20241008 Transcript Vergadering raad 08-10-2024

Wat valt volgens de indieners nog onder de invloedssfeer van de gemeente? Bar Bakker - VVD: Ja, ik kan mij toch niet helemaal vinden in wat de indieners zeggen over dat het niet terugkomt in het stuk. Het onderwerp voeding komt redelijk vaak terug. Er zijn allerlei stukken over ouderen en voeding, jongeren en voeding, clubs en voeding. En dat vind ik dus best wel ingewikkeld. Waar komt dan het idee vandaan dat het er helemaal niet in staat? Alleen het woord 'voedselomgeving' staat er inderdaad niet in. En daarbij, in het programma of het gedachtegoed van positieve gezondheid, had ik toevallig even op hun website gekeken. Daar zit gezonde voeding in de omgeving ook gewoon in, dus ik zoek eventjes naar waar het dan mist. En zeker als de punten die het college net heeft genoemd eigenlijk niet kunnen. Wat dan nog wel extra is daarin. Marcel Fluitman - CDA: Voor een groot deel kan ik mij aansluiten bij de vragen van D66, met name over de beïnvloedingssfeer. Wat houdt dat precies in? Ik zou daar graag meer duidelijkheid over willen krijgen. Betekent dit dat we geen frietkraam meer bij een school mogen neerzetten of dat de cafetaria in het wijkcentrum tijdens schooltijden gesloten moet zijn? Hoe ver willen wij gaan in het beïnvloeden van wat een ondernemer moet doen? Ik mis een beetje het aspect van verleiding dat ik wel in de nota lees.

Het komt op mij wat dwingend over en dat vind ik jammer. Verder vind ik het lastig om te lezen. Ik sluit me aan bij de vorige spreker van de VVD. Wanneer het gaat over termen als voedselcultuur, voedselomgeving en voedselvaardigheid, vraag ik me af wat mensen allemaal moeten kunnen voordat ze gaan eten. Ik vind het allemaal wat wollig. We hebben het over het productaanbod, verkooppunten, reclame, prijs, kortingsacties en product placement. Het is voor mij allemaal ongrijpbaar. Waar blijft het gezonde verstand van de mens en hoe verleiden we mensen om gezonde voeding te kiezen? De toelichting gaat ons veel te ver en is erg wollig. Ik maak me zorgen over de volgende stap, zoals het verbieden van reclame of het verbieden van frietkramen. Als dat de strekking van dit amendement is, weet ik wel wat wij ervan vinden, maar daar kom ik straks op terug. Petra Bakels - NieuwDemocratischZeist: Ik sluit me volledig aan bij de opmerkingen van de heer Van den Heuvel en grotendeels bij die van de heer Fluitman. Want ja, bij de toevoeging wordt ook gekeken naar de voedselomgeving, voor zover die binnen de invloedssfeer van de gemeente ligt.

Dan vraag ik me toch af: waar gaan wij naartoe? Wat gaan we afdwingen? Toen ik het voor het eerst las, dacht ik: gaan we nu betuttelen? Er zijn zoveel mensen die weten dat gezonde voeding beter is dan alle vette happen die vooral scholieren in de pauze bij Albert Heijn halen, omdat het lekker dichtbij is. Ik weet zelfs nog van vroeger dat ik naar het snoepwinkeltje ging dat tegenover de school was. Dat is ook allemaal ongezond, maar gezond eten is natuurlijk goed. Maar moet dat door de restricties die geëist worden van de huidige voedselomgeving? Ik zie al allerlei lege schappen in de winkels en het opnemen van een zin over het belang van gezond eten in het beleidskader gezondheid, sport en bewegen is wel zinvol, maar wij zullen dan ook tegen dit amendement stemmen. Tijmen Visser - Seyst.nu: Er is al veel gezegd, en dat is het lastige als je een van de laatsten bent. Ik sluit me aan bij veel van de woorden die al gezegd zijn. Ik ben ook benieuwd naar het concrete verhaal. De bushokjes waar geen posters meer mogen hangen van een Big Mac, maar misschien wel van een vegetarische variant. Het

14

mag ook een Whopper zijn of iets anders. Er stond ook nog iets over de portiegrootte. Nou ja, ik mis even het concrete. Maar wij neigen er daardoor toe om hiertegen te stemmen. David Tompot - SP: Ik twijfelde even over wat wij met deze moties en dit amendement zouden doen, maar ik heb eigenlijk een heel concrete vraag aan de indieners om een beter beeld te krijgen. Hoe ver reikt precies de strekking van het amendement, bijvoorbeeld met betrekking tot abonnementen in Zeist? Gedurende deze periode van het jaar is er bijvoorbeeld een oliebollenkraam. We weten dat oliebollen, net zoals friet, ongezond kunnen zijn als je er veel van eet. Betekent dit dat dergelijke kraampjes of bepaalde evenementen bij voorbaat worden ingeperkt? Daarnaast heb ik ook een vraag over de raakvlakken met alcohol. Bij snackbars, die deel uitmaken van de voedselomgeving, wordt vaak ook alcohol verkocht. Ik vraag me af of dit amendement inderdaad de gewenste uitwerking heeft, of dat het niet te veel regels oplegt als overheid, wat misschien negatief kan uitwerken voor ondernemers. Joyce Langenacker - Voorzitter: Ik geef het woord aan de indiener, de heer Van Nieuwstadt. Ga uw gang. Roel van Nieuwstadt - GroenLinks: Bedankt voor alle vragen.

Het doet me in ieder geval deugd dat het voor iedereen duidelijk is dat het onderwerp voedsel en voedselomgeving belangrijk is, gezien het enthousiasme dat bijna grenst aan fanatisme waarmee men zich in dit onderwerp heeft verdiept. Chapeau daarvoor. Voorzitter, ik krijg de indruk uit de verschillende reacties die ik hoor, dat de keuzes die inwoners maken met betrekking tot voedsel en gezond eten helemaal niet tot problemen leiden. Ik denk dat je er een willekeurige krant op kunt naslaan en dat je daar minstens eens per week een artikel aantreft over de vervelende situatie dat obesitas zo langzamerhand een van de volksziekten nummer één aan het worden is. Dat geldt ook voor Zeist, toch? En dat heeft te maken met keuzes. Nee, al die mensen die denken dat wij als GroenLinks nu met een vingertje gaan zwaaien en zeggen dat er van alles niet mag, alhoewel ik een aantal uitdagende voorbeelden heb gehoord, het gaat vooral om het verleiden tot het maken van een gezonde keuze. Als ik dan even focus op de verschillende vragen: D66 opende het bal en vroeg ons hoe ver de invloedssfeer van de gemeente reikt. Ga je daadwerkelijk iets zeggen over het productassortiment? We lopen een beetje vooruit op het verhaal over de motie die straks nog gaat komen.

We hebben heel bewust in overleg gezegd dat we het hebben over de voedselomgeving voor zover die binnen de invloedssfeer van de gemeente ligt. Dan praat je over het uitdagen van je inwoners om een gezonde keuze te maken. Volgens mij is dat ook een belangrijk onderdeel van het programma JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht). Een initiatief dat in veel gemeentes onderdeel uitmaakt van de hele voedselvisie en het voedselplan van de gemeente, wat hier inmiddels ook al draait, mede dankzij de inzet van het CDA destijds. Dat is dus ook een programma waarbij je probeert om de keuze van de inwoner op een positieve manier te beïnvloeden. We gaan niet verbieden, we gaan wel voorlichten. Ik denk dat dat heel erg belangrijk is. Nogmaals, als je kijkt naar de problematiek die als gevolg van obesitas op dit moment aan de orde is, dan denk ik dat je als gemeente ook een taak hebt in het bewaken van de gezondheid van je bewoners en in het geven van meer voorlichting. Dat geldt niet alleen voor scholen, maar ook voor bedrijven met een kantine, voor verenigingen en voor de gemeente zelf. Het gaat erom dat je mensen uitnodigt om meer informatie tot zich te nemen en gezondere keuzes te maken. Gaan ze dan allemaal ongezonde keuzes maken? Nee. Ik durf zelfs wel te bekennen, misschien onverstandig op dit moment, maar ook ik eet wel eens een patatje met mayo. Geen commentaar.

