RV25 054 Bijlage 0 Begroting 2026 gemeente Zeist
Tekst van het document
•
21 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
•
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? De wijken worden langzaam maar zeker groener.
•
Wat gaan we (daarvoor) doen? We kijken waar verharding functioneel is. Overbodige verharding vervangen we door een groenvak.
•
Er wordt kwalitatief hoogwaardig groen aangelegd
•
Binnen integrale projecten werken we samen met andere disciplines binnen de openbare ruimte om een zo aantrekkelijk mogelijke - en dus groene – omgeving te realiseren.
•
De speeltuinen blijven veilig en up-to-date. En passen goed bij de behoeften van de bewoners.
•
We volgen het Speelruimteplan Zeist en keuren, onderhouden en vervangen de speeltuinen. Samen met de bewoners kijken we naar de gewenste speelvoorzieningen. In Vollenhove realiseren we het project de Buitenkans, van de Buitenspelcoalitie in de Pedagogenbuurt (o.a. natuurspelen). Zeist wordt ambassadeur van Jantje Beton op basis van de positieve samenwerking in het verbeteren van het Bospark Vollenhove.
• • •
•
De inrichting van de speelplaatsen wordt inclusiever voor verschillende leeftijden en doelgroepen. Daarnaast functioneren speeltuinen meer als ontmoetingsplekken.
•
We stellen een waterlopenbeheerplan op. Hierin bepalen we wat technisch uitgevoerd moet worden en de ambities voor onderwerpen als recreatie, beleving en biodiversiteit.
Inwoners en bedrijven kunnen afvalwater en hemelwater lozen op de riolering. Het is zo vanzelfsprekend dat niemand erbij stilstaat.
•
Reinigen en inspecteren vrijvervalriolering, inclusief het opstellen van een maatregelplan Rioolrenovaties uitvoeren Kolken reinigen Inspecties en preventief onderhoud aan gemalen Storingsdienst en correctief onderhoud in geval van een calamiteit.
•
Minder wateroverlast doordat inwoners afkoppelen of hun daken vergroenen.
•
Inwoners stimuleren en ontzorgen in het afkoppelen van de regenpijpen en het aanleggen van een groen dak.
•
Nu en in de toekomst een robuust rioleringssysteem.
•
We stellen een Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) op. Hierin wordt het rioleringssysteem hydraulisch doorgerekend en komt naar voren hoe robuust het systeem ook voor de toekomst is. Hieruit volgen mogelijk maatregelen die we in de jaren daarop uitvoeren.
•
Binnen reconstructieprojecten koppelen we zoveel als mogelijk af en zetten we in op het vergroenen van de openbare ruimte.
•
Projecten zo groen mogelijk inrichten en ruimte creëren voor het verwerken van regenwater.
•
•
Speeltuinen worden gevarieerder en het aanbod toegankelijker.
Riolering Kwalitatief hoogwaardige watergangen die uitnodigen tot recreatie en bijdragen aan een positieve beleving rondom het water.
• • • •
22 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Afval • Een goede afvalinzameling met meer afvalscheiding en daardoor meer grondstoffen.
•
Efficiëntere afvalinzameling en minder vaak bijplaatsingen door overstromende ondergrondse containers.
Wat gaan we (daarvoor) doen? •
In 2026 maken we een nieuw grondstoffenplan voor Zeist. Daarin staan de maatregelen die we de komende jaren nemen om nog meer afvalscheiding te bereiken. Dit past in het streven uit het coalitieakkoord om als Zeist een afvalvrije gemeente te worden.
•
RMN rondt in 2026 een pilot af waarbij de inzameling van ondergrondse containers gebeurt op basis van de vulgraad, dus pas ledigen als de container bijna vol is. Bij succes wordt dit in 2026 gemeentebreed uitgerold. In Vollenhove starten we een intensief programma voor het verminderen/voorkomen van bijplaatsingen, dumpingen en zwerfvuil.
•
•
Milieu en Klimaat Door het kwalitatief en efficiënt uitvoeren van de milieutaken dragen we bij aan een betere milieukwaliteit en leefomgeving voor inwoners.
•
2026 wordt het eerste jaar dat de nieuwe organisatie Omgevingsdienst Utrecht (ODU) de milieutaken voor ons gaat uitvoeren. We sturen op een goede uitvoering.
•
Efficiënte inzet van gemeenschapsgeld en minder overlast bij aanpassingen in de buitenruimte.
•
Als pilot doen we een afperkend onderzoek in Vollenhove om de asbestvervuiling beter in kaart te brengen. Doel is om alleen waar dit echt nodig is, onder asbestcondities te hoeven werken.
•
Meer woningen isoleren, waardoor de warmtevraag afneemt.
•
Via het nationaal isolatieprogramma werken we samen met Provincie Utrecht en Stichting Energie Zeist aan isolatie. Dat doen we met informatiebijeenkomsten, deur-tot-deuracties en mediacampagnes. Geschikte woningen kunnen met subsidies kosteloos maatregelen nemen.
•
We bestrijden energiearmoede.
• • • • • • • •
Via specifieke uitkeringen van Provincie en Rijk zorgen we voor gratis isolatie. Via de proactieve inzet van energiemaatjes. Uitbreiding aanbod via energiemaatjes. Samen met Stichting Energie Zeist. Witgoedactie samen met sociaal team. Aanpak meer integraal met het sociale team en brede minimanetwerk. Een combinatie van datagestuurde en kwalitatieve aanpak. In Vollenhove gaan we duurzaamheid, energiearmoede en een sociale aanpak combineren (‘achter de voordeur’-aanpak).
•
We ondersteunen bij de verduurzaming van VvE’s.
•
Voucheracties isolatiemaatregelen voor VvE’s.
•
Iedereen in gemeente Zeist en in de regio Utrecht Oost heeft toegang tot het regionale energiecentrum.
•
We borgen de financiering door nieuwe afspraken met regiogemeenten en provincie Utrecht.
•
We ondersteunen lokale initiatieven van inwoners.
We doen pilots met mini-warmtenetten en zoeken samen met regionale partners naar manieren om inwoners te ontzorgen.
23 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Bedrijven, verenigingen, winkels en horeca krijgen advies en ondersteuning bij verduurzamingsopgaven.
•
•
In samenspel met de samenleving voeren we het klimaatplan uit (wordt nog vastgesteld). Daarmee werken we toe naar een CO2-neutrale gemeente en wordt iedereen in gemeente Zeist zich meer bewust van de CO2-uitstoot.
• • •
We behouden ons certificaat op de prestatieladder. We stellen de klimaat- en duurzaamheidsmonitor op. We gaan verder met het energiemanagement van onze eigen organisatie.
•
Onze eigen organisatie werkt verder vanuit het actieplan MVOI. In onze gemeente werken we maatschappelijk verantwoord.
•
We voeren de acties uit het actieplan MVOI uit.
•
Gemeente Zeist werkt aan een circulaire samenleving, dat uit zich ook richting inwoners, ondernemers en organisaties.
•
We voeren de acties uit de routekaart circulaire samenleving uit. (wordt nog vastgesteld).
•
Iedereen in gemeente Zeist kan terecht bij onze duurzame partners: Stichting Energie Zeist, Samen Duurzaam Zeist en Duurzame Energie Coöperatie Zeist.
• •
We trekken meer gezamenlijk op en weten van elkaar wat er gebeurt. Er is een subsidiekader waarbinnen initiatieven subsidies kunnen aanvragen.
•
We beperken de overlast van netcongestie.
•
We zorgen voor goede inpassing van de extra transformatorhuisjes in de beschikbare ruimte. We onderzoeken een energiegemeenschap met het lokaal voor lokaal principe. We faciliteren intern en extern netbewuste ontwikkelingen.
•
Wat gaan we (daarvoor) doen? We werken samen met Mijn Groene Bedrijf voor de advisering bij bedrijven, winkels en horeca. • We zetten een renteloze lening in om verenigingen te helpen verduurzamen.
• • •
We blijven lokaal energie opwekken.
• •
We verbreden het pilotonderzoek business case solar carports. We geven uitvoering aan het versnellen van grootschalige duurzame opwek op basis van de vernieuwde visie duurzame opwek.
•
Inwoners krijgen stapsgewijs duidelijkheid over de route naar aardgasvrij in hun wijk of buurt.
