RV25 054 Bijlage 0 Begroting 2026 gemeente Zeist

Begroting 2026

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave ................................................................................................................................................................................................................................. 1 Leeswijzer ........................................................................................................................................................................................................................................ 3 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................ 4 Begroting 2026 in het kort ................................................................................................................................................................................................................ 5 Programma’s ....................................................................................................................................................................................................................................

6 Programma 1 Gemeente in verbinding ........................................................................................................................................................................................ 7 Programma 2 Volwaardig meedoen aan de samenleving ......................................................................................................................................................... 10 Programma 3 Doorpakken voor natuur en klimaat .................................................................................................................................................................... 20 Programma 4 Wonen op maat ................................................................................................................................................................................................... 28 Programma 5 Positieve gezondheid .......................................................................................................................................................................................... 32 Programma 6 Cultureel en sportief Zeist ...................................................................................................................................................................................

38 Programma 7 Mobiliteit brengt ons verder ................................................................................................................................................................................. 44 Programma 8 Levendige economie ........................................................................................................................................................................................... 47 Programma 9 Samen zorgen voor veiligheid ............................................................................................................................................................................. 51 Programma 10 Financiële stabiliteit en organisatie ................................................................................................................................................................... 55 Budgetautorisatie ........................................................................................................................................................................................................................... 60 Paragrafen......................................................................................................................................................................................................................................

63 Paragraaf 1 Lokale heffingen ..................................................................................................................................................................................................... 64 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................................ 72 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................................. 86 Paragraaf 4 Financiering ............................................................................................................................................................................................................ 94 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering........................................................................................................................................................................................................ 99 Paragraaf 6 Verbonden Partijen ..............................................................................................................................................................................................

102 Paragraaf 7 Grondbeleid .......................................................................................................................................................................................................... 124 Paragraaf 8 Open overheid ...................................................................................................................................................................................................... 128 Paragraaf 9 Duurzaamheid ...................................................................................................................................................................................................... 129 1 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Inhoudsopgave

Financiële begroting ..................................................................................................................................................................................................................... 134 Totale begroting ................................................................................................................................................................................................................... 135 Exploitatie- en financieel resultaat ....................................................................................................................................................................................... 137 Geprognosticeerde balans ................................................................................................................................................................................................... 138 Reserves en Voorzieningen ................................................................................................................................................................................................. 139 EMU-saldo............................................................................................................................................................................................................................

147 Meerjarenbegroting per taakveld ......................................................................................................................................................................................... 148 Incidentele baten en lasten .................................................................................................................................................................................................. 150 Vaststellingsbesluit ....................................................................................................................................................................................................................... 151 Bijlages ......................................................................................................................................................................................................................................... 152 Bijlage 1 Kerngegevens ....................................................................................................................................................................................................... 153 Bijlage 2 Uitgangspunten financieel beleid .......................................................................................................................................................................... 154

2 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Inhoudsopgave

Leeswijzer De gemeenteraad stelt via de begroting de financiële kaders vast voor het komende jaar, in dit geval 2026. De begroting is niet alleen een financieel document, maar bevat ook informatie over het te voeren beleid. Omdat de gemeente veel verschillende taken en ambities kent, kunnen we in de begroting niet ingaan op alle details. Daarom beschrijven we alleen de belangrijkste taken en ambities. De inleiding van dit boekwerk geeft op hoofdlijnen weer waar de begroting over gaat en hoe onze taken en ambities passen binnen de huidige context. Na de inleiding volgt de Begroting 2026 in het kort. Hier ziet u in één oogopslag waar het beschikbare geld vandaan komt en waaraan de gemeente dit geld wil uitgeven. Deze twee onderdelen vatten de grote lijnen van de begroting samen. Vervolgens bespreken we alle gemeentelijke taken, onderverdeeld in Programma’s. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) beantwoorden we per programma de zogenoemde 3 W-vragen: 1. Wat willen we bereiken? De doelstelling, in het bijzonder de beoogde maatschappelijke effecten. 2. Wat gaan we daarvoor doen? De aanpak om deze effecten te bereiken. 3. Wat gaat dit kosten? De raming van baten en lasten. Omdat we - zoals eerder aangegeven - per programma niet alles kunnen opnemen, geven we een samenvatting van de hoofdlijnen aangevuld met concrete doelen voor 2026. Zo ontstaat een compleet beeld.

Zoals voorgeschreven in het BBV zijn voor 2026 zowel de baten (opbrengsten) als de lasten (kosten) per programma opgenomen. Voor het juiste meerjarenperspectief beschrijven we ook de baten en de lasten per programma voor de jaren 2027-2029. Ter vergelijking zijn de gegevens van de realisatie van 2024 en de cijfers uit de (gewijzigde) Begroting 2024 (peildatum 8 juli 2025) toegevoegd. Elk programma sluit af met de (verplichte) beleidsindicatoren die de trends van de afgelopen jaren tonen. Waar nodig is ook een aanvullende duiding toegevoegd. De meeste data voor deze indicatoren komt van www.waarstaatjegemeente.nl van de VNG (peildatum 11 augustus 2025). In het hoofdstuk Budgetautorisatie staan de budgetten zoals de gemeenteraad die kaderstellend autoriseert. Het boekwerk gaat vervolgens verder met de Paragrafen, zoals verplicht in het BBV. Deze geven inzicht in zaken die binnen alle programma’s spelen, zoals lokale heffingen en verbonden partijen (gemeenschappelijke regelingen). Het BBV schrijft voor een belangrijk deel de inhoud van de paragrafen voor. De inhoud is daarom (vak)technischer van aard en soms moeilijker te lezen. We proberen het zo helder mogelijk te verwoorden. Na de verplichte paragrafen geeft het onderdeel Financiële begroting een verdieping op de financieel technische onderwerpen.

Hieronder vallen zaken als de totale begroting (uitgesplitst per programma en taakveld/collegeproduct), de geprognotiseerde balans, het EMU Saldo, het overzicht van Reserves en Voorzieningen en een overzicht van de incidentele baten en lasten. Daarna volgt het Vaststellingsbesluit. We sluiten het boekwerk af met twee bijlagen met geactualiseerde kerngegevens van de gemeente Zeist en een overzicht van de uitgangspunten bij het opstellen van deze Begroting 2026.