Even terug naar het onderwerp: de VVD vroeg of het woord voeding wel degelijk een aantal keren voorkomt in het raadsvoorstel. Wat ontbreekt daar? Wat er met name ontbreekt, is die uitdaging. Ik kijk dan een beetje vooruit naar de motie waar we het straks over gaan hebben. Er zijn veel voorbeelden van gemeentes die een veel uitgebreider en pro actiever beleid voeren op het gebied van wat je als gemeente kunt doen met de voedselomgeving. Zij zijn ook erg tevreden over de resultaten daarvan. Straks ga ik u vertellen dat er prachtige voorbeelden zijn van visies die helemaal niet uitgebreid of ingewikkeld zijn, maar dat er kennelijk een hele hoop gemeentes zijn die vinden dat dit een belangrijk onderwerp is. Joyce Langenacker - Voorzitter: Kan ik voorstellen om deze motie, of sorry, het amendement in stemming te brengen? Is dat akkoord? Wie stemt er voor dit amendement? Dat zijn GroenLinks, D66 en de PvdA. Wie stemt er tegen dit amendement? Dat zijn de VVD, Onafhankelijk Raadslid Oostinga, ChristenUnie, SGP, CDA, Nieuw Democratisch Zeist en de SP. Daarmee hebben we 12 stemmen voor en 19 tegen, en daarmee is dit

15

amendement verworpen. Goed, u gaf het al aan, meneer Van Nieuwstad, er ligt ook nog een motie voor, hè? Op dit onderwerp, en dat is de motie 'Voedselvisie voor de gemeente Zeist'. Roel van Nieuwstadt - GroenLinks: Ik denk dat we een deel van de discussie over dit onderwerp al hebben gevoerd aan de hand van het amendement. We waren er gemakshalve van uitgegaan dat het amendement zou worden aangenomen. Dat neemt niet weg dat wij graag ook deze visie willen verdedigen. We doen dit omdat we weten dat er veel voorbeelden zijn van gemeenten, zowel grote gemeenten zoals de grote vijf, als kleinere gemeenten en gemeenten in landelijke gebieden, die al een voedselvisie hebben en deze gebruiken om hun beleid vorm te geven. Wij vinden het belangrijk om dit onder de aandacht te brengen, omdat er vaak ongezonde voedselkeuzes worden gemaakt, vooral in omgevingen waar mensen wonen met een lagere sociaaleconomische status. Daarom vinden wij het belangrijk om deze mensen in de gelegenheid te stellen om gemeentebeleid te ontwikkelen dat hen in staat stelt gezonde keuzes te maken. Er zijn verschillende voorbeelden bij verschillende gemeenten. Het eenvoudigste voorbeeld, voorzitter, is dat van de gemeente Ede. Zij hebben een voedselvisie die 20 pagina's telt, waarvan slechts 10 pagina's tekst bevatten met een ruime indeling van de bladzijde en er staan ook nog veel plaatjes bij.

Het is dus niet zo dat je als gemeente geen invloed kunt uitoefenen op wat je met voedsel kunt doen voor je inwoners; die voorbeelden zijn er. Ik zou iedereen willen uitdagen om die voorbeelden eens te lezen. Het zijn ook geen processen die veel tijd, geld of moeite hoeven te kosten als je kijkt naar hoe zo'n visie in elkaar zit. Vandaar dat wij de oproep doen om met een aantal stakeholders in de gemeente te kijken naar de mogelijkheid voor het opstellen van een voedselvisie. We vragen daar geen strak tijdschema voor. In eerste instantie vragen wij om een soort intentieverklaring, zodat de gemeente zegt: "Wij vinden het een goed plan om een voedselvisie op te stellen en wij komen in eerste instantie, ons voorstel is voor het eind van dit jaar, met een plan van aanpak daarvoor." Joyce Langenacker - Voorzitter: Hoewel, geef ik als eerste het college de mogelijkheid om te reageren. Angèle Welting - Wethouder: In lijn met wat ik net zei over het amendement: de filosofie daarachter is heel mooi, maar de motie wordt wel ontraden. Dit komt omdat we vanuit het beleidskader voor gezondheid, sport en bewegen al op verschillende manieren werken aan het bevorderen van gezonde voeding. De beperkt beschikbare capaciteit die we hebben, willen we graag concreet inzetten voor de uitvoering, in plaats van nu een visie op te stellen. Voor beide is er geen capaciteit beschikbaar.

We volgen de ontwikkelingen op de voet, zoals wat er in Ede en andere steden gebeurt. In de verschillende speerpunten van het beleidskader ziet u ook allerlei zaken terug waarin we concreet aan de slag gaan. Ik denk aan het speerpunt 'gezonde leefstijl', waar ook net aan gerefereerd werd. De JOGG aanpak richt zich op sportclubs, buurten en schoolomgevingen die we gezonder kunnen maken, zoals gezonde kantines en sportclubs die per 1 januari rookvrij moeten worden. We werken ook aan een preventie- en handhavingsplan, dat straks op de agenda staat. We kijken hoe we met gezonde sportkantines de verleiding kunnen bevorderen door gezonde opties aantrekkelijker te maken. We hebben ook het speerpunt 'gezond opgroeien', met de focus op de eerste 1000 dagen, omdat we weten dat daar al gezondheidsverschillen bij jonge kinderen ontstaan. We proberen deze verschillen te verkleinen binnen de kansrijke startaanpak. Wat betreft gezond ouder worden: we hebben onlangs een gezondheidsfestival voor ouderen georganiseerd, waar sommigen van u ook bij aanwezig waren. Er was veel aandacht en opkomst voor. Kortom, we zijn druk bezig met allerlei speerpunten samen met onze uitvoeringspartners. De focus ligt echt op het vertalen van deze speerpunten naar de praktijk. Wij vinden dat waardevoller dan nu de beperkte ambtelijke capaciteit los te trekken voor het ontwikkelen van een visie.

Roel van Nieuwstadt - GroenLinks: Kijk, het is niet zo, dat GroenLinks van mening is dat er op dit moment niets gebeurt. Dat blijkt ook duidelijk uit het plan en uit de opsomming die de wethouder zojuist gaf, dat er een aantal zaken zijn die uitgevoerd gaan worden. En daar kunnen we alleen maar tevreden over zijn. We willen echter wel proberen om het maximale eruit te halen, uiteraard met zo min mogelijk kosten en zo min mogelijk inzet. En dat kun je doen door een voorbeeld te nemen aan al bestaande visies. Nou, ik snap en ik maak me daar eerlijk gezegd even los van dit onderwerp wel heel ernstig zorgen over, dat er zo weinig capaciteit is dat het opstellen van een visie, die hiervoor een belangrijk deel met copy-paste van een andere gemeente zou kunnen worden overgenomen, als er zo weinig beschikbare capaciteit is. Ja, daar maak ik me gewoon zorgen over. Maar goed, dit terzijde. Ik hoor wat de wethouder zegt en wat dat betreft zou ik het wel fijn vinden als we samen op zoek gaan

16

naar een mogelijkheid om zoveel mogelijk van bestaande en ook elders ingezette instrumenten te benutten. Dus ik zou een korte schorsing willen vragen waarbij ik ook de griffie ga vragen om een enigszins aangepast voorstel te doen. Joyce Langenacker – Voorzitter: U vraagt om een schorsing. Ja, ja, hoe lang heeft u nodig? Wacht even, ja, als jullie voor zijn, dan vind ik het prima. Nee, we kunnen niet tegen een schorsing zijn, dus wat dat betreft. Maar mijn voorstel was om eerst even een ronde te doen langs de raad, zodat hij even de temperatuur kan peilen en dan kan kijken hoe hij aanpast als hij dat wil. Maar het is een suggestie. Ik hoor uw voorstel en meneer Van Nieuwstadt hoort het ook. Hoe kijkt u daartegenaan? Laat ik het maar even aanhoren, maar dan vraag ik de aanwezigen wel, want ik wil proberen deze vergadering efficiënt te houden, om kort en concreet te zijn. U vraagt aan deze raad kort en concreet om even een reactie te geven op de motie die voorligt. En misschien kunt u anders alvast ook even een tipje van de sluier oplichten van waar u op welke manier zou willen aanpassen, zodat hij dan misschien weet of daar dan wel draagvlak voor is. Roel van Nieuwstadt – GroenLinks: Ik ben nooit te beroerd om in navolging van Boudewijn de Groot een tip van de sluier op te lichten.