•
We stellen het warmteprogramma vast en volgen de stappen in dat warmteprogramma.
•
Er komt meer deelmobiliteit in Zeist.
•
Via een regionaal project komen er meer deelfietsen in gemeente Zeist.
•
In de Ontwikkeling Gedenkpark onderzoeken we hoe en welke mogelijkheden we kunnen uitwerken om ontmoetingsplekken en momenten (voor gelijkgestemden) te faciliteren. Daarmee leveren we een bijdrage aan het voorkomen van vereenzaming.
Verbeterde vindbaarheid op Zeister Bosrust. Binnen de poorten en op de begraafplaats kunnen bezoekers beter de weg vinden. Bezoekers voelen zich welkom.
•
Er komt een bewegwijzering op Zeister Bosrust.
We vergroten de bezoekwaardigheid door met een ‘stenen archief’ de geschiedenis van de gemeente in beeld te brengen.
•
Vaststelling van lijst behouden waardige graven en funerair erfgoed. Het uitgangspunt is dat Zeister Bosrust en de Oude begraafplaats bij uitstek de plekken zijn waar verleden, heden en toekomst samenkomen.
•
• • • •
Begraafplaatsen en crematorium Het organiseren van bijeenkomsten en activiteiten met een thema gerelateerd aan herdenken, educatie of geschiedenis, in nauwe samenwerking met inwoners, belanghebbenden, verenigingen en stichtingen.
24 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Vergroening begraafplaats door onder andere maaibeleid onderhoudsregime. • Meer ruimte voor flora, fauna en biodiversiteit.
Wat gaan we (daarvoor) doen? Versterken natuurwaarden en biodiversiteit met ecologisch groenbeheer.
•
en
•
•
Ruimte voor het herinrichten van de begraafplaats en een nieuwe manier van begraven, waardoor er meer diversiteit ontstaat in de keuze van graven. Vergroten parkbeleving.
• •
Wegwerken achterstallig onderhoud. Mogelijk maken van andere vormen van begraven.
Uitvaarten in groene oase van rust, waarbij gasten en bezoekers zich prettig voelen. Dat heeft ook een positief effect op hoe nabestaanden de uitvaart ervaren.
• •
Het ontwikkelen van een omgeving waarin de inrichting van elke ruimte past bij de emoties rond sterven en gedenken. Aanleg van een buitenaula.
•
Meer ruimte voor rouw, herdenking en ontmoeten.
• •
Aanleg van pad van Heling. Aanbieden van rouwcafé.
•
Marktconforme prijzen en mogelijkheden voor begraven, cremeren en asbestemmingen. Uitgewerkt beheerplan waarin ecologisch beheer en omgang met funerair erfgoed is uitgewerkt.
•
Ontwikkeling beheerplan begraafplaats.
• •
•
25 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat mag het kosten? RAAD03 DOORPAKKEN VOOR NATUUR EN KLIMAAT Realisatie 2024 Begroting 2025 6.349 6.604 124 218 -6.225 -6.386
(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 7.724 7.510 7.539 6.669 452 452 452 452 -7.271 -7.058 -7.086 -6.216
570 OPENBAAR GROEN EN (OPENL) RECREATIE
L B S
720 RIOLERING
L B S
4.453 6.320 1.867
4.591 6.628 2.036
4.637 6.621 1.984
4.305 6.321 2.016
4.351 6.321 1.970
4.371 6.321 1.950
730 AFVAL
L B S
8.784 10.882 2.097
9.583 11.291 1.708
9.945 11.648 1.703
9.945 12.213 2.269
9.945 12.213 2.269
9.945 12.213 2.269
740 MILIEUBEHEER
L B S
4.745 1.580 -3.165
5.976 1.352 -4.625
5.532 1.225 -4.307
5.211 1.146 -4.066
5.198 1.146 -4.053
5.198 1.146 -4.053
750 BEGRAAFPLAATSEN EN CREMATORIA
L B S
2.015 2.477 462
2.037 2.143 105
2.281 2.546 265
2.155 2.546 391
2.210 2.546 336
2.209 2.546 337
Totaal
L B S
26.346 21.383 -4.963
28.792 21.631 -7.162
30.118 22.492 -7.626
29.126 22.678 -6.447
29.243 22.678 -6.565
28.392 22.678 -5.714
Toelichting op afwijkingen De lasten voor het collegeproduct 570 Openbaar groen stijgen op basis van de prognose bestedingen ten laste van het Lange Termijn Bomenbeheerplan 20162041. Een deel van de stijgende lasten wordt geëgaliseerd met baten vanwege interne doorbelasting op andere collegeproducten. De lasten op het collegeproduct 730 Afval stijgen vanwege de gestegen lasten bij de RMN. Op dit product worden baten en lasten geëgaliseerd met de voorziening. De lasten op collegeproduct 740 Milieubeheer zijn incidenteel hoger in 2025 vanwege de bijdrage aan ODU en bijdragen aan het Gevelfonds.
26 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Beleidsindicatoren Omvang huishoudelijk restafval
Hernieuwbare elektriciteit
KG per inwoner
%
Niet gescheiden ingezameld huisafval
Het percentage berekende hernieuwbare elektriciteit
250
40
200
30
150
20
100
10
50 0
0 2019
2020 Zeist
2021
2022
2023
2018
Nederland
Duiding: De hoeveelheid restafval in gemeente Zeist is de laatste jaren gestaag afgenomen. Deze trend zette door tot 2023 (o.a. als effect van de invoering van kliko’s voor PMD-afval), maar stabiliseerde in 2023. In 2024/2025 heeft de gemeente een nieuwe campagne gevoerd rondom het thema afvalscheiden. We zien dat deze campange leidt tot minder afkeur van PMD. De hoeveelheid restafval is niet geheel beïnvloedbaar door de gemeente.
2019 Zeist
2020
2021
2022
Nederland
Duiding: De stijgende lijn in Zeist is met name te danken aan kleine opwekprojecten (denk aan zonnepanelen op daken). De gemeente heeft de afgelopen jaren wel gewerkt aan projecten voor grootschalige opwek, zoals windmolens. Deze projecten hebben echter geen doorgang gevonden. Er wordt nog wel gezocht naar grotere locaties voor zonnepanelen (bijvoorbeeld samen met DECZ en Rijkswaterstaat) en andere duurzame energiebronnen.
27 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Programma 4 Wonen op maat We werken in samenhang aan de toekomst voor een gezonde fysieke leefomgeving. Dit doen we via de Implementatie Omgevingswet en via diverse ruimtelijke ontwikkelingen. Met het programma Implementatie Omgevingswet werken we integraal aan een samenhangende visie en planregels voor een gezonde fysieke leefomgeving. We willen een gemeente zijn die woonkansen biedt voor ieders portemonnee en voor iedere levensfase, van ouderen en starters tot jonge gezinnen en mensen met een urgentie. Het grote landelijke tekort aan woonruimte zien we ook in Zeist terug. We hebben de ambitie om de bouw van 4.000 (aardgasloze) woningen te realiseren. Onze prioriteit ligt bij woningen in het middeldure segment. Daarmee bevorderen we de doorstroming en komen de sociale woningen beschikbaar voor de juiste doelgroepen. De gemeente gaat hier actief regie op voeren, met oog voor de demografische samenstelling. Het volkshuisvestingsprogramma (voorheen: de woonvisie) is hiervoor onze routekaart.
Programma in het kort: Verbonden Partijen:
Totaal lasten: Totaal baten:
ODRU / VRU / WOM Kerckebosch / Fonds Hart van de Heuvelrug € 6.601.000 (2,8% van het totaal) € 3.872.000
Voor een gezonde fysieke leefomgeving en woonkansen voor iedereen faciliteren we binnen de beleidskaders veel ruimtelijke initiatieven en nemen we in enkele gevallen zelf het initiatief, zoals bij Driebergen-Zeist. Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Ruimtelijke ordening • We willen inwoners en ondernemers van Zeist duidelijk maken wat onze visie is op de toekomst van de fysieke leefomgeving van Zeist. De omgevingsvisie geeft hiervoor kaders. •
Eenduidige en begrijpelijke regels voor de fysieke leefomgeving. Deze regels zijn eenvoudig te raadplegen, beschermen de waarden van Zeist en dragen bij aan de opgaven waar Zeist voor staat. Daarnaast voldoen ze aan de wettelijke verplichting om in 2032 het integrale Omgevingsplan gereed te hebben.
