Bijlage Impactonderzoek BUas Formule 1 2022
Tekst van het document
Bezocht
Niet bezocht
n
%
n
%
n
%
Helemaal mee oneens
19
2,3%
6
1,6%
13
2,8%
Mee oneens
18
2,1%
7
1,9%
11
2,4%
Neutraal
113
13,5%
16
4,2%
97
21,0%
Mee eens
243
28,9%
106
28,1%
137
29,6%
Helemaal mee eens
447
53,2%
242
64,2%
205
44,3%
Gemiddeld
4,3
4,5
4,1
Std. afw.
0,9
0,8
1,0
Criticaster
91,0
24,1%
Passieveling
182,0
48,3%
Promotor
95,0
25,2%
Cijfer
7,4
Std. afw.
2,0
Totaal 840 100,0% 377 44,9% Tabel 5.14. Opinie over de bewonersdag georganiseerd voor mensen uit Zandvoort zelf.
5.9
463
55,1%
Sentimenten randgemeenten
We hebben dit jaar twee extra vragen meegenomen om bewoners in randgemeenten expliciet te bevragen of men voordelen en nadelen ervaart van het evenement de DGP. In tabel 5.15 zijn de resultaten van deze vragen samengevat. Wederom gaat het hier om stellingen waar 1 staat voor volstrekt niet mee eens en 5 volstrekt mee eens. Standaardafwijkingen rond de 2 geven aan dat de meningen verdeeld waren, standaardafwijkingen rond de 1 of lager geven aan dat de meningen dichter bij elkaar lagen gemiddeld genomen. Zoals de tabel laat zien, worden er gemiddeld genomen geen uitgesproken voor- dan wel nadelen ervaren door randgemeenten.
Voordelen Std. afw. Nadelen Std. afw. Totaal (n)
Totaal
Bloemendaal
Haarlem
Haarlemmermeer
Heemstede
Velsen
3,2 1,1 2,8 1,1 3221
2,9 1,3 3,1 1,3 169
3,2 1,2 3,0 1,2 1672
2,9 1,3 3,4 1,2 50
3,2 1,3 2,7 1,3 123
3,2 1,1 2,5 1,0 1207
Tabel 5.15. Ervaren voor- en nadelen van de Dutch Grand Prix door randgemeenten.
58
58
5.10 Eindoordeel, opmerkingen/verbeterpunten Tabel 5.16 laat zien dat de DGP vooral in Zandvoort zelf hoog wordt beoordeeld. Met een 8,1 is dat cijfer wel wat lager dan het jaar ervoor waar het nog een 8,9 kreeg. Het kan natuurlijk een effect zijn van de gelegenheidssteekproef, maar het kan ook zijn dat het nieuwe effect van de eerste editie er af is.
Zandvoort
Velsen
Heemstede
Haarlemmermeer
Haarlem
Bloemendaal
Totaal n
%
n
%
n
%
n
%
n
%
n
%
n
%
Criticaster
1367
34,1%
68
40,7%
761
46,2% 11
22,0%
34
27,6%
373
31,5% 120
14,4%
Passieveling
1374
34,3%
52
31,1%
542
32,9% 18
36,0%
35
28,5%
475
40,1% 252
30,1%
Promotor
1267
31,6%
47
28,1%
343
20,8% 21
42,0%
54
43,9%
338
28,5% 464
55,5%
Cijfer
6,6
6,2
5,7
7,8
7,2
6,8
8,1
Std. afw.