En het komt er dan op neer dat wij vervolgens niet overgaan tot het vragen om een complete visie te ontwikkelen, maar wel om zoveel mogelijk binnen de mogelijkheden die de gemeente ter beschikking heeft gebruik te maken van instrumenten die reeds elders toegepast worden. Joyce Langenacker – Voorzitter: U heeft het gehoord, is er een verzoek van. Kunt u al reageren op de motie die voorligt en eventueel ook de aanpassingen die worden gedaan door GroenLinks? Wie kan ik nog het woord geven? Marcel Fluitman – CDA: Ik heb het idee dat inderdaad de motie wel helemaal anders gekeerd wordt dan afgezwakt wordt. Twee dingen over zeggen: capaciteitsprobleem is nooit het probleem als het een goed voorstel is, maar ik hoor de wethouder zeggen dat dit een voorstel is wat niet direct de prioriteit heeft en dat zij dat omarmt vanuit het college en wij zijn denk ik voor mij in het huidige beleidskader een goed kader is en laten we daar nu eens mee op pad gaan en dan kunnen we altijd te zijner tijd kijken. Van missen we nog wat of kunnen we iets toevoegen in plaats van er nu alweer een visie bij te plakken en weer andere dingen bij te doen? Dus wij zijn op dit moment geen voorstander van nog dit voorstel dan wel het aangepaste voorstel, zoals u dat net even aankondigde Joyce Langenacker - Voorzitter.

Als ik het goed begrijp, zegt u ook een aangepaste motie steunt u niet, Bar Bakker – VVD: Nou ja, ik sluit me grotendeels aan bij de heer Fluitman. Voor ons zit er al een soortement voedselvisie in dit grotere integrale beleidskader. Dus ik snap niet waarom we dan nog een kleine visie erbij moeten schrijven waarvan ik het overigens niet heel netjes vind als er wordt gezegd dat dit copy-pasten zou zijn voor onze ambtenaren. Uiteraard zullen wij dit niet steunen. Ook een aangepaste versie van deze motie zullen wij hoogstwaarschijnlijk niet steunen. Tijmen Visscher – Seyst.nu: Ja, om maar even gelijk duidelijk te zijn. Zowel de motie zoals die er nu ligt als de eventuele aanpassing die ik weinig concreet vind, zullen wij niet steunen. Overigens wat ik wel deel is dat het gebrek aan capaciteit niet altijd een sterk argument is om het niet te doen, maar nou, dat staat even los van deze inhoud. Wij gaan met beide, mocht dat het geval zijn, niet mee. Petra Bakels - Nieuw Democratisch Zeist: Ik ben het met de vorige sprekers grotendeels eens en ook hier, net als bij het amendement, er kan altijd een zin toegevoegd worden en daar is niet zoveel capaciteit voor nodig. Een zin over gezonde voeding en dat kan dan onder inderdaad het kopje, zoals de wethouder al zei, het kopje leefstijl en onder het kopje gezond opgroeien.

En ik denk dat dus inderdaad dan ook de voedselvisie niet echt aan de orde is, dus wij zullen ook tegenstemmen, zoals het er nu ligt. Dank u wel, mevrouw Ploeg is in de eerste. Dank u wel, voorzitter. Ja, we zouden inderdaad het college graag willen vragen om zoveel mogelijk van deze motie te vertalen binnen het huidige raadsvoorstel wat er ligt en wij hopen ook meer te kunnen bereiken met verleiden dan met verbieden. Dus we zullen toch tegen deze motie stemmen.

17

Joyce Langenacker - Voorzitter Nou, kijk ik even naar de heer Van Nieuwstadt. Dit gehoord hebbende, wat hoe? Roel van Nieuwstadt – GroenLinks: Het is een kwestie van knopen tellen natuurlijk. Ik vind het wel jammer dat we hier als Raad een gelegenheid laten liggen, hè? Ik heb al aangegeven en misschien dat ik de griffie toch kan verleiden om het aangepaste dictum maar even in beeld te brengen dat wij bereid zijn om te zeggen van jongens, het opstellen van een visie als dat zoveel pijn doet, daar kunnen we dan nog vanaf zien, maar ga er dan wel toe over om bekende instrumenten die zich al bewezen hebben in andere gemeenten zoveel mogelijk in te zetten. Dat is de oproep die we nu in feite met het alternatieve voorstel aan de gemeente doen. Ik hoor een aantal partijen zeggen ja, het opstellen van een visie is niet nodig. Nou, dan schrappen we dat. Laat dat duidelijk zijn en diegenen die zeggen, van ja, maar er staat al een visie in het onderliggende stuk. Ja, die daag ik toch uit om de voedselvisie eens van een aantal gemeentes te lezen, want die zijn toch echt veel breder. Die zijn echt toepasbaar en daar kun je je inwoners alleen maar gezonder en dus gelukkiger mee maken. Dat lijkt mij een onderdeel van het zogenaamde goede leven in Zeist. Dus ik kijk even of de griffie erin slaagt om het nieuwe dictum op het scherm te toveren.

Joyce Langenacker - Voorzitter Ja, er wordt met veel aandacht gekeken naar wat er nu op het scherm komt. Misschien kunt u het nog even voorlezen, meneer Van Nieuwstadt, het dictum. Roel van Nieuwstadt – GroenLinks: Verzoekt het college bij het uitwerken van het uitvoeringsprogramma van het beleidskader gezondheid, sport en bewegen de voedselomgeving waar mogelijk en binnen de invloedssfeer van de gemeente mee te nemen. Daarbij uit te kijken naar goede voorbeelden uit andere gemeenten, zoals bijvoorbeeld Ede en Utrecht, en de lessen uit het rapport gemeentelijk instrumentarium voor een gezonde voedselomgeving in de uitwerking te betrekken. Kijk, het is niet zo, voorzitter, dat GroenLinks van mening is dat er op dit moment niets gebeurt. Dat blijkt ook duidelijk uit het plan en uit de opsomming die de wethouder zojuist heeft gegeven, waaruit blijkt dat er een aantal zaken zijn die uitgevoerd gaan worden. En daar kunnen we alleen maar tevreden over zijn. We willen echter wel proberen om het maximale eruit te halen, uiteraard met zo min mogelijk kosten en inzet. Dat kun je doen door een voorbeeld te nemen aan al bestaande visies. Nou begrijp ik, en ik maak me daar eerlijk gezegd even los van dit onderwerp, dat er wel heel ernstige zorgen zijn, voorzitter, over het feit dat er zo weinig capaciteit is.

Het opstellen van een visie, die voor een belangrijk deel met copypaste van een andere gemeente zou kunnen worden overgenomen, is zorgwekkend als er zo weinig beschikbare capaciteit is. Ja, daar maak ik me gewoon zorgen over. Maar goed, dit terzijde. Ik hoor wat de wethouder zegt en wat dat betreft zou ik het wel fijn vinden als we samen op zoek gaan naar een mogelijkheid om zoveel mogelijk van bestaande en ook elders ingezette instrumenten te benutten. Dus ik zou een korte schorsing willen vragen waarbij ik ook de griffie ga vragen om een enigszins aangepast voorstel te doen. Joyce Langenacker - Voorzitter: Vraagt u om een schorsing. Ja, ja, hoe lang gaan we? Hoe lang heeft u nodig? Wacht even, ja. Als jullie ervoor zijn, dan vind ik het prima. Nee, we kunnen niet tegen een schorsing zijn, dus wat dat betreft... Maar mijn voorstel was om eerst even een ronde te doen langs de raad, zodat hij de temperatuur kan peilen. Dan kan hij kijken hoe hij het wil aanpassen. Maar het is een suggestie. Ik hoor uw voorstel en meneer Van Nieuwstadt hoort het ook. Meneer Van Nieuwstadt, hoe kijkt u daartegenaan? Laat ik het maar even aanhoren, maar dan vraag ik de aanwezigen wel om kort en concreet te zijn, want ik wil proberen deze vergadering efficiënt te houden. Meneer Van Nieuwstadt, u vraagt aan deze raad om kort en concreet een reactie te geven op de motie die voorligt.

