RV25 054 Bijlage 0 Begroting 2026 gemeente Zeist
Tekst van het document
•
We pakken klein onderhoud proactief aan.
•
Toegankelijkheid: wegverharding moet ook bruikbaar zijn voor mindervaliden. Beter begaanbare voetpaden. Vollenhove moet de best toegankelijke buurt van Zeist worden (over 4 jaar).
•
Bij groot onderhoud/vervanging maken we verlagingen bij oversteken voor rolstoelgebruikers. Als de natuurlijke gidslijnen ontbreken, voegen we blindengeleide-routes toe. We verminderen obstakels waar mogelijk. Samen met ervaringsdeskundigen investeren we in het maken van een passend plan voor de buurt Vollenhove.
We streven naar het beter vastleggen van data van de beheerobjecten. Hierdoor hebben we meer kennis paraat om sneller te analyseren en te handelen.
•
•
•
•
Na afronding van projecten zorgen we voor een betere revisie en verwerking van gegevens in de beheersystemen. We voegen ook de resultaten van visuele inspecties toe aan deze systemen.
45 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Parkeren • We verbeteren de beleving en kwaliteit van onze parkeergarages.
Wat gaan we (daarvoor) doen? •
In 2026 vervangen we de parkeerapparatuur in onze vier parkeergarages (met slagboom).
•
We verbeteren de beleving en kwaliteit van onze parkeergarages.
•
We vervangen de vloeren van de parkeergarages Emmaplein en Hogeweg.
•
We willen de juiste parkeerder op de juiste plaats.
•
We voeren de speerpunten van het Mobiliteitsplan met een raakpunt naar parkeren uit via de parkeerbeleidsnota.
Wat mag het kosten? RAAD07 MOBILITEIT BRENGT ONS VERDER Realisatie 2024 Begroting 2025 272 268 2.811 2.666 2.539 2.397
(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 279 267 267 267 2.738 2.738 2.738 2.738 2.459 2.471 2.471 2.471
063 PARKEERBELASTING
L B S
210 VERKEER EN WEGEN
L B S
8.969 817 -8.153
12.803 524 -12.279
10.152 568 -9.584
10.021 568 -9.453
10.022 568 -9.454
10.013 568 -9.444
220 PARKEREN
L B S
2.629 1.093 -1.537
3.043 908 -2.135
3.451 933 -2.518
2.748 933 -1.816
2.812 933 -1.879
2.811 933 -1.878
Totaal
L B S
11.871 4.720 -7.151
16.114 4.098 -12.016
13.882 4.239 -9.643
13.036 4.239 -8.797
13.101 4.239 -8.862
13.090 4.239 -8.851
Toelichting op afwijkingen De lasten op het collegeproduct 220 parkeren wisselen op basis van de geplande onderhoudslasten op basis van het meerjarenonderhoudsplan voor de garages. Beleidsindicatoren Geen
46 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Programma 8 Levendige economie Een sterke, toekomstbestendige en duurzame economie is van grote waarde voor Zeist. Dit draagt bij aan een levendige gemeente en biedt werkgelegenheid aan inwoners uit Zeist en de regio. We willen deze economische vitaliteit behouden en waar mogelijk versterken. We zien het als een gezamenlijke opgave om ruimte te blijven bieden aan een divers en dynamisch bedrijfsleven.
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
U10 € 1.179.000 (0,6% van het totaal) € 604.000
De economie bevindt zich in een transitie. Zowel landelijk als lokaal bewegen we ons stap voor stap van een lineaire economie naar meer circulair en sociaal ondernemend. Ook in Zeist zien we al inspirerende voorbeelden. We stimuleren deze ontwikkeling de komende jaren door samenwerking in regionaal verband. Daarbij richten we ons op thema’s als duurzaamheid en circulariteit, impact ondernemen, lokaal produceren en consumeren, een aantrekkelijk centrum en toekomstbestendige bedrijventerreinen en kantoorlocaties. Onze economische aanpak is gebaseerd op nauwe samenwerking met ondernemers. We staan dicht bij hen, kennen hun zorgen en ambities, en stemmen ons beleid en onze activiteiten daarop af. Dit doen we zowel reactief – door vragen en signalen op te pakken – als proactief, door ondernemers actief op te zoeken en met hen in gesprek te gaan. Deze directe lijnen zorgen voor wederzijds vertrouwen en maken het mogelijk om snel en effectief te handelen. Naast deze ‘algemene’ inzet werken we in Vollenhove specifiek aan het versterken van de wijkeconomie als onderdeel van de Regiodeal 2.0. We zijn trots op onze veerkrachtige en innovatieve ondernemers. Zeist maakt deel uit van een van de meest competitieve regio’s van Europa. Daar leveren we een actieve bijdrage aan, en daar profiteren we ook van.
Tegelijkertijd heeft Zeist een eigen, onderscheidend profiel als vestigingsplaats: een groene, goed bereikbare omgeving met ruimte voor wonen, werken en recreëren. Deze kwaliteiten dragen we actief uit, zowel lokaal als in regionaal verband, samen met onze partners. Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Economische ontwikkeling • Aantrekkelijke winkelgebieden, bedrijventerreinen en kantoorlocaties, die uitnodigen tot investeren door marktpartijen.
Wat gaan we (daarvoor) doen? •
We werken proactief mee aan verzoeken van initiatiefnemers die hun (bedrijfs)vastgoed willen vernieuwen.
•
Een goed ondernemersklimaat, waardoor bedrijven prettig kunnen ondernemen in Zeist.
•
We staan in voortdurend contact met het bedrijfsleven (fysiek, telefonisch, digitaal) en weten hierdoor wat er leeft en speelt.
•
Goed functionerende ondernemerscollectieven en –netwerken die van meerwaarde zijn voor Zeist en zijn ondernemersklimaat. Samenwerking leidt tot innovatie en verdere economische ontwikkeling.
•
We stimuleren netwerkvorming op werklocaties en op de thema's uit het Economisch Kompas en organiseren (netwerk)bijeenkomsten voor ondernemers om samenwerking te stimuleren en gezamenlijk (maatschappelijke) opgaven aan te pakken.
•
We zorgen voor voldoende ruimte om te werken, waardoor inwoners de gelegenheid hebben om dichtbij huis te werken.
•
Samen met ondernemers leveren we input voor ruimtelijke projecten voor een goede woon-werkbalans, onder andere voor de ontwikkeling rond station Driebergen-Zeist en bij de Omgevingsvisie.
47 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • Het bedrijfsleven gaat mee in de grote transities naar een meer duurzame, circulaire en digitale samenleving.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • We stimuleren en faciliteren ondernemers op deze vlakken. We stellen deze thema's actief aan de orde bij onze ondernemerscontacten en verbinden ondernemers aan de juiste instanties en adviseurs die hen verder kunnen helpen in de transitie.
•
Het centrum is de aantrekkelijke huiskamer van Zeist, waar het goed verblijven en ondernemen is. Compact, groen en weinig leegstand.
•
We geven uitvoering aan de actualisatie van het Retailperspectief door: o Het compacter maken van het centrum, onder andere door inzet van de transformatiesubsidie en gevelfonds. o We voegen meer groen toe in het centrum. o We leveren met de ondernemers in het centrum input voor projecten, zoals de Gebiedsvisie Markt.
•
Versterken van de wijkeconomie in Vollenhove, hiermee wordt de woonomgeving levendiger en hebben meer inwoners kans op ontplooiing en werk.
•
Binnen de Regiodeal 2.0 is wijkeconomie een belangrijk thema voor alle regiogemeenten. Dit werken we uit in een plan waarbij participatie van inwoners en ondernemers centraal staat. Samenwerking met lokale en regionale partners op dit gebied.
We geven lokale ondernemers een goede kans bij onze inkoopprocessen.
•
We vragen aandacht in de gemeentelijke organisatie voor het belang van lokaal inkopen.
Bedrijfsloket en -regelingen (Warenmarkt) • Een aantrekkelijke en diverse warenmarkt met weinig lege plekken, als onlosmakelijk onderdeel van een vitaal centrum.
•
Via de marktmeester staan we in nauw contact met de marktondernemers. We werken actief aan het opvullen van lege plekken op de markt met oog voor een divers aanbod.
