Agendabundel
Tekst van het document
Belangrijk hierbij is dat we deze problematiek vanuit inhoud en bestuurlijk-ambtelijke inzet integraal benaderen vanuit beide prevalente belangen: zorg voor onze jongeren en zorg voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid. 1.1.2 Wij zetten in op het terugdringen van meldingen van personen met verward gedrag en 2022-2024 betere begeleiding naar passende hulp Er kan sprake zijn van ordeverstorend verward gedrag bij bepaalde ziektebeelden, verslavingsproblematiek of andere onderliggende psychosociale problemen. De verbinding tussen zorg en veiligheid is van cruciaal belang voor het integraal bieden van ondersteuning voor kwetsbare inwoners met multiproblematiek en begeleiding naar passende hulp. We beschrijven onze integrale aanpak op het gebied van preventie en dienstverlening in een lokaal plan kwetsbare inwoners. Dit doen we samen met maatschappelijke partners, ervaringsdeskundigen en (vertegenwoordigers van) inwoners. Lokaal richten we ons op voorzieningen als respijtzorg en tijdelijke opvang. We werken daarbij via de lijn: voorkomen en signaleren – dienstverlening – toezicht en handhaving. Regionale voorzieningen gelden als vangnet. Veiligheid en handhaving is het sluitstuk van de keten.
We werken samen met de politie indien er sprake is van verstoring van de openbare orde en veiligheid, maar ook wanneer er sprake is van zorgvragen die door politie geconstateerd worden. Vanuit deze samenwerking zorgen we voor een zorgvuldige en adequate hulpverlening bij huiselijk geweld en overlast gevende personen.
1.1.3 Wij vergroten en bewaken de veiligheid en leefbaarheid in alle kernen
42
2022-e.v.
Samen met onze inwoners werken we aan een omgeving waarin iedereen zich veilig voelt. Thuis en op straat, in het dorp en de stad én in het buitengebied. We werken hiervoor samen met partners vanuit het werkveld, zoals de politie en partners vanuit het RIEC-verband. Het RIEC is het Regionale Informatie- en Expertise Centrum dat zich richt op bestrijding van ondermijnende criminaliteit. We zorgen voor een veilige en prettig leefbare gemeente. Hierbij hebben we een aantal speerpunten: • De inzet van cameratoezicht zien we als laatste inzetmiddel, we willen dit dus zo min mogelijk inzetten. Tijdelijke inzet van camera’s kan een overweging zijn. • We continueren de inzet van het kernteam ondermijning. We zetten in op kleinschalige controles met interne collega’s, waar nodig aangevuld met onze partners uit het RIEC-verband. • We geven uitvoering aan Uitvoeringsplan Ondermijning 2022-2023. • We geven opvolging aan de aanbevelingen uit Weerbaarheidsscan (2022) van het RIEC. Regionaal, vanuit het RIEC, maar ook door de Provincie Gelderland wordt geïnvesteerd in de aanpak van ondermijning op verschillende vlakken. Willen we hiervan profiteren dan is nu het moment om hieraan deel te nemen. Zo zijn we gestart met Ariadne (aanpak vakantieparken).
Er is een Districtelijk ondermijningsteam ingesteld dat kan ondersteunen bij integrale controles en is er een platform veilig ondernemen actief, dat zich specifiek richt op het buitengebied. 1.2 Met toezicht en handhaving inzetten op naleving van de regelgeving 1.2.1 Wij vergroten de zichtbaarheid van de boa's in buurten en wijken en werken aan het 2023-2023 verhogen van het veiligheidsgevoel Boa’s zijn beter zichtbaar in buurten en wijken en zijn voor inwoners goed bereikbaar. Door capaciteitsuitbreiding is er meer handhavingsinzet, aansturing en informatieanalyse. Dit resulteert in een veiligere leefomgeving door verbeterde samenwerking intern (Openbare Orde & Veiligheid en Sociaal Domein) en met de politie.
VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000
Naam
Openbaar belang en doel
Bijdrage 2023
Gemeenschappelijke regeling Veiligheids- en De VGGM behartigt de gemeenschappelijke belangen van de Gezondheidsregio deelnemende gemeenten op het gebied van brandweer, regionale Midden-Gelderland ambulancevoorziening en GGD voor de vijftien gemeenten in de (VGGM) regio Gelderland-Midden.
4.353
VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland
Zevenaar
Begroting Begroting 2023 2026
Diefstal uit woningen (aantal per 1.000 inwoners) 2021 1,30 0,90 1,50 1,50 Toelichting Het aantal diefstallen uit woning is de laatste jaren al erg laag. Dit willen we graag zo houden. Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners) 2021 3,40 2,90 2,40 Toelichting De komende jaren verwachten we ten opzichte van 2021 een lichte daling in de geweldsmisdrijven. De verwachting blijft onder het Gelderse gemiddelde. 43
2,40
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners) 2021 5,70 4,40 2,50 2,50 Toelichting Onze doelstelling is, mede op basis van de activiteiten in het kader van de uitvoering van het integraal veiligheidsplan het aantal vernielingen de komende jaren niet te laten stijgen. Verwijzingen Halt (aantal per 10.000 jongeren) 2021 8,00 9,00 9,00 9,00 Toelichting We zitten rond het Provinciale gemiddelde en de laatste jaren redelijk stabiel in het aantal doorverwijzingen. Als we rond dit gemiddelde kunnen blijven is dat een goed streven. Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners) 2021 1,60 1,70 1,50 1,50 Toelichting Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners neemt de laatste jaren toe in Zevenaar, of eigenlijk in het aantal winkeldiefstallen beter zichtbaar geworden. Winkeleigenaren in het centrum zijn meer bereid aangifte te doen. Desondanks hopen we dat het aantal winkeldiefstallen de aankomende jaren iets gaat afnemen. Enig voorbehoud moeten we hier maken. Zodra de Fashion Outlet Zevenaar is geopend, zal dit cijfer mogelijk gaan stijgen.
WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Primitieve begroting 2022-2025
68
68
68
68
68
1e voortgangsrapportage 2022
0
0
0
0
0
2e voortgangsrapportage 2022
73
48
48
48
48
Wijziging tot de begroting 2023-2026
0
4
4
4
4
142
121
121
121
121
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
142
121
121
121
121
3.566 72 -2 0
3.565 0 10 224
3.565 0 10 224
3.564 0 10 224
3.564 0 10 224
3.636
3.799
3.799
3.798
3.798
Totale baten tot de begroting
Mutaties in deze begroting (baten)
Totaal gemuteerde baten Totale baten in deze begroting
Lasten Primitieve begroting 2022-2025 1e voortgangsrapportage 2022 2e voortgangsrapportage 2022 Wijzigingen tot de begroting 20232026 Totale lasten tot de begroting Mutaties in deze begroting (lasten)
44
1. Autonome ontwikkelingen
0
151
151
153
152
Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury Bijdrage aan VGGM onderdeel Brandweer Stijgende gas- en elektriciteitskosten
0
2
2
4
3
0
148
148
148
148
0
1
1
1
1
5. Collegeprogramma
0
448
307
307
307
Bestrijden van ernstige overlast en criminaliteit Extra formatie handhavingsinzet op straat Totaal gemuteerde lasten
0
260
120
120
120
0
188
187
187
187
0
599
457
459
458
Totale lasten tot de begroting
3.636
4.398
4.256
4.257
4.256
Resultaat voor bestemming
-3.494
-4.277
-4.135
-4.136
-4.135
Onttrekkingen Primitieve begroting 2022-2025
0
0
0
0
0
1e voortgangsrapportage 2022
15
0
0
0
0
2e voortgangsrapportage 2022
0
0
0
0
0
Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal onttrekkingen reserves
15
0
0
0
0
Toevoegingen Primitieve begroting 2022-2025
0
0
0
0
0
1e voortgangsrapportage 2022
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
15
0
0
0
0
-3.479
-4.277
-4.135
-4.136
-4.135
2e voortgangsrapportage 2022 Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026 Totaal toevoegingen reserves Saldo reserve mutaties Resultaat na bestemming
Toelichting financiële ontwikkelingen 1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury De afwijkingen worden voornamelijk veroorzaakt door de toevoeging aan de GREX verliesvoorziening, het afsluiten van grondexploitaties waardoor daar minder rente naar kan worden doorbelast, de verkoop van een kavel op 7Poort (€ 20.347.000) en de rente kortlopende geldleningen. Bijdrage aan VGGM onderdeel Brandweer 45
De bijdrage aan VGGM voor het onderdeel Brandweer is vastgesteld op € 2.782.000. Naast de reguliere loonen prijsindex heeft het Algemeen Bestuur besloten extra middelen beschikbaar te stellen voor de noodzakelijke versterking van de bedrijfsvoering. Stijgende gas- en elektriciteitskosten Wereldwijde ontwikkelingen leiden, naast hogere brandstofprijzen, tevens tot hogere gas- en elektriciteitskosten. Aangezien gas werd geleverd via Gazprom hebben we deze overeenkomst vervroegd stopgezet (per 1 oktober 2022). In 2022 hebben we dan ook samen met de Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen een nieuwe aanbesteding gehouden. Tevens hebben we het elektriciteitscontract opnieuw aanbesteed. Wij verwachten dat het gastarief verdubbelt en dat de elektriciteitskosten stijgen met 10%. Daar houden we met deze wijziging rekening mee. In 2023 nemen wij deze inschatting vervolgens opnieuw onder de loep en passen deze waar nodig aan. Per saldo betekent dit dat de gaskosten stijgen met € 90.000 en de elektriciteitskosten met € 41.000. Deze kostenstijgingen kunnen we deels compenseren door de lagere ozb kosten (€ 45.000) op het gemeentehuis Daarnaast worden we geconfronteerd met stijgende energielasten bij sportaccommodaties. We zien ons genoodzaakt om het budget hiervoor met € 150.000 te verhogen. Dit leidt in totaliteit tot een negatief effect van € 236.000 op het begrotingsresultaat.