•
Zeist faciliteert ruimtelijke ontwikkelingen die binnen de beleidskaders bijdragen aan een gezonde fysieke leefomgeving.
Wat gaan we (daarvoor) doen? •
We werken aan de Omgevingsvisie 2050. Dat doen we op basis van het - door de gemeenteraad vastgestelde - plan van aanpak implementatie Omgevingswet. In 2026 staat de participatie centraal. We werken aan het integraal omgevingsplan conform de Transitiestrategie omgevingsplan Zeist 2024. In 2026 worden de eerste twee deelgebieden (Austerlitz en deel Zeisterbossen’ en ‘Den Dolder en Soestdijkerweg e.o.’) en het eerste thema (Parkeren) als ontwerp ter inzage gelegd.
•
We zetten de gewenste, lopende ruimtelijke ontwikkelingen voort. Bijvoorbeeld om woningbouw mogelijk te maken. Voor gewenste nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen starten we nieuwe procedures op.
Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) • Het opleveren van nieuwe woningen in verschillende prijscategorieën op gemeentelijke gronden.
•
We hebben in Zeist twee grondexploitaties: Huis ter Heide West en (herontwikkeling) oude gemeentewerf. Binnen deze grondexploitaties zetten we in op het bouwen van woningen in verschillende prijscategorieën.
•
•
Het masterplan wordt ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Het masterplan geeft meer invulling aan de woningaantallen en de woningdifferentiatie.
We zetten de planvorming voor Driebergen-Zeist voort. De gebiedsvisie wordt uitgewerkt naar een masterplan en we doen diverse onderzoeken.
28 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Wonen en bouwen • We dringen dak- en thuisloosheid terug door het beschikbaar maken van kleine betaalbare woningen voor kwetsbare mensen als uitvoering van het Actieplan Dakloosheid ‘Eerst een Thuis’. Er is urgentie voor betaalbaar en flexibel wonen.
Wat gaan we (daarvoor) doen? •
• • • •
Beter regelen van uitstroom vanuit MOBW met woningcorporaties en zorgorganisaties. Onder andere door het stimuleren van woningdelen en friendscontracten. Daarbij houden we rekening met de leefbaarheid en spreiding in wijken. We zetten beter in op bestaande woonvoorraad, bijvoorbeeld door inzet van Kamers met Aandacht, Onder de Pannen, flexwonen en tijdelijk wonen. We benutten leegstand voor doorstroomlocaties. We geven extra aandacht aan het voorkomen van dakloosheid onder jongvolwassenen, met gebruik van best practices van andere gemeenten We beoordelen de urgentieregeling op passendheid in deze tijd van schaarste en oplopende dakloosheid
•
Kwetsbare aandachtsgroepen met een specifieke woonvraag in combinatie met een zorgvraag hebben een prettige woon- en leefomgeving.
•
We werken met zowel in- als externe stakeholders aan het uitvoeren van het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie.
•
Inwoners van 55 jaar en ouder hebben de beschikking over een wooncoach die hen van voldoende informatie kan voorzien om hun woonsituatie op tijd voor te bereiden op het ouder worden. Dit kan door te verhuizen of door de huidige woonsituatie aan te passen. Zo worden 55-plussers zich bewust van de noodzaak hier op tijd over na te denken.
•
We zijn in mei 2025 gestart met de inzet van een Wooncoach 55+, uitgevoerd door Stade. Inwoners kunnen zich hiervoor rechtstreeks aanmelden. We willen dit in 2026 doorzetten.
•
Samen met woningcorporaties en huurdersorganisaties werken we aan een betaalbare en duurzame voorraad sociale huurwoningen en middenhuurwoningen.
•
We maken prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties.
•
In Vollenhove versterken we de onderlinge maatschappelijke betrokkenheid en sociale structuur door het toevoegen van actieve en maatschappelijk betrokken bewoners.
•
Voortzetten en volledig juridisch borgen van de proef ‘gericht toewijzen’ in Vollenhove (L- en Geroflat). Ook regelen we dat de proef wordt uitgebreid naar andere buurten/wijken. We wijzen woningen toe aan mensen die iets willen bijdragen aan de leefbaarheid van de buurt of iets extra’s willen doen voor buurtbewoners.
•
We sturen op voldoende passende woningen voor een diverse groep woningzoekenden in nieuwbouw en bestaande voorraad.
•
In 2026 wordt nieuw woonbeleid opgesteld, het Volkshuisvestingsprogramma (voorheen Woonvisie).
•
Inwoners die behoren tot een bijzondere doelgroep hebben een woning en nemen deel aan de samenleving.
• •
We realiseren de Taakstelling statushouders. We geven invulling aan de afspraken in de Ambitieverklaring Uitstroom Maatschappelijk Opvang en Beschermd Wonen (MO/BW) regio Zuidoost Utrecht.
•
Behoud van (rijks)monumenten.
•
In 2026 voeren we projectmatig controle uit op de staat van onderhoud van (rijks)monumenten. Waar nodig treden we handhavend op om eigenaren te bewegen het noodzakelijke onderhoud uit te voeren.
29 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • Verhogen van brandveiligheid van woningen boven winkel- en horecapanden.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • In 2026 voeren we projectmatig controle uit bij woningen boven winkel- en horecapanden aan de Slotlaan. Waar nodig treden we handhavend op om de woningen aan de geldende brandveiligheidseisen te laten voldoen.
Wat mag het kosten? RAAD04 WONEN OP MAAT Realisatie 2024 Begroting 2025 2.017 2.314 209 970 -1.808 -1.344
(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 1.442 1.410 1.410 1.410 996 996 996 996 -446 -414 -414 -414
810 RUIMTELIJKE ORDENING
L B S
820 GRONDEXPLOITATIE (NIET BEDR.TERREIN)
L B S
515 -50 -566
564 0 -564
595 0 -595
595 0 -595
595 0 -595
595 0 -595
830 WONEN EN BOUWEN
L B S
4.207 5.508 1.301
4.668 3.844 -823
4.564 2.876 -1.687
4.570 2.876 -1.694
4.536 2.876 -1.660
4.532 2.876 -1.656
Totaal
L B S
6.739 5.667 -1.072
7.546 4.814 -2.732
6.601 3.872 -2.729
6.575 3.872 -2.702
6.541 3.872 -2.669
6.537 3.872 -2.665
Toelichting op afwijkingen Voor de lasten op het collegeproduct 810 Ruimtelijke ordening geldt dat er in 2024 en 2025 nog incidentele middelen beschikbaar zijn voor de invoering van de Omgevingswet. Met betrekking tot collegeproduct 830 Wonen en bouwen geldt dat de baten prognose opnieuw is geactualiseerd met de meest recente inzichten van de effecten van de omgevingswet. Uit de eerste analyse blijkt dat er minder onderdelen vergunningsplichtig zijn waardoor de inkomsten dalen.
30 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Beleidsindicatoren Demografische druk %
Gemiddelde WOZ-waarde x € 1.000
Nieuwgebouwde woningen Per 1.000 woningen
Het aantal personen van 0 tot 20 jaar en van 65 of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar.
De gemiddelde WOZ-waarde van de woningen in de gemeente Zeist.
Nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen (zoals transformaties).
85
600
15
400
10
200
5
80 75 70 65 60
0 2021
2022
2023
Zeist
2024
0
2025
2021
Nederland
2022
2023
Zeist
2024
2025
2020
Nederland
Zeist
Duiding: In gemeente Zeist scoren wij, door onze bevolkingssamenstelling, structureel hoger in deze categorie dan het landelijk gemiddelde. Wel zien we dat de demografische druk in Zeist licht aan het afnemen is, terwijl het landelijk gemiddelde licht stijgt.
Duiding: De cijfers van 2024 en 2025 zijn voorlopig. Hierin lijkt de stijgende lijn in Zeist af te vlakken. Dit ligt in lijn met het landelijk gemiddelde.
Gemiddelde woonlasten (eenpersoonshuishouden)
Gemiddelde woonlasten (meerpersoonshuishouden)
€
2021
2022
2023
2024
Nederland
Duiding: Door een afwisseling in het lokale woningbouwprogramma wisselt deze indicator veel. In 2023 en 2024 zijn er weinig nieuwbouwwoningen opgeleverd, maar in 2025 verwachten we weer een stijging van het aantal opgeleverde woningen.