•
•
We bieden op allerlei manieren dienstverlening aan ondernemers, door persoonlijk contact, telefonisch of digitaal. We zijn actief en zichtbaar op sociale media.
•
De gemeente is toegankelijk en benaderbaar voor ondernemers. Ondernemers waarderen onze dienstverlening.
Economische promotie • Zeist is zichtbaar en aantrekkelijk voor investeerders en bedrijven van buiten Zeist. Hierdoor is er minder leegstand op werklocaties en bovendien minder langdurige leegstand. •
Het brede aanbod in Zeist op het gebied van recreatie, toerisme, natuur, sport, cultuur, erfgoed en retail is makkelijker vindbaar en zichtbaar via het online platform met bijbehorende kanalen: www.deopenslotstad.nl.
•
• • • • • •
We scherpen ons extern economisch profiel aan in samenwerking met de regio, op basis van de actualisatie van het economisch kompas. Samen met de regio dragen we ons economisch profiel verder uit. We bouwen met partijen uit de sectoren verder aan onze citymarketing en bouwen het platform ‘Zeist. De open slotstad.’ verder uit. Het platform ‘Zeist. De open slotstad.’ fungeert als etalagekanaal voor websites en kanalen van aanbieders uit de verschillende sectoren (economie, cultuur, etc.). We dragen via het platform zorg voor een actuele en correcte weergave van het unieke aanbod van Zeist.
48 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat mag het kosten? RAAD08 LEVENDIGE ECONOMIE
(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 1.031 897 897 897 0 0 0 0 -1.031 -897 -897 -897
310 ECONOMISCHE ONTWIKKELING
L B S
Realisatie 2024 Begroting 2025 978 1.016 52 0 -926 -1.016
320 FYSIEKE BEDRIJFSINFRASTRUCTUUR
L B S
0 0 0
135 0 -135
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
330 BEDRIJFSLOKET EN -REGELINGEN
L B S
147 90 -57
102 116 14
129 130 1
129 130 1
129 130 1
129 130 1
340 ECONOMISCHE PROMOTIE
L B S
292 443 151
220 462 241
19 474 455
19 474 455
19 474 455
19 474 455
Totaal
L B S
1.417 585 -832
1.473 577 -896
1.179 604 -575
1.044 604 -441
1.044 604 -441
1.044 604 -441
Toelichting op afwijkingen Geen
49 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Beleidsindicatoren Vestigingen (van bedrijven)
Functiemenging %
Per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar. Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.
De functiemengingsindex (FIM) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen de 0 (alleen woningen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
250
57 56 55 54 53 52 51
200 150 100 50 0 2019
2020 Zeist
2021
2022
2023
2019
Nederland
Duiding: De groei van het aantal vestigingen in gemeente Zeist weerspiegelt de landelijke trend.
2020 Zeist
2021
2022
2023
Nederland
Duiding: De ontwikkeling in gemeente Zeist weerspiegelt de laatste jaren de landelijke trend.
50 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Programma 9 Samen zorgen voor veiligheid Bij de uitvoering van onze taken werken wij nauw samen met de Veiligheidsregio Utrecht (VRU), het centrale samenwerkingsverband van en voor alle 26 Utrechtse gemeenten. De VRU richt zich op het voorkomen (preventief), beperken (risico- en crisisbeheersing) en het bestrijden (repressief) van rampen en crises. Dat doen ze door op regionaal niveau de krachten van (hulpverlenings-)organisaties te bundelen. Het Regionaal Risicoprofiel is het vertrekpunt voor het zorgdragen en bevorderen van de fysieke veiligheid. Daarnaast zijn de kerntaken het instellen en in stand houden van de Brandweer, Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), de Gemeenschappelijke regionale Meldkamer Utrecht en risico- en crisiscommunicatie.
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
Veiligheidsregio Utrecht € 9.539.000 (4,0% van het totaal) € 31.000
Het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 (IVP) vormt de basis voor onze activiteiten in 2026. Hierin staan de prioriteiten, doelen en aanpak. In 2026 werken we als gemeente samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers om overlast en criminaliteit te voorkomen of tegen te gaan. Daarbij richten we ons op de vier prioriteiten uit het IVP: ondermijning, digitale veiligheid en cybercriminaliteit, verbinding zorg en veiligheid en maatschappelijke verbinding. Ook spelen we in op actualiteiten.
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Crisisbeheersing en brandweer • Inwoners krijgen duidelijke instructies wat te doen in het geval van een crisis. • Inwoners en bedrijven weten hoe ze moeten handelen in het geval van een natuurbrand en weten ook hoe ze deze kunnen voorkomen. • De samenleving heeft een brandweerkorps dat zich met slimme repressie en slagkracht voorbereidt op het bestrijden van natuurbranden.
Wat gaan we (daarvoor) doen? •
Door klimaatverandering neemt de kans op onbeheersbare natuurbranden toe, ook op de Utrechtse Heuvelrug. Dit heeft mogelijk grote maatschappelijke ontwrichting tot gevolg. Met de negen betrokken gemeenten en de VRU overleggen we over prioritering en (her)inrichting van het gebied. Er komt een actieplan en we spreken hierover met onze inwoners. In 2024 is vanuit de gezamenlijke aanpak natuurbrand-beheersing gestart met de uitrol van de gebiedsgerichte aanpak, beginnend met het gebied Kamp van Zeist. In september 2025 wordt dit uitgebreid met het gebied Bosch en Duin. In 2026 en de jaren daarna volgen meer gebieden.
•
De samenleving is gebaat bij een goed functionerende en toekomstbestendige crisisorganisatie. Waarbij partijen weten wat hun rol is en er duidelijk gecommuniceerd wordt wat er van de inwoners verwacht wordt.
•
De afgelopen jaren hebben zich nieuwe typen en langdurige crises voorgedaan die ook wat vragen van de gemeentelijke organisatie. Deze crises zijn niet alleen verschillend van aard, maar ook toenemend complex, domeinoverschrijdend en niet altijd plaatsgebonden. In VRU-verband investeren we in een veerkrachtige en schaalbare crisisorganisatie die, naar gelang de aard en omvang, met betrokken partijen wordt ingericht. Op zowel regionaal als lokaal niveau is er een veerkrachtige en weerbare crisisorganisatie.
•
Een operationeel en strategisch vakbekwame crisisorganisatie en de doorontwikkeling van het nieuwe model van de gemeentelijke bevolkingszorgorganisatie en crisiscommunicatie.
•
We maken de lokale crisisorganisatie binnen de organisatie meer kenbaar en werven en (her)opleiden gemotiveerde mensen. We houden de actuele trends in de gaten en blijven met andere gemeenten en de VRU in gesprek om door te ontwikkelen.
•
51 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Openbare orde en veiligheid Ondermijning • Samen met professionals en inwoners signaleren, voorkomen en bestrijden we de onzichtbare criminaliteit die het gezag ondermijnt en het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aantast.
Wat gaan we (daarvoor) doen?
Digitale veiligheid en cybercriminaliteit: • We versterken de digitale weerbaarheid van onze eigen organisatie, inwoners en ondernemers.
• • •
• • • •
• • Zorg & Veiligheid: • We willen voorkomen dat mensen met complexe zorg- en veiligheidsproblemen tussen wal en schip vallen. Door vroegtijdige signalering en samenwerking met hulporganisaties, wijkteams, BOA’s en politie bieden we maatwerk en zorgen we voor een veilige en rustige wijk.
• • •
Maatschappelijke onrust en verbinding: • We willen voorkomen dat polarisatie, radicalisering en extremisme onze samenleving ondermijnen. Daarom zetten we in op verbinding, vertrouwen en het verkleinen van maatschappelijke kloven.
• • • • •
Veiligheid in de wijken en buurten: • De wijkteams werken samen met ondernemers en inwoners van gemeente Zeist aan leefbare en veilige wijken en buurten. • De wijkteams organiseren buurtbijeenkomsten rond veiligheidsthema’s in de wijk. Zo werken ze aan bewustwording en het treffen van diverse fysieke maatregelen. • Het wijkteam is dagelijks zichtbaar in de wijk en speelt in op de veiligheidscijfers in de wijk.
