken wij samen met zorgverleners, sport- en beweegaanbieders, dorps- en buurthuizen, verzorgingshuizen en belangenorganisaties. Tevens continueren we de inzet van de Gelrepas en de samenwerking met Stichting Leergeld De Liemers om financiële drempels om te gaan sporten zoveel mogelijk weg te nemen. 5.2.2 Wij promoten het sportaanbod

2023-2026

We leggen verbindingen tussen scholen en sportverenigingen en zorgen dat kinderen kennismaken met het lokaal sport- en beweegaanbod. Hier zetten we onder andere onze combinatiefunctionarissen voor in, middels de opdrachtverlening aan Ataro. Ook faciliteren we sportverenigingen bij het zichtbaar maken en promoten van kennismakingsactiviteiten voor kinderen. 5.2.3 Wij maken sportpark Hengelder toekomstbestendig

2023-2026

Het initiatief van de verenigingen op Hengelder voor de vernieuwing van het sportpark ondersteunen wij. Wij faciliteren daartoe onder voorwaarden de procesbegeleiding op basis van nader te maken afspraken, zodat zij hun plannen verder kunnen uitwerken. In samenspraak met de verenigingen voeren wij tevens een locatieonderzoek uit waarbij wij meerdere opties voor een toekomstige plek voor de sportactiviteiten beoordelen. 5.2.4 Wij willen vitalere sportverenigingen en sportaanbieders

2023-2026

Sportverenigingen en sportaanbieders faciliteren wij bij vraagstukken rondom ontwikkelingen in de samenleving. De Rijksoverheid heeft gemeenten gevraagd een eigen lokaal sportakkoord op te stellen. Hierin stemmen lokale sportaanbieders, onderwijs- en zorginstellingen en de gemeente met elkaar af hoe er meer mensen een leven lang kunnen genieten van sport en bewegen. Wij geven uitvoering aan het in 2021 vastgestelde lokale sportakkoord. 5.2.5 Wij stimuleren aangepast sporten

2023-2026

We blijven Uniek Sporten ondersteunen. Wij onderzoeken of wij via ons subsidiebeleid en door verdere samenwerking met verenigingen, zorgaanbieders en het onderwijs, aangepast en inclusief sporten verder kunnen stimuleren.

5.3 Stimuleren van het behoud van cultureel erfgoed en een goed aanbod van culturele voorzieningen 5.3.1 Wij stellen een Beleidsnotitie Erfgoed op en geven hier uitvoering aan

2023-e.v.

Bij het opstellen van een Beleidsnotitie Erfgoed betrekken wij actief onze inwoners, ondernemers en instellingen. Het doel van deze beleidsnotitie is behoud van het cultuurhistorisch erfgoed. In de notitie nemen wij een harmonisatie met het Gelders Eiland mee (inventariseren en aanwijzen van monumenten), we wijzen mogelijk Post’65 monumentale objecten aan, zetten in op het verduurzamen en herbestemmen van monumentaal erfgoed en we bepalen hoe we het erfgoed vermarkten. 5.3.2 Wij stellen de herziene Archeologische Beleidskaart Zevenaar en een Parapluplan Archeologie Zevenaar vast

79

2023-e.v.

In 2022 hebben wij een herziene archeologische beleidskaart opgesteld. Deze kaart vervangt de verouderde kaarten van de voormalige gemeenten Zevenaar en Rijnwaarden. De conceptkaart is ter consultatie voorgelegd aan inwoners en ondernemers in Zevenaar. De reacties nemen we mee in het bestemmingsplan buitengebied Gelders Eiland. Voor het noordelijke deel van de gemeente en de kernen van het Gelders Eiland stellen we een parapluplan (omgevingsplan) Archeologie op. De beleidskaart Archeologie Zevenaar is een bouwsteen voor de Omgevingsvisie. 5.3.3 Wij stellen een Individueel Management Plan De Neder-Germaanse Limes, Herwen-De 2022-e.v. Bijland op en geven hier uitvoering aan In 2022 stellen wij het Individueel Management Plan (IMP) vast. Het opstellen van een IMP vloeit voort uit de werelderfgoedstatus van de Neder-Germaanse Limes. Het doel van het managementplan is het beschermen, behouden en duurzaam onderhouden van de site. Ambities met betrekking tot onder andere educatie, publieksbereik, vrijetijdseconomie en de vindplaats Herwen-Hemeling zijn onderdeel van het plan. Op basis van het IMP voeren we elk jaar een Werelderfgoedgesprek met de Nederlandse Limes Samenwerking en de provincie, gecombineerd met een schouw. Tijdens dit gesprek wordt de stand van zaken en realisatie van de ambities en doelen van het plan besproken.