€
Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
een
Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
1500
1500
1000
1000
500
500
0
een
0 2021
2022 Zeist
2023
2024
2025
Nederland
Duiding: Deze indicator ligt ongeveer gelijk aan het landelijk gemiddelde. Zowel landelijk als in Zeist stijgen de gemeentelijke lasten.
2021
2022 Zeist
2023
2024
2025
Nederland
Duiding: Deze indicator ligt ongeveer gelijk aan het landelijk gemiddelde. Zowel landelijk als in Zeist stijgen de gemeentelijke lasten.
31 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Programma 5 Positieve gezondheid De gemeente Zeist zet in op het bevorderen van het welzijn, de gezondheid en de kwaliteit van leven van alle inwoners, jong en oud. Als richtinggevend kader werken we integraal aan een samenhangende sociale visie. Daarbij is er specifieke aandacht voor positieve gezondheid, preventie en een sterke sociale basis. Door toegankelijke voorzieningen, begeleiding via lokale teams en passende hulp en ondersteuning te bieden, voorkomen we deels de inzet van gespecialiseerde zorg deels en kan iedereen zo zelfstandig mogelijk meedoen in de samenleving. De ondersteuning richt zich op wat mensen zelf kunnen of kunnen leren, met inzet van hun netwerk en vrij toegankelijke voorzieningen in de sociale basis. De gemeente streeft naar gelijke gezondheidskansen voor alle inwoners, met sport en bewegen als belangrijke middelen, en sluit aan bij landelijke akkoorden zoals GALA, IZA/AZWA.
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
MeanderOmnium € 59.193.000 (24,9% van totaal) € 779.000
het
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Toegang en eerstelijnsvoorzieningen • Inwoners krijgen passende hulp: zo licht, dichtbij en kort mogelijk, met normaliseren als basishouding. • We vergroten de eigen kracht van inwoners en leggen de regie meer bij de inwoners zelf.
Wat gaan we (daarvoor) doen?
• •
Het CJG en ST voeren procesregie uit waar nodig. Het CJG en het ST werken met een multidisciplinair aanmeldoverleg. Hier sluiten ook de GGD (JGZ), Welzijn op Recept en de RSD bij aan. We werken samen in Zorg4Zeist met netwerkpartners zoals de huisarts. We zetten E-hulp in om de eigen kracht van inwoners te vergroten.
•
Inwoners met een hulpvraag worden minder vaak doorverwezen naar zorgaanbieders in de tweede lijn. In plaats daarvan is er meer contact met een medewerker van het CJG of ST, waardoor de ondersteuning laagdrempeliger is.
•
Het CJG en het ST gaan meer zelf ondersteuning bieden.
•
We ontwikkelen meer groepsaanbod, om meerdere vragen over hetzelfde onderwerp tegelijkertijd in behandeling te nemen. In sommige gevallen krijgt dit groepsaanbod voorrang boven individuele ondersteuning. Inwoners worden zo sneller geholpen, leren van elkaar en de tijd van de consulent wordt efficiënter ingezet.
•
Het CJG en ST maken meer gebruik van- en verwijzen naar ondersteuningsmogelijkheden in de Sociale Basis. Het CJG en het ST ontwikkelen eigen groepsaanbod.
•
Bewoners van de L- en Geroflat worden snel geholpen met hun hulpvraag in samenwerking met de externe partners (MeanderOmnium en Woongroen). Samen met Buurtzorg en CJG/ST komen we tot een breder inzetbare vorm van de zorgaanpak voor kwetsbare bewoners.
•
Met het Team Voor L-Kaar werken we verder aan het laagdrempelig en proactief hulp bieden aan bewoners van de L-Flat. Dit willen we in 2026 uitbreiden naar de Geroflat. Hier krijgt de Sociale Basis een prominentere rol om de zelfredzaamheid van inwoners te vergroten (community building).
•
De ondersteuning en middelen binnen de Wmo en Jeugdwet worden doelmatig en rechtmatig ingezet. Door een goede uitvoering van toezicht rechtmatigheid krijgen inwoners vanuit de Jeugdwet en Wmo de ondersteuning die ze nodig hebben.
•
Het toezicht richt zich op het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik van de voorzieningen en het (preventief) opsporen en sanctioneren wanneer dit toch voorkomt. Dit doen we aan de hand van het Beleidsplan Toezicht en Handhaving Sociaal Domein en het Afwegingskader Toezicht en Handhaving Wmo/Jeugdwet.
•
• •
•
32 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Maatwerkvoorzieningen (WMO) • Inwoners met een beperking kunnen zo zelfstandig mogelijk functioneren.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • • •
Voor mensen met een fysieke beperking zijn hulpmiddelen beschikbaar. Bij de inzet van deze hulpmiddelen stimuleren we beweging en activiteit. Hulpmiddelen zijn van goede kwaliteit en worden zo efficiënt mogelijk ingezet. We onderzoeken de mogelijkheden om deelscootmobielen in te zetten. We gaan de levering van trapliften via de Wmo opnieuw aanbesteden.
•
Inwoners met een beperking kunnen in hun woning zo zelfstandig mogelijk functioneren.
•
Met de woningcorporaties zijn afspraken gemaakt over de uitvoering van woningaanpassingen. Deze afspraken evalueren we jaarlijks en stellen we bij indien nodig.
•
De gemeente biedt betaalbaar Wmo-vervoer voor inwoners die niet zelfstandig kunnen reizen en dit niet goed kunnen organiseren met hulp van familie of vrienden. Zo stimuleren we inwoners met een mobiliteitsbeperking om mee te blijven doen aan het dagelijks leven.
•
Door onderzoek naar gebruik Wmo-vervoer in Zeist krijgen we grip op de kwaliteit, de gebruikers, de inzet en de uitgaven. Richtlijnen geven consulenten duidelijkheid bij het toekennen van Wmo-vervoer. We ondersteunen Meander Omnium in het verder uitbreiden en aanbieden van vrijwilligersvervoer Automaatje. Inwoners in Zeist worden actief geholpen bij het vinden van hun weg naar het ov, Wmo-vervoer of lokaal aanbod van particulier vervoer.
• • •
Maatwerkdienstverlening 18+ • Inwoners met psychische en sociale problematiek krijgen laagdrempelig passende hulp en ondersteuning. Bijvoorbeeld bij onze partner Steunpunt Zelfregie & Herstel. •
Voor inwoners met een hulpvraag is passende ondersteuning beschikbaar.
•
Samen met partners in de informele eerste- en tweedelijnszorg binnen GGZ4Zeist werken we aan consolidering en versterking van een Netwerk Mentale Gezondheid. Dit netwerk is geborgd in (regionale) afspraken over het Integrale Zorgakkoord.
•
We zetten pilots op om ons bestaande aanbod binnen de sociale basis te versterken of uit te breiden. Zo willen we de inzet van maatwerkvoorzieningen voorkomen. We kopen Wmo-begeleiding, ambulante jeugdhulp en verblijfshulp jeugd regionaal in op basis van de in 2025 vastgestelde regionale inkoopkoers. Naast de inkoop van zorg en ondersteuning zetten we regionaal en lokaal in op verschillende ontwikkelopgaves, zoals een sterke toegang, aansluiting 18-/18+, netwerk rondom scholen, verblijf zo thuis mogelijk en veiligheid lokaal.
• •
•
We zorgen voor voldoende en toegankelijke passende zorg en ondersteuning voor kwetsbare inwoners, indien nodig in een beschermde woonomgeving. We organiseren dit zoveel mogelijk in de eigen woon- en leefomgeving van mensen. Zo dragen we bij aan hun herstel en zelfstandigheid.
• •
• •
Versterken van de lokale sociale basis voor inwoners met psychische kwetsbaarheid of verslaving, door betere toegang en meer kenbaarheid te creëren van het aanbod op zelfregie en herstel. Aanjagen van snellere uitstroom uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang in samenwerking met zorgaanbieders, woningcorporaties en Beter Wonen. Dit helpt cliënten die klaar zijn om uit te stromen sneller aan een passende woonplek en verlicht de wachtlijsten op instroom. Creëren van voldoende kleinere woonplekken voor aandachtsgroepen (zie programma 4, onderdeel wonen en bouwen). Inzetten op integrale samenwerking op sociale basis, mentale gezondheid en wonen.