3 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Leeswijzer

Inleiding Voor u ligt de meerjarenbegroting 2026-2029 van de gemeente Zeist. Deze begroting is tot stand gekomen in een tijd van grote maatschappelijk vraagstukken, veel onzekerheid over de financiering door het Rijk van gemeentelijke taken en toenemende financiële zorgen in de samenleving. Het financieel perspectief van de primitieve begroting, waarmee het boekwerk afsluit, laat over alle jaren een positief structureel saldo zien. Bedragen (x € 1.000) Structureel saldo (primitief)

2026 4.073

2027 3.964

2028 411

20209 2.211

Dit saldo wijkt af van het in de Kadernota 2026 gepresenteerde meerjarenperspectief. Dit is voornamelijk het gevolg van de meicirculaire 2025 (RIB25.073), die effecten bevat die een voordelig effect hebben voor alle jaren. In bijlage 1, behorend bij het raadsvoorstel ‘Begroting 2026’, lichten we de opbouw en de totstandkoming van het primitieve saldo toe. In ditzelfde raadsvoorstel worden knelpunten en ambities voorgesteld (meldingen Kadernota & Begroting 2026). Conform de stappen uit de Nota Stabiliteitscriteria 2021-2024 (RIB 20.170) worden daarbij maatregelen voorgesteld om te komen tot een sluitend meerjarenperspectief. Deze knelpunten, ambities en maatregelen zijn expliciet geen onderdeel van de in dit boekwerk gepresenteerde primitieve begroting. Alle cijfers in dit boekwerk zijn het gevolg van vastgesteld en bestaand beleid. Net als voorgaande jaren blijven wij het boekwerk van onze begroting doorontwikkelen. Sinds vorig jaar maken we gebruik van het ‘Gemeentemodel’ voor de presentatie van de geprognotiseerde balans, EMU-saldo, tabellen in de paragraaf financiering en de presentatie van de kengetallen. Vooral door de presentatie van de kengetallen worden de trends en toekomstige ontwikkelingen beter zichtbaar. Daarnaast zijn dit jaar de ’W-vragen’ omgedraaid. Waar we eerder begonnen met ‘Wat gaan we doen?’, gevolgd door ‘Wat merkt de samenleving hiervan?’.

Starten we nu met ‘Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan?’, gevolgd door ‘Wat gaan we (daarvoor) doen?’. Hiermee benadrukken we dat het maatschappelijk effect van onze activiteiten als gemeente centraal staat.

4 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Inleiding

Begroting 2026 in het kort INKOMSTEN

UITGAVEN

Van het rijk

Eigen inkomsten

TOTAAL

€ 174.500.000

€ 72.400.000

€ 246.900.000

Belastingen & Heffingen

Overige inkomsten

Onroerendzaakbelasting (OZB)

Vanuit Reserves € 16.200.000

€ 17.000.000 Verhuur vastgoed Afvalstoffenheffing

€ 1.400.000

€ 10.800.000 Rioolheffing

Overig (bijv. werkz. voor derden)

€ 6.600.000

€ 4.700.000

Vergunningen en leges

Rente en beleggingen

€ 6.000.000

€ 500.000 Overige inkomsten

Parkeerinkomsten € 3.700.000 Sportaccommodaties € 1.500.000 Begraafplaats en crematorium € 2.500.000 Overige belastingen (precario, toeristen, markt, reclame)

Volwaardig meedoen aan de samenleving

€ 65.500.000

Onderwijsbeleid en -huisvesting

€ 7.800.000

Participatie en integratie

€ 16.400.000

Bijstandsverlening

€ 41.300.000

Positieve gezondheid

€ 59.300.000

Jeugdwet

€ 25.900.000

WMO en overige zorg 18+

€ 19.100.000

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

€ 10.300.000

Volksgezondheid

€ 4.000.000

Doorpakken voor mileu en klimaat

€ 30.000.000

Openbaar groen

€ 7.700.000

Afvalverwerking

€ 9.900.000

Riolering

€ 4.600.000

Mileu en klimaat

€ 5.500.000

Begraafplaats en crematorium

€ 2.300.000

Financiële stabiliteit en organisatie

€ 33.900.000

Bedrijfsvoering

€ 25.000.000

Toevoeging aan reserves

€ 4.100.000

Gemeentelijk (financieel) bezit en beleid

€ 4.800.000

Cultureel en sportief Zeist

€ 14.300.000

Gemeente in verbinding

€ 7.300.000

Sportbeleid en - accomodaties

€ 7.400.000

Bestuurszaken

€ 3.800.000

Cultuur

€ 6.900.000

Burgerzaken

€ 3.500.000

Mobiliteit brengt ons verder

€ 14.000.000

Wonen op maat

€ 6.600.000

Parkeren (en - belasting)

€ 3.800.000

Wonen en bouwen

€ 5.200.000

Verkeer en vervoer

€ 10.200.000

Ruimtelijke ordening

€ 1.400.000

Samen zorgen voor veiligheid

€ 9.600.000

Economie als versneller

€ 1.100.000

€ 22.800.000

€ 1.000.000 Eigen bijdrage (WMO) € 500.000 Van de inwoners: € 49.600.000

Subtotaal

€ 226.600.000

Subtotaal

€ 15.000.000

TOTAAL € 241.600.000

5 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Begroting 2026 in het kort

Programma’s

6 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Programma 1 Gemeente in verbinding In Zeist werken inwoners en gemeente samen aan het goede leven. Participatie is daarbij geen doel op zich, maar een manier om kennis, ervaring en wensen te verbinden. Bij gemeente Zeist vertalen we dat dagelijks naar sterke, toegankelijke dienstverlening. Wat ooit vernieuwend was, is nu vanzelfsprekend. Om dit niveau te behouden, blijven we ontwikkelen. Kunstmatige intelligentie biedt kansen om processen slimmer in te richten en inwoners beter te bedienen. Zo versterken we de samenwerking én de kwaliteit van onze dienstverlening. Vandaag en in de toekomst. Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Bestuur • Inwoners voelen zich door de gemeente Zeist betrokken bij ontwikkelingen in de eigen leefomgeving. En hebben invloed op besluiten waar dit kan. • Inwoners die zelf iets willen ondernemen om de leefomgeving te verbeteren en hier hulp bij nodig hebben, vinden hiervoor gehoor en een helpende hand bij de gemeente en maatschappelijke organisaties, zonder het eigenaarschap te verliezen.

We willen op verschillende manieren zoveel mogelijk bewoners inhoudelijk betrekken bij de uitvoering en de bijsturing van de buurtaanpak Vollenhove Vooruit.

Burgerzaken • De gemeente wil haar dienstverlening verbeteren door digitale innovatie en AI. Zo helpen we inwoners sneller en efficiënter, terwijl interne processen en medewerkers worden ondersteund. AI kan complexe vraagstukken sneller oplossen, wachttijden verkorten en fouten verminderen. Zo dragen we bij aan een inclusieve en betrouwbare overheid. Door nu ruimte te creëren voor innovatie met een specifiek budget, bereiden we ons voor op maatschappelijke en technologische ontwikkelingen die onmiskenbaar op ons afkomen.

Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:

U10 € 7.259.000 (3,0% van het totaal) € 2.124.000

Wat gaan we (daarvoor) doen? • •

•

•

Programma in het kort:

We werken voortdurend aan ons lerend vermogen in al onze participatietrajecten, zodat onze inzet blijft verbeteren en de betekenis nog duidelijker wordt. We stellen een participatieverordening op, zodat de betrokkenheid van inwoners in de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid vastligt en voor iedereen geldt. In deze verordening krijgen ook lokale initiatieven en gemeenschapskracht een nadrukkelijke rol, zodat de balans tussen initiatieven uit de samenleving en vanuit de gemeente goed blijft. We voeren twee pilots uit met een buurtbudget in Zeist-West (Nijenheim en Couwenhoven) en Zeist-Centrum (Carré, Centrumschil Noord en Zuid). Een belangrijk onderdeel van deze pilots is de oprichting van een initiatievenraad, bestaande uit betrokken inwoners en enkele professionals. Daarnaast is er een initiatievenbegeleider aangesteld die ondersteuning biedt bij het ontwikkelen en uitvoeren van bewonersinitiatieven.