• • • • •
We zorgen voor actueel beleid en voeren dit gedegen uit. We werken samen met de gemeenten Bunnik, Leusden en Woudenberg om een sterker front te vormen in de aanpak. We houden integrale controles. We houden bewustwordingsbijeenkomsten voor inwoners en ondernemers. De samenleving is weerbaarder rond digitale veiligheid. Bijeenkomsten voor inwoners rond bewustwording. Aandacht via sociale media, de WaaksNieuwsbrief, flyers met tips en gesprek langs de deur door de wijkteams. De afdeling Samen Leven richt zich op het weerbaar maken van jeugd door bijvoorbeeld de cybersecuritygame Hackshield. De Afdeling Informatievoorziening versterkt de komende jaren de bewustwording rondom digitale veiligheid onder de medewerkers in de ambtelijke organisatie. Binnen de lokale persoonsgerichte aanpak bespreken we lokale casuïstiek met ketenpartners. Complexe zaken worden opgeschaald naar het Zorg- en Veiligheidshuis. We hebben een integraal jeugdoverleg om beter zicht te krijgen op jeugd en risico’s. We werken samen met de gemeente Leusden, Bunnik en Woudenberg en leren van elkaars aanpak. We willen weten wat er speelt in onze buurten en wijken. We blijven in dialoog met onze bewoners en in verbinding met de personen (en organisaties) die maatschappelijk ongenoegen ervaren.
We investeren in ontmoeting en gesprek in tijden van rust zodat we continu in verbinding zijn met bondgenoten en sleutelfiguren. Wij spreken mensen die we doorgaans minder snel spreken (het stille midden). We delen kennis, organiseren oefeningen en overleggen met lokale veiligheidspartners over rollen en samenwerking. We investeren in het uitbreiden van de kennis over radicalisering en extremisme en delen kennis en opgedane ervaringen met elkaar. Veiligheid is een dagelijks thema voor de wijkteams. De veiligheidsdriehoeken (wijkagent, wijkboa en wijkmanager) zijn regelmatig in contact met de WhatsApp-beheerders van veiligheidsappgroepen en waaksleden. De wijkteams maken een veiligheidskalender met concrete activiteiten in de buurt en wijk. De wijkteams hebben veiligheidsoverleg waar structureel gestuurd wordt op de veiligheidscijfers in de wijk De wijkteams gaan op pad in de wijk, denk aan flyeren aan de deuren rond woninginbraken/cybercrime. Maar ook buurtbezoeken en buurtschouwen met aandacht voor veiligheid.
52 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat mag het kosten? RAAD09 SAMEN ZORGEN VOOR VEILIGHEID Realisatie 2024 Begroting 2025 5.984 6.501 0 0 -5.984 -6.501
(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 6.688 6.687 6.687 6.686 0 0 0 0 -6.688 -6.687 -6.687 -6.686
110 CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER
L B S
120 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
L B S
2.863 37 -2.826
3.455 55 -3.400
2.851 31 -2.820
2.711 31 -2.680
2.711 31 -2.680
2.711 31 -2.680
Totaal
L B S
8.846 37 -8.810
9.956 55 -9.902
9.539 31 -9.508
9.399 31 -9.368
9.398 31 -9.367
9.398 31 -9.367
Toelichting op afwijkingen De lasten op het collegeproduct 110 crisisbeheersing en brandweer stijgen in verband met de begroting van de VRU.
53 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Beleidsindicatoren Misdrijven - Winkeldiefstallen Per 1.000 inwoners
Misdrijven - Diefstallen uit woning Per 1.000 inwoners
Misdrijven - Geweldsmisdrijven Per 1.000 inwoners
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners
Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.)
4
5
5
3
4
4
3
3
2
2
2
1
1
1
0
0 2020
2021 Zeist
2022
2023
2024
0 2020
Nederland
2021 Zeist
2022
2023
2024
Nederland
Duiding: Het aantal winkeldiefstallen is verder gedaald en komt uit op de dalende landelijke trend.
Duiding: Na een aantal jaren van daling zien we in 2024 een stabilisatie van het aantal woninginbraken. Ook in 2024 heeft de gemeente Zeist aandacht besteed aan het onderwerp door het inzetten van tekstkarren, flyeren in de wijken, Waaks nieuwsbrief en sociale media.
Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Per 1.000 inwoners
Misdrijven – Verwijzingen Halt Per 1.000 jongeren
Brandstichtingen en alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag.
Het aantal verwijzingen per 1.000 inwoners van 12 t/m 18 jaar. Jongeren van 12 t/m 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passen de Halt-straf
8
2020
2021 Zeist
2022
2023
2024
Nederland
Duiding: Hier is geen specifieke duiding te geven, maar er is een lichte afname te zien ten opzichte van de landelijke trend.
20
6
15
4
10
2
5
0 2020 2021 2022 2023 2024 Zeist
Nederland
Duiding: Hier is geen specifieke duiding te geven, maar het aantal beweegt zich volgens de landelijke trend. Over afgelopen jaar is een daling te zien ten opzichte van de landelijke lijn.
0 2020 2021 2022 2023 2024 Zeist
Nederland
Duiding: Omdat we meer tijd en aandacht in het voortraject hebben gestoken, konden we veel Halt-verwijzingen voorkomen.
54 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Programma 10 Financiële stabiliteit en organisatie Financiële stabiliteit Financieel staat Zeist er goed voor. Er is en blijft sprake van behoedzaam financieel beheer. We zorgen voor continu inzicht in de behoefte aan financiering voor de gemeente. Belastingen en leges zijn nodig om de gemeentelijke taken te bekostigen. We zorgen dat de kosten voor financiering (rente op leningen) echter zo laag mogelijk blijven. Zo beperken we de belastingdruk voor onze inwoners en bedrijven. Bij leges, die gekoppeld zijn aan diensten van de gemeente, streven we ernaar dat afnemers van de dienst een zo eerlijk mogelijke kostprijs betalen (kostendekkende tarieven). De gemeentelijke belastingen willen we niet hoger dan noodzakelijk maken om alle taken uit te kunnen voeren. We zorgen voor evenwicht tussen inkomsten en uitgaven, zodat de belastingdruk voor inwoners en bedrijven niet hoger wordt dan nodig.
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
BghU € 29.808.000 (12,6% van het totaal) € 167.450.000
Organisatie De druk op de arbeidsmarkt heeft invloed op de uitvoering van onze ambities. We verlagen de inzet van inhuurkrachten, mede door aangescherpte wetgeving. Daarnaast heeft ziekteverzuim onze expliciete aandacht. Door te blijven inzetten op bevlogenheid en ruimte te geven aan leren en ontwikkelen, kunnen we onze medewerkers blijven binden en boeien en zo de dienstverlening naar onze inwoners en ondernemers op peil houden. De (ICT)technologie ontwikkelt zich razendsnel, digitale dreigingen nemen toe en nieuwe maatschappelijke vraagstukken dienen zich continu aan. Nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI) bieden kansen, maar brengen ook uitdagingen en risico's met zich mee. In de ICT-visie 2030 schetsen we hoe we ons zien meegroeien met digitale ontwikkelingen. Dit vertaalt zich naar een aantal thema’s die we ook in 2026 verder ontwikkelen en uitwerken. De belangrijkste uitdaging in communicatie is het versterken van vertrouwen in een samenleving die complexer, kritischer en sneller is geworden. Inwoners verwachten, terecht, duidelijke en feitelijke informatie. Dit vraagt om communicatie op maat, via passende kanalen en in begrijpelijke taal. Centraal staan onze kernwaarden vertrouwen, nabijheid en kracht. Goed kwalitatief vastgoed, op de juiste plekken, is een belangrijk middel om maatschappelijke doelen te ondersteunen.
Plekken om te ontmoeten, sporten, lezen, leren, trouwen, rouwen, werken of een paspoort op te halen. We zorgen daarom goed voor onze gebouwen en houden doorlopend in de gaten of we deze op de juiste manier blijven inzetten. We werken verder onder andere aan het verduurzamen van onze gebouwen en het zoveel mogelijk gasloos (ready) maken. Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Beheer overige gebouwen en gronden • We zorgen voor voldoende maatschappelijke voorzieningen.
Wat gaan we (daarvoor) doen? •
We brengen de bestaande voorzieningen in beeld en toetsen dit aan huisvestingsplannen, gebiedsplannen of nieuwe kansen.
