01-22RV030# Boek 1 Jaarrekening defintief gestempeld accountant
Tekst van het document
51
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ PROGRAMMA 4 TOEKOMSTBESTENDIG WONEN
WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?
■ ALGEMEEN Wonen in een prettige leefomgeving moet voor iedereen bereikbaar zijn. Dit vraagt om een passend en evenwichtig woningaanbod. Ook vraagt dit om de kwaliteit van de leef omgeving goed af te stemmen op de maatschappelijke behoeften. Hierin kunnen we het verschil maken door verder te kijken dan alleen het dak boven het hoofd. Het gaat om samenhang van het leefgebied en de sociale aspecten die daar spelen. Het gaat om het samenbrengen van belangen en inspiratie en om het verzilveren van kansen voor nieuwe concepten. Dit doen we samen en in een veranderende tijd. Dit is soms complex, maar de nieuwe omgevingswet helpt ons daarbij. We bouwen verder aan een groene en gezonde leefomgeving die toekomstbestendig is, duurzaam en inclu sief voor iedereen. Dat is waar de gemeente Zeist voor staat.
■ Wonen voor iedereen Iedereen moet prettig kunnen wonen in Zeist, ongeacht inkomen, leeftijd of huishoudenssamenstelling. Een passende woning is niet vanzelfsprekend beschikbaar in Zeist. Het gaat dan om groepen als starters, midden inkomens, spoedzoekers (bijvoorbeeld na scheiding) en mensen met een zorgvraag. Voor deze groepen zetten we ons daarom extra in, zodat ook zij meer kans hebben op een woning die past bij hun inkomen en woonbehoeften.
Sinds 2017 worden er voorbereidingen getroffen voor de invoering van de Omgevingswet. Naast de omvangrijke juridische stelselwijziging gaat de nieuwe wet ook over een andere manier om te komen tot bescherming en benutting van onze fysieke leefomgeving. Niet de regels staan voorop, maar de vraag: wat willen we hier gezamenlijk bereiken? Ook pakken we de nieuwe Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) op.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
■ WONEN EN BOUWEN
•
•
Begin 2021 heeft de raad de woonvisie vastgesteld. Speerpunten in deze woonvisie zijn; duurzaam wonen in Zeist, vergroten van de beschikbaarheid van betaalbare woningen voor middeninkomens, meer aanbod voor spoedzoekers en bijzondere doelgroepen en het verbinden van wonen, zorg en welzijn in de wijk. Ook geeft de woonvisie het kader mee voor woning bouwprogrammering bij nieuwbouw en transformatie, waardoor wordt ingezet op een gedifferentieerd woonprogramma. Samen met de corporaties is ingezet op de beschik baarheid van woningen voor spoedzoekers. We hebben afspraken gemaakt over loting voor woningen en het
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
52
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
•
•
•
•
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
tijdelijk verhuren van te renoveren en te slopen woningen. Zo is een groot aantal woningen in de L-Flat in verband met de renovatie tijdelijk verhuurd aan spoedzoekers uit Zeist. Met de corporaties zijn afspraken gemaakt over de bij drage die zij kunnen leveren aan de behoefte aan woningen voor middeninkomens. Afspraken hierover zijn vast gelegd in de prestatieafspraken met de corporaties. In 2021 hebben wij, in goede samenwerking met de woningcorporaties, 80 statushouders kunnen huisvesten in Zeist. Hiervoor hebben de corporaties 26 woningen ingezet. Dit is (bijna) een verdubbeling van het aantal mensen en woningen vorig jaar. Met een doorloop in januari hebben wij onze doelstelling gehaald. Bij planvorming voor nieuwbouw- en transformatie projecten hebben wij ingezet op een gedifferentieerd woonprogramma volgens de woonvisie. Hierdoor bieden nieuwbouwprojecten kansen voor verschillende doel groepen, zowel in inkomen als in huishoudenssamen stelling. Met ontwikkelaars zijn per project afspraken gemaakt over het langdurig beschikbaar houden van (huur)woningen in het betaalbare segment en betrekken we corporaties bij de realisatie van sociale huurwoningen zodat die woningen beschikbaar blijven in dat segment. We zetten de versnellingsopgave voort. We realiseren versneld woningtypen waarvan het aanbod beperkt is.
Dat zijn vooral kleinere woningen voor één- en twee persoonshuishoudens in de goedkope en de middeldure
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
•
•
•
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
categorie. Ook transformeren we kantoorpanden naar woningen voor dit doel. De versnellingsopgave huisvesting heeft in 2021 weer goede resultaten opgeleverd. In totaal zijn 241 woningen opgeleverd binnen de versnellingsopgave. Ongeveer de helft in de sociale huur en ongeveer de helft in de middeldure huur. - Geiserlaan 40 woningen (16 sociaal en 24 middelduur); - Lenteleven (Utrechtseweg) 94 woningen (47 sociaal en 47 middelduur); - Godfried van Sejstlaan 77 woningen (27 sociaal en 50 middelduur); - Cornelis vlotlaan 24 sociale huurwoningen; - 6 Tiny Houses naast het Waterwinpark. De vernieuwing van Kerckebosch nadert haar einde. Nog steeds wordt er ingezet op een zeer gedifferentieerd woningbouwprogramma waarmee alle doelgroepen worden bediend. In totaal telt Kerckebosch straks ongeveer 1000 woningen, waarvan ca 450 sociaal en 250 middelduur. Er zijn meerdere grote woningbouwprojecten in voor bereiding, waarvoor in 2021 belangrijke stappen in de planvorming zijn gezet: - Utrechtseweg Noord: Eikenstein, Zeister Enk en Dreef 2; - Hart van de Heuvelrug: Sortie 16, Huis ter Heide West, woonwijk Vliegbasis Soesterberg, WA-Hoeve; - Huis ter Heide Zuid.
Geiserhof
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
53
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
•
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
In navolging op de propositie van Zeist worden de voorbereidingen getroffen voor de planvorming voor een nieuwe kern bij station Driebergen-Zeist.