5.3.4 Wij zetten in op doorontwikkeling van de Turmac Cultuurfabriek

2022-2026

Wij stimuleren activiteiten in de Turmac Cultuurfabriek, zowel van gebruikers als van derden. Het doel is een bruisende ontmoetingsplek met een collectief programma voor Zevenaar en de Liemers. We zetten in op een financieel zo gezond mogelijke exploitatie, waarbij we rekening houden met de valse start in de coronaperiode. Voor het beheer onderzoeken we nieuwe mogelijkheden. 5.3.5 Wij zetten in op doorontwikkeling van de prestatieafspraken met Kunstwerk! en 2022-2026 Filmhuis Zevenaar Met prestatieafspraken geven wij richting aan de rol die Kunstwerk! speelt bij het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Wij hebben bijzondere aandacht voor activiteiten die bijdragen aan preventie en participatie. Ook stellen wij Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar in staat zich te blijven ontwikkelen. 5.4 Optimaliseren van het aanbod van toeristisch-recreatieve voorzieningen 5.4.1 Wij voeren het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 uit 2022-2030 Het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 vormt de basis van onze ambities, doelstellingen, resultaten en dus werkzaamheden op het gebied van recreatie en toerisme. Door in te zetten op vrijetijdseconomie willen wij een bijdrage leveren aan het aantrekkelijker maken van de gemeente Zevenaar als woon- en vestigingslocatie en meer werkgelegenheid in de sector.

Om dit te bereiken, hebben wij doelstellingen geformuleerd. We willen meer tevreden inwoners over de mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding, een toename van bestedingen door toeristen en recreanten en een groei van het aantal overnachtingen. Ook willen we meer tevredenheid over het ondernemersklimaat voor toeristisch-recreatieve ondernemers en een toename van het aantal dagtoeristen. Daarnaast vinden wij het van groot belang dat we goed omgaan met onze recreatiegebieden. Om deze reden zijn we tegen nieuwe plannen voor zonneparken in deze gebieden. De resultaten behalen wij binnen de volgende taakvelden: 1. Toeristische infrastructuur (paden, routes, bewegwijzering): bijvoorbeeld het bereikbaar maken van onze recreatie- en belevingsgebieden, zoals de Rijnstrangen. 2. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: bijvoorbeeld het zichtbaar maken van cultuurhistorie, evenementenbeleid, accommodatiebeleid en thematische routes. 3. Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: bijvoorbeeld het oprichten van een Toeristisch Platform voor de Liemers en het ondersteunen van ondernemers met goede toeristischrecreatieve plannen. 4. Marketing, informeren & inspireren: goed en toekomstgericht gastheerschap, zowel op Zevenaars als Liemers niveau, promoot ons gebied voor zowel eigen inwoners als bezoekers van buiten de regio. 80

Wij monitoren het beleidskader vrijetijdseconomie in 2023. Jaarlijks stellen wij een uitvoeringsagenda op, waarin activiteiten op de bovenstaande taakvelden worden uitgevoerd.

5.4.2 Wij nemen deel aan de Groene Metropool Regio: opgave Ontspannen Regio

2022-2026

Wij nemen deel aan regionale samenwerking om doelstellingen te behalen die wij niet op lokale schaal kunnen bereiken. Binnen het programma Ontspannen Regio van de Groene Metropoolregio werken we aan een goede balans tussen groei in verstedelijking, mobiliteit en economie, leefbaarheid, duurzaamheid en levendigheid. Als Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen zetten we in op een vitale sector voor recreatie en toerisme. Ook werken we aan complete voorzieningennetwerken in centra (project Bruisende Binnensteden Krachtige Kernen) en versterken we onze waardevolle natuur, landschap, cultureel erfgoed en culturele infrastructuur. 5.5 Verbeteren van de leefbaarheid van de gemeente, in stad, dorp, wijk of straat 5.5.1 Wij zetten in op verduurzaming van dorpshuizen

2023-2026

De energielasten van de dorpshuizen willen we structureel naar beneden brengen. Voor dorpshuizen in eigendom van stichtingen onderzoeken wij in 2023 welke geschikte verduurzamingsmaatregelen wij toe kunnen passen. De verduurzamingsplanning van ons eigen vastgoed is opgenomen in het Integraal Accommodatie Plan (IAP). Met het herijken van het IAP bekijken we of er ten aanzien van verduurzaming aanpassingen nodig zijn (zie ook 0.4.10 en 7.2.2). 5.6 Bevorderen van de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte 5.6.1 Wij hebben meer aandacht voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte

2022-2032

We vinden het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk, schoon en van goede kwaliteit is. De gewenste kwaliteit willen we in een plan vastleggen. Dit geldt voor alle onderdelen van de openbare ruimte zoals bijvoorbeeld groen, wegen en openbare verlichting. Dit plan noemen we het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2022-2032 (IBOR). Het plan geeft inzicht in de huidige omvang, opbouw en kwaliteit van de openbare ruimte en de visie en doelstellingen die de gemeente heeft voor het verbeteren en beheren hiervan. De uitgangspunten in het plan: • De basis voor een goed beheer is op orde en achterstanden lopen we in. • Het beheer draagt bij aan het vergroten van de biodiversiteit. • De openbare ruimte is klimaatbestendig, aantrekkelijk en uitnodigend. • Het beheer is duurzaam en circulair. • We betrekken inwoners bij de inrichting van de openbare ruimte. Het IBOR vormt de basis voor de verdere uitwerking in beheerplannen per onderdeel. 5.6.2 Wij vergroten de biodiversiteit

2023-2026

We willen meer soorten planten en dieren in onze gemeente. We moedigen inwoners aan om hier in hun eigen tuin aandacht aan te besteden. Als gemeente geven we het goede voorbeeld bij de keuze van ons plantmateriaal. Dit moet aantrekkelijk zijn voor vogels en insecten. We plaatsen voorzieningen voor dieren zoals nestkasten en zetten verder volledig in op ecologisch berm- en oeverbeheer. We gaan meer gefaseerd maaien. Waar mogelijk passen we sinusbeheer toe, een speciale manier van gefaseerd maaien. We maaien minder, maar vaker een deel van de bermen. 5.6.3 Wij breiden het aantal bomen uit

2023-2026

81

Voor elke nieuw geboren inwoner planten we een boom. Dit zijn er jaarlijks zo’n 400. Vierhonderd bomen per jaar vergen veel ruimte, die kunnen niet zomaar even geplant worden. Wij onderzoeken hoe we dit kunnen realiseren. Ook kappen we zo min mogelijk bomen. Als we toch een boom kappen, planten we een nieuwe terug. Bij het maken van herinrichtingsplannen kijken we of we extra bomen in het plan kunnen opnemen. We kiezen waar mogelijk boomsoorten die van nature in de gemeente voorkomen. 5.6.4 Wij bestrijden schadelijke planten

2023-2026

Planten die van nature niet in Nederland voorkomen en schadelijk zijn voor de natuur, mens of dier, bestrijden we. Een voorbeeld is de Japanse Duizendknoop. Wij doen dit door voorlichting aan inwoners te bieden als deze planten zich op privégrond bevinden. Als de planten in de openbare ruimte staan, gaat de gemeente deze intensief (laten) bestrijden. 5.6.5 Wij betrekken de samenleving bij de openbare ruimte

2023-2026

Inwoners, woningcorporaties, verenigingen en andere partners dagen we uit om samen met de gemeente iets moois te maken van de openbare ruimte. Nieuwe ideeën voor de openbare ruimte ondersteunen wij waar mogelijk. Binnen het IBOR-plan wordt ook aandacht besteed aan de participatie met de samenleving. Dit maakt weer onderdeel uit van het nog op te stellen gemeentebrede participatiebeleid. Dit onderwerp staat op de raadsagenda. Binnen dit resultaat beschrijven we de reeds gemaakte voorbereidingen inzake, dan wel ons voornemen tot uitvoering. Dit onder voorbehoud van de uitkomsten van de behandeling van dit onderwerp door de raad. 5.6.6 Wij verbeteren speel- en ontmoetingsplekken

2023-2025

Wij onderzoeken de behoefte en gewenste spreiding voor speel- en ontmoetingsplekken voor jong en oud. We leggen hierbij ook een relatie met de aanpak van overlast door jongeren. In een nog op te stellen Nota Speelplekken brengen wij de fysieke speel- en ontmoetingslocaties in kaart. We kijken daarbij in ieder geval naar een goede verdeling tussen en binnen de kernen, de (natuurlijke) inrichting van de speel- of ontmoetingsplek en of iedereen (ook kinderen met een beperking) hier kan spelen of verblijven. In iedere inspectieronde van de speelplekken toetsen we standaard op die uitgangspunten. In het kader van de herinrichting Angerlo gaan we een speelplek inrichten met deze uitgangspunten. Dit kan als voorbeeld dienen voor de nog op te stellen Nota Speelplekken. 5.6.7 Wij bevorderen de toegankelijkheid van de openbare ruimte

2023-2026

Het is belangrijk dat iedereen van de openbare ruimte gebruik kan maken en dat deze voor iedereen (ook voor mensen met een beperking) toegankelijk is. Bij de reguliere schouwen van de openbare ruimte wordt toegankelijkheid een vast onderdeel. In nieuwe projecten besteden wij standaard aandacht aan de toegankelijkheid.