•

Het betreft een experimentele wijze van samenspel (en participatie) in de wijk voor langere tijd. Voor de periode van anderhalf jaar wordt Vollenhove denkt Vooruit (VdV) opgezet. Op basis van de uitgangspunten van een burgerberaad hebben zich ruim 50 bewoners (divers uit alle delen van de buurt) aangemeld. In VdV worden diverse thema's besproken en onderzoeken getoetst. Op deze manier wordt de verdere uitwerking van de buurtaanpak bijgestuurd door de belangrijke inbreng van de bewoners.

•

Het is belangrijk om gerichte experimenten en kleinschalige pilots met AI te kunnen financieren. Daarnaast willen we de slagkracht hebben om kansen te benutten die nu nog niet te voorspellen zijn. Denk aan het verbeteren van klantinteracties met behulp van chattechnologie, het sneller verwerken van vergunningsaanvragen of het signaleren van patronen in meldingen openbare ruimte. Hoewel de exacte toepassing per jaar kan variëren, worden alle projecten getoetst op maatschappelijke meerwaarde, ethische kaders en privacycriteria. Op het moment van schrijven doen we mee aan een pilot van de VNG. Hier is een tijdelijk budget voor. Omdat AI de wereld van dienstverlening gaat veranderen, is het belangrijk om hierop in te spelen en naar de langere termijn te kijken.

7 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? • We streven naar een moderne, toegankelijke en gebruiksvriendelijke digitale omgeving waarin inwoners en ondernemers al hun gemeentelijke zaken op één centrale plek kunnen regelen. Via het klantportaal willen we heldere communicatie mogelijk maken, realtime statusupdates bieden en onderzoeken of we direct contact willen faciliteren met de behandelend ambtenaar. Zo vergroten we de transparantie, de zelfredzaamheid van inwoners en de efficiëntie van onze interne processen.

Wat gaan we (daarvoor) doen? • We hebben nu op kleine schaal MijnZeist in gebruik. Ook wel bekend als PIP (persoonlijke internetpagina) of het klantportaal. We investeren in de doorontwikkeling van het bestaande klantportaal. Hierbij zetten we in op integratie met onderliggende systemen, verbeterde gebruikerservaring en uitbreiding van digitale functionaliteiten, zoals statusnotificaties en veilige berichtenuitwisseling.

Wat mag het kosten? RAAD01 GEMEENTE IN VERBINDING Realisatie 2024 Begroting 2025 4.229 4.114 92 0 -4.137 -4.114

(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 3.809 3.801 3.801 3.801 0 0 0 0 -3.809 -3.801 -3.801 -3.801

010 BESTUUR

L B S

020 BURGERZAKEN

L B S

3.466 1.591 -1.875

3.611 2.010 -1.601

3.450 2.124 -1.326

3.450 2.124 -1.326

3.450 2.124 -1.326

3.450 2.124 -1.326

Totaal

L B S

7.695 1.683 -6.012

7.725 2.010 -5.715

7.259 2.124 -5.135

7.251 2.124 -5.127

7.251 2.124 -5.127

7.251 2.124 -5.127

Toelichting op afwijkingen geen

8 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Beleidsindicatoren Klanttevredenheidsonderzoek 1 = erg makkelijk, 5 = erg moeilijk. De benchmark voor overheidsinstanties is 2,7. Elke score onder dit cijfer kunnen we dus als goed interpreteren. Op structurele basis voeren we een klanttevredenheidsonderzoek uit waarmee we peilen hoe onze dienstverlening wordt ervaren en of we onze processen goed hebben ingericht. We stellen hiervoor de vraag: ‘hoe makkelijk of moeilijk was het om geholpen te worden met uw vraag?’.

3 2 1 0 KTO 1 KTO 2 KTO 3 KTO 4 KTO 5 KTO 6 (2021) (2022) (2023) (2023) (2024) (2025) Zeist

Benchmark

Duiding: Onze dienstverlening wordt goed gewaardeerd door inwoners en ondernemers. Zij noemen onze betrokkenheid, snelheid en empathie als pluspunten. Inwoners en ondernemers gaven eerder als aandachtspunt aan dat wij afspraken niet nakomen, zoals het opvolgen van terugbelverzoeken, reageren op e-mails en het geven van statusupdates. We hebben actie ondernomen en zien inmiddels verbetering. Dit blijkt uit de score van het meest recente KTO.

9 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Programma 2 Volwaardig meedoen aan de samenleving In de gemeente Zeist helpen mensen elkaar, zijn er veel vrijwilligers actief en zijn er deskundige professionals die hulp geven aan mensen die dat nodig hebben. Dat is iets om trots op te zijn. Samen met onderwijsinstellingen, kinderopvang, maatschappelijke organisaties en inwoners werken we aan een inclusieve en veerkrachtige samenleving waarin het goed leven is. Het concept van positieve gezondheid (lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren) is hierbij onze leidraad. We investeren hiervoor in onderwijshuisvesting, een positief pedagogisch klimaat, sterke sociale netwerken, inkomensondersteuning en arbeidsparticipatie. Waarbij we eerst focussen op het voorkomen van problemen of hulpvragen en daarna inzetten op hulp en ondersteuning.

Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:

WereldKidz / NUOVO / BIGA / RDWI € 65.440.000 (27,6% van het totaal) € 27.771.000

We streven naar een gezonde, veilige, inclusieve en toekomstbestendige leefomgeving voor alle inwoners. We stimuleren inwoners om, binnen hun eigen mogelijkheden, actief deel te nemen aan de samenleving en dragen bij aan het versterken van gemeenschapskracht. We realiseren ons dat niet iedereen de veerkracht heeft om zelf de ondersteuning te zoeken/vragen die nodig is. Voor inwoners die (tijdelijk) een steuntje in de rug nodig hebben, bieden we vanuit de sociale basis, CJG/ST en RSD ondersteuning die passend, kwalitatief, laagdrempelig en dichtbij huis is. We willen gelijke kansen voor iedereen en durven hiervoor ongelijk te investeren in wijken of groepen inwoners. Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Onderwijshuisvesting • We zorgen dat de schoollocaties passen bij de behoefte in Zeist.

Wat gaan we (daarvoor) doen? •

We werken vanuit een strategisch huisvestingsplan (2024). Per jaar stellen we investeringsbedragen beschikbaar aan schoolbesturen voor de uitvoering van renovatie- of nieuwbouwplannen.

•

We bewaken de kwaliteitsverbetering van schoolgebouwen op het gebied van duurzaamheid, luchtkwaliteit en inclusie.

•

Bij het ontwerpen van de uitvoeringsplannen van de schoolbesturen voor renovatie of nieuwbouw kijken we naar kansen op het gebied van duurzaamheid, luchtkwaliteit en inclusie.

•

We zorgen dat we de beperkte ruimte in Zeist alsnog goed benutten voor de ontwikkelruimte die we nodig hebben voor onderwijsgebouwen.

• •

We kijken op tijd naar mogelijkheden voor tijdelijke huisvesting. We onderzoeken kansen voor de realisatie van onderwijslocaties bij gebiedsontwikkelingen.

•

We zorgen voor voldoende en goed bereikbare gymzalen voor het bewegingsonderwijs.

•

We zetten in op ontwikkeling van gymzalen op de juiste plekken, zodat er minder busvervoer nodig is.

10 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) • We bieden alle kinderen gelijke onderwijskansen. • We voorkomen en bestrijden onderwijsachterstanden (in de Nederlandse taal).