55 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • We zorgen dat ons vastgoed in goede staat blijft, voldoet aan wet- en regelgeving en gezond en veilig bruikbaar is.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • We voeren planmatig onderhoud uit, verzorgen preventief onderhoud en keuringen en verhelpen klachten en storingen.
•
We zorgen dat ons vastgoed financieel efficiënt wordt onderhouden en benut.
•
We zetten deskundigheid in bij de inkoop en toetsing van onderhoudswerk, het monitoren van de kosten, baten en gebruik.
•
We werken verder aan het verduurzamen van onze gebouwen en het zoveel mogelijk gasloos (ready) maken.
•
We voeren nieuwe wetgeving door op het gebied van energiemaatregelen (EML + GACS) en werken verder aan het (hybride-)gasloos maken van onze gebouwen.
•
We verbeteren de planning- en control-cyclus stap voor stap en hebben daarbij oog voor de mogelijkheden van digitalisering. In 2026 nemen we de P&C-tool in gebruik. We brengen doelen, acties en middelen bij elkaar. We rapporteren op een inzichtelijke manier die de besluitvorming bevordert.
Ondersteuning organisatie (overhead) • Het is duidelijk welke beleidsdoelstellingen wel of (nog) niet gerealiseerd zijn en waarom dat is. • We maken duidelijk hoe dit zichtbaar wordt in de samenleving met financiële en niet-financiële gegevens.
•
•
We zorgen dat we voldoende weerbaar zijn op informatieveiligheid door passende maatregelen te nemen.
van
•
We zetten in op het verder opzetten van een kwaliteitssysteem op het gebied van Governance, Risk en Compliance (GRC), zodat we risico’s beter kunnen beheersen. Vanuit daar werken we verder aan (tactisch) beleid, techniek, businesscontinuïteit en bewustwording. Ook onderwerpen als digitale autonomie, datasoevereiniteit en leveranciersmanagement hebben onze nadrukkelijke aandacht. Daarbij maken we steeds de zorgvuldige afweging wat het beste is voor Zeist.
•
We gaan op een zorgvuldige manier om met de gegevens van onze inwoners (AVG). De samenleving behoudt daarmee vertrouwen in de gemeente hoe zij hun informatie beheren.
•
Met een programmatische aanpak brengen we risicovolle processen in kaart aan de hand van de zogenaamde DPIA’s. Vanuit daar nemen we maatregelen om de risico’s te beperken tot een acceptabel niveau.
•
We brengen onze informatiehuishouding met betrekking tot ons informatiebeheer verder op orde, zodat steeds meer informatie op de juiste manier toegankelijk is voor zowel inwoners als medewerkers. We zijn daarmee transparanter richting de samenleving en kunnen sneller en beter voldoen aan de informatiebehoefte uit de samenleving.
•
Volgens het principe ‘archiving by design’ wordt informatiebeheer onderdeel van de implementatie van diverse grote applicaties. Hiermee regelen we vanaf de start dat het informatiebeheer beter is geborgd. Daarnaast zetten we in op bewustwording en eigenaarschap bij de proceseigenaar. Tot slot stellen we verdere richtlijnen op over het omgaan met bepaalde informatie binnen de organisatie.
•
We leren hoe om te gaan met de inzet van kunstmatige intelligentie (AI) en benutten kansen. Dat doen we op een zorgvuldige manier, zodat het niet leidt tot ongewenste effecten voor onze inwoners.
•
We gaan verder met experimenteren met de toegevoegde waarde van AI. Daarnaast zetten we in op inspiratie, het opdoen van kennis en bewustwording van eventuele risico's.
•
In 2026 neemt het werken met data verder toe. We geven het datagedreven werken en sturen verder vorm. Dit leidt tot meer inzichten en meer met data onderbouwde besluitvorming.
•
We bouwen onze dashboards verder uit, onder andere binnen het sociaal domein en op het gebied van bedrijfsvoering. Daarnaast maken we resultaten steeds meer meetbaar, zodat we ontwikkelingen goed kunnen volgen. Ook verbeteren we de kwaliteit van de data, zodat gegevens beter bruikbaar zijn.
het
gebied
56 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan?
Wat gaan we (daarvoor) doen?
Belastingen • Tarieven zijn zoveel mogelijk kostendekkend.
•
We beoordelen welke (leges)tarieven niet kostendekkend zijn en wat de mogelijkheden zijn voor betere tarieven.
•
•
We koppelen de stijging van de onroerendezaakbelasting (OZB) zoveel mogelijk aan de inflatie.
Lokale lasten (OZB) zijn niet hoger dan noodzakelijk.
Financiën (algemene uitkering, treasury, overige baten en lasten, reserves, vennootschapsbelasting) • Leveranciers kunnen tijdig worden betaald en de continuïteit van gemeentelijke • We zorgen voor een actueel en realistisch beeld van onze toekomstige diensten en voorzieningen is gewaarborgd. financieringsbehoefte. •
De kosten voor financiering blijven zo beperkt mogelijk, waardoor we de belastingdruk kunnen beperken.
•
Benodigde leningen trekken we aan tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden, waarbij we de risico's (bijvoorbeeld door renteverhogingen) zo veel mogelijk beperken.
•
Een gedegen en voorspelbaar financieel huishoudboekje, waarbij we schommelingen in budgetten zoveel mogelijk voorkomen.
•
We kijken zoveel mogelijk vooruit en begroten de gevolgen van verwachte ontwikkelingen. We maken op tijd afwegingen. We zijn voorzichtig en realistisch in onze begroting en proberen, ondanks de grote afhankelijkheid van de algemene uitkering van het Rijk, de voorspelbaarheid te vergroten.
•
• •
Taken worden efficiënt uitgevoerd binnen het beschikbare budget. De gemeentelijke belastingen zijn niet hoger dan nodig om de taken te kunnen uitvoeren.
•
We brengen in beeld wanneer we te weinig geld van het Rijk krijgen om onze taken uit te voeren. We voeren hiervoor een actieve lobby met de U10gemeenten, M50 Middelgrote Gemeenten en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). We maken keuzes in dienstverlening bespreekbaar.
57 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat mag het kosten? RAAD10 FINANCIELE STABILITEIT EN ORGANISATIE Realisatie 2024 Begroting 2025 1.869 1.493 3.454 1.314 1.585 -178
(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 2.437 1.322 1.851 1.850 1.372 1.372 1.372 1.372 -1.065 50 -478 -478
030 BEHEER OVERIGE GEBOUWEN EN GRONDEN
L B S
040 ONDERSTEUNING ORGANISATIE
L B S
25.829 309 -25.520
25.277 509 -24.768
24.962 419 -24.543
24.228 419 -23.808
24.514 419 -24.095
24.202 418 -23.784
050 TREASURY
L B S
960 1.523 563
-9 462 472
1.032 510 -522
847 507 -340
874 505 -369
918 503 -414
061 OZB WONINGEN
L B S
545 9.820 9.275
551 9.862 9.311
585 10.128 9.543
585 10.128 9.543
585 10.128 9.543
585 10.128 9.543
062 OZB - NIET WONINGEN
L B S
71 7.663 7.592
70 6.700 6.630
81 6.881 6.800
81 6.881 6.800
81 6.881 6.800
81 6.881 6.800
064 BELASTINGEN OVERIG
L B S
3 378 375
4 362 358
1 366 366
1 366 366
1 366 366
1 366 366
070 ALG. EN OVER.UITKERINGEN GEMEENTEF.
L B S
0 138.870 138.870
0 142.538 142.538
0 147.773 147.773
0 148.606 148.606
-195 146.440 146.635
-195 148.405 148.600
081 OVERIGE BATEN EN LASTEN
L B S
1.266 74 -1.192
1.102 0 -1.102
506 0 -506
-63 -1.005 -942
-155 -1.005 -850
-155 -1.005 -850
081 ONVOORZIEN
L B S
198 0 -198
200 0 -200
205 0 -205
205 0 -205
205 0 -205
205 0 -205
090 VENNOOTSCHAPSBELASTING
L B S
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
Totaal
L B S
30.741 162.092 131.351
28.687 161.747 133.060
29.808 167.450 137.641
27.205 167.275 140.070
27.760 165.106 137.346
27.491 167.069 139.578
Toelichting op afwijkingen Voor het collegeproduct 030 beheer overige gebouwen en gronden zijn de lasten in 2026 hoger vanwege gepland onderhoud op basis van het meerjarenonderhoudsplan vastgoed. Voor collegeproduct 050 treasury geldt dat de rentelasten stijgen vanwege aan te trekken financiering. 58 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Beleidsindicatoren Formatie
Bezetting
Apparaatskosten
Aantal fte per 1.000 inwoners
Aantal fte per 1.000 inwoners
Aantal euro per inwoner
Tot de formatie rekenen we alleen de vaste formatie van de gemeente Zeist toe.
