24RV067 Bijlage 0 Begroting 2025 gemeente Zeist
Tekst van het document
•
De sport- en beweegbehoefte van onze inwoners is leidend voor het ontwikkelen van een gezonde, fysieke leefomgeving en onze (binnen)sportvoorzieningen. We brengen de behoefte van inwoners beter in kaart.
•
We professionaliseren de gemeentelijke organisatie op het gebied van sport en bewegen door het ontwikkelen van het opdrachtgeverschap, het versterken van de advieskracht en het herzien van de subsidiekaders.
•
Dit biedt ruimte voor structureel sportaccommodatiebeleid, gebiedsgerichte advisering in het kader van de Omgevingswet en borging van de Routekaart Binnensport accommodaties en het Masterplan Buitensportaccommodaties.
•
We stellen een Masterplan Binnensportaccommodaties op.
•
Binnensportvoorzieningen sluiten aan op de sport- en beweegbehoefte van inwoners en gebruikers (sportclubs, onderwijs). Gefaseerde aanpak die aansluit bij ontwikkelingen zoals een strategisch huisvestingsplan onderwijs, vernieuwde wet- en regelgeving zoals het bewegingsonderwijs en de visie op gezondheid, sport en bewegen. Ook wordt aangesloten op vraagstukken rond netcongestie, transitie naar gasloos vastgoed en gebiedsontwikkelingen.
•
•
We evalueren de samenwerking met het zwembad/SRO Zeist B.V en stellen – waar nodig – de opdracht, positie en programmering van het zwembad bij.
• •
•
We stellen beleid op voor functiemenging en open sportparken.
• • •
45
Het zwembad wordt betrokken bij het integrale plan van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord en Sport- en Preventieakkoord en komt hiermee in positie om een prominentere rol te hebben binnen het sociaal domein. We vergroten het maatschappelijk ondernemerschap van het zwembad. Met een betere benutting overdag doordeweeks, een divers beweegaanbod voor kwetsbare groepen en het verhogen van de zwemvaardigheid van de jeugd.
De beschikbare ruimte voor sport wordt overdag doordeweeks beter benut en de samenwerking tussen maatschappelijke organisaties wordt gestimuleerd. Inwoners hebben de mogelijkheid om op en rondom de sportparken gebruik te maken van de beschikbare sportvelden. Gebruikers (van met name sportclubs) ervaren een vermindering van overlast en vernieling op de open sportparken door nauwere samenwerking tussen handhaving, politie, wijkmanager en gemeente (sport, jeugd, veiligheid).
Wat gaan we doen? Cultuurpresentatie, -productie en -participatie
Wat merkt de samenleving daarvan?
•
•
We betrekken inwoners, ondernemers, de culturele en maatschappelijke sectoren actief bij de uitvoering van ons beleid.
• • •
•
We focussen op de basis van ons culturele aanbod en versterken daarmee de posities van onder andere Kunstenhuis Idea, Slot Zeist en podia zoals het gemeentelijk (Film)theater Figi, Beauforthuis, Torenlaantheater en andere podia.
•
• •
• •
•
•
We brengen extra focus aan op het actief betrekken van jongeren en het creëren van meer ruimte voor talentontwikkeling. We blijven diversiteit in het culturele aanbod stimuleren en hebben extra aandacht voor bijzondere disciplines (onder meer dans, theater, muziek, beeldende kunst). Het stimuleren van diversiteit begint bij subsidieverstrekking. Ook door middel van adviesgespreken en het aanjagen van samenwerkingen met verschillende sectoren (zoals cultuur en economie of recreatie) stimuleren we diversiteit. In samenwerking met het Kunstenhuis Idea en Kunst Centraal ondersteunen we cultuur- en jeugdeducatie in bibliotheken, op school, op de naschoolse opvang en in de wijken. We blijven de rol en inzet van de combinatiefuncties cultuur versterken in het Netwerk Cultuureducatie.
•
Met onder andere de inzet van de cultuurmakelaar versterken we samenwerkingen tussen de verschillende sectoren en met onze inwoners, ondernemers en bezoekers.
•
• •
•
46
Samenwerking, afstemming en samenhang in het culturele veld. Dit doen wij onder andere door een programmeursoverleg voor de verschillende culturele organisaties voort te zetten en het programma op elkaar af te stemmen. We organiseren het programmeursoverleg minimaal twee keer per jaar. Daarnaast initiëren we tweejaarlijks een cultuurcafé voor kennisuitwisseling, ontmoeting en inspiratie. De rol van de cultuurmakelaar als aanjager en organisator is hierbij heel belangrijk. Er zijn op structurele basis overleggen tussen de gemeente en de verschillende partners. We blijven onze culturele partners ondersteunen met (structurele en incidentele) subsidies. De cultuurmakelaar speelt een belangrijke rol in de versterking van het veld en het bij elkaar brengen van vraag en aanbod. Door het opbouwen van een stevig netwerk van onderlinge spelers wordt het culturele gewaarborgd. We ondersteunen amateurkunst door middel van structurele subsidies. Twee keer per jaar organiseren we een bijeenkomst voor partners om van elkaars plannen te horen en elkaar te helpen. We informeren de partners in het (cultuur)werkveld over de plannen voor een (ver)nieuw(d), multifunctioneel cultuurgebouw op het Marktplein. Hierin voorzien we ruimte voor Kunstenhuis Idea, poppodium De Peppel, atelierruimtes, horecagelegenheid en ruimte voor andere maatschappelijke partners.
We creëren deze ‘Huiskamer van Zeist' met betrokkenheid van partners en onze inwoners. Kunstenhuis Idea ontwikkelt ook in 2025 een aantrekkelijk aanbod voor jongeren en zet met hun programma’s in op onder andere talentontwikkeling. Hierin speelt poppodium De Peppel een belangrijke rol. Aan de hand van prestatieafspraken en (ambtelijk en waar nodig bestuurlijke) monitoring volgen we de resultaten. Zo kunnen we waar nodig bijsturen. Het resultaat is een divers aanbod in cultuur (waaronder theater, dans, beeldende kunst, muziek en literair) voor een breed scala aan doelgroepen en waarin verschillende partijen samen optrekken. We streven ernaar om op alle basisscholen in Zeist cultuureducatie aan te bieden. Met de ondertekening van het Cultuurakkoord 2021 is deze ambitie bekrachtigd.
Het resultaat is dat er grote en completere evenementen en activiteiten in Zeist plaatsvinden; activiteiten die partijen los van elkaar niet georganiseerd krijgen. Een goed voorbeeld hiervan is de Open Monumentendag die wordt georganiseerd door zowel het Geheugen van Zeist als CultuurZeist. Het resultaat is bekendheid van alle activiteiten die georganiseerd worden in Zeist en daardoor ook meer deelnemers en een hogere opkomst, een belangrijke voorwaarde voor een bruisend cultureel leven in Zeist.
Wat gaan we doen?
Wat merkt de samenleving daarvan?
•
•
De website ‘Uit in Zeist’ waar inwoners informatie kunnen vinden over het culturele programma in Zeist.
We promoten het culturele aanbod.
Cultureel erfgoed •
We koesteren het cultureel erfgoed van Zeist en stellen hier een visie voor op.
•
Het is duidelijk welke speerpunten er de komende jaren zijn voor het Zeister erfgoed.
•
We zetten we ons in om in het omgevingsplan de bescherming van alle soorten erfgoed te waarborgen.
•
De waarde van erfgoed voor onze leefomgeving wordt geborgd in de regels die we stellen rond het gebruik van onze ruimte.
•
Erfgoed krijgt een belangrijke plek in de ontwikkeling van de Omgevingsvisie Zeist 2050.
•
De waarde van erfgoed voor de toekomst van onze leefomgeving wordt geborgd.
•
We blijven ons inzetten voor de verduurzaming van de monumenten in Zeist. Dit komt ook terug in Programma 3.
•
Monumenteneigenaren kunnen laagdrempelig informatie verkrijgen over verduurzaming.
•
Structurele afstemming met het culturele veld over de planning en het aanbod, begeleid door de cultuurmakelaar. Structurele afstemming en voortgang bewaken richting de vorming van de streekomroep Omroep ZOUT.
Media (Bibliotheek) •
47
Doelgroepsgerichte communicatie over het aanbod in Zeist. Hierbij maken we gebruik van de expertise van bijvoorbeeld RTV Slotstad en onze culturele partners.