Wat gaan we (daarvoor) doen? • • •

Voorkomen en verminderen van taal- en ontwikkelingsachterstanden door het aanbieden van kwalitatief hoogwaardige voor- en vroegschoolse educatie en schakelklassen. In 2026 ontvangen op 11 locaties ruim 300 peuters Peuteropvang (met Voorschoolse Educatie), waarvan zo'n 50% een Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)-indicatie heeft. Op de basisscholen van Al Amana, Dreef, de Wegwijzer en de Griffel zijn schakelklassen ter bevordering van de taalontwikkeling in de onderbouw. Hierdoor krijgen kinderen extra mogelijkheden om hun schoolloopbaan met succes te volgen.

Gelijke Kansen Alliantie • We willen dat de kinderen op de scholen waar we de agenda Gelijke Kansen Alliantie uitvoeren, dezelfde kansen krijgen als kinderen van andere scholen in Zeist. • Het doel is dat kinderen uit huishoudens met een lagere sociaaleconomische status en/of met uitdagingen op cognitief en fysiek vlak, de vaardigheden en mogelijkheden hebben om zich te ontwikkelen, gezond te leven en met zelfvertrouwen en zonder drempels mee te doen aan schoolactiviteiten. • We willen dat kinderen leren over gezonde voeding en meer in beweging komen door bewegend leren.

•

We zetten extra in op een aantal scholen met een achterstandsscore. We geven een vervolg aan interventies zoals: gezonde tussendoortjes, mogelijkheden voor bewegend leren of zwemlessen voor kinderen in het speciaal onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs.

Nieuwkomers • Alle kinderen van nieuwkomers en vluchtelingen krijgen passend onderwijs. Daarmee werken we aan een basis om nu en later mee te kunnen doen in onze samenleving. • Kinderen van nieuwkomers en vluchtelingen krijgen een passende onderwijsplek in de gemeente Zeist. • Kinderen van nieuwkomers volgen vaker ‘thuisnabij’ onderwijs, nadat zij in 1 tot 2 jaar de periode in de taalklas hebben afgerond. • Nieuwkomersleerlingen ervaren een snellere ontwikkeling nadat ze doorgestroomd zijn naar een reguliere school.

•

Samen met schoolbesturen komen we tot een gedeelde visie over de inrichting van het onderwijs aan nieuwkomersleerlingen, inclusief ondersteuningsstructuur. Samen met schoolbesturen verbeteren we de doorstroming van kinderen vanuit een taalklas naar een reguliere basisschool in de buurt. De scholen ‘thuisnabij’ ervaren een lagere drempel om nieuwkomersleerlingen op te nemen op hun school, omdat zij begeleiding kunnen krijgen van een expertisecentrum nieuwkomers. We (onder)steunen de totstandkoming van een expertisecentrum nieuwkomers. Dit expertisecentrum biedt alle primair onderwijs scholen en leerkrachten begeleiding bij het geven van onderwijs aan nieuwkomers.

Agenda Jeugd en Onderwijs • De jeugd in Zeist is gezond, gelukkig, veilig, veerkrachtig en sociaal sterk. We creëren samen een positief pedagogisch klimaat (thuis, kinderopvang/school en sociale omgeving) waarin kinderen zichzelf kunnen zijn en hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen. We vergroten de ontwikkelkansen van de jeugd en werken eraan dat alle kinderen gelijke kansen hebben.

•

• • •

We voeren samen met kinderopvang, onderwijs en zorg- en welzijnspartners de Agenda Jeugd en Onderwijs 2023-2027 (AJO) uit. In schooljaar 2025/2026 voeren we samen met de partners de volgende projecten uit: o Uitvoering plannen project Ondersteuningsstructuur jonge kind o Onderwijs nieuwkomers o Pedagogische basis in het voortgezet onderwijs

11 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

•

Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Extra versterken van de pedagogische basis en het vergroten van de ouderbetrokkenheid in Vollenhove .

Wat gaan we (daarvoor) doen? Binnen de buurtaanpak Vollenhove Vooruit investeren we in een pedagogische basis, met het principe Familieschool als belangrijk onderdeel. We werken aan een omgeving waarin veiligheid en met gelijke kansen opgroeien centraal staat. We creëren een sterk sociaal netwerk en vangnet voor ouders. Hiervoor werken we samen met het welzijnswerk, brugfunctionarissen en scholen. • ‘Samen opgroeien’ samen met de basisscholen, als onderdeel van de Regiodeal 2.0 (2026-2029). •

Leerlingenvervoer • Ouders en onderwijsinstellingen zijn op de hoogte van de vergoedingen die de gemeente biedt. Er is goede communicatie tussen vervoerders, gemeente, ouders en onderwijs over de voortgang in het leerlingenvervoer. • Kinderen kunnen onderwijs volgen op de BSO- of VSO-school. • In 2026 gaat 10% van de huidige 171 leerlingen niet meer met aangepast taxivervoer naar school. • In 2026 gaan we samenwerkingen aan rondom projecten die leerlingen zelfstandig kunnen laten reizen in het openbaar vervoer of met de fiets.

Leerlingenvervoer • We geven vergoedingen aan ouders voor het vervoer van hun kind(eren) met fiets, openbaar vervoer of eigen auto. Als ouders of leerlingen niet met eigen vervoer kunnen, organiseren wij aangepast taxivervoer. • We stimuleren ouders en kinderen om waar mogelijk met eigen vervoersmiddelen naar het (speciaal) onderwijs te gaan.

Verlagen schoolverzuim en schooluitval • We bevorderen de kansengelijkheid van jongeren met een risico op een afstand tot de arbeidsmarkt door de begeleiding naar duurzame economische zelfstandigheid te verbeteren. • Meer jongeren kunnen hun talenten ontwikkelen, eigen keuzes maken, doorstromen naar school, opleiding en/of een duurzame plek op de arbeidsmarkt vinden om uiteindelijk economisch zelfredzaam te zijn. • We hebben alle gemelde jongeren tussen 12 en 27 jaar in beeld. • Schoolverzuim en schooluitval neemt af ten opzichte van 2025.

Handhaven en begeleiden • Leerplichtambtenaren handhaven recht op onderwijs. • Trajectbegeleiders en life coaches stimuleren jongeren een startkwalificatie te halen en begeleiden jongeren die ongeoorloofd verzuimen en/of vroegtijdig uitstromen terug naar school, opleiding of werk. • We werken (boven) regionaal samen en maken afspraken met o.a. primair, voortgezet en speciaal onderwijs, mbo/roc’s, RSD, Biga en andere gemeenten. • We implementeren het nieuwe regionale programma (inclusief nieuwe wet) ‘Van school naar duurzaam werk 2026-2029’ (voorheen RMC regio en School Werkt Agenda).

Samenkracht en burgerparticipatie Doorontwikkeling informele ondersteuning • Inwoners weten de informele ondersteuning te vinden en maken hier gebruik van wanneer nodig. • Inwoners weten waar zij terecht kunnen bij eenzaamheid of wanneer zij eenzaamheid signaleren. • Inwoners ervaren dat de informele ondersteuning een passend aanbod geeft op de vraag. • Inwoners krijgen kansen om de informele ondersteuning zelf vorm te geven.