Tot de bezetting rekenen we alle medewerkers die in dienst zijn van de gemeente met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde of bepaalde tijd.
Het totaal van de doorbelaste overheadskosten ten opzichte van het totaal aan inwoners in de gemeente Zeist.
10
8
800
8
6
600
4
400
2
200
6 4 2 0
0 2022
2023
2024
2025
2026
0 2022
2023
Zeist
2024
2025
2026
Zeist Duiding: Deze indicator blijft achter ten opzichte van de formatie, omdat niet alle plekken worden gevuld door medewerkers in dienst. Dit is onder andere het gevolg van de effecten van de huidige arbeidsmarkt. Op diverse plekken huren we daarom in. Vanaf 2025 is een stijging in deze cijfers te zien als gevolg van het in huis halen van ST/CJG.
Externe inhuur
Overhead
%
%
Begrote kosten van inhuur als percentage van de totale loonsom + totale kosten inhuur.
Totale omvang van het taakveld overhead (0.4) ten opzichte van het begrotingstotaal.
11
30
10
20
9
10
8
0
2023
2024
2025
2026
Zeist
Duiding: De afgelopen jaren is de formatie gestegen, maar deze is inmiddels gestabiliseerd. Oorzaak van de eerdere stijging zit onder andere in het uitvoeringsprogramma coalitieakkoord en andere ambities die wij als gemeente hebben. Daarnaast is de formatie in aanloop naar het in huis halen van ST/CJG op sommige plaatsen eind 2024 al bijgesteld.
40
2022
Duiding: In 2025 zijn de apparaatskosten, als gevolg van het in huis halen van de consulenten ST/CJG, gestegen ten opzichte van de voorgaande jaren. In 2026 stabiliseert dit beeld.
7 2022
2023
2024
2025
2026
Zeist Duiding: Omdat wij bijna geen inhuur van tevoren begroten, komt het begrote percentage voor 2025 en 2026 slechts uit rond de 1%. Hierbij ontstaat een groot verschil tussen de begroting (2025 en 2026) ten opzichte van realisatie (2022 t/m 2024) waarin we een stijgende lijn tot circa 30% waarnemen. Bij de jaarstukken 2025 en 2026 komt het werkelijke percentage over 2025 en 2026 in beeld.
2022
2023
2024
2025
2026
Zeist Duiding: De laatste jaren schommelt de overhead rond de 10%. Waar deze eerdere jaren iets lager lag, valt deze vanaf 2024 weer net iets hoger uit. Het effect van de hoge inflatie van de laatste jaren heeft ook onze bedrijfsvoering (overhead) geraakt.
59 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Budgetautorisatie In dit hoofdstuk treft u de budgetten zoals de gemeenteraad die kaderstellend autoriseert. In overeenstemming met het dualisme stelt de gemeenteraad de budgetten op programmaniveau vast, dit gebeurt voor zowel de lasten als de baten. Het gaat om de exploitatiebudgetten en de investeringsbudgetten. Via deze begroting autoriseert de gemeenteraad de budgetten voor 2026. Binnen deze budgetten is het college van B&W geautoriseerd de begroting uit te voeren. Het college van B&W kan binnen het kader van de programmabudgetten zelf de onderverdeling in de budgetten per product vaststellen en zo nodig wijzigen. Bij het wijzigen van de budgetten op programmaniveau, ook als baten en lasten budgetneutraal stijgen of dalen, ligt de bevoegdheid bij de gemeenteraad. De rapportages en verantwoording kennen eenzelfde verdeling: programmaniveau voor de gemeenteraad, productniveau voor het college van B&W. In deze begroting en in de rapportages is informatie gebundeld - op product- en programmaniveau – opgenomen. Dit verandert niets aan de formele (budgettaire) bevoegdheden van gemeenteraad en college van B&W. Autorisatie exploitatiebudgetten per programma De lasten en baten (beide per programma) in de kolom 2026 vormen de kaderstellende budgetten voor de uitvoering van deze begroting.
De lasten en baten in latere jaren zijn ter informatie opgenomen, zodat duidelijk is hoe het bestaande beleid zich financieel vertaalt. De formele autorisatie - en dus de mogelijkheid deze meerjarige budgetten te gebruiken - vindt niet plaats in de Begroting 2026. Dit volgt bij latere begrotingen. LASTEN PER PROGRAMMA 1 GEMEENTE IN VERBINDING 2 VOLWAARDIG MEEDOEN AAN DE SAMENLEVING 3 DOORPAKKEN VOOR NATUUR EN KLIMAAT 4 WONEN OP MAAT 5 POSITIEVE GEZONDHEID 6 CULTUREEL EN SPORTIEF ZEIST 7 MOBILITEIT BRENGST ONS VERDER 8 LEVENDIGE ECONOMIE 9 SAMEN ZORGEN VOOR VEILIGHEID 10 FINANCIELE STABILITEIT EN ORGANISATIE 10 OVERHEAD 10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN 10 ONVOORZIEN Totaal
L L L L L L L L L L L L L
(bedragen x € 1.000) Realisatie 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 7.695 7.725 7.259 7.251 7.251 7.251 68.331 65.935 65.440 63.478 62.904 62.921 26.346 28.792 30.118 29.126 29.243 28.392 6.739 7.546 6.601 6.575 6.541 6.537 58.223 56.967 59.193 59.062 58.954 58.955 12.722 15.322 14.293 13.658 12.909 12.900 11.871 16.114 13.882 13.036 13.101 13.090 1.417 1.473 1.179 1.044 1.044 1.044 8.846 9.956 9.539 9.399 9.398 9.398 28.964 27.871 27.905 25.487 26.210 25.897 0 0 0 0 0 0 1.580 615 1.698 1.513 1.345 1.388 198 200 205 205 205 205 232.932 238.516 237.312 229.834 229.105 227.978
60 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Budgetautorisatie
BATEN PER PROGRAMMA 1 GEMEENTE IN VERBINDING 2 VOLWAARDIG MEEDOEN AAN DE SAMENLEVING 3 DOORPAKKEN VOOR NATUUR EN KLIMAAT 4 WONEN OP MAAT 5 POSITIEVE GEZONDHEID 6 CULTUREEL EN SPORTIEF ZEIST 7 MOBILITEIT BRENGST ONS VERDER 8 LEVENDIGE ECONOMIE 9 SAMEN ZORGEN VOOR VEILIGHEID 10 FINANCIELE STABILITEIT EN ORGANISATIE 10 OVERHEAD 10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN 10 ONVOORZIEN Totaal
B B B B B B B B B B B B B
(bedragen x € 1.000) Realisatie 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2029 1.683 2.010 2.124 2.124 2.124 2.124 37.283 26.884 27.771 25.382 25.375 25.344 21.383 21.631 22.492 22.678 22.678 22.678 5.667 4.814 3.872 3.872 3.872 3.872 2.351 910 779 1.232 1.232 1.232 2.538 2.122 2.100 1.790 1.790 1.790 4.720 4.098 4.239 4.239 4.239 4.239 585 577 604 604 604 604 37 55 31 31 31 31 3.837 1.824 1.791 786 786 785 0 0 0 0 0 0 158.255 159.924 165.658 166.489 164.320 166.283 0 0 0 0 0 0 238.338 224.847 231.463 229.228 227.052 228.984
Naast de baten en lasten per programma, autoriseert de gemeenteraad de in deze begroting opgenomen stortingen en onttrekkingen aan de reserves. De stortingen en onttrekkingen aan de reserves vallen binnen de kaders die de gemeenteraad over deze reserves heeft vastgesteld.
