20241008 Transcript Vergadering raad 08-10-2024

572487

Vergadering Raad 08-10-2024 Dit document is een automatisch gegenereerde transcriptie van de vergadering en kan iets afwijken van wat daadwerkelijk is gezegd. 1 Opening van de vergadering door de voorzitter, mededelingen en vaststellen van de agenda Joyce Langenacker - Voorzitter: Collegeleden en medewerkers van onze organisatie, van harte welkom. Ik open de vergadering van 8 oktober van dit jaar en heet u allen van harte welkom. Ik zal langzaam praten, zodat iedereen de laatste handelingen kan verrichten. We hebben voor vanavond twee afmeldingen ontvangen. Ja, twee. Mevrouw Osinga verwachten we nog wel, want zij heeft zich in ieder geval niet afgemeld. Gerard van Vliet en Bas van der Schild hebben zich wel afgemeld. Dan heb ik nog een aantal mededelingen naar aanleiding van de agenda. Het eerste is dat er in de laatste twee uur een agendapunt 13 is toegevoegd voor de benoeming van de rapporteurs voor de BGHU. Hierover hebben we in een informeel overleg al even gesproken, en er hebben zich drie mensen aangemeld die nu in dit voorstel staan als de rapporteurs die wij willen benoemen. Omdat dit onderwerp urgentie heeft, vraag ik of u instemt dat we het vandaag accorderen. Ja, ik zie u knikken, dat is fijn, dank u.

Dan nog een andere mededeling: vanaf vandaag zullen we, wanneer er moties of amendementen worden ingediend, het dictum van die moties en amendementen op het scherm tonen. Dit is zodat het voor de mensen op de tribune en onze kijkers op de livestream duidelijk is hoe het dictum eruitziet. Ik neem aan dat u dat alleen maar toejuicht, want het maakt alles misschien nog iets duidelijker. Dan heb ik nog een mededeling vanuit het CDA. De heer... Nog niet? Nee, dat doen we later. Oh, we gaan eerst kijken of er mededelingen zijn, of er nog moties vreemd of iets dergelijks worden ingediend bij deze vergadering. Is dat het geval? Dan hebben we een motie vreemd, namelijk die over de zondagopenstelling. Ja, op agendapunt 14. Die is al ingediend door de VVD, klopt dat? Aat Grinwis - VVD: Wij willen die graag aanhouden om eerst een gesprek te hebben met alle partijen over de uitkomsten en de opzet van het onderzoek. Dus we willen hem niet vandaag. We willen hem vanavond van de agenda afhalen en dan, zodra dat gesprek heeft plaatsgevonden, een verzoek aan de griffie doen om dat te regelen. Dan willen we hem er weer opzetten. Dat was het, dank u wel. Joyce Langenacker - Voorzitter: Genoteerd. Kijk, ik kijk even rond. In de juiste volgorde zie ik twee vingers. Ik geef eerst het woord aan de heer Fluitman van het CDA Marcel Fluitman - CDA: Onze motie is inmiddels bekend bij de griffie.

Joyce Langenacker - Voorzitter: De motie is inmiddels bekend bij de griffie, dus neem aan dat wanneer u het aan de orde wilt stellen, de motie uitgebreid kan worden. Ja, die zullen we dan straks bij dat agendapunt ook nog even tonen en dan kunt u verder toelichten. Annet Ploeg - ChristenUnie-SGP: Maar dat moet vóór de vergadering. U heeft de vergadering al geopend, dus het is nu tijdens de vergadering. Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: Maar dat moet voor de vergadering. Joyce Langenacker - Voorzitter: Laat ik u daar toch even in corrigeren. Het moet aan het begin van de vergadering, dus bij de mededelingen van de agenda, ingediend worden. Anders is het inderdaad te laat. Daar heeft u een punt, maar het is dus op tijd. Dan kijk ik nog even of mevrouw Ploeg daar verder iets over wil opmerken. Nee? Dan hebben wij de agenda hier even doorgenomen. Misschien wil ik u alvast aan het begin meegeven dat er veel mooie, interessante, inhoudelijke onderwerpen op onze agenda staan, waar ook nog een aantal moties en amendementen van uw kant op zijn ingediend. Ik hou het wel een beetje strak, zodat wij in ieder

1

geval proberen om vanavond deze agenda te kunnen afronden. Dan weet u dat. Goed, kunnen wij door naar agendapunt twee? Dat is de besluitenlijst van 10 september 2024. 2 Besluitenlijsten Joyce Langenacker - Voorzitter: De heer Bredius is nu wel akkoord, in zoverre. Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: Nou, wel akkoord in zoverre, maar in de besluitenlijst is niet opgenomen wie er wel aanwezig waren. Dat moet volgens artikel 27 van het Reglement van Orde. Ik vind hem aan de korte kant, maar het kan ermee te maken hebben dat er geen verslag bij zit, en ik dacht dat we sinds april dit jaar met een AI-verslag werkten. Het zit er niet bij, dus de vraag is of deze besluitenlijst wel door de Raad kan worden aangenomen als het verslag ontbreekt. Dus ik leg het maar even voor, zodat we dit niet moeten laten terugkomen in de volgende vergadering, waarbij er wel een verslag aanwezig is. Joyce Langenacker - Voorzitter: Ja, ik hoor wat u zegt. Onze werkwijze is nu als volgt, en misschien kunnen we daar in de agendacommissie nog een keer over praten. We accorderen het verslag namelijk niet letterlijk hier. Maar het is wel goed voor u om daar kennis van te nemen. Het verslag van de vorige keer staat ook bij de vergadering van de vorige keer. Dat is nu de werkwijze, en de besluitenlijst van de vorige keer stelt u hier vast. Dat is ook wat hier nu voorligt.

Ik hoor de griffier zeggen dat u een punt heeft rondom de afwezigen en aanwezigen, dus dat zullen we nog aan deze besluitenlijst toevoegen. Dat is de werkwijze die wij nu voorstellen. Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: De werkwijze die wij nu denken voor te stellen. Ja, die werkwijze is anders dan we sinds kort hebben gehanteerd, waarbij het verslag wel werd toegevoegd aan de daaropvolgende vergadering. Nu begrijp ik dat ik dat verslag kan teruglezen bij de vergadering waar het bij hoort. Het zou prettig zijn geweest als dat ook in de besluitenlijst was opgenomen met een korte opmerking. Dank. Joyce Langenacker - Voorzitter: Dank u wel. Laten we even kijken hoe deze werkwijze werkt. En als dat misschien nog een aanpassing behoeft, moeten we dat in de volgende agendacommissie aan de orde stellen. Maar nogmaals, uw opmerking over de aanwezigen is meegenomen. Goed, dat was de besluitenlijst bij agendapunt twee. Dan gaan we nu naar de lijst van ingekomen stukken.

3 Lijst ingekomen stukken raad oktober De stukken op de lijst van ingekomen stukken zijn tijdens het vragenuur van 1 oktober 2024 voldoende aan de orde geweest en geeft geen aanleiding tot het maken van opmerkingen. 4 Vaststelling bestemmingsplan Huis ter Heide West Joyce Langenacker - Voorzitter: Een Debat heeft niet meer plaatsgevonden, want dat was niet nodig. En ja, daarmee hebben we nu eigenlijk alleen vanavond nog de stemverklaringen die u hier kunt afgeven. Dus ik kijk even rond wie daarover nog het woord wil voeren. Freerk André de la Porte - D66: Een van de trajecten die, denk ik, het langst loopt als het gaat om ruimtelijke ordening hier in Zeist, begon met het Hart van de Heuvelrug. Dat was rond 2004, 2005 geloof ik, of iets later, sorry, 2010. En zo langzamerhand zijn we 14 jaar verder en eindelijk kunnen we zeggen, na vele rondes van inspraak en na vele gesprekken en debatten, ook in deze raad, dat we zijn gekomen tot een mooi traject waarin we, denk ik, iets heel moois gaan realiseren voor Zeist, iets heel moois rondom de Amersfoortseweg. Ik kijk zeer uit naar de uitvoering en ik wens iedereen sterkte met de verdere uitwerking van deze plannen. Falco van 't Riet - GroenLinks: Ik kan me daar helemaal bij aansluiten, dus ik ga daar niets aan toevoegen.