■ Vitale wijken Zeist heeft te maken met een vergrijzende bevolking. Dit vraagt voldoende voorzieningen en een toegankelijke woning en woonomgeving. We stimuleren doorstroming door toegankelijke nieuwbouw en mogelijkheden om woningen aan te passen. Tegelijkertijd willen we ook starters en (jonge) gezinnen in onze gemeente kansen bieden. We faciliteren de uitstroom uit beschermd wonen en de maatschappelijke opvang, en het voorkomen dat mensen instromen in die opvang. Daarmee bieden we meer kansen aan kwetsbare inwoners om volwaardig mee te doen in de samenleving. Activiteiten: • Met de corporaties zijn afspraken gemaakt over de onderwerpen als wonen en zorg, leefbare buurten, duurzaamheid en het voorkomen van huisuitzettingen door schulden. Samen werken we aan diverse projecten die bijdragen aan prettig wonen en leven in Zeist. • In de Verzetswijk zijn 24 woningen gerealiseerd voor ouderen. De woningen aan de Cornelis Vlotlaan zijn met voorrang toegewezen aan senioren met een eengezins woning uit de buurt, waardoor ouderen de kans kregen
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PARAGRAFEN
•
•
•
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
om in de eigen wijk te blijven wonen. Negen huurders hebben hier gebruik van gemaakt. In november is in samenwerking met Woongoed Zeist gestart met een experiment om in Vollenhove nieuwe bewoners aan te trekken die iets extra’s voor hun buren en de buurt doen. Met het project “gerichte woningtoe wijzing’ worden kandidaten op basis van hun motivatie voor een woning in de L-Flat geselecteerd. Het streven is dat hiermee een goede balans ontstaat tussen kwetsbare bewoners en bewoners met wat meer “draagkracht”. De eerste vijf nieuwe bewoners hebben een woning toegewezen gekregen. Meer over Vollenhove Vooruit is te vinden in programma 2. In 2021 ondertekenden gemeenten, corporaties en zorg partijen in de regio Zuid Oost Utrecht een ambitie verklaring 'uitstroom maatschappelijke opvang en beschermd wonen' waarin ambities zijn vastgelegd en samenwerkingsafspraken zijn gemaakt om cliënten, die uit de maatschappelijke opvang en begeleid wonen uitstromen, tijdig, voldoende en passend te onder steunen bij het krijgen van een thuis in onze regio. Bij nieuwe projecten hebben we aandacht gegeven aan toegankelijkheid en inclusiviteit, onder andere door het toepassen van gemengde woonvormen. Een voorbeeld hiervan is Eikenstein.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
54
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ RUIMTELIJKE ONTWIKKELING We werken samen aan duurzame plannen en kijken in de volle breedte naar opgaven waarbij we slim kansen benutten. Zoals mogelijkheden voor transformatie van kantoren, of toevoegen van nieuwe woonmogelijkheden in bestaande gebieden. Een belangrijke ontwikkeling is die van de nieuwe Omgevingswet. In 2021 is gewerkt aan de voorbereidingen van de implementatie hiervan. Ook bereidden we ons voor de Wet Kwaliteitsborging Bouw (Wkb). Bij plannen is niet alleen vanuit ruimtelijk perspectief gekeken, maar bijvoor beeld ook vanuit sociaal perspectief, waarbij het gaat om met ruimtelijke projecten bij te dragen aan geluk en gezond heid van inwoners. Met het werken volgens de nieuwe Omgevingswet versterken we inclusiviteit op buurten wijkniveau. Activiteiten: • Bij de planvorming voor woongebieden hebben we extra aandacht gegeven aan de leefomgeving, duurzaamheid en ontmoeting. Een voorbeeld hiervan is de uitwerking van de gebiedsvisie Utrechtseweg Noord: de openbare ruimte wordt zo ingericht dat deze ontmoeten en bewegen stimuleert. • In 2021 hebben we verdere stappen gezet bij het verduur zamen van de bestaande voorraad. Bij alle woning ontwikkelingen gaan we uit van gasloos bouwen en verregaande duurzaamheidsoplossingen volgens nieuwe
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
•
•
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
wet- en regelgeving. Hiermee worden de woningen Nul op de meter en in elk geval minimaal bijna energie neutraal (BENG). Dit draagt bij aan de duurzaamheids ambities van onze gemeente. In 2021 is de invoering van de Omgevingswet opnieuw met een half jaar uitgesteld naar 1 juli 2022 (inmiddels: 1 januari 2023) vanwege de coronacrisis en de problemen met ICT. Zeist is onverminderd doorgegaan met de invoeringsvoorbereidingen. Het college heeft in december de Eerste Zeister Omgevingsvisie ter inzage gelegd. Daarnaast hebben wij vanuit Zeister perspectief input geleverd voor de provinciale omgevingsvisie, het digitaal stelsel (DSO) verder op orde gebracht en de laatste hand gelegd aan het adviesrecht van de gemeenteraad en de participatiekaders bij initiatieven, en participeren wij in de verkenning van regionale samenwerking (één-overheid gedachte). Tegelijk met de omgevingswet wordt ook de Wet Kwaliteitsborging Bouw (Wkb) ingevoerd. Onder de Wkb wordt voor de eenvoudige bouwwerken, zoals grond gebonden woningen, de technische toets overgelaten aan marktpartijen. Bij ieder bouwwerk dat onder de Wkb valt moet een private kwaliteitsborger betrokken worden door de initiatiefnemer. Deze technische toets vervalt daarmee voor de gemeente. Wel blijft de gemeente het bevoegd gezag om toe te zien op de technische kwaliteit.
Dit heeft impact op onze dienstverlening, werkprocessen, bedrijfsvoering en op de legesinkomsten. Het project dat
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
55
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
•
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
opgestart is om ons voor te bereiden op deze wetgeving loopt conform planning. De legesverordening kent verschillende categorieën van bouwaanvragen. In 2021 heeft een adviesbureau onder zocht hoe meer balans te brengen in deze categorieën en hoe we de begroting en realisatie dichter bij elkaar kunnen brengen. Het onderzoeksresultaat is in december door het college besproken en plannen voor het vervolg zijn per raadsinformatiebrief aan de raad verzonden. De grote aanvragen worden relatief zwaarder belast dan de kleinere. Hierdoor zijn we afhankelijk van een klein aantal grote aanvragen voor realisatie van de begroting. In de drie grote categorieën zijn zestien aanvragen goed voor 62% van de begroting. Hiervan zijn er maar elf binnengekomen, dit heeft een negatieve impact op de legesinkomsten. Onderstaande tabel toont de begrote en gerealiseerde aantallen en bedragen per categorie.
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
WAT HEEFT HET GEKOST? EXPLOITATIE
(BEDRAGEN X € 1.000)
Lasten/Baten/Saldo per product
8.1 Ruimtelijke ordening
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
Programma Toekomstbestendig wonen
2020 realisatie
2021 begroting
2021 begroting na wijz. (A)
2021 realisatie (B)
2021 verschil (A-B)
L
1.056
848
1.181
1.004
V
177
B
120
170
170
45
N
125
S
-936
-678
-1.011
-959
V
52
L
364
495
495
495
N
0
B
0
0
0
0
N
0
S
-364
-495
-495
-495
N
0
L
5.582
3.517
5.475
5.490
N
15
B
4.063
4.744
6.426
7.379
V
953
S
-1.519
1.227
951
1.889
V
938
L
7.002
4.860
7.151
6.989
V
162
B
4.183
4.914
6.596
7.424
V
828
S
-2.819
54
-555
435
V
990
Aantallen en leges, begroot vs. realisatie
Als we naar het verloop van de legesopbrengsten door het jaar heen kijken zien we dat met name in het laatste kwartaal de afwijking van de begroting ontstaan is doordat een aantal grote aanvragen doorgeschoven is naar 2022. Ten tijde van het opstellen van de tweede bestuursrapportage was de prognose dat we de begrote aantallen en opbrengsten zouden realiseren.