Resultaat na mutaties reserves Omschrijvingen
(bedragen x € 1.000) Begroting 2028 Begroting 2029
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Saldo van baten en lasten
5.407
-13.669
-5.850
-606
-2.053
1.005
Storting in Reserve (-) Onttrekking aan Reserve (+)
-24.034 24.482
-7.527 20.542
-4.141 16.235
-4.107 7.658
-3.322 6.859
-3.317 5.598
5.854
-654
6.244
2.946
1.483
3.287
Resultaat na mutaties reserves
61 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Budgetautorisatie
Autorisatie investeringen De gemeenteraad autoriseert de geplande investeringen voor 2026. De investeringen van latere jaren zijn hier nog niet bijgevoegd. De investeringen zijn opgenomen vanuit meerjarenplannen per onderdeel, inmiddels aan u beschikbaar gesteld. De rente- en afschrijvingslasten van deze investeringen maken deel uit van de exploitatiebudgetten en zijn daarmee gedekt. Na autorisatie verwerken we de kredieten via een ambtelijke begrotingswijziging. Uitgaven voor onderhoud - soms net zo omvangrijk als investeringen - mogen niet worden geactiveerd en zijn volledig opgenomen in de exploitatie. Planning (vervangings-)investeringen Investeringsbedragen
Topkrediet vervangingsbgt auto's
(bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029
U
196
0
Planning overige investeringen op basis van plan Projecten
Damiaan centrum Ichtus hoeksteen Gymzaal Nicolaas Beets Gymzaal Slotlaan Montessori Sumatra Kersbergen gymzaal Oud Zandbergen OLZ /sporthal Jordan MLU de Breul Totaal 02 Volwaardig meedoen aan de samenleving Speelvoorzieningen 2026 - beheerplan spelen Renovaties gemalen 2026
Begroting 2026
U U U U U U U U U U U U
Totaal 03 Doorpakken voor natuur en klimaat
Paden Nijenheim Voorheuvel vervanging deel 2 Voorheuvel parkeerplaats herstraten Utrechtseweg parallelweg 48a Van der Pollaan Gerolaan e.o. Totaal 07 Mobiliteit brengt ons verder Totaal Investeringen
0
U U U U U U
300 300 1.000 1.000 1.300 300 300 300 5.000 5.000 14.800 490 180 670 654 191 206 87 124 979 2.240 17.710
0 (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting 2028 2029
Begroting 2027
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
62 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Budgetautorisatie
Paragrafen
63 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen
Paragraaf 1 Lokale heffingen In deze paragraaf geven wij inzicht in de gemeentelijke heffingen: de achtergronden, uitgangspunten, tarieven, opbrengsten en de lokale belastingdruk. De uitvoering van de belastingverordeningen is in handen van de Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU). 1.1 Achtergronden en uitgangspunten OZB De OZB is onder te verdelen in drie categorieën: 1. Belasting op het gebruik van niet-woningen 2. Belasting op het bezit van woningen 3. Belasting op het bezit van niet-woningen De gemeente is verplicht ieder jaar de onroerende zaken te waarderen. Over deze waarde wordt een percentage berekend, het OZB-tarief. Het definitieve OZB-tarief voor 2026 wordt pas na de herwaardering van de onroerende goederen berekend. De BghU voert deze herwaardering uit en geeft aan op welke momenten de WOZ-waardes voor 2026 reëel zijn in te schatten. In december 2025 zijn de definitieve waardes beschikbaar, waarna de Raad de definitieve tarieven in december kan vaststellen voor oplegging van de aanslagen in 2026. Dit proces verloopt hetzelfde als het proces in 2024 voor de berekening en vaststelling van de OZB-tarieven voor 2025. Aangezien de OZB valt onder de algemene dekkingsmiddelen, is ook deze opbrengst in 2026 aangepast aan het prijsindexcijfer uit de Kadernota van 2,7%.
(Bedragen x € 1.000) Opbrengst OZB gebruikers / OZB niet-woningen Opbrengst OZB eigenaren / OZB woningen Opbrengst OZB eigenaren / niet woningen Totaaltelling
Begroting 2025 2.688 9.862 4.012 16.562
Begroting 2026 2.761 10.128 4.120 17.009
Afvalstoffenheffing De kosten van inzameling en verwerking van huishoudelijk afval worden in Zeist in rekening gebracht via een afvalstoffenheffing. Het tarief hangt af van de omvang van het huishouden. De opbrengst van de afvalstoffenheffing behoort niet tot de algemene middelen, maar wordt gebruikt om de kosten van de afvalinzameling en -verwerking te dekken. Uitgangspunt is een 100% kostendekkend tarief. In 2025 stijgen de tarieven met gemiddeld 5%. Dat is lager dan de gemiddelde prijsstijging ten opzichte van 2024. De kosten van afvalinzameling zijn gemiddeld gestegen volgens de prijsindexatie uit de Kadernota van 2,3%. In 2025 geven we een eenmalige bijdrage uit eigen middelen voor lastenverlichting op de afvalstoffenheffing. Dat zorgt voor de relatief lagere stijging van het tarief ten opzichte van vorig jaar. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst afvalstoffenheffing
Begroting 2025 10.896
Begroting 2026 11.377
64 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen
Rioolheffing In Zeist wordt rioolheffing voor woningen geheven als vastrecht van de eigenaar, bij bedrijven van de gebruiker. De gebruiker van een bedrijf betaalt tot 250 m3 waterverbruik het vaste tarief, daarboven geldt een tarief naar waterverbruik. De opbrengst van de rioolheffing is, net als die van de afvalstoffenheffing, geoormerkt en mag alleen worden benut voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel. Vanaf 2022 is een nieuw verbreed Gemeentelijk Riool Plan (vGRP) vastgesteld met de uitgangspunten voor de tariefberekening. Het tarief stijgt met de indexering volgens de Kadernota 2026 van 2,7%. Het uitgangspunt van het vGRP in Zeist blijft 100% kostendekkendheid. Dit wordt bereikt via verrekening met de egalisatievoorziening riolering en de spaarvoorziening riolering. Onderstaande opbrengsten betreffen woningen en niet-woningen. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst rioolheffing
Begroting 2025 6.199
Begroting 2026 6.292
Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven voor voorwerpen onder, op of boven gemeentegrond bestemd voor de openbare dienst. Denk aan een terras, een luifel, uitstallingen of een bouwsteiger. De belasting wordt geheven van degene die het voorwerp heeft of van de partij ten behoeve van wie het voorwerp aanwezig is. De belastbare feiten worden ontleend aan vergunningaanvragen, controles en andere waarnemingen in de openbare ruimte. De tarieven en de opbrengst zijn volgens de Kadernota 2026 geïndexeerd met 2,7%. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst precariobelasting
Begroting 2025 162
Begroting 2026 166
Parkeerbelasting Parkeerbelasting wordt geheven om het parkeren te reguleren en is een belasting voor het parkeren van een voertuig op straat. Dit gebeurt via aangifte, een betaling middels een parkeerautomaat of via de telefoon (mobiel parkeren). Wanneer er niet of niet in voldoende mate is voldaan aan de aangifteplicht, schrijft de parkeercontroleur een naheffingsaanslag. De naheffingsaanslag wordt jaarlijks door de gemeenteraad vastgesteld bij het vaststellen van de belastingtarieven. Dit bedrag wordt vervolgens vermeerderd met het tarief voor minimaal een uur parkeertijd (gebaseerd op het laagst mogelijke tarief voor een uur parkeren). Daarnaast wordt parkeerbelasting geheven in de vorm van parkeervergunningen. De parkeertarieven 2026 voor bezoekers van het betaald parkeergebied zijn geïndexeerd met 2,7%. Dit percentage heeft niet geleid tot andere uurtarieven, omdat we rekening houden met de kleinst mogelijke betaaleenheid in onze parkeerautomaten. Het tarief van de dagkaarten is een vast bedrag en dit tarief is niet verhoogd. Het tarief voor de naheffingsaanslag wordt jaarlijks berekend op basis van een door het Rijk voorgeschreven methode. Het tarief voor 2026 komt uit op € 68,40 en ligt onder het landelijk vastgestelde maximum. De tarieven van de parkeervergunningen worden per 1-1-2026 geïndexeerd met 2,7%.
