Bijlage - Programmabegroting 2023-2027
Tekst van het document
Belangrijkste financiële optimalisaties zijn het verder faseerbaar maken van de totale ontwikkeling, het mogelijk maken van eengezinswoningen en het realiseren van een gemeenschappelijke parkeervoorziening onder het centrale middengebied. Dit neemt niet weg dat het risico bestaat dat er voor een aantal eigenaren alsnog onvoldoende opbrengst wordt gerealiseerd en zij niet instappen in de ontwikkeling. In dit geval moet worden 26
bezien of met de plandelen die wel worden ontwikkeld een helder en kwalitatief voldoende stedenbouwkundig plan gerealiseerd wordt. Zodat, indien de andere delen in het geheel niet worden ontwikkeld, er toch een aantrekkelijk woon- en leefklimaat ontstaat. Op dit moment spreken de deelgebieden over de meest optimale stedenbouwkundige variant en verdeling van de gemeenschappelijk te dragen kosten. Inzet is de ontwikkeling voor in ieder geval enkele plandelen, daadwerkelijk te kunnen starten medio 2024. Na vaststelling van het stedenbouwkundig plan is de planning dat de gemeenteraad in 2023 een planologische besluit kan nemen (omgevingsplan) om de ontwikkeling van het Curiedexterrein mogelijk te maken. Renovatie Theater de Krocht Na verlening van de omgevingsvergunning wordt de aanbesteding gestart voor de uitvoering. Dit zal gebeuren op basis van BPKV (Beste Prijs Kwaliteit Verhouding). De huidige verwachting is dat de aanbesteding van de uitvoering binnen het vastgestelde budget valt. Start uitvoering zal worden afgestemd met de gebruiker en staat nu gepland voor begin 2023. Reddingsbrigade huisvesting Dit project is vertraagd. Afhankelijk van de uitspraak van de rechter m.b.t. de omgevingsvergunning zal dit project in 2023 weer opgestart kunnen worden. Duidelijk is wel dat het beschikbare budget onvoldoende is om het project conform de afspraken voort te zetten.
Dit wordt met name veroorzaakt door de stijgende bouwkosten. Raadhuis Eind 2022 is gestart met de verdere planvorming voor beoogde sloop van de nieuwbouw uit 1995 en de gebouwen tussen deze nieuwbouw en het monument in, en hier sociale en betaalbare/middeldure woningbouw én huisvesting voor de gemeentelijke organisatie te realiseren. Het monumentale raadshuis blijft daarbij in huidige vorm bestaan. Uitgangspunt bij de planvorming is de in november 2019 ,door de raad besloten notitie: Herontwikkelen raadhuislocatie. Mariaschool Eind 2022 is er overeenstemming bereikt over de verkoop van de Mariaschool aan PreWonen. Pre Wonen gaat het gebouw transformeren naar 10 zelfstandige verhuureenheden ten behoeve van jongeren tot 27 jaar De Duinwachter De herontwikkeling van auto Strijder kan van start als het bestemmingsplan en de omgevingsvergunning, die in een gecoördineerde aanvraag zijn ingediend, zijn vastgesteld. Vaststelling door de gemeenteraad volgt naar verwachting uiterlijk begin 2023. Boulevards Boulevard Paulus Loot In de tweede helft van oktober 2022 zijn de straatwerkzaamheden gereed gekomen. In het plantseizoen (winter2023) moet er nog helmgras worden geplant op sommige plekken. En het 27
kunstwerk aan het begin van het fietspad naar Noordwijk wordt in de winter gerealiseerd. Daarnaast worden in de winter 2023 eveneens de aansluitingen van gas, water en elektra van de strand paviljoens nog overgezet. Middenboulevard De uitvoering van de Middenboulevard staat momenteel nog in de planning voor de winter 2024-2025. Op dit moment worden de verschillende plannen voor de Middenboulevard, het Badhuisplein en de Entree qua timing naast elkaar gelegd. Gezien de verwevenheid tussen deze plannen, kan dat flinke impact hebben op deze planning. Verdichtingsstudie Eind 2013 is gestart met de verdichtingsstudie welke smart als resultaat moet opleveren: 1. Een plankaart waarop aangegeven waar er nog mogelijkheden zijn om te bouwen. Dat kan zijn tijdelijk of permanent. 2. Volkshuisvestelijk, voor welke doelgroep (ouderen, jongeren, gezinnen en/of speciale doelgroepen) 3. Wat willen we bouwen afgestemd op de 30/50/20. Waarbij we vooral ook kijken naar de sociale cohesie in de wijken Noordkust Er wordt een ontwikkelstrategie gemaakt om te komen tot de ontwikkeling van het gebied van het circuit en omliggende ontwikkellocaties. Dit in samenspraak met de diverse partijen. Daarnaast is het de bedoeling gronden aan het circuit te verkopen die thans in erfpacht zijn uitgegeven.
Het betreft alleen de gronden waar binnen het bestemmingsplan mogelijkheden zijn om te bouwen en dit gebeurt alleen tegen -nog op te stellen- voorwaarden, afhankelijk van het gebruik. Ook zal herziening van de erfpacht van het circuit onderdeel uitmaken van dit project. Circulaire Hotspot Eind 2022 wordt het haalbaarheidsonderzoek aan de raad worden voorgelegd om een besluit te kunnen nemen over het wel of niet voortzetten van de hotspot, inclusief bijbehorende financiële raming. Momenteel zijn er al activiteiten in een tijdelijke situatie. Juttersgeluk, De Verbeelding, Ecosol en de Speelgoedvijver hebben al een ruimte in gebruik aan de Kamerlingh Onnesstraat. Afhankelijk van het raadsbesluit zullen in 2023 voorbereidingen worden getroffen voor de realisatie van de definitieve inrichting. Naast de inpandige ruimtes geldt dit ook voor de aanleg van de milieustraat. Er zal een voorlopig en definitief ontwerp worden gemaakt en wordt een aannemer geselecteerd voor de aanleg van de milieustraat, buitenruimte en verbouwing van de bestaande loods.
28
Inzet capaciteit op projecten Prognose uren 2023 lopende projecten Zandvoort (exclusief project F1)
Projecten
Aantal uur
Watertorenplein Badhuisplein Entree Curiedex Watertoren Circulaire hotspot Duintjesveld Reddingspost Krocht Herontwikkeling Gemeentehuis Boulevard Barnaard Ontwikkeling Circuit Diverse onderzoek Ontwikkelen woningbouw
275 930 2.320 885 110 115 1.000 300 350 1.000 400 1.000 1.495 1.120
Sub-totaal Ontwikkelprojecten
11.300
Verlichting Wegen Boulevards Openbare ruimte Riolering
450 5.790 360 1.430 620
Sub-totaal civiele projecten
8.650
Totaal projecten
19.950
Dekking
Grex Grex Grex AO / SIA AO Exploitatie Exploitatie IP IP IP IP AO / Expl. AO / Expl. AO / Expl.
miop miop miop miop miop
Dit overzicht geeft een indicatie van de mogelijke aantallen uren in 2023. De uren worden in de loop van het jaar nader ingevuld op basis van de voortgang van de projecten.