Misschien kunt u alvast een tipje van de sluier oplichten over hoe u hem zou willen aanpassen, zodat we weten of daar draagvlak voor is. Maar mijn voorstel was om de schorsing aan te vragen, zodat we misschien eerst even een ronde kunnen doen langs de raad. Op die manier kan hij de temperatuur peilen en kijken hoe hij zich wil aanpassen. Maar het is slechts een suggestie. Ik hoor u. Roel van Nieuwstadt - GroenLinks: Ik ben nooit te beroerd om, in navolging van Boudewijn de Groot, een tip van de sluier op te lichten. Het komt er dan op neer dat wij vervolgens niet overgaan tot het vragen om een complete visie te ontwikkelen, maar wel om zoveel mogelijk binnen de mogelijkheden die de gemeente ter beschikking heeft gebruik te maken van instrumenten die reeds elders toegepast worden. Goed.

18

Joyce Langenacker - Voorzitter: U heeft het gehoord, er is een verzoek. Kunt u al reageren op de motie die voorligt en eventueel ook op de aanpassingen die worden gedaan door GroenLinks? Wie kan ik nog het woord geven? Ja, ik begin met de heer Fluitman, die daar ook specifiek om vroeg. Mevrouw Bakker zag ik ook. Oké, ik begin met meneer Fluitman van het CDA. Marcel Fluitman - CDA: Het idee dat de motie inderdaad helemaal anders wordt benaderd in plaats van afgezwakt, is interessant. Er zijn twee dingen die ik hierover wil zeggen: een capaciteitsprobleem is nooit een probleem als het een goed voorstel betreft. Maar ik hoor de wethouder zeggen dat dit een voorstel is dat niet direct prioriteit heeft en dat zij het omarmt vanuit het college. Wij denken dat het huidige beleidskader een goed kader is. Laten we daar nu eens mee aan de slag gaan en dan kunnen we te zijner tijd altijd nog kijken of we iets missen of iets kunnen toevoegen, in plaats van er nu alweer een visie aan toe te voegen en andere dingen te doen. Daarom zijn wij op dit moment geen voorstander.

Joyce Langenacker - Voorzitter: Natuurlijk, hier is de grammaticaal correcte versie van de tekst: "Is het dan het aangepaste voorstel, zoals u dat net aankondigde? Als ik het goed begrijp, meneer Fluitman, zegt u ook een aangepaste motie te steunen? Begrijp ik dat goed? Bar Bakker - VVD: Ik sluit me grotendeels aan bij de heer Fluitman. Voor ons zit er al een soort voedselvisie in dit grotere integrale beleidskader. Dus ik snap niet waarom we dan nog een kleine visie erbij moeten schrijven. Ik vind het overigens niet netjes als er wordt gezegd dat dit copy-pasten zou zijn voor onze ambtenaren. Uiteraard zullen wij dit niet steunen. Ook een aangepaste versie van deze motie zullen wij hoogstwaarschijnlijk niet steunen. Tijmen Visser - Seyst.nu: Nu, voorzitter, om maar meteen duidelijk te zijn: zowel de motie zoals die er nu ligt als de eventuele aanpassing, die ik weinig concreet vind, zullen wij niet steunen. Overigens deel ik wel de mening dat het gebrek aan capaciteit niet altijd een sterk argument is om iets niet te doen, maar dat staat even los van deze inhoud. Wij gaan met beide, mocht dat het geval zijn, niet mee. Joyce Langenacker - Voorzitter: Democratisch Zeist dankt u, voorzitter. Ik ben het. Petra Bakels - NieuwDemocratischZeist: Voorzitter, ik ben het grotendeels eens met de vorige sprekers.

Ook hier, net als bij het amendement, kan er altijd een zin toegevoegd worden, en daar is niet zoveel capaciteit voor nodig. Een zin over gezonde voeding kan inderdaad onder het kopje "leefstijl" en onder het kopje "gezond opgroeien", zoals de wethouder al zei. Ik denk dus inderdaad dat de voedselvisie niet echt aan de orde is, dus wij zullen tegenstemmen zoals het er nu ligt. Annet Ploeg - ChristenUnie-SGP: Ja, we zouden inderdaad het college graag willen vragen om zoveel mogelijk van deze motie te vertalen binnen het huidige raadsvoorstel dat er ligt, en wij hopen ook meer te kunnen bereiken met verleiden dan met verbieden. Dus we zullen toch tegen deze motie stemmen. Roel van Nieuwstadt - GroenLinks: Na dit gehoord te hebben, vraag ik: hoe zit dat? Het is een kwestie van knopen tellen, natuurlijk. Ik vind het jammer dat we hier als Raad een kans laten liggen. Ik heb al aangegeven, en misschien kan ik de griffie verleiden om het aangepaste dictum even in beeld te brengen, dat wij bereid zijn om te zeggen: als het opstellen van een visie zoveel pijn doet, kunnen we daarvan afzien. Maar ga dan wel over tot het inzetten van bekende instrumenten die zich al in andere gemeenten hebben bewezen. Dat is de oproep die we nu feitelijk met het alternatieve voorstel aan de gemeente doen. Ik hoor een aantal partijen zeggen dat het opstellen van een visie niet nodig is.

Nou, dan schrappen we dat. Laat dat duidelijk zijn. En degenen die zeggen dat er al een visie in het onderliggende stuk staat, daag ik uit om de voedselvisies van een aantal andere gemeenten te lezen. Die zijn namelijk veel breder en echt toepasbaar, en daarmee kun je je inwoners alleen maar gezonder en dus gelukkiger maken. Dat lijkt mij een onderdeel van het zogenaamde goede leven in Zeist. Dus ik kijk even of de griffie erin slaagt om het nieuwe dictum op het scherm te toveren.

19

Joyce Langenacker - Voorzitter: Ja, er wordt met veel aandacht gekeken naar wat er nu op het scherm komt. Misschien kunt u het nog even voorlezen, meneer, zodat het dictum duidelijk wordt. Roel van Nieuwstadt - GroenLinks: Verzoekt het college om bij het uitwerken van het uitvoeringsprogramma van het beleidskader gezondheid, sport en bewegen de voedselomgeving, waar mogelijk en binnen de invloedssfeer van de gemeente, mee te nemen. Daarbij dient men te kijken naar goede voorbeelden uit andere gemeenten, zoals Ede en Utrecht. De lessen uit het rapport "Gemeentelijk instrumentarium voor een gezonde voedselomgeving" dienen in de uitwerking te worden betrokken. Joyce Langenacker - Voorzitter: Dank u wel, ik kijk even naar het college Angèle Welting - Wethouder: Laat allereerst helder zijn dat ik, en dat we als college, en zeker ook als portefeuillehouder gezondheid, ook wel een beetje als persoon, erkennen dat de omgeving waarin je opgroeit wel degelijk van invloed is op gezondheid. We hebben niet voor niets grote gezondheidsverschillen tussen de ene en de andere wijk in onze gemeente. Wat ik ook zie, is dat het idee van een voedselvisie natuurlijk een heel mooi is, omdat je kijkt hoe je die gezonde leefomgeving kunt stimuleren.

Maar ik merk ook dat er hier, zowel binnen het huis als bij deze Raad, nog veel onbekendheid is over de instrumenten die je wel of niet zou kunnen of willen inzetten. Dus de discussie net ook over het amendement las ik niet als dat we per definitie alles moeten gaan verbieden. Ik lees het als: neem het mee en kijk vervolgens ook naar de raad. Leg daar keuzes voor in wat je wel en niet wilt doen in die gezonde leefomgeving. Dus ik denk dat de wortel en de stok een beetje de discussie zijn. Waar ga je verleiden? Waar ga je verbieden? Dat zien we ook rondom alcoholpreventie en roken. Daar wordt niet voor niets gekozen om per 1 januari bijvoorbeeld echt een verbod te hebben op sportparken. Het is steeds die zoektocht tussen de wortel en de stok en wat je daar als gemeente wel of niet in wilt doen. Mijn suggestie vanuit het college zou zijn: is het mogelijk voor de indiener van deze motie om deze motie aan te houden? Dus ik doe een geste richting de indiener om eerst een bijeenkomst te organiseren met bijvoorbeeld de GGD en een of twee gemeentes waar dit al gebeurd is, zodat de Raad zich beter kan laten informeren over wat een voedselvisie inhoudt, maar ook vooral wat dat instrumentarium al is.