Ernst van Splunter - VVD: Vanavond stellen we de planologische kaders vast om ongeveer 80 betaalbare nieuwe woningen te kunnen bouwen. Een positieve en verheugende uitkomst. Mijn fractie constateert daarbij dat

2

inwoners misschien nog niet helemaal tevreden zijn over de plannen. Dat hebben we ook gezien in de brief die bij de stukken is gevoegd. Echter, tijdens de ronde tafel gaven zij aan dat er naar hun visie is geluisterd en dat er zoveel mogelijk mee is gedaan. In de interactie tussen de gemeenteraad en inwoners vinden wij dat een verheugende ontwikkeling, en de VVD stemt daarom ook in met het raadsvoorstel. Hanny Roelofsen - Seyst.nu: Ja, hetzelfde geldt voor ons; wij stemmen ook voor. We hebben dezelfde geluiden gehoord, namelijk dat er een positieve ronde tafel was. Het verbaast ons echter dat we nog de brief van 8 oktober hebben ontvangen. Daarin staan naar mijn idee niet echt hele nieuwe of schokkende dingen. Wat ik wel nog zou willen vragen, is of de toegezegde rondleiding nog geregeld wordt. Het verontrust ons dat er vaak wordt gezegd dat de participatie niet toereikend is, en we zullen daar altijd de vinger aan de pols houden. Joyce Langenacker - Voorzitter: De oproep heeft het college gehoord. Carlo Fiscalini - NieuwDemocratischZeist: De brief van de buurt- en belangenvereniging, die hier is bijgevoegd, plaatste mij nog eens bij de kwestie. Het geeft aan dat er tijdens het vragenuur van de lijst ingekomen stukken, met name door mij, een poging is ondernomen om toch wat uitstel te krijgen voor deze besluitvorming.

Maar daar wilde de wethouder niets van weten, want er is al zoveel gebeurd. De vorige sprekers wijzen allemaal op het feit dat men 14 jaar bezig is geweest, dat er 14 jaar mogelijkheden voor participatie zijn geweest en dat het nu afgelopen moet zijn. Zo komt het op mij over. Het is op zich zeker een goed bestemmingsplan zoals het er nu ligt en alleszins goed uitvoerbaar. Maar ik hoor ook bijvoorbeeld de VVD zeggen dat de puntjes op de i ontbreken wat mij betreft en dan zit ik met de vraag: moet ik dan tegenstemmen omdat die puntjes op de i er niet zijn, omdat er wat dat betreft nog een poging is geweest van de buurt- en belangenvereniging om het echt helemaal perfect te maken door datgene wat ze in de brief hebben gevraagd? Of mag er vertrouwen zijn in de verdere uitvoering van het bestemmingsplan, dat dergelijke puntjes op de i daarbij alsnog aan de orde kunnen komen en dat in overleg met de buurt- en belangenvereniging Huis ter Heide die puntjes gezet kunnen worden? Ik heb daar gematigd vertrouwen in. Ik vind het heel moeilijk, maar ik kan niet anders dan met mijn mede lokale partijgenoten toch voor dit voorstel stemmen. Joyce Langenacker - Voorzitter: Dank u wel. Alle reacties zijn gehoord. Dan zeg ik: volgens mij kan ik concluderen dat u allemaal voor dit bestemmingsplan stemt, klopt dat? Ja, dat is het geval.

Daarmee hebben we het bestemmingsplan Huis ter Heide West vastgesteld. 5 PlanMER windenergie Joyce Langenacker - Voorzitter: Stop met het zoeken naar mogelijkheden voor windenergie op de overgebleven drie zoeklocaties en informeer de provincie Utrecht daarover na de behandeling van het raadsvoorstel in de raad. Ook voor dit raadsvoorstel is er geen debat geweest, maar er is nu wel een motie ingediend door de VVD over het verkennen van alternatieve energiebronnen. Kan ik de VVD het woord geven over die motie? Ernst van Splunter - VVD: Er ligt een prima raadsvoorstel, gelet op de mogelijkheden die er nu zijn, en tegelijkertijd staan we voor de geweldige grote opgave om in de toekomst duurzame energie op te wekken. Binnen afzienbare tijd gaan wij in Zeist via de routekaart kijken naar nieuwe mogelijkheden. De VVD ziet graag dat daarbij alle opties worden meegenomen, inclusief kernenergie, terwijl we ook beseffen dat beelden uit het verleden daarbij een negatieve rol kunnen spelen. Daarom geven we nu tijdig aan dat we in de nieuwe zoektocht zo breed mogelijk willen inzetten. Joyce Langenacker - Voorzitter: U ziet ook het dictum nu op het scherm verschijnen, en daarmee ook voor de mensen die thuis meekijken. Ik kijk even rond, wie er nog meer aanwezig is. We gaan eerst naar een reactie van het college. Wouter Catsburg - Wethouder: Dank voor de motie.

Het college vindt de motie aanvaardbaar en uitvoerbaar. Het is prima om in de routekaart, die we opnieuw moeten opstellen, te kijken naar welke alternatieve vormen van energieopwekking er wel zijn, aangezien we in Zeist geen mogelijkheden voor wind zien. Dus het is prima om dit mee te nemen. Ik wil nog wel een korte nuance maken bij de toelichting. Daar staat dat de provincie al aan het

3

kijken is naar bepaalde locaties. Dat behoeft enige nuance. Ze hebben een kennissessie georganiseerd voor de Staten, die bijzonder interessant was. Ik zal de link naar de griffie toesturen. Deze sessie vond in maart plaats, ontdekte ik vorige week. Het was een heel interessante en objectieve kennissessie vanuit de provincie. In die sessie zijn door een van de insprekers twee plaatsen genoemd. Deze plaatsen zijn dus niet door de provincie zelf genoemd, maar door insprekers. Ik wil niet dat hier vanavond het beeld ontstaat dat de provincie al twee plaatsen op het oog heeft, want dat is absoluut nog niet het geval. Die nuance wilde ik toch even bij de toelichting maken om te voorkomen dat er verkeerde beelden ontstaan. Joyce Langenacker - Voorzitter: Kijken of er andere partijen zijn die nog willen reageren. Vincent van Voorden - CDA: Ik heb eigenlijk een vraag aan de wethouder, want u bent bij zo'n informatiesessie geweest. Er worden hier twee specifieke plekken genoemd waar we ook niet te veel naar moeten kijken, begrijp ik. Maar kan het college aangeven of Zeist uitgesloten is voor kernenergie? Joyce Langenacker - Voorzitter: Ik ga eerst even kijken of er nog andere reacties zijn op uw adressen, dan kunt u zo reageren. Even kijken, ja, dan hebben we het inderdaad, de heer Visser SEIS punt nu. Wouter Catsburg - Wethouder: Ik ga eerst even kijken of er nog anderen zijn.

Tijmen Visser - Seyst.nu: Met uw goedkeuring citeer ik een stukje: "Verzoekt het college, met het oog op ons kwetsbare groen en voor een groene toekomst, de alternatieve scenario's, waaronder die van de groene driehoek, alsook andere nog niet genoemde alternatieven mee te nemen in de actualisatie van de routekaart." Einde citaat. Dit citaat is afkomstig uit een motie van onze fractie van 12 oktober 2021. Mijn vraag aan de indiener is dan ook: in hoeverre verschilt deze motie van de unaniem aangenomen motie van drie jaar geleden, en is deze dan niet totaal overbodig? Joyce Langenacker - Voorzitter: Ik geef zo direct ook de gelegenheid aan de heer Van Splunter om te reageren, maar ik ga eerst even kijken naar andere reacties. Falco van 't Riet - GroenLinks: Vanuit GroenLinks zijn we natuurlijk altijd blij met alle aandacht voor alternatieve energiebronnen en steun voor de ontwikkeling van de routekaart. Maar we moeten wel kritisch zijn. Ik ben zelf iemand die zegt dat we in het kader van de energietransitie altijd moeten zeggen "en, en, en", want we hebben alles nodig wat er is. Maar ik zeg ook dat we moeten kijken naar echte alternatieven, en daar verschillen wij, denk ik, van mening met de indiener van de motie. Er worden mogelijke alternatieven genoemd, gevolgd door een aantal concrete voorbeelden die wij als niet haalbaar beschouwen.