33 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Maatwerkdienstverlening 18Preventie van instroom • Inwoners merken dat hulp sneller, dichterbij en laagdrempeliger beschikbaar is. • Het CJG biedt zelf vroegtijdige ondersteuning en verwijst alleen door naar geïndiceerde jeugdhulp als dat echt nodig is. • Aanstaande of nieuwe ouders kunnen op ondersteuning rekenen vanuit de kerncoalitie Kansrijke Start.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • • • •
We breiden het ondersteuningsaanbod voor jeugdigen en hun ouders uit. Het CJG biedt zelf meer ondersteuning. We maken verbinding tussen huisartsen, scholen en de sociale basis. We continueren onze kerncoalitie Kansrijke Start. Zij werken aan een dekkend aanbod voor alle (aanstaande) jongste inwoners en hun ouders.
Jeugdzorg ambulant/verblijf • Kinderen en ouders met een hulpvraag die valt onder de Jeugdwet kunnen rekenen op passende en kwalitatief goede hulp.
•
We werken samen met gecontracteerde aanbieders en KNOOPpunt. We spreken alleen met niet- gecontracteerde aanbieders af als dit echt niet anders kan. We werken aan nieuwe aanbestedingen voor ons jeugdzorgaanbod, zodat we per 2027 nog steeds een passend zorglandschap hebben. We leggen de nadruk op zo thuis mogelijk opgroeien of in een omgeving die zoveel mogelijk een huiselijke sfeer heeft. We zetten ieder jaar een cliëntervaringsonderzoek uit om de kwaliteit te meten en hiervan te leren. We voeren steekproefsgewijs accountgesprekken met zorgaanbieders ambulante jeugdhulp en maandelijks bij jeugdhulp met verblijf.
• • • •
Volksgezondheid • Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl. • Inwoners wonen in een leefomgeving die gezond is en uitnodigt tot bewegen, sporten, spelen en ontmoeten. • Kinderen en jongeren hebben gelijke kansen om gezond op te groeien. • Ouderen blijven zo lang mogelijk fysiek en mentaal fit. • We creëren gelijke kansen door het verkleinen van financiële drempels om te sporten, bewegen en gezond te leven. • • •
• • • •
•
We voeren het beleidskader Gezondheid, Sport en Bewegen 2024 – 2027 uit. Dit kader bevat de visie en speerpunten voor de komende jaren op het gebied van gezondheid. Inclusief de doelstellingen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het plan van aanpak Samen Gezonder in Zeist (SGZ). Het uitvoeringsplan bij dit beleidskader beschrijft concrete acties per jaar (2024 t/m 2027). Samen met onze partners zorgen we voor de uitvoering.
Door problematisch alcoholgebruik te voorkomen, verbetert de gezondheid van onze inwoners. Alcoholverstrekkers houden zich aan de leeftijdsgrens NIX18 en zetten zich actief in voor naveling. Gezondheidsrisico’s onder jongeren worden zo veel mogelijk voorkomen door de naleving van de leeftijdsgrens 18 jaar.
•
We voeren samen met partners het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2024 – 2027 uit. Dit plan bevat de doelstellingen op het gebied van de preventie van problematisch alcoholgebruik. De focus ligt op jongeren. We zetten in op preventie van alcoholgebruik onder jongeren en op het naleven van de leeftijdsgrens van 18 jaar. We voeren de acties uit zoals opgenomen in het Uitvoeringsplan PHP Alcohol Zeist 2024 – 2027.
Inwoners ervaren een stimulans om gezonder te leven. Het wordt makkelijker voor inwoners om gezonde keuzes te maken. Er is door beweegprogramma's aandacht voor meer bewegen en motorische vaardigheden. Er is ondersteuning beschikbaar op het gebied van sporten en bewegen, overgewicht, middelengebruik en mentale gezondheid.
•
• •
We continueren, met onze samenwerkingspartners, de inzet op het Sport- en Preventieakkoord Zeist. Het akkoord sluit aan op het nieuwe Beleidskader Gezondheid, Sport en Bewegen 2024-2027 en is een middel om samen te blijven werken aan de thema’s uit het akkoord. Voor gezondheid gaat het om de volgende thema's: van jongs af aan vaardiger in bewegen, meer bewegen, gezond gewicht, verantwoord middelen gebruik (roken, alcohol en drugs), mentaal welbevinden.
34 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • Passende zorg en ondersteuning blijft beschikbaar voor inwoners van gemeente Zeist die dat nodig hebben.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • We voeren binnen de zorgkantoorregio Utrecht (zorgverzekeraar, zorgpartijen en gemeenten) het landelijke Integraal Zorgakkoord (IZA) uit. • Het IZA richt zich op het beter betaalbaar, werkbaar en toegankelijk houden van de zorg. In onze regio stelden we daarvoor het Regioplan Midden Nederland 2023-2026 op. • Om het regioplan te realiseren, hebben we binnen de regio ZOU werkagenda’s opgesteld met relevante veldpartijen uit de eerstelijnszorg, ouderenzorg en GGZ. • Deze werkagenda’s gaan over: het versterken van de sociale basis en eerste lijn, gezond ouder worden, mentale gezondheid en weerbaarheid, preventie en jeugd. • De schaal van de activiteiten is voornamelijk (boven-)regionaal. We voeren de activiteiten in 2026 samen met onze netwerkpartners uit.
35 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat mag het kosten? RAAD05 POSITIEVE GEZONDHEID Realisatie 2024 Begroting 2025 13.122 10.126 935 17 -12.186 -10.109
(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 10.330 10.032 9.937 9.937 0 0 0 0 -10.330 -10.032 -9.937 -9.937
620 TOEGANG EN EERSTELIJNSVOORZIENINGEN
L B S
660 MAATWERKVOORZIENINGEN (WMO)
L B S
3.292 11 -3.281
3.866 0 -3.866
4.051 0 -4.051
4.090 0 -4.090
4.090 0 -4.090
4.090 0 -4.090
671 MAATWERKDIENSTVERLENING 18+
L B S
14.169 525 -13.644
14.079 500 -13.579
15.000 491 -14.509
15.449 1.232 -14.217
15.449 1.232 -14.217
15.449 1.232 -14.217
672 MAATWERKDIENSTVERLENING 18-
L B S
23.763 82 -23.681
23.809 10 -23.799
24.678 0 -24.678
24.644 0 -24.644
24.630 0 -24.630
24.631 0 -24.631
681 GEESCALEERDE ZORG 18+
L B S
438 610 171
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
682 JEUGDBESCHERMING
L B S
0 0 0
1.110 0 -1.110
1.169 0 -1.169
1.169 0 -1.169
1.169 0 -1.169
1.169 0 -1.169
710 VOLKSGEZONDHEID
L B S
3.439 188 -3.251
3.977 383 -3.594
3.966 288 -3.678
3.678 0 -3.678
3.678 0 -3.678
3.678 0 -3.678
Totaal
L B S
58.223 2.351 -55.872
56.967 910 -56.057
59.193 779 -58.414
59.062 1.232 -57.829
58.954 1.232 -57.721
58.955 1.232 -57.722
Toelichting op afwijkingen Voor collegeproduct 620 Toegang was in 2024 nog incidenteel budget beschikbaar. Voor product 710 Volksgezondheid zijn tot 2027 incidentele baten en lasten begroot als gevolg van taken ten laste van de Regeling specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026.
36 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Beleidsindicatoren Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.
690 680 670 660 650 640 630
Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar
Jongeren met jeugdreclassering
Het percentage van het aantal jongeren dat jeugdhulp krijgt van het totaal aantal jongeren
Het percentage jongeren dat in aanraking met jeugdreclassering is gekomen
%
20
0,4
15
0,3
10
0,2
5
0,1
0 2022 (H2)
2023 (H1)
2023 (H2)
Zeist
2024 (H1)
2024 (H2)
Nederland
0 2022 (H2)
2023 (H1) Zeist
Duiding: De afgelopen jaren is de vraag naar ondersteuning vanuit de Wmo gestegen. De stijging zien we vooral bij huishoudelijke ondersteuning en in iets mindere mate bij begeleiding bij mensen thuis. De verwachting is dat deze stijging, mede door de vergrijzing en langer zelfstandig wonen, aanhoudt.