500
2.000
400
1.500
300
1.000
200
500
100 0
Cat. 1 < 300.000
Cat. 2 tussen 300.001 en 1.000.000
Cat. 3 tussen 1.000.001 en 5.000.000
Aantallen begroot Aantallen begroot
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
Cat. 4 tussen 5.000.001 en10.000.000
Cat. 5 tussen 10.000.001 en 20.000.000
Aantallen Realisatie
PricewaterhouseCoopers Aantallen Realisatie Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
56
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
OVERZICHT BATEN & LASTEN
PARAGRAFEN
BALANS
BIJLAGEN
Belangrijkste oorzaken van het verschil ten opzichte van de begroting:
Verschillen t.o.v. begroting in toevoegingen (N) en onttrekkingen (V) aan reserves via prog. 10
Onderdeel Legesopbrengsten omgevingsplannen Invoering omgevingswet Diverse kleinere afwijkingen Totaal Ruimtelijke Ordening Legesopbrengsten omgevingsplannen Grondopbrengst Kerckebosch Werkbudget en plankosten Kercekbosch Hofje van Zeist/Dalweg Gebiedsvisie Mr. De Klerkstraat BTW-voordeel MFA dorpshuis Austerlitz Actualisatie grondexploitaties Transitorische post Dijnselburg Zuid t.b.v. Gemeentewerf Exploitatie Beukbergen Versnelling woningbouw Pestersbosje Utrechtseweg Noord Tussentijdse winstneming grondexploitaties Project Vollenhove Vooruit Onderhoud gebouwen Plankosten Utrechtseweg Noord Drieluik Den Dolder Totaal Wonen en Bouwen Saldo programma
Onderdeel RIOZ-gelabeld deel Kerckebosch Reserve egalisatiesystematiek Reserve revolving fund sociale woningbouw RIOZ-gelabeld deel Austerlitz Reserve Grondbedrijf Reserve weerstandsvermogen winstneming grondexploitaties RIOZ-gelabeld deel Vollenhove Vooruit Reserve meerjarig onderhoud kapitaalgoederen Reserve Drieluik Den Dolder (fietstunnel) Saldo programma na mutaties reserves
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
Product Res Toel 8.1 A 8.1 2 8.1 8.1 8.3 B 8.3 1 C 8.3 1 D 8.3 3 E 8.3 F 8.3 4 G 8.3 5 H 8.3 2 I
Bedrag V/N € 100.000 N € 81.000 V € 71.000 V € 52.000 V € 831.000 N € 428.000 V € 375.000 V € 199.000 V € 193.000 V € 159.000 V € 128.000 V € 85.000 V
8.3 8.3 8.3 8.3 8.3 8.3 8.3 8.3 8.3 8.3
€ 71.000 € 66.000 € 61.000 € 53.000 € 50.000 € 21.000 € 16.000 € 4.000 € 938.000 € 990.000
2 6 7 8 2 9
J
Res 1 2 3 4 5 6
Bedrag V/N € 803.000 N € 243.000 N € 199.000 N € 159.000 N € 128.000 N € 53.000 N
7 8 9
€ 50.000 € 21.000 € 4.000 € 662.000
N N V N
V N V V V V V N V V
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
57
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ TOELICHTING OP HET EXPLOITATIERESULTAAT ■ A. Legesopbrengsten omgevingsplannen € 100.000 nadelig In 2021 zijn minder leges gefactureerd voor bestemmingsplan herzieningen dan begroot. Dit komt omdat verschillende plannen in de laatste maanden een vertraging kenden, die wij ten tijde van de vorige rapportage (zomer 2021) nog niet konden voorzien. Deze vertragingen werden vooral opgelopen aan de zijde van de verschillende aanvragers en daardoor konden wij vanuit de gemeente hier onvoldoende op sturen. De oorzaken van deze vertragingen zijn divers: onderzoeken die tegenvielen of mede vanwege de coronapandemie langer duurden, oplopende bouwkosten die het moeilijker maken om de plannen financieel haalbaar te krijgen, een aangescherpte interpretatie van de provinciale regels. ■ B. Legesopbrengsten omgevingsplannen € 831.000 nadelig Op basis van de monitoring van de leges in 2021 kunnen we concluderen dat de begrote aantallen in de bouwsommen tussen de € 1.000.000 en € 5.000.000 (totaal 14 aanvragen, werkelijke aantal opgelegd 8) niet is gerealiseerd. Hierdoor is een tekort van € 1.000.000 ontstaan op de begroting. De overige bouwsommen hebben meer opbrengsten gerealiseerd dan begroot, waardoor het werkelijke totale tekort op de omgevingsleges terug is gebracht tot € 531.000.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
In de begroting wordt geen rekening gehouden met het aantal correcties, verminderingen en teruggave, waardoor het resultaat 2021 negatief wordt beïnvloed met een bedrag van totaal € 300.000. Dit maakt samen een nadeel van € 831.000. Via een RIB van december 2021 is de Raad op de hoogte gebracht van het tekort op de opbrengst leges omgevings vergunningen in 2021. De RIB heeft ook toegelicht wat de achterliggende oorzaken van dit tekort zijn en hoe wij werken aan een structurele ingreep door aanpassing van de legesverordening op weg naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouw. ■ C. Grondopbrengst Kerckebosch € 428.000 voordelig Binnen Kerckebosch zijn afspraken gemaakt tussen partijen over de vergoeding voor de ingebrachte gronden. Op basis hiervan heeft de WOM (wijkontwikkelingsmaatschappij) een afdracht gedaan aan de gemeente, die hoger is dan begroot. Dit voordeel vloeit conform besluitvorming van de raad naar de reserve RIOZ, gelabeld deel Kerckebosch.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
58
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ D. Werkbudget en plankosten Kercekbosch € 375.000 voordelig De raad heeft uit de reserve voor Kerckebosch (gelabeld deel RIOZ) middelen beschikbaar gesteld voor afrondende werk zaamheden (21RV058). In 2021 is een deel daarvan uitgegeven. Het resterende deel vloeit terug naar het RIOZ, gelabeld deel Kerckebosch, en wordt in 2022 verder ingezet voor de betreffende taken. ■ E. Hofje van Zeist/Dalweg € 199.000 voordelig De raad heeft uit de reserve revolving fund sociale woning bouw middelen beschikbaar gesteld voor de realisatie van het Hofje van Zeist aan de Dalweg. In 2021 is een deel daarvan uitgegeven. Het resterende deel vloeit terug naar reserve, en wordt in 2022 verder ingezet voor de realisatie van het project. ■ F. Gebiedsvisie Mr. De Klerkstraat € 193.000 voordelig Ter voorbereiding op het raadsbesluit van december om een gebiedsvisie op te stellen zijn de kosten beperkt gehouden tot het hoogstnoodzakelijke. Bovendien is de snelheid beperkt gebleven doordat het vastgoed rond het Emmaplein tot twee keer toe van eigenaar is gewisseld, terwijl die eigenaar een belangrijke gesprekspartner is.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ G. BTW-voordeel MFA dorpshuis Austerlitz € 159.000 voordelig Binnen het project Austerlitz Centrum is een MFA (multi functionele accommodatie), waaronder een dorpshuis gerealiseerd. De stichting Dorpshuis Austerlitz heeft hierbij gefungeerd als opdrachtgever, wat een belangrijk fiscaal voordeel opleverde. Mede daardoor kon de bijdrage van de gemeente aan de stichting lager worden vastgesteld. Dit voordeel vloeit terug naar het RIOZ, gelabeld deel Austerlitz, van waaruit de bijdrage beschikbaar was gesteld. Nu het project volledig is afgerond, kan het gelabeld deel voor Austerlitz binnen het RIOZ worden opgeheven, en vloeit het resterend saldo van € 110.000 terug naar het vrije deel van het RIOZ. ■ H. Actualisatie grondexploitaties € 128.000 voordelig Er worden twee grondexploitatieprojecten afgesloten: Cornelis Vlotlaan en Austerlitz. Daarnaast zijn de drie nog lopende grondexploitaties geactualiseerd. In de paragraaf grondbeleid en het MPSO (meerjarig perspectief stedelijke ontwikkeling) van deze jaarrekening staan toelichtingen per project. Per saldo ontstaat er een voordeel, vooral door lagere kosten bij de afgesloten grondexploitaties. Dit posi tieve saldo wordt conform het door de raad vastgestelde beleid gestort in de reserve grondbedrijf.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
59
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ I. Transitorische post Dijnselburg Zuid t.b.v. Gemeentewerf € 85.000 voordelig Vanuit de vroegere ontwikkeling Dijnselburg Zuid resteerden middelen van de inrichting van de openbare ruimte rond de resterende percelen. Op dit resterende perceel wordt de nieuwe gemeentewerf gerealiseerd. De gereserveerde middelen komen daarom beschikbaar voor dit perceel en worden via de reserve egalisatiesystematiek meegenomen naar 2022 om te worden ingezet voor de realisatie, conform besluit van de raad. ■ J. Tussentijdse winstneming grondexploitaties € 53.000 voordelig Bij de nog lopende grondexploitatie Gemeentewerf is sprake van (verplichte) tussentijdse winstneming. Deze winst wordt gestort in de daarvoor bestemde reserve, onderdeel van het weerstandsvermogen, zolang het project nog niet gereed is en daarmee de winst onzeker.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
OVERIGE RELEVANTE INFORMATIE ■ Kaderstellende documenten: > Zie bijlage 7 ■ • • • •
Verbonden partijen: ODRU VeiligheidsRegio Utrecht (VRU) WOM Fonds Hart van de Heuvelrug (Provinciale Bestuurscommissie)