3,1
3,2
3,3
2,0
2,9
2,8
2,2
100,0% 123
100,0% 1186 100,0% 836
Totaal
4008 100,0% 167
100,0% 1646 100,0% 50
100,0%
Tabel 5.16. Rapportcijfer Dutch Grand Prix. Tabel 5.16 laat feitelijk zien wat we ook in alle andere tabellen tegen zijn gekomen. Zandvoort zelf en de 50 bewoners uit de gemeente Haarlemmermeer zijn gemiddeld genomen positiever over het evenement dan de nabijgelegen gemeenten. Bloemendaal en Haarlem zijn gemiddeld genomen negatiever. De gemeenten Velsen en Heemstede zitten daar tussenin. Het beeld dat uit de enquête dit jaar komt is dat een meerderheid nog steeds laaiend enthousiast is over het evenement. Dat enthousiasme geldt dan echter vooral voor mensen uit Zandvoort zelf. Op hetzelfde moment echter is de nieuwigheid van het evenement ervan af. De eerste indruk en positieve verassing is vorig jaar verkregen. Men was erg onder de indruk dat zo’n groots evenement gehouden kon worden en succesvol kon verlopen. In die zin heeft de bewoner dit jaar dan ook een referentiekader. Het is ook belangrijk om in ogenschouw te nemen dat er dit jaar een toename was in het bezoek van buitenaf omdat er dit jaar geen corona gerelateerde beperkingen zijn opgelegd. Goede punten Zoals hierboven al is aangegeven was er dit jaar een meer kritische noot te bespeuren onder de respondenten. Dat zal in belangrijke mate komen doordat naast Zandvoort ook nabijgelegen gemeenten zijn uitgenodigd de enquête te beantwoorden.
De kern van de positieve reacties is te herleiden tot een groot aantal reacties met complimenten voor de organisatie van een complex evenement en de vele blije mensen en gezichten die het heeft opgeleverd. Verbeterpunten Er zijn heel veel opmerkingen gemaakt over een gebrek aan toiletten en een goede verspreiding hiervan. Ook bij de duinen waar veel wildplassers konden worden aangetroffen. Het lijkt tegenstrijdig met het vorige onderwerp, maar men was ook verbolgen over het gegeven dat zelf water meenemen verboden was. Zelf aanschaffen bleek lastig te zijn vanwege de enorme rijen. Ondanks de “giga” prijzen was vraag naar water en drank enorm vanwege de hitte. Sommigen maakten ook opmerking over de wijdverbreide reclame voor 0.0 bier, maar dat juist bier met alcohol in trek was. Er werden redelijk wat opmerkingen gemaakt over bezoekers die beschonken de grenzen van het toelaatbare overschreden. Toezicht vond men vaak ook tekort schieten. Er was een gebrek aan toezicht op verschillende plekken zoals de uitgang fietstunnel Noord. Verkeersregelaars waren soms te streng en arrogant. Op andere plekken
59
59
waren deze juist weer te laks wat ervoor zorgde dat wijken volstroomden met parkeerders van buitenaf. Vooral de roep om consistentie is in redelijk wat opmerkingen terug te vinden. Oud en Nieuw Noord waren slecht bereikbaar en zowel fietsers als autorijders moesten samen gebruik maken van één toegangsweg. Dat vond men niet veilig. Opmerkingen in dezelfde trant voor andere plekken, zoals het onnodige afsluiten van fietsroutes als de Dandvoortselaan, zijn verspreid terug te vinden in de commentaren. Respondenten kwamen ook met suggesties voor plaatsen waar feesten beter gehouden konden worden dan nu. Meerdere respondenten hebben opgemerkt dat de Haltestraat simpelweg te klein is voor “massale feestpartijen”. Mensen zouden daar als ratten in de val zitten bij een escalatie. Het Badhuisplein zou daar beter voor geschikt zijn. Verschillende respondenten dringen aan op het uitbreiden van het aantal beschikbare afzettingen. Deze moeten ook beter worden ingericht zodat ze ook daadwerkelijk een afzetting vormen. Iemand maakte ook een uitgebreide opmerking over de combinatie hekken en zwarte zeilen. Die zouden voor extra veiligheid moeten zorgen. Uiteindelijk waren juist dit hekken die waren omgegooid. De meningen zijn verdeeld over het begeleiden van de bezoekers, maar men vindt dat ook de bewoners zelf beter begeleid moeten worden.