82

VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Vennootschap Ataro B.V.

Bijdrage 2023

Ataro B.V. heeft als doel het beheren en exploiteren van maatschappelijk vastgoed.

Leisurelands B.V.

2.265

Het doel is het publiekstoegankelijk houden van recreatievoorzieningen en -plassen. Het recreatiegebied Rhederlaag is ondergebracht in Leisurelands BV. Bij het deelnemen aan een verbonden partij staat de vraag centraal of dit de meest geëigende vorm is om de doelstelling van de gemeente (het publieke belang) te realiseren. De gemeente ziet de instandhouding van recreatieplassen als een publiek belang. Het aandeelhouderschap in Leisurelands BV is een middel om invloed te houden op het realiseren van en het laagdrempelig toegankelijk houden van recreatieplassen in Zevenaar en omgeving.

0

VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Begroting 2023 2026

Niet sporters (%) Toelichting

2020 49,40 53,60 47,50 46,00 Uit het landelijke onderzoek 'Sportgedrag en effecten coronapandemie' blijkt dat ruim een op de drie Nederlanders minder is gaan sporten tijdens de coronapandemie. Bijna een op de tien geeft aan zelfs helemaal gestopt te zijn. Door de corona maatregelen zien we ook in Zevenaar dat de sport en daarmee de algemene fitheid en weerbaarheid hard is geraakt.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten Primitieve begroting 2022-2025

779

779

779

779

779

1e voortgangsrapportage 2022

756

549

527

527

527

2e voortgangsrapportage 2022

176

23

23

23

15

0

4

4

4

4

1.710

1.355

1.333

1.333

1.325

0

0

0

0

0

Wijziging tot de begroting 2023-2026 Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten)

83

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1.710

1.355

1.333

1.333

1.325

8.745 1.447 615 0

8.579 780 733 278

8.516 778 290 278

8.497 784 240 278

8.487 784 40 278

10.807

10.370

9.862

9.798

9.589

1. Autonome ontwikkelingen

0

201

215

244

220

Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury Bijdrage Streekarchivariaat

0

6

20

49

44

0

25

25

25

6

Stijgende gas- en elektriciteitskosten

0

170

170

170

170

2. Actualisatie bestaand beleid

0

-2

-9

-9

-60

Actualisatie afschrijvingen MJB 20232026 3. Nieuw beleid

0

-2

-9

-9

-60

0

17

0

0

0

Motie Stolpersteine

0

17

0

0

0

5. Collegeprogramma

0

1.023

1.010

939

1.034

Bomen planten voor elke nieuwgeboren inwoner Doelmatiger subsidiebeleid

0

0

12

13

17

0

135

70

70

70

Doelmatiger subsidiebeleid / herziening taakstellende bezuiniging DoeDuiten Doorontwikkelen prestatieafspraken Kunstwerk! Integraal beleidsplan openbare ruimte

0

-25

-25

-25

-25

0

45

45

0

0

0

455

501

542

621

Klimaatadaptatie

0

78

97

61

73

Opstellen en uitvoeren beleidsnotitie erfgoed Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2023-2025 Stimuleren aangepast sporten

0

50

0

0

0

0

28

28

28

28

0

20

20

20

20

Uitvoeren beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 Verbeteren speel- en ontmoetingsplekken Totaal gemuteerde lasten

0

238

238

230

230

0

0

25

0

0

0

1.239

1.217

1.174

1.193

Totaal gemuteerde baten Totale baten in deze begroting

Lasten Primitieve begroting 2022-2025 1e voortgangsrapportage 2022 2e voortgangsrapportage 2022 Wijzigingen tot de begroting 20232026 Totale lasten tot de begroting Mutaties in deze begroting (lasten)

84

Totale lasten tot de begroting

10.807

11.609

11.079

10.972

10.782

Resultaat voor bestemming

-9.097

-10.254

-9.746

-9.640

-9.457

Onttrekkingen Primitieve begroting 2022-2025

198

150

105

105

105

1e voortgangsrapportage 2022

492

6

6

6

6

2e voortgangsrapportage 2022

2.868

644

250

200

0

0

0

0

0

0

0

71

71

76

76

3.558

870

432

386

186

Toevoegingen Primitieve begroting 2022-2025

0

0

0

0

0

1e voortgangsrapportage 2022

79

172

0

0

0

2e voortgangsrapportage 2022

2.637

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal toevoegingen reserves

2.716

172

0

0

0

Saldo reserve mutaties

842

699

432

386

186

Resultaat na bestemming

-8.255

-9.555

-9.315

-9.253

-9.271

Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026 Totaal onttrekkingen reserves

Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026

Toelichting financiële ontwikkelingen 1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury De afwijkingen worden voornamelijk veroorzaakt door de toevoeging aan de GREX verliesvoorziening, het afsluiten van grondexploitaties waardoor daar minder rente naar kan worden doorbelast, de verkoop van een kavel op 7Poort (€ 20.347.000) en de rente kortlopende geldleningen. Bijdrage Streekarchivariaat In de begroting van het Streekarchivariaat is de bijdrage voor Zevenaar geraamd op € 160.000. De verhoging van € 25.000 is inclusief de tijdelijke inhuur in verband met het project aansluiting op het E-depot. Stijgende gas- en elektriciteitskosten Wereldwijde ontwikkelingen leiden, naast hogere brandstofprijzen, tevens tot hogere gas- en elektriciteitskosten. Aangezien gas werd geleverd via Gazprom hebben we deze overeenkomst vervroegd stopgezet (per 1 oktober 2022). In 2022 hebben we dan ook samen met de Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen een nieuwe aanbesteding gehouden. Tevens hebben we het elektriciteitscontract opnieuw aanbesteed. Wij verwachten dat het gastarief verdubbelt en dat de elektriciteitskosten stijgen met 10%. Daar houden we met deze wijziging rekening mee. In 2023 nemen wij deze inschatting vervolgens opnieuw onder de loep en passen deze waar nodig aan.

Per saldo betekent dit dat de gaskosten stijgen met € 90.000 en de elektriciteitskosten met € 41.000. Deze kostenstijgingen kunnen we deels compenseren door de lagere ozb kosten (€ 45.000) op het gemeentehuis Daarnaast worden we geconfronteerd met stijgende energielasten bij sportaccommodaties. We zien ons genoodzaakt om het budget hiervoor met € 150.000 te verhogen. 85

Dit leidt in totaliteit tot een negatief effect van € 236.000 op het begrotingsresultaat. Het gaat om een programma overstijgende wijziging. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie afschrijvingen MJB 2023-2026 Door fasering van de voorgenomen investeringen in de jaarrekening 2021, begroting 2022 en MJB worden de ramingen qua afschrijving geactualiseerd en aangepast. De afschrijving op materiele vaste activa vindt plaats in het jaar volgend na gereedmelding. 3. Nieuw beleid Motie Stolpersteine In de raadsvergadering van 24 februari 2021 is raadsbreed een motie aangenomen om in de gemeente Zevenaar Stolpersteine te leggen om zo de slachtoffers van het nazisme uit de Joodse gemeenschap in de gemeente een naam te geven, te herdenken en bewustwording te bevorderen. Daarnaast stellen wij voor om de herdenkingsplaquette die in het gemeentehuis aan het Raadhuisplein hing een nieuwe plek te geven. Voor de uitvoering hiervan vragen wij in totaal € 17.000. 5. Collegeprogramma Bomen planten voor elke nieuwgeboren inwoner Voor elke nieuwgeboren inwoner planten we een boom. Dit zijn er jaarlijks zo’n vierhonderd. Op deze manier kan in vier jaar tijd het bomenbestand in de gemeenten met zo’n 5% worden uitgebreid. Ook kappen we zo min mogelijk bomen. Als we toch een boom kappen, planten we een nieuwe terug.

Bij het maken van herinrichtingsplannen kijken we standaard of we extra bomen in het plan kunnen opnemen. We kiezen waar mogelijk boomsoorten die van nature in Nederland voorkomen. Via de P&C-cyclus rapporteren we jaarlijks over het aantal bomen. We investeren de komende vier jaar € 100.000 voor de aanschaf van de nieuwe bomen. Per jaar verhoogt dit de afschrijvingslasten met € 1.700. Daarnaast houden we vanaf 2024 rekening met € 10.000 structurele onderhoudskosten. Deze onderhoud- en afschrijvingslasten brengen we ten laste van het begrotingsresultaat.

Doelmatiger subsidiebeleid Wij willen subsidies beter benutten om onze beleidsdoelstellingen te bereiken. Tevens verbeteren wij de vindbaarheid en rechtmatigheid van onze subsidies. Wij herzien daartoe onze subsidiesystematiek in de komende jaren. Daarnaast is, als gevolg van de harmonisering van de regeling in 2021, een structurele verhoging van de subsidiebudgetten noodzakelijk met € 15.000. Voor de herziening van de taakstelling (terugdraaien bezuiniging) culturele festivals is vanaf 2023 structureel € 30.000 nodig. In 2023 implementeren wij een applicatie voor de behandeling van subsidies, zodat subsidies voortaan online aangevraagd kunnen worden. Hiervoor is incidenteel (aanschaf en implementatie van een applicatie) een bedrag nodig van € 65.000 en structureel € 25.000 (licentie- en beheerskosten).