•

• • • •

We zetten in op laagdrempelige ondersteuning aan inwoners door inwoners. Dat doen we door het ondersteunen en koppelen van bestaande initiatieven. Bijvoorbeeld de wegwijscafés, welzijn op recept en de wijkambassadeurs van het Netwerk Informele Ondersteuning Zeist (NIOZ). We breiden de wegwijscafés verder uit door onder andere het toevoegen van locaties en informele diensten. We blijven inzetten op onze lokale aanpak eenzaamheid, met speciale aandacht voor 75-plussers via huisbezoeken. We stimuleren de doorontwikkeling van het NIOZ dat alle informele organisaties met elkaar verbindt. We onderzoeken hoe we inwoners een nog prominentere plek kunnen geven binnen de informele ondersteuning. Onder andere door inwonerinitiatieven te stimuleren met Buurtbudget.

12 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Verdere versterking sociale basis: ‘de beweging naar de voorkant’ • Inwoners zijn in staat om in het eigen netwerk hulpvragen op te pakken. • Inwoners krijgen eerder de juiste ondersteuning, doordat informele en formele ondersteuning elkaar beter kunnen vinden. • Maatschappelijke partners zijn in staat om de diensten die ze aanbieden op niveau te houden. Dat kan door te ontwikkelen én/of inwoners zelf een prominentere plek te geven.

Opvang vluchtelingen • We voldoen aan de taakstelling spreidingswet, conform het verdeelbesluit 2025. • Vluchtelingen nemen deel aan de Zeister samenleving. Bijvoorbeeld door deelname aan verschillende activiteiten voor kinderen en volwassenen op het gebied van sport, cultuur, gezondheid en taal. Zij krijgen hiermee de kans zich verder te ontwikkelen en te integreren.

Wat gaan we (daarvoor) doen? We zetten in op innovatieve bewonersinitiatieven naar voorbeeld van Austerlitz Zorgt, De Gouden Koets en de wegwijscafés. • We versterken het aanbod binnen de sociale basis. Bijvoorbeeld het uitbreiden van effectieve interventies als Welzijn op Recept. • In samenwerking met de stuurgroep sociale basis en het NIOZ stellen we een communicatiestrategie op om het aanbod in de sociale basis inzichtelijk te maken voor zowel professionals als inwoners. • We ondersteunen en faciliteren maatschappelijke partners met de beweging voor-met-door: van voor inwoners naar zoveel mogelijk door inwoners. •

• • • •

We continueren de opvang voor vluchtelingen in 2026 in het azc Kamp van Zeist en zetten actief in op participatie in de samenleving. We continueren de opvang voor Oekraïense ontheemden en zetten actief in op participatie in de samenleving. We continueren de opvang van alleenstaande minderjarige vluchtelingen in de opvangvoorziening van het Nidos. We zetten in op de verbinding van vluchtelingen en inwoners door ontmoeting en activeringsprogramma's.

Inburgering • Nieuwkomers krijgen de kans op eigen tempo en niveau de Nederlandse taal te leren en volgen een onderwijstraject op maat. • Nieuwkomers participeren en integreren zo vroeg mogelijk in de samenleving en krijgen de juiste ondersteuning om hun inburgering met succes af te ronden.

•

De RSD begeleidt, in samenwerking met Vluchtelingenwerk, alle nieuwkomers in gemeente Zeist op maat bij de inburgering. Dit gebeurt met een brede intake en het maken van een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie.

Via jongerenwerk zetten we in op: • Persoonlijke en sociale ontwikkeling • Talentontwikkeling • Preventie van problemen • Verbindingsfunctie • Maatschappelijke participatie • Veilige omgeving

•

Jongeren kunnen deelnemen aan activiteiten (in groepen of online), meedenken en meehelpen bij het opzetten van nieuwe ontmoetingsplaatsen en stagelopen bij jongerenwerk. Bij Op Dreef, de Wegwijzer en CCZ zijn schooljongerenwerkers actief. Ketenpartners in de jeugdgroepenaanpak benaderen groepen jongeren, brengen ze bij elkaar in beeld en plegen waar nodig interventies. (Zie ook Programma Veiligheid).

Fysieke wijkvoorzieningen • Met een centrale ontmoetingsplek komt de hulp merkbaar dichter bij de inwoners. Zij ervaren hierdoor meer nabijheid en een luisterend oor. Indien nodig kan een hulpvraag binnen een dag worden opgepakt. Zo signaleren we de hulpbehoefte laagdrempelig en snel en koppelen we de wijkbewoner aan de juiste instantie.

•

• •

Via de vijftien verschillende wijkvoorzieningen (wijkservicepunten, inloophuizen en dorps-/buurthuizen) bieden we inwoners een nabije ontmoetingsplek. We stimuleren dat wijkbewoners hier zelf een belangrijke rol vervullen en besteden aandacht aan maatschappelijke thema’s als eenzaamheid, kwetsbaarheid, integratie, inclusiviteit en gezondheid.

13 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Taal • Laaggeletterde inwoners kunnen gebruikmaken van een toegankelijk en laagdrempelig taalaanbod. Hiermee krijgen kinderen én volwassenen die dat graag willen de kans om hun basisvaardigheden te verbeteren. • Alle vluchtelingen en nieuwkomers in gemeente Zeist starten vroegtijdig met integreren in de samenleving door middel van taallessen Nederlands. Dit is een mogelijke aanvulling op het basistaalaanbod binnen de inburgering.

Wat gaan we (daarvoor) doen? Samen met partners en de taalnetwerkcoördinator in de regio voeren we verschillende taaltrajecten uit volgens de sporen uit de Taalaanpak (Werk, Geld, Ontwikkeling en Gezondheid). • Vluchtelingen en nieuwkomers krijgen een passend aanbod om zo vroeg mogelijk te starten met het leren van de Nederlandse taal. • We evalueren in 2026 de Taalaanpak 2020 –2024 en het Actieplan Taalnetwerk 2025. Op basis van deze evaluatie bepalen we het vervolg van onze inzet op taal en basisvaardigheden. •

Buurten en wijken • Met een nieuw integraal kader en werkwijze voor buurten en wijken versterken we de samenwerking binnen de gemeente en met onze partners. Op basis van buurtinzicht krijgen buurten met grotere opgaven meer gerichte aandacht, dragen we bij aan het versterken van de buurt en betrekken we bewoners op een toegankelijke manier bij het opzetten van buurtinitiatieven. Inwoners ervaren een meer samenhangende, herkenbare en effectieve aanpak om de leefbaarheid en vitaliteit in hun buurt te versterken.

Integraal Kader Buurten en Wijken In de gemeente Zeist werken we op diverse manieren aan het versterken van leefbare en vitale buurten. We starten het project Integraal Kader Buurten en Wijken. Dit project borduurt voort op de lessen van Vollenhove Vooruit en andere buurtprojecten. Het bestaat uit drie samenhangende deelprojecten: • Integraal Afwegingskader (IAK) Opzetten van maatwerk, afhankelijk van de specifieke opgaven per buurt. Dit doen we op basis van inzicht in onze buurten en een integrale werkwijze binnen de gemeente en met onze partners. • Visie op werkwijze Wijkgericht Werken met de wijkteams Het implementeren van de nieuwe visie op het werken met wijkteams, met meer focus op leefbaarheid en buurten. Met als doel een heldere werkwijze, rollen en samenwerking binnen de gemeente en met partners binnen de wijkteams. • Pilot Buurtbudget Een pilot met buurtbudgetten in een aantal buurten. Daarmee krijgen inwoners meer invloed op hun directe leefomgeving. De ervaringen uit deze pilots nemen we mee in verdere besluitvorming.