2023 (H2)
2024 (H1)
2024 (H2)
Nederland
Duiding: Het percentage jongeren met jeugdhulp is in 2024 licht gedaald ten opzichte van 2023. Gemeente Zeist zit nog wel boven het landelijk gemiddelde.
2022 (H2)
2023 (H1) Zeist
2023 (H2)
2024 (H1)
2024 (H2)
Nederland
Duiding: Het aantal jongeren met jeugdreclassering is in Zeist gedaald ten opzichte van 2023. Dit gaat om zeer kleine aantallen jeugdigen. We zitten iets onder het landelijk gemiddelde.
Jongeren met jeugdbescherming % Het percentage jongeren dat in aanraking is gekomen met jeugdbescherming.
1,5 1 0,5 0 2022 (H2)
2023 (H1) Zeist
2023 (H2)
2024 (H1)
2024 (H2)
Nederland
Duiding: Het aantal jongeren dat met jeugdbescherming in aanraking komt, daalt licht sinds 2023. In 2024 zit gemeente Zeist nog altijd onder het landelijk gemiddelde.
37 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Programma 6 Cultureel en sportief Zeist In Zeist zien we sport en bewegen als een krachtig middel om gezondheid, welzijn en sociale samenhang te bevorderen. Het draagt bij aan een vitale samenleving en een aantrekkelijk leefklimaat. We streven naar een inclusieve gemeente waarin iedereen – ongeacht achtergrond, woonwijk of inkomen – de mogelijkheid heeft om mee te doen. Zelfredzaamheid is daarbij het uitgangspunt. Sportverenigingen vervullen hierin een sleutelrol. Ze zijn niet alleen sportplekken, maar ook sociale ontmoetingsplaatsen waar inwoners elkaar leren kennen, zich ontwikkelen en zich inzetten voor de gemeenschap. Vrijwilligers zijn daarbij onmisbaar. De gemeente ondersteunt deze verenigingen actief en stimuleert samenwerking tussen sportclubs en maatschappelijke organisaties.
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
Zwembad Dijnselburg / IDEA/Kunstenhuis € 14.293.000 (6,0% van het totaal) € 2.100.000
Om sport en bewegen voor alle inwoners bereikbaar te maken, investeren we in een toegankelijke en toekomstbestendige sportinfrastructuur. Dat betekent: voldoende spreiding van voorzieningen, goede bereikbaarheid en multifunctioneel gebruik van sportparken en openbare ruimte. Zo willen we beweegarmoede tegengaan en sport en bewegen vanzelfsprekend maken in het dagelijks leven. Ook cultuur is een belangrijke pijler van ons gemeentelijk beleid. Met de nieuwe cultuurvisie zetten we in op een levendig en cultureel Zeist waarin iedereen kan deelnemen, actief als maker of passief als bezoeker. Cultuur draagt bij aan het welzijn van inwoners en versterkt de aantrekkelijkheid van Zeist voor bedrijven en bezoekers. Ons erfgoed speelt hierin een verbindende rol. De monumentale panden en het historische groen vormen een belangrijk onderdeel van onze identiteit. We zetten in op behoud en verduurzaming, zodat dit erfgoed ook voor toekomstige generaties behouden blijft. Binnen de Omgevingsvisie Zeist 2050 krijgt erfgoed een structurele plek. Tot slot onderstrepen we het belang van een sterke lokale omroep. Deze vervult een publieke taak in het versterken van de lokale democratie, het bieden van informatie, cultuur en educatie, en het stimuleren van maatschappelijke betrokkenheid en mediatalent.
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Sportbeleid en activering • Inwoners hebben de mogelijkheid om te sporten en te bewegen, ongeacht achtergrond, afkomst, woonwijk of inkomen.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • •
•
We voeren de visie, speerpunten en het uitvoeringsplan van het beleidskader Gezondheid, Sport en Bewegen (2024-2027) uit. In het uitvoeringsplan staan concrete acties om onze ambities te realiseren. We continueren de ambities en concrete acties uit het herijkte Sport- en Preventieakkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord. Deze sluiten inhoudelijk aan op het Beleidskader Gezondheid, Sport en Bewegen (20242027). Vanuit de JOGG-aanpak en sport- en beweegprogramma's op school stimuleren we de jeugd om meer te bewegen, te sporten, gezonder te eten en verantwoord om te gaan met middelen.
38 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • Inwoners ervaren gelijke kansen om te kunnen sporten, bewegen en gezond te leven door het verkleinen van financiële drempels.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • We blijven uitvoering geven aan het Jeugdfonds en Volwassenenfonds Sport en Cultuur. • We stellen extra middelen beschikbaar voor vluchtelingen en nieuwkomers om het zwemdiploma te behalen.
•
•
Sportclubs ervaren passende ondersteuning voor het ontwikkelen van hun vrijwilligersorganisatie en het organiseren van sport- en beweegaanbod in Zeist.
•
•
Inwoners vinden een sport- of sportplek die bij hen past, doordat vraag (sportgedrag en -behoefte) en aanbod (activiteiten en voorzieningen) beter op elkaar aansluiten.
• • • •
•
Inwoners weten buurtsportcoaches te vinden en ervaren hulp bij het vinden van passend sport- en beweegaanbod.
• • •
•
Alle kinderen in Zeist verlaten de basisschool met een zwemdiploma A/B.
•
•
We erkennen de maatschappelijke waarde van sportclubs en zien hen als belangrijke partners om onze doelen en ambities te realiseren. Samen met sportclubs ontwikkelen we een visie en aanpak voor clubondersteuning, waarmee we centraal georganiseerde en kerntaakgerichte ondersteuning kunnen bieden. We ondersteunen sportclubs bij het rookvrij en alcoholbewust maken van de sport(vereniging) en bij het implementeren van maatregelen voor een sociaal veilige sport. We onderzoeken het sport- en beweeggedrag en de behoefte van onze inwoners om beter inzicht te krijgen in de relatie tussen vraag en aanbod. Op basis van de inzichten uit het onderzoek stellen we een heldere en controleerbare opdracht op voor de buurtsportcoaches. Ook bevorderen we hiermee datagedreven, wijk- en doelgroepgericht werken. We maken het sport- en beweegaanbod zichtbaar en activeren inwoners om hieraan deel te nemen. Dat doen we vanuit een wijk- en doelgroepgerichte aanpak met inzet van buurtsportcoaches in de wijken. We stimuleren sport- en beweegdeelname bij vluchtelingen en nieuwkomers met de inzet van een expertconsulent vanuit Sportief Zeist. We ontwikkelen een breed en integraal perspectief op de inzet van buurtsportcoaches en de positionering van de buurtsportcoaches binnen het sociaal domein.
We voeren het advies over de inzet van buurtsportcoaches uit door een uitvoeringspartner sport en bewegen te introduceren voor de Brede Regeling Combinatiefuncties. Samen met de huidige uitvoeringspartner sport en bewegen voeren we de overeengekomen afbouwregeling uit voor de Brede Regeling Combinatiefuncties. We blijven uitvoering geven aan het programma School en Omgeving en stellen badwater beschikbaar, zodat bovenbouwleerlingen onder schooltijd of aansluitend aan schooltijd zwemlessen kunnen volgen. Passend bij de lokale context van de school en haar leerlingen. Samen met het COA verkennen we de mogelijkheden om vluchtelingen en nieuwkomers in ons waterrijke land te leren zwemmen. Hiervoor maken we onder andere gebruik van het te ontwikkelen programma Veilig Zwemmen.
39 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • Een professionele organisatie op sport en bewegen is een belangrijke randvoorwaarde om onze doelen en ambities te realiseren.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • We evalueren de inzet van de adviseur sport- en beweegstimulering en zorgen voor een dekkingsvoorstel om de inzet van deze adviseur vanaf 2027 te bestendigen.
Sportaccommodaties • Inwoners en sportverenigingen beschikken over voldoende en volwaardige buitensportvoorzieningen.
•
•
Inwoners vinden een sport- of sportplek die bij hen past, doordat vraag (sportgedrag en -behoefte) en aanbod (activiteiten en voorzieningen) beter op elkaar aansluiten.