Doelmatiger subsidiebeleid / herziening taakstellende bezuiniging DoeDuiten Wij wijzigen de insteek van de subsidieregeling 'DoeDuiten'. Wij willen inwoners meer betrekken bij de toetsing van initiatieven en de toekenning van het budget. Hiervoor willen wij gaan werken met een voucher systeem. In 2023 werken we dit concept verder uit. Hiervoor is structureel een budget nodig van € 100.000. Voor € 25.000 dekken we dit door inzet van projectsubsidies (incidentele subsidies). Doorontwikkelen prestatieafspraken Kunstwerk!

86

Met prestatieafspraken geven wij richting aan de rol die Kunstwerk! speelt bij het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Wij hebben bijzondere aandacht voor activiteiten die bijdragen aan preventie en participatie. Ook stellen wij Kunstwerk! in staat zich te blijven ontwikkelen. Met het oog op de herafweging die wij op de effectiviteit van preventieve voorzieningen willen maken, schorten wij de huidige taakstelling op 'Kunstwerk!/volwasseneneducatie' met een jaar op. Wij zien dat het onderdeel ‘volwasseneducatie’ niet langer op zichzelf staat (zoals destijds de voormalige Volksuniversiteit), maar dat de activiteiten samenvloeien met de taken van de bibliotheek. Deze activiteiten ondersteunen juist onze doelstellingen in het sociaal domein. Integraal beleidsplan openbare ruimte Het integraal beleidsplan openbare ruimte (IBOR) bevat de doelstellingen van de gemeente Zevenaar voor het beheer, onderhoud en vervanging van de openbare ruimte voor de komende tien jaar. We streven naar een aantrekkelijke en uitnodigende buitenruimte waar mensen elkaar ontmoeten, kinderen kunnen spelen en men kan sporten/bewegen. Daarnaast houden wij in het onderhoud rekening met biodiversiteit, duurzaamheid en circulariteit, zodat we inspelen op de gevolgen van klimaatverandering. Daarvoor is het noodzakelijk dat de basis op orde is.

Dit betekent uitgaande van het areaal in 2022 dat er voldoende budget moet zijn voor het uitvoeren van regulier en groot onderhoud en het plegen van vervangingsinvesteringen. De wijzigingen in de budgetten hebben wij voor de jaren vanaf 2023 gebaseerd op IBOR en het bijbehorende raadsvoorstel. De wijzigingen voor 2022 zijn opgenomen in de 2e voortgangsrapportage. De kapitaallasten behorende tot de investeringen voor 2026 hebben we, in afwijking met IBOR, geraamd op 2026. Hier hebben we voor gekozen omdat de meerjarenbegroting t/m 2026 loopt en we dus niet kunnen ramen in 2027. Dit leidt, t.o.v. IBOR, tot eenmalig hogere kosten in 2026. Dit corrigeren we in de 1e voortgangsrapportage 2023. Verder hebben we ervoor gekozen om de afschrijvingslasten uit de vervangingsinvesteringen 2022 in de 2e voortgangsrapportage op te nemen. Qua presentatie lijkt dit hierdoor tot een voordeel te leiden in deze wijziging t.o.v. IBOR. Tenslotte zijn de rentelasten centraal geraamd. Deze wijzigingen leiden tot een stijging van de kosten oplopend van € 996.000 in 2023 tot € 1.344.000 in 2026. Wij stellen voor deze te dekken uit de stelpost groei. Deze bedraagt in 2023 € 550.000 en stijgt daarna naar € 660.000 structureel. Het restant brengen wij ten laste van het begrotingsresultaat.

Klimaatadaptatie Het deltaplan ruimtelijke adaptatie (DPRA) is een plan van Nederlandse overheden om wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen (veiligheid) te beperken. Het doel is dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht. Binnen de werkregio de Liemers werken gemeenten Zevenaar, Duiven, Westervoort en Waterschap Rijn en IJssel samen aan het DPRA. Na uitvoering van de stresstesten, het voeren van de risicodialoog, en het opstellen van de beleidsambities is het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie in juni 2022 vastgesteld. In het uitvoeringsprogramma wordt uitgegaan van een viertal scenario’s die uitgevoerd kunnen worden. De vorm en omvang van ieder scenario verschilt waarbij gesteld kan worden dat in volgorde van A naar D het scenario A het meest ambitieus is. Bij de keuze voor D wordt weinig tot geen werk gemaakt van klimaatadaptatie. Het voorkeursscenario is scenario B: meekoppelen waar het kan. Hier wordt uitgegaan van de kracht van meekoppelen en aanjagen. Binnen reguliere rioolvervangingsprojecten, energietransitie opgaven en wijkreconstructies worden maatregelen uitgevoerd. Zo wordt aangesloten bij logische vervangingsmomenten. Ook beleidsmatig en richting bewoners wordt klimaatadaptatie opgepakt.