Daarom kunnen wij deze motie niet steunen. We kijken ook naar de urgentie. Het Rijk stelt niet voor niets dat we moeten inzetten op vastgestelde, bekende, bewezen technologieën, want we hebben nog maar heel weinig tijd. Wij vinden dat in deze motie het aantal mogelijke alternatieven veel te breed is ingezet, wat kan leiden tot een verkeerde inzet van middelen. We willen ons graag alleen focussen op datgene wat haalbaar is in de komende 10 tot 15 jaar. Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: Op zichzelf is het een nuttige motie, maar ik heb toch twee vragen en één opmerking. De eerste vraag aan het college is: is de motie van Zijsplit nu in de uitvoering gebracht? Wat houdt die uitvoering in en wat is het resultaat? De vraag aan de VVD is: er is een considerans, een toelichting, en vervolgens vindt onderaan ook nog een toelichting plaats. Is de VVD bereid om de alinea vanaf "Zo zijn bijvoorbeeld twee locaties" tot en met het laatste punt te schrappen? Waarom? Omdat het gaat over de voordelen van kernenergie, wat eigenlijk wordt beargumenteerd, terwijl dat niet de bedoeling is. De motie is op zichzelf voldoende neutraal, en daarmee voorkom je dat er een stelling wordt ingenomen.

Als u deze fractie wilt meekrijgen, en kernenergie is toch een probleem waar wij tegenaan lopen, dan volstaat een neutrale motie in de zin van mogelijke alternatieve energiebronnen mee te nemen voor verkenning op haalbaarheid. Dat is een prima start. Dat zijn de twee vragen. Dan de opmerking, die gaat over iets anders. Net is congestie genoemd. De zonnepanelen van inwoners veroorzaken grote problemen met de verbinding met het net. De terug levering is een probleem. Moet dat ook niet in deze motie worden meegenomen als thema? U kent onze fractie ook: als het gaat om energie, dan ontkom je niet aan de uitstoot van CO2, maar bijvoorbeeld ook aan de ambitie om het

4

bosareaal te vergroten. Maak dus boskap en de gevolgen daarvan ook onderdeel van je verkenning. Is de VVD bereid om dat ook in de motie op te nemen? Of is het college bereid om de breedte van de motie ook zo te zien? Met andere woorden, de problemen rond zonnepanelen en de toenemende boskap. We hebben vandaag kunnen lezen dat wereldwijd 6,3 miljoen hectare bos is vernietigd en dat de doelstelling voor 2030 uit het zicht raakt. Kan dat bij deze motie en dit inzicht over energie worden meegenomen? Met deze toelichting, opmerking en het verzoek tot schrapping kunnen wij instemmen. Dit is meteen een stemverklaring. Wouter Catsburg - Wethouder: We neigen al een beetje naar een half inhoudelijke discussie over kernenergie en de vraag of dat in Zeist mogelijk zou zijn. Gezien het gebrek aan koelwater in de gemeente is het redelijk onwaarschijnlijk, of in ieder geval onmogelijk, dat dit in Zeist plaats zal vinden. Er zijn nu de vierde generatie en SMR's die deels zonder koeling kunnen, maar dan nog heb je veel bluswater nodig als achtervang. Ook dat is in Zeist niet voorhanden. Gezien de ontwikkelingen tot nu toe, denk ik dat er tot 2040-2050 geen sprake van kan zijn. Dan heeft NieuwDemocratischZeist gevraagd naar de motie van 2021, denk ik, of die in uitvoering is. Nou, die alternatieven hebben we meegenomen in de vernieuwde routekaart van vorig jaar.

Er is een herziene routekaart aangenomen in 2023, waarin we ook alternatieve paden hebben verkend. Alleen kernenergie is daar toen niet genoemd. Dus die motie is wel in uitvoering gegaan, maar niet in de volledige breedte zoals die nu aan de orde is. Dan het vergroten van het bosareaal. Ja, dat is natuurlijk iets anders dan energie CO2-neutraal opwekken of CO2 compenseren. We zijn natuurlijk op zoek naar energiebronnen die zo weinig mogelijk CO2uitstoot hebben. Los daarvan is het aanplanten van bos om CO2 te compenseren altijd een goed idee, maar het is niet de oplossing. Want dan zou je nog kolen kunnen gaan verbranden, zolang je maar genoeg bos aanplant. Dus we hebben het over twee verschillende dingen: over compensatie of over CO2-neutrale energieproductie. Vincent van Voorden - CDA: Onze vraag is beantwoord. Naar aanleiding van het antwoord, dank daarvoor, wil ik eigenlijk aan de heer Van Splunter voorleggen: u heeft het in uw verzoek aan het college over de routekaart Nieuwe Energie van Zeist. En daarin noemt u expliciet kernenergie. Ik heb zojuist de portefeuillehouder gehoord die zegt dat dat in Zeist schier onwaarschijnlijk is, dus die verkenning kunnen we vast afronden. Mijn verzoek zou eigenlijk zijn om het woord 'kernenergie' uit uw verzoek te halen.

En dan kom ik eigenlijk bij de stemverklaring van Seyst.nu, die zegt dat deze motie bestaand beleid is of in ieder geval in uitvoering is. Dus ik zou eigenlijk tevens willen overwegen om deze motie van de agenda te halen of aan te houden. Ernst van Splunter - VVD: De motie bevat geen direct onderzoek naar kernenergie in Zeist. Het gaat over een provinciale verkenning, waarbij straks in de routekaart ook daarnaar gekeken wordt. Ik kan mij aansluiten bij wat de wethouder heeft gezegd over de mogelijkheden van kernenergie in onze gemeente. Het gaat erom dat we straks in die routekaart verschillende mogelijkheden meenemen. Zoals ik het zie, om antwoord te geven op de vraag van Seyst.nu, is mijn motie specifieker dan die uit 2021, want er worden verschillende mogelijkheden genoemd, inclusief kernenergie, maar ook geothermie en andere opties. Dus hij is meer uitgewerkt. Ten aanzien van het verzoek van NieuwDemcratischZeist is er geen enkel probleem. Ik ben zonder meer bereid om dat stukje uit de toelichting te schrappen. Wat betreft wat er over de boskap is gezegd, sluit ik mij aan bij wat de wethouder daar zojuist over heeft gezegd. Joyce Langenacker - Voorzitter: Ik begrijp dat u daarmee de motie aanpast of wilt aanpassen.

Kunt u nog even heel specifiek zeggen welk stukje u eruit gaat halen? Ernst van Splunter - VVD: Ja, dus laten we zeggen dat we in ieder geval die twee locaties eruit halen. Alles vanaf "zo zijn bijvoorbeeld" was mijn verzoek. Ja, dat klopt conform wat u zojuist heeft aangegeven. Joyce Langenacker - Voorzitter: Goed, en daarmee handhaaft u deze motie. Hij ligt nog steeds voor, en u heeft bij de toelichting dat deel geschrapt voor de helderheid. Laten we even kijken naar de stemverklaring. Ik zie nog een reactie daarop van het CDA en Seyst.nu. Vincent van Voorden - CDA: En heeft u bij de toelichting vanaf "zo" aangegeven dat dit deel is geschrapt, even voor de helderheid van de stemverklaring? Ik zit hier nog even mee. U heeft het over de routekaart nieuwe energie voor Zeist. U spreekt specifiek in dit verzoek over kernenergie. Dan zegt u dat we dat ook eens kunnen

5

gebruiken. Die energie, dat snap ik. Maar we gaan toch ook niet zeggen dat we meer of minder windmolens op de Noordzee willen. Ik vind het nogal gevaarlijk. Snapt u wat dit doet met het verzoek en wat de mogelijke interpretatie van de samenleving kan zijn als dit in de krant komt? Joyce Langenacker - Voorzitter: Ik geef nog even de ruimte om op basis daarvan een laatste opmerking te plaatsen voordat we overgaan tot stemming. Falco van 't Riet - GroenLinks: Nou ja, ik moet zeggen dat ik dit provinciale perspectief ook niet teruglees in de motie. Als dat wel zo bedoeld is, verandert dat wat ons betreft niets aan het standpunt. Ook op provinciaal niveau is kernenergie zo goed als onhaalbaar, zeker de komende decennia. Bovendien zien wij vanuit GroenLinks kernenergie niet als een duurzaam alternatief en zijn we daar sowieso geen voorstander van. Tijmen Visser - Seyst.nu: Ik heb het antwoord gehoord. Ja, ik deel de mening van de indieners niet dat de motie van de VVD specifieker is, sterker nog, bij de motie van cijfers hadden we het juist over andere nog niet genoemde alternatieven. Daarmee sluiten we volgens mij helemaal niets uit. In mijn ogen is de motie nog steeds overbodig en daarom stemmen wij ook tegen. David Tompot - SP: Naar aanleiding van de uitleg van zojuist en de toelichtingen van de VVD als indiener van deze motie, begrijp ik niet zo goed wat er wordt bedoeld.