•
Wat mag het kosten? RAAD06 CULTUREEL EN SPORTIEF ZEIST Realisatie 2023 Begroting 2024 956 951 429 327 -527 -624
(bedragen x € 1.000) Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 922 873 573 573 350 300 0 0 -573 -573 -573 -573
510 SPORTBELEID EN ACTIVERING
L B S
520 SPORTACCOMMODATIES
L B S
5.220 1.910 -3.310
5.188 1.291 -3.896
4.916 1.321 -3.595
5.242 1.321 -3.922
4.499 1.321 -3.178
4.865 1.321 -3.544
530 CULTUURPRESENT. -PROD. -PARTICIPATIE
L B S
1.818 62 -1.756
5.558 282 -5.276
4.592 1 -4.592
4.592 0 -4.592
4.575 0 -4.575
4.575 0 -4.575
550 CULTUREEL ERFGOED
L B S
1.891 256 -1.635
2.036 318 -1.718
1.615 324 -1.291
1.967 324 -1.643
1.532 324 -1.208
2.022 324 -1.697
560 MEDIA
L B S
2.999 0 -2.999
81 0 -81
83 0 -83
83 0 -83
83 0 -83
83 0 -83
Totaal
L B S
12.884 2.656 -10.228
13.813 2.218 -11.595
12.129 1.995 -10.133
12.756 1.945 -10.811
11.262 1.645 -9.617
12.117 1.645 -10.472
Toelichting op afwijkingen De lasten en baten voor het collegeproduct 510 Sportbeleid en activering wisselen als gevolg van incidenteel ontvangen rijksbijdragen zoals de bijdragen uit het sportakkoord. De lasten voor het collegeproduct 520 Sportaccommodaties wisselen als gevolg van incidentele lasten voor het zwembad. Het gaat onder andere om het geraamde onderhoud. De lasten voor het collegeproduct 530 Cultuurpresentatie dalen omdat er in 2024 incidentele lasten waren begroot. De lasten voor het collegeproduct 550 Cultureel erfgoed dalen omdat er in 2024 incidenteel budget beschikbaar is vanuit het coalitieakkoord (UVP) en budget voor onderzoek van het slavernijverleden. De lasten wisselen als gevolg van geplande onderhoudskosten voor Slot Zeist.
48
Beleidsindicatoren Niet sporters % Het percentage niet-wekelijkse sporter t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouders dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
60 40 20 0 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Zeist
Nederland
Duiding: Het aandeel niet-wekelijkse sporters is zowel landelijk als lokaal gedaald. Dit betekent dat meer mensen wekelijks (4 keer per maand of vaker) zijn gaan sporten.
49
Programma 7 Mobiliteit brengt ons verder De gemeente Zeist werkt aan de hand van het Mobiliteitsplan 2022-2027 aan het verbeteren van de verkeersveiligheid, het stimuleren van fietsgebruik door de aanleg van 2 fietsstraten en een betere toegankelijkheid van de openbare ruimte. In 2025 loopt de uitvoering van nog 2 fietsstraten door. Bij onderhoud of herinrichting gaan we uit van een toekomstgerichte en robuuste inrichting. , Daarnaast zetten we in op het verbeteren van voetgangersverbindingen zowel utilitair als recreatief. Een voorbeeld daarvan zijn de voetpaden bij flat Warande en De Brink, hierbij hebben we oog voor minder validen. Ook combineert de gemeente onderhoud met andere werkzaamheden, zoals het aanplanten van bomen of groen, rioolwerkzaamheden, ingrepen in het kader van klimaatadaptatie..
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
CPS (Coöperatie Parkeer Service) € 12.598.000 (5,5 % van het totaal) € 4.070.000
De uitvoering van de maatregelen uit de Parkeerbeleidsnota 2024-2028 is in volle gang en loopt door in 2025. Voor 2025 gaat het bijvoorbeeld om het invoeren van nieuwe parkeertarieven, het samenvoegen van vergunning rayons en het verbeteren van de kwaliteit van onze parkeergarages en -terreinen. Ook het realiseren van extra fietsparkeerplaatsen en het beter bereikbaar maken van het centrum voor mensen met een gehandicaptenparkeerkaart is hier onderdeel van. Beschikbare parkeerruimte wordt beter verdeeld, hierdoor vinden inwoners of bezoekers van Zeist sneller een parkeerplaats. Dit draagt ook bij aan minder zoekverkeer en is daarmee ook gunstig voor het gevoel van veiligheid van alle verkeersdeelnemers. Wat gaan we doen? Verkeer en wegen • Openbare verlichting: Het vervangen van het laatste deel van ca. 1.000 armaturen voor ledverlichting.
Wat merkt de samenleving daarvan? •
Minder lichtvervuiling, energiebesparing en een hogere bedrijfszekerheid openbare verlichting.
•
Groot onderhoud aan de Dijnselburgerlaan, Huis ter Heideweg Zuid, Lageweg, Laan van Beek en Royen (hoofdrijbaan) en Embranchementsweg.
•
Een beter functionerende en toekomstbestendige weg en verminderd risico op schade, minder rolgeluid, wegen zijn beter te oversteken. Ook wordt de snelheid van het autoverkeer lager door verkeerskundige aanpassingen. Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden proberen we overlast en hinder zo veel mogelijk te beperken.
•
We starten de voorbereiding op van de herinrichting van de wijk Brugakker. Dit zal op een integrale wijze opgepakt worden.
•
De wijk wordt klaar gemaakt voor de toekomst: met meer groen, klimaat adaptieve maatregelen en een betere verkeersveiligheid. Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden proberen we overlast en hinder zo veel mogelijk te beperken.
•
We starten de uitvoering van de herinrichting van het Kouwenhovenselaantje.
•
We verbeteren de fiets- en voetgangersverbinding en maken deze en toekomstbestendig. Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden proberen we overlast en hinder zo veel mogelijk te beperken.
•
Herinrichting van de Anna Paulownalaan en Pater de Leeuwweg.
•
Een beter functionerende en toekomstbestendige weg. We voegen groen toe en nemen klimaat adaptieve maatregelen. Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden proberen we overlast en hinder zo veel mogelijk te beperken.
50
Wat gaan we doen? • Doorfietsroute Utrecht – Amersfoort: De afronding van de reconstructie en het aanleggen van fietsstraten op Baarnseweg (noord) en Andreas Foxlaan in Den Dolder.
Wat merkt de samenleving daarvan? • Hier maken we een fietsstraat waarbij de hoofdgebruiker de fietser is, waarmee de verkeersveiligheid toeneemt. Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden proberen we overlast en hinder zo veel mogelijk te beperken.
•
Start van de uitvoering van de reconstructie Kroostweg (oostelijk deel) tot fietsstraat.
•
Hier maken we een fietsstraat waarbij de hoofdgebruiker de fietser is, waarmee de verkeersveiligheid toeneemt. Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden proberen we overlast en hinder zo veel mogelijk te beperken.
•
Vernieuwing bushalte Jordanlaan (noordzijde) tot vervoer hub.
•
Meer ruimte en faciliteiten voor het openbaar vervoer, reizigers en de schoolgaande jeugd.
•
Start van de uitvoering van de reconstructie van de kruisingen in Bosch en Duin.
•
Door de kruispunten compacter te maken, de aansluitingen meer haaks en rechts voorrang te geven zal de snelheid op kruispunten dalen. Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden proberen we overlast en hinder zo veel mogelijk te beperken.
•
Onderzoek naar benodigd onderhoud in relatie tot verkeersveiligheid van de Oranje Nassaulaan krijgt doorgang.
•
Verbeteren van de verkeersveiligheid.
•
Onderzoek naar haalbaarheid van de verbreding van het fietspad Oude Spoorbaanpad (Bosch en Duin).
•
Een veiliger en beter functionerende fietsverbinding.
•
We gaan door met het aanbrengen van kruispuntplateaus en drempels, onder andere in Vollenhoven-west.
•
We nemen maatregelen om de snelheid van het verkeer te verlagen.
•
Verkeerslichten worden omgebouwd tot ‘intelligente’ verkeerslichten.
•
De verkeerslichten zijn dynamischer in te regelen, waardoor wachttijden voor auto- en fietsverkeer over het algemeen korter worden.
•
Het verplaatsen van twee bushaltes op de 1e Hogeweg en Arnhemse Bovenweg, om de verdeling van haltes van lijn 74 over Zeist te optimaliseren.
•
Door de routeaanpassing van lijn 74 is de loopafstand naar de Voorheuvel e.o. aanzienlijk langer geworden. Door de bushalte op de 1e Hogeweg te verplaatsen van het ING-kantoor naar een locatie nabij de rotonde Montaubanstraat wordt de bereikbaarheid van het centrum verbeterd.
•
We blijven in gesprek met de provincie over het verbeteren van de bereikbaarheid van Zeist.
•
Momenteel zijn we in gesprek om de bereikbaarheid van het Diakonessenhuis te verbeteren.