Het gaat om een programma overstijgende wijziging. 5. Collegeprogramma Bestrijden van ernstige overlast en criminaliteit In de afgelopen jaren zien we binnen onze gemeente een verschuiving in de aard, de hoeveelheid, de vergrote impact en de ernst van de problematieken binnen OOV. Casuïstiek die we voor enkele jaren geleden voornamelijk in de grotere steden zagen, zien we nu ook in Zevenaar terug. Voorbeelden van de verschuivende problematiek in aard en ernst zijn de toename van ondermijnende criminaliteit, demonstraties, criminele jeugdgroep, het aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied en complexe zorg- en veiligheidscasuïstiek. De investeringen van de speerpunten uit het collegeprogramma kunnen niet los gezien worden van de brede ontwikkelingen die spelen binnen het vakgebied. Vanuit OOV voeren we regie, na de prioritering in de gezagsdriehoek, op de criminele jeugdgroep en het terugdringen van de overlast. Samen met het team zorg en veiligheid en de politie zorgen we voor een zorgvuldige en adequate hulpverlening bij huiselijk geweld en overlastgevende personen. We steken in op het terugdringen van meldingen van personen met verward gedrag en beter begeleiden naar passende hulp. Samen met onze inwoners werken we aan een leefbare en veilige omgeving in alle kernen waarin iedereen zich veilig voelt.
We continueren de inzet van het kernteam ondermijning in samenwerking met onze partners uit het RIEC (regionaal informatie- en expertisecentrum)-verband. We geven uitvoering aan het project Ariadne waarin we samen met politie en Provincie criminaliteit rondom vakantieparken bestrijden, samen met het platform veilig ondernemen kijken we naar mogelijkheden om de veiligheid in het buitengebied te vergroten. De aanpak en het bestrijden van ernstige overlast en criminaliteit heeft formatieve gevolgen, in totaal structureel € 120.000. (1,5 fte). Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden van de inzet van jeugdboa's. Deze richt zich specifiek op jeugd en kan handhavend optreden. In 2023 start een pilot met de inzet van jeugdboa’s. Hiervoor vragen we incidenteel € 140.000 in 2023.
Extra formatie handhavingsinzet op straat Nog dit jaar zullen wij de evaluatie van het toezicht- en handhavingsbeleid met u delen. Uit deze evaluatie komt naar voren dat een nadere professionaliseringsslag moet worden gemaakt. Dit komt ook naar voren uit de opgestelde benchmark. Voor het vergroten van de zichtbaarheid van de boa's in buurten en wijken en het verhogen van het veiligheidsgevoel is een capaciteitsuitbreiding nodig. Dit moet resulteren in een veiligere leefomgeving door verbeterde samenwerking intern en met de politie. Hiervoor ramen wij € 184.000: 1,8 fte extra straatcapaciteit en 1,25 fte extra coördinatie en informatieanalyse. Vanaf 2022 wordt structureel € 37.000 uitgekeerd via het gemeentefonds als impuls voor extra capaciteit voor boa's in de openbare ruimte. Dit bedrag is meegenomen in het bedrag van € 184.000. Daarnaast ramen wij € 1.500 eenmalig en € 8.500 structureel voor het benodigde materieel.
46
Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)
Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023
Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026
Baten 1.1
Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Baten
75
62
65
65
65
65
113 189
80 142
56 121
56 121
56 121
56 121
2.638
2.766
2.947
2.947
2.948
2.947
993 3.631
870 3.636
1.451 4.398
1.310 4.256
1.310 4.257
1.310 4.256
-2.563
-2.703
-2.882
-2.882
-2.883
-2.882
-879 -3.442
-790 -3.494
-1.395 -4.277
-1.254 -4.135
-1.254 -4.136
-1.254 -4.135
0 0 0
15 0 15
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
-3.442
-3.479
-4.277
-4.135
-4.136
-4.135
Lasten 1.1
Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Lasten Saldo 1.1
Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Begrotingsresultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming
Overzicht van Incidentele baten en lasten In dit programma zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.
Meerjareninvesteringsplan Er zijn binnen dit programma geen investeringen gepland.
47
2. VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT ALGEMEEN
Omschrijving Dit programma gaat over verkeer en vervoer (wegen, openbare verlichting e.d.), parkeren en openbaar vervoer. Wat willen we? Wij willen dat de gemeente Zevenaar voor elke inwoner en bezoeker goed bereikbaar is. Of je nu wandelt of jezelf met de fiets, auto of het openbaar vervoer verplaatst. Dit moet voor iedereen comfortabel en veilig zijn. Hierbij hebben we oog voor verkeersgedrag, de inrichting van de infrastructuur en het verkeersveiligheidsgevoel van inwoners. Ontwikkelingen Beleid We stellen in 2023 een brede Mobiliteitsvisie op waarin recent vastgestelde (beleids)plannen op het gebied van verkeer en vervoer geactualiseerd worden opgenomen. In dat plan gaat verkeersveiligheid naast mobiliteit en verkeerscirculatie extra aandacht krijgen. Het parkeerbeleid actualiseren wij begin 2023. Grootschalige infrastructuur Wij anticiperen op de geplande doortrekking van de A15 en verbreding van de A12. De realisatie van de Noordtak van de Betuweroute trachten wij te voorkomen. Dit standpunt dragen wij uit in de diverse bestuurlijke gremia. Beleidskaders • Structuurvisie Zevenaar 2012-2030 (2013) • Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2020 • Tracébesluit A15/A12 • Omgevingsvisie Gelders Eiland 2030 (2017)
WAT WILLEN WE? 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Wij willen dat de gemeente Zevenaar voor elke inwoner en bezoeker goed bereikbaar is. Of je nu wandelt of jezelf met de fiets, auto of het openbaar vervoer verplaatst. Dit moet voor iedereen comfortabel en veilig zijn. Hierbij hebben we oog voor verkeersgedrag, de inrichting van de infrastructuur en het verkeersveiligheidsgevoel van inwoners.
WAT DOEN WE? 2.1 Optimaliseren van de bereikbaarheid via verkeersveilig infrastructuur 2.1.1 Wij anticiperen op het doortrekken van de A15 en het verbreden van de A12.