29
1.4 Samenvatting van baten en lasten Nr.
Programmanaam
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 na wijz. 2023 2024 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten (exclusief mutaties reserves) 1
Maatschappelijke participatie
6.448
6.609
6.511
6.534
6.507
6.527
2
Ondersteuning en Zorg
12.152
9.912
10.134
10.403
10.595
10.595
3
Werk inkomen en Schulden
11.516
10.545
10.525
10.448
10.446
10.446
4
Ruimtelijke ontwikkeling, Toerisme & Economie
9.770
7.974
5.653
4.036
3.627
3.627
5
Beheer en onderhoud
15.996
16.231
16.123
16.228
16.429
16.740
6
Burger, bestuur en veiligheid
7.780
6.879
6.912
6.930
6.930
6.930
7
Algemene dekkingsmiddelen & overhead
8.479
9.182
9.185
8.998
9.138
9.240
Totaal lasten
72.140
67.331
65.044
63.577
63.673
64.105
-458
-298
-252
-252
-252
-252
Baten (exclusief mutaties reserves) 1
Maatschappelijke participatie
2
Ondersteuning en Zorg
-3.487
-140
-140
-224
-226
-226
3
Werk inkomen en Schulden
-6.016
-6.385
-6.378
-6.378
-6.378
-6.378
4
Ruimtelijke ontwikkeling, Toerisme & Economie
-4.121
-2.976
-1.751
-256
-10
-10
5
Beheer en onderhoud
-14.838
-15.502
-15.636
-15.718
-15.509
-15.639
6
Burger, bestuur en veiligheid
-1.727
-1.069
-996
-988
-988
-988
7
Algemene dekkingsmiddelen & overhead
-39.848
-39.811
-40.061
-40.491
-38.549
-38.744
Totaal baten
-70.495
-66.183
-65.213
-64.308
-61.913
-62.238
tableCell7
tableCell8
tableCell1
Saldo (exclusief mutaties reserves) 1
Maatschappelijke participatie
5.990
6.311
6.259
6.282
6.255
6.275
2
Ondersteuning en Zorg
8.665
9.772
9.994
10.179
10.369
10.369
3
Werk inkomen en Schulden
5.499
4.159
4.147
4.070
4.068
4.068
4
Ruimtelijke ontwikkeling, Toerisme & Economie
5.649
4.998
3.903
3.780
3.618
3.618
5
Beheer en onderhoud
1.157
729
487
510
920
1.101
6
Burger, bestuur en veiligheid
6.053
5.809
5.917
5.941
5.942
5.941
7
Algemene dekkingsmiddelen & overhead
-31.369
-30.629
-30.876
-31.493
-29.411
-29.505
Totaal saldo
1.644
1.149
-169
-731
1.761
1.867
Toevoegingen aan reserves
7.713
356
105
105
5
5
tableCell13Onttrekkingen aan reserves
-10.783
-1.907
-670
-766
-509
-509
-1.426
-402
-733
-1.392
1.256
1.363
tableCell4
Totaal saldo incl. mutaties reserves
30
1.5 Financiële positie Presentatie van het structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
2027
Saldo baten en lasten
1.149
-169
-731
1.761
1.867
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
-1.551
-565
-661
-504
-504
Begrotingssaldo na bestemming
-402
-734
-1.392
1.257
1.363
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
238
43
-227
-178
-178
Structureel begrotingssaldo
-640
-777
-1.165
1.435
1.541
Uitkomst weerstandsvermogen Ratio weerstandsvermogen Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen is er een norm vastgesteld. Wij gebruiken de volgende waarderingstabel: Waardering A B C D E
Ratio > 2.0 1.4-2.0 1.0-1.4 0.8-1.0 0.6-0.8
Betekenis uitstekend ruim voldoende voldoende matig onvoldoende
Het beleid van de gemeente Zandvoort is dat de weerstandscapaciteit voldoende moet zijn om 150 % van de risico's af te dekken. Dit komt uit op een ratioweerstandsvermogen van 1,5. Met een ratio van 3,7 de waardering dus uitstekend. Voor 2023 is de ratio gunstiger dan vorig jaar. Dit heeft met name te maken met een hogere beschikbare weerstandscapaciteit. De reserve coronafonds wordt afgebouwd, het teveel is toegevoegd aan de algemene reserve.
Ratio weerstandsvermogen =
beschikbare weerstandscapaciteit benodigde weerstandscapaciteit
31
=
15.278 4.092
=
3,7
Ontwikkeling woonlasten De lokale lastendruk is lager dan de landelijke lastendruk. Dit komt met name door een relatief lage afvalstoffenheffing, zelfs na de verhoging met 9,4%. De tarieven van de riool en afvalstoffenheffing worden berekend aan de hand van 100% kostendekkende tarieven. De tarieven van de rioolheffing worden niet verhoogd. De vergelijking van de woonlasten van een meerpersoonshuishouden tussen het landelijk gemiddelde en Zandvoort ziet er als volgt uit:
De gemiddelde landelijk woonlasten en gemiddeld OZB zijn nog niet bekend, daarom is voor 2023 de materiële kostencompensatie aangehouden (4,5%).
Kengetallen Financiële positie Kengetallen (afgerond in hele %)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Netto schuldquote
45%
52%
54%
60%
72%
91%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
43%
51%
52%
58%
70%
88%
Solvabiliteitsratio
44%
37%
37%
36%
33%
29%
Structurele exploitatieruimte
1%
2%
1%
1%
2%
-3%
Grondexploitatie
11%
13%
4%
0%
0%
0%
Algemene Reserve (x € miljoen)
6,0
11,2
11,2
11,1
11,2
11,2
100%
103%
97%
94%
94%
94%
Belastingcapaciteit
De financiële positie van Zandvoort is gezien de getallen nog gezond, en geven bijna een gelijk beeld als vorig jaar. Het jaar 2026 verslechtert. Dit komt onder meer door de onzekerheid van de ontwikkeling van het gemeentefonds. Met de uitwerking van de meicirculaire 2022 daalt het gemeentefonds in 2026 en ontstaat een tekort in de meerjarenraming. Dit heeft te maken met een niet financieringssystematiek 32
die nog uitgewerkt moet worden. Het kabinet heeft in de Contourennota de ambitie herhaald om voor de periode vanaf 2026 een nieuwe financieringssystematiek uit te werken en daarbij een verruiming van het gemeentelijke belastinggebied te betrekken. De VNG overlegt nog steeds intensief met het rijk over een oplossing voor de financiële situatie vanaf 2026. Uitgangspunt daarbij is de resolutie ‘Zekerheid over de structurele financiën’ die in de Algemene Ledenvergadering van de VNG eind juni 2022 vrijwel unaniem is aangenomen.
Geprognosticeerde balans Activa (stand per ultimo)
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Vaste activa
65.589
70.107
76.729
84.572
92.450
100.154
(Im)materiële vaste activa
62.181
66.699
73.321
81.164
89.042
96.746
Financiële vaste activa
3.408
3.408
3.408
3.408
3.408
3.408
Vlottende activa
22.070
15.208
12.518
12.714
12.768
12.768
Voorraden
9.302
2.440
-250
-54
0
0
Uitzettingen met looptijd < 1 jaar
9.983
9.983
9.983
9.983
9.983
9.983
17
17
17
17
17
17
Overige vlottende activa
2.768
2.768
2.768
2.768
2.768
2.768
Totaal activa
87.659
85.315
89.248
97.286
105.218
112.922
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Vaste passiva
74.702
72.358
76.291
84.329
92.261
99.965
Algemene reserves
11.246
11.249
11.349
11.249
11.249
11.249
Bestemmingsreserves
20.374
18.821
18.156
17.595
17.091
16.586
Saldo van baten en lasten
1.426
1.828
2.561
3.953
2.697
1.333
Voorzieningen
4.936
5.172
5.475
5.694
5.762
5.701
Liquide middelen
Passiva (stand per ultimo)
Vaste schulden
36.720
35.288
38.750
45.838
55.463
65.096
Vlottende passiva
12.957
12.957
12.957
12.957
12.957
12.957
7.926
7.926
7.926
7.926
7.926
7.926
Overlopende passiva
5.031
5.031
5.031
5.031
5.031
5.031
Totaal passiva
87.659
85.315
89.248
97.286
105.218
112.922
Netto vlottende schuld met looptijd < 1 jaar
33
1.6 Investeringen 1. Inleiding Met als basis de Voorjaarsnota 2022 is de planning van de voorgenomen investeringen geactualiseerd. Als geplande investeringen niet doorgaan, wordt er ten onrechte schaarse investeringsruimte geclaimd. Met de kennis over de voortgang van investeringen tot medio 2022 is opnieuw gekeken naar de planning van investeringen voor dit jaar en verder. Dit heeft geleid tot een bijgestelde planning van investeringen door de jaren. 2. Investeringsplan en gevolgen voor de begroting De actualisatie heeft geleid tot het volgende bijgestelde Investeringsplan en een wijziging in de begrote kapitaallasten vanuit deze investeringen. 2a. Investeringsplan op hoofdlijnen Het totaal saldo aan geraamde investeringen voor 2022 na deze actualisatie bedraagt € 12,2 miljoen, voor 2023 en 2024 is dit respectievelijk € 7,5 en € 11,1 miljoen. Tabel: investeringsplan op hoofdlijnen Programma 1 Maatschappelijke participatie 5 Beheer en Onderhoud 6 Burger, Bestuur en Veiligheid 7 Alg. Dekkingsmiddelen & Overhead Eindtotaal