Enerzijds zegt de VVD dat de motie specifieker is, maar anderzijds hoor ik hem zeggen dat de motie op een bepaalde manier is uitgerekt. Volgens mij kunnen beide beweringen niet tegelijkertijd waar zijn. Daarnaast, zoals wethouder al aangaf, is kernenergie in onze gemeente sowieso niet haalbaar, en hetzelfde geldt voor waterkracht. Er is immers niet genoeg water op de Heuvelrug om onze sprengen te vullen. Waterkracht zou dus ook afvallen. Wij vinden dat we de mensen en organisaties hier niet extra moeten belasten met een onderzoek dat eigenlijk overbodig is. Daarom zullen wij deze motie niet steunen. Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: Natuurlijk, hier is de grammaticaal gecorrigeerde tekst: Nou ja, toch nog even een toevoeging. Ik had een aantal vragen gesteld en een opmerking gemaakt. Ik had onze stemverklaring gekoppeld aan het weghalen van die alinea, die passage. Dat is gebeurd. Maar ik heb ook gevraagd om de motie zo breed mogelijk in te zetten en te spreken over boskap en het vergroten van het bosareaal. Nou, de VVD verwijst naar de wethouder en zegt dat het vergroten van het bosareaal in deze motie niet als verkenning aan de orde komt. Dat stuit bij ons toch op grote bezwaren, want u kent deze fractie als bosen boomgericht. Dat maakt dat wij twijfelen over de houdbaarheid van deze motie.

Aan twee van de beide voorwaarden zijn niet voldaan, dus dat maakt dat wij tegen zullen stemmen. Vincent van Voorden - CDA: Nou, misschien was de vraag aan de VVD retorisch. Kijk, mocht kernenergie worden uit gefaseerd, waar het CDA overigens, in tegenstelling tot GroenLinks, wel voorstander van is. Alleen zien wij dat niet in Zeist gebeuren en naar onze mening is deze motie te veel gericht op Zeist en kan die ook zo geïnterpreteerd worden. Daarom zal het CDA deze motie niet steunen. Joyce Langenacker - Voorzitter: We hebben een aantal stemverklaringen gehoord. Ik vraag u: wie stemt voor deze motie van de VVD? Dat zijn de VVD en D66. Dan vraag ik u: wie stemt tegen deze motie? Dat zijn het Belang van Nederland, GroenLinks, CDA, ChristenUnie, SGP, onafhankelijk raadslid Oostinga, Nieuw Democratisch Zeist, de SP, en de PvdA. Daarmee is deze motie verworpen: 19 tegen en 12 voor. Dan hebben wij het besluit nog voorliggen, en dat is het plan met betrekking tot windenergie, zoals ik net al zei, het stoppen met zoeken naar mogelijkheden voor windenergie op de overgebleven drie zoeklocaties. Wie stemt voor dit voorstel? Voor dit voorstel stemt de hele gemeenteraad. Daarmee is dit voorstel aangenomen. Mooi, dan gaan wij door naar het volgende agendapunt: het beleidskader financiële bestaanszekerheid.

6

6 Beleidskader Financiële Bestaanszekerheid Joyce Langenacker - Voorzitter: Dit voorstel heeft een volledige routing gekend, dus u heeft zowel een ronde tafel als een debat gevolgd. Er zijn nu twee moties die worden ingediend. De eerste motie betreft verstandig gegevensgebruik van D66. Deze motie is overigens ook mede ingediend door GroenLinks, NieuwDemocratischZeist en de PvdA. Ik geef het woord aan D66. Jeroen van den Heuvel - D66: Een motie ter bevordering van handig gegevensverbruik. Wat wij zien, is dat er best veel regelingen zijn op lokaal gebied van bestaanszekerheid. Dat is natuurlijk hartstikke mooi. Er zijn ook best veel loketten waar mensen aanspraak op die regelingen moeten maken. En eigenlijk al sinds 2013, zoals ik kon terugvinden in ons raadsinformatiesysteem, roepen we vanuit verschillende kanten en richtingen, niet alleen de raad, maar ook partijen van buiten de gemeente, zoals partners, om een eenvoudige aanvraagprocedure. We zien dan ook dat een aantal delen van de doelgroepen van de regelingen niet worden bereikt. Dat komt onder andere door de huidige aanvraagprocedures, die echt wel complex zijn voor sommige mensen en doordat de aanvraag op verschillende plekken gedaan moet worden. Daarnaast speelt schaamte een rol. Hoe minder plekken mensen hun aanvragen hoeven te doen, hoe eenvoudiger het voor hen wordt. Des te beter is het.

Vanuit dat perspectief roept deze motie op om te kijken welke mogelijkheden er zijn om het aanvraagproces van de verschillende regelingen bij verschillende loketten zo eenvoudig mogelijk te maken. Dit kan door gegevensdeling, uiteraard binnen de kaders van de AVG zoals we die kennen, of door onderlinge toetsing door de ene organisatie voor de andere. En om daarover aan de gemeenteraad terug te koppelen. Het liefst hadden we dat gezien voordat het uitvoeringsplan wordt vastgesteld, want daar zouden namelijk acties in opgenomen kunnen worden. We hebben begrepen dat dat tot vertraging leidt van de vaststelling van het uitvoeringsplan. Dat zou ik ook weer zonde vinden. Maar de vraag in deze motie is ook om wat ruimte over te houden in dat uitvoeringsplan, zodat als we tot de conclusie komen dat er mooie maatregelen te nemen zijn, daar nog ruimte voor is en we niet weer een jaar moeten wachten op de begroting, bijvoorbeeld. Silke Zwart - GroenLinks: Dank aan D66 voor het opstellen van de motie, want het is een belangrijk punt dat gelukkig goed aansluit bij het bestaanszekerheidsbeleid. Het aanvragen van regelingen of het op een andere manier krijgen van ondersteuning moet zo laagdrempelig mogelijk zijn. Als we kunnen voorkomen dat mensen meerdere formulieren moeten invullen, helpt dat daar natuurlijk zeker bij.

Ik ben ook blij dat de motie ruimte laat om op het onderzoek terug te komen nadat het uitvoeringsplan is vastgesteld, want ik heb er alle vertrouwen in dat het vastgestelde uitvoeringsplan nog voldoende ruimte geeft voor het realiseren van mogelijkheden voor de komende uitgevraagde inventarisatie. Dat lijkt me een hele goede zaak, dus vandaar dat wij de motie heel graag mede indienen. Tijmen Visser - Seyst.nu: Het mag duidelijk zijn dat we hier tijdens de Ronde tafel in het debat uitgebreid over hebben gesproken om het voor mensen zo eenvoudig mogelijk te maken. Dat is het idee. Het is goed om nog even de kanttekening te plaatsen dat er wantrouwen in de overheid is. Daar hebben we tijdens de ronde tafel en het debat ook over gehad. Een wantrouwende overheid is voor mensen wel een risico, en daarom moeten we uiterst secuur te werk gaan bij de uitwerking en de uitvoering. Verder hebben we geen toevoegingen en we hopen op een positieve reactie van zowel het college als onze mederaadsleden. Petra Bakels - NieuwDemocratischZeist: Ik heb slechts een hele korte toevoeging. De Belastingdienst had namelijk ooit de slogan "Makkelijker kunnen we het niet maken", maar dit leek later in de praktijk meer te zijn geworden: "Moeilijker kunnen we het niet maken." Voor ons ligt nu een motie die het voor inwoners in financiële bestaansonzekerheid makkelijker maakt om een aanvraag in te dienen.