Met uitvoering van dit programma zetten we concrete stappen om de gemeente Zevenaar voor te bereiden op klimaatverandering. Het uitvoeringsprogramma bevat drie typen maatregelen: maatregelen in het kader van hittestress, wateroverlast en droogte. De maatregelen die hittestress tegen gaan worden bekostigd uit de algemene middelen. Maatregelen tegen wateroverlast en droogte worden bekostigd uit het watertakenplan. Deze verdeling is aangehouden omdat gelden uit het watertakenplan wettelijk alleen besteed mogen worden aan water en riool gerelateerde zaken en niet aan hittestress maatregelen. De hittestressmaatregelen leiden vanaf 2023 tot een nadeel van € 78.000 in 2023, € 97.000 in 2024, € 61.000 in 87

2025 en € 73.000 in 2026. Deze brengen we ten laste van de algemene middelen. Opstellen en uitvoeren beleidsnotitie erfgoed Wij gaan een beleidsnotitie erfgoed opstellen en uitvoeren. Hierbij betrekken wij actief onze inwoners, ondernemers en instellingen. Voor het opstellen van de beleidsnotitie inclusief het participatietraject stellen wij voor om in 2023 € 50.000 beschikbaar te stellen. Voor de hiermee samenhangende uitvoeringskosten zullen in samenhang met het beleid in een later stadium aanvullende voorstellen worden gedaan. Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2023-2025 Voor 2022 zijn de opgaven van de regionale agenda met incidentele middelen gedekt via een onttrekking uit de Algemene Reserve. Nu de deelname in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen een meer structureel karakter krijgt is dit niet meer mogelijk. Dat betekent dat in onze meerjarenbegroting hiervoor een structureel bedrag moet worden vrijgemaakt van € 4,90 (bedrag per inwoner) x 45.000 (aantal inwoners) = € 220.000 (afgerond). Hiervan kan structureel € 10.000 gedekt worden uit de bijdrage RPW welke al wel in de begroting is opgenomen.

Stimuleren aangepast sporten De bezuinigingstaakstelling op 'Uniek sporten' wordt teruggedraaid en onderzoeken of we via het subsidiebeleid of door verdere samenwerking met verenigingen, zorgaanbieders en het onderwijs aangepast sporten verder kunnen stimuleren. Uitvoeren beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 Jaarlijks wordt € 382.000 aan toeristenbelasting ontvangen. In het coalitieakkoord is aangegeven dat de inkomsten uit de toeristenbelasting worden ingezet voor recreatie en toerisme. Wij stellen voor om het totale bedrag in te zetten voor o.a. toeristische infrastructuur, ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie, samenwerking en goed gastheerschap. Hiervoor is al € 151.000 (in 2023 en 2024 € 144.000) structureel beschikbaar. In 2023 gaan wij het beleidskader vrijetijdseconomie monitoren. Per jaar stellen wij een uitvoeringsagenda op waarin staat welke onderwerpen we kunnen gaan uitvoeren met de bestaande inkomsten vanuit de toeristenbelasting en voor welke onderwerpen/grotere projecten wij eventueel apart naar de raad gaan voor het aanvragen van incidentele middelen. Wij stellen u voor om aanvullend structureel € 230.000 (in 2023 en 2024 € 238.000) extra beschikbaar te stellen. Verbeteren speel- en ontmoetingsplekken Wij onderzoeken de behoefte en gewenste spreiding voor speel- en ontmoetingsplekken voor de jeugd tot 18 jaar.

In een nog op te stellen nota speelplekken brengen wij de fysieke speel- en ontmoetingslocaties in kaart. We kijken daarbij in ieder geval naar een goede verdeling tussen en binnen de kernen, de (natuurlijke) inrichting van de speel- of ontmoetingsplek en of iedereen hier kan spelen of verblijven (inclusiviteit). In iedere inspectieronde van de speelplekken nemen we standaard een toets op inclusiviteit op. In het kader van de herinrichting Angerlo gaan we een speelplek inclusief inrichten. Dit kan als voorbeeld dienen voor de nog op te stellen nota speelplekken. Voor het opstellen hiervan vragen we voor 2024 een eenmalig budget van € 25.000.

Toelichting mutaties reserves 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie afschrijvingsreserves ivm fasering investeringen Door fasering van de voorgenomen investeringen in de jaarrekening 2021, de 2e VGR in 2022 en de MJB 20232026 worden de ramingen qua afschrijving uit de afschrijvingsreserves geactualiseerd en aangepast.