2024-2028
Een doorgetrokken A15 en verbreding van de A12 met daarbij de aanleg van deze twee nieuwe aansluitingen heeft gevolgen voor het verkeer op ons onderliggend wegennet. Wij zetten ons in om hinder (o.a. sluipverkeer) tijdens de uitvoering van de werkzaamheden zoveel mogelijk te beperken. Ondertussen werken wij aan een alternatief plan, indien onverhoopt het project A15/A12 niet doorgaat als gevolg van de uitspraak van de Raad van State. 48
2.1.2 Wij verbeteren de aansluiting van de fietsstraat Babberichseweg met het centrum
2022-2024
De aansluiting van de fietsstraat Babberichseweg met de bestaande situatie op de Didamstraat is niet optimaal. Daarom is het dringend gewenst om de gehele parkeerplaats aan de Didamsestraat te reconstrueren. Dit valt echter buiten de reikwijdte van dit project. Aangezien het nog enige tijd duurt voordat vanuit onderhoud de parkeerplaatsen (verharding) vervangen moeten worden, voegen wij dit gedeelte toe aan het project fietsstraat Babberichseweg. Als de herinrichting wordt gecombineerd met een goede fietsverbinding naar het centrum kan een deel van de kosten gedekt worden door de fietssubsidie. De rest dient via eigen middelen te worden gedekt. 2.1.3 Wij beschermen en geven voorrang aan fietsers, voetgangers en mensen met een 2022-2030 beperking in het verkeer Bij onderhoud of het opnieuw inrichten van wegen houden we rekening met de bescherming van fietsers, voetgangers en mensen met een beperking. Wij streven naar een optimale toegankelijkheid en een optimaal gebruik van de openbare ruimte, wegen, en fietspaden. We stimuleren het fietsen door goede en veilige fietsroutes en zorgen voor voldoende ruimte om fietsen te kunnen parkeren. Binnen ons Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan, dat onderdeel uit gaat maken van een nieuw op te stellen mobiliteitsvisie, geven wij prioriteit aan de thema’s fietsverkeer, voetgangers en openbaar vervoer.
2.1.4 Wij actualiseren het verkeers- en mobiliteitsbeleid
2024-2025
In de bredere mobiliteitsvisie die wij opstellen, actualiseren wij de (beleids)plannen op het gebied van verkeer en vervoer. Dit onderwerp staat op de raadsagenda. Aan de raad wordt parkeren en het parkeerbeleid voorgelegd voor beeldbepaling en meningsvorming (zie 2.3.1.). Uiteraard betrekken wij onze inwoners en belangengroepen ook bij het opstellen van de visie, onder andere om de locaties waar verkeersonveiligheid ervaren wordt in kaart te brengen. Verkeersveiligheid krijgt naast mobiliteit en verkeerscirculatie volop aandacht in deze visie. Dat geldt ook voor verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid op de wegen die niet in eigen beheer/eigendom zijn. Hiervoor treden wij actief in overleg met andere wegbeheerders, zoals de Provincie Gelderland. In het huidige Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan (GVVP) zijn in het uitvoeringsprogramma doelstellingen gekoppeld aan jaartallen waarin het doel bereikt dient te worden. In deze collegeperiode integreren wij de acties uit het GVVP in de nieuw op te stellen mobiliteitsvisie. Wij onderzoeken of de acties aansluiten op onze visie op een verbetering van de verkeersveiligheid. 2.1.5 Wij inventariseren verkeersonveilige situaties en ondersteunen lokale initiatieven.
2022-2026
Vooruitlopend op de brede mobiliteitsvisie inventariseren wij in hoeverre de meest kwetsbare verkeersdeelnemers zich veilig voelen in het verkeer. We brengen in kaart welke plekken niet verkeersveilig zijn in onze gemeente. We kijken dan niet alleen naar de cijfers zoals het aantal ongevallen, maar ook naar hoe (on)veilig inwoners zich voelen op de weg. Wij ondersteunen en maken daarbij gebruik van lokale initiatieven die werken aan verkeersveiligheid. We werken samen met instanties zoals Veilig Verkeer Nederland en ouderenbonden en maken gebruik van het nog op te richten participatieplatform. Verder houden wij een enquête specifiek gericht op het inventariseren van ervaren verkeersonveilige situaties. De input verwerken we in de plannen ter uitvoering van het GVVP. 2.1.6 Wij nemen regie op de verbetering van de verkeerssituatie Witte Kruis en stimuleren RWS en de provincie om het wegennet rondom Babberich en Zevenaar te verbeteren en hierop te anticiperen
49
2022-2030
Wij benutten elke gelegenheid om de gewenste aanpassingen aan het wegennet in en rondom Babberich en Zevenaar (Witte Kruis) onder de aandacht te brengen bij de provincie en Rijkswaterstaat. Wij zetten in op het stimuleren van verbeteringen en anticiperen hierop. Dit doen we zowel ambtelijk als bestuurlijk. De hiervoor reeds gedane inspanningen in de afgelopen jaren zetten wij voortvarend voort in deze collegeperiode. Daarbij zetten wij ons in om de gebiedsoplossing samen met de provincie gerealiseerd te krijgen. Het doortrekken van de Witte Kruis maakt onderdeel uit van de gebiedsoplossing Babberich. Zo nodig en mogelijk treffen wij kleinschalige maatregelen voor wegen waar de gemeente wegbeheerder van is. 2.1.7 Wij anticiperen op wijzigingen in de infrastructuur en op toename van verkeer
2024-2025
Bij het opstellen van een brede mobiliteitsvisie zoeken we een oplossing om de toename van verkeer op verschillende plekken in de gemeente in goede en veilige banen te leiden. Waar nodig en mogelijk verminderen we het drukke verkeer. Het project ViA15 brengt met de realisatie van twee nieuwe aansluitingen op de A12 en A15 wijzigingen aan ons wegennet met zich mee. Wij passen ons wegennetwerk hier verder op aan en maken bewuste keuzes over via welke wegen wij het verkeer willen afwikkelen (categoriseringsplan). Hierdoor kunnen wij wegen in- en rondom woonwijken afwaarderen/anders categoriseren. Dit sluit aan op de motie die onlangs in de Tweede Kamer is aangenomen om de maximum snelheid binnen de bebouwde kom terug te brengen van 50 naar 30 kilometer per uur. Dit vraagt een herinrichting van wegen binnen de bebouwde kom. 2.1.8 Wij richten de Edisonstraat opnieuw in
2024-2028
Het opnieuw inrichten van de Edisonstraat is nodig om een goede aansluiting van de diverse bedrijventerreinen (vooral Mercurion) op de nieuwe aansluiting op de A12 bij Zevenaar Oost te realiseren. De Edisonstraat wordt hiervoor aangepast. 2.2 Verbeteren van de bereikbaar van de kernen via openbaar vervoer 2.2.1 Wij spannen ons in voor de komst van hub Zevenaar Oost
2023-2030
Er zijn en worden veel woningen gebouwd op Groot Holthuizen. Eveneens staat de realisatie van de Fashion Outlet op de planning en worden steeds meer bedrijven op 7Poort gerealiseerd. Goede bereikbaarheid, ook met het openbaar vervoer vinden we van groot belang. We blijven ons inzetten voor een station Zevenaar Oost. De Groene Metropoolregio (GMR) heeft onlangs een verkenning opgestart om de potentie van een mobiliteitshub Zevenaar Oost te onderzoeken. Een hub is een vervoersknooppunt waar je kunt overstappen van het ene naar het andere vervoersmiddel. Na de zomer van 2022 wordt het rapport door de GMR opgeleverd aan de gemeente Zevenaar. Het doel zoals opgenomen in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2020 – 2030 blijft vooralsnog dat Zevenaar Oost in 2030 fungeert als mobiliteitshub. 2.2.2 Wij behouden de buurtbus
2022-2030
De buurtbus vervult een belangrijke rol om de kleine kernen van onze gemeente bereikbaar te houden. Om de buurtbus te behouden gaan wij de vrijwilligers meer ondersteunen. Als eerste actie overleggen wij met de organisatie en de vrijwilligers om de knelpunten die zij ervaren in kaart te brengen. 2.2.3 Wij zetten in op het voorkomen van de realisatie van de Noordtak
2022-2026
We zijn tegen de aanleg van een Noordtak van de Betuweroute. Aanleg van de Noordtak leidt ertoe dat Zevenaar steeds meer ingeklemd wordt door grootschalige infrastructuur. Dit heeft een negatieve invloed op het woon- en leefplezier van onze inwoners in met name Zevenaar Oost en Babberich. Daarnaast is de impact op de natuur en het landschap groot. Dit standpunt blijven wij duidelijk maken in ambtelijke en bestuurlijke gremia. We trekken hierin samen op met de regio Achterhoek en de Liemerse gemeenten. Wij dragen ons standpunt regionaal uit. Daarom wordt er allereerst actief gestuurd op het onderzoeken van het nut en de noodzaak van de voorgestelde varianten voor het goederenvervoer. 2.2.4 Wij nemen deel aan de Groene Metropool Regio: opgave Verbonden Regio
50
2021-2026
Regionale samenwerking is belangrijk om doelstellingen te behalen die wij niet op lokale schaal kunnen bereiken. Een integrale gebiedsaanpak voor mobiliteit is nodig om onze ambities op het gebied van verstedelijking, duurzaamheid en leefbaarheid kans van slagen te geven. Binnen de opgave Verbonden Regio zetten we in op het verder verminderen, veranderen en verduurzamen van de mobiliteit. Regionale projecten voeren we uit binnen de speerpunten gebiedsgerichte corridors, fiets, hubs en knooppunten (o.a. ZevenaarOost), gedrag en duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid. 2.3 Met een doelmatig parkeerbeleid de leefbaarheid en veiligheid in de kernen bevorderen 2.3.1 Wij actualiseren het parkeerbeleid.