Op pagina 3 van het raadsvoorstel staat bij argumenten voor en tegen onder punt 4 dat we als gemeente armoede niet kunnen oplossen, maar wel de dienstverlening rondom deze regelingen kunnen optimaliseren. Wij zijn dan ook van mening dat met deze vereenvoudiging van aanvraagprocedures, zoals voorgesteld in de motie, deze dienstverlening aanzienlijk wordt geoptimaliseerd, waardoor we misschien in Zeist kunnen zeggen: "Makkelijker kunnen we het niet maken." Laura Hoogstraten - Wethouder: De motie is uitvoerbaar. Het is goed dat de raad zich uitspreekt om te verkennen hoe we de aanvraagprocedures voor de minimaregelingen kunnen vereenvoudigen en gemakkelijker maken, en ook proactieve dienstverlening kunnen opzetten. Dit is zeker al een onderdeel van het beleidskader

7

financiële bestaanszekerheid, onder speerpunt twee, en dus staan we achter de oproep van deze motie. We nemen de inventarisatie mee als prioriteit in de uitvoeringsagenda. Daarmee staat u dus bovenaan om mee aan de slag te gaan. We gaan dat samen doen met onze maatschappelijke partners en de privacy officer. We gaan echt kijken hoe we gegevensdeling, onderlinge toetsing en verschillende organisaties daarin kunnen meenemen en op die manier uiteindelijk een proactieve benadering kunnen realiseren. Het is fijn dat de raad zich daar echt achter schaart. Het is wel goed om te weten dat het geen eenvoudige inventarisatie is, ook omdat we veel partners moeten meenemen en echt op zoek moeten gaan naar hoe het werkt en wat wel en niet mogelijk is. Plus, zoals Seyst.nu terecht aangeeft, moeten we echt kijken naar de risico's, omdat er bij het uitkeren geen fouten mogen optreden. Het is ook de zoektocht naar degenen die op het bestaansminimum leven; die hebben we wel in beeld. Maar het gaat eigenlijk om de zoektocht naar degenen daarboven, en daarvoor hebben we ook landelijke organisaties nodig. Dus we gaan ermee aan de slag en we zetten het als prioriteit. Zodra de inventarisatie klaar is, zullen we de raad daarbij betrekken met een informatiebijeenkomst en uiteindelijk de uitvoeringsstappen en de consequenties daarvan.

Bar Bakker - VVD: Ja, als het nu tijd is voor vragen aan de indieners, dan heb ik een vraag. Mijn fractie staat niet onwelwillend tegenover dit punt. Het is heel sympathiek om dit te willen onderzoeken, en we onderschrijven de woorden van het college. Toch heb ik vooral een vraag aan de indiener. Het is heel warrig opgeschreven, vooral als je naar het tweede punt kijkt. Ik weet niet precies wat daar is gebeurd. Misschien komt dat doordat ik de eerdere versies heb gezien, maar ik begrijp niet goed waarom er niet gewoon is gezegd: "We willen dat het in het uitvoeringsprogramma terechtkomt en daarna bespreken we het in deze tijd." Waarom moet het op deze manier worden neergezet? Verder is de motie in het algemeen een beetje lang. Die mag van ons wat korter de volgende keer, want ik moest mijn fractie vragen om mij te helpen met het lezen van dit stuk. Dus als je misschien in drie zinnen kunt zeggen wat je precies vraagt, en als je daar nog even toelichting op kunt geven waarom het tweede punt er zo staat? Jeroen van den Heuvel - D66: Ik zal de dringende oproep om de volgende keer een iets eenvoudigere en kortere motie te schrijven ter harte nemen. De volgende keer zal ik de toelichting wat langer maken en de motie zelf wat korter.

Heel simpel, toch? Wat er bij de tweede bullet staat, is dat ik het liefst de inventarisatie en de resultaten daarvan wil zien voordat het uitvoeringsplan wordt vastgesteld. Dat staat er. Maar dat leidt misschien wel tot vertraging van de vaststelling van het uitvoeringsplan, en dat zou ik niet willen. Dus als het college ruimte laat in het uitvoeringsplan voor de uitvoering van acties die uit deze motie voortkomen, dan kan het wat mij betreft ook daarna. In eenvoudigere woorden. Joyce Langenacker - Voorzitter: Oké, volgens mij hebben we voldoende uitgewisseld en kunnen we overgaan naar de stemming. Ja, akkoord. Wie stemt voor deze motie over financiële bestaanszekerheid? Dat is de hele gemeenteraad, en daarmee is deze motie aangenomen. Hebben we nog een andere motie bij dit beleidskader over financiële bestaanszekerheid? Dat is de motie voor een extra toeslag van €150, ingediend door de SP. David Tompot - SP: Allereerst, voordat ik deze motie van een mondelinge toelichting voorzie, wil ik duidelijk maken dat deze motie mede dankzij mijn fractiegenoot Chimène van Lunteren tot stand is gekomen. Zij heeft het voorwerk voor deze motie gedaan, waarna ik heb gekeken hoe ik het zo goed mogelijk kon verwoorden om de punten duidelijk naar voren te brengen, zodat de motie voldoende steun zou krijgen. Ik wil graag enkele punten van onze overwegingen uitlichten.

We hebben natuurlijk een grote groep huishoudens, waaronder huishoudens met kinderen die in armoede opgroeien. Deze huishoudens zijn vaak afhankelijk van hulp van de voedselbank en bijvoorbeeld de stichting Leerkansen om producten zoals schoollaptops aan te schaffen. Mensen in huishoudens met een langdurig laag inkomen ondervinden vaak financiële stress. Tijdens de rondetafelgesprekken is al uitgesproken dat het inkomens- en bestaanszekerheidsbeleid raakvlakken heeft met gezondheid. Mensen die langdurig in een situatie van laag inkomen verkeren, ondervinden daar vaak gezondheidsproblemen door. Het CBS heeft berekend dat het aantal kinderen in armoede de laatste jaren is toegenomen, ondanks beleid vanuit het Rijk van de vorige minister die over armoedebeleid ging. Toch is de armoede toegenomen. Voor ons is dit een belangrijke overweging om deze motie in te dienen. Deze regeling zou, als wij als gemeenteraad hiertoe besluiten, gedurende een bepaalde periode een aantal huishoudens kunnen ondersteunen die nu niet voldoen aan de criteria van de bestaande regelingen. Dit biedt de gemeente meer vrijheid om maatwerk te leveren voor

8

een bepaalde groep die vaak niet aan de eisen van de bestaande regelingen voldoet. Een voorbeeld hiervan is de individuele inkomenstoeslag, die is gekoppeld aan een bijstandsnorm van een strikt percentage, ik meen 110%. Bij het debat over dit raadsvoorstel werd door de wethouder genoemd dat gemeenten vanuit het Rijk niet volledig worden vergoed voor de kosten die zij maken voor de toekenning van de individuele inkomenstoeslag. Het Rijk gaat uit van een gemiddeld aantal aanvragen op jaarbasis en kent dan een som geld toe aan de gemeente. Als wij als gemeente besluiten om de individuele inkomenstoeslag automatisch toe te kennen, betekent dit dat wij mogelijk veel meer geld moeten uitgeven aan deze regeling dan we van het Rijk terugkrijgen. Dit betekent dat we als gemeente zelf geld moeten bijleggen. Dan kun je de situatie krijgen waarin huishoudens aankloppen die niet voldoen aan de criteria van deze regeling. Ga je dan als gemeente alleen uit van de bestaande regelingen die we hebben, die vaak gebonden zijn aan vaste criteria? Joyce Langenacker - Voorzitter: Wij als gemeente willen ook ruimte bieden voor huishoudens. Mag ik u vragen om richting de afsluiting te gaan? We hebben de motie en het verzoek kunnen lezen. Als het goed is, heeft u dit eerder ook al aan de orde gehad.

Kunt u naar een afronding toewerken? David Tompot - SP: Bij de afronding wil ik een voorbeeld van de individuele inkomenstoeslag noemen om te laten zien dat we als gemeente de keuze kunnen maken om zelf een proef te starten met een regeling. Hierbij kan een bepaalde groep huishoudens, vooral huishoudens die misschien net te veel verdienen voor de bestaande regelingen, gedurende een bepaalde tijd een vast bedrag per maand ontvangen op een onvoorwaardelijke wijze. Er zijn enkele gemeenten die ons hierin zijn voorgegaan, zoals de gemeenten Zaanstad, Amsterdam en Tilburg. In de Verenigde Staten is dit ook al succesvol gebleken. Onze oproep aan het college is om in het uitvoeringsplan ruimte te maken voor de mogelijkheid om dit ook in Zeist uit te voeren. Laura Hoogstraten - Wethouder: Ja, de motie is niet uitvoerbaar en ik zal dat toelichten. Inkomenspolitiek is in de eerste plaats echt voorbehouden aan het Rijk, en dat betekent dat het garanderen van bestaanszekerheid ook een taak van het Rijk is. Zij moeten structurele maatregelen treffen, zodat het bestaansminimum op een juist niveau komt, waardoor er geen extra armoedemaatregelen nodig zijn. In die zin is het niet aan ons om dat te doen. Dan zijn er de drie voorbeelden die genoemd worden.