2022
2023
2024
2025
2026
2027
417 11.709 45 0 12.171
489 5.763 1.200 0 7.452
126 10.991 0 0 11.117
0 12.280 0 50 12.330
0 12.311 0 200 12.511
1.238 10.607 290 250 12.385
In deze cijfers zijn de investeringen, waartoe in de Voorjaarsnota is besloten, al verwerkt. De grootste investeringen vallen onder programma 5, waarin het vervangen van de openbare ruimte en riolering vanuit het MIOP valt. Een volledig overzicht van het Investeringsplan is als bijlage 5.7 opgenomen in deze Programmabegroting. Ten opzichte van het Investeringsplan zoals dat is vastgesteld bij de Voorjaarsnota 2022 valt op dat het volume aan investeringen toeneemt in 2022 en 2025, met een afname in 2023 en 2024. Tabel: mutaties investeringsplan tussen Voorjaarsnota 2022 en Programmabegroting 2023 Programma
2022
2023
2024
2025
2026
2027
1 Maatschappelijke participatie 5 Beheer en Onderhoud 6 Burger, Bestuur en Veiligheid 7 Alg. Dekkingsmiddelen & Overhead Eindtotaal
-126 2.441 0 0 2.315
0 -4.246 0 -50 -4.296
126 -517 0 -250 -641
0 3.700 -290 -150 3.260
0 325 0 200 525
0 -375 290 250 165
De ophoging in 2022 zijn met name het eerder in gebruik nemen van de nieuwe parkeerapparatuur (per eind 2022 waar deze eerder ook in 2023 en 2024 geraamd staan) en de snellere uitvoering van de Kamerlingh Onnesstraat e.o. In 2023 en 2024 is sprake van een verlaging van het investeringsvolume. Dit komt deels door de hiervoor benoemde versnellingen naar 2022. Verder zijn enkele investeringen (Noordbuurt, OV34
haltes toegankelijk maken, Raadhuisplein, Tolweg / Tranendal, Boulevard de Favauge) realistischer in tijd gezet met een ruimere voorbereidingsperiode die aansluit bij recente ervaringen. Dit heeft ook een verlagend effect in 2024, waarbij de investeringen in 2025 en 2026 alsnog in uitvoering komen. 2b. Het laatste jaar (2027) als ‘verzameljaar’ Om alle toekomstige investeringen in beeld te hebben, staan deze allemaal verzameld in het laatste jaar van het Investeringsplan. Op dit moment is dat 2027, waarin nu € 12 miljoen aan investeringen staan geraamd. Deze investeringen worden niet allemaal in dat jaar verwacht. In volgende Investeringsplannen wordt steeds een jaar verder realistisch ingepland en schuiven de toekomstige investeringen op naar het nieuwe ‘verzameljaar’. Dus wanneer 2028 wordt toegevoegd aan de planning van het IP zullen investeringen in dat jaar worden gepland en schuift een bedrag vanuit 2027 en mogelijk eerdere jaren door naar 2028. Het volume aan investeringen in het laatste jaar heeft geen gevolgen voor de begrote lasten, want de lasten van rente en afschrijving ná dit laatste jaar worden op het moment van vaststellen van het IP nog niet begroot. 2c. Wijziging in begrote exploitatie lasten De wijzigingen in het investeringsplan werken door in de begrote rente- en afschrijvingslasten. Tabel: kapitaallasten van dit investeringsplan
Kapitaallasten
2023
2024
2025
2026
2027
Kapitaallasten - Waarvan kapitaallasten riolering - Waarvan kapitaallasten vanuit reserves Totaal
4.335 -539 -75 3.722
4.558 -580 -188 3.790
4.709 -644 -192 3.873
5.206 -779 -245 4.182
5.457 -889 -245 4.322
Ten opzichte van de kapitaallaten zoals begroot bij de Voorjaarsnota 2022 valt op dat de kapitaallasten toenemen in 2023 en 2024, met een afname in 2025. Tabel: mutatie in lasten van investeringsplan t.o.v. Voorjaarsnota 2022
Mutaties lasten uit investeringen (negatief is voordeel)
2023
2024
2025
2026
2027
Saldo mutatie lasten - Waarvan kapitaallasten riolering - Waarvan kapitaallasten vanuit reserves Totaal rekening resultaat (negatief: voordeel)
456 25 -92 524
361 0 -14 375
-171 -9 -66 -96
4 18 -13 -1
18 17 -12 13
De hogere kapitaallasten in 2023 en 2024 zijn het gevolg van het eerder beginnen met de afschrijving op de nieuwe parkeerapparatuur, per 2023 in plaats van de eerder geraamde 2025. De lagere kapitaallasten in 2025 zijn het gevolg van het tot 2025 doorlopen van de herinrichting van de Boulevard de Favauge. De afschrijving hiervan begint daardoor in 2026, waar deze eerder in 2025 al was begroot. 3. Kredietverlening Op basis van artikel 5, lid 2 van de financiële verordening, wordt met het vaststellen van de Programmabegroting door de raad krediet verleend voor de geplande investeringen voor het volgende jaar: “De raad autoriseert met het vaststellen van de begroting de investeringen van het desbetreffende begrotingsjaar die in de Voorjaarsnota zijn voorgesteld.”. 35
Omdat bij de Voorjaarsnota alleen een Investeringsplan op hoofdlijnen wordt vastgesteld, wordt de kredietverlening in deze Programmabegroting expliciet benoemd. Voor een deel van de geplande investeringen in 2023 zijn al kredieten verleend bij eerdere besluiten, waaronder de Programmabegrotingen van 2018 t/m 2022. Daarom hoeft niet voor alle in het begrotingsjaar geplande investeringen krediet te worden verleend. Voor de investeringen in 2023 zijn de volgende kredieten benodigd: Titel krediet
Kredietbedrag
SV Zandvoort, KG veld 1 toplaag Uitvoering Speelbeleid Bentveld Masterplan Openbare verlichting vervangen door LED Tolweg / Tranendal openbare ruimte (wegen) Tolweg / Tranendal riolering Entree / Middenboulevard Favaugeplein, openbare ruimte Strandslagen, wegen / openbare ruimte Vuurboetstraat, wegen / openbare ruimte
€ 489.000 € 230.000 € 150.000 € 425.000 € 163.000 € 211.000 € 462.000 € 168.000 € 126.000 € 78.000
Bij de jaarrekening volgt een overzicht van de tot en met 2022 verleende kredieten, waaronder de invulling van de stelposten voor wegen en rioleringen uit de Programmabegroting 2021 en 2022 en de bestedingen ten opzichte van de verleende kredieten.
36
1.7 Onderzoeken ingevolge de Verordening art. 213a Volgens de gemeentewet artikel 213a dient het college periodiek onderzoek te verrichten naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van haar activiteiten. Onder doelmatigheid wordt verstaan: de mate waarin de kosten en inspanningen in verhouding staan tot de doelrealisatie. Het college is voornemens om in 2022/2023 gezamenlijk met medeaandeelhouder Haarlem een onderzoek te laten instellen naar Spaarnelanden. Spaarnelanden draagt zorg voor de inzameling van afval en faciliteert en voorziet in middelen om afvalscheiding in Haarlem en Zandvoort in goede banen te leiden. De ambitie is om samen te werken aan goede afvalscheidingsprestatie, maar ook om te komen tot hoogwaardiger verwerking van grondstoffen in de circulaire economie. Om dit te bereiken, zal er scherp gestuurd moeten worden op doeltreffendheid, doelmatig en kostenbewustzijn te werk gaan zodat de afvalstoffenheffing betaalbaar is en blijft voor de inwoners. Naast afvalinzameling verzorgt Spaarnelanden ook een groot deel van het beheer en onderhoud. Een voorbeeld hiervan is het beheer en onderhoud van de openbare ruimte maar ook het schoon houden van straten, pleinen, wegen, stranden en water. Spaarnelanden legt zich ook toe op het onderhoud van voertuigen en wagenparken. Spaarnelanden beschikt over een werkplaats voor bijzondere voertuigen, o.a.
afvaltrucks, veewagens, grasmaaiers, maar ook brandweerwagens en ambulances. Aangezien Spaarnelanden een breder pallet aan activiteiten onderneemt in Haarlem en Zandvoort dan alleen afvalinzameling, zal er in het onderzoek breder gekeken worden dan alleen de afvalinzameling; het betreft een organisatiewijd onderzoek, waarin Zandvoort samen met Haarlem optrekt. De centrale onderzoeksvraag is: In welke mate is de kostenstructuur bij Spaarnelanden doeltreffend en doelmatig, gegeven de door Haarlem en Zandvoort inbestede publieke taken en met inachtneming van eisen op het gebied van duurzaamheid en participatie, nu en in de toekomst? Voor dit onderzoek wordt afstemming gezocht met de directie van Spaarnelanden en de raad van commissarissen.