•
•
Inwoners en gebruikers (sportverenigingen en scholen) beschikken over voldoende en volwaardige binnensportvoorzieningen.
•
We faciliteren een sterke en sociale sportinfrastructuur door de Routekaart Binnensport uit te voeren. Dat doen we vanuit een gefaseerde aanpak die aansluit bij diverse ontwikkelingen, zoals een strategisch huisvestingsplan onderwijs, vernieuwde wet- en regelgeving, duurzaamheid, netcongestie en gebiedsontwikkelingen.
•
Inwoners beschikken over een zwembad met voldoende voorzieningen en (zwem)aanbod. Kinderen verlaten de basisschool met een A/B-diploma.
•
Het zwembad blijft betrokken bij de integrale aanpak voor een gezond en actief leven in Zeist en pakt haar rol binnen het sociaal domein door samenwerkingen aan te gaan met maatschappelijke partners. We vergroten het maatschappelijk ondernemerschap van het zwembad door betere benutting overdag, een divers zwem- en beweegaanbod voor kwetsbare groepen en jeugd, een goede exploitatie van de horeca en gerichte marketingacties over zwemveiligheid en –vaardigheid. We werken in een stapsgewijze aanpak samen met de buurtsportcoaches en het onderwijs om meer kinderen het zwemdiploma te laten behalen en onderzoeken de behoefte aan de natte gymles. We implementeren de uitkomsten van het evaluatieonderzoek in het zwembad.
•
•
•
•
• • Cultuurpresentatie, -productie en -participatie • Samenwerking, afstemming en samenhang in het culturele veld. • Betrokkenheid van inwoners, ondernemers en de culturele en maatschappelijke sectoren bij de uitvoering van ons beleid.
• • •
We faciliteren een sterke fysieke en sociale sportinfrastructuur door de laatste fasen van het Masterplan Buitensportaccommodaties uit te voeren. We stellen duidelijke kaders op over wat we verstaan onder open sportparken, stellen passende gebruikers- en beheerafspraken vast en bepalen de wijze waarop gebruikersoverleg, toezicht en handhaving plaatsvindt. We onderzoeken het sport- en beweeggedrag en de behoefte van onze inwoners om beter inzicht te krijgen in de relatie tussen vraag en aanbod. We actualiseren de vraagen aanbodanalyse van onze (binnensport)voorzieningen, al dan niet stapsgewijs vanuit de gebiedsontwikkelingen of de Routekaart Binnensport.
We gaan door met het programmeursoverleg (minimaal twee keer per jaar) voor de verschillende culturele organisaties, zodat zij hun programma’s beter op elkaar kunnen afstemmen. We initiëren tweejaarlijks een cultuurcafé voor kennisuitwisseling, ontmoeting en inspiratie. De cultuurmakelaar vervult de rol van aanjager en organisator. Er zijn op structurele basis overleggen tussen de gemeente en de verschillende partners. Kunstenhuis Idea ontvangt een subsidie voor de inzet van de cultuurmakelaar.
40 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • We versterken ons culturele veld en stimuleren de aansluiting tussen vraag en aanbod. • We focussen op de basis van ons culturele aanbod en versterken daarmee de posities van onder andere Kunstenhuis Idea, Slot Zeist en podia zoals het gemeentelijk (Film)theater Figi, Beauforthuis en Torenlaantheater. • We investeren in amateurkunsten. • We zorgen voor betrokkenheid van partners bij de plannen van het multifunctioneel gebouw op het Marktplein.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • We blijven onze culturele partners ondersteunen met (structurele en incidentele) subsidies. • De cultuurmakelaar brengt vraag en aanbod bij elkaar. Door het opbouwen van een stevig netwerk van onderlinge spelers wordt het culturele gewaarborgd. • We ondersteunen amateurkunst door middel van structurele subsidies. Twee keer per jaar organiseren we een bijeenkomst voor partners om van elkaars plannen te horen en elkaar te helpen. • We informeren de partners in het (cultuur)werkveld over de plannen voor een (ver)nieuw(d), multifunctioneel cultuurgebouw op het Marktplein. Hierin voorzien we ruimte voor Kunstenhuis Idea, poppodium De Peppel, atelierruimtes, horecagelegenheid en andere maatschappelijke partners.
•
Een divers aanbod van cultuur (waaronder theater, dans, beeldende kunst, muziek en literatuur) in Zeist voor een breed publiek, waarbij verschillende partijen samen optrekken. Het aanbod sluit aan bij de behoeften van jongeren en biedt ruimte voor talentontwikkeling. Kunstenhuis Idea ontwikkelt ook in 2026 een aantrekkelijk aanbod voor jongeren en zet met de programma’s in op onder andere talentontwikkeling. Hierin speelt poppodium De Peppel een belangrijke rol. We streven ernaar om op alle basisscholen in Zeist cultuureducatie aan te bieden. Met de ondertekening van het Cultuurakkoord 2021 is deze ambitie bekrachtigd.
•
•
•
Samenwerking tussen verschillende sectoren en tussen inwoners, ondernemers en bezoekers. We willen grotere en completere evenementen mogelijk maken in Zeist.
•
Een bruisend cultureel leven in Zeist.
•
• • •
•
•
•
•
• Cultureel erfgoed • Het borgen van de Zeister erfgoedwaarden voor de toekomst.
•
Het is duidelijk wat de komende jaren de speerpunten zijn voor het Zeister erfgoed.
We zetten extra in op het actief betrekken van jongeren. Dat doen we door meer ruimte te creëren voor talentontwikkeling en door aanbod te bieden dat aansluit bij hun behoeften. We blijven diversiteit in het culturele aanbod stimuleren en hebben extra aandacht voor bijzondere disciplines (onder meer dans, theater, muziek, beeldende kunst). Het stimuleren van diversiteit begint bij subsidieverstrekking, maar doen we ook door adviesgesprekken en het aanjagen van samenwerkingen met verschillende sectoren (zoals cultuur en economie of recreatie). In samenwerking met het Kunstenhuis Idea en Kunst Centraal ondersteunen we cultuur- en jeugdeducatie in bibliotheken, op school, op de naschoolse opvang en in de wijken. We blijven de rol en inzet van de combinatiefuncties cultuur versterken in het Netwerk Cultuureducatie. De cultuurmakelaar zet zich in voor het versterken van samenwerking tussen verschillende sectoren en tussen inwoners, ondernemers en bezoekers. De gemeente zorgt dat deze partijen samen grotere evenementen mogelijk kunnen maken. Een goed voorbeeld is de Open Monumentendag, die dankzij financiële ondersteuning wordt georganiseerd door het Geheugen van Zeist en CultuurZeist. We vergroten de bekendheid van alle activiteiten in Zeist en realiseren zo meer deelnemers en een hogere opkomst. We promoten het culturele aanbod via de website ‘Uit in Zeist’.
Hier kunnen inwoners informatie vinden over het culturele programma in Zeist.
• •
We nemen erfgoed mee in de ontwikkeling van de Omgevingsvisie Zeist 2050. We nemen erfgoed mee in de ontwikkeling van het integrale omgevingsplan. De bescherming van het Zeister erfgoed wordt hiermee in regels gevat.
•
We stellen een erfgoedvisie op.
41 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • Het verduurzamen van monumenten in Zeist.
Wat gaan we (daarvoor) doen? • We realiseren laagdrempelige informatie rond verduurzaming voor monumenteneigenaren. Ook communiceren we de monumentenregeling richting initiatiefnemers.
Media (Bibliotheek) • Een sterke lokale omroep vervult een belangrijke publieke taak. Zij versterken de lokale democratie, bieden informatie, cultuur en educatie, en stimuleren maatschappelijke betrokkenheid en mediatalent.
• • •
Doelgroepgerichte communicatie over het aanbod in Zeist. Hierbij maken we gebruik van de expertise van bijvoorbeeld RTV Slotstad en onze culturele partners. Structurele afstemming met het culturele veld over de planning en het aanbod, begeleid door de cultuurmakelaar. Structurele afstemming en voortgang bewaken richting de vorming van de streekomroep Omroep ZOUT.