•
Aanpak kruising Jagersingel – Woudenbergseweg. I.v.m. einde levensduur verkeerslichten.
•
Hierbij worden de principes van Duurzaam Veilig weginrichting gehanteerd. De rijsnelheid wordt verlaagd op de Woudenbergseweg van 80 km/u naar 60 km/u.
•
Op basis van de nieuwe Parkeerbeleidsnota 2024-2028 gaan we in 2025 bestaande vergunning rayons samenvoegen en voeren we nieuwe tarieven in voor parkeervergunningen (straat) en parkeerabonnementen (garages). Ook maken we het mogelijk dat parkeervergunninghouders altijd kunnen uitwijken naar de parkeerterreinen in het centrum, als er in hun eigen woonstraat een keer geen vrije parkeerplaats is.
•
Bewoners en bedrijven met een parkeervergunning zullen sneller een vrije parkeerplaats nabij hun bestemming vinden. Dit zorgt voor minder zoekverkeer naar een vrije parkeerplaats, wat een positieve bijdrage levert aan de leefbaarheid in het centrum.
51
Wat gaan we doen? • We zijn in gesprek met de bewoners van de Geiserlaan en omgeving en de Prins Hendriklaan en omgeving over het invoeren van parkeervergunningen. Een eventuele invoering zal in 2025 gerealiseerd worden. Parkeren • In 2025 vervangen we alle parkeerautomaten op straat door nieuwe automaten. Ook starten we met de voorbereiding van de vervanging van de parkeerapparatuur in onze 4 parkeergarages (met slagboom). •
We vervangen de huidige Tl-verlichting in onze parkeergarages (met slagboom) door ledverlichting. Hier zijn we in 2024 mee gestart en dit ronden we af in 2025. Daarnaast gaan we verder met het opknappen van onze parkeergarages.
Wat merkt de samenleving daarvan? • Meer ruimte in de woonwijk voor bewoners om hun auto te parkeren waardoor het zoekverkeer in de woonstraten zal afnemen.
•
Snelle en gemakkelijke afhandeling van parkeertransacties.
•
Duurzame parkeergarages met een klantvriendelijkere uitstraling.
Wat mag het kosten? RAAD07 MOBILITEIT BRENGT ONS VERDER Realisatie 2023 Begroting 2024 254 266 2.017 2.414 1.764 2.148
(bedragen x € 1.000) Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 272 272 272 272 2.666 2.666 2.666 2.666 2.394 2.394 2.394 2.394
063 PARKEERBELASTING
L B S
210 VERKEER EN WEGEN
L B S
8.728 718 -8.009
9.575 484 -9.091
9.196 496 -8.700
8.785 494 -8.291
8.699 494 -8.205
8.699 494 -8.205
220 PARKEREN
L B S
2.157 778 -1.379
3.011 918 -2.093
3.131 908 -2.222
3.299 908 -2.391
2.675 908 -1.767
2.735 908 -1.827
Totaal
L B S
11.138 3.513 -7.624
12.853 3.816 -9.036
12.598 4.070 -8.528
12.356 4.068 -8.288
11.646 4.068 -7.577
11.706 4.068 -7.638
Toelichting op afwijkingen De baten op het collegeproduct 063 Parkeerbelasting stijgen als gevolg van het nieuw vastgestelde Parkeerbeleidsnota 2024-2028. De lasten voor het Collegeproduct 210 Verkeer en wegen dalen vanwege de wisselende kapitaallasten. In 2024 was hier incidenteel extra budget voor beschikbaar vanwege de inzet van de stelpost voor prijsstijgingen voor kredieten. Beleidsindicatoren Geen 52
Programma 8 Levendige economie Zeist heeft een divers en dynamisch bedrijfsleven. Het zorgt voor levendigheid in Zeist, biedt werkgelegenheid aan de inwoners van de gemeente, de regio en daarbuiten en zorgt voor maatschappelijke impact. Hier zijn we blij mee. Dit willen we behouden en waar mogelijk stimuleren. De economie bevindt zich in een transitie; we zijn met elkaar in Nederland en in Zeist stapje voor stapje op de weg van een lineaire economie naar een circulaire en sociaal ondernemende economie. Zeist kent hiervan al vele mooie voorbeelden. Deze ontwikkeling willen we in de komende jaren, onder meer in regionale verbinding, verder versterken en uitbouwen. We houden oog voor duurzaamheid en circulariteit, impact ondernemen, lokaal produceren en consumeren, een aantrekkelijk centrum en toekomstbestendige bedrijventerreinen.
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
U10 € 1.2471.000 (0,6 % van het totaal) € 611.000
We staan in nauw contact met onze ondernemers en weten wat hen bezighoudt. Zowel reactief door vragen van ondernemers te beantwoorden, als proactief door ondernemers op te zoeken en hen verder te helpen. Op deze manier kunnen we het bedrijfsleven optimaal faciliteren, zodat het kan doen waar het goed in is: ondernemen en waarde toevoegen aan de gemeente. We zijn trots op onze veerkrachtige en innovatieve ondernemers. Zeist maakt deel uit van de meest competitieve regio van Europa. Hier leveren we een bijdrage aan en hier profiteren we van. Daarbij heeft Zeist zijn eigen unieke (vestigingsplaats)kenmerken, zoals bedrijvigheid in een groene omgeving die goed bereikbaar is. Dit dragen we uit, ook in regionaal verband. Wat gaan we doen? Economische ontwikkeling
Wat merkt de samenleving daarvan?
•
We werken vanuit een proactieve houding mee aan verzoeken van initiatiefnemers die hun (bedrijfs-)vastgoed willen vernieuwen. We organiseren (netwerk)bijeenkomsten op werklocaties. We zoeken actief contact met grotere vastgoedeigenaren en leggen bedrijfsbezoeken af om plannen en wensen op te halen. We faciliteren Utrecht Science Park Zeist (USP Zeist) bij de vernieuwing van de laboratoria en de invulling van de locaties ten behoeve van bedrijvigheid in Life Sciences & Health sector. Dit doen we in nauwe samenwerking met de Stichting Utrecht Science Park. We leveren input voor de ontwikkeling van de omgeving van station DriebergenZeist.
•
Door nieuwe investeringen in bedrijfsvastgoed zijn onze kantoorlocaties, bedrijventerreinen en winkelgebieden toekomstbestendig en aantrekkelijk voor gebruikers en investeerders. Hierdoor blijft de leegstand beperkt. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van de voormalige TNO-locatie naar USP Zeist.
We stimuleren netwerkvorming op werklocaties en netwerkvorming rond de thema's uit ons economisch beleid: gezondheidseconomie, ICT, maatschappelijk betrokken ondernemen en vrijetijdseconomie. We faciliteren en stimuleren de bestaande KVO's (Keurmerk Veilig Ondernemen) op werklocaties. We faciliteren ondernemers in de transitie naar een duurzame en circulaire economie.
•
'Slapende’ ondernemerscollectieven zijn weer actief en nieuwe netwerken ontstaan, bijvoorbeeld op de bedrijventerreinen Fornhese en Dijnselburg en bij de diverse wijkwinkelcentra. Ondernemers komen met elkaar in contact, wat leidt tot samenwerking, nieuwe bedrijfsactiviteiten, verduurzaming en innovatie. Dit is positief voor het toekomstperspectief van de bedrijven en de werkgelegenheid.
• • •
• • • •
53
•
Wat gaan we doen?
• •
We werken aan een aantrekkelijk winkelgebied in het centrum. Dit doen we door uitvoering te geven aan de Actualisatie Retailperspectief en actieprogramma 2024-2028. We stimuleren evenementen in het centrum.
Wat merkt de samenleving daarvan? •
De transitie naar een duurzame, circulaire en sociaal ondernemende economie wordt ook zichtbaar in onze gemeente.
• • • •
Een compacter en daarmee aantrekkelijker kernwinkelgebied. Afname van leegstand in het kernwinkelgebied. Minder commerciële ruimte in de aanloopstraten. Meer bezoekers aan het centrum van Zeist. De waardering van inwoners en bezoekers van het centrum neemt toe. In de volgende editie van het vijfjaarlijkse Koopstromenonderzoek van de provincie is dit zichtbaar in de cijfers.
Bedrijfsloket en -regelingen (Warenmarkt) •
We werken aan een toekomstbestendige en zoveel mogelijk kostendekkende warenmarkt.
•
Een markt met een diversiteit aan branches en zonder lege plekken.
•
Op allerlei manieren bieden we dienstverlening aan ondernemers: telefonisch, digitaal, via bedrijfsbezoeken (ca. 125 per jaar) en netwerkevents. We zijn actief en zichtbaar op sociale media. We vragen aandacht voor lokaal inkopen binnen de gemeentelijke organisatie en door ondernemers onderling.