■ Beleidsindicatoren:
> Zie bijlage 6 • • • • •
Demografische druk Woonlasten éénpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde woningen Nieuwbouwwoningen
■ Risico’s:
> Zie paragraaf 3.1 •
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
60
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ PROGRAMMA 5 VEILIG THUIS EN OP STRAAT ■ ALGEMEEN Het is van groot belang dat inwoners zich thuis voelen in hun gemeente en een goed leven kunnen leiden. Vanuit de gemeente dragen we zorg voor de leefomgeving en bevorderen we saamhorigheid en leefbaarheid. Samen werking tussen inwoners, gemeente en partners zorgt voor het veilig kunnen uitvoeren van de publieke taak en het waarborgen van de rechtstaat. Ook in 2021 hebben de COVID-19 gerelateerde taken veel inzet gevraagd van onze mensen. Veel capaciteit is ingezet ten behoeve van de begeleiding van de samenleving en het toezicht en de handhaving op de regels. Deze regels zijn door het Rijk opgesteld ten behoeve van het voorkomen van de verspreiding van het virus en het verminderen van de druk op de gezondheidszorg. We staan in nauw contact met winkeliers, inwoners, sport verenigingen, cultuurinstellingen, scholen, horecaonder nemers, maatschappelijke instellingen, verenigingen, organisaties en ondernemers. We voeren het gesprek over de effecten en impact van de maatregelen en steken mensen
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
een hart onder de riem. Waar nodig en mogelijk helpen we een handje, bijvoorbeeld in de vorm van compensatie aan ondernemers voor het handhaven van het corona toegangsbewijs. In toezicht en handhaving werken boa’s en politie nauw samen. WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? ■ CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER ■ Brandweer Afgelopen jaar is geïnvesteerd in een systeem dat het voor de brandweer makkelijker en veiliger maakt om ter plaatse te komen bij een incident. Dit idee kwam uit ‘de Maaltijd van Zeist’ en is in samenwerking met de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) uitgewerkt met als resultaat de invoering van het Korte Afstands Radio-systeem (KAR). KAR zorgt ervoor dat de Verkeers Regel Installatie (VRI) op een kruising een signaal krijgt dat er een brandweervoertuig nadert. De VRI reageert op dit signaal door de richting waar het naderende voertuig vandaan komt groen licht te geven en overige banen rood licht. Zo wordt de kruising vrij gemaakt van wachtende auto’s en kan het naderende brandweervoertuig vlot en veilig de kruising passeren.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
61
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
De brandweer is afgelopen jaar met tal van activiteiten zichtbaar geweest in Zeist om toekomstige brandweerlieden enthousiast te maken. Zo heeft de brandweer op verschillende basisscholen leerlingen kennis laten maken met het vak van de brandweer. Daarnaast heeft Brandweer Den Dolder de kazerne opengesteld tijdens Open Monumenten Dag en geeft Brandweer Zeist een veilig onderkomen aan de wensambulance. ■ Doorontwikkeling crisisbeheersing Tien jaar na invoering van de Wet Veiligheidsregio’s heeft de evaluatiecommissie geconstateerd dat risico’s en crises onvoorspelbaarder zijn geworden. Actuele dreigingen voor maatschappelijke ontwrichting zijn veelzijdig: van een digi tale hack tot boerenprotesten en de gevolgen van klimaat verandering. Het afgelopen jaar is de VRU samen met de gemeenten en andere partners gestart met de dooront wikkeling van de regionale crisisorganisatie. Het gaat hier met name om de inrichting van multidisciplinaire crisisteams. Als gemeente Zeist nemen we deel aan een regionale werkgroep en dragen zo bij aan deze ontwikkelingen. Waar nodig passen we onze lokale werkwijze aan om goed aangesloten te blijven op regionale procedures. In Zeist werken we veelal met een bestuurlijk en operationeel kernteam om tal van situaties het hoofd te kunnen bieden. Daardoor zijn we wendbaar om op tal van situaties daadkrachtig te kunnen acteren.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ Incidenten Het afgelopen jaar heeft er één GRIP 1- situatie in de gemeente Zeist plaatsgevonden. De GRIP-structuur geeft de mate van opschaling bij een ramp of crisis aan. GRIP 1 is het niveau waar diensten zelf de zaken kunnen afhandelen. Op 11 juli was er melding van een gaslucht op het terrein van Reinaerde en bleek bij inspectie door de brandweer dat er sprake was van gasverspreiding in het riool. Omdat onduidelijk was wie de particuliere beheerder van het terrein was en er kwetsbare personen in de omliggende instellingen aanwezig waren, hebben de hulpdiensten opgeschaald naar GRIP 1. Al snel bleek dat het gaslek goed te isoleren was van de rest van het gasnetwerk zonder dat dit impact had op de rest van het terrein. Na dit incident zijn er vervolgafspraken gemaakt met de eigenaren van het terrein om de situatie beter te monitoren en een snellere bereikbaarheid en werkwijze te organiseren. ■ Cyberdreiging Apache LOG4J Op 11 december 2021 bracht het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) de waarschuwing uit dat er een ernstige kwetsbaarheid was gevonden in software die veel gebruikt wordt in webapplicaties en allerlei andere systemen. Het NCSC gaf aan misbruik te verwachten van de kwetsbaarheid en waarschuwde voor potentieel grote schade.
Om de juiste acties te bepalen in Zeist is snel een kernteam gevormd met als doel de impact op de lokale dienstverlening en de continuïteit van de gemeentelijke organisatie zo klein
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
62
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
mogelijk te laten zijn. Sommige systemen zijn tijdelijk offline gehaald, inwoners zijn daarover geïnformeerd. De VRU heeft, in samenwerking met partners als Stedin, Rijkswaterstaat, Telecomaanbieders en gemeenten gemonitord of er in de regio problemen ontstonden als gevolg van deze cyberdreiging. Hiermee was er snel zicht op eventuele maatschappelijke ontwrichting. Na ingrijpen werken alle systemen van Zeist naar behoren en is de grote urgentie geweken. Het gevaar van cyberdreiging blijft echter bestaan en neemt ook toe. We blijven hier alert op en blijven ons daar als Zeist op voorbereiden. ■ Jaarwisseling De jaarwisseling is in Zeist beter verlopen dan vorig jaar. De onrust begon later en duurde korter. Hulpverleners hebben hun werk veilig kunnen doen en ernstige incidenten zijn uitgebleven. Daar tegenover staat dat veel mensen nog moeite hebben met het landelijke vuurwerkverbod. Daarnaast is een aantal personenauto’s en een camper uitgebrand; het maatschappelijk effect voor direct betrokkenen is groot. ■ Veiligheidscijfers We volgen maandelijks de criminaliteitscijfers. Het vertelt ons meer over de verschillende soorten criminaliteit in Zeist. Zo zagen we in 2021 het totaal aan geregistreerde criminaliteitscijfers uitkomen op 2.636. Vorig jaar kwam dit aantal over een heel jaar uit op 2.895. Dat betekent een daling
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
van 9% in Zeist. We zagen in 2021 een verschuiving van de criminaliteitscijfers. Het aantal winkeldiefstallen en fietsen diefstallen daalde stevig, terwijl we een toename zagen van vernielingen, geweld en fraude. Dit is in veel gevallen te relateren aan jongerenoverlast. We herkennen trends in de criminaliteitscijfers en spelen in op de actualiteit met als doel deze trends te doorbreken. De politie doet dit via opsporing van strafbare feiten, het openbaar ministerie zorgt voor strafrechtelijke vervolging en de gemeente werkt aan de voorkant met preventieacties (zoals flyers, huis aan huisbezoek en sociale media). In een aantal wijken, waar we het aantal woninginbraken zagen toenemen, hebben we bijvoorbeeld met tekstkarren inwoners van die wijken gevraagd alert te zijn. In de week van de Veiligheid heeft de politie aandacht gehad voor woninginbraken door het spel ‘Boef in de wijk’ te organiseren waardoor mensen nog beter weten waar ze op kunnen letten. In het spel wordt een inbraak gesimuleerd en een ‘boef’ de wijk in gestuurd. Samen met bewoners werd gezocht naar de boef met aanwijzingen van de politie op sociale media. In 2021 is de gemeenteraad op verschillende manieren over het thema veiligheid geïnformeerd. Zo hebben we tijdens een raadsbijeenkomst in samenwerking met politie en het Openbaar Ministerie (OM) meer verteld over actuele thema’s.