37
1.8 Interbestuurlijk toezicht Kader De Wet ‘revitalisering generiek toezicht’ is de basis voor het door het kabinet gewenste interbestuurlijk toezicht (IBT): het toezicht van de ene overheid op de andere. Het uitgangspunt van de wet is het vertrouwen in een goede taakuitoefening door de gemeente. Daarbij hoort dat de horizontale verantwoording (college aan raad) en het horizontale toezicht (raad op college) in orde zijn. Het toezicht op de uitvoering van al deze medebewindstaken door het college ligt primair bij de raad. Invulling interbestuurlijk toezicht door provincie Het provinciebestuur houdt systematisch toezicht op 4 toezichtsdomeinen: 1. Financiën Specifiek toezicht op de financiële positie van de gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. 2. Informatiebeheer Toezicht op het informatie en archiefbeheer. 3. Huisvesting verblijfsgerechtigden Toezicht op tijdige huisvesting van verblijfsgerechtigden bij gemeenten 4. Omgevingsrecht Toezicht en handhaving met een focus op de onderdelen milieu, bouw- en woningtoezicht en ruimtelijke ordening. 1. Financiën Voor het begrotingsjaar 2022 zag de provincie, net als voorgaande jaren, geen aanleiding het toezicht aan te scherpen en blijft het bij repressieve toezicht. De provincie heeft de begroting 2022 geanalyseerd en de daarbij behorende meerjarenraming getoetst op structureel en reëel evenwicht.
De provincie heeft vastgesteld dat de begroting 2022 daaraan voldoet. De provincie benoemt het onderhoud van de kapitaalgoederen en het overzicht incidentele baten en lasten als aandachtspunten. 2. Informatiebeheer De uitvoering van het informatie- en archiefbeheer verloopt conform de gemaakte afspraken met de toezichthouder en archiefinspectie. De uitvoering van de Archiefwet- en regelgeving in Zandvoort in 2021 is door de provincie als ‘adequaat’ gekwalificeerd, de hoogst mogelijke kwalificatie. Er is medio 2022 nog geen nieuwe beoordeling van de provincie beschikbaar. 3. Huisvesting verblijfsgerechtigden Als gevolg van het wegwerken van achterstanden bij de IND en de problematische situatie in de asielopvang zal de taakstelling voor de 1e helft van 2023 toenemen van 11 in 2022, naar tussen de 20-25 in 2023. Eind oktober 2022 wordt de taakstelling 1e helft 2023 definitief vastgesteld. Welke gevolgen de voorgestelde maatregelen van het Kabinet hebben voor de taakstelling voor de 2e helft van 2023 valt op dit moment niet te voorspellen. We dienen rekening te houden met een aantal van tussen 15 en 25 vergunninghouders. De totale taakstelling 2023 voor Zandvoort is op dit moment onzeker maar wordt geschat op tussen de 35 en 50 plaatsingen. 38
Actueel De taakstelling 2022 is vastgesteld op 25 vergunninghouders. Op 1-9-2022 zijn 17 van de 25 plaatsingen door PréWonen gerealiseerd. De komende maanden worden naar verwachting nog eens minimaal 15 plaatsingen gerealiseerd (informatie Pré Wonen). Zandvoort zal de taakstelling 2022 met een voorstand afronden welke wordt verdisconteerd met de taakstelling 2023. 4. Omgevingsrecht De provincie heeft de processen op toezicht- en handhaving binnen dit kader voor 2021 als adequaat beoordeeld. De beoordeling van de provincie over dit onderwerp voor 2022 is medio 2022 nog niet beschikbaar. De IBT beoordeling Omgevingsrecht wordt jaarlijks door de provincie uitgevoerd. Begin 2022 heeft het college het nieuw handhavingsbeleid fysieke leefomgeving 2022 vastgesteld. In 2022 wordt nieuw meerjarig handhavingsbeleid vormgegeven dat ter besluitvorming aan het college wordt voorgelegd.
39
Deel 2 Programma's
40
41
Cluster Sociaal Programma cluster Sociaal Inleiding en context In Zandvoort telt iedereen mee en kan iedereen meedoen. We sluiten niemand uit door een beperking, leeftijd, herkomst, seksuele voorkeur of geslacht. Daarom gaat het college samen met de Zandvoorters werken aan een zogenoemde inclusie agenda voor Zandvoort. Dit wordt een belangrijke opdracht voor het onderwijs, de sociale basis, ondernemers en andere partners in onze gemeenschap. Het nieuwe coalitieakkoord ’Voor Zandvoort’ staat dan ook voor een sterke sociale basis van organisaties en verenigingen. Een betaalde baan en deelname aan de maatschappij is een belangrijk uitgangspunt. In het sociaal domein handhaaft het college het bestaande beleid en het huidige voorzieningenniveau. We willen de zorg zo dicht mogelijk in de eigen omgeving organiseren. (Verborgen) armoede mag dat niet in de weg staan. Dat leidt vaak tot andere problemen zoals gezondheidsproblemen, kinderen die niet dezelfde kansen krijgen en verloedering van woningen. Het college zet in op een concrete aanpak en maatregelen. In de regionale verwerving Jeugdhulp onderzoeken we hoe we de jeugdzorg beter in de eigen omgeving kunnen inrichten. Daarbij zetten we meer in op preventie en eigen verantwoordelijkheid. Met de partners van de gegunde lokale aanbesteding ‘Gewoon in Zandvoort’ kijkt het college naar mogelijkheden voor jongeren.
Het college wil door middel van het betrekken van het “IJslandsmodel er voor zorgen dat er lichtere hulp eerder aanwezig is zodat zwaardere hulp minder nodig is. Ook de school is een sociale ontmoetingsplaats en moet een veilige omgeving zijn. We willen dat schoolpleinen, sportvelden en gebouwen door verschillende doelgroepen kunnen worden gebruikt. Het college ondersteunt initiatieven die zorgen dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Ouderen kunnen volop meedoen in de samenleving, waarmee ook eenzaamheid wordt bestreden. Mantelzorgers spelen hierbij een belangrijke rol, zij leveren een belangrijke bijdrage aan de zorg en worden goed ondersteund door de gemeente. Het voorkómen van armoede in gezinnen krijgt extra aandacht. Bijvoorbeeld door het aanpakken van energiearmoede. Niet alleen door middel van inkomensondersteuning, ook door het stimuleren van energiebesparende maatregelen. Het minimabeleid blijft gehandhaafd, de voorlichting over gemeentelijke regelingen wordt verbeterd. Daarnaast wil het college vooral inzetten op preventie op het gebied van fysieke en mentale gezondheid. Het IJslandspreventiemodel zal komende jaren geïmplementeerd en uitgevoerd gaan worden.
In combinatie met het reeds bestaande programma ‘jongeren op gezond gewicht’ (jogg) en een nieuw op te stellen van anti pestpact (incl uitvoeringsprograma) gaan wij samen met onder andere scholen, sportclubs , ouders en kinderen de mentale en fysieke gezondheid stimuleren.
42
Het college wil iedereen aan het werk krijgen en benut de economische kracht van Zandvoort. Er wordt gezorgd voor meer werkgelegenheid door een betere koppeling tussen bijstandsgerechtigden en werkgelegenheid in de toeristische sector. Ook komen er maatregelen die de overgang van werk naar werk en van uitkering naar werk te versnellen. Onderliggende programma’s Het cluster Sociaal bestaat uit drie programma’s: Programma 1: Maatschappelijke participatie gaat over de basisvoorwaarden om mee te kunnen doen in de samenleving. Dat betekent voor iedereen toegankelijke activiteiten en voorzieningen, met informatie en advies en met lichte vormen van ondersteuning gericht op preventie. Programma 2: Ondersteuning en zorg gaat over maatwerk op het gebied van voorzieningen en zorg, veelal alleen toegankelijk met een beschikking. Programma 3: Werk, inkomen en schulden gaat over het tijdelijke financiële vangnet, de toeleiding naar werk en scholing om vanuit eigen kracht zelfredzaam te zijn in de samenleving en het vroegtijdig bieden van hulp bij geldzorgen. Hoofdkoers Maatschappelijke participatie, onderwijs, ondersteuning en zorg Sociale basis en Gewoon in Zandvoort 2023 is het eerste jaar van de achtjarige afspraken met SamenZandvoort voor de opdracht van Gewoon in Zandvoort.
Gewoon in Zandvoort is een aanpak waarbij inwoners van Zandvoort, laagdrempelig en passend ondersteuning kunnen vinden die bijdraagt aan hun welzijn en de leefbaarheid in het dorp. Met een integrale opdracht voor het sociaal wijkteam en begeleiding en een vast budget zal deze ondersteuning meer in samenhang en zonder schotten beschikbaar zijn. Bovendien verminderen de administratieve lasten en blijft de ondersteuning betaalbaar. Daarnaast is 2023 ook het vierde en tevens laatste jaar van de meerjarige subsidieafspraken van de sociale basis. Het komende jaar zal benut worden om verbinding te leggen met SamenZandvoort en er zullen nieuwe afspraken gemaakt moeten worden met betrekking tot de sociale basis die hier ook op aansluiten. Een belangrijk onderdeel hiervan is het ondersteunen van initiatieven die gericht zijn op het meedoen van ouderen in de samenleving en het bestrijden van eenzaamheid. Hierbij is ook speciale aandacht voor eenzaamheid bij (beginnend) dementerende en hun mantelzorgers en willen hiermee bijdragen aan een dementievriendelijk dorp. Doordecentralisatie beschermd wonen De gemeente heeft de taak beschermd wonen te organiseren. Die taak is nu nog regionaal, met Haarlem als centrumgemeente.