88

Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023

Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026

Baten 5.1 5.2 5.3

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten

128 2.216 117

57 1.284 138

0 1.131 142

0 1.131 142

0 1.131 142

0 1.131 142

0 68 173

16 104 112

16 23 44

16 23 21

16 23 21

16 15 21

2.701

1.710

1.355

1.333

1.333

1.325

640 4.213 1.244

880 3.197 1.243

555 3.353 1.366

538 3.345 1.246

530 3.331 1.189

530 3.325 1.187

269 170 587 3.355

235 302 612 4.338

262 216 638 5.220

262 149 638 4.903

262 149 638 4.874

243 147 638 4.713

10.478

10.807

11.609

11.079

10.972

10.782

-512 -1.998 -1.127

-824 -1.913 -1.106

-555 -2.221 -1.225

-538 -2.214 -1.104

-530 -2.200 -1.047

-530 -2.194 -1.046

-269 -102 -587 -3.182

-219 -198 -612 -4.225

-246 -194 -638 -5.177

-246 -126 -638 -4.882

-246 -126 -638 -4.853

-227 -132 -638 -4.692

-7.777

-9.097

-10.254

-9.746

-9.640

-9.457

152 0 152

3.558 2.716 842

870 172 699

432 0 432

386 0 386

186 0 186

-7.625

-8.255

-9.555

-9.315

-9.253

-9.271

Lasten 5.1 5.2 5.3

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Lasten Saldo 5.1 5.2 5.3

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Begrotingsresultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming

89

Overzicht van Incidentele baten en lasten

Bedragen x € 1.000 Onderwerp Omschrijving Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Baten Mutatie reserves Onttrekking uit de algemene reserve en bestemmingsreserves Waarvan onttrekkingen beneden grensbedrag Lasten Achterstand openbaar groen

2023

2024

2025

2026

713

269

223

23

-113

-19

-23

-23

600

250

200

0

0

0

0

0

Voor het inhalen van onderhoudsachterstanden openbaar groen zijn incidenteel budgetten beschikbaar gesteld.

Totaal programma 5

In het hoofdstuk 'Financiën' wordt in het 'overzicht incidentele baten en lasten' een nadere toelichting gegeven met betrekking tot de incidentele lasten.

Meerjareninvesteringsplan

Omschrijving

Separaat voorstel

Afschr. termijn

Investerings bedrag 2022 2023 2024

2025

2026

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Gimbornhof - sprookjespoel Gimbornhof Speelvoorzieningen voor kinderen met beperking Kunstgrasvelden (2 stuks) Vervanging trekkenwand Musiater Herontwikkeling Bizetstraat 1 Zevenaar

18 29 0

0 55 15

0 0 0

0 0 0

0 0 0

36 100 15

21 0 131

0 0 121

0 0 0

0 0 0

Hittestress maatregelen 2023-2026 Straatmeubilair 2022-2026 Ambitie bomen 2023-2026 Bomen 2022-2026 Groen 2022-2026

0 5 0 10 50

62 140 100 310 750

62 45 100 160 400

62 50 100 160 400

62 71 100 160 400

90

Diversiteit groen 2022-2026 Speelvoorzieningen 2022-2026 Ambities speelvoorzieningen 2022-2026

10 35 5

190 569 55

100 292 30

100 281 30

100 268 30

Totaal programma 5

312

2.397

1.309

1.182

1.191

91

6. SOCIAAL DOMEIN ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden maatschappelijke ontwikkeling, jeugd, arbeidsparticipatie, leefbaarheid en wijkgericht werken, vrijwilligers- en mantelzorgbeleid. Samen vormen deze beleidsvelden het Sociaal Domein. Hier rekenen we ook natuur- en milieueducatie toe. Voor het realiseren van de opgaven in het Sociaal Domein nemen we ook onderdelen uit de beleidsvelden sport, cultuur, veiligheid, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, gezondheid en onderwijs mee die bij andere programma's zijn ondergebracht. Begin 2020 is de Beleidsvisie Sociaal Domein 2020-2023 vastgesteld. Dit is een visie op hoofdlijnen voor het brede Sociaal Domein. We werken aan een samenhangend en integraal beleid. Hierbij sluiten we aan op de belevingswereld van de Zevenaarse inwoners en op de sociale structuren in onze gemeente. De visie draagt bij aan het realiseren van de ambities en doelstellingen binnen het sociaal domein. Hierbij gelden de volgende randvoorwaarden: financiële beheersbaarheid, goed opdrachtgeveropdrachtnemerschap en datagestuurd werken. De ambities voor het sociaal domein zijn: we doen (alleen) wat nodig is; eer inwoners in Zevenaar leven in een (sociaal) veilige omgeving; meer inwoners doen zo zelfstandig mogelijk mee aan de maatschappij.