Want zoals de motie nu geformuleerd is, roept het eigenlijk per definitie al op om dat instrumentarium te gaan toepassen, terwijl ik denk dat er nog een stap voor zit: wat houdt dat in en is dat dan ook wel wenselijk of niet? Dus op deze wijze zoals die nu geformuleerd is, zou ik zeggen: nee, dan vinden wij hem niet uitvoerbaar. Maar op het moment dat de indiener bereid zou zijn om hem aan te houden en eerst met het uitvoeringsplan te kijken of we een informatiebijeenkomst over dit thema kunnen houden, zodat de raad beter beslagen ten ijs kan bepalen wat we hier wel of niet mee willen. Dus ook als geste richting de indieners van deze motie. Roel van Nieuwstadt - GroenLinks: Ik kan u vertellen, dat wij, in koninklijke zin, dit voorstel van de wethouder omarmen. Ik denk dat het heel goed is om een informatiesessie te organiseren waarbij voorbeeldgemeentes graag hun verhaal willen komen vertellen, zodat we vervolgens beter voorbereid nog een keer de discussie over hetzelfde onderwerp in de raad kunnen voeren. Dus we houden deze motie aan. Joyce Langenacker - Voorzitter: In dit geval hebben we volgens mij geen debat gevoerd over dit onderwerp. Terwijl dat juist een moment zou zijn geweest waarop je dit soort onderwerpen nog wat beter kunt uitdiepen. Dus dat is meer een suggestie voor de toekomst.

Mocht u een onderwerp hebben dat hierbij aansluit, breng dat dan eerst in debat, maar nu gaan we dat dus doen. Er is een aparte informatiebijeenkomst. Ik begin even. Dus ik denk dat dat een mooie suggestie is. Nou goed, ik word er helemaal... Ja. Goed, daarmee hebben we deze motie aangehouden. Ligt het beleidskader gezondheid, sport en bewegen voor. En dan kijk ik even rond, kan ik concluderen dat u met dat beleidskader instemt? Ja, dat is het geval. Ik zie allemaal knikkende mensen en duimen, dat is goed dan. Daarmee hebben we het beleidskader gezondheid, sport en bewegen voor de komende jaren vastgesteld. Heel mooi. 8 Preventie-en Handhavingsplan Alcohol 2024-2027 Jeroen van den Heuvel - D66: Wat een van de insprekers meenam bij de Ronde tafel, is niet aangepast. Dus ik stel mezelf de vraag: komt het op mij over alsof de gemeente een lichtere maat van handhaving voor zichzelf hanteert dan voor anderen? Waarbij anderen, zoals de toezichthouder van de Alcoholwet, strenger worden

20

beoordeeld. Bij de gemeente als gastheer, organisator en verhuurder lijkt het toezicht op de gemaakte afspraken en de actie bij overtredingen wat licht. Daarom zou ik willen vragen om in te stemmen met het voorstel, maar ik hoop dat we onszelf net zo streng beoordelen als ieder ander. Esther Kant - CDA: Aansluitend bij de woorden van de heer Van den Heuvel van D66, wil ik een hele korte stemverklaring geven. Bewustzijn en bewustwording over de gevolgen van het gebruik van alcohol op jonge leeftijd zijn belangrijk, zeker voor de gezondheid en de ontwikkeling van onze kinderen en jongeren. Daarom zal het CDA instemmen met dit plan. . Petra Bakels - NieuwDemocratischZeist: De doelstellingen en de inzet voor de komende vier jaar zijn ambitieus. Zowel bij preventie als bij handhaving zijn nog veel verbeteringen nodig. Voorlichting begint uiteraard in eerste instantie bij de ouders en handhaving in de huiselijke kring. Daarnaast zijn scholen uitgelezen plekken voor leerlingen en ouders om voorgelicht te worden door deskundigen. Ik denk dan meteen aan Erik Scherder, die spreekt over de nadelen van alcoholgebruik op de hersenontwikkeling bij jongeren onder de 18 jaar.

Ik heb het al eens eerder gezegd: het is ook belangrijk dat in supermarkten niet alleen steekproeven worden gehouden op het correct afrekenen van de boodschappen, maar ook op de aankoop van alcohol door jongeren onder de 18 jaar. Eveneens bij horeca en evenementen zal meer gehandhaafd moeten worden. We mogen er toch wel van uitgaan dat iedereen de wet kent die stelt dat aan jongeren onder de 18 jaar geen alcohol verkocht of geschonken mag worden. Handhaving is daarmee essentieel, maar helaas ontbreekt het daar nog te vaak aan. Toch blijft een preventie- en handhavingsplan uitermate zinvol en daarom zullen wij voor dit raadsvoorstel stemmen. Bar Bakker - VVD: Uiteraard zijn we voor dit voorstel, en de betrokkenheid van de insprekers tijdens de rondetafel liet zien dat dit onderwerp erg leeft. Daarom roepen wij het college nogmaals op om de horeca, slijters en sportverenigingen echt goed te blijven betrekken, ook bij het uitvoeringsprogramma. Julian Wassink - ChristenUnie-SGP: Wij zijn blij met het nieuwe alcoholpreventiebeleid dat tot stand is gekomen met behulp van het Trimbos-instituut, waarbij ook vakexperts zijn betrokken. Voorlichting en educatie zijn belangrijk om alcoholgebruik te verminderen. Maar als ChristenUnie-SGP-fractie vragen we ook aandacht voor handhaving.

We zullen de uitvoering van het beleid aandachtig volgen, en wat ons betreft is de pitch een geschikte gelegenheid om af en toe bijgepraat te worden over de voortgang. Wij zullen ons vooral richten op het aspect van handhaving, omdat we dat heel belangrijk vinden. We steunen het voorstel. Ans Pereboom - GroenLinks: Even een korte stemverklaring. Omdat wij geen debatten hebben gehad over het preventie- en handhavingsplan Alcohol, heeft de raad een inkijkje gekregen in de weerbarstigheid van het nalevingsprobleem. Het plan voldoet bij lange na niet aan het doel van het Nationaal Preventieakkoord. Volgens dat akkoord moet de naleving van de leeftijdsgrens voor minderjarigen bij het verstrekken van alcohol in 2030 op 100% uitkomen. Dat zal een enorme inspanning vergen door middel van educatie en communicatie om het nalevingspercentage te verhogen. Daarom zal naast een preventieve aanpak ook structureel en intensiever op toezicht en handhaving ingezet moeten worden. Wortel en stok, zoals net werd gezegd. GroenLinks gaat uit van positieve gezondheid, wat inhoudt dat jongeren gezond opgroeien, kunnen sporten, bewegen en gezond eten. Alcohol heeft een zeer slechte invloed op de ontwikkeling van het jonge brein.

Maar juist in de sportkantines laat de naleving van de leeftijdsgrens zwaar te wensen over, en het zijn vaak de ouders die op het vlak van alcohol geen goed voorbeeld zijn voor hun kinderen. Maar, college en Raad, zeg ik via de voorzitter: we hebben een hele belangrijke sleutel in onze handen. De wethouder kondigde in de Ronde Tafel een herziening van het horecabeleid aan. Laten we, en GroenLinks pleit hiervoor, de schenktijden van de paracommercie opnieuw tegen het licht houden, zodat we een mogelijke aanpassing in de nieuwe APV kunnen opnemen. Want, voorzitter, het gezegde is niet voor niets: zoals de ouden zongen, piepen de jongen. We zullen instemmen met het raadsvoorstel en hopen dat de wethouder onze oproep goed heeft verstaan. We wensen de wethouder en de betrokkenen veel succes met het opstellen van het uitvoeringsplan.

21

Joyce Langenacker - Voorzitter: Ik kijk even rond. Volgens mij kan ik concluderen dat u allemaal instemt met dit preventieplan, dat is opgenomen in het handhavingsplan Alcohol 2024 tot 2027. Dat is het geval, toch? Daarmee is het vastgesteld. 9 Revolverend fonds verduurzaming Sport en Cultuur Joyce Langenacker - Voorzitter: Ook hier geldt dat er geen behoefte was aan debat, dus dat u de mogelijkheid heeft om een stemverklaring te geven. Ja, dat is het geval. Tijmen Visser - Seyst.nu: Ik wil graag een iets uitgebreidere stemverklaring geven, omdat we geen debat hebben gehad. Maar ik hoop het vlot te kunnen doen. Een revolverend fonds voor de verduurzaming van sporten cultuurgebouwen is een mooi idee. Dit volgt op een eerdere motie van de PvdA, die wij destijds ook gesteund hebben. Er ligt een goed doordacht plan met naar onze mening voldoende checks en procedures om de financiële risico's zo klein mogelijk te houden. Of de 1,5 miljoen euro die er nu in zit te veel of te weinig is? Ja, dat zullen we zien en volgen. De wethouder gaf ook aan ons daar goed en tijdig van op de hoogte te houden, en dat waarderen we. Zij heeft onder andere als speerpunt om taal zo begrijpelijk mogelijk te maken, herkenbaar en begrijpelijk voor iedereen. En hoewel de vertaling vanuit het Engels fijn is, is 'revolverend fonds' nou niet echt duidelijk.