Agenda Meedoen • Samen met inwoners en maatschappelijke partners geven we uitvoering aan de agenda Meedoen in Zeist 2023-2026. Deze agenda bestaat uit zeven thema's en richt zich op inclusie en diversiteit. De doelstelling van de agenda is werken aan een samenleving waarin iedereen – ongeacht achtergrond, beperking, gender, seksuele oriëntatie, religie of sociaaleconomische status – volwaardig kan deelnemen.

•

•

• • •

Fysieke toegankelijkheid We verbeteren de toegankelijkheid van publieke gebouwen en stembureaus in samenwerking met Ongehinderd. We ondersteunen ondernemers bij toegankelijkheid. We stimuleren het openstellen van toiletten en werken aan uitbreiding van openbare toiletten in het centrum. Digitale toegankelijkheid We verbeteren onze websites op basis van onderzoek en vergroten de bewustwording over inclusieve communicatie. We bieden voorzieningen als Teletolk voor doven en slechthorenden. Openbare ruimte en mobiliteit We verbeteren de toegankelijkheid van ov-haltes, speeltuinen, parkeerplaatsen en andere onderdelen van de openbare ruimte. Werk, dagbesteding en vrije tijd We ondersteunen sociale initiatieven en geven invulling aan het Charter Diversiteit. Niets over ons zonder ons Inwoners, ondernemers en ervaringsdeskundigen worden actief betrokken, onder andere via Team Toegankelijk en Samen voor Zeist.

(vervolg op volgende pagina)

14 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? (vervolg vorige pagina)

Wat gaan we (daarvoor) doen? (vervolg vorige pagina) • • •

•

Inkomensregelingen Inwoners hebben meer financiële ruimte en geven aan dat ze merkbaar minder stress en geldzorgen ervaren. Daardoor hebben inwoners meer perspectief en ervaren ze een beter welbevinden en gezondheid.

Onderwijs, inclusie en diversiteit We stimuleren inclusieve schoolomgevingen en ondersteunen initiatieven als Gender Sexuality Alliances (GSA’s) en de Queer Hangout. Sociale veiligheid We pakken straatintimidatie aan en vergroten de acceptatie van LHBTIQ+ouderen in zorginstellingen. In 2026 starten we met de voorbereidingen voor een nieuwe Agenda Meedoen.

•

We bieden inkomensondersteuning door het toekennen van minimaregelingen en voorzieningen. We sluiten aan bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur.

•

Kinderen die opgroeien in een huishouden met een laag inkomen kunnen gelijkwaardig mee doen en hebben gelijke kansen.

•

We verstrekken subsidies aan de Stichting Leerkansen en Stichting Leren voor de Toekomst en sluiten aan bij het Jeugdfonds Sport & Cultuur.

•

Inwoners ervaren structureel meer bestaanszekerheid, doordat: o Het eenvoudiger is voor inwoners met een laag inkomen om de financiële ondersteuning (minimaregelingen) te ontvangen waar ze recht op hebben. o Inwoners minder snel in financiële problemen komen. o Inwoners met een laag inkomen minder financiële drempels ervaren om gezond te leven, te sporten en te bewegen.

•

In 2026 voeren we met onze partners het uitvoeringsplan van het beleidskader Financiële Bestaanszekerheid 2024-2027 uit. Het bevat de ambitie, visie en speerpunten voor de komende jaren op het gebied van bestaanszekerheid. Binnen de buurtaanpak Vollenhove is dit één van de drie hoofdthema’s binnen de Regiodeal 2.0.

•

Inwoners kunnen rondkomen en zijn in staat om volwaardig mee te doen in de samenleving

•

Via de RSD bieden we inkomensondersteuning in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ.

•

Betalingsachterstanden groeien niet uit tot problematische schulden.

•

Door vroegsignalering zijn betalingsachterstanden bij onder andere woningbouwcorporaties en energiebedrijven bekend bij de RSD. Met gerichte huisbezoeken bieden we vroegtijdig hulp.

•

Biga en RSD (team werkroute) ondersteunen inwoners met een arbeidsbeperking die onder de banenafspraak vallen en andere inwoners die daar baat bij hebben, met aangepast werk, ondersteuning op de werkplek en andere instrumenten.

•

We benutten de mogelijkheden om loonkostensubsidie in te zetten voor de doelgroep die daar aanspraak op kan maken. Wanneer werk (nog) niet mogelijk is, ondersteunen we inwoners in samenwerking bij het vinden van alternatieve participatiemogelijkheden, zoals vrijwilligerswerk. Dat doen we samen met lokale partners.

•

•

Begeleide Participatie Inwoners hebben zinvol en passend werk.

Inwoners hebben een passende plek om mee te doen in de samenleving.

•

•

15 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Arbeidsparticipatie • Ambities en doelstellingen zoals genoemd in de Strategische Kaders Werk en Inkomen 2024-2027: o Toekomstbestendige uitvoering van Werk en Inkomen (vormgeving dienstverlening meer vanuit samenhang en samenwerking) o Inwoner centraal o Ondersteuning vanuit passende nabijheid o Werk voor iedereen en werken moet lonen o Meer ruimte voor lokale inkleuring o Samenhang werk en inkomen met bestaanszekerheid o Leren en innoveren.

Wat gaan we (daarvoor) doen? •

We werken in 2026 aan de uitvoering van de Innovatieagenda Werk en Inkomen 2024-2027. De Innovatieagenda is een uitwerking van de Strategische Kaders en bevat acht opgaven.

•

Versterken van de wijkeconomie in Vollenhove.

•

Binnen de Regiodeal 2.0 (2026-2029) versterken we de wijkeconomie door het opzetten van een vorm van een wijkbedrijf, waar diverse vormen van bedrijvigheid samenkomen.

•

We leiden meer bewoners toe naar participatie en werk.

•

In Vollenhove zet de RSD een outreachende verbinder in om bewoners individueel toe te leiden naar zowel participatie als werk. We testen of deze manier van werken (outreachend, vast gezicht, dichtbij) werkt om inwoners te bereiken. Inwoners krijgen in hun eigen buurt individueel ondersteuning bij de toeleiding naar participatie en werk.

• •

Vluchtelingen en nieuwkomers participeren in de samenleving door werk en hebben de mogelijkheid kennis en ervaring op te doen in het werkveld (bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk).

•

In samenwerking met de RSD en VluchtelingenWerk ondersteunen we vluchtelingen en nieuwkomers bij het vinden van een passende baan.

• •

Meer jongeren begeleiden van onderwijs naar duurzaam werk. We bevorderen de kansengelijkheid van jongeren met een risico op een afstand tot de arbeidsmarkt door verbetering van de begeleiding naar duurzame economische zelfstandigheid. Meer jongeren kunnen hun talenten ontwikkelen, eigen keuzes maken en doorstromen naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt om uiteindelijk economisch zelfredzaam te zijn.