Decentralisatie naar de afzonderlijke gemeenten in de regio moet er voor zorgen dat gemeenten meer ruimte krijgen om zorg voor hun meest kwetsbare inwoners dichtbij, op maat en met lokale accenten te organiseren. Samenwerken met de regio is wel verplicht. De afspraken daarover tussen de gemeenten zijn al per januari 2022 gemaakt, maar de decentralisatie en het nieuwe verdeelmodel zijn uitgesteld naar 1 januari 2024. Haarlem blijft ook in 2023 centrumgemeente. 43
Mantelzorg We ondersteunen mantelzorgers in Zandvoort onder meer door de inzet van Tandem die directe ondersteuning biedt door middel van individuele ondersteuning dan wel groepsaanbod. Daarnaast dragen Wmo voorzieningen, dagbesteding en aanbod in de sociale basis aan bij de ontlasting van mantelzorgers. De ondersteuning van mantelzorgers is vastgelegd in de nota ‘Mantelzorger in Balans: aandacht en steun voor mantelzorgers in Zandvoort’. De uitvoering is belegd bij partners in de sociale basis die werken met een mantelzorgconvenant. Over beleid en uitvoering van mantelzorgondersteuning wordt gesproken met de klankbordgroep Mantelzorg. Inclusie agenda In Zandvoort wordt eind 2022 specifiek LHBTI+ beleid opgesteld middels de nota Regenboogbeleid 2022-2025. Uitvoering van het beleid is in samenwerking met de inwoners en organisaties van het dorp en aanvullend op de activiteiten die er al plaatsvinden. Hiervoor wordt jaarlijks een uitvoeringsplan opgesteld. In 2023 gaan we aan de slag met het opstellen van de inclusieagenda gericht op een toegankelijk dorp. We doen dit in samenwerking met de inwoners van Zandvoort en de betrokken gemeentelijke afdelingen binnen het fysieke domein. Onderwijs en onderwijshuisvesting De gemeente Zandvoort zet zich in om gelijke kansen aan jongeren te bieden en (school)uitval te voorkomen.
Hiervoor biedt de gemeente Zandvoort samen met haar partners voorschoolse educatie aan op de peuteropvang aan kinderen met (een risico op) een taalachterstand. Het college zet zich, samen met de scholen, in om het aantal kinderen die zonder ontbijt naar school komt te verminderen. De regionale verzuimaanpak, thuiszittersaanpak en de aanpak voortijdig schoolverlaten en jongeren in kwetsbare posities wordt vanaf 2023 geïntensiveerd. De samenhang met gelijke kansenbeleid, passend onderwijs- jeugdpreventie/hulp, de toeleiding naar de arbeidsmarkt en de aanpak van jeugdwerkloosheid en dagbesteding wordt versterkt. In 2023 zal het nieuwe Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld worden. Hierin wordt. opgenomen hoe de komende jaren de scholen in Zandvoort op een passende en toekomstbestendige manier gehuisvest kunnen worden en welke investering daarvoor benodigd is. Schoolpleinen worden vanaf 2023 speel- en beweegvriendelijker gemaakt door onder andere deze te vergroenen. Bij de juiste inrichting kan het ingezet worden als een extra klaslokaal. En wordt bij een intensiever gebruik overlast van bijvoorbeeld hangjongeren verminderd. Jeugdpreventie en - hulp In 2023 werken we aan een eenvoudige toegang en versterking van de jeugdzorg.
De gemeente staat dan ook voor de uitdaging om nieuwe wetgeving van het Rijk te implementeren, zoals de invoering van de hervormingsagenda Jeugd. En als gevolg van de beweging ‘stoppen met gesloten jeugdzorg’ werken we ernaar toe om meer kinderen thuis te laten opgroeien. Gestart met de ‘implementatie van 44
het toekomstscenario kind en gezinsbescherming’. Staat de ‘doorbraakaanpak onderwijs en jeugdhulp’ centraal. Jeugdhulp wordt opnieuw ingekocht, waarbij de focus ligt op het goed ontwikkelen van het meest passende hulpaanbod. Dit betekent dat er strategische keuzes gemaakt worden welke vormen van jeugdhulp gecontinueerd, geïntensiveerd, anders georganiseerd of afgebouwd worden. Sport en bewegen Vanaf 2023 wordt verder ingezet op de verbinding tussen sport en andere beleidsterreinen in het sociaal domein. Zo kan via sport ook een bijdrage worden geleverd aan bijvoorbeeld het voorkomen van pesten (aansluiting bij het anti pestpact), inclusie en het creëren van sociale ontmoetingsplaatsen. We willen dat de openbare ruimte beter wordt benut voor sporten en bewegen. In 2023 wordt gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden om (urban) sport in de openbare ruimte verder uit te breiden. Er zal onderzocht gaan worden hoe het (multifunctionele) gebruik, de faciliteiten en de mogelijkheden van onze sportaccommodaties geoptimaliseerd kan worden. Werk, Inkomen en Schulden Werk De gemeente Zandvoort is verantwoordelijk voor inkomen en begeleiding naar werk en participatie van Zandvoorters met een bijstandsuitkering. Voor Zandvoorters met een laag inkomen tot 120% zijn er minimaregelingen en inkomensondersteunende maatregelen. Zandvoorters met geldzorgen en schulden worden ondersteund.
Hierbij wordt de menselijke maat gehanteerd. In het coalitieprogramma is de ambitie opgenomen dat de overgang van uitkering naar werk en vice versa makkelijker wordt gemaakt, dat er meer werkgelegenheid komt door een betere koppeling tussen de onderwerpen Werk en Inkomen en Toerisme en Economie. Het Rijk zet in op een fundamentele herziening van de Participatiewet. In de nota ‘Participatiewet in balans’ staat hoe de wet vereenvoudigd kan worden en een toereikend bestaansminimum biedt met aandacht voor de menselijke maat. Voorbeelden hiervan zijn aanpassing van de kostendelersnorm en het mogelijk maken om makkelijker van uitkering naar werk te kunnen switchen en vice versa. Het aantal plaatsingen op garantiebanen bij werkgevers vlakt landelijk en ook in de Haarlemse arbeidsmarktregio af. Ook blijft de participatiegraad onder de doelgroep banenafspraak achter. Zandvoort heeft samen met de regiogemeenten en UWV opdracht gegeven om onderzoek te doen naar het achterblijven van de realisatie banenafspraak. Er is tot dusver een eerste analyse van de aanpak in succesvolle arbeidsmarktregio’s opgeleverd met daarin advies over inzet, werkwijze en/of instrumenten. Dit wordt de komende tijd verder geconcretiseerd in een regionaal plan van aanpak, met als doel meer plaatsingen op garantiebanen in onze regio te gaan realiseren. Verwachting is dat het plan in 2023 wordt geïmplementeerd.
In de arbeidsmarktregio werken zeven gemeenten, UWV, onderwijs, werkgevers-en werknemersorganisaties samen om in te spelen op actuele en toekomstige ontwikkelingen van de 45
regionale arbeidsmarkt. De coronacrisis heeft nieuwe arbeidsmarktvraagstukken blootgelegd die vragen om een brede en intensieve samenwerking. Met de komst van het Regionale Mobiliteitsteam (RMT) is de ontwikkeling ingezet naar een platform voor Levenslang Ontwikkelen (LLO). LLO is een belangrijke sleutel voor een dynamische arbeidsmarkt die kansen biedt voor alle werkenden en ook voor mensen voor wie dit niet vanzelf gaat. Het participatiebedrijf Spaarne Werkt organiseert vanaf 1 januari 2023 betaald werk voor de doelgroepen Wet sociale werkvoorziening en (nieuw) beschut werk en leidt werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt naar betaald werk. Ook richten zij zich, met baanafspraken en leerwerktrajecten, op de doelgroep jongeren zonder beroeps- of startkwalificatie (voortijdige schoolverlaters). De financiering legt een zware last op het beschikbare Participatiebudget van de deelnemende gemeenten. Spaarne Werkt heeft daarom een ontwikkelopgave om de tekorten op nieuw Beschut Werk in drie jaar terug te dringen naar nul. Minima en schulden Inflatie en de hoge energierekeningen zetten de bestaanszekerheid van inwoners met een laag inkomen onder druk. Om deze energie armoede te bestrijden wordt waar nodig financiële ondersteuning geboden. Zandvoort gaat vanaf 2023 problematische schulden versneld oplossen door saneringskredieten te verstrekken.