Daarom willen we de wethouder een suggestie meegeven om hier wellicht een zogenaamde 'boemerangbijdrage' van te maken. Dat zou het wellicht wat herkenbaarder maken, aangezien het weer bij u terugkomt. Dat geheel terzijde, voorzitter. Het mag duidelijk zijn dat wij nu van harte instemmen met het raadsvoorstel en we hopen dat er goed gebruik van wordt gemaakt, zodat gebouwen nog duurzamer kunnen worden. We wensen het college succes met de uitvoering. Bar Bakker - VVD: Ja, ik ga niet voorstellen om het ene Engelse woord met een ander Engels woord te vervangen, maar hoe dan ook, sorry. Wij roepen het college op om tijdens de uitvoering niet te lachen om dit stuk. De sportverenigingen en de culturele instellingen moeten goed bekend raken met dit stuk. En mocht het goed werken, de uitvoering hiervan ook delen met andere gemeentes, zodat zij hier ook bekend mee kunnen raken en misschien dit ook wel kunnen invoeren. Nou, dat was het en wij zijn voor. Petra Bakels - NieuwDemocratischZeist: Ik zal het kort houden, want hoewel er ook verschillende tegenargumenten zijn, zullen wij voor dit raadsvoorstel stemmen. Dit doen we omdat het, naast de verduurzamingsambities van de gemeente, kansen biedt voor veel sport- en cultuurorganisaties.

Deze organisaties hebben het al financieel erg moeilijk op dit moment, en de komende BTW verhoging maakt verduurzaming voor hen waarschijnlijk nog veel moeilijker. Het Revolverend Fonds kan hier uitkomst bieden. Tussentijdse evaluatie is niet alleen belangrijk, maar ook noodzakelijk. Zoals gezegd, wij zullen voor dit laatste voorstel stemmen. David Tompot - SP: Allereerst willen wij aangeven dat we voor het voorstel zullen stemmen. Het is goed om sport- en cultuurfondsen als gemeente te kunnen ondersteunen in hun verduurzamingsopgave, die zij als instelling ook hebben. Wel hebben wij een bepaalde zorg naar aanleiding van de landelijke ontwikkelingen. Er zijn kabinetsplannen om zowel de sport- als cultuursector, maar ook de mediasector en boeken, met een hoger BTW tarief te belasten. Er is nu een plan in de Tweede Kamer, of de Tweede Kamer wil mogelijk dat de sportsector wordt ontzien van die BTW verhoging. Maar dat zou kunnen betekenen dat de cultuursector wel met die BTW verhoging te maken krijgt. Dat betekent dat er een ongelijke situatie zou kunnen ontstaan. Wij roepen het college op om, als deze ontwikkeling inderdaad doorzet en de cultuursector straks met 21% BTW wordt belast en de sportsector niet, dit mee te nemen.

Hiermee zou de cultuursector namelijk een achterstandspositie kunnen krijgen ten opzichte van de sportsector, omdat zij moeilijker leningen kunnen krijgen vanwege hun verdiencapaciteit. Mensen zullen mogelijk vaker een lidmaatschap bij de cultuursector opzeggen of activiteiten worden te duur voor veel mensen. Dus die zorgen hebben wij wel, maar we zullen met dit voorstel instemmen. Martine Folkersma - GroenLinks: Graag steunen wij als GroenLinks dit raadsvoorstel. We vinden het mooi om te zien dat het college de stap naar voren zet om cultuurorganisaties en sportclubs financieel te ondersteunen in hun verduurzamingsopgave, en het middel van een revolving fund vinden we daarbij uitstekend. Het is een solidair middel dat clubs en instellingen de mogelijkheid biedt om te investeren, en dat is een mogelijkheid die ze

22

zonder dit fonds maar moeilijk zouden krijgen. Als GroenLinks hebben we nog wel een aanvulling of een verzoek. Volgens het raadsvoorstel kan de sportsector gebruikmaken van zogenaamde energiecoaches van Sport NL Groen, maar voor de cultuursector geldt dit niet. Er is geen vergelijkbare landelijke organisatie die dit kan oppakken voor de cultuursector. Dus kan het college ook hier de stap naar voren zetten en culturele instellingen ondersteunen in hun energievraagstukken? De rol van coach zou dan door de gemeente opgepakt kunnen worden. Het lijkt ons goed om zowel aan de voorkant als aan de achterkant, zoals de wethouder het zelf omschreef, de ondersteuning gelijk te trekken. En dat lijkt mij ook geen overbodige luxe voor een sector die door landelijke bezuinigingen nogmaals hard getroffen zou worden. Het voorstel is unaniem conform aangenomen.

10 Overzicht vergaderschema 2025 Joyce Langenacker - Voorzitter: Dat is door de Agenda Commissie rechtstreeks op de raadsagenda geplaatst. Marcel Fluitman - CDA: Ik heb hier al vaker aandacht voor gevraagd. Witte Donderdag is voor sommige mensen ook een hele belangrijke dag. Er staat wel een avond ingepland. Ik zou willen vragen om daar rekening mee te houden, zodat er in deze zo min mogelijk vergaderingen zijn. Joyce Langenacker - Voorzitter: Dank u voor het meekijken. Zoals u ziet, geeft u ook de agendacommissie de mogelijkheid, toch? Ja, ik hoop dat er naast kennisnemen ook even wordt nagedacht. Mocht het zo zijn dat we met elkaar tot een verandering komen, dan kan de agenda worden aangepast. De commissie is daartoe gemandateerd met dit besluit. Zijn er verder nog opmerkingen hierover? Dat is niet het geval. Ik neem aan dat u hiermee akkoord gaat. 11 Voorgenomen wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke regeling GGD regio Utrecht Joyce Langenacker - Voorzitter: Ook dit agendapunt is via de agendacommissie rechtstreeks op onze raadsagenda geplaatst. Dus ik kijk even rond of u nog behoefte heeft aan een debat of in ieder geval een vraag of opmerkingen. Tijmen Visser - Seyst.nu: Ja, ik heb een kleine vraag over de wijziging in bijlage B, artikel 45, betreffende de jaarrekening op pagina 4, die vetgedrukt is.

Het gaat namelijk om het aanleveren vóór 30 april, maar dit was in de oude situatie ook al het geval. Ik heb de teksten naast elkaar gelegd en er is geen wijziging. Dus ik ben benieuwd: klopt dit? Is het een foutje of iets dergelijks? Het antwoord mag ook schriftelijk, want ik stem gewoon voor. Maar ik ben gewoon even benieuwd. Angèle Welting - Wethouder: Ik zal dat gelijk even uitzoeken; dat lijkt me het handigst. Joyce Langenacker - Voorzitter: Meneer Visscher, het antwoord volgt nog. Maar ik hoor dat u zegt dat we instemmen. Is dat ook het geval met alle andere fracties? Ja, kunt u akkoord gaan met dit voorstel? Dat is het geval, dus daarmee is het aangenomen. Of eigenlijk geeft het college toestemming. Excuus, ja, het college krijgt toestemming. U geeft het college toestemming om de wijziging door te voeren. 12 Beslissing op bezwaar Stichting Beter Zeist Joyce Langenacker - Voorzitter: Stichting Beter Zeist stelt voor om het bezwaarschrift van de stichting, gericht tegen de vaststelling van de plannen van aanpak voor de implementatie van de Omgevingswet 2024-2032, nietontvankelijk te verklaren en het besluit van 26 maart in stand te houden. Het voorstel heeft de volledige routing gevolgd, wat betekent dat u nu alleen nog de mogelijkheid heeft om een stemverklaring te geven. Dus ik kijk even of dat het geval is bij de fracties.