Ook ontvangt de gemeenteraad elk kwartaal de Nieuwsbrief Veiligheid.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
63
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
•
■ Veiligheid in de wijken De inzet van burgerkracht blijft een effectief middel bij de bestrijding van criminaliteit. We blijven de samenleving betrekken bij veiligheidsthema’s door bewustmaking van risico’s. Dit doen we door gebruik te maken van Burgernet, Waaks! (samenwerkingstraject tussen politie, gemeente en hondenbezitters om de veiligheid in de wijk te verhogen) en WhatsAppgroepen in buurten en wijken. Ook hebben we periodiek een nieuwsbrief gestuurd, waarin verschillende veiligheidsthema’s aan bod kwamen. 2020
2021
Waaks!
344
334
WhatsAppgroepen
138
141
Een greep uit veiligheidsacties: • Woninginbraken: In 2021 is er minder ingebroken. Er waren meer mensen thuis vanwege de coronamaat regelen. Preventief zijn er tekstkarren geplaatst bij toegangswegen om bewoners te attenderen op inbraak. Preventieteams gingen langs de deuren in Zeist-West. WhatsApp-groepsbeheerders besteedden via de groep aandacht aan de risico’s op inbraak en zijn meegegaan met huisbezoeken. Dit zorgde voor extra verbinding met buurtbewoners en professionals en vergrootte de sociale cohesie in de buurt.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
•
•
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
Samenscholingsverbod: In Nijenheim is rondom de flats een samenscholingsverbod ingevoerd van 1 april tot 1 september vanwege ernstige overlast. Verder zijn er enkele ingrepen gedaan in de openbare ruimte (parkeer vakken zijn omgevormd tot groen) en het wijkteam en bewoners zijn extra alert geweest. De ervaren rust en het woongenot veranderden in september weer in overlast waaruit veel meldingen volgden. Opnieuw zijn er maatregelen genomen om de overlast te beperken. Jeugdoverlast: In coronatijd zijn veel mensen thuis. Bewoners lijken meer overlast te ervaren en er lijkt minder verdraagzaamheid naar elkaar te zijn. Door de gezamenlijke inzet van MeanderOmnium, corporaties, politie en gemeente is de overlast afgenomen. Meld Misdaad Anoniem: Als gemeente hebben we ons in 2021 aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem.
■ Zorg en veiligheid Ook in tijden waarin mensen vaker thuis moesten blijven, hebben we samen met ketenpartners gezorgd voor ‘oren en ogen’ in de wijk om problemen vroegtijdig te signaleren. Door snel te reageren op eerste signalen hebben we onveiligheid voorkomen. De samenwerking met de wijkteams (politie, handhaving, wijkmanager, CJG, Sociaal Team en woningcoöperaties) is essentieel. We hebben geïnvesteerd in de samenwerking met justitiële inrichtingen om in detentie al meteen bij start te beginnen aan het plan voor terugkeer in de maatschappij. Het vinden van de juiste
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
64
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
woonruimte is voor veel mensen, maar ook zeker voor betrokkenen met onbegrepen gedrag of gedetineerden die terugkeren, een grote uitdaging. We hebben flink wat mensen een persoonsgerichte aanpak (PGA) geboden in 2021. Dit is een aanpak waarbij met betrokken partners wordt gekeken bij welke hulp/ interventies een persoon het beste gebaat is. Dit heeft soms geleid tot personen die hun leven weer op de rit hebben gekregen en geen overlast of criminaliteit meer plegen. Andere personen is zorg aangeboden of zijn benaderd met een strafrechtelijke aanpak. ■ Ondermijning De aanpak van ondermijning vraagt om focus en daadkrachtig optreden. We werken daarin samen met Politie, Brandweer, Landelijke voertuigcriminaliteit, Stedin, verzekeringsbedrijven, Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA), Omgevings dienst Regio Utrecht (Odru), Buitengewoon opsporings ambtenaren (BOA) en het Ondernemersplein. In 2021 heeft de gezamenlijke aanpak opnieuw tot goede resultaten geleid. In oktober hebben twee integrale controles plaatsgevonden op bedrijventerrein Fornhese. De eerste controle was een bedrijfsverzamelgebouw, met over het algemeen autobedrijven. De autobranche blijkt een kwetsbare branche waarbij het gebruik door criminelen op de loer ligt. De tweede controle was een pas gebouwd complex van garageboxen. In beide gevallen hebben we van ondernemers
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
uit de directe omgeving vernomen dat zij blij zijn met de acties en de zichtbaarheid van de acties in de media. Zicht baar optreden geeft een signaal af aan criminelen. Naast zichtbaarheid is het belangrijk dat we inwoners en onder nemers bewust en weerbaar maken van en tegen vormen van ondermijning. Zo zijn we als gemeente in 2021 aan gesloten bij Meld Misdaad Anoniem en hebben we tijdens een raadsbijeenkomst in samenwerking met politie en het Openbaar Ministerie (OM) de raadsleden meer verteld over actuele thema’s. ■ Cybercrime Criminelen verleggen hun werkterrein van de fysieke wereld naar digitaal. Zeker voor de kwetsbare groepen zoals ouderen is dit een risico. De aanpak van cybercrime is een prioriteit van gemeenten, het openbaar ministerie en de politie in de regio Midden-Nederland. Ook in Zeist zien we signalen en aangiftes van cybercrime, zoals phishing. Phishing is een vorm van online criminaliteit waarbij onwetende slachtoffers criminelen toegang geven tot hun bankrekening of persoonlijke informatie. Phishingberichten, vaak in de vorm van een e-mail, zijn bijna niet van echt te onderscheiden. In 2021 hebben we verschillende acties ondernomen om cybercrime tegen te gaan. We hebben in alle wijken met mensen gesproken, we hebben veel flyers overhandigd met tips, in WhatsAppgroepen Veiligheid en op social media mensen geattendeerd op de gevaren van cybercrime.
We zijn in 2021 ook verder gegaan met de
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
65
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
bewustwording van jongeren via deelname aan de cybergame voor kinderen van 8-12 jaar genaamd “Hackshield”. Op deze wijze leren jongeren op de basisschool al spelend zich weer baar te maken voor cybercrime. We brengen dit onder de aandacht bij jongeren en scholen om mee te doen. Drie cyberagents zijn door de burgemeester en Teamchef Politie gehuldigd met aandacht voor dit thema in de media. De afdeling informatievoorziening heeft zich gericht op het veilig maken van onze eigen organisatie. Als laatste zijn we aangesloten op de landelijke campagne vanuit het Ministerie van Veiligheid en Justitie, met als thema bewustwording van cybercrime onder ouderen. De folders met tips zijn langsgebracht bij ouderen. ■ COVID-19 Sinds maart 2020, aan het begin van de COVID-19-pandemie, is de VRU opgeschaald tot GRIP4-situatie (het niveau waarbij een ramp of crisis de grenzen van een gemeente overstijgt, de voorzitter van de veiligheidsregio de leiding krijgt en er een regionaal beleidsteam (RBT) wordt gevormd). In navolging van het Veiligheidsberaad heeft de voorzitter van de Veiligheidsregio Utrecht, na overleg in het Regionaal Beleidsteam (RBT), besloten om per 5 juli 2021 af te schalen van GRIP 4 naar GRIP 0. De situatie rondom de coronacrisis was veranderd en daarmee werd een streep onder de ‘acute crisisfase’ gezet.