We hebben contact gehad met de gemeente Zaanstad, en zij waarschuwen voor de complexiteit: welke groep wel, welke groep niet? Het geeft hoge ambtelijke uitvoeringslasten, naast dat je ook nog moet verstrekken. En dan heb ik het echt over een bedrag van rond de €500.000. De mogelijkheid van de selectie en het gelijke speelveld tussen de minima, en het monitoren van het effect, is echt heel complex. We kunnen als gemeente niet meedoen, want het is een proef bij drie gemeentes in samenwerking met het Kansfonds, en we kunnen tussentijds niet aanhaken. We hebben simpelweg niet de capaciteit en de middelen om een proef te starten op de manier zoals u voorstelt. Dus mijn oproep zou zijn om de focus te houden op het beleidskader dat voorligt, om daar de stappen te zetten en de uitvoering te realiseren die we graag willen. Aan de ene kant moeten we de proef blijven volgen, maar vooral ook bij het Rijk blijven aandringen, via de partijlijnen en via de VNG, om ervoor te zorgen dat de bestaanszekerheid en het bestaansminimum echt omhoog gaan. Daar ben ik het absoluut met u eens dat dat nodig is. David Tompot - SP: Ik zou graag willen reageren als u mij dat toestaat. Ik zal proberen het kort te houden. Allereerst, ik had in deze motie een voetnoot met een citaat niet meegenomen in deze motie, maar deze verwijst naar de website van de Stichting Kansfonds.

Wat de wethouder ook aangaf, is dat de Stichting Kansfonds op dit moment samenwerkt met drie gemeenten. Ik heb zelf navraag gedaan bij de Stichting Kansfonds en zij hebben mij duidelijk gemaakt dat het nu niet mogelijk is voor andere gemeenten om aan te haken. Echter, de Stichting Kansfonds weet dat er op dit moment nog wel 40 andere gemeenten zijn die interesse hebben in deze proef. Dat stemt ons hoopvol. In die zin kan ik het bezwaar van de wethouder begrijpen, die zegt dat de gemeente nu niet tussentijds kan aanhaken. Dat begrijp ik ook. Tegelijkertijd is het zo dat, laten we veronderstellen dat deze proef, die nu al ruim een jaar in enkele gemeenten loopt, eind volgend jaar geëvalueerd wordt. Dan kunnen wij als gemeente natuurlijk ook kennisnemen van die evaluatie. Mocht deze succesvol zijn, dan kunnen die gemeenten nadenken over hoe ze de resultaten op een bepaalde wijze kunnen uitrollen. Wat dat betreft lijkt het mij dat we die ruimte wel kunnen bieden in het uitvoeringsprogramma. We zeggen niet meteen dat we het gaan doen, maar we overwegen serieus de mogelijkheid als deze proef in de drie gemeenten succesvol blijkt te zijn, om te kijken of we het in Zeist op een bepaalde wijze kunnen uitrollen. Dat zou mijn oproep zijn.

9

Joyce Langenacker - Voorzitter: Begrijp ik het goed dat u zegt dat u de motie op zich niet in stemming zult brengen? Vraagt u wel om een toezegging van het college om deze pilot te volgen en eventueel later nog eens terug te komen? Of heb ik het verkeerd begrepen? Wilt u de motie wel in stemming brengen? David Tompot - SP: Ik wil de motie graag in stemming brengen. Ik vind het mooi dat het college de pilot wil volgen, maar het is misschien nog wat vrijblijvend. Ik zou daarom graag de oproep willen doen om in het uitvoeringsprogramma van dit raadsvoorstel over financiële bestaanszekerheid een extra punt op te nemen over deze proef. Dit om de mogelijkheid niet uit te sluiten om dit in de toekomst ook in Zeist te realiseren. Dank u wel, en daarom wil ik de motie in stemming brengen. Joyce Langenacker - Voorzitter: U brengt hem in stemming en ik stel voor om nog te kijken of daar reacties of stemverklaringen op zijn. Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: Het is natuurlijk ontoelaatbaar dat kinderen onder de armoedegrens leven, en daar moet de overheid dus iets aan doen. Als je nu de vraag stelt: hoeveel kinderen leven er in armoede? Dan is het antwoord dat we dat niet precies weten. We weten eigenlijk niet hoeveel kinderen dat zijn.

Naar aanleiding van vragen die wij rond deze tijd vorig jaar hebben gesteld over de bestaanszekerheid, namelijk over de grote gevolgen die er toen speelden, zoals dat 10,3% van de boodschappen duurder werd in een maand tijd, hebben wij de vraag gesteld of bekend is hoeveel inwoners en jongeren in Zeist rond de armoedegrens leven. Volgens het college waren dat toen 4200 huishoudens, als antwoord op vraag 3 die NieuwDemocratischZeist stelde. Als je dan weet dat er 26.000 huishoudens zijn, betekent dat dat 16% van de inwoners. Ja, dat zijn cijfers die wij zelf berekend hebben. En als je 6% kinderarmoede daarop loslaat voor kinderen van 15 jaar en jonger, zijn dat er 707 tot 1000 kinderen in Zeist die onder de armoedegrens leven. Daar moet je dus iets aan doen. U kunt bezwaar maken tegen cijfers. Marcel Fluitman - CDA: Ik wil mijn collega vragen om het bij een stemverklaring te houden en niet opeens met cijfers te gaan strooien zonder dat deze in ieder geval gedeeld kunnen worden of onderbouwd zijn. Voordat je het weet, gaan die cijfers een eigen leven leiden, en dat zou ik niet terecht vinden. We willen het bij een korte stemverklaring houden. Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: Hier is de grammaticaal gecorrigeerde tekst: Verder ook niet meer op elkaar. Debatteren was een interruptie. Het CDA vindt dat er bij een stemverklaring moet worden gebleven.

Maar we zijn in debat over een motie. Nee, dat is geen stemverklaring. We zijn in debat over de motie. Ik mag daar iets van vinden en namens NieuwDemocratischZeist vinden wij daar dus ook iets van. We hebben vragen gesteld en ik kom met cijfers. En dan kun je het over feiten en cijfers oneens zijn, maar ik gaf net aan dat er 26.000 huishoudens zijn en dat is een antwoord op de vraag van Nieuw Democratisch Zeist. Het antwoord is, zoals ieder raadslid kan nagaan in de beantwoording van 20 oktober 2023, dat 4.200 huishoudens een inkomen hebben van 130% van het sociaal minimum. Dat is onze lokale en beleidsmatige armoede-inkomensgrens, door onszelf gedefinieerd. 4.200 gaf ik aan, dat betekent dat 16% dus op minimumniveau leeft. En als 6% van de cijfers over kinderen gaat, betekent dat dat 700 kinderen onder de armoedegrens leven. Dan is de vraag, wie gaat daar iets aan doen? Deze motie roept daartoe op, maar tegelijkertijd heeft de voorzitter en de wethouder erop gewezen, en ook de indiener van de motie, dat er sprake is van beperkte middelen. Is dit niet de taak van het rijk en komt dit niet ten laste van de middengroepen in Zeist? Dit zijn allemaal vragen die van belang zijn.

Komt dit niet uit de gemeentelijke belastingen en raakt de balans niet verstoord als 40 gemeenten het wel doen en de rest niet? Dat zijn er veel meer dan 40 en leidt dit niet tot een ongelijke situatie? En hoe ga je de kinderen vinden, die 700, want we kennen de cijfers niet precies. Ik werd geïnterrumpeerd. Het is inderdaad een globaal bedrag, 700 kinderen op basis van de 6%, dus we weten het niet precies. Dus ik zou van het college graag willen weten: is het college bereid, wil het toezeggen dat het berekend gaat worden hoeveel het er precies zijn en dat er onderzocht wordt wat de omvang van de kinderarmoede is? Kan het college dat alsnog toezeggen? Al met al betekent dat, na deze toelichting en de drie punten die ik net noemde, dat wij niet met deze motie kunnen instemmen. Wilma Breddels - PvdA: Kinderen in armoede, dat raakt mij natuurlijk diep. Dat mag niet gebeuren. Ik begrijp de reactie van de wethouder dat het simpelweg geven van geld, wat ik zelf soms als de beste oplossing zie, door het