•

Ondersteuning op maat van school naar werk door trajectbegeleiders, Lifecoaches van Doorstroompunt en jongerenconsulenten van RSD. Een digitaal én fysiek loket (Schoolwerk café) waar jongeren zonder afspraak terechtkunnen voor vragen over werk, inkomen en opleiding. Met de nieuwe wet ‘Van school naar duurzaam werk’ (vanaf 1 januari 2026) gaat de arbeidsmarkregio, middels een nieuw gezamenlijk programma, intensief samenwerken met het voortgezet onderwijs, mbo, roc en het Doorstroompunt.

•

• •

16 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Wat mag het kosten? RAAD02 VOLWAARDIG MEEDOEN AAN DE SAMENLEVING Realisatie 2024 Begroting 2025 7.085 6.009 588 244 -6.497 -5.764

(bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 5.785 6.809 8.743 9.097 257 257 257 257 -5.528 -6.552 -8.487 -8.841

420 ONDERWIJSHUISVESTING

L B S

430 ONDERWIJSBELEID EN LEERLINGENZAKEN

L B S

5.629 2.945 -2.684

2.925 836 -2.089

1.971 0 -1.971

1.865 0 -1.865

1.865 0 -1.865

1.865 0 -1.865

610 SAMENKRACHT EN BURGERPARTICIPATIE

L B S

12.985 10.491 -2.494

14.122 2.835 -11.287

12.837 2.621 -10.215

11.235 1.244 -9.991

9.095 1.244 -7.851

8.926 1.244 -7.682

630 INKOMENSREGELINGEN

L B S

33.295 23.198 -10.097

33.412 22.967 -10.445

35.056 24.893 -10.163

33.897 23.882 -10.015

33.859 23.874 -9.985

33.859 23.844 -10.015

640 WSW EN BESCHUT WERK

L B S

6.350 0 -6.350

5.940 0 -5.940

6.199 0 -6.199

6.080 0 -6.080

5.749 0 -5.749

5.580 0 -5.580

650 ARBEIDSPARTICIPATIE

L B S

2.987 61 -2.925

3.528 2 -3.526

3.592 0 -3.592

3.592 0 -3.592

3.592 0 -3.592

3.592 0 -3.592

Totaal

L B S

68.331 37.283 -31.047

65.935 26.884 -39.051

65.440 27.771 -37.669

63.478 25.382 -38.095

62.904 25.375 -37.529

62.921 25.344 -37.576

Toelichting op afwijkingen De (kapitaal)lasten van het collegeproduct 420 Onderwijshuisvesting stijgen met ingang van 2027 op basis van het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs 2024. Op het collegeproduct 430 Onderwijs en leerlingenzaken dalen de baten en de lasten. Hier zijn tot en met 2025 baten en lasten vanuit specifieke uitkeringen incidenteel opgenomen. Dit geldt ook voor het collegeproduct 610 Samenkracht en burgerparticipatie. De baten en lasten dalen als gevolg van incidentele specifieke uitkeringen. De bijstandslasten op collegeproduct 630 Inkomensregelingen stijgen op basis van de begroting van de RDWI. De specifieke uitkering voor dit onderdeel als baat stijgt ook.

17 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Beleidsindicatoren Vroegtijdige schoolverlaters (vsv’ers)

Absoluut verzuim

Relatief verzuim

%

Per 1.000 leerlingen

Per 1.000 leerlingen

Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo- of vwodiploma of minimaal een mbo-2-diploma. Het percentage is het aantal vsv’ers gedeeld door het aantal onderwijsdeelnemers in hetzelfde jaar.

Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar. De jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. De periodeaanduiding 2022 staat voor schooljaar ‘2021/2022’.

Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende vier opeenvolgende lesweken. De periodeaanduiding 2022 staat voor schooljaar ‘2021/2022’.

3

20

30

15

2

20

10 1

10

5

0

0 2020

2021 Zeist

2022

2023

2024

0 2020

Nederland

2021

2022

Zeist

2023

2024

2020

Nederland

2021

2022

Zeist

2023

2024

Nederland

Duiding: Na een daling in de periode 2019 tot 2021 was er in 2021 een stijging in het aantal vsv-ers. Deze stijging was in lijn met het landelijke beeld. In 2024 is er weer een daling zichtbaar, het aantal vsv-ers in gemeente Zeist is nu lager dan het landelijke gemiddelde.

Duiding: In de periode 2019 tot 2021 leek het absolute verzuim fors hoger. Dit kwam door achterlopende registratie vanuit scholen richting DUO. Dit probleem is verholpen. Sinds schooljaar 20232024 zijn de aantallen weer in lijn met het oorspronkelijke niveau en nemen ze zelfs iets af.

Duiding: Tot en met 2022 scoorden we structureel iets hoger dan het landelijk gemiddelde. In 2023 is het relatief verzuim afgenomen en lager dan landelijk gemiddeld. Deze trend zette door in 2024.

Banen

Netto arbeidsparticipatie

Werkloze jongeren

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

% 16 t/m 22-jarigen

Onder een baan verstaan we een vervulde positie. Dit zijn fulltimers, parttimers en uitzendkrachten.

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en die tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie.

950

76

2,5

900

74

2

850

72

1,5

800

70

1

750

68

0,5

700

66 2019

2020 Zeist

2021

2022

2023

Nederland

Duiding: Ondanks een daling in 2020 is er momenteel een stabiele lijn in gemeente Zeist. We zitten ruim boven het landelijke gemiddelde.

0 2020

2021 Zeist

2022

2023

2024

Nederland

Duiding: De netto arbeidsparticipatie in gemeente Zeist is in de afgelopen jaren richting het landelijk gemiddelde gekropen. Er zijn geen indicatoren die een wijziging in de trend voorzien.

2019

2020 Zeist

2021

2022

2023

Nederland

Duiding: Het percentage werkloze jongeren is voor de gemeente Zeist al enige jaren stabiel, ondanks schommelingen in het landelijke gemiddelde.

18 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Jongeren met delict voor de rechter

Kinderen in een uitkeringsgezin

Personen met een bijstandsuitkering

% 12 t/m 21-jarigen

% kinderen tot 18 jaar

Aantal per 10.000 inwoners

Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering rond moet komen. Een bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt.

Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand en de Participatiewet. De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.

1,5 1

6,5

500

6

400 300

5,5 0,5

200

5

0

100

4,5 2019

2020 Zeist

2021

2022

2023

Nederland

0 2019

2020 Zeist

Duiding: Zowel Zeist als landelijk stabiel op 1%.

2021

2022

2023

Nederland

Duiding: De data laat al een aantal jaren zien dat de gemeente Zeist onder het landelijke gemiddelde zit. Er zijn geen indicatoren die wijzen op een significante verandering.

2020

2021 Zeist

2022

2023

2024

Nederland

Duiding: De cijfers in de gemeente Zeist zijn al enige jaren vrij stabiel en zitten onder het landelijk gemiddelde. Samen met de RDWI zetten we diverse trajecten in om de stabiele lijn voort te zetten.

Lopende re-integratievoorzieningen Aantal per 10.000 inwoners (15 – 64 jaar) Het aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners (15-64 jaar)

300 200 100 0 2020

2021 Zeist

2022

2023

2024

Nederland

Duiding: Na een aantal jaren boven het landelijke gemiddelde te hebben gezeten, liggen de aantallen sinds 2023 onder het landelijk gemiddelde. Samen met onder andere de RDWI en de Biga groep blijven we diverse trajecten inzetten om (weer) op het landelijke gemiddelde te blijven.