(Bedragen x € 1.000) Opbrengst parkeerbelasting straat (betaald parkeren op straat, vergunningen, naheffingen) Opbrengst parkeren garages (geen parkeerbelasting)
Begroting 2025 2.666
Begroting 2026 2.738
908
933
65 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen
Toeristenbelasting Toeristenbelasting wordt geheven voor het houden van verblijf met overnachten binnen de gemeente in hotels, pensions en andere vakantieonderkomens, door personen die niet als ingezetene in het bevolkingsregister zijn opgenomen. De belasting wordt betaald door degene die verblijf houdt aan degene die de mogelijkheid tot verblijf biedt. Degene die de mogelijkheid tot overnachting biedt, geeft het jaarlijkse aantal overnachtingen aan bij de BghU. De aangever wordt vervolgens voor het totaal aantal overnachtingen in dat jaar aangeslagen. Er vindt periodieke controle van deze aangiften plaats. De tarieven, en daarmee de opbrengst, zijn volgens de Kadernota 2026 geïndexeerd met 2,7%. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst toeristenbelasting
Begroting 2025 462
Begroting 2026 474
Marktgelden Marktgeld wordt geheven voor het gebruik of genot van een standplaats op de daarvoor aangewezen marktterreinen. Belast wordt degene die gebruikmaakt van de standplaats. De kosten voor elektriciteit worden op basis van werkelijk verbruik in rekening gebracht bij de verbruiker. De kosten voor promotie worden toegevoegd aan het tarief per strekkende meter. Op basis van de uitkomst van het onderzoek ‘verzelfstandiging van de markt’ is, in overeenstemming met de ondernemers, besloten om de markt niet te verzelfstandigen. Uitgangspunt voor marktgelden is dat het tarief voor 100% kostendekkend is. Om dit te realiseren, is bij het raadsbesluit van de Begroting 2025 voorgesteld om 40% van het overheadpercentage voortaan als uitgangsvoorwaarde te hanteren bij de tariefberekening. De marktgelden worden volgens de Kadernota 2026 verhoogd met een prijsindex van 2,7%. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst marktgelden
Begroting 2025 90
Begroting 2026 93
Leges De gemeente heft leges voor diensten die door of namens het gemeentebestuur worden verleend. Hiermee worden de kosten verhaald die de gemeente maakt voor dienstverlening aan burgers en bedrijven. Voorbeelden zijn leges voor de aanvraag van vergunningen, paspoorten en rijbewijzen. (Bedragen x € 1.000) Bevolkingsadm/ Reisdocumenten Bevolkingsadm/ Inburgering Bevolkingsadm/ Verklaring Omtrent gedrag Bevolkingsadm/ RDW Burgerlijke stand Secretarieleges Burgerproducten / Gehandicaptenparkeerkaart Huisvestingsvergunning Leges Omgevingsvergunningen / bestemmingsplanwijzigingen Benaming vanaf 2024 omgevingsplannen volgens de omgevingswet Leges Omgevingsvergunningen / overig Totaaltelling
Begroting 2025 978 91 7 251 149 437 19 11 970
Begroting 2026 1.035 94 9 257 153 1448 19 12 996
3.198 5.423
2.427 5.451
66 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen
De tarieven, en daarmee de legesopbrengsten, zijn volgens de Kadernota 2026 geïndexeerd met 2,7%. Of er geldt het wettelijk (maximum)tarief. Een aantal wettelijke maximumtarieven voor 2026 zijn nog niet bekendgemaakt, zoals de tarieven voor reisdocumenten en rijbewijzen. Hiervoor volgt in de raad van december een raadsvoorstel. Uitzondering vormen de leges omgevingsvergunningen. Wijzigingen in de tarieven van externe partijen, zoals ODRU en VRU, worden meegenomen in de berekening van het tarief. De berekening van het tarief voor de bouwleges binnen de omgevingsvergunningen is sterk afhankelijk van het aantal aanvragen, de gemiddelde bouwsom en de heffingsgrondslag voor de leges. De overheadtoerekening wordt toegepast volgens de BBV, zoals vastgesteld bij de kaderbrief. Uitgangspunt voor het tarief is 100% kostendekkendheid. De begroting 2026 en het meerjarig perspectief houden rekening met het financiële effect van de invoering omgevings- en kwaliteitsborging wetten per 01-01-2024 en zijn aangepast volgens de richtlijnen van de BBV. Reclamebelasting Reclamebelasting wordt opgelegd aan degene die openbare aankondigingen zichtbaar heeft vanaf de openbare weg. Voorbeelden zijn: reclameborden, naamborden, zonneschermen, lichtreclames, vlaggen en vitrines. De opbrengsten worden, na aftrek van administratieve lasten, beschikbaar gesteld aan Stichting Centrummanagement.
Het tarief 2026 is in samenspraak met Stichting Centrummanagement gelijk gebleven aan 2025. De Begroting 2026 is gesteld op € 200.000 aan inkomsten. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst reclamebelasting
Begroting 2025 200
Begroting 2026 200
Tarieven begraafplaats Er is op diverse onderdelen rekening gehouden met extra inkomsten, onder andere door hogere aantallen uitvaarten en het aanbieden van nieuwe diensten. Uitgangspunt is 100% kostendekkendheid. Tegelijkertijd wil de raad begraven en cremeren voor iedereen toegankelijk en betaalbaar houden. Ook moeten we rekening houden met de marktconforme tarieven in de gemeenten rondom Zeist. Hierdoor is de begraafplaats voor 2026, op basis van de primitieve begroting, 86,09% kostendekkend. In deze berekening van kostendekkendheid gaan we uit van een toerekening van 100% van de overhead. Hierin houden we dus geen rekening met de wens van de raad om de toegerekende overheadkosten te reduceren tot 40%. Als we deze in de berekening toevoegen, komt de kostendekkendheid op 100%. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst leges begraven & cremeren
Begroting 2025 1.992
Begroting 2026 2.446
67 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen
1.2 Kostendekkendheid leges De onderstaande tabel geeft per heffing de kostendekkendheid aan. Daarbij is uitgegaan van de totale (gemiddelde) kosten van het taakveld, aangevuld met de toegerekende overheadkosten en de in de heffing mee te nemen compensabele btw. Eventuele inkomsten op het taakveld, naast de betreffende heffing, zijn hierop in mindering gebracht. Bij de leges is de kostendekkendheid per titel van de legesverordening aangeven, omdat per titel sprake is van duidelijk verschillende soorten producten.
Leges Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn en niet vallend onder titel 2
Leges Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning
Leges Titel 1 Algemene dienstverlening
Begraafplaats
Marktgelden
Rioolheffing
Afvalstoffenheffing
Bedragen x € 1.000
Kosten taakveld(en) (A) Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen (B)
9.724 46
5.276 29
79 0
2.281 80
794 0
2.367 0
51 0
Netto kosten taakveld (C=A-B)
9.678
5.247
79
2.201
794
2.367
51
Toe te rekenen kosten: Overhead (D) Compensabele BTW (E)
273 1.428
348 697
36 0
663 0
724 0
1.282 0
263 0
Totale kosten (100 %) (F=C+D+E)
11.379
6.292
115
2.864
1.518
3.648
314
Opbrengst heffing (G)
11.379
6.292
93
2.466
1.986
3.352
49
% Dekking (G/F)
100,00%
100,00%
81,13%
86,09%
130,89%
91,88%
15,63%
68 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen
Toelichting kostendekkendheid: Markt De markt is 81,13% kostendekkend bij een 100% toerekening van de overhead. Conform gemaakte afspraken in de Kadernota 2025 rekenen wij 40% overhead toe aan de tarieven. Bij een 40% toerekening is de markt 100% kostendekkend. Het tarief is laag gehouden door het bijstellen van de overhead, om te voorkomen dat er geen marktlieden naar de gemeente Zeist komen. Leges Titel 1 De leges 1 zijn met 131% meer dan 100% kostendekkend. Deze hoge kostendekkendheid wordt met name veroorzaakt door minder toerekenbare overhead. Deze hoge kostendekkendheid is toegestaan, omdat de kostendekkendheid van de leges 1, 2 en 3 in totaal niet boven de 100% uitkomt. Leges Titel 2 De nieuwe Omgevingswet is ingegaan per 1 januari 2024. De berekening van de tarieven houdt rekening met 100% kostendekkendheid volgens de nieuwe voorwaarden van de Omgevingswet. De verwachte aantallen in 2026 lopen terug. Vooralsnog blijven de kosten ongewijzigd, mede door de toenemende complexiteit van de aanvragen. De verwachte kostendekkendheid komt hierdoor uit op 91,88%. Leges Titel 3 De leges titel 3 zijn niet 100% kostendekkend. De oorzaak zit in de kosten voor het verstrekken van vergunningen voor evenementen en markten. Begraafplaats De leges voor de begraafplaats zijn niet 100% kostendekkend wanneer wij 100% overhead toerekenen.