2022-2023
Met de gemeenteraad en samen met onze inwoners, instellingen en ondernemers onderzoeken we wat er goed is en wat kan worden verbeterd aan het parkeren in de gemeente Zevenaar. Op de raadsagenda staat dit onderwerp opgenomen als onderdeel van het thema Mobiliteitsvisie (zie 2.1.4). Met actieve betrokkenheid van genoemde groepen maken we een plan waarin in ieder geval de volgende onderdelen zijn opgenomen: • Het opstellen van een parkeerbeleid voor de gehele gemeente (o.a. parkeernormen). • Een evaluatie en zo nodig het bijstellen van het betaald parkeren en vergunningen-parkeren in het reguleringsgebied in Zevenaar. • Het zo nodig actualiseren van de Parkeerverordening Zevenaar 2017.
VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000
Naam
Openbaar belang en doel
Bijdrage 2023
VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland
Zevenaar
Begroting Begroting 2023 2026
WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Primitieve begroting 2022-2025
415
415
415
415
415
1e voortgangsrapportage 2022
134
-150
-150
-150
-150
2e voortgangsrapportage 2022
0
0
0
0
0
Wijziging tot de begroting 2023-2026
0
0
0
0
0
51
Totale baten tot de begroting
549
265
265
265
265
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
549
265
265
265
265
5.805 278 1.667 0
5.832 -329 67 53
5.997 -337 70 53
6.118 -387 70 53
6.093 -288 70 53
7.750
5.623
5.782
5.854
5.927
1. Autonome ontwikkelingen
0
102
133
260
222
Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury Stijgende gas- en elektriciteitskosten
0
78
109
237
198
0
24
24
24
24
2. Actualisatie bestaand beleid
0
69
159
133
91
Actualisatie afschrijvingen MJB 20232026 Beheer en onderhoud wandelkeuzenetwerk Mutaties afvalstoffenheffing 2023
0
1
90
65
22
0
9
9
9
9
0
60
60
60
60
5. Collegeprogramma
0
583
536
637
723
Actualiseren verkeers- en mobiliteitsbeleid Beschermen zwakke verkeersdeelnemers Inspelen op toename verkeer
0
0
26
0
0
0
20
0
0
0
0
0
0
30
0
Integraal beleidsplan openbare ruimte
0
460
437
526
642
Optimaliseren verkeersveiligheid
0
37
7
7
7
Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2023-2025 Verbeteren aansluiting fietsstraat Babberichseweg met centrum Totaal gemuteerde lasten
0
66
66
66
66
0
0
0
8
8
0
755
828
1.030
1.036
7.750
6.378
6.610
6.884
6.963
Mutaties in deze begroting (baten)
Totaal gemuteerde baten Totale baten in deze begroting
Lasten Primitieve begroting 2022-2025 1e voortgangsrapportage 2022 2e voortgangsrapportage 2022 Wijzigingen tot de begroting 20232026 Totale lasten tot de begroting Mutaties in deze begroting (lasten)
Totale lasten tot de begroting
52
Resultaat voor bestemming
-7.201
-6.112
-6.345
-6.619
-6.698
Onttrekkingen Primitieve begroting 2022-2025
19
59
59
54
19
1e voortgangsrapportage 2022
32
0
0
0
0
2e voortgangsrapportage 2022
1.519
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-7
-7
21
21
1.570
52
52
75
40
Toevoegingen Primitieve begroting 2022-2025
0
0
0
0
0
1e voortgangsrapportage 2022
0
42
39
11
0
Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026
0
0
0
0
0
0
-42
-39
-11
0
Totaal toevoegingen reserves
0
0
0
0
0
Saldo reserve mutaties
1.570
52
52
75
40
Resultaat na bestemming
-5.631
-6.060
-6.293
-6.544
-6.658
Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026 Totaal onttrekkingen reserves
2e voortgangsrapportage 2022
Toelichting financiële ontwikkelingen 1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury De afwijkingen worden voornamelijk veroorzaakt door de toevoeging aan de GREX verliesvoorziening, het afsluiten van grondexploitaties waardoor daar minder rente naar kan worden doorbelast, de verkoop van een kavel op 7Poort (€ 20.347.000) en de rente kortlopende geldleningen. Stijgende gas- en elektriciteitskosten Wereldwijde ontwikkelingen leiden, naast hogere brandstofprijzen, tevens tot hogere gas- en elektriciteitskosten. Aangezien gas werd geleverd via Gazprom hebben we deze overeenkomst vervroegd stopgezet (per 1 oktober 2022). In 2022 hebben we dan ook samen met de Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen een nieuwe aanbesteding gehouden. Tevens hebben we het elektriciteitscontract opnieuw aanbesteed. Wij verwachten dat het gastarief verdubbelt en dat de elektriciteitskosten stijgen met 10%. Daar houden we met deze wijziging rekening mee. In 2023 nemen wij deze inschatting vervolgens opnieuw onder de loep en passen deze waar nodig aan. Per saldo betekent dit dat de gaskosten stijgen met € 90.000 en de elektriciteitskosten met € 41.000. Deze kostenstijgingen kunnen we deels compenseren door de lagere ozb kosten (€ 45.000) op het gemeentehuis Daarnaast worden we geconfronteerd met stijgende energielasten bij sportaccommodaties.
We zien ons genoodzaakt om het budget hiervoor met € 150.000 te verhogen. Dit leidt in totaliteit tot een negatief effect van € 236.000 op het begrotingsresultaat. Het gaat om een programma overstijgende wijziging. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie afschrijvingen MJB 2023-2026
53
Door fasering van de voorgenomen investeringen in de jaarrekening 2021, begroting 2022 en MJB worden de ramingen qua afschrijving geactualiseerd en aangepast. De afschrijving op materiele vaste activa vindt plaats in het jaar volgend na gereedmelding. Beheer en onderhoud wandelkeuzenetwerk Het afgelopen jaar hebben wij in onze gemeente het wandelnetwerk aangelegd. De kosten van het beheer en onderhoud zijn echter nog niet opgenomen in onze begroting. Wij stellen voor om hier structureel € 9.000 voor beschikbaar te stellen. Mutaties afvalstoffenheffing 2023 In 2023 hebben we te maken met diverse kostenstijgingen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan hogere personeelsen brandstofkosten. Deze kostenstijgingen beïnvloeden ook de begroting van de RDL. Zij betalen hierdoor een hogere vergoeding aan de gemeente Zevenaar. Voor het jaar 2023 leidt dat voor gemeente Zevenaar tot een voordeel van € 109.000. Binnen de gemeentelijke begroting houden we ook rekening met een aantal stijgende kostenposten. Denk hierbij aan hogere inzamelkosten als gevolg van ondergrondse containers en hogere verwerkingskosten GFT. De verwerkingskosten restafval dalen daarentegen. Per saldo stijgen de kosten met € 6.000. Verder houden we rekening met een aantal wijzigingen in de opbrengsten. Zo houden we rekening met een hogere papieropbrengst en met een verlaging van de vergoeding zwerfafval.
Per saldo verwachten we een voordeel van € 36.000. De wijzigingen binnen de RDL en de gemeente Zevenaar leiden per saldo tot een voordeel van € 139.000. Deze verrekenen wij binnen de afvalstoffenheffing en is daarmee budgettair neutraal. De financiële effecten zijn verdeeld over de programma’s 0, 2, 3 en 7. 5. Collegeprogramma Actualiseren verkeers- en mobiliteitsbeleid In 2020 heeft de raad het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP) 2020-2030 vastgesteld. Het plan heeft een doorkijk tot 2030. Wij willen het bestaande GVVP actualiseren en omvormen tot een bredere mobiliteitsvisie. Voor het opstellen van een bredere mobiliteitsvisie (inclusief het houden van een enquête) vragen wij € 25.000 beschikbaar te stellen voor 2024. Beschermen zwakke verkeersdeelnemers Bij onderhoud of het opnieuw inrichten van wegen houden we rekening met de bescherming van fietsers, voetgangers en mensen met een beperking. We stimuleren fietsen door goede en veilige fietspaden. We zorgen voor voldoende ruimte om fietsen te kunnen parkeren. Binnen de gemeentelijke verkeersvisie hanteren we in onze prioritering de thema’s fietsverkeer, voetgangers en openbaar vervoer boven landbouwverkeer en autoverkeer. Met het oog hierop willen wij een onderzoek laten uitvoeren naar de toegankelijkheid in het centrum. Wij stellen voor om hiervoor in 2023 € 20.000 beschikbaar te stellen.