De Kredietbank Nederland koopt dan alle schulden op van de klant en wordt enige schuldeiser. Dit geeft rust bij de klanten en biedt hen de ruimte te focussen op de toekomst en het vinden van betaald werk. Vroegsignalering van schulden is het in een zo vroeg mogelijk stadium op basis van signalen in achterstanden van de vaste lasten inwoners hulp te bieden. Vroegsignalering is gericht op het voorkomen van problematische schulden, zodat niet het zware traject van drie jaar reguliere schuldhulpverlening ingezet hoeft te worden. Ook in 2023 wordt ingezet op het beter bereiken van inwoners en in het intensiveren van de ondersteuning, extra capaciteit voor het oplossen van energie schulden en om meer huisbezoeken te kunnen doen. Vanaf 2021 heeft de gemeente een intensieve taak gekregen in de hersteloperatie voor ouders die zich als gedupeerde van de Kinderopvangtoeslag hebben gemeld. De Kinderopvangtoeslagaffaire heeft in Zandvoort rond de 40 ouders getroffen. Zandvoort biedt tot 2025 aanvullende hulp als het gaat om de gezinssituatie, eventuele schulden, gezondheid of opvoeding van de kinderen.
46
Programma
Maatschappelijke participatie
1 Inleiding Maatschappelijke participatie gaat over de basisvoorwaarden om mee te kunnen doen in de samenleving, met voor iedereen toegankelijke activiteiten en voorzieningen, met informatie en advies en met lichte vormen van ondersteuning gericht op preventie. Ambities • De gemeente stimuleert dat zoveel mogelijk Zandvoorters zelfredzaam zijn, regie over hun eigen leven hebben, meedoen in de maatschappij en erbij horen. • De gemeente faciliteert goede algemeen toegankelijke voorzieningen (de sociale basis) met aandacht voor welzijn, onderwijs, sport en gezondheid. • De gemeente faciliteert advies en ondersteuning als daar behoefte aan is. • De gemeente draagt bij aan de mate waarin elke Zandvoorter, ongeacht beperking of kwetsbaarheid, meetelt en mee kan doen. • Zandvoort zal vooral inzetten op preventie op het gebied van fysieke en mentale gezondheid. • De gemeente wil de inzet van (zwaardere) zorg voorkomen. Context en achtergronden Dit programma focust op de beleidsvelden Onderwijs en Sport en Sociale Basis. Binnen deze beleidsvelden is er een keur aan activiteiten en voorzieningen die burgers de mogelijkheid geven om zo veel mogelijk mee te doen in de maatschappij, zodat zij zelfstandig kunnen (blijven) functioneren nu en in de toekomst. Het gaat om laagdrempelige, vrij toegankelijke, niet individueel geïndiceerde en veelal collectieve voorzieningen.
De gemeente faciliteert en ondersteunt deze inzet van organisaties. Door landelijk beleid en demografische ontwikkelingen neemt de vraag naar maatschappelijke ondersteuning toe. Om die ondersteuning passend (‘licht waar het kan, zwaar waar nodig’) én betaalbaar te houden is een sterke sociale basis van groot belang. 2023 is het vierde en tevens laatste jaar van de meerjarige subsidieafspraken van de sociale basis. De samenwerking heeft inmiddels goed vorm gekregen en er wordt door de partijen uitvoering gegeven aan de doelen zoals vermeld in het Verantwoordings- en evaluatieplan sociale basis 2020-2023. De prestaties van organisaties worden net als vorig jaar geëvalueerd met de onderzoeken naar het bereik en de effectiviteit van de activiteiten van de partners. Daarnaast is 2023 het eerste jaar van de achtjarige afspraken met SamenZandvoort voor de opdracht van Gewoon in Zandvoort, waar ook het wijkteam een onderdeel van is. Komend jaar zal dan ook benut worden om verbinding te leggen met 47
SamenZandvoort en er zullen nieuwe afspraken gemaakt moeten worden met betrekking tot de sociale basis die hier op aansluiten. Beleidsvelden 1.1 Onderwijs en Sport 1.2 Sociale basis Kaderstellende beleidsnota's • Nota Onderwijskansenbeleid Zandvoort (2019/332578) • Uitvoeringsregeling Onderwijskansen Zandvoort (2019/944697) • Meerjarenbeleidsplan Vervolgaanpak voorkomen voortijdig schooluitval van jongeren 2019 t/m 2022 RMC regio West Kennemerland (Zuid-Kennemerland en IJmond) en Jaarverslag van de GR Schoolverzuim en VSV 2019-2020 (2019/2020) • Aanvullende maatregelen 2021-2024 bestrijding Voortijdig Schoolverlaten (VSV), regio ZuidKennemerland en IJmond (2022/644026) • Regionaal Thuiszitterspact en convenant schoolverzuim(2021/163232) • Regionale Educatieve Agenda 2019-2023 Regionaal Besturenoverleg Onderwijs ZuidKennemerland (2019/973628) • Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 (2014/11/001059) • Verordening leerlingenvervoer 2015 (2014/11/000905) • Sportnota 2017+; meer met sport (2016/612805) • Sportakkoord Zandvoort (2019/237494)
48
Beleidsveld 1.1 Onderwijs en sport Hoofddoelstelling Zandvoorters van 0 tot 25 jaar op weg helpen naar maatschappelijke zelfstandigheid en een positieve deelname aan het maatschappelijk leven. Het accent ligt op het vergroten van kansen en het voorkomen van (school)uitval. Het bevorderen van sportdeelname door inwoners van Zandvoort, zowel vanuit het oogpunt van volksgezondheid als vanuit sociaal perspectief. Hierbij kun je denken aan voorkomen maatschappelijk isolement, bevorderen integratie, tegengaan van overlast. Wat willen we bereiken? • Zandvoorters van 0 tot 25 jaar op weg helpen naar maatschappelijke zelfstandigheid en een positieve deelname aan het maatschappelijk leven. Het accent ligt op meer kansen voor de jeugd op een goede (school)loopbaan in voldoende geoutilleerde en multifunctionele schoolgebouwen en zoveel mogelijk jongeren met een start- of beroepskwalificatie. • Meer Zandvoorters sporten of bewegen regelmatig op voldoende onderhouden en multifunctionele sportaccommodaties en/of in de openbare ruimte. • Sportverenigingen vervullen een maatschappelijke rol in het sociaal domein. Effectindicator
Nulmeting
Realisatie
2022
2023
2024
2025
2026
2027 Bron
Voortijdig schoolverlaters: het 4,5% (2014) 2.3% (2021) percentage van het totaal aantal (2020) leerlingen (12-23 jaar) dat 2,1% (2019) voortijdig zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat. Relatief verzuim: het aantal 41 (2014) 17 (2021) leerplichtigen dat wel staat (2020) ingeschreven op een school, maar 21 (2019) ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen Absoluut verzuim, per 1.000 2,92 (2017) 1 (2021) leerlingen (2020) 0 (2019)
2,0%
2,0%
2,0%
2,0%
2,0%
2,0% Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO/OCW)
20
20
20
20
20
20
0
0
0
0
0
0
Effectindicator
2022
2023
2024
2025
2026
Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO/OCW)
Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO/OCW) 1 De voorlopige cijfers over het schooljaar 2020-2021zijn door het Ministerie van OCW bekend gemaakt. De definitieve cijfers per genoemd schooljaar verschijnen in het najaar van 2022. Vanwege de corona omstandigheden zijn de cijfers in de schooljaren 2020-2022 niet goed vergelijkbaar.
Aantal % niet sporters
Nulmeting
Realisatie
2027 Bron
49%(2021) 50% 50% 50% 50% 50% 50% 1 43%(2020) 46 %(2016) Het percentage volwassenen dat 55,0% (2020) 64,4% 55% 1 56% (2016) voldoende beweegt 64,3% (2019) Het percentage kinderen (4-11 jaar) 87% (2018) pm1 87% 2 84%(2014) dat lid is van een sportvereniging 1 Gezondheidsmonitor GGDén, CBS en RIVM, deze indicator wordt eens in de vier jaar gemeten (BZK). De gegevens over 2022 zijn nog niet gepubliceerd. 53,4% (2012)
49
Wat gaan we ervoor doen in 2023? Divers, goed en toegankelijk aanbod onderwijs inclusief multifunctioneel gebruik Gemeente Zandvoort zet samen met de schoolbesturen voor primair en voortgezet onderwijs in op een divers, goed en toegankelijk aanbod van huis nabij basis- en voortgezet onderwijs. De huisvesting past bij de huidige eisen van het onderwijs. Binnen het basisonderwijs zijn er op dit moment twee openbare, twee confessionele en een bijzondere neutrale school, verdeeld over de locaties Noord, Centrum en Zuid. Het aantal confessionele scholen is met 1 afgenomen vanwege de fusie tussen de Nicolaasschool en de Duinroos tot de Zeevonk, dat onder het openbaar onderwijs valt. In 2023 wordt gekeken naar verbetering van het binnenklimaat van gebouw De Golf. In 2023 wordt een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs vastgesteld waarin leerlingenprognoses worden opgenomen, sturing van de leerlingenstromen binnen de beschikbare capaciteit wordt geformuleerd, de gevolgen van de samenvoeging van Nicolaasschool en Duinroos voor gebouw de Golf en de toekomstige huisvesting Oranje Nassauschool benoemd worden en afspraken over multifunctioneler gebruik van schoolgebouwen worden vastgelegd. Gelijke Onderwijskansen De gemeente Zandvoort zet zich in om gelijke kansen aan jongeren te bieden en (school)uitval te voorkomen.