23

Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: Het is binnen de rechtsstaat uiterst belangrijk dat bestuursorganen, waaronder de Raad, het procesrecht goed toepassen. Dat procesrecht draagt bij aan de democratische waarden waar het hier om gaat. De vraag is of het bezwaar ontvankelijk is, want daarmee heb je wel of geen toegang tot het recht. Niet-ontvankelijkheid is dus een belangrijk besluit, en de Raad moet er vanavond iets over zeggen. Onze opvatting is dat het bezwaar ontvankelijk verklaard moet worden en dat betrokkenen alsnog op hun bezwaar gehoord moeten worden. We zeggen dat omdat de Algemene Wet Bestuursrecht bepaalt dat een bezwaar ontvankelijk verklaard wordt wanneer het een besluit betreft met rechtsgevolg. Het is een besluit, en de Raad heeft besloten. Er is sprake van een rechtsgevolg, zoals blijkt uit het plan van aanpak op pagina twee. Joyce Langenacker - Voorzitter: Ze hebben een besluit genomen. Meneer Bredius, ik wil u vragen om een stemverklaring te geven. U heeft daarover een debat gevoerd, dus ik wil u verzoeken om nu kort en bondig aan te geven wat uw standpunt is.

Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: In dat plan van aanpak staat het volgende centraal: wat is het rechtsgevolg van de keuze voor het participatieniveau 'raadplegen'? Dit rechtsgevolg houdt in dat het participatieniveau 'raadplegen' de komende 10 jaar een verplichting legt bij de Raad, de gemeente en alle inwoners. Deze verplichting om niets anders te doen dan dit participatieniveau te hanteren, zorgt ervoor dat er sprake is van een rechtsgevolg. Volgens de Algemene Wet Bestuursrecht betekent dit dat er sprake is van ontvankelijkheid, en daarom kan dit raadsvoorstel op deze manier niet worden geaccepteerd. Dit betekent dat Nieuw Democratisch Zeist tegen zal stemmen. Wilma Breddels - PvdA: Ja, de raad heeft het raadsvoorstel, houdende de plannen van aanpak, aangenomen. Die plannen van aanpak binden de gemeente, maar niet de burger. Er is in die zin dus geen sprake van een besluit met rechtsgevolg voor burgers. Daarom steunen wij zonder meer de niet ontvankelijkheid. Ik wil toch nog iets zeggen. Ik heb het al eens eerder gezegd: als je zo'n voorstander bent van transparantie en inspraak, vind ik het heel vreemd dat je jezelf in een stichting verstopt. In een vereniging kunnen je leden ook inspraak hebben. Nu hebben we het alleen maar over een aantal bestuursleden en niemand weet wie ze vertegenwoordigen. Nou ja, ik geef het nog een keer mee.

David Tompot - SP: Wij zijn van mening dat dit bezwaar, of in ieder geval het raadsvoorstel, een ongewone weg heeft gevolgd door bij de raad terecht te komen, zoals ook bleek uit het debat vorige week. Hoewel ik om uitleg had gevraagd aan het college en het voor mij nu wel duidelijk is, blijft staan dat de gang van zaken, zoals die nu door het college is gevolgd, niet de beste wijze is. Wij vinden dat het college, of in ieder geval de organisatie, een hoorzitting had moeten organiseren voor Stichting Beter Zeist. Dit zou de stichting de mogelijkheid hebben gegeven om met aanvullende stukken hun positie beter voor het voetlicht te brengen. Ik denk dat als dat was om een hoorzitting te houden, willen toch tegenstemmen tegen dit voorstel, omdat de consequentie, als dit voorstel niet wordt aangenomen, zal zijn dat het college wel die hoorzitting zal moeten houden. Dus daarom onze tegenstem. Joyce Langenacker - Voorzitter: Graag wil ik u even corrigeren. Het gaat niet om het college, maar om de Commissie Bezwaarschriften. Ik kijk even of er nog andere stemverklaringen zijn. Freerk André de la Porte - D66: Even heel kort, u noemde het net al. Eigenlijk wordt hier een bevestiging gevraagd van de uitspraak van de Commissie bezwaarschriften, van de adviescommissie bezwaarschriften.

Ik denk dat er geen enkele reden is om te twijfelen aan een commissie die voor ons dit soort zaken uitzoekt. Dus wij zullen voor dit raadsvoorstel zijn, zodat de ontvankelijkheid wordt bevestigd. Hannie van Kippersluis - ZeisterBelang: Wij gaan tegen dit voorstel stemmen. Het voorstel heeft voor ons een aantal componenten, waaronder de geloofwaardigheid van de gemeente Zeist. Aan de ene kant zeggen wij dat we het Handvest Participatie hoog in het vaandel hebben staan. Aan de andere kant willen wij het participatieniveau beperken tot het hoogste of het laagste niveau. Daarnaast zijn we gevallen over het woordje 'kennelijk', dat voor ons op een bepaalde vooringenomenheid duidt. Als je overtuigd bent van je zaak, kun je zeggen: "Ik hoor gewoon Stichting Beter Zeist," en dan kunnen we misschien wat ideeën en gedachten

24

uitwisselen en tot een betere conclusie komen. Dit is niet gebeurd, en dat vinden wij echt een gemiste kans. Daarom kunnen we niet instemmen. Joyce Langenacker - Voorzitter: Ik kijk even rond. Verder zijn er geen stemverklaringen. Kan ik dan concluderen dat Nieuw Democratisch Zeist, de SP en ZeisterBelang tegen dit voorstel stemmen? Dat zijn 5 stemmen tegen. Ja, ik dacht, ik concludeer even, maar ik wil het beste instemmen brengen. Hoor, begin ik even. Wie stemt er voor dit voorstel? Dat zijn Seyst.nu, de VVD, GroenLinks, ChristenUnie, SGP, onafhankelijk raadslid Oostinga, CDA, PvdA en D66. Wie stemt er tegen dit voorstel? Dat zijn Nieuw Democratisch Zeist, de SP en ZeisterBelang. Daarmee is dit voorstel dat hier voorligt aangenomen met 5 stemmen tegen en de rest voor. 13 Benoeming raadsrapporteurs BghU Joyce Langenacker - Voorzitter: En het gaat om mevrouw Ans Pereboom, Marcel Pluim en Niels de Kruijf. Kunt u akkoord gaan met de benoeming van deze raadsrapporteurs? Dat is het geval. Ja, heel fijn. En dan zijn we aangekomen bij het laatste agendapunt. 14 Motie vreemd aan de orde van de dag Onderzoek Zeister winkels bij de tijd Joyce Langenacker - Voorzitter: En mogelijk zag ik ook nog de ChristenUnie-SGP. Zij hebben zich gemeld, dacht ik.

Ja, wie kan ik het woord geven namens het CDA? Marcel Fluitman - CDA: Het lijkt misschien wat verrassend dat wij aan het begin van deze avond bij het vaststellen van de agenda deze motie vreemd aankondigden. Maar dat had niets te maken met het intrekken van de motie en dat we dachten: hé, nu gaan wij er een motie overheen doen. Wij zijn hier de afgelopen week al mee bezig geweest en hebben al veel eerder bedacht of overwogen om deze motie vanavond aan de orde te brengen. Dus het is niet zomaar uit de lucht komen vallen. Het mag u bekend zijn dat het CDA wel wat kanttekeningen had bij het onderzoek toen het onderzoek startte. En daar hebben we ons ook diverse malen over uitgesproken. Maar goed, uiteindelijk ligt het onderzoek er en naar aanleiding van de uitslag vindt het CDA dat die uitslag vrij helder is. Maar ja, de VVD zegt eigenlijk dat de uitkomst diffuus is. In onze ogen laat de uitkomst zien dat 65% van de respondenten tevreden is met de enquête, dat 7% van de respondenten ruimere openingstijden wil en dat de meerderheid van de ondernemers de huidige openingstijden goed vindt. Dus volgens ons is dat eigenlijk een vrij helder beeld. Vandaar dat deze motie voorligt. Waarom dienen we deze motie in? Nou, ik moet u zeggen dat we graag willen dat we als raad ook serieus genomen worden.