10

Rijk wordt gezien als inkomenspolitiek. Ik had daar een vraag over, maar die is inmiddels beantwoord. Het Kansfonds en de oproep om als gemeente zelf iets te organiseren, dat raakt me, maar ik denk eigenlijk niet dat dit de oplossing is. Dat is een beetje de andere kant van het verhaal. Het mag niet van het Rijk, en ik hoor van de wethouder dat het in de uitvoering heel duur is. En ja, als ik deze motie zie, dan weet ik ook niet goed wat er netto aan lager besteedbaar inkomen is, want dat wordt niet genoemd. Het gaat over een periode van één tot twee jaar, en dan denk ik: ja, en daarna dan? Ik zou het meer zien als er bijvoorbeeld mensen zijn met problematische schulden en je één of twee jaar de tijd neemt om hen daarmee te helpen, zoals de wethouder ook in Arnhem is geweest, waar ze dat aanpakken. Daar ben ik heel nieuwsgierig naar, want ik wil daar best iets mee doen. Maar ik denk dat dit niet de oplossing is. Bar Bakker - VVD: Vraag aan het college: ik heb tijdens de ronde tafel begrepen dat er in ieder geval ruimte is voor u om bepaalde tests uit te voeren. Als er wordt besloten dat iets interessant is om te doen, heeft u daar nog de ruimte voor en is er niet per se een motie nodig. Maar misschien heb ik dat verkeerd begrepen. Ik kom zo terug op wat ik er verder van vind. Silke Zwart - GroenLinks: GroenLinks vindt de motie echt wel heel sympathiek.

Alleen vinden we het lastig om een onuitvoerbare motie te steunen, dus dat gaan we ook niet doen. Het is al eerder genoemd. Het is natuurlijk wel heel goed om de resultaten van andere gemeentes die al wel meedoen in de gaten te houden, want ja, misschien komt er voor ons nog iets interessants uit. Dat zou natuurlijk fijn zijn, maar voor nu stemmen we tegen deze motie. Tijmen Visser - Seyst.nu: We hebben het standpunt van de wethouder gehoord en volgen dat ook. Daarmee stemmen wij tegen de motie als deze in stemming wordt gebracht. Misschien kunnen we nogmaals de oproep en het voorstel van de voorzitter delen. Houdt u zich daar misschien even aan? Blijft de pilot volgen? Als de motie toch in stemming wordt gebracht, stemmen wij dus tegen. Laura Hoogstraten - Wethouder: In het beleidskader is er natuurlijk een standpunt of een startpunt genomen: wat is de situatie? Waar is het beleidskader op gestoeld? Daar staat in ieder geval in dat uit het evaluatieonderzoek van de GGD blijkt dat 7,3% van de kinderen uit Zeist opgroeit in een huishouden met een laag inkomen en dat ruim 3% van de Zeister kinderen opgroeit in een huishouden met een langdurig laag inkomen. Hoeveel kinderen dat precies zijn? Nou, ik ben echt een ramp met rekenen, dus ik kan het niet zeggen, maar dat kunnen we wel uitzoeken.

Desalniettemin hebben we nog steeds een slecht beeld en dat is wel een van de doelstellingen, zeker in hoofdstuk 7 van het beleidskader, in het hoofdstuk monitoring, om dat specifieker te maken en echt te kunnen kijken waar we het precies over hebben en hoe we kunnen volgen dat we deze gezinnen en kinderen in een betere situatie krijgen. Ja, het klopt. We zijn natuurlijk als Zeist mee geweest op een werkbezoek aan Gent, waar ze al erg vooroplopen met proactieve dienstverlening en het automatisch toekennen van allerlei toeslagen. Daarom is de eerste motie ook wel mooi. Het gaat er vooral om hoe je dat doet met allerlei data die bij verschillende organisaties zijn, zoals het UWV, de Belastingdienst of de Sociale Verzekeringsbank. Hoe kunnen we die data gebruiken om specifieker te bepalen welke gezinnen in welk soort inkomenscategorieën vallen, welk inkomen ze hebben en of ze in aanmerking komen voor toeslagen, uitkeringen of onze eigen minimaregelingen? Dat gaan we uitzoeken en waarschijnlijk is er ook ruimte om te kijken naar experimenten waarvan we denken dat ze echt helpen. Denk bijvoorbeeld aan mensen met een uitkering die gaan samenwonen en nu gekort worden op hun uitkering.

Kunnen we niet kijken of we zowel een woonprobleem als een uitkeringsprobleem daarin kunnen meenemen en volgen wat dat betekent voor de bestaanszekerheid van mensen als ze niet worden gekort? We gaan ook op zoek naar dingen die ons nu tegenwerken en die we willen veranderen. Is experimenteren niet een goede manier om dat op te lossen? Die grenzen gaan we opzoeken. Daar zou eventueel een pilot kunnen komen, zoals de heer Tompot suggereert. Ik denk het niet, omdat er al bij drie steden een onderzoek loopt. Maar als daar uiteindelijk iets uitkomt waarvan we zeggen dat het een goed idee is, kunnen we er altijd opnieuw naar kijken. Voor nu zou ik echt zeggen: laten we de focus houden op wat we in dit beleidskader hebben en willen prioriteren in het uitvoeringsplan. Joyce Langenacker - Voorzitter: Een aantal partijen heeft in de eerste termijn gereageerd, en soms is er een stemverklaring gegeven. We gaan zo naar de stemmingen toe, maar u krijgt nu nog de mogelijkheid, meneer Tompot, om even te reageren. Gaat uw gang.

11

David Tompot - SP: Ik wilde eigenlijk alleen nog even zeggen dat het feit dat er nu drie gemeenten zijn die deze proef uitvoeren, bewijst dat het niet per se onmogelijk is om dit te doen. Er werd net gezegd dat het voor de rijksoverheid onmogelijk is om inkomenspolitiek te bedrijven, maar in bepaalde situaties kan het dus wel, zoals blijkt uit de proef in deze drie gemeenten. Gezien de toezegging van de wethouder dat mevrouw Hoogstraat overweegt om, als deze proef succesvol blijkt te zijn, opnieuw naar de situatie te kijken, stel ik voor om deze motie aan te houden en nu niet in stemming te brengen. Jan Bredius - NieuwDemocratischZeist: Ja, voorzitter, een korte opmerking van twijfel. Even over of het een toezegging is van de wethouder. We zijn de wethouder dankbaar voor de denkrichting om serieus werk te maken van de kinderarmoede. Joyce Langenacker - Voorzitter: Ja, u wilt reageren. Nou, ik wil even vragen, is de motie ingetrokken? Dus dan is het agendapunt het aangehouden. Even voor de helderheid: we gaan nu niet meer stemmen voor de motie, want de motie is aangehouden. reageerde nog even op een andere toezegging die eigenlijk bijna los stond. Het had te maken met kinderarmoede, maar u stelde een specifieke vraag. Nou, daar bent u blij mee dat u daar een reactie op heeft gekregen van het college. Maar verder inhoudelijk gaan we deze motie nu niet in stemming brengen.

Dat betekent dat deze is aangehouden en dat we doorgaan naar de stemming over het beleidskader financiële bestaanszekerheid. Dat betekent dus instemmen met het verwerken van de budgettaire consequenties daarvan. Wie wil daar nog een stemverklaring over afgeven? Bar Bakker - VVD: Natuurlijk, hier is de grammaticaal correcte versie van de tekst: "Nou, ik wil even iets vragen. Hij is nu toch gewoon ingetrokken, dus dan is het agendapunt het aangehouden excuus. Dan is het agendapunt nu toch gewoon afgerond? Ja, maar de stemming moet nog worden gebracht." Annet Ploeg - ChristenUnie-SGP: We gaan stemmen voor het raadsvoorstel financiële bestaanszekerheid. Voor de ChristenUnie is dit een belangrijk onderwerp, niet alleen voor onze partij of voor ons als raadsleden, maar vooral voor al die inwoners die iedere maand stress hebben om rond te komen. Zij kijken uit naar een vergoeding via een regeling, voor hen die met zulke grote schulden zitten dat ze hulp nodig hebben. In het proces naar deze besluitvorming hebben we aangegeven dat er het een en ander ontbreekt in het beleidskader. De speerpunten liggen ons na aan het hart. Maar waarom zijn er geen ambities die wat meer SMART zijn? De doelstellingen en speerpunten zijn enorm breed geformuleerd. Daarom kijken we uit naar een uitvoeringsplan dat waarschijnlijk in januari klaar zal zijn.