Dit betekent niet dat corona in de regio Utrecht niet langer als crisis werd gezien. De voorzitter VRU heeft dan ook een aantal wettelijke taken behouden vanuit
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
de wet Publieke Gezondheid en de Tijdelijke Wet Maat regelen COVID-19 (TWMC). Zo blijft de VRU onder andere verantwoordelijk voor de regionale coördinatie rondom de crisisbeheersing en de regionale informatievoorziening naar de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Op 15 september is afgesproken dat de burgemeesters in de regio met elkaar blijven afstemmen in de gebruikelijke vergaderingen van het Algemeen Bestuur met als vast agendapunt COVID-19. Destijds is afgesproken dat een regionaal kernteam de situatie blijft monitoren en volgen en wanneer dat nodig is snel kan opschalen, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Gezien de situatie medio januari was het van belang dat de burgemeesters uit de regio elkaar met meer regelmaat spraken. In ieder geval tot 1 maart 2022 is elke week een bestuurlijke afstemmingsmoment georganiseerd. Lokaal zijn wij inwoners, verenigingen, organisaties en onder nemers blijven informeren over de Rijksmaatregelen om de verspreiding van corona tegen te gaan en hebben we ze ondersteund in de opvolging van de maatregelen. Onder nemers en sportaanbieders, die extra personeelskosten hebben gemaakt voor het controleren op de coronatoegangs bewijzen, zijn gecompenseerd met een tegemoetkoming. Deze tegemoetkoming is ter beschikking gesteld door het Rijk. Op verschillende momenten hebben we in de winkel gebieden crowdmanagement ingezet.
Doel was bezoekers aanmoedigen in hun verantwoordelijkheid zich aan de regels te houden, zoals afstand tot elkaar houden. Hierdoor konden
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
66
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
winkelgebieden veilig open blijven, zolang de Rijksmaat regelen het toestonden. Handhaving vond daarbij gefaseerd plaats. Bij excessen werd direct opgetreden en anders is de lijn: aanspreken, waarschuwen, beboeten en indien nodig bestuurlijk optreden om herhaling te voorkomen. ■ Horeca De horeca is in 2021 nog steeds niet op haar oude niveau gekomen. De coronamaatregelen zorgden ervoor dat de horeca slechts deels geopend was. Ook waren er veel maatregelen waar men rekening mee moest houden. Dat ging in veel gevallen goed. Het heeft veel creativiteit en inzet gevraagd van de horeca. Waar mogelijk hebben we als gemeente ondersteund. De inwerkingtreding van de Alcoholwet per 1 juli 2021 brengt een aantal wijzigingen met zich mee. Zo is het mogelijk geworden voor 14- en 15-jarige VMBO-scholieren om tijdens een stage in de horeca, in het kader van hun opleiding, alcohol te schenken. Voorheen was dat 16 jaar. Het nuttigen van alcohol onder de 18 jaar blijft niet toegestaan. Er is juist voor gekozen de strafbaarstelling uit te breiden. Dit betekent dat het strafbaar is voor een volwassene om alcohol houdende drank te kopen, bijvoorbeeld in de horeca, en deze drank dan door te geven aan een minderjarige. Het gevolg is dat er drie boetes kunnen worden uitgedeeld: naast de (directe) verstrekker en de minderjarige die de alcohol in
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
ontvangst neemt, kan nu ook een meerderjarige een boete krijgen voor het doorgeven van de drank. Vanwege de coronabeperkingen, heeft ook in 2021 geen Jongproef onderzoek naar het schenkgedrag aan jongeren onder de 18 plaatsgevonden. De intentie is om dit in 2022 opnieuw uit te voeren. We zagen ook het aantal horecazaken in de 2e Dorpsstraat afnemen. Wat hiervan de invloed is op andere horecagebieden in Zeist, is nog niet duidelijk. Mogelijk dat andere gebieden drukker worden. We blijven de ontwikkelingen volgen, zodat we tijdig kunnen ingrijpen bij eventuele overlast. ■ Jeugd In 2021 was het vanwege de corona-epidemie een uitdaging om zicht te blijven houden op jongeren en jongerengroepen. Samenwerkingspartners hebben geïnvesteerd om contact te houden, door intensief met de scholen samen te werken. Daarnaast is meer gebruik gemaakt van sociale media. In West was er in de zomerperiode een samenscholings verbod op een plaats waar veel overlast werd ervaren. In Oost is geïnvesteerd door in gesprek te gaan met een aantal jongeren en ouders over overlast en hoe zich te verhouden met de omgeving.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
67
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
OVERZICHT BATEN & LASTEN
PARAGRAFEN
BALANS
BIJLAGEN
WAT HEEFT HET GEKOST? EXPLOITATIE
(BEDRAGEN X € 1.000)
Lasten/Baten/Saldo per product
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.2 Openbare orde en veiligheid
Programma Veilig thuis en op straat
2020 realisatie
2021 begroting
2021 begroting na wijz. (A)
2021 realisatie (B)
2021 verschil (A-B)
L
5.078
5.206
5.231
5.201
V
30
B
14
0
0
4
V
4
S
-5.064
-5.206
-5.231
-5.197
V
34
L
2.040
2.325
2.530
2.165
V
365
B
67
211
244
173
N
71
S
-1.973
-2.114
-2.286
-1.992
V
294
L
7.118
7.531
7.761
7.366
V
395
B
81
211
244
177
N
67
S
-7.037
-7.320
-7.517
-7.189
V
328
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
68
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
OVERZICHT BATEN & LASTEN
PARAGRAFEN
BALANS
BIJLAGEN
Belangrijkste oorzaken van het verschil ten opzichte van de begroting:
Verschillen t.o.v. begroting in toevoegingen (N) en onttrekkingen (V) aan reserves via prog. 10
Onderdeel Hogere kosten FLO brandweer Onderhoud brandkranen Diverse kleinere afwijkingen Totaal Crisisbeheersing en brandweer Wijkgericht werken Project Vollenhove Vooruit Diverse kleinere afwijkingen Totaal Openbare orde en Veiligheid Saldo programma
Onderdeel Reserve egalisatiesystematiek Reserve FLO brandweer RIOZ-gelabeld deel Vollenhove Vooruit Reserve onderhoud openbare ruimte Saldo programma na mutaties reserves
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
Product Res Toel 1.1 2 1.1 4 1.1 1.1 1.2 1 A 1.2 3 1.2 1.2
Bedrag V/N € 52.000 N € 11.000 V € 75.000 V € 34.000 V € 200.000 V € 26.000 V € 68.000 V € 294.000 V € 328.000 V
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Res 1 2 3 4
Bedrag V/N € 200.000 N € 52.000 V € 26.000 N € 11.000 N € 143.000 V
69
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ TOELICHTING OP HET EXPLOITATIERESULTAAT Wijkgericht werken ■ A. € 200.000 voordelig Het flexbudget ‘wijk en buurtontwikkeling’ dat wordt ingezet bij projecten is in 2021 niet volledig benut. Het bedrag dat resteert, wordt gestort in de reserve egalisatiesystematiek Wijkgericht Werken tot een maximaal bedrag van € 200.000.
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
OVERIGE RELEVANTE INFORMATIE ■ Kaderstellende documenten: > Zie bijlage 7 ■ Verbonden partijen: • VeiligheidsRegio Utrecht (VRU) ■ Beleidsindicatoren:
> Zie bijlage 6 • • • • •
Winkeldiefstal Diefstal uit woning Geweldsmisdrijven Vernieling en beschadiging Verwijzingen Halt
■ Risico’s:
> Zie paragraaf 3.1 •
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
70
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ PROGRAMMA 6 MOBILITEIT IN BEWEGING ■ ALGEMEEN Zeist streeft een veilige en leefbare woonomgeving na. Hierin past een veilige, uniforme, duidelijke en herkenbare inrichting van de verkeersinfrastructuur. We zijn doorlopend in gesprek met inwoners, organisatie en politiek over de ambities, wensen en uitdagingen. Zo werken we gezamenlijk aan een inrichting van de weg die het juiste verkeersgedrag stimuleert, als integraal onderdeel van de openbare ruimte. In 2021 is de mobiliteitsvisie vastgesteld. Dit geeft ons een stevige basis om de komende jaren een consequenter en veiliger weginrichting aan te leggen. Begin 2022 ligt er een mobiliteitsplan ter vaststelling door de gemeenteraad waarin de concrete maatregelen staan beschreven om Zeist veiliger en leefbaarder te maken. Er zijn vele gesprekken gevoerd met inwoners over de verkeerssituatie in hun buurt, wat heeft geleid tot diverse kleine wegaanpassingen.