•
Ondernemers waarderen onze dienstverlening en zijn positief over het vestigingsklimaat. Tevreden ondernemers zijn meer betrokken en zijn een goede ambassadeur. Dit helpt bedrijven en werkgelegenheid aan te trekken. Het percentage van opdrachten dat de gemeente verstrekt aan lokale ondernemers groeit.
• •
•
Economische promotie • • • • • •
54
We werken aan een herkenbaar extern economisch profiel, gebaseerd op het Economisch Kompas. Hierbij ligt de nadruk op de gezondheidseconomie, ICT, maatschappelijk betrokken ondernemen en vrijetijdseconomie.
•
De werklocaties in Zeist zijn ook aantrekkelijk voor bedrijven van buiten Zeist die in de regio Utrecht een (nieuwe) locatie zoeken. Gevolg is minder en korter durende leegstand op bedrijventerreinen en kantoorlocaties.
We werken samen met partijen uit de sectoren toerisme, sport, cultuur, erfgoed, horeca, centrum en groen om het toeristisch-recreatieve aanbod in de gemeente beter te vermarkten. We bouwen het in 2024 gelanceerde platform “Zeist. De open slotstad” verder uit. We brengen partijen met elkaar in contact en zorgen dat ze elkaar informeren over hun activiteiten en evenementen. We organiseren netwerkbijeenkomsten voor en met de sector.
•
Het toeristisch-recreatieve aanbod is makkelijker vindbaar en zichtbaar op één website. Bedrijven en organisaties die zich richten op de toeristisch-recreatieve bezoeker weten elkaar goed te vinden, wat leidt tot nieuwe vormen van samenwerking en nieuw recreatief aanbod.
•
Wat mag het kosten? RAAD08 LEVENDIGE ECONOMIE
(bedragen x € 1.000) Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 946 932 794 794 0 0 0 0 -946 -932 -794 -794
310 ECONOMISCHE ONTWIKKELING
L B S
Realisatie 2023 Begroting 2024 1.043 1.155 62 45 -981 -1.110
320 FYSIEKE BEDRIJFSINFRASTRUCTUUR
L B S
0 0 0
135 0 -135
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
330 BEDRIJFSLOKET EN -REGELINGEN
L B S
158 85 -73
98 162 64
96 150 53
96 150 53
96 150 54
96 150 54
340 ECONOMISCHE PROMOTIE
L B S
74 371 298
200 451 251
205 462 257
0 462 461
0 462 461
0 462 461
Totaal
L B S
1.274 518 -757
1.588 658 -930
1.247 611 -636
1.028 611 -417
890 611 -279
890 611 -279
Toelichting op afwijkingen De lasten op het collegeproduct 310 Economische ontwikkeling waren tot 2025 hoger omdat er incidentele middelen beschikbaar zijn voor de Actualisatie Retailperspectief en actieprogramma 2024-2028 en de citymarketing vanuit het coalitieakkoord (UVP).
55
Beleidsindicatoren Vestigingen (van bedrijven)
Functiemenging %
Per 1.000 inw.15 t/m 64jr Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.
250
57 56 55 54 53 52 51
200 150 100 50 0 2019
2020 Zeist
2021
2022
2023
Nederland
Duiding: De groei van het aantal vestigingen in Zeist weerspiegelt de landelijke trend.
56
De functiemengingsindex (FIM) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen de 0 (alleen woningen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
2019
2020 Zeist
2021
2022
2023
Nederland
Duiding: De ontwikkeling in Zeist weerspiegelt de laatste jaren de landelijke trend.
Programma 9 Samen zorgen voor veiligheid Het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 (IVP) vormt de basis voor onze activiteiten in het jaar 2025. Hierin staat het veiligheidsbeleid verwoord met de prioriteiten, doelen en aanpak. In 2025 werken we als gemeente samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers verder om overlast en criminaliteit te voorkomen of tegen te gaan. Daarbij richten wij ons op de vier prioriteiten uit het IVP: ondermijning, digitale veiligheid en cybercriminaliteit, verbinding zorg en veiligheid en maatschappelijke verbinding. We zetten in op de prioriteiten en spelen in op actualiteiten.
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
Veiligheidsregio Utrecht € 9.061..000 (4,0 % van het totaal) € 42.000
Bij de uitvoering van onze taken werken wij nauw samen met de Veiligheidsregio Utrecht (VRU), het centrale samenwerkingsverband rond veiligheid van en voor alle 26 Utrechtse gemeenten in de provincie Utrecht. De VRU richt zich op het voorkomen (preventief), beperken (risico- en crisisbeheersing) en het bestrijden (repressief) van rampen en crises. Dat doen ze door op regionaal niveau de krachten van diverse (hulpverlenings-)organisaties te bundelen. Het Regionaal Risicoprofiel is het vertrekpunt om zorg te dragen voor én het bevorderen van de fysieke veiligheid. Daarnaast behoren ook het instellen en in standhouden van de Brandweer, Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), de Gemeenschappelijke regionale Meldkamer Utrecht en risico- en crisiscommunicatie tot de kerntaken. Wat gaan we doen? Crisisbeheersing en brandweer • Organiseren van een integrale aanpak voor een veilige jaarwisseling 2024/2025.
Wat merkt de samenleving daarvan? •
•
•
De uitwerking van de adviezen van het burgerberaad Jaarwisseling vindt plaats in een groeimodel; stap voor stap voeren we de adviezen de komende jaren uit. Het uiteindelijke doel is om van de jaarwisseling structureel een feestelijk moment te maken. Alle activiteiten en handelingen staan in een operationeel draaiboek. Richting de jaarwisseling 2024/2025 starten we op tijd met een challenge om buurten en dorpen te stimuleren dichtbij huis activiteiten te organiseren, en nodigen we ze uit om met ideeën hiervoor te komen. De beste ideeën worden beloond met een subsidie zodat ze uitgevoerd kunnen worden. Meander Omnium en Sportief Zeist hebben al een activiteitenpakket voor de decembermaand voor de jeugd opgesteld.
•
Operationele uitvoering van een nieuw model voor de gemeentelijke bevolkingszorgorganisatie. Daarnaast investeren we in een operationeel en strategisch vakbekwame crisisorganisatie.
•
Buiten de gemeentelijke organisatie zijn wijzigingen niet merkbaar. De ontwikkeling vraagt wel investeringen in het opleiden van personeel en deelname aan oefeningen.
•
Aandacht voor en vormgeving van het gemeentelijk crisismanagement bij cyberincidenten.
•
Buiten de gemeentelijke organisatie niet merkbaar.
•
Afronden en in gebruik nemen van de verbouwde Brandweerpost Den Dolder.
•
Mogelijk een feestelijke (her-)opening van de kazerne.
57
Wat gaan we doen? • We voren de Pilot natuurbranden uit
Openbare orde en Veiligheid Verbinding zorg en veiligheid • We streven naar een nauwere samenwerking tussen de domeinen zorg en veiligheid. Om de onderlinge bekendheid van zorg- en veiligheidsadviseurs te versterken, realiseren we laagdrempelige contactmomenten; bijeenkomsten om kennis uit te wisselen en contactmomenten om casussen te bespreken voordat ze escaleren. In 2025 organiseren twee sessies met een privacy-expert om kennis op te doen en zo mogelijke knelpunten weg te nemen. • Samen met drie andere gemeenten in ons basisteam hebben we een Learning community gestart om kennis en best practices te delen, en voor intervisie rond de meest complexe casussen. • We zetten onze persoons- en groepsgerichte aanpak voor zowel jeugdigen als volwassenen voort. De aanpakken hebben prioriteit en veel impact. We willen voorkomen dat jeugdigen worden opgenomen in een aanpak en zijn daarom aanwezig bij relevante overleggen in de wijken. Er vindt overleg plaats met scholen. Jeugdigen die vatbaar zijn voor het plegen van criminaliteit worden waar mogelijk begeleid en ondersteund door gepaste ambulant begeleiders van zorgaanbieders of het regionaal Doorstroompunt. • We verbeteren onze werkprocessen voortdurend, met vier ontwikkelingsdagen per jaar voor medewerkers en ketenpartners.
Verder gaan we de registratieapplicatie opwaarderen en de registratie van kennis en informatie verbeteren om meer datagedreven prioriteiten te kunnen stellen.
Wat merkt de samenleving daarvan? • De pilot natuurbranden leidt tot concrete maatregelen en implementatie daarvan om het ontstaan van bosbranden en de verspreiding ervan te voorkomen. Dit betekent dat er maatregelen in de fysieke omgeving genomen worden. Afhankelijk van hoe ingrijpend deze maatregelen zijn kan de omgeving deze werkzaamheden merken. Bijvoorbeeld van groot vervoer zoals kranen en ander bouwverkeer.