Inspelen op toename verkeer Bij de actualisering van het gemeentelijk verkeer- en vervoerplan zoeken we een oplossing om de toename van verkeer op verschillende plekken in de gemeente in goede en veilige banen te leiden. Ontwikkelingen die in Zevenaar spelen met betrekking tot woningbouw, bedrijvigheid en overige projecten zullen verkeer genereren en de verkeersafwikkeling op ons wegennet gaat door bepaalde projecten anders plaatsvinden. Om dit in goede banen te leiden en bereikbaarheid voor de toekomst te garanderen voeren we verkeersonderzoeken uit. Wij stellen voor om hiervoor € 30.000 beschikbaar te stellen in 2025. Integraal beleidsplan openbare ruimte Het integraal beleidsplan openbare ruimte (IBOR) bevat de doelstellingen van de gemeente Zevenaar voor het beheer, onderhoud en vervanging van de openbare ruimte voor de komende tien jaar. We streven naar een aantrekkelijke en uitnodigende buitenruimte waar mensen elkaar ontmoeten, kinderen kunnen spelen en men kan sporten/bewegen. Daarnaast houden wij in het onderhoud rekening met biodiversiteit, duurzaamheid en circulariteit, zodat we inspelen op de gevolgen van klimaatverandering. Daarvoor is het 54
noodzakelijk dat de basis op orde is. Dit betekent uitgaande van het areaal in 2022 dat er voldoende budget moet zijn voor het uitvoeren van regulier en groot onderhoud en het plegen van vervangingsinvesteringen. De wijzigingen in de budgetten hebben wij voor de jaren vanaf 2023 gebaseerd op IBOR en het bijbehorende raadsvoorstel. De wijzigingen voor 2022 zijn opgenomen in de 2e voortgangsrapportage. De kapitaallasten behorende tot de investeringen voor 2026 hebben we, in afwijking met IBOR, geraamd op 2026. Hier hebben we voor gekozen omdat de meerjarenbegroting t/m 2026 loopt en we dus niet kunnen ramen in 2027. Dit leidt, t.o.v. IBOR, tot eenmalig hogere kosten in 2026. Dit corrigeren we in de 1e voortgangsrapportage 2023. Verder hebben we ervoor gekozen om de afschrijvingslasten uit de vervangingsinvesteringen 2022 in de 2e voortgangsrapportage op te nemen. Qua presentatie lijkt dit hierdoor tot een voordeel te leiden in deze wijziging t.o.v. IBOR. Tenslotte zijn de rentelasten centraal geraamd. Deze wijzigingen leiden tot een stijging van de kosten oplopend van € 996.000 in 2023 tot € 1.344.000 in 2026. Wij stellen voor deze te dekken uit de stelpost groei. Deze bedraagt in 2023 € 550.000 en stijgt daarna naar € 660.000 structureel. Het restant brengen wij ten laste van het begrotingsresultaat.
Optimaliseren verkeersveiligheid Om verkeersonveilige situaties te kunnen inventariseren en om beter te kunnen ondersteunen bij lokale initiatieven stellen wij voor om € 7.000 structureel beschikbaar te stellen: € 2.000 voor het uitbreiden van de fietsverlichtingscampagne "licht aan in het donker" met aandacht voor o.a. vitaliteit en verkeersveiligheid van ouderen en € 5.000 voor het investeren in een digitale tool waarin snelheidsgegevens ingezien kunnen worden voor alle wegen in de gemeente. Deze tool werd tot voor kort door de provincie beschikbaar gesteld. Voor de vervanging van twee snelheidsdisplays vragen wij eenmalig € 30.000 in 2023. Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2023-2025 Voor 2022 zijn de opgaven van de regionale agenda met incidentele middelen gedekt via een onttrekking uit de Algemene Reserve. Nu de deelname in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen een meer structureel karakter krijgt is dit niet meer mogelijk. Dat betekent dat in onze meerjarenbegroting hiervoor een structureel bedrag moet worden vrijgemaakt van € 4,90 (bedrag per inwoner) x 45.000 (aantal inwoners) = € 220.000 (afgerond). Hiervan kan structureel € 10.000 gedekt worden uit de bijdrage RPW welke al wel in de begroting is opgenomen.
Verbeteren aansluiting fietsstraat Babberichseweg met centrum Bij onderhoud of het opnieuw inrichten van wegen houden we rekening met de bescherming van fietsers, voetgangers en mensen met een beperking. We stimuleren fietsen door goede en veilige fietspaden. De aansluiting van de fietsstraat Babberichseweg met de bestaande situatie op de Didamsestraat is lastig. Om een goede aansluiting te hebben moet de gehele parkeerplaats aan de Didamsestraat gereconstrueerd worden. Dit valt echter buiten het bestaande project. Aangezien het nog zeker 10-15 jaar duurt voordat vanuit onderhoud de parkeerplaatsen gereconstrueerd moeten worden, stellen wij voor om dit gedeelte toe te voegen aan het project fietsstraat Babberichseweg. Als de herinrichting wordt gecombineerd met een goede fietsverbinding naar het centrum kan een deel van de kosten gedekt worden door de fietssubsidie. Het restant (€ 300.000) zal met eigen middelen gedekt moeten worden. De structurele afschrijvingslasten bedragen € 7.500 vanaf 2025.
Toelichting mutaties reserves 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie afschrijvingsreserves ivm fasering investeringen Door fasering van de voorgenomen investeringen in de jaarrekening 2021, de 2e VGR in 2022 en de MJB 20232026 worden de ramingen qua afschrijving uit de afschrijvingsreserves geactualiseerd en aangepast.
55
Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)
Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023
Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026
Baten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren Totaal Baten
1.460 5 1.464
549 0 549
265 0 265
265 0 265
265 0 265
265 0 265
5.394 1.070 15 6.479
6.643 1.092 15 7.750
5.393 969 16 6.378
5.629 965 16 6.610
5.881 987 16 6.884
5.978 970 16 6.963
-3.935 -1.065 -15 -5.015
-6.094 -1.092 -15 -7.201
-5.128 -969 -16 -6.112
-5.364 -965 -16 -6.345
-5.616 -987 -16 -6.619
-5.713 -970 -16 -6.698
877 0 877
1.570 0 1.570
52 0 52
52 0 52
75 0 75
40 0 40
-4.138
-5.631
-6.060
-6.293
-6.544
-6.658
Lasten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer Totaal Lasten Saldo 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer Begrotingsresultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming
Overzicht van Incidentele baten en lasten
Bedragen x € 1.000 Onderwerp Omschrijving Programma 2. Verkeer en vervoer Baten Mutatie reserves
Onttrekking uit de algemene reserve en bestemmingsreserves Waarvan onttrekkingen beneden grensbedrag
2023
2024
2025
2026
12
12
35
0
-12
-12
-35
0
0
0
0
0
Lasten
Totaal programma 2
56
Reserves
Bestemmingsreserves (stand per 1 januari) Nummer 9003
(Bedragen x € 1.000)
Naam
2022
Visie en planvorming station Zevenpoort
2023
2024
2025
2026
31
In 2013 en 2014 is in totaal € 70.000 beschikbaar gesteld voor visie en planvorming station Zevenpoort.
Onttrekking
9032
Eind 2022 is het restantbedrag vrijgevallen ten gunste van de algemene reserve.
Wegen
537
In 2016 is deze reserve in de voormalige gemeente Rijnwaarden gevormd vanuit de voorziening wegen. Deze voorziening wegen moest volgens de BBV-voorschriften worden opgeheven, omdat er geen actueel beheersplan meer aanwezig was. Na vaststelling van een beheerplan wegen van de nieuwe gemeente Zevenaar wordt deze reserve weer overgeboekt naar de voorziening wegen. Toevoeging In 2022 hebben we een nieuw beheerplan wegen vastgesteld. Hierdoor hebben we de reserve wegen overgeboekt naar de voorziening wegen en vindt er geen storting in de reserve plaats. Onttrekking
In 2022 hebben we een nieuw beheerplan wegen vastgesteld. Hierdoor hebben we de reserve wegen overgeboekt naar de voorziening wegen en vindt er geen onttrekking aan de reserve plaats.