Conform eerder gemaakte afspraken wordt er in de tarieven van de begraafplaats gerekend met een 40% overheadtoerekening. Met een lagere overheadtoerekening voldoen wij aan de wens van de raad om begraven en cremeren in Zeist voor iedereen toegankelijk te houden. De nieuwe tarieven zijn marktconform en 100% kostendekkend bij een 40% toerekening. 1.3 Kwijtscheldingsmogelijkheden Per 2015 zijn we toegetreden tot de Belastingsamenwerking gemeenten en Hoogheemraadschap Utrecht (BghU). Een belangrijke motivatie om over te gaan tot samenwerking op het gebied van belastingen, was het behalen van efficiencyvoordeel. Dit voordeel is onder andere behaald door het uitvoeringsbeleid van de deelnemers zoveel mogelijk te harmoniseren. Door deze harmonisatie is er in Zeist besloten om, naast kwijtschelding voor afvalstoffenheffing, ook kwijtschelding voor OZB en rioolheffing mogelijk te maken.
69 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen
1.4 Ontwikkeling belastingdruk Deze tabellen geven een overzicht van de ontwikkeling van de opbrengsten en de tarieven over de afgelopen jaren. Ontwikkeling van de opbrengsten Belastingen / heffingen OZB Afvalstoffenheffing Rioolheffingen Totale opbrengsten
(bedragen x € 1.000) 2022 realisatie 12.988 9.451 5.925 28.354
2023 realisatie 14.637 9.554 5.616 29.807
Enkele tarieven Afvalstoffenheffing 1 pers. Afvalstoffenheffing 2 pers. Afvalstoffenheffing vanaf 3 pers. Rioolheffing Onroerendezaakbelasting
2024
2025
304,52 353,40 446,40 189,60
320,40 371,40 469,80 194,40
2024 realisatie 15.646 10.333 6.027 32.006
2025 begroting 16.562 10.896 6.199 33.657
2026 begroting 17.009 10.507 6.292 33.808
bedragen in euro's Stijging 2026 '25-26 336,00 4,64% 389,40 4,62% 492,60 4,63% 199,20 2,41% 2,70%
De onroerendezaakbelasting (OZB) komt tot uitdrukking in een belastingpercentage. De nieuwe belastingpercentages voor 2026 worden pas eind 2025 definitief vastgesteld als de jaarlijkse hertaxatie is afgerond. Als de WOZ-waarde stijgt, zal het belastingpercentage evenredig dalen. Hierdoor blijft de belastingdruk in principe gelijk, los van aanvullende tariefmaatregelen. De stijging van de belastingdruk komt niet tot uitdrukking in de mutatie van het tarief, maar in de mutatie van de opbrengst. Omdat in de Kadernota 2026 is besloten tot een indexering aan de batenkant van 2,7%, gaat onderstaande tabel uit van dit scenario voor de lasten van de OZB.
70 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de totale gemeentelijke lasten, waarbij huurders in de Gemeente Zeist alleen afvalstoffenheffing betalen. Voorbeelden van belastingdruk
bedragen in euro's WOZ waarde woning 1-1-'25
2024 begroting
2025 begroting
2026 begroting
Gezin, 2 personen huurwoning
200.000 400.000 600.000 800.000
353,40 353,40 353,40 353,40
371,40 371,40 371,40 371,40
389,40 389,40 389,40 389,40
4,85% 4,85% 4,85% 4,85%
Gezin, 4 personen, huurwoning
200.000 400.000 600.000 800.000
446,40 446,40 446,40 446,40
469,80 469,80 469,80 469,80
492,60 492,60 492,60 492,60
4,85% 4,85% 4,85% 4,85%
Gezin, 2 personen, eigen woning
200.000 400.000 600.000 800.000
669,80 796,60 923,40 1.050,20
688,40 811,00 933,60 1.056,20
711,20 833,80 956,40 1.079,00
3,31% 2,81% 2,44% 2,16%
Gezin, 4 personen, eigen woning
200.000 400.000 600.000 800.000
762,80 889,60 1.016,40 1.143,20
786,80 909,40 1.032,00 1.154,60
814,40 937,00 1.059,60 1.182,20
3,51% 3,03% 2,67% 2,39%
Stijging '25-26
71 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen
Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Ons risicomanagement richt zich op proactieve risicosturing. Daardoor is niet iedere tegenvaller direct van invloed op het lopende beleid en de exploitatie en kunnen de reguliere dienstverlening en ambities doorgaan. In onze gemeente is veel aandacht voor de geïdentificeerde risico’s en de mogelijke beheersmaatregelen. Risicomanagement is een vast onderdeel bij het managen van de bedrijfsvoering. De ervaring leert dat door actief over risico’s na te denken, ook kansen inzichtelijk worden. De uitkomsten worden zowel in de begroting als de jaarrekening opgenomen in deze paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. In deze paragraaf geven wij eerst inzicht in de onderwerpen die van invloed zijn op het algemene risicoprofiel van de gemeente Zeist. Verder gaan we in op de actuele ontwikkelingen en hoe we willen omgaan met de specifieke aandachtspunten voor 2026. Het tweede deel geeft inzicht in het risicoprofiel van de gemeente: - Wat zijn momenteel de top 10 risico’s? - Wat is de stand van de weerstandsratio? - Hoe scoren de kengetallen ten opzichte van de afgesproken normen? 2.1 Algemeen risicoprofiel De gemeente opereert, net als iedereen, in een onzekere wereld. Er is nog steeds grote onrust in de wereldpolitiek en er woedt een oorlog op ons eigen continent.
Op landelijk niveau merken we dat dit invloed heeft op onze inkomsten. De afgelopen jaren zien we grote schommelingen in de omvang van het gemeentefonds, de grootste inkomstenbron voor gemeenten. Tot op heden is dit nog niet veranderd. Het meerjarenperspectief van de - in dit boekwerk gepresenteerde - primitieve begroting is ieder jaar structureel sluitend. De afgelopen jaren hebben we veel schommelingen gezien, waarbij het beeld vooral de laatste jaren negatiever was. Voornaamste reden voor de huidige uitkomst is het effect van de meicirculaire 2025, waarbij (een deel van) de uitkomsten van de commissie van Ark, met betrekking tot de gelden voor de jeugdzorg, zijn overgenomen. Hoe dit in de toekomst gaat zijn, is nog onbekend. De onrust in de landelijke politiek en de komende Tweede Kamerverkiezingen dragen bij aan deze onzekerheid. Een door de gemeenten lang gekoesterde wens om minder specifieke uitkeringen (SPUKS) in te zetten, lijkt gehoord te zijn. Het is echter nog onduidelijk hoe, wanneer en hoeveel dat betreft. Mogelijk komt in de septembercirculaire 2025 meer duidelijkheid. Door de nieuwe afspraken met het Rijk over de financiële verhoudingen, met onder andere de koppeling aan het bruto binnenlands product (bbp), verwachten we dat het de komende jaren beter gaat.
Door de trend van de afgelopen jaren is het voor gemeenten een uitdaging om de begroting sluitend te maken. De afgelopen jaren is ook in Zeist op verschillende manieren gewerkt aan besparingen. In het kader van de Begroting 2021 en Begroting 2022 heeft de Inwoners Advies Commissie (IAC) hierover geadviseerd, daarnaast vonden heroverwegingen plaats. Bij het opstellen van de Begrotingen 2024 en 2025 zijn diverse beleidskeuzes gemaakt. De daaruit voortvloeiende maatregelen omvatten ook enkele taakstellingen. Een deel is de afgelopen jaren ingevuld, anderen zijn geschrapt. Zo is de taakstelling op de jeugdhulp niet haalbaar gebleken. Momenteel staan onderstaande taakstellingen open: Taakstellingen in de begroting Taakstelling meerjarenbegroting 2026 Organisatie
2026 € 212.991
2027 € 212.991
2028 € 212.991
2029 € 212.991
Kunst & Cultuur Totaal
€ €