Wat mag het kosten? RAAD06 CULTUREEL EN SPORTIEF ZEIST Realisatie 2024 Begroting 2025 902 1.166 368 363 -534 -803
(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 1.102 657 657 657 311 0 0 0 -792 -657 -657 -657
510 SPORTBELEID EN ACTIVERING
L B S
520 SPORTACCOMMODATIES
L B S
4.707 1.467 -3.239
7.473 1.435 -6.038
6.254 1.465 -4.789
6.672 1.465 -5.207
5.416 1.465 -3.952
5.408 1.465 -3.943
530 CULTUURPRESENT. -PROD. -PARTICIPATIE
L B S
5.455 284 -5.171
4.904 0 -4.904
4.915 0 -4.915
4.698 0 -4.698
4.698 0 -4.698
4.698 0 -4.698
550 CULTUREEL ERFGOED
L B S
1.560 418 -1.141
1.697 324 -1.373
1.936 325 -1.611
1.546 325 -1.221
2.052 325 -1.727
2.051 325 -1.726
560 MEDIA
L B S
99 0 -99
83 0 -83
85 0 -85
85 0 -85
85 0 -85
85 0 -85
Totaal
L B S
12.722 2.538 -10.185
15.322 2.122 -13.200
14.293 2.100 -12.193
13.658 1.790 -11.869
12.909 1.790 -11.119
12.900 1.790 -11.110
42 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Toelichting op afwijkingen De baten en lasten voor het collegeproduct 510 Sportbeleid en activering wisselen als gevolg van incidenteel ontvangen rijksbijdragen, zoals de bijdrage uit het sportakkoord. Voor het collegeproduct 520 Sportaccommodaties geldt dat de lasten op basis van het meerjarenonderhoudsplan voor het zwembad per jaar flink wisselen. De lasten voor het collegeproduct 530 Cultuurpresentatie en collegeproduct 550 Cultureel erfgoed dalen vanaf 2027, omdat er tot dat moment nog incidenteel budget is begroot vanuit middelen uit het coalitieakkoord (UVP). Beleidsindicatoren Niet sporters % Bevolking van 19 jaar en ouder die niet minstens één keer per week aan sport doet.
60 40 20 0 2020
2021 Zeist
2022
2023
2024
Nederland
Duiding: Het aandeel niet-wekelijkse sporters is zowel landelijk als lokaal gedaald. Dit betekent dat meer mensen wekelijks (4 keer per maand of vaker) zijn gaan sporten.
43 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Programma 7 Mobiliteit brengt ons verder De gemeente Zeist werkt aan de hand van het Mobiliteitsplan 2022-2027 aan het verbeteren van de verkeersveiligheid, meer fiets- en ov-gebruik en een betere toegankelijkheid van de openbare ruimte. Met de mobiliteitstransitie streven we naar het verminderen van autoverplaatsingen, vervangen door meer gebruik van fiets en ov. Bij onderhoud of herinrichting gaan we uit van een toekomstgerichte en robuuste inrichting, dit is conform het ‘Beheerplan wegen 2025-2029’ en ‘Beheerplan groen 2025-2029’. We verbeteren voetgangersverbindingen, zowel utilitair als recreatief. De gemeente combineert onderhoud met andere werkzaamheden, zoals het aanplanten van bomen of groen, rioolwerkzaamheden en ingrepen in het kader van klimaatadaptatie. Tussen 2025 en 2027 vervangen we alle lampen door energiezuinige ledverlichting. Ledverlichting is energiezuinig en draagt bij aan een prettige en veilige openbare ruimte.
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
CPS (Coöperatie Parkeer Service) € 13.882.000 (5,8% van het totaal) € 4.239.000
De bruggen en andere civiele kunstwerken in Zeist zijn in 2025 uitgebreid geïnspecteerd en de staat is goed in beeld gebracht. In 2026 stellen we een onderhoudsplan op om de civiele kunstwerken veilig en betrouwbaar te houden. Tot slot werken we aan slim parkeren. We hopen de parkeerdruk te verlagen door het parkeren in een garage goedkoper te maken dan parkeren op straat. Ook in 2026 blijven we de parkeersituatie monitoren, evalueren en verbeteren, zo nodig treffen we nieuwe maatregelen. De uitvoering van de maatregelen uit de Parkeerbeleidsnota 2024-2028 is in volle gang en loopt door in 2026. Voor 2026 gaat het bijvoorbeeld om het verbeteren van onze parkeergarages en -terreinen. Ook het realiseren van extra fietsparkeerplaatsen en het beter bereikbaar maken van het centrum voor mensen met een gehandicaptenparkeerkaart is hier onderdeel van. Beschikbare parkeerruimte wordt beter verdeeld, waardoor inwoners of bezoekers van Zeist sneller een parkeerplaats vinden. Dit draagt ook bij aan minder zoekverkeer en is daarmee ook gunstig voor het gevoel van veiligheid van alle verkeersdeelnemers. Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Parkeerbelasting • Het uitgangspunt van de Parkeerbeleidsnota 2024-2028 is dat de kosten voor parkeerregulering worden betaald uit de opbrengsten van parkeerregulering en dat beiden zoveel mogelijk in evenwicht zijn.
Verkeer en wegen • We streven naar een zo hoog mogelijke verkeersveiligheid met zo min mogelijk ongevallen.
Wat gaan we (daarvoor) doen? •
We indexeren de parkeertarieven in lijn met het gemeentelijk begrotingsbeleid. De bezoekersregeling wordt gunstiger, om de drempel te verlagen voor bewoners om bezoek te ontvangen tijdens betaald-parkeertijden.
•
We starten in 2026 met de uitvoering van elementen uit het wegencategoriseringsplan, in 2025 vastgesteld door de raad. Op basis van verkeersdata en bewonersmeldingen leggen we verkeersdrempels of verkeersplateaus aan. We realiseren een veilige kruispuntinrichting op 12 kruispunten in Bosch & Duin. We streven naar duidelijkheid over de planning van de afsluiting van de spoorwegovergang in Den Dolder.
• • •
44 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s
Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • We stimuleren het (regionaal) fietsverkeer, als onderdeel mobiliteitstransitie.
van
de
Wat gaan we (daarvoor) doen? • In 2026 start de verkenning naar de tweede doorfietsroute tussen Utrecht Science Park en Amersfoort. • De Embranchementsweg wordt veiliger gemaakt, met name voor fietsverkeer. • In overleg met de Provincie en de gemeente De Bilt maken we een gezamenlijk plan voor het oude Spoorbaanpad (tussen Bilthoven en Huis ter Heide), dat rekening houdt met de aanwezigheid van onder andere de hazelworm. • We leggen het uitvoeringsprogramma Fiets ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. • We vervangen verouderde fietsparkeersystemen door moderne systemen en breiden waar nodig het aantal plekken uit. • We verbreden het fietspad langs de Boulevard ter hoogte van het tankstation.
•
Het verbeteren van de multimodale reis (de combinatie fiets-ov).
•
We realiseren een modern overstappunt van fiets op ov bij de halte Jordanlaan.
•
Het stimuleren van deelvervoer.
•
Per 1 januari 2026 doet Zeist mee aan de regionale concessie elektrische deelfietsen. Ook continueren we de proef met de elektrische deelbakfietsen in samenwerking met MobiGo.
•
We streven naar een optimale bereikbaarheid van de Zeister kernen met behoud van ov, als onderdeel van de mobiliteitstransitie voeren we overleg met de provincie rondom de jaarlijkse vervoersplannen.
•
•
We stimuleren het verschonen van de mobiliteit.
In 2025 zijn we in regionaal verband gestart met een verkenning naar Bus Rapid Transport (BRT) en HOV-verbindingen tussen USP, Zeist en Amersfoort. Dit wordt in 2026 afgerond. Pilot gericht op lagere inkomens, in samenwerking met provincie Utrecht. We continueren de groei van het aantal laadpalen voor elektrische auto's, in samenwerking met de MRAe. We breiden het aantal laadpunten in de gemeentelijke parkeergarages uit.
• • •
•
Het verbeteren van de bereikbaarheid van Zeist.
•
We realiseren een nieuw multimodaal verkeersmodel, waarmee we de toekomstige gevolgen van verkeersingrepen inzichtelijk krijgen. Op basis hiervan kunnen we plannen verbeteren.
•
We willen minder geparkeerde auto's op straat.
•
Stimuleren van deelautogebruik door toename aantal deelauto's en een pilot gericht op lagere inkomens.
• •
We willen een veilig begaanbare verharding. Minder kans op valpartijen.