Meerjareninvesteringsplan
Omschrijving
Separaat voorstel
Programma 2. Verkeer en vervoer Spoorverdubbeling - advies en planvorming Witte Kruis - onderzoek Plan, MER Snelfietsroute F12 - traject 7 en 9 Geitenwaard - fietspad 7Poort - voorbereiding aanleg 2e viaduct
Afschr. termijn
Investerings bedrag 2022 2023 2024
2025
2026
56
0
0
0
0
36 52 0 85
0 0 99 0
0 0 0 0
0 264 0 0
0 0 0 0
Planvorming herinrichting Doesburgsweg
0
0
96
0
0
Edisonstraat - planvorming herinrichting
25
70
0
0
0
Planvorming herinrichting Mercurion Verbetering riolering Angerlo mech/elec, mini 15jr Vern riolen,klimaatadaptieve maatreg Lobith-15jr
0 0
0 294
0 0
0 0
71 0
8
100
50
0
0
57
Rioolvervanging,klim.adapt maatreg Lobith-70jr Verbetering riolering Angerlo rioolvervanging-70jr G Gezellestr -Sterrenschool - verkeersk aanpassing Monitoring geluid/fijnstof/trillingen A12/A15 Advies en begeleiding voorber en uitv proj A12/A15 Herinrichting Babberichsweg als fietsstraat Vervangen BOV 2016-2025 masten 2021 Vervangen BOV 2016-2025 armatu-ren 2021 Vervanging armaturen (vm Rijnwaarden) 2021 7Poort - uitvoering aanleg 2e viaduct Vervanging software centrumafsluiting parkeerbeh. Vervanging fietstunnel onder de weg 7Poort Herinr. voorterrein Turmac Cultuurf. en ged Kerkst Toekomstbest. bedrijventerrein Hengelder&Tatelaar Reconstructie Arnhemseweg/Methen en Ringbaan-Noord Voetgangersoversteekplaatsen parkeerring Vervangen brug Eltenseweg Vervangen BOV 2016-2025 masten Vervangen BOV 2016-2025 armatu-ren Herinrichting Kop van Tolkamer Vervanging masten (vm Rijnwaarden) 2022 Vervanging armaturen (vm Rijnwaarden) 2022 Fietsverbinding Duitse grens - Tolkamer Verkeersregelinstallaties 2022-2025 Verlichting duurzaam en circulair 20222026 Wegen 2022-2026 Ambities wegen 2022-2026 Gebiedsopgave Babberich met Witte Kruis
Ja
Ja
Ja
Ja Ja
Totaal programma 2 58
12
1.000
1.000
0
0
1.220
1.900
0
0
0
197
0
0
0
0
0
84
0
0
84
150
100
150
100
0
200
343
200
0
0
70
0
0
0
0
55
0
0
0
0
58
0
0
0
0
1.714 51
190 0
0 0
0 0
0 0
33
228
65
0
0
299
0
0
0
0
50
50
250
150
0
25
390
0
0
0
25
75
0
0
0
0 126 71 50 28
0 254 187 400 0
650 204 187 450 0
0 204 187 0 0
0 0 0 0 0
66
50
0
0
0
0
0
0
0
0
10 10
224 70
80 40
80 40
0 40
608 10 0
2.650 50 335
1.650 30 335
1.650 30 0
1.650 30 1.000
5.398
9.143
5.437
2.705
2.875
59
3. ECONOMIE ALGEMEEN
Omschrijving Dit programma gaat over economische ontwikkeling, werklocaties, regelingen voor ondernemers en promotie van de gemeente. Wat willen we? Economische ontwikkeling is een essentieel onderdeel van de brede welvaart. We willen ‘Onderneem het in Zevenaar!’ op de kaart zetten. Dit doen we om economisch groeien, vernieuwen en ondernemen in Zevenaar aantrekkelijker te maken. Daarvoor bieden we ruimte voor ondernemerschap op toekomstbestendige bedrijventerreinen, in een bruisend stadscentrum en in levendige dorpscentra. Ons buitengebied is aantrekkelijk en combineert agrarische en vrijetijdseconomie op duurzame wijze. We zorgen voor het juiste aanbod van kavels op nieuwe bedrijventerreinen en verbetering van de kwaliteit van bestaande. Dat laatste kan als ondernemers zich per bedrijventerrein weten te organiseren rond het thema van ‘toekomstbestendige bedrijventerreinen’. Ontwikkelingen Economische ontwikkeling Economische ontwikkeling wordt steeds meer gezien als belangrijk onderdeel van de brede welvaart. Naast het verdienen van een basisinkomen spelen welzijn en een gezonde leefomgeving een grote rol in het welbevinden van onze inwoners. Belangrijke actuele opgaven binnen de economie zijn de krapte op de arbeidsmarkt, ruimte voor toekomstbestendige werklocaties, transitie in de landbouw en de digitale economie.
Beleidskaders • Noodherstelfonds ondernemers (2022) • Herstelplan sociaaleconomische injectie Zevenaar (2020) • Centrumvisie Zevenaar 2015 - 2025 (2015) • Liemers Economische Visie LEV (2019) • Economische Agenda Zevenaar (2021) • Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2021 - 2024 • Omgevingsvisie Gelders eiland 2030 (2017) • Structuurvisie gemeente Zevenaar 2030 (2012)
WAT WILLEN WE? 3. Economie Economische ontwikkeling is een essentieel onderdeel van de brede welvaart. We willen ‘Onderneem het in Zevenaar!’ op de kaart zetten. Dit doen we om economisch groeien, vernieuwen en ondernemen in Zevenaar aantrekkelijker te maken. Daarvoor bieden we ruimte voor ondernemerschap op toekomstbestendige bedrijventerreinen, in een bruisend stadscentrum en in levendige dorpscentra. Ons buitengebied is aantrekkelijk en combineert agrarische en vrijetijdseconomie op duurzame wijze. We zorgen voor het juiste aanbod van kavels op nieuwe bedrijventerreinen en verbetering van de kwaliteit van bestaande. Dat laatste kan als ondernemers zich per bedrijventerrein weten te organiseren rond het thema van ‘toekomstbestendige bedrijventerreinen’.
60
WAT DOEN WE? 3.1 Realiseren van een aantrekkelijke binnenstad van Zevenaar voor inwoners en bezoekers 3.1.1 Wij werken samen aan een toekomstbestendig centrum van Zevenaar
2022-2026
Wij zetten in op het behoud van de leefbaarheid en de economische vitaliteit (als bovenlokaal winkelgebied) van het centrum van Zevenaar. Wij starten samen met centrumondernemers en vastgoedeigenaren met het toekomstbestendig maken van het centrum. Ieder vanuit zijn eigen rol. We zetten in op een eenduidige profilering en het compact maken van het kernwinkelgebied tot een centrumgebied. We voeren het Actieplan Centrum uit, met als doel het centrum te ontwikkelen tot een compleet, compact en comfortabel winkel-, woon-, werk- en uitgaansgebied. We faciliteren de aanstelling van een centrummanager en professionalisering van de samenwerking tussen ondernemers, vastgoed en gemeente. Daarnaast stellen we met de betrokken partners een marketingstrategie en activiteitenplan op en voeren deze uit. Ook starten we met het opstellen van een plan om het centrum compact te maken: een transformatieplan.