Zo werkt zij samen met de partners in de voorschoolse en schoolse periode om kinderen met een onderwijsachterstand of kinderen die een achterstand dreigen te krijgen een goede start en gelijke kansen op een goede schoolloopbaan te bieden. Voor de voorschoolse leeftijd is er op de peuteropvang een educatief aanbod (Voor- en Vroegschoolse Educatie, VVE) dat is gericht op het tegengaan van achterstanden. Er is een goede basis om peuters met een risico op onderwijsachterstanden te bereiken met het VVE-aanbod en om gerichte acties te nemen. Dit doen we samen met de partners van het Centrum voor Jeugd en Gezin. VVE-peuteropvanglocaties zijn voor ouders met een Zandvoortpas of zonder recht op kinderopvangtoeslag financieel toegankelijk. Met de incidentele Nationaal Programma Onderwijsmiddelen (NPO) worden in Zandvoort extra aanvullende activiteiten ontwikkeld en uitgevoerd om de leervertragingen bij leerlingen als gevolg van de corona-situatie te verminderen. In overleg met de partners in het dorp worden de middelen ingezet op de versterking van de Voor- en Vroegschoolse Educatie, het cultuur- en sportaanbod, en het vergroenen c.q. beweegvriendelijker maken van schoolpleinen.
IJslandspreventiemodel Het IJslandse model is een primaire preventieaanpak gericht op het creëren van een positieve leefomgeving waarin kinderen en jongeren (6 tot 18 jaar) gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien, zonder middelengebruik. Het IJslandse model is gebaseerd op vier belangrijke pijlers: gezin, peergroep, school en vrije tijd. Hieronder vallen factoren zoals emotionele support van ouders en deelname aan (professioneel) begeleide vrijetijdsactiviteiten, die een beschermende werking kunnen hebben op het middelengebruik van jongeren. Het IJslands preventiemodel zal vermoedelijk een positief effect hebben op het voorkomen van problemen van jongeren op andere gebieden – psychisch welbevinden, schoolprestaties, gezinsdynamiek, waardoor op den duur de druk op jeugdhulp zal afnemen. 50
Verbinding Onderwijs en jeugdhulp In de gemeente Zandvoort wensen we een goede basis voor elk kind. Voor de meeste kinderen is die basis op orde, maar een kleine groep kinderen heeft baat bij meer ondersteuning. Waar de ondersteuning vanuit onderwijs en jeugdhulp voor deze groep kinderen samenkomen willen we een dekkend netwerk van onderwijs-jeugdhulp in onze regio. Een continuüm van volledige zorg naar volledig onderwijs, waarin er voor ieder kind passende ondersteuning is om zich te ontwikkelen. Samen met de partners van het onderwijs, het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en de Jeugdgezondsheidszorg is er gezamenlijke planvorming rondom kinderen, waarbij iedere partij zijn verantwoordelijkheid neemt. Aanpak verzuim, thuiszitters, vermindering voortijdig schoolverlaten en jongeren in kwetsbare posities Zandvoort streeft er naar dat zoveel mogelijk jongeren hun schoolloopbaan afsluiten met een startof beroepskwalificatie, zodat zij in staat zijn om op de arbeidsmarkt te participeren. De inzet is ook gericht op jongeren in kwetsbare posities om hen een passend leer(werk)aanbod te doen.
Zandvoort werkt in de aanpak van schoolverzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten samen met de regiogemeenten in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) schoolverzuim en voortijdig Schoolverlaten (VSV) Zuid-Kennemerland en IJmond (uitgevoerd door het Leerplein, regionaal bureau voor leerplicht en RMC). Het bestuur van gemeenschappelijke regeling stelt voor de periode 2023 tot en met 2026 een geactualiseerd meerjarenbeleidsplan op, dat gericht is op de sluitende aanpak voor jongeren op het terrein van opleiding, leren en werken, werk of dagbesteding. Daarin staan ambities om het aantal verzuimers, het aantal (nieuwe) voortijdig schoolverlaters en thuiszitters te verminderen en kwetsbare jongeren extra te begeleiden. De aanpak van schoolverzuim, thuiszitters, voortijdig schoolverlaten en de aanpak van jongeren in kwetsbare posities worden in samenwerking met alle partners geïntensiveerd. Het regionaal convenant schoolverzuim en het regionaal thuiszitterspact worden verder uitgevoerd. De aanpak van verzuim voor jongeren van 5 tot 23 jaar is een belangrijk aandachtspunt. Deze aanpak gebeurt in samenwerking met de betrokken schoolbesturen van het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Door de corona omstandigheden is de uitvoering hiervan enigszins vertraagd.
In 2023 is er sprake van aanvullend VSV-beleid, zoals de maatwerkaanpak voor jongeren in kwetsbare posities (jongeren in het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, MBO 1 en basisberoepsgericht VMBO). De aanpak is er nadrukkelijk op gericht jongeren zoveel mogelijk in beeld te houden. Uitgangspunt blijft dat zoveel mogelijk jongeren passende begeleiding en een passend leer(werk) aanbod krijgen, dat zo mogelijk leidt tot een start- of beroepskwalificatie of dagbesteding. Hetzelfde geldt voor jongeren die zonder diploma zijn uitgevallen en soms met multiproblematiek te maken hebben. Hierin speelt de Corona-situatie van de afgelopen jaren en de gevolgen daarvan op de ontwikkeling van deze jongeren ook een rol. Naast het onderwijs wordt ook met andere ketenpartners steeds nauwer samengewerkt. Te denken valt aan partijen van re-integratie- en dagbestedingstrajecten, hulpverleningsinstellingen en jongerenwerk in de regio Zuid-Kennemerland en IJmond. Hierbij worden de verbindingen met 51
arbeidsmarkttoeleiding in het kader van aanpak jeugdwerkloosheid, toeleiding naar dagbestedingstrajecten en met hulpverlening versterkt. Waar noodzakelijk en mogelijk wordt extra ondersteuning geboden aan jongeren voor het vinden van stage- en leerwerkplekken door de leerwerkmakelaars van het Leerplein en het middelbaar beroepsonderwijs (MBO), in samenwerking met het leerwerkloket voor jongeren in kwetsbare posities. Verbinden van onderwijs, sport(organisaties) en cultuur Gemeente Zandvoort zet in op het intensiveren van verbindingen van onderwijs, sport, welzijn en cultuur. De gemeente continueert de Brede Regeling Combinatiefuncties en de uitvoering van het Zandvoorts Sportakkoord. De combinatiefunctionarissen hebben een centrale en verbindende rol naar de wijk, sportaanbieders, de scholen in het basis- en voorgezet onderwijs en andere beleidsterreinen zoals zorg en welzijn. Zij spelen een belangrijke rol bij de projecten van het Zandvoorts Sportakkoord en zorgen voor verbinding tussen de verschillende activiteiten en uitvoering van het project ‘Gevaren van de Zee’. Ook is er nauwe samenwerking binnen de uitvoering van het preventieakkoord. Het streven is om de projecten die zijn gestart vanuit het coronaherstelfonds voort te zetten.