• • • • •
Georganiseerde ondermijnende criminaliteit • We willen de weerbaarheid van de samenleving versterken tegen criminele invloeden in hun wijk/buurt. Dat doen we onder meer door Meld Misdaad Anoniem meer bekendheid te geven en door in gesprek te gaan met inwoners tijdens een Veiligheidsmarkt. Waar aanleiding bestaat, organiseren we een (integrale) controle om ondermijnende activiteiten tegen te gaan en te verstoren. • Waar mogelijk trekken we op met de gemeenten Bunnik, Leusden en Woudenberg om krachten te kunnen bundelen.
•
Digitale Veiligheid en cybercriminaliteit • De digitale weerbaarheid van onze eigen organisatie, inwoners en ondernemers willen we versterken. Bijvoorbeeld door de inzet van hackshield en bijeenkomsten om de bewustwording van risico’s onder inwoners en ondernemers te versterken.
•
58
• •
De persoons- en groepsgerichte aanpakken hebben tot doel dat recidive in overlast en criminaliteit wordt voorkomen. Datagedreven werken zorgt voor een meer effectieve en vooral kortdurende aanpak die zich uitbetaald in een eerdere afname van criminaliteit en overlast. Het organiseren van ontwikkeldagen resulteert in meer vaardige medewerkers die effectiever werken en sneller in staat zijn om problemen van inwoners op te lossen, wat ook tot een afname in overlast en criminaliteit leidt. Een focus op preventie bij jeugdigen voorkomt dat zij vervallen in criminaliteit en daarmee de samenleving belasten. Samenwerking met onze buurgemeenten draagt bij aan kennisoverdracht en het afstemmen van interventies. Op deze manier wordt het ‘waterbedeffect’ zo veel mogelijk voorkomen.
Inwoners weten signalen van ondermijnende criminaliteit te herkennen en weten waar ze die kunnen melden. We vertellen wat de risico's zijn van ondermijnende criminaliteit en maken inwoners weerbaar tegen de verleidingen. Inwoners en ondernemers ervaren een gemeente die ondermijnende criminaliteit geen ruimte wil geven.
De samenleving is weerbaarder rond digitale veiligheid.
Wat gaan we doen? Veiligheid in de wijken • De wijkteams werken samen met ondernemers en inwoners van gemeente Zeist aan een leefbaar en veilige gemeente. Bijvoorbeeld door buurtbijeenkomsten rond veiligheidsthema’s in de wijk te organiseren en zo te werken aan bewustwording. Daarnaast is het wijkteam dagelijks zichtbaar in de wijk.
Wat merkt de samenleving daarvan? • Door bewustwording rond veiligheidsthema's en zichtbaarheid in de wijk neemt het veiligheidsgevoel en de veiligheid toe. • In Vollenhove heeft de buurtboa voor de bewoners een actieve preventieve en adviserende rol, maar treedt ook repressief op. Inzet is ook om de meldingsbereidheid van bewoners te vergroten.
Maatschappelijke onrust en maatschappelijke verbinding • Gemeente en politie zijn alert op en monitoren waar nodig signalen van maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie. We nemen als gemeente deel aan bondgenotenbijeenkomsten. Ook blijven we voortdurend met gemeenschappen, sleutelfiguren en maatschappelijke organisaties in verbinding. In ‘vredestijd’ bouwen we aan relaties zodat we elkaar in tijden van nood snel weten te vinden. Daarnaast maken we gebruik van bestaande regionale structuren zoals het Zorg- en Veiligheidshuis Regio Utrecht (ZVHRU) waarin professionals van diverse disciplines samenwerken.
•
•
•
Op basis van het Burgerberaad Jaarwisseling wordt invulling gegeven aan een jaarwisseling waar gemeente Zeist zich op kan verheugen. Dit vindt plaats op basis van vijf adviezen.
• • •
We voorkomen dat jongeren of volwassenen afglijden in criminaliteit of in extreem gedachtengoed. Versterken van relaties maakt dat onrust minder vat op de samenleving krijgt. Voorkomen wordt dat jongeren of volwassenen vanuit een extreem gedachtengoed (ernstige) strafbare feiten plegen. Inwoners die dreigen te radicaliseren ontvangen gepaste hulp en ondersteuning, daarmbij is ook aandacht voor familieleden.
We werken aan het verbeteren van het veiligheidsgevoel van inwoners met meer buurtactiviteiten, meer aandacht voor vuurwerkvrije zones en kwetsbare groepen (o.a. door een intensieve campagne). Dat doen we ook door het organiseren van een centraal evenement, al dan niet met een vuurwerk-, licht- of lasershow.
Wat mag het kosten? RAAD09 SAMEN ZORGEN VOOR VEILIGHEID Realisatie 2023 Begroting 2024 5.628 6.191 104 0 -5.524 -6.191
(bedragen x € 1.000) Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 6.522 6.521 6.521 6.520 0 0 0 0 -6.522 -6.521 -6.521 -6.520
110 CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER
L B S
120 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
L B S
2.351 44 -2.307
2.818 50 -2.769
2.539 42 -2.497
2.517 30 -2.486
2.373 30 -2.343
2.373 30 -2.343
Totaal
L B S
7.979 148 -7.831
9.010 50 -8.960
9.061 42 -9.019
9.038 30 -9.008
8.894 30 -8.864
8.894 30 -8.864
Toelichting op afwijkingen De lasten op het collegeproduct 110 Crisisbeheersing en Brandweer stijgen in verband met de begroting van de VRU. Voor het collegeproduct 120 Openbare orde en veiligheid zijn er in 2024 nog incidentele middelen beschikbaar vanuit het coalitieakkoord (UVP) onder andere voor de aanpak van jeugdoverlast.
59
Beleidsindicatoren Misdrijven - Winkeldiefstallen Per 1.000 inwoners
Misdrijven - Diefstallen uit woning Per 1.000 inwoners
Misdrijven - Geweldsmisdrijven Per 1.000 inwoners
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners
Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.)
4
5
3
4
6 4
3
2
2
1
2
1
0
0 2019
2020 Zeist
2021
2022
2023
0 2019
Nederland
2020 Zeist
2021
2022
2023
Nederland
Duiding: Een toename in het aantal geregistreerde winkeldiefstallen is te verklaren doordat winkeliers is gevraagd aangifte te doen. Inmiddels zien we het aantal winkeldiefstallen afnemen.
Duiding: Het aantal geregistreerde woninginbraken laat een scherpe daling zien. Een verdere daling ligt in lijn met de landelijke ontwikkeling op dit thema.
Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Per 1.000 inwoners
Misdrijven – Verwijzingen Halt Per 1.000 jongeren
Hieronder vallen brandstichtingen, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag.
Het aantal verwijzingen per 1.000 inwoners van 12 t/m 18 jaar. Jongeren van 12 t/m 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passen de Halt-straf
8
20
6
15
4
10
2
5
0 2019 2020 2021 2022 2023 Zeist
Nederland
Duiding: Hier is geen specifieke duiding te geven, maar het aantal beweegt zich volgens de landelijke trend waarbij over afgelopen jaar een daling is te zien ten opzichte van de landelijk lijn.
60
0 2019 2020 2021 2022 2023 Zeist
Nederland
Duiding: Er zijn minder Halt verwijzingen, omdat meer tijd en aandacht in het voortraject wordt gestoken zodat kon worden voorkomen dat het tot een Halt verwijzing kwam.
2019
2020 Zeist
2021
2022
2023
Nederland
Duiding: Hier is geen specifieke duiding te geven, maar er is een lichte afname te zien ten opzichte van de landelijke trend.
Programma 10 Financiële stabiliteit en organisatie Organisatie We ondersteunen de gemeenteraad, het college van B&W en de organisatie door actueel en helder inzicht te geven in de financiële situatie op de verschillende vakgebieden. Met dit inzicht stellen we de politiek in staat om keuzes te maken op basis van een degelijke financiële onderbouwing.