3.1.2 Wij zetten in op het herinrichten en aantrekkelijker maken van de pleinen in het centrum van Zevenaar We voeren de volgende projecten uit:
2022-2024
• Herinrichting van het Raadhuisplein in Zevenaar In het najaar van 2022 starten we met de uitvoering van de herinrichting van het Raadhuisplein. Oplevering is voorzien in 2023. Dit plein behoudt de functie van evenemententerrein en krijgt een sfeervolle en functionele inrichting. Het ontwerp is in samenspraak met omwonenden en ondernemers gemaakt. • Herinrichting van de Markt in Zevenaar Een opwaardering van de openbare ruimte in het centrum biedt veiligheid, comfort en beleving voor de consument. Dit leidt tot meer bezoekers en uitgaven en dus omzet voor de ondernemers. Deze maatregel moet specifiek meer ruimte voor horecaondernemers bieden. De start van de herinrichting is gepland voor uiterlijk 2024. • Herinrichting van het Muldershof In 2022 starten we met het maken van een ontwerp voor het Muldershof, samen met omwonenden en ondernemers. We hebben specifiek aandacht voor de verblijfsfunctie van het plein en het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen in het kader van hittestress en klimaatadaptatie. 3.2 Ruimte bieden voor groei- en ontwikkelkansen voor bedrijven 3.2.1 Wij blijven inzetten op de realisatie van de Fashion Outlet Zevenaar (FOZ)
2017-2024
We blijven inzetten op het realiseren van de Fashion Outlet Zevenaar. Deze ontwikkeling levert circa 500 directe arbeidsplaatsen op. We werken aan een positief effect voor de binnenstad. Daarnaast benutten we de FOZ om de regio te promoten. Dit heeft een economische spin-off. Samen met de Regionale Opleidingscentra (ROC’s) leidt de FOZ haar personeel op. 3.2.2 Wij zetten in op het toekomstbestendig maken van het bedrijventerrein Tatelaar/Hengelder
61
2021-2024
Om de economische structuur en de positie van Zevenaar te versterken investeren we in toekomstbestendige werklocaties, waar duurzaamheid en mobiliteit onderdeel van uitmaken. Om Hengelder en Tatelaar toekomstbestendig te maken, is onderzocht wat de actuele knelpunten zijn. Alternatieve invullingen worden hierbij ook afgewogen. Denk aan de mogelijkheid van transformatie naar een woongebied. Samen met ondernemersvereniging Lindus voeren we gesprekken met ondernemers. De inzet is gericht op het vergroten van de organisatiegraad en het opstellen en uitvoeren van maatregelen. Voor de uitvoering van de maatregelen dienen we een subsidieaanvraag bij de provincie in. 3.2.3 Wij maken plannen voor de ontwikkeling van 7Poort II
2022-2035
We realiseren uitgeefbare bedrijfskavels ten behoeve van de werkgelegenheid. Hiermee faciliteren we ook de behoefte vanuit lokale ondernemers en voorzien wij in uitbreidingsruimte voor bedrijven. We zetten in op een toekomstbestendig en duurzaam bedrijventerrein. We starten met de planuitwerking van Business Park 7PoortII. Om ook het bedrijfsleven de kans te geven groener te worden, zetten we in op een waterstoftankstation in de gemeente. Bij voorkeur op Business Park 7PoortII. Dit nemen we mee in de planuitwerking. We richten een projectorganisatie in, maken ontwerpen, stemmen af en voeren de benodigde onderzoeken uit. Na de planuitwerking wordt een grondexploitatie vastgesteld. Naar verwachting komt de grondexploitatie een jaar na de start van de planuitwerking voor besluitvorming ter tafel. 3.3 Bevorderen van een beter ondernemingsklimaat 3.3.1 Wij stimuleren partners om in te zetten op meer balans op de krappe arbeidsmarkt
2023-2025
De arbeidsmarkt is uit balans. Er zijn voldoende vacatures, met name in de horeca, zorg, techniek en ICT. Geschikte en beschikbare werknemers zijn lastig te vinden. Vanuit onze rol als gemeente gaan wij in gesprek met partners zoals de Liemerse Ambassade, Groene Metropoolregio, ondernemersverenigingen, onderwijsen andere kennisinstellingen, Regionale Sociale Dienst de Liemers (RSD) en het werkgeversservicepunt (WSP). We stimuleren om personeel op te leiden, om te scholen en/of om geschikte opleidingen en werkervaringsplaatsen (stages) aan te bieden en inzet van arbeidsmigranten te faciliteren. We leggen hierbij de nadruk op techniek- en talentonderwijs en hebben oog voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en inclusief werkgeverschap. 3.3.2 Wij participeren in de Liemerse Ambassade
2023-2026
In 2020 is de Liemerse Ambassade opgericht. De Liemerse Ambassade is het knooppunt in het regionaal economisch netwerk. Deze netwerkorganisatie helpt projectideeën te realiseren van Liemerse inwoners en bedrijven. Dat doen ze door krachten van ondernemers, onderwijs- en kennisinstellingen, overheid en inwoners te verbinden, talenten te ontwikkelen, middelen te verwerven en de resultaten aan het hele land te laten zien. De meerwaarde van deelname is meer samenhang realiseren tussen verschillende gebieden en vergroten van de structurele samenwerking om de economische kracht in de Liemers te versterken. Met name op de arbeidsmarktproblematiek en uitvoering van de Liemers Economische Visie speelt de Liemerse Ambassade een rol. 3.3.3 Wij nemen deel aan de Groene Metropool Regio: opgave Productieve Regio
2021-2026
Regionale samenwerking is belangrijk om doelstellingen te behalen die wij niet op lokale schaal kunnen bereiken. Binnen het programma Productieve Regio stimuleren we het ondernemerschap in het MKB en versterken we de arbeidsmarkt door uitvoering van de Human Capital Agenda. Ook richten we ons op doorontwikkeling van de clusters Health & Hightech en Energy en zorgen we voor toekomstbestendige werklocaties. We zorgen er tenslotte voor dat de logistiek in onze regio kan verduurzamen, aangezien dit een belangrijke randvoorwaarde is voor een gezond economisch klimaat. 3.3.4 Wij voeren de Economische Agenda Zevenaar uit
62
2022-2026
We blijven werken aan de uitvoering van de Economische Agenda Zevenaar. We zetten in op meer werkgelegenheid, meer ruimte voor ondernemerschap en meer samenwerken als partners in business. Vermindering van regeldruk en verbetering van de dienstverlening aan ondernemers door de gemeentelijke organisatie zijn hiervoor belangrijke resultaten. We verbeteren onze dienstverlening onder meer door het inrichten van een speciaal ondernemersloket. Door uitvoering van een tweejaarlijkse ondernemerspeiling meten we het effect van de verbetering. In het kader van ruimte voor ondernemerschap gaan we aan de slag met het toekomstbestendig maken van bedrijventerrein in Lobith en/of Giesbeek, afhankelijk van de organisatiegraad op het terrein. Om de uitvoering van de Economische Agenda te bewaken, stellen we een Economische Monitor op. 3.3.5 Wij voeren de Liemers Economische Visie uit
2023-2026
In 2020 zijn we gestart met de uitvoering van de Liemers Economische Visie, samen met de gemeenten Doesburg, Duiven, Montferland en Westervoort. Speerpunten zijn maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en detailhandel. In 2022 ronden we de eerste fase af en stellen we een nieuw uitvoeringsprogramma 2023-2026 op. Deze voeren we samen met de Liemerse gemeenten, ondernemers en onderwijsinstellingen binnen de Liemerse Ambassade uit. 3.3.6 Wij zetten in op een toekomstbestendig ondernemersklimaat voor agrariërs
2022-2023
We werken mee aan het opstellen van een landbouwvisie, waarvan de coördinatie bij de Liemerse Ambassade ligt. Uit deze visie blijkt wat agrariërs nodig hebben in de Liemers om toekomstbestendig te kunnen boeren. Multifunctioneel ruimtegebruik, ruimte voor nevenfuncties, lokale producten (korte ketens), belangenafweging en regelgeving bij duurzame energiebronnen en duurzame bedrijfsvoering kan in deze visie een plek krijgen. Vervolgens worden deze vertaald in onze ruimtelijke plannen.
VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000
Naam
Openbaar belang en doel
Bijdrage 2023
VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland
Zevenaar
Begroting Begroting 2023 2026
Functiemenging (%) 2021 53,40 46,60 48,00 48,00 Toelichting We zien een dalende trend: vanaf 2020 neemt de FMI ten nadele van het aantal banen af. In 2021 is de FMI 46,6%. Dit kan verklaard worden uit de toename van het aantal woningen en de daling van de beroepsbevolking, mede als gevolg van de vergrijzing. Deze trend is ook zichtbaar in Nederland. Vestigingen (van bedrijven) (aantal per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar) 2021 154,00 139,80 Toelichting We zetten in op een groei van aantal ondernemers en werkgelegenheid.