We hopen daar concrete plannen met een corresponderende monitor te zien. Dit is echt een aantekening die de ChristenUnie-SGP wil maken bij deze instemming. Het gaat ons niet om onze inspanning, maar om het effect van onze inspanning. De raad moet daar duidelijk inzicht in hebben. Stem in, en we kijken uit naar het uitvoeringsplan. Jeroen van den Heuvel - D66: Het is altijd fijn als mevrouw Ploeg de eerste spreker is, want dan kan ik zeggen dat ik me daarbij kan aansluiten. Maar ik wil er ook graag iets aan toevoegen. Het is een mooie visie waarin nationaal beleid en landelijke ontwikkelingen zijn meegenomen. Dat is vanzelfsprekend, maar ik wil ook even benadrukken dat ik het erg kan waarderen. De inzet en de betrokkenheid van de maatschappelijke partners bij dit verhaal zijn essentieel, want die hebben we gewoon keihard nodig in de samenwerking om bestaanszekerheid vorm te geven. Daarbij wil ik het college en de maatschappelijke partners heel veel succes wensen. Silke Zwart - GroenLinks: Ja, GroenLinks is ook erg blij met het beleid voor bestaanszekerheid. Het hele stuk benadrukt dat in Zeist iedereen mee moet kunnen doen, en dat is een streven dat wij uiteraard volledig steunen. Er staan ook vier hele mooie speerpunten in het stuk waar we echt verder mee kunnen.

Ik kijk ook uit naar het uitvoeringsplan en hoop dat we veel inwoners van Zeist die het moeilijk hebben, zo kunnen blijven helpen. Natuurlijk is het beleid daarvoor opgesteld en daarom is het ook zo goed dat er steeds meer wordt ingezet op ervaringsdeskundigheid. We steunen het voorstel dan ook van harte. Joyce Langenacker - Voorzitter: Dat is niet het geval, dus kan ik concluderen dat u allemaal instemt met dit beleidskader. Ja, zo noemen we het. Dat is het geval. Ja, daarmee hebben we dit beleidskader voor financiële bestaanszekerheid ook goedgekeurd, met volledige steun van de Raad. Vindt u dat goed? Zullen we even een

12

pauze nemen? Even naar het toilet of iets drinken? Over 10 minuten, om 09.25 uur, gaan we weer verder. Joyce Langenacker - Voorzitter: Beste mensen, de bel is gegaan, dus ik verzoek u om weer plaats te nemen.

7 Beleidskader gezondheid, sport en bewegen 2024-2027 Joyce Langenacker - Voorzitter: Om daarmee in te stemmen, maar voordat we dat gaan doen, heeft u daar wel een ronde tafel over gehad. Er is geen debat; op dit moment ligt er een amendement en een motie voor. We beginnen met het amendement. Dat is het amendement van GroenLinks, en volgens mij is de mede-indiener ook de PvdA. Wie kan ik daarover het woord geven? Roel van Nieuwstadt - GroenLinks: Laat ik onmiddellijk bekennen dat ik hier optreed namens ons buitengewoon raadslid, de heer Peter Legters, die in de Ronde Tafel en ook voor een belangrijk deel in de wandelgangen en op papier de voorbereidingen heeft gedaan. Dus alle eer, althans dat hoop ik, komt aan hem toe. Als het goed is, is hij door een van mijn fractieleden ingeseind en zit hij op dit moment met rode oortjes naar deze opname te kijken en te luisteren. Voorzitter, algemeen wordt erkend dat er vijf basisbehoeften zijn voor de mens. De eerstgenoemde is altijd fysieke beveiliging, zoals een dak boven je hoofd, en de tweede die altijd genoemd wordt, is het beschikken over voldoende, gezond en veilig voedsel en water. Dit speelt een hele belangrijke rol over onze hele aardbol. We waren dan ook een beetje verbaasd toen we dit stuk aanvankelijk zagen en merkten dat voedsel er niet of nauwelijks in voorkwam.

Dit is ook in de Ronde Tafel naar voren gebracht en wij willen graag extra aandacht hiervoor. Vandaar dit amendement. Nu zal het u opvallen dat er een merkwaardige term wordt gebruikt, namelijk de term 'voedselomgeving'. Dat is een ambtelijke term. We hebben de definitie opgenomen in de toelichting, omdat als je praat over voedsel, je over heel veel verschillende aspecten praat, zoals het maken van voedsel, het verdelen van voedsel, het bewerken van voedsel, et cetera, maar ook zaken als communicatie over voedsel. Dat heeft er allemaal mee te maken en dat zit ingebakken in het woord 'voedselomgeving'. Ons verzoek is dan ook om dat op te nemen in het beleidskader gezondheid, sport en bewegen, in de zin zoals we die voorgesteld hebben. Joyce Langenacker - Voorzitter: Dan kijk ik naar het College voor een reactie daarop. Angèle Welting - Wethouder: Dank u wel, Voorzitter. Wij hebben hier ook over gesproken tijdens de Ronde tafel. Laat ik allereerst zeggen dat we ons als college terdege realiseren dat er grote gezondheidsverschillen zijn binnen de gemeente Zeist. Dat is ook de reden waarom wij het beleidskader gezondheid, sport en bewegen als speerpunt hebben om wijkgericht te kijken naar hoe we de gezondheid van onze inwoners kunnen bevorderen. Wat betreft dit amendement: het is belangrijk om toe te voegen dat het binnen de invloedssfeer van de gemeente valt.

Daarmee is het amendement wat ons betreft uitvoerbaar en kan het worden meegenomen in de omgevingsvisie. Ik vind het belangrijk om op te merken dat de definitie in de toelichting nogal breed is. Als college willen we benadrukken dat we moeten letten op de verwachtingen. Zaken zoals de productsamenstelling en het ongezonde aanbod in de supermarkt vallen niet binnen de invloedssfeer van de gemeente. We zijn echter wel van plan om initiatieven te ondernemen die de gezondheid van onze inwoners bevorderen. Denk bijvoorbeeld aan een gezonde schoollunch, waar we samen met een basisschool en de supermarktmanager aan werken. Wat betreft de marketing rondom voetbal en het aanbod in de supermarkt: dat ligt niet binnen de invloedssfeer van de gemeente. We waarderen de zorg en intenties die uit dit amendement spreken. Via de Omgevingswet kunnen we de toegankelijkheid tot ongezond voedsel beperken, bijvoorbeeld door geen ongezonde opties in de nabijheid van scholen toe te staan en gezonde voedselopties in specifieke wijken te stimuleren. Als het amendement daartoe strekt, is het zeker uitvoerbaar voor het college. Het is echter een kwestie van lange adem, en het is belangrijk om die realiteitszin bij de Raad te benadrukken. Als er uit het traject met de omgevingsvisie elementen naar voren komen die we willen realiseren, moeten we kijken hoe we dat in de uitvoering gaan doen.

Met de huidige definitie in het dictum is het amendement voor ons als college uitvoerbaar. Joyce Langenacker - Voorzitter: Ik kijk even rond of er nog anderen zijn voor deze termijn: de heer Van den Heuvel van D66, mevrouw Bakker van de VVD, ik zie de heer Fluitman van het CDA, meneer Baan, mevrouw

13

Bakels van de PvdA en de heer Visser. Ja, goed. Nieuwe Democratisch Zeist. Ja, nee. Maar ik begin even met mevrouw of de heer Van den Heuvel van D66. Roel van Nieuwstadt - GroenLinks: Ja, ik kan er alleen maar tevreden over zijn. Jeroen van den Heuvel - D66: Ik heb een vraag aan de indieners, mede naar aanleiding van wat de wethouder zojuist heeft gezegd. Voedsel is op zichzelf een belangrijk onderwerp, en het is goed dat we daar aandacht aan besteden en dat de indieners daar ook aandacht voor vragen, ook met hun amendement. Ik vraag me echter af hoe ver de invloedssfeer van de gemeente reikt of wordt bedoeld, aangezien de definitie van voedsel en de omgeving nogal breed is. Heel concreet zou ik de indieners willen vragen: als het gaat om het aanbod in de omgeving, hebben de indieners dan voor ogen dat de gemeente gaat bepalen welk aanbod er qua voedsel in bepaalde omgevingen mag zijn? Of bijvoorbeeld het productassortiment bij verkooppunten? Misschien gaat dit een beetje ver, maar dat hoor ik dan graag van de indieners, zodat zij kunnen verduidelijken wat zij bedoelen. Valt het volgens de indieners nog binnen de invloedssfeer van de gemeente dat wij de assortimenten van verkooppunten van voedsel gaan bepalen? Daar ben ik naar op zoek.