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
BghU € 28.988.000 (12,9 % van het totaal) € 159.734.000
Financiën We zorgen voor continu inzicht in de behoefte aan financiering voor de gemeente. Belastingen en leges zijn nodig om de gemeentelijke taken te kunnen bekostigen. We zorgen dat de kosten voor financiering (rente op leningen) echter zo laag mogelijk blijven. Zo beperken we de belastingdruk voor onze inwoners en bedrijven. Bij leges, die gekoppeld zijn aan een diensten van de gemeente, streven we ernaar dat afnemers van de dienst een zo eerlijk mogelijke kostprijs betalen (kostendekkende tarieven). De gemeentelijke belastingen willen we niet hoger maken dan noodzakelijk om alle taken uit te kunnen voeren. We zorgen voor evenwicht tussen inkomsten en uitgaven zodat de belastingdruk voor inwoners en bedrijven niet hoger wordt dan nodig. Vastgoed Gemeentelijk vastgoed is waardevol bezit voor de gemeenschap. Hiermee bieden we onderdak voor maatschappelijke activiteiten en basisvoorzieningen. We zorgen goed voor ons vastgoed, kijken naar het nut en de noodzaak van ons eigendom en we verduurzamen waar mogelijk. Wat gaan we doen? Beheer overige gebouwen en gronden • Planmatig onderhoud volgens NEN 2767 methodiek.
Wat merkt de samenleving daarvan? •
Onze gebouwen worden meerjarig technisch in goede staat gehouden en zijn daarmee gezond, bruikbaar en veilig.
•
We verzorgen het assetmanagement en de objectstrategie.
•
We kijken telkens of ons vastgoed goed aansluit bij de behoefte van de samenleving en voldoende wordt benut. Daarbij zorgen we ervoor dat de lasten en baten zoveel mogelijk in balans blijven.
•
We zorgen ervoor dat er verbinding is tussen ons vastgoed en actuele gebiedsontwikkelingen.
•
We zijn op de hoogte van kansen voor nieuw maatschappelijk vastgoed op de juiste momenten en op de juiste plek.
•
We vervolgen de verduurzaming van onze gebouwen.
•
Ons kernvastgoed heeft een duurzame basis. We maken onze gebouwen de komende jaren stap voor stap zoveel mogelijk gasvrij.
•
Het is duidelijk welke doelen wel of (nog) niet gerealiseerd zijn en wat de reden daarvan is. We maken duidelijk hoe dit zichtbaar wordt in de samenleving met financiële en niet-financiële gegevens.
Ondersteuning organisatie (overhead) • We verbeteren de planning en control-cyclus stap voor stap en hebben daarbij oog voor de mogelijkheden van digitalisering. We brengen doelen, acties en middelen bij elkaar. We rapporteren op een inzichtelijke manier die de besluitvorming bevordert.
61
•
Wat gaan we doen? • Team communicatie benut in toenemende mate (gebruikers)data voor de toetsing en invulling van communicatie namens gemeente Zeist. Bijvoorbeeld bij de invulling van de overkoepelende communicatiestrategie (bepalen ontwikkelfocus) en voor communicatie rond projecten (o.a. inzet communicatiemiddelen). Met de resultaten van het onderzoek uit 2024 hebben we verdiepende inzichten verkregen in de wensen en communicatiebehoefte van onze inwoners en kunnen we aan de slag met verbeterpunten.
Wat merkt de samenleving daarvan? • Gebruikersinformatie helpt ons de kwaliteit van de communicatie te optimaliseren en zo veel mogelijk inwoners te bereiken.
Belastingen • We beoordelen welke (leges)tarieven niet kostendekkend zijn en wat de mogelijkheden zijn voor betere tarieven.
•
Tarieven zijn zoveel mogelijk kostendekkend.
•
•
Lokale lasten (OZB) zijn niet hoger dan noodzakelijk.
We koppelen de stijging van de Onroerendzaakbelasting (OZB) zoveel mogelijk aan de inflatie.
Financiën (algemene uitkering, treasury, overige baten en lasten, reserves, vennootschapsbelasting) • We zorgen voor een actueel en realistisch beeld van onze toekomstige • Leveranciers kunnen tijdig worden betaald en de continuïteit van gemeentelijke financieringsbehoefte. diensten en voorzieningen is gewaarborgd. •
Benodigde leningen trekken we aan tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden waarbij we de risico's (bijvoorbeeld door renteverhogingen) zo veel mogelijk beperken.
•
De kosten voor financiering blijven zo beperkt mogelijk waardoor we de belastingdruk kunnen beperken.
•
We kijken zoveel mogelijk vooruit en begroten de gevolgen van ontwikkelingen die we aan zien komen. We maken hierover op tijd afwegingen. We zijn voorzichtig en realistisch in onze begroting en proberen, ondanks de grote afhankelijkheid van de algemene uitkering van het Rijk, de voorspelbaarheid te vergroten.
•
Een gedegen en voorspelbaar financieel huishoudboekje schommelingen in budgetten zoveel mogelijk worden voorkomen.
We brengen in beeld wanneer we te weinig geld van het Rijk krijgen om onze taken uit te kunnen voeren. We voeren met de U10-gemeenten, M50 Middelgrote Gemeenten en Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hierover een actieve lobby. We maken keuzes in dienstverlening bespreekbaar.
• •
Taken worden efficiënt uitgevoerd binnen het beschikbare budget. De gemeentelijke belastingen zijn niet hoger dan nodig om de taken te kunnen uitvoeren.
•
•
62
waarbij
Wat mag het kosten? RAAD10 FINANCIELE STABILITEIT EN ORGANISATIE Realisatie 2023 Begroting 2024 1.435 1.420 2.130 1.585 695 164
(bedragen x € 1.000) Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 1.490 2.387 1.303 1.817 1.621 1.621 1.621 1.621 131 -766 317 -196
030 BEHEER OVERIGE GEBOUWEN EN GRONDEN
L B S
040 ONDERSTEUNING ORGANISATIE
L B S
22.583 1.075 -21.509
23.494 466 -23.028
23.069 459 -22.610
22.870 459 -22.411
22.113 459 -21.654
22.353 459 -21.894
050 TREASURY
L B S
968 1.765 797
11 320 309
-9 312 322
-250 310 560
-263 307 570
-247 305 552
061 OZB WONINGEN
L B S
508 8.567 8.059
542 9.661 9.119
551 9.883 9.333
565 9.883 9.318
580 9.883 9.304
593 9.883 9.290
062 OZB - NIET WONINGEN
L B S
66 6.070 6.004
71 5.984 5.913
70 6.122 6.052
72 6.122 6.050
74 6.122 6.048
75 6.122 6.047
064 BELASTINGEN OVERIG
L B S
3 390 387
3 358 355
4 362 358
4 362 358
4 362 358
4 362 358
070 ALG. EN OVER.UITKERINGEN GEMEENTEF.
L B S
0 132.955 132.955
0 136.262 136.262
0 140.975 140.975
-1.530 133.910 135.441
-1.530 135.529 137.059
-1.530 136.938 138.468
081 OVERIGE BATEN EN LASTEN
L B S
188 297 109
3.273 0 -3.273
3.612 0 -3.612
1.538 -1.055 -2.593
985 -1.055 -2.040
896 -1.055 -1.951
081 ONVOORZIEN
L B S
67 0 -67
198 0 -198
203 0 -203
203 0 -203
203 0 -203
203 0 -203
090 VENNOOTSCHAPSBELASTING
L B S
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
Totaal
L B S
25.817 153.248 127.431
29.013 154.638 125.625
28.988 159.734 130.747
25.858 151.613 125.755
23.468 153.228 129.761
24.165 154.635 130.470
63
Toelichting op afwijkingen De lasten op het collegeproduct 030 Beheer overige gebouwen en gronden wisselen per jaar vanwege de geraamde onderhoudskosten. De baten op de collegeproducten 061 en 062 OZB stijgen voornamelijk door de indexatie van 2,3%. Het collegeproduct 070 Algemene uitkering geeft een wisselend verloop op basis van de circulaires van het Rijk. Deze begroting is gerelateerd aan de rijksbegroting en in die zin niet beïnvloedbaar. Voor dit onderdeel worden periodiek raadsinformatiebrieven gestuurd met toelichting. De lasten op het collegeproduct 081 Overige baten en lasten zijn incidenteel hoger omdat er incidenteel middelen vanuit het coalitieakkoord beschikbaar zijn gesteld voor onder andere de actualisatie van het Strategisch financieel Instrumentarium / Vervangingsinvestering Systematiek (SFI/VIS) en voor prijsstijgingen. Beleidsindicatoren Formatie
Bezetting
Apparaatskosten
Aantal fte per 1.000 inwoners
Aantal fte per 1.000 inwoners
Aantal euro per inwoner
Tot de formatie worden alle tijdelijke en vaste formatie van de gemeente Zeist gerekend.
Tot de bezetting worden alle medewerkers die in dienst zijn van de gemeente met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde of bepaalde tijd gerekend.
Het totaal van de doorbelaste overheadskosten ten opzichte van het totaal aan inwoners in de gemeente Zeist.