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
gemeenten en werken zo mogelijk samen met onze buurgemeenten. Zo werken we aan de mobiliteitsvraag stukken in regionaal verband (U10), met name op het gebied van openbaar vervoer (OV) en fiets. WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? ■ VERKEER EN WEGEN We hebben afgelopen jaar stevig gewerkt aan het veiliger en leefbaarder maken van de leef- en werkomgeving in Zeist. Dit hebben we gedaan vanuit het integraal meerjarenprogramma; de meerjarenplanning voor de vervangingen van onder andere de wegen in de gehele gemeente. In 2020 hebben we subsidie verkregen van de Rijksoverheid (verkeersveiligheid) en de Provincie (fietsprojecten, verkeersveiligheid) op basis van cofinanciering. Daarmee hebben we in 2021 een aantal projecten kunnen realiseren, zoals overbodige fietspaaltjes verwijderen, lichtreflecterende kantmarkering aanbrengen en verbetering van de fietsoversteek bij De Breul.
Om het fietsgebruik te stimuleren hebben we aandacht gegeven aan fietsveiligheid en fietscomfort. We onder steunen de ‘Ik Fiets’- fietsstimuleringscampagne van de Provincie actief. We trekken samen op met vele Utrechtse
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
71
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
We hebben de Utrechtseweg verbreed en een fietstunnel (de Mijnhardt-tunnel) aangelegd. Hiermee hebben we een langlopend en complex project afgerond binnen de afspraken en verwachtingen die er lagen. En is een langgekoesterde wens van zowel de gemeente Zeist als de provincie Utrecht in vervulling gegaan waardoor de fietsveiligheid en de door stroming van fietsers, auto en het openbaar vervoer aanzienlijk is vergroot. Zeist loopt voorop in het elektrisch rijden: zowel het aantal elektrische auto’s als het aantal laadpalen ligt boven het landelijk gemiddelde. In 2021 is de laadvisie vastgesteld. De vraag naar oplaadplekken zet onverminderd door; In 2021 zijn 17 nieuwe laadpalen geplaatst. In het derde en vierde kwartaal zijn er weinig laadpalen geplaatst vanwege capaciteitsproblemen bij de netbeheerder. Er zijn al wel voorbereidingen getroffen voor 31 nieuwe locaties. In het eerste halfjaar van 2022 gaan deze laadpalen geplaatst worden. ■ Herinrichting wegen en paden • Voor het project snelfietsroute (Utrecht USP – Amersfoort) is de aanbestedingsprocedure voor de herinrichting van de Paltzerweg gestart. Uitvoering in 2022.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
Opening van de Mijnhardt-tunnel
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
72
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
•
•
•
•
•
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
In 2022 worden de fietsoversteken bij de Blikkenburger laan, Laantje zonder Eind en Bisonpark gerealiseerd. Eind 2021 is de fietsoversteek bij De Breul fietsveilig gemaakt. Daarmee is de fietsknelpuntenlijst uit 2019 voor wat betreft de knelpunten op gemeentelijke wegen afgerond. We zijn bezig met de voorbereiding van het duurzaam inrichten van een aantal straten, met aandacht voor groen en infiltratie van regenwater. Bijvoorbeeld de ventweg van de Laan van Beek en Rooijen, Kouwen hovenselaantje, de Kroostweg (deel tussen Griftlaan en Oirschotlaan) en de Oude Arnhemseweg Zuid. Deze Oude Arnhemseweg Zuid en de Kroostweg worden beide fietsstraten waarmee de fietsveiligheid in de drukke straten wordt verbeterd. Alle voorbereidingen voor de aanpak van de Voorheuvel zijn in 2021 afgerond en de uitvoering start begin 2022. Met deze aanpak wordt de Voorheuvel veilig ingericht voor de weggebruikers. In 2021 is er een voorstel uitgewerkt voor de aanpak van de Slotlaan, deze ligt begin 2022 bij de raad ter behandeling. We zijn gestart met de uitvoering van het herinrichten van de Oude Arnhemseweg, en omgeving vanaf de rotonde met de Schaerweijdelaan tot aan de rotonde met de Montaubanstraat.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
•
•
•
•
•
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
Een veelgenoemd onveilige situatie voor fietsers bij de rotonde Schaerweijdelaan – Oude Arnhemseweg is veilig gemaakt. In 2021 zijn we nog niet gestart met de uitvoering van de herinrichting van Couwenhoven. In deze wijk wordt eerst glasvezel aangelegd. Daarna volgt herinrichting van de hele wijk. Wel is de voorbereiding zo goed als afgerond en kunnen we snel overgaan tot de aanbestedingsprocedure. We zijn nog niet gestart met de uitvoering van de rotonde op de Woudenbergseweg (N224) bij de aan sluiting met de Austerlitzseweg door een langere voorbereiding en vergunningsprocedure. De start van de uitvoerende werkzaamheden staat nu gepland in het voorjaar van 2022. De Provincie Utrecht draagt voor een groot deel bij aan de kosten. Op de Oranje Nassaulaan worden de kruispunten Julianaplein, Oranje Nassauplein en Jagersingel – Prinses Irenelaan compacter. Alle aansluitende wegen worden gelijkwaardig. Hierdoor worden de snelheden lager en ontstaat er duidelijkheid over de voorrangssituatie. De voorbereiding van dit project is gestart in 2021. In 2021 hebben we 1 miljoen euro subsidie gekregen voor het realiseren van een fiets-OV-hub bij de bushalte Jordanlaan op de Utrechtseweg. Dit is de drukste bushalte in de gemeente Zeist en een belangrijk op- en overstappunt. In 2022 werken we de plannen verder uit, realisatie eind 2022/2023.
Fietsoversteek bij de Breul
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
73
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ Onderhoud wegen en paden • In 2021 is er weer een aantal halfverharde paden vervangen door Gravilyn. Deze 100% natuurlijke en duurzame verharding is bijzonder milieuvriendelijk. De bovenlaag van onder andere de volgende voetpaden is vervangen: Pr.Lorentzlaan, Verlengde Slotlaan, Lindenlaan en Valckenboschlaan. • Op de volgende wegen is groot onderhoud uitgevoerd met het aanbrengen van een nieuwe asfaltlaag: fietspad in Nijenheim, voet- en fietspad de Clomp, GriftlaanKroostweg rijbanen en fietspaden, rijbaan Couwenhoven 6601-7709, Laan van Vollenhove, verkeersdrempels Steijnlaan en deel fietspad langs de Waterigeweg. • In 2021 is weer een deel van de oude armaturen vervangen door LED. ‘Er wordt momenteel een vervangingsplan opgesteld voor het versneld aanbrengen van LED-verlichting (vierjarenplan). • Alle bruggen en overige civiele constructies (52 stuks) hebben we laten inspecteren. Uit deze inspectie zijn geen bijzonderheden gekomen, de civiele constructies behoeven de komende periode hoofdzakelijk onderhoud. De houten bruggen in het Pestersbos worden binnenkort vervangen (project Pestersbos) en de “witte” brug achter Slot Zeist vertoont de nodige schade aan met name de liggers en zal afhankelijk van de benodigde draagkracht moeten worden vervangen.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
■
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
PARKEREN