Dit betreft projecten die zijn gericht op een veilig sportklimaat en een gezonde leefstijl, zoals jongeren op gezond gewicht (JOGG) en leefstijlinterventies. De combifunctionarissen geven vakonderwijs, organiseren en coördineren activiteiten als JouwSportpas, schoolsportdagen, wijkactiviteiten voor jongeren, maar ook fittesten voor ouderen en verschillende evenementen, zoals Sportinstuif Korverhal, activiteiten Sjors Sportief & Creatief en Zomer(vakantie)activiteiten sport en spel i.s.m. Pluspunt voor basisschooljeugd. Vergroten maatschappelijke rol sportorganisaties Stimulering van sporten en bewegen voor jong en oud is een belangrijke pijler van het sportbeleid. De gemeente en haar partner Team Sportservice Zandvoort versterken de organisatiekracht van sportorganisaties door gerichte verenigingsondersteuning te bieden, zo nodig afgestemd op signalen vanuit de Zandvoortse Sportraad. Hierbij stimuleert de gemeente sportverenigingen en (commerciële) sportaanbieders om hun maatschappelijke rol te vergroten, door bijvoorbeeld aanbod te ontwikkelen voor speciale doelgroepen of rondom een bepaalde maatschappelijke uitdaging, zoals gezonde leefstijl, leden- en vrijwilligerswerving. Er blijft aandacht voor laagdrempelig sport- en beweegaanbod voor minima.
Ook zet de gemeente samen met Team Sportservice Zandvoort in op het creëren van een veilig sportklimaat, waarbij onder andere aandacht is voor pesten, inclusie en pedagogische vaardigheden. Er wordt ingezet op continuering van de clubkadercoaches. Daarnaast biedt de subsidieregeling sportstimulering mogelijkheden voor het vergroten van de maatschappelijke rol van sportorganisatie met eventuele inzet van de combinatiefunctionarissen. De gemeente Zandvoort stimuleert sportaanbieders middels de subsidieregeling Sportstimulering om activiteiten te ontplooien die aansluiten op de doelstellingen uit de sportnota ‘Meer met sport 2017+’ en het Zandvoorts Sportakkoord. Voldoende onderhouden binnen- en buitensportaccommodaties De gemeente zorgt voor voldoende onderhouden binnen- en buitensportaccommodaties. Waar de budgetten in de strategische investeringsagenda dat toelaten, wordt geïnvesteerd in verduurzaming van gemeentelijke sportaccommodaties. Voor de sportvelden is een Meerjarig Investering Plan 52
(MJIP) in de begroting opgenomen. In 2023 wordt een 0-meting gedaan naar de bezettingsgraad van de binnen- en buitensportaccommodaties en tevredenheid en wensen van de gebruikers. De uitkomst van de 0-meting dient als basis voor een advies over het toekomstig gebruik van de sportaccommodaties. De gemeente heeft per 1-1-2022 een kostprijs dekkende huur ingevoerd voor de buitensport accommodaties conform de wet markt en overheid. De gemeente verhuurt de sportaccommodaties aan SRO Zandvoort BV, die op haar beurt de accommodaties exploiteert en beheert. SRO geeft deze in gebruik aan scholen, verenigingen en ander (sport)organisaties en ontvangt hiervoor een gebruikersvergoeding. Deze werkwijze wordt voortgezet vanaf 2023. Sport in openbare ruimte Naast deelname aan het georganiseerde sportaanbod kiezen mensen steeds vaker voor ongebonden sportactiviteiten. Die vinden plaats in de openbare ruimte, op het strand of op sportaccommodaties. Om deze manier van sporten te ondersteunen worden plekken en routes aantrekkelijk ingericht voor sport en bewegen. In 2023 wordt verkend of er locaties geschikt zijn voor onder andere calisthenics, fitness-toestellen of een skate-pumptrack. Waar mogelijk wordt bij het opstellen van ontwikkelvisies input gegeven voor de inrichting van de beweegvriendelijke omgeving.
Prestatie-indicator Het aantal stage- en leerwerkplekken ter versterking aansluiting onderwijs arbeidsmarkt
Nulmeting
Realisatie
2022
2023
2024
2025
2026
2027 Bron
40 (20122013)
44 (2021) 90 (2020) 115 (2019)
100
100
100
100
100
100
Aantal deelnemers Jouw Sportpas 150 (2017) 1.355(2021) 2.400 2.500 2.500 2.500 2.500 2.451 (2020) 1.056 (2019)
Administratie Leerplicht / RMC
2.500 Registratie Sportservice
Aantal deelnemers schoolsporttoernooien
100 (2017)
0 (2021)1 90 (2020) 140 (2019)
150
150
150
150
150
150
Het percentage goed onderhouden sportaccommodaties
79% (2019)
79% (2021 79% (2020)
80%
80%
80%
80%
80%
80% Gemeentelijk e administratie
1
Door de corona-maatregelen vinden er geen schoolsporttoernooien plaats.
53
Registratie Sportservice
Beleidsveld 1.2 Sociale basis Hoofddoelstelling Een sterke sociale basis die ruimte biedt aan inwoners die initiatieven nemen en een vangnet van laagdrempelige ondersteuning is voor (kwetsbare) inwoners. Wat willen we bereiken? Een inclusieve samenleving, waar iedereen kan meedoen naar vermogen, waar mensen samenleven met respect voor elkaars eigenheid en verschillen, waar kansen zijn voor persoonlijke ontwikkeling, waar inwoners en sociaal ondernemers initiatieven nemen en waar inwoners elkaar ondersteunen. Effectindicator Percentage Zandvoortse gezinnen dat zelfstandig verder kan met of zonder duurzame hulp
Nulmeting
Realisatie
2022
2023
2024
2025
2026
2027 Bron
80% (2021) 86% (2020)
86%
86%
86%
86%
86%
86% Registratie CJG Kennemerland
Wat gaan we ervoor doen in 2023? Ondersteuning op het gebied van Redzaamheid in en om het huis Het thema Redzaam in en om het huis binnen de sociale basis zorgt ervoor dat inwoners zowel sociale als praktische ondersteuning krijgen in hun directe woonomgeving. Een aantal organisaties is in het dorp actief op dit thema, zoals Pluspunt, DOCK, Tandem, RIBW, Herstelacademie, Kcoetz en Rolmobiel. In 2023 voeren zij activiteiten uit om kwetsbare inwoners te ondersteunen. Met een gerichte samenwerking tussen deze partijen is er een breed aanbod voor Zandvoorters ontstaan om zo redzaam mogelijk te zijn in het dagelijks leven. Het aanbod voor inwoners bestaat onder andere uit: • begeleiding aan bewoners met specifieke aandacht voor psychische en/of verslavingskwetsbaarheid (individuele begeleiding of in groepsverband); • praktische diensten in en om het huis, zoals het uitvoeren van klusjes of hulp bij de boodschappen; • vrijwilligersvervoer voor bijvoorbeeld ouderen en gebruikers van een rolstoel (de Belbus en Rolmobiel); • onafhankelijke cliëntondersteuning voor inwoners die niet volledig zelfstandig hun weg weten te vinden in het sociaal domein of ter ondersteuning bij klachten. Ondersteuning op het gebied van Ontmoeten Het thema Ontmoeten richt zich op het verbeteren van de sociale verbondenheid en betrokkenheid van kwetsbare bewoners.
Door het meedoen aan gezamenlijke activiteiten en uitjes hebben Zandvoorters sociaal contact met elkaar en een zinvolle tijdsbesteding. De organisaties Zorgbalans, Kennemerhart, Pluspunt en de Seniorenvereniging bieden diverse ontmoetingsactiviteiten aan. Hierbij is specifieke aandacht voor bewoners met een haperend brein, bijvoorbeeld ten gevolge van dementie, en het thema eenzaamheid. De gemeente Zandvoort is aangesloten bij het landelijk programma “Een tegen Eenzaamheid”. Er is dan ook extra aandacht voor het signaleren van eenzaamheid en het handelingsperspectief, het 54
trainen van vrijwilligers en professionals, en het versterken van de onderlinge samenwerking tussen de verschillende organisaties. In 2023 zullen in de week tegen de eenzaamheid verschillende activiteiten georganiseerd worden gericht op ontmoeten en op herkenning en bewustwording van eenzaamheid. Ondersteuning op het gebied van Gezonde Leefstijl In 2023 wordt uitvoering gegeven aan het regionale en lokale gezondheidsbeleid. Er wordt gewerkt aan vijf gezondheidsvraagstukken: • gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving; • gezondheidsachterstanden verkleinen; • druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen; • vitaal ouder worden; en • leefstijl: roken, alcohol en overgewicht. De coronacrisis heeft het belang van een gezonde leefstijl onderstreept. Zowel in het voorkomen van ziektes als in het verminderen van de ziektelast. Er wordt uitvoering gegeven aan het lokaal preventieakkoord waarbij leefstijlvraagstukken integraal worden aangepakt. Zandvoort is JOGG gemeente en werkt aan een gezonde leefomgeving voor de jeugd. In 2023 wordt met name ingezet op het waterdrinken en de beweegvriendelijke omgeving. Scholen worden gestimuleerd en ondersteund om gezondheidsthema’s op te pakken (gezonde school). Corona heeft een negatieve impact gehad op met name jongeren en hierdoor staat de mentale gezondheid onder druk.