10
5,6
550
8
500
5,4
6
450
4
5,2
400
2 0
5 2021
2022
2023
2024
2025
Zeist Duiding: Sinds 2024 worden de formatie en bezetting los van elkaar gegistreerd als uitkomst van het project ‘Grip op P’. De formatie stijgt de komende jaren als gevolg van o.a. de extra inzet voor het uitvoeringsprogramma van het coalitieakkoord.
64
350 2021
2022
2023
2024
2025
Zeist Duiding: T.o.v. de formatie blijft deze indicator achter omdat niet alle plekken worden gevuld door medewerkers in dienst. Dit is het gevolg van o.a. de effecten van de huidige arbeidsmarkt. Op diverse plekken wordt daarom ingehuurd.
2021
2022
2023
2024
2025
Zeist Duiding: De afgelopen jaren zie je, met uitzondering op 2022, een stijging in deze indicator. Deze stijging is onder andere het gevolg de groei van de formatie. Ook de stijgende lonen (a.g.v. caoafspraken) dragen bij aan deze groei.
Externe inhuur
Overhead
%
%
Begrote kosten van inhuur als percentage van de totale loonsom + totale kosten inhuur
Totale omvang van het taakveld overhead (0.4) ten opzicht van het begrotingstotaal.
40
10,5 10
30
9,5
20
9
10
8,5
0
8 2021
2022
2023
2024
2025
Zeist Duiding: Omdat wij bijna geen inhuur van te voren begroten komt het begrote precentage voor 2024 en 2025 slechts rond de 1% uit. Hierbij ontstaat een groot verschil tussen de begroting (2024 en 2025) ten opzichte van realisatie (2021 t/m 2023) waarin we een stijgende lijn tot circa 30% waarnemen. Bij de jaarstukken 2024 zal het werkelijke percentage over 2024 in beeld komen.
65
2021
2022
2023
2024
2025
Zeist Duiding: De laatste jaren schommelt de overhead rond de 9 à 10%. De cijfers t/m 2023 zijn op basis van realisatie, de cijfers voor 2024 en 2025 op basis van begroting.
Budgetautorisatie In dit hoofdstuk treft u de budgetten aan, zoals de gemeenteraad die kaderstellend autoriseert. In overeenstemming met het dualisme, stelt de gemeenteraad de budgetten op programmaniveau vast, de lasten en de baten. Het gaat dan om de exploitatiebudgetten en de investeringsbudgetten. De gemeenteraad autoriseert de budgetten voor 2025 via deze begroting. Binnen deze budgetten is het college van B&W geautoriseerd de begroting uit te voeren. Het college van B&W kan binnen het kader van de programmabudgetten zelf de onderverdeling in de budgetten per product vaststellen en zo nodig wijzigen. Wanneer de budgetten op programmaniveau wijzigen (ook als baten en lasten budgetneutraal stijgen of dalen), ligt de bevoegdheid bij de gemeenteraad. De rapportages en verantwoording kennen eenzelfde verdeling: programmaniveau voor de gemeenteraad, productniveau voor het college van B&W. Dat in deze begroting en in de rapportages de informatie gebundeld (op product- en programmaniveau) is opgenomen, verandert niets aan de formele (budgettaire) bevoegdheden van gemeenteraad en college van B&W. Autorisatie exploitatiebudgetten per programma De lasten en baten (beide per programma) in de kolom 2025 vormen de kaderstellende budgetten voor de uitvoering van deze begroting.
De lasten en baten in latere jaren zijn ter informatie opgenomen, zodat duidelijk is hoe het bestaande beleid zich financieel meerjarig vertaalt. De formele autorisatie en dus de mogelijkheid deze meerjarige budgetten te gebruiken vindt niet plaats in de Begroting 2025. Die volgt bij latere begrotingen. LASTEN PER PROGRAMMA 1 GEMEENTE IN VERBINDING 2 VOLWAARDIG MEEDOEN AAN DE SAMENLEVING 3 DOORPAKKEN VOOR NATUUR EN KLIMAAT 4 WONEN OP MAAT 5 POSITIEVE GEZONDHEID 6 CULTUREEL EN SPORTIEF ZEIST 7 MOBILITEIT BRENGST ONS VERDER 8 LEVENDIGE ECONOMIE 9 SAMEN ZORGEN VOOR VEILIGHEID 10 FINANCIELE STABILITEIT EN ORGANISATIE 10 OVERHEAD 10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN 10 ONVOORZIEN Totaal
66
L L L L L L L L L L L L L
(bedragen x € 1.000) Realisatie 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 6.208 7.004 6.797 6.900 6.893 6.893 64.551 64.505 61.489 60.116 59.788 59.950 24.638 26.856 27.453 27.042 26.626 26.705 6.640 8.727 6.491 6.080 5.621 5.597 51.504 57.941 57.852 57.796 57.317 57.211 12.884 13.813 12.129 12.756 11.262 12.117 11.138 12.853 12.598 12.356 11.646 11.706 1.274 1.588 1.247 1.028 890 890 7.979 9.010 9.061 9.038 8.894 8.894 24.206 28.187 28.170 26.795 24.401 25.067 0 0 0 0 0 0 1.545 627 615 -1.140 -1.136 -1.105 67 198 203 203 203 203 212.633 231.309 224.105 218.971 212.403 214.127
BATEN PER PROGRAMMA 1 GEMEENTE IN VERBINDING 2 VOLWAARDIG MEEDOEN AAN DE SAMENLEVING 3 DOORPAKKEN VOOR NATUUR EN KLIMAAT 4 WONEN OP MAAT 5 POSITIEVE GEZONDHEID 6 CULTUREEL EN SPORTIEF ZEIST 7 MOBILITEIT BRENGST ONS VERDER 8 LEVENDIGE ECONOMIE 9 SAMEN ZORGEN VOOR VEILIGHEID 10 FINANCIELE STABILITEIT EN ORGANISATIE 10 OVERHEAD 10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN 10 ONVOORZIEN Totaal
B B B B B B B B B B B B B
(bedragen x € 1.000) Realisatie 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 1.241 1.538 1.593 1.623 1.623 1.623 35.834 27.178 26.524 26.227 24.863 24.855 19.948 19.764 20.830 21.132 21.016 21.023 5.221 4.638 4.668 4.626 4.626 4.626 1.296 1.279 895 1.476 1.200 1.200 2.656 2.218 1.995 1.945 1.645 1.645 3.513 3.816 4.070 4.068 4.068 4.068 518 658 611 611 611 611 148 50 42 30 30 30 3.501 2.051 2.080 1.025 1.025 1.025 0 0 0 0 0 0 149.747 152.586 157.655 150.588 152.204 153.610 0 0 0 0 0 0 223.624 215.775 220.963 213.352 212.912 214.317
Behalve de baten en lasten per programma, autoriseert de gemeenteraad eveneens de in deze begroting opgenomen stortingen en onttrekkingen aan reserves. De stortingen en onttrekkingen aan de reserves vallen binnen de kaders die de gemeenteraad over deze reserves heeft vastgesteld.