19 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Programma 3 Doorpakken voor natuur en klimaat De gemeente Zeist zet zich in voor het versterken van het openbaar groen en de natuur in de hele gemeente. Zo werken we met de samenleving aan een gezonde leefomgeving, waarin biodiversiteit en recreatie hand in hand gaan. Bijzondere bomen, zoals monumentale of herdenkingsbomen, krijgen extra zorg en aandacht. Ook snoeien we bomen elke drie jaar om schade te voorkomen. Waar mogelijk planten we ieder jaar nieuwe bomen, op basis van het Lange Termijn Bomen Beheer Plan.

Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:

Boswerf, ODRU, AVU, RMN € 30.118.000 (12,7% van het totaal) € 22.492.000

Het groen in het centrum wordt intensief onderhouden, terwijl het groen in de woonwijken op een hoog, maar iets minder intensief niveau wordt beheerd. Gras maaien we minder vaak, om ruimte te geven aan bloemen, insecten en ander leven – uiteraard zonder de verkeersveiligheid uit het oog te verliezen. Oudere en lastig te onderhouden beplanting maken we aantrekkelijker en onderhoudsvriendelijker. Zo zorgen we dat bomen, struiken en grasgebieden langer mee kunnen en dat de ecologische kwaliteit toeneemt. We betrekken inwoners actief bij hun leefomgeving. Denk aan acties als groenadoptie en de tegelwipactie, waarmee bewoners verharding vervangen door planten en bloemen. Ook speeltuinen worden volgens het Speelruimteplan onderhouden, waarbij we samen met omwonenden zorgen voor veilige en aantrekkelijke speelplekken. Met evenementenorganisatoren zoeken we de samenwerking, zodat ons waardevolle groen ook tijdens activiteiten goed beschermd blijft. We geven invulling aan onze zorgplichten als het gaat om het transporteren van het afvalwater van bedrijven en huishoudens naar de rioolwaterzuivering. Zeist houdt nu en in de toekomst droge voeten bij extreme neerslag en we spannen ons in om bestand te zijn tegen hoge pieken (overlast) en diepe dalen (droogte) van de grondwaterstanden.

Watergangen in onze gemeente zijn meer dan functioneel: ze maken de omgeving aantrekkelijk en zijn belangrijk voor recreatie. Daarom besteden we ook hier aandacht aan het onderhoud en de beleving. We hebben daarnaast de ambitie om op termijn een écht afvalvrije gemeente te zijn. Inwoners werkten al mee aan de campagne Zeist is slim met afval. De resultaten daarvan worden nu samen met het Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) verder uitgewerkt. Zo verbeteren we stap voor stap de manier waarop we met afval omgaan. Onze bredere duurzaamheidsambitie is helder: in 2050 wil Zeist energieneutraal en CO ₂-neutraal zijn. Dat doen we niet alleen door beleid te maken, maar ook door het goede voorbeeld te geven. We besparen energie binnen de gemeentelijke organisatie, verminderen onze uitstoot en bouwen aan een circulaire samenleving waarin hergebruik centraal staat. Vanaf 2026 gaan we aan de slag met het warmteprogramma. Dat helpt inwoners duidelijkheid te geven over hoe en wanneer buurten van het aardgas gaan. Samen met bewoners, ondernemers, verenigingen en partners zoals SEZ, SDZ en DECZ verkennen we de beste aanpak voor elke wijk. Energiearmoede pakken we aan via gerichte acties, waaronder isolatieprojecten en ondersteuning voor slecht geïsoleerde woningen en monumenten. Ondanks de drukte op het stroomnet blijven we voortgang boeken.

Dankzij lokale initiatieven, samenwerking met provincie en regiogemeenten en het groeiende succes van het Energiecentrum Zeist krijgen steeds meer mensen toegang tot advies en oplossingen voor verduurzaming. Zo werken we samen aan een groen, leefbaar en toekomstbestendig Zeist met oog voor mens, natuur en omgeving. 20 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Programma’s

Wat willen we bereiken / Wat merkt de samenleving hiervan? Openbaar groen en (openlucht)recreatie • Bijzondere bomen krijgen extra aandacht.

Wat gaan we (daarvoor) doen? •

We investeren in de gezondheid van herdenkingsbomen en andere bijzondere bomen.

•

Bestaande bomen blijven langer staan. Deze hebben een veel grotere waarde voor de samenleving in klimaatverbetering, biodiversiteit en leefbaarheid.

•

We spannen ons extra in om de bomen die er staan te behouden. Niet alleen tijdens de onderhoudscyclus, maar zeker ook bij het uitvoeren van projecten. Waar het kan, richten we de groeiplaats van de boom zo toekomstbestendig mogelijk in.

•

De bomen in Zeist worden regelmatig onderhouden, zodat er geen schade ontstaat.

•

Om schade te voorkomen, snoeien we de bomen in een cyclus van drie jaar. Daarbij verwijderen we de delen van de boom waarvan verwacht wordt dat deze voor de volgende snoeibeurt schade veroorzaken.

•

Er worden bomen geplant.

•

Jaarlijks komt er een lijst met locaties waar geplant kan worden volgens het Lange Termijn Bomen Beheer Plan. Als het fysiek mogelijk is, planten we een boom op de aangegeven locatie.

•

•

•

Voorzieningen om de biodiversiteit te stimuleren nemen toe in aantal in de openbare ruimte. De biodiversiteit neemt toe.

Het uitvoeren van maatregelen zoals beschreven in het biodiversiteitsplan ‘Samen voor biodiversiteit’. Bij het aanplanten van bomen en planten kiezen we voor inheems, duurzaam en waar mogelijk biologisch geteeld materiaal.

•

Lang gras ontwikkelt zich naar soortenrijk gras

•

Waar het kan maaien we extensief, zo stimuleren we andere planten dan gras om zich te ontwikkelen. Voor de verkeersveiligheid worden zichthoeken wel gemaaid.

•

Het centrum blijft een trekpleister en een aantrekkelijke plaats om te vertoeven.

•

We houden de beeldkwaliteit van het groen in het centrum op een hoog niveau.

•

Het groen in de wijken ziet er netjes verzorgd uit.

•

We houden de beeldkwaliteit van het groen in de wijken op een aanvaardbaar niveau.

•

Het groen ziet er netjes en up-to-date uit.

•

We vervangen beplanting die oud en niet goed te onderhouden is. Wanneer een gehele straat/wijk integraal aangepakt wordt, vervangen we ook de beplanting.

•

Het cultuurhistorische groen blijft er netjes uitzien.

•

Bij vergunningsaanvragen voor evenementen gaan we in gesprek met de organisatoren om de schade aan het groen te voorkomen of, als het niet anders kan, tot het minimum te beperken.

•

Het landschappelijke groen veroorzaakt geen schade en draagt bij aan de biodiversiteit en de leefbaarheid voor zowel mensen als dieren.

•

We onderhouden het landschappelijke groen met behulp van het Beheerplan landschappelijk groen. En voorkomen daarbij schade, stimuleren diversiteit en verhogen het woongenot van de bewoners.

•

Bewoners mogen meedenken over hoe hun omgeving eruitziet en wat dit oplevert voor de biodiversiteit en het klimaat

•

We betrekken bewoners bij hun omgeving door verschillende initiatieven als groenadoptie, de campagne Biodiversiteit, Heel Zeist Telt mee en de tegelwipactie.