Met name over het doorlaatbeleid voor bewoners komen veel klachten. Hetzelfde geldt voor communicatie. Sommige respondenten verbazen zich over het onduidelijke parkeerbeleid. Een eigenaar van een Airbnb kon zijn gasten nergens laten parkeren. De vliegshow werd aangemerkt als iets opmerkelijks. Het geeft volgens veel mensen onnodig geluidsoverlast en luchtvervuiling. “…met die show jaag je de milieufreaks in het harnas! Ik zelf vond het allemaal prima, maar geef voor die vliegshow voortaan a.u.b. geen vergunning meer.”: merkt een respondent op. Sommigen waren ook verbolgen over de diverse helikoptervluchten van het golfterrein naar het circuit en terug. Hier en daar zijn opmerkingen over de rigide controle op spontane commerciële activiteiten van bewoners. Zo zijn er meer opmerkingen van respondenten die vinden dat bewoners meer in de watten moeten worden gelegd en privileges moeten krijgen ten opzichte van bezoekers. Onder de respondenten bevinden zich bewoners die erg veel moeite hebben met de diverse vernielingen die verspreid hebben plaatsgevonden. Zo is een respondent verontwaardigt dat de plantsoenen Nieuw Noord “verwoest” zijn en dat de organisatie van de DGP enkel de “kale plekken” wil herstellen. Men was tevens verbolgen over het in hun ogen “mindere” schoonmaakbeleid ten opzichte van vorig jaar. Vuilnisbakken waren afgeplakt in plaats van geleegd.
Men moest echter toegeven dat maandag 5 september wel alles snel schoon was gemaakt. Ten slotte, zijn er erg veel opmerkingen die te maken hebben met zorgen om het milieu.
5.11 De polariserende werking van de Dutch Grand Prix Zoals ook vorig jaar het geval was zijn er ook dit jaar mensen die positief of kritisch tegenover de DGP staan. Wij hebben dit jaar een cluster analyse gedaan op basis van de positieve en negatieve effecten en daar zijn twee groepen uit naar voren gekomen. Wij hebben een groep promotoren gevonden die gemiddeld genomen hoger scoort op de positieve effecten en lager scoort op de negatieve effecten. Daarnaast bestaat er een groep criticasters die gemiddeld genomen juist lager scoort op de positieve effecten van de DGP en hoger scoort op de negatieve effecten. Tabel 5.17 laat zien hoe deze groepen verdeeld zijn over de verschillende gemeenten.
60
60
Zandvoort
Velsen
Heemstede
Haarlemmermeer
Haarlem
Bloemendaal
Totaal n
%
n
%
n
%
n
%
n
%
n
%
n
%
Promotor
2267
60,0%
81
51,9%
724
46,5%
37
78,7%
78
68,4%
704
61,9%
643
83,8%
Criticaster
1513
40,0%
75
48,1%
834
53,5%
10
21,3%
36
31,6%
434
38,1%
124
16,2%
Subtotaal
3780
Geen informatie
291
Totaal
4071
156 7,1%
14
1558 8,2%
170
118
47 7,0%
1676
3
114 6,0%
50
1138
10
8,1%
124
73
767 6,0%
73
1211
8,7%
840
Tabel 5.17. Promotoren en Criticasters van het evenement de Dutch Grand Prix. Van alle respondenten die voldoende informatie hebben gegeven is 60 procent een promotor van het evenement en 40 procent een criticaster. Criticasters zijn relatief gezien vooral terug te vinden in Haarlem en, in mindere mate, in Bloemendaal. Promotoren zijn juist terug te vinden in Zandvoort zelf waar bijna 84 procent een promotor is. Ook is 79 procent van het relatief kleine groepje bewoners uit Haarlemmermeer dat dicht tegen Zandvoort aan woont promotor van het evenement. Dit beeld hebben we echter hierboven al vaker zien terugkomen. Het is dan ook interessant om te zien waar deze groepen zich in onderscheiden. Dat is terug te lezen in tabel 5.18. Heeft het circuit bezocht tijdens een van de dagen van de DGP
Totaal
Hoe trots bent u op het evenement?