Resultaat na mutaties reserves Omschrijvingen
(bedragen x € 1.000) Realisatie 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028
Saldo van baten en lasten
10.991
-15.533
-3.142
-5.618
509
190
Storting in Reserve (-) Onttrekking aan Reserve (+)
-42.173 34.080
-6.745 22.233
-6.548 8.702
-3.587 10.556
-3.571 3.260
-3.676 5.237
2.898
-45
-987
1.351
198
1.751
Resultaat na mutaties reserves
67
Autorisatie investeringen De gemeenteraad autoriseert de geplande investeringen voor 2025. De investeringen van de latere jaren zijn hier nog niet bijgevoegd. De investeringen zijn opgenomen vanuit meerjarenplannen per onderdeel welke aan u inmiddels beschikbaar zijn gesteld. De rente- en afschrijvingslasten van deze investeringen maken deel uit van de exploitatiebudgetten en zijn daarmee van dekking voorzien. Na autorisatie verwerken we de kredieten via een ambtelijke begrotingswijziging. Uitgaven voor onderhoud (soms net zo omvangrijk als investeringen) mogen niet worden geactiveerd en zijn volledig opgenomen in de exploitatie. (bedragen x € 1.000)
Planning overige investeringen op basis van plan Projecten
Basisschool Het Spoor nieuwb buitenz uitv. Basisschool Het Spoor nieuwb binnenz uitv. Buitenzijde CBS De Wegwijzer uitv. Uitbr.en vernieuwbouw St.VrijeSchool uitv. CLZ uitbreiding 1e inrichting CLZ verduurzaming oudbouw Gymnastieklokalen 1e inrichting ZVS 3e locatie uitbreiding ZVS 3e locatie nieuwbouw tbv BSO Lokaal Pirapoleon 7e groep buitenz uitv. Lokaal Pirapoleon 7e groep binnenz uitv. De Breul verduurzaming gebouwdeel 1954 Aanpassing Slotlaan 330 buitenz uitv. Aanpassing Slotlaan 330 binnenz uitv. Slotlaan 330 1e inr. gymnastieklokaal Totaal 02 Volwaardig meedoen aan de samenleving Vervangen speelvoorzieningen 2025 Taveernelaan riolering
U U U U U U U U U U U U U U U U U
Totaal 03 Doorpakken voor natuur en klimaat
Renovatie 2 kleedkamers plus nieuwbouw 4 kleedkamers installaties
U
Totaal 06 Cultureel en sportief Zeist
Willem Pijperlaan e.o. Paden Nijenheim voorbereiding Brugakker (wijkaanpak - voorbereiding) Voorheuvel vervanging deel 2 voorbereiding Voorheuvel parkeerplaats herstraten voorbereiding Utrechtseweg parallelweg 48a voorbereiding Van der Pollaan voorbereiding Gerolaan e.o.voorbereiding Totaal 07 Mobiliteit brengt ons verder Totaal investeringen
68
U U U U U U U U U
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
4.327 2.330 4.985 13.772 377 3.505 67 5.325 469 540 291 4.179 1.097 591 67 41.922 450 65 515 409 409 207 50 80 20 20
10 10 30
427 43.273
Begroting 2028
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0
0
0
0
Investeringen vanuit onderwijshuisvesting komen vanuit het Strategisch Huisvestingsplan. De start van deze investeringen is mede afhankelijk van het proces dat samen met het schoolbestuur wordt doorlopen om te komen tot de juiste investering. Investeringen vanuit de openbare ruimte komen vanuit het meerjarenplan Beheer openbare Ruimte en zijn ook afgestemd op de actuele beheerplannen. Voor het onderdeel Informatievoorziening (IV) geldt, dat als de keuze voor de juiste vervanging leidt tot een materiële aankoop met een meerjarige levensduur, dan wordt conform BBV geactiveerd. In dat geval zal de gemeenteraad via een technische begrotingswijziging een vervangingskrediet ter vaststelling worden voorgelegd. Dit kan op deze technische wijze, omdat de investering past binnen de door de gemeenteraad vastgestelde systematiek, de uitvoering van het bestaande beleid rond IV en binnen de bestaande budgetten voor deze taak.
69
Paragrafen
70
Paragraaf 1 Lokale heffingen In deze paragraaf geven wij inzicht in de gemeentelijke heffingen, de achtergronden en uitgangspunten, de tarieven en opbrengsten evenals de lokale belastingdruk. De uitvoering van de belastingverordeningen is in handen van de Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU). 1.1 Achtergronden en uitgangspunten OZB De OZB is onder te verdelen in drie categorieën: 1. Belasting op het gebruik van niet-woningen 2. Belasting op het bezit van woningen 3. Belasting op het bezit van niet-woningen De gemeente is verplicht ieder jaar de onroerende zaken te waarderen. Over deze waarde wordt een percentage berekend, het OZB-tarief. Het definitieve OZB-tarief voor 2025 wordt pas na de herwaardering van de onroerende goederen berekend. De BghU voert de herwaardering uit en geeft aan op welke momenten de WOZ-waardes voor 2025 reëel zijn in te schatten. In december 2024 komen de definitieve waardes beschikbaar, op basis waarvan de definitieve tarieven in december door de Raad kunnen worden vastgesteld voor oplegging van de aanslagen in 2025. Dit proces is gelijk aan het proces dat in 2023 is gevolgd voor de berekening en vaststelling van de OZB-tarieven voor 2024. Aangezien de OZB valt onder de algemene dekkingsmiddelen is ook deze opbrengst in 2025 aangepast aan het prijsindexcijfer van 2,3%, volgens afspraken in de Kadernota 2025.
Bij de besluitvorming van de begroting 2022 is extra verhoging van 3% gedurende 3 jaar vastgesteld. In de begroting 2025 wordt geen extra 3% verhoging meer in rekening gebracht. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst OZB gebruikers / OZB Niet Woningen Opbrengst OZB eigenaren / OZB woningen Opbrengst OZB eigenaren / niet woningen Totaaltelling
Begroting 2024 2.399 9.661 3.586 15.646
Begroting 2025 2.454 9.883 3.668 16.005
Afvalstoffenheffing De kosten van inzameling en verwerking van huishoudelijk afval worden in Zeist in rekening gebracht via een afvalstoffenheffing, waarbij het tarief afhangt van de omvang van het huishouden. De opbrengst van de afvalstoffenheffing behoort niet tot de algemene middelen, maar moet worden gebruikt om de kosten te dekken van de afvalinzameling en -verwerking. Het uitgangspunt hierbij is dat de tarieven voor 100% kostendekkend zijn. De tarieven voor de afvalstoffenheffing stijgen in 2025 met gemiddeld 5%. Dat is lager dan de gemiddelde prijsstijging ten opzichte van 2024. De kosten van afvalinzameling zijn gemiddeld gestegen volgens de prijsindexatie uit de kadernota, te weten 2,3%. In 2025 wordt er een eenmalige bijdrage gegeven uit eigen middelen voor lastenverlichting op de afvalstoffenheffing. Dat zorgt nu voor de relatief lagere stijging van het tarief ten opzichte van vorig jaar. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst afvalstoffenheffing
71
Begroting 2024 10.332
Begroting 2025 10.896
Rioolheffing Rioolheffing wordt in Zeist, voor wat betreft woningen, geheven als vastrecht van de eigenaar. Bij bedrijven wordt de belasting geheven van de gebruiker. De gebruiker van een bedrijf betaalt tot 250 m3 waterverbruik het vaste tarief, daarboven een tarief dat afhankelijk is van het waterverbruik. De opbrengst van de rioolheffing is net als die van de afvalstoffenheffing geoormerkt, en mag alleen worden benut voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel. Vanaf 2022 is een nieuw verbreed Gemeentelijk Riool Plan (vGRP) vastgesteld. Uit het vGRP blijken de uitgangspunten voor de tariefberekening. Het tarief stijgt met de indexering zoals is berekend in de kadernota te weten 2,7%. Het uitgangspunt van het vGRP in Zeist blijft 100% kostendekkendheid. Dit wordt bereikt door middel van verrekening met de egalisatievoorziening riolering en de spaarvoorziening riolering. Onderstaande opbrengsten betreffen woningen en nietwoningen. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst rioolheffing
Begroting 2024 6.027
Begroting 2025 6.199
Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven ter zake van het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Denk bijvoorbeeld aan een terras, een luifel, uitstallingen of een bouwsteiger. De belasting wordt geheven van degene die het voorwerp heeft, dan wel van degene ten behoeve van wie dat voorwerp aanwezig is. De belastbare feiten worden ontleend aan vergunningaanvragen, controles en andere waarnemingen in de openbare ruimte. De tarieven en de opbrengst zijn geïndexeerd met 2,3%, volgens de afspraken in de Kadernota 2025. (Bedragen x € 1.000) Opbrengst precariobelasting
Begroting 2024 158
Begroting 2025 162
Parkeerbelasting Uit oogpunt van parkeerregulering wordt parkeerbelasting geheven. De parkeerbelasting is een belasting voor het parkeren van een voertuig op straat. De belasting wordt geheven door middel van aangifte, dit is de betaling middels een parkeerautomaat of via de telefoon (‘mobiel parkeren’). Wanneer er niet of niet in voldoende mate is voldaan aan de aangifteplicht wordt door de parkeercontroleur een naheffingsaanslag uitgeschreven. De naheffingsaanslag bestaat uit de kosten, waarvan de hoogte jaarlijks door de gemeenteraad bij het vaststellen van de belastingtarieven wordt vastgesteld. Dit bedrag wordt vervolgens vermeerderd met het tarief voor minimaal een uur parkeertijd (gebaseerd op het laagst mogelijke tarief voor een uur parkeren). Daarnaast wordt parkeerbelasting geheven in de vorm van parkeervergunningen. De parkeertarieven 2025 voor bezoekers van het betaald parkeergebied zijn geïndexeerd met 2,3%. Dit percentage heeft niet geleid tot andere uurtarieven, omdat we rekening houden met de kleinst mogelijke betaaleenheid in onze parkeerautomaten. Het tarief van de dagkaarten is een vast bedrag en dit tarief is als gevolg van het nieuwe parkeerbeleid in Zeist verhoogd van € 15,00 naar € 20,00. Het tarief voor de naheffingsaanslag wordt jaarlijks berekend op basis van een door het Rijk voorgeschreven methode.