63
144,30
150,00
WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Primitieve begroting 2022-2025
24.279
4.212
522
522
522
1e voortgangsrapportage 2022
22
0
0
0
0
2e voortgangsrapportage 2022
-4.371
12.483
1.680
1.334
0
0
0
0
0
0
19.931
16.695
2.203
1.856
522
5. Collegeprogramma
0
-30
-30
-30
-30
Herijken lokale belastingen
0
-30
-30
-30
-30
Totaal gemuteerde baten
0
-30
-30
-30
-30
19.931
16.665
2.173
1.826
492
24.682 1.083 -4.381 0
4.495 -121 12.460 48
822 -84 1.692 48
820 -56 1.346 48
820 -56 12 48
21.384
16.881
2.477
2.157
823
1. Autonome ontwikkelingen
0
-10
-3
0
-3
Aanpassing doorbelasting salarissen en overhead aan grondexploitaties Aanpassing rente grondexploitaties
0
-1
-1
-1
-1
0
0
0
0
0
Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury Stijgende gas- en elektriciteitskosten
0
-12
-5
-2
-5
0
3
3
3
3
2. Actualisatie bestaand beleid
0
15
2
2
-1
Actualisatie afschrijvingen MJB 20232026 Mutaties afvalstoffenheffing 2023
0
13
0
0
-2
0
2
2
2
2
5. Collegeprogramma
0
182
197
198
213
Herijken lokale belastingen
0
0
0
0
0
Investeringsbudget voorbereiding ontwikkelen 7PoortII Participeren in de Liemerse ambassade
0
0
0
0
0
0
45
45
45
45
Wijziging tot de begroting 2023-2026 Totale baten tot de begroting
Mutaties in deze begroting (baten)
Totale baten in deze begroting
Lasten Primitieve begroting 2022-2025 1e voortgangsrapportage 2022 2e voortgangsrapportage 2022 Wijzigingen tot de begroting 20232026 Totale lasten tot de begroting Mutaties in deze begroting (lasten)
64
Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2023-2025 Samenwerken aan een toekomstbestendig centrum Zevenaar Toekomstbestendig maken bedrijventerrein Tatelaar/Hengelder Uitvoeren economische agenda Zevenaar Uitvoeren Liemers economische visie
0
32
32
32
32
0
20
20
20
20
0
-17
-17
0
0
0
41
56
41
56
0
60
60
60
60
Totaal gemuteerde lasten
0
187
195
200
209
Totale lasten tot de begroting
21.384
17.067
2.672
2.358
1.033
Resultaat voor bestemming
-1.453
-403
-500
-531
-540
Onttrekkingen Primitieve begroting 2022-2025
190
45
45
45
45
1e voortgangsrapportage 2022
1.170
0
0
0
0
2e voortgangsrapportage 2022
-17
0
0
0
0
Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026
0
0
0
0
0
0
-45
-45
-45
-28
1.343
0
0
0
17
Toevoegingen Primitieve begroting 2022-2025
0
0
0
0
0
1e voortgangsrapportage 2022
0
0
0
0
0
Wijzigingen tot de begroting 20232026 Meerjarenbegroting 2023-2026
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal toevoegingen reserves
0
0
0
0
0
Saldo reserve mutaties
1.343
0
0
0
17
Resultaat na bestemming
-110
-403
-500
-531
-524
Totaal onttrekkingen reserves
2e voortgangsrapportage 2022
Toelichting financiële ontwikkelingen 1. Autonome ontwikkelingen Aanpassing doorbelasting salarissen en overhead aan grondexploitaties De gewijzigde doorbelasting van salaris- en overheadkosten aan grondexploitaties heeft een effect op de meerjarenbegroting. In de begroting 2022-2025 is rekening gehouden dat vanaf 2025 de doorbelasting aan Zevenaar-Oost bedrijven achterwege blijft door het afsluiten van deze grondexploitatie. Dit is in de begroting 2023-2026 vanaf 2024 tot en met 2026 meer gefaseerd verwerkt. De verwachting is echter dat in de nabije toekomst een nieuwe grondexploitatie zal worden geopend, te weten 7PoortII. Dit zal naar verwachting opnieuw leiden tot een doorbelasting van salarissen en overhead wat dan een positief gevolg heeft voor het meerjarenbeeld. Het is echter nu nog te vroeg om daar rekening mee te houden. 65
Aanpassing rente grondexploitaties Als gevolg van de herziening van de grondexploitaties per 1 januari 2022 en de gewijzigde rekenrente wordt de doorbelasting rente grondexploitaties aangepast. Door een gunstiger meerjarenverloop van de boekwaarde en een lager rentepercentage wordt vanaf 2024 minder rente toegerekend aan de grondexploitaties. Dit betekent een nadeel voor het begrotingssaldo. Voor 2023 wordt een voordeel verwacht. Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury De afwijkingen worden voornamelijk veroorzaakt door de toevoeging aan de GREX verliesvoorziening, het afsluiten van grondexploitaties waardoor daar minder rente naar kan worden doorbelast, de verkoop van een kavel op 7Poort (€ 20.347.000) en de rente kortlopende geldleningen. Stijgende gas- en elektriciteitskosten Wereldwijde ontwikkelingen leiden, naast hogere brandstofprijzen, tevens tot hogere gas- en elektriciteitskosten. Aangezien gas werd geleverd via Gazprom hebben we deze overeenkomst vervroegd stopgezet (per 1 oktober 2022). In 2022 hebben we dan ook samen met de Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen een nieuwe aanbesteding gehouden. Tevens hebben we het elektriciteitscontract opnieuw aanbesteed. Wij verwachten dat het gastarief verdubbelt en dat de elektriciteitskosten stijgen met 10%. Daar houden we met deze wijziging rekening mee.
In 2023 nemen wij deze inschatting vervolgens opnieuw onder de loep en passen deze waar nodig aan. Per saldo betekent dit dat de gaskosten stijgen met € 90.000 en de elektriciteitskosten met € 41.000. Deze kostenstijgingen kunnen we deels compenseren door de lagere ozb kosten (€ 45.000) op het gemeentehuis Daarnaast worden we geconfronteerd met stijgende energielasten bij sportaccommodaties. We zien ons genoodzaakt om het budget hiervoor met € 150.000 te verhogen. Dit leidt in totaliteit tot een negatief effect van € 236.000 op het begrotingsresultaat. Het gaat om een programma overstijgende wijziging. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie afschrijvingen MJB 2023-2026 Door fasering van de voorgenomen investeringen in de jaarrekening 2021, begroting 2022 en MJB worden de ramingen qua afschrijving geactualiseerd en aangepast. De afschrijving op materiele vaste activa vindt plaats in het jaar volgend na gereedmelding. Mutaties afvalstoffenheffing 2023 In 2023 hebben we te maken met diverse kostenstijgingen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan hogere personeelsen brandstofkosten. Deze kostenstijgingen beïnvloeden ook de begroting van de RDL. Zij betalen hierdoor een hogere vergoeding aan de gemeente Zevenaar. Voor het jaar 2023 leidt dat voor gemeente Zevenaar tot een voordeel van € 109.000.
Binnen de gemeentelijke begroting houden we ook rekening met een aantal stijgende kostenposten. Denk hierbij aan hogere inzamelkosten als gevolg van ondergrondse containers en hogere verwerkingskosten GFT. De verwerkingskosten restafval dalen daarentegen. Per saldo stijgen de kosten met € 6.000. Verder houden we rekening met een aantal wijzigingen in de opbrengsten. Zo houden we rekening met een hogere papieropbrengst en met een verlaging van de vergoeding zwerfafval. Per saldo verwachten we een voordeel van € 36.000. De wijzigingen binnen de RDL en de gemeente Zevenaar leiden per saldo tot een voordeel van € 139.000. Deze verrekenen wij binnen de afvalstoffenheffing en is daarmee budgettair neutraal. De financiële effecten zijn verdeeld over de programma’s 0, 2, 3 en 7.
66
5. Collegeprogramma Herijken lokale belastingen De herijking van de lokale belastingen is onderdeel van het collegeprogramma. We ramen structureel inkomsten af (= nadeel) bij de hondenbelasting, vermakelijkhedenretributie en precariobelasting. Dit resulteert in een structureel nadeel van € 409.000. Investeringsbudget voorbereiding ontwikkelen 7PoortII In 2022 zijn wij gestart met de planuitwerking van businesspark 7PoortII. Het totaal benodigde bedrag is € 750.000. Hiervan hebben wij in de 2e VGR 2022 € 150.000 aangevraagd. Voor 2023 vragen wij u aanvullend € 600.000 beschikbaar te stellen. Mocht dit binnen 5 jaar leiden tot een door de raad vastgestelde grondexploitatie dan kunnen deze kosten worden ingebracht in deze grondexploitatie. Is dit niet het geval dan worden de kosten na 5 jaar direct afgeboekt ten laste van het resultaat. Wij zullen u dit najaar een raadsvoorstel voorleggen waarin wij u vragen in te stemmen met het maken van voorbereidingskosten. Participeren in de Liemerse ambassade De Liemerse ambassade (LA) is het knooppunt in het regionaal economisch netwerk. Met name op de arbeidsmarktproblematiek en uitvoering van de Liemers economische visie speelt de LA een rol. De jaarlijkse bijdrage bedraagt € 1,00 per inwoner. Wij stellen voor om structureel € 45.000 beschikbaar te stellen.