Rapportcijfer DGP
n
%
n
%
G
S
G
S
Promotoren
2267
60,0%
510
22,5%
4,3
0,9
8,4
1,2
Cijfer: 0-5
58
2,6%
Cijfer: 6
74
3,3%
Cijfer: 7-10
2107
92,9%
Cijfer: geen
28
1,2%
Criticasters
1513
40,0%
48
3,2%
1,8
1,0
3,8
2,9
Cijfer: 0-5
978
64,6%
Cijfer: 6
165
10,9%
Cijfer: 7-10
342
22,6%
Cijfer: geen
28
1,9% 6,7%
3,4
1,6
6,7
3,1
3,3
1,6
6,6
3,1
Subtotaal
3780
Geen informatie
291
7,1%
Cijfer: 0-5
80
27,5%
Cijfer: 6
12
4,1%
Cijfer: 7-10
192
66,0%
7
2,4%
Cijfer: geen Totaal
4071
558 40
598
Tabel 5.18. Indicatoren van promotoren en criticasters.
61
61
Uit tabel 5.18 valt af te lezen dat bijna 23 procent van promotoren het evenement ook daadwerkelijk heeft bezocht tijdens een van de dagen van de DGP. Bij de criticasters is dat vanzelfsprekend lager (3 procent). Promotoren zijn ook veel trotser dan criticasters. Op een schaal van 1 (helemaal mee oneens) tot 5 (helemaal mee eens) scoren promotoren gemiddeld een 4,3 en criticasters een 1,8. Wat ook opvallend hier is de lage standaardafwijking wat betekent dat de antwoorden gemiddeld genomen dichter bij elkaar in de buurt liggen. De rapportcijfers die respondenten de DGP toedichten, laten ook een heel duidelijk beeld zien. Waar de promotoren het evenement een 8,4 geven, zijn de criticasters met een 3,8 gemiddeld veel kritischer. Echter, waar de promotoren eensgezind zijn met een standaard afwijking van 1,2, zijn de criticasters dat veel minder. Met een standaard afwijking van 2,9 waren de meningen hier beduidend meer verdeeld dan bij de promotoren. Dat kunnen we goed terugzien als we naar de verdeling van toegekende cijfers kijken. We zien hier dat bij de promotoren bijna 93 procent een 7 of hoger geeft aan het evenement de DGP. Onder de criticasters is de verdeling van cijfers, zoals verwacht, veel groter. Wat deze groep interessant maakt is dat bijna 23 procent, ondanks de kritische kijk op het evenement, het evenement een cijfer van 7 of hoger toekent.
De kritiek op het evenement ligt in dat geval niet aan de kwaliteit van het evenement zelf, maar de negatieve effecten die het heeft op, onder andere, het milieu.
62
62
6 Economische impact 6.1 Het berekenen van economische impact Evenementen leveren een veelheid aan economische effecten op: ze leiden tot extra overnachtingen door bezoekers, promotie-effecten voor de regio, bestedingen aan reclame door het bedrijfsleven, etc. De economische impact heeft betrekking op een deel van deze economische betekenis, namelijk de bestedingseffecten van een evenement voor een afgebakende regio op korte termijn en dan met name de effecten die er niet zouden zijn zonder het evenement. In dit hoofdstuk bespreken we welke extra bestedingen door de DGP veroorzaakt zijn in de MRA-regio. Deze extra bestedingen worden additionele bestedingen genoemd, omdat ze zonder het evenement niet plaats hadden gevonden. In het bepalen van de economische impact volgen we de richtlijnen zoals deze opgesteld zijn door de Werkgroep Evaluatie Sportevenementen (WESP). In toevoeging daarop laten we middels een input-output model zien tot welke indirecte impact de additionele bestedingen leiden; impacts gemeten in toegevoegde waarde en banen. Het omzetten van bestedingen naar toegevoegde waarde en het aantal FTE’s is een gebruikelijke keuze (die ook het CBS maakt) om de economische impact in kaart te brengen. De wens van de opdrachtgever was de economische impact van het evenement te bepalen voor Zandvoort, de MRA-regio en Nederland