En ik moet u zeggen, ik heb hier een stapeltje van moties van de afgelopen zes jaar en dat zijn er één, twee, drie, vier, vijf en die van vanavond is nummer zes over hetzelfde onderwerp. Dat houdt in dat we continu ieder jaar weer praten over dit onderwerp. En ik moet zeggen dat ik mijn hart vasthoud dat we begin december of eind november bij de raadsvergadering weer een motie over dit onderwerp krijgen als het weer gaat om de feestdagen. Het CDA is van mening dat we er nu wel even klaar mee zijn. Dat houdt niet in dat je er niet over mag praten, dat je niet prima met de samenleving, met ondernemers of met andere mensen daar het gesprek over mag voeren. Maar wij denken dat het goed is dat je dat gesprek voert en dat je het straks meeneemt in je verkiezingsprogramma in 2026 en er dan wellicht weer een punt van maakt. Maar om nu niet weer aankomend jaar en wellicht het jaar daarop nog geconfronteerd te worden met hetzelfde vraagstuk, stellen wij voor dat de raad uitspreekt geen behoefte meer te hebben om dit onderwerp in de resterende raadsperiode nog te bespreken. En ja, daar staat een verzoek aan het college onder, maar dat is eigenlijk een vanzelfsprekendheid. Maar ook om dat te handhaven en goed te kijken naar de regels die we met elkaar afspreken en dat die ook zo uitgevoerd worden. Dat is de strekking van deze motie.

Julian Wassink - ChristenUnie-SGP: Ik ben nog een beetje naar woorden aan het zoeken. Voor mij was de reden om deze motie op het laatste moment mede te ondertekenen meer een soort statement en een oproep naar de collega raadsleden. Wij zijn ontevreden over de manier waarop dit onderwerp keer op keer op de agenda komt. De heer Fluitman gaf een aantal voorbeelden. Er is nu een onderzoek uitgevoerd en wat ons betreft spreekt de uitkomst van het onderzoek boekdelen. We hebben onze positie bepaald over de verruiming van de openingstijden, met name op zondag. Dat standpunt is bekend. Deze stellingen zijn de afgelopen jaren keer op keer ingenomen. Waar ik gefrustreerd over ben, is dat ik afgelopen vrijdag werd verrast met de meest verstrekkende motie over de verruiming van de winkeltijden die mogelijk is, namelijk de motie die inmiddels niet

25

meer op tafel ligt. Ik zou graag zien dat we dit op een andere manier met elkaar doen. Zo moet u deze oproep van mij ook horen. Er is vanavond genoemd dat er een avond zou moeten komen waarin het onderzoek verder wordt besproken. Uiteraard zullen wij bij die avond aanwezig zijn en onze bijdrage leveren. We gaan graag het gesprek aan, ook als we op politieke onderwerpen ver uit elkaar liggen. Maar ik hou er niet van om op dit soort belangrijke onderwerpen verrast te worden. Dat is vooral mijn statement. Joyce Langenacker - Voorzitter: Dank u wel. Dat is ook een statement naar uw collega's toe, als ik het goed begrijp, toch? U was mede-indiener, dus u heeft inderdaad ook het woord gevoerd. Dan wordt het nu tijd om een reactie te vragen op deze motie van het college. Walter van Dijk - Wethouder: Heel kort en op twee punten. Ten eerste, de motie zoals die aanvankelijk is ingediend: vanuit het college hebben we al aangegeven dat wij van harte bereid zijn om een onderzoek onder inwoners en ondernemers uit te laten voeren. Dat is ook gebeurd. Vervolgens zouden we dat, zonder daar vanuit het college een oordeel aan te koppelen, delen met de raad. Ook dat is gebeurd. Het tweede punt, misschien wel goed om te benoemen, is dat in de motie van het CDA en de ChristenUnie-SGP ook wordt aangegeven dat er iets moet gebeuren met de handhaving.

Als dat een algemene oproep is, dan hebben wij dat verstaan als iets dat te maken heeft met het beeld dat u, hopelijk onbedoeld, zou kunnen oproepen dat er op dit moment onvoldoende handhaving is, met name van de openingstijden. Wij zouden niet direct kunnen plaatsen waar dat beeld vandaan komt. Maar ik denk, afgaand op de gezichtsuitdrukkingen van de heren van het CDA, dat dat niet het beeld is. We zullen dus blijven handhaven zoals dat op dit moment ook gebeurt. Joyce Langenacker - Voorzitter: Even kijken, meneer Fiscalini, u wilt een opmerking maken richting het college of richting de indieners. Richting de indieners en richting het college, gezien de laatste opmerking van de wethouder. We gaan nu naar een rondje toe, dus u krijgt van mij het woord. Gaat uw gang. Marcel Fluitman - CDA: Nog even een reflectie op de woorden van de portefeuillehouder. Hij heeft het goed verwoord. Het gaat in algemene zin om de handhaving. Dit komt voort uit het feit dat we signalen krijgen dat er af en toe winkels open zijn, al vroeg op zondagochtend. Ik neem aan dat daar nu ook op gehandhaafd wordt. Maar eigenlijk is het een oproep om dat te blijven doen. Carlo Fiscalini - NieuwDemocratischZeist: Uw tekst is grammaticaal gecorrigeerd: Het is mij niet helemaal duidelijk wat er nu bedoeld wordt.

Enerzijds wordt aan het college een verzoek gedaan, waarop de wethouder positief reageert om de handhaving aan te scherpen. Maar dat is ook het enige wat er aan het college gevraagd wordt. Daarnaast, als er wordt gesteld dat er geen behoefte is om dit onderwerp de resterende raadsperiode te bespreken, moet dat niet ook gepaard gaan met een verzoek aan het college? Wilma Breddels - PvdA: Ik vond die aanscherping een beetje merkwaardig, want ik dacht: is dat nodig? Wat mij betreft mag dat eruit. Maar goed, misschien weet ik niet alles. Soms is het wel nodig, dat weet ik dan niet. Het onderzoek gaf mij op geen enkele manier aanleiding om te denken dat de winkel of de winkels langer open zouden moeten zijn, en ik hoef het er ook niet meer over te hebben. Maar ik realiseer me ook dat ik daar, als het gaat om de rest van mijn collega's, gewoon niet over ga. Wat mij betreft mag het ook klaar zijn. Hanny Roelofsen - Seyst.nu: Ja, over verrassingen gesproken, dat was deze motie van het CDA toch zeker wel. De vraag die nu speelt bij deze motie is: wat wil het CDA nu eigenlijk? Zoals gezegd, er wordt gesteld geen behoefte te hebben aan het onderwerp voor de resterende raadsperiode, en het verzoek om hiermee in te stemmen voelt als een verzoek om de politiek de mond te snoeren, zeker gezien de motie van de VVD over dit onderwerp. Die motie is aangehouden tot een nader moment.

En dan is er een verzoek aan het college van een totaal andere strekking, namelijk tot extra handhaving op de vastgestelde openingstijden. Zoals door de wethouder gezegd, blijkt er niet echt een noodzaak voor te zijn. Wij zijn van mening dat het rapport, en dus het onderwerp, winkeltijden zeker besproken moet worden. Het is een onderwerp dat leeft, maar wel een lastig onderwerp. Onderzoek naar het al dan niet verruimen van winkeltijden is vergelijkbaar met een onderzoek naar een landelijk vuurwerkverbod. Er zijn altijd mensen voor en mensen tegen. Ons voorstel is om als gemeente een signaal van vertrouwen af te geven aan deze sector. Laat hen op eigen benen staan en beslis niet bevoogdend

26

voor hen wanneer ze wel en niet open mogen zijn. Het is fijn om weekend te hebben, maar wanneer dat weekend valt, hoeft niet voor iedereen gelijk te zijn. Freerk André de la Porte - D66: Een aantal zaken zijn al genoemd. Laat ik beginnen met de overwegingen en de constateringen, dus de opbouw van de motie. Bij de eerste bullet bij de constateringen wordt gesteld dat 65% van de respondenten van de enquête tevreden is met de huidige openingstijden. Echter, ik kan dat getal nergens uit het onderzoek halen. Het onderzoek is op een andere manier opgebouwd, dus ik denk dat deze constatering nog eens goed nagelezen moet worden door de indieners van deze motie. Het tweede punt is dat ik geen relatie zie tussen hetgeen dat uitgesproken wordt in deze motie en hetgeen dat verzocht wordt in deze motie. Daarbij komt inderdaad, en dat is net ook al genoemd, die aanscherping van de winkeltijden ineens als een duveltje uit een doosje vallen. Ik snap het niet. Waarom moet het nu benoemd worden? Dat heeft geen enkele reden. Verder steekt het mij een beetje dat de vraag gesteld wordt waarom deze motie elke keer moet terugkomen. Misschien is het wel zo dat dit onderwerp, en dat is net ook al aangehaald, gewoon een onderwerp is dat iedereen toch wel persoonlijk raakt en ook persoonlijk aan het hart ligt.