In de in 2021 vastgestelde Mobiliteitsvisie hebben we het parkeerbeleid verbonden met thema’s als bereikbaarheid, wonen en duurzaamheid. Vervolgens hebben we de ambities en speerpunten uitgewerkt in een Mobiliteitsplan. Dit plan hebben we in november aangeboden aan de gemeenteraad. De vaststelling vindt plaats in 2022. Daarna schrijven we een Parkeernota waarin enkele specifieke onderwerpen verder uitgewerkt worden. In voorbereiding op het nieuwe mobiliteit- en parkeerbeleid hebben we de basis verder op orde gebracht. Zo hebben we de ICT-infrastructuur in onze vier parkeergarages vernieuwd zodat we klaar zijn voor eventuele toekomstige ontwikkelingen. Daarnaast hebben we een werkwijze vastgesteld om het draagvlak voor betaald parkeren te kunnen onderzoeken. Deze werkwijze hebben we toegepast in de Bloemenbuurt en Transvaalbuurt (en omgeving) en krijgt een plek in de nieuwe Parkeernota. Tenslotte hebben we een aanbesteding voor de fiscale parkeercontrole uitgevoerd en afgerond. Het oprichten van een E-loket, waar inwoners en bedrijven hun parkeervergunning kunnen aanvragen, wijzigen of beëindigen, wordt ingevoerd na vaststelling van het Mobiliteitsplan. Vooruitlopend daarop hebben we per 1-1-2021 afscheid genomen van de papieren vignetten die vergunninghouders achter hun voorruit moesten plaatsen.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
74
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
OVERZICHT BATEN & LASTEN
PARAGRAFEN
BALANS
BIJLAGEN
WAT HEEFT HET GEKOST? EXPLOITATIE
(BEDRAGEN X € 1.000)
Lasten/Baten/Saldo per product
0.63 Parkeerbelasting
2.1 Verkeer en wegen
2.2 Parkeren
Programma Mobiliteit in beweging
2020 realisatie
2021 begroting
2021 begroting na wijz. (A)
2021 realisatie (B)
2021 verschil (A-B)
L
0
0
0
0
N
0
B
2.442
2.909
2.659
2.521
N
138
S
2.442
2.909
2.659
2.521
N
138
L
7.166
7.047
7.828
6.945
V
883
B
294
649
662
432
N
230
S
-6.872
-6.398
-7.166
-6.513
V
653
L
2.274
1.831
1.865
1.978
N
113
B
43
0
0
1
V
1
S
-2.231
-1.831
-1.865
-1.977
N
112
L
9.440
8.878
9.693
8.923
V
770
B
2.779
3.558
3.321
2.954
N
367
S
-6.661
-5.320
-6.372
-5.969
V
403
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
75
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
OVERZICHT BATEN & LASTEN
PARAGRAFEN
BALANS
BIJLAGEN
Belangrijkste oorzaken van het verschil ten opzichte van de begroting:
Verschillen t.o.v. begroting in toevoegingen (N) en onttrekkingen (V) aan reserves via prog. 10
Onderdeel Parkeerinkomsten Totaal Parkeerbelasting Rente- en afschrijvingskosten openbare ruimte Onderhoud openbare ruimte Kosten RMN gladheidsbestrijding en straatreiniging Mobiliteitsvisie Project Vollenhove Vooruit Diverse kleinere afwijkingen Totaal Verkeer en wegen Parkeerkosten Onderhoud parkeerdekken Onderhoud parkeergarages Diverse kleinere afwijkingen Totaal Parkeren Saldo programma
Onderdeel Reserve vervangingsinvesteringen openbare ruimte Reserve onderhoud openbare ruimte Reserve egalisatiesystematiek Reserve meerjarig onderhoud kapitaalgoederen RIOZ-gelabeld deel Vollenhove Vooruit Saldo programma na mutaties reserves
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
Product Res Toel 0.63 A 0.63 2.1 1 B 2.1 2 C 2.1 D 2.1 3 2.1 5 2.1 2.1 2.2 E 2.2 2 2.2 4 2.2 2.2
Bedrag V/N € 138.000 N € 138.000 N € 647.000 V € 136.000 V € 119.000 N € 15.000 V € 12.000 V € 38.000 N € 653.000 V € 191.000 N € 52.000 V € 15.000 V € 12.000 V € 112.000 N € 403.000 V
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Res 1 2 3 4 5
Bedrag V/N € 647.000 N € 188.000 N € 15.000 N € 15.000 N € 12.000 N € 474.000 N
76
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ TOELICHTING OP HET EXPLOITATIERESULTAAT
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ E. Parkeerkosten € 191.000 nadelig Parkeerinkomsten Van de parkeeropbrengsten Kerkweg is de helft doorbetaald ■ A. € 138.000 nadelig aan de eigenaren (€ 51.000). Daarnaast betalen we onze De inkomsten parkeerbelasting vallen net als vorig jaar flink bijdrage aan de Vereniging van Eigenaren (VVE’s) waar we als lager uit. Belangrijkste reden is corona, waardoor er minder gemeente lid van zijn (€ 77.000). Deze bijdragen zijn afgelopen mensen naar het centrum kwamen. Ten opzichte van jaren gestegen en niet begroot. We zullen dit voor komende e de 2 Berap zijn de gederfde inkomsten nog hoger periode begroten in de bestuursrapportage 2022. Tenslotte vanwege de sluiting van winkels in december 2021. hebben we nog twee servers moeten vervangen in de parkeergarages Steynlaan en Gemeentehuis (€ 17.000). ■ B. Rente- en afschrijvingskosten openbare ruimte € 647.000 voordelig De kapitaallasten voor het onderdeel wegen zijn lager dan geraamd. Het gaat hier om investeringen in wegen, verlichting en aanverwanten. We storten dit bedrag in de reserve SFI/VIS en hiermee sparen we voor de toekomstige (stijgende) kapitaallasten.
OVERIGE RELEVANTE INFORMATIE ■ Kaderstellende documenten: > Zie bijlage 7 ■ Verbonden partijen: • Coöperatie ParkeerService (CPS) ■ Beleidsindicatoren:
> Zie bijlage 6 Geen ■ Risico’s:
> Zie paragraaf 3.1 •
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
■ C. Onderhoud openbare ruimte € 136.000 voordelig Er is een voordeel op de reguliere onderhoudslasten wegen en dit wordt gestort in de onderhoudsreserve SFI/VIS. ■ D. Kosten RMN gladheidsbestrijding en straatreiniging € 119.000 nadelig Nacalculatie van de RMN op de kosten van bovengenoemde producten is doorbelast aan onze gemeente.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
77
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ PROGRAMMA 7 MEEDOEN ■ ALGEMEEN Een goed leven in Zeist begint met meedoen. We willen dat alle inwoners, van jong tot oud mee kunnen doen aan de samenleving, op hun eigen manier en tempo. Daarom zetten we ons in voor kinderen in de voorschoolse educatie, leerlingen die onderwijs volgen en taalaanpak voor volwassenen. We werken aan het bevorderen van de economische zelfstandigheid, door zoveel mogelijk mensen aan (betaald) werk te helpen en inwoners met een laag inkomen te ondersteunen door onze minimaregelingen zo toegankelijk en bekend mogelijk te maken. Voor inwoners in bijzondere omstandigheden zijn er acties om ervoor te zorgen dat Zeist steeds meer een inclusieve samenleving wordt. WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? ■ ONDERWIJSBELEID EN LEERLINGENZAKEN ■ Voorschoolse Educatie De relatie tussen de voorschoolse educatie (peuteropvang), het basisonderwijs en de Jeugdgezondheidzorg hebben we versterkt om de doorgaande leer- en ontwikkellijn
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
te bevorderen. Hierdoor wordt het zicht op peuters met een taalachterstand verbeterd en worden zij en hun ouders preventief begeleid. Het afgelopen jaar gingen er 410 peuters naar de peuteropvang. Per 1 januari 2022 wordt de peda gogisch beleidsmedewerker voor de voorschoolse educatie ingevoerd, waarmee de kwaliteit van de voorschoolse educatie wordt vergroot. ■ Onderwijs In Zeist hebben we een breed aanbod aan openbaar, bijzonder en speciaal onderwijs in zowel het basis- als voortgezet onderwijs. Onderwijs geeft kinderen en jongeren de kans zich te ontwikkelen en te vormen. De scholen en hun school besturen hebben de taak om het onderwijs te organiseren en kwalitatief goed onderwijs te bieden aan hun leerlingen. De samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs zijn er om met hun aangesloten schoolbesturen passend onderwijs te bieden voor elke leerling. Ook in 2021 hebben wij een coördinerende rol gespeeld bij de noodopvang in het kader van corona voor kinderen tot 12 jaar van ouders in een cruciaal beroep en voor kwetsbare kinderen. Daarbij is intensief en constructief samengewerkt met het onderwijs, peuteropvang en welzijnsorganisaties. Het CJG heeft scholen actief ondersteund, bijvoorbeeld door mee te helpen met oplossingen voor leerlingen in een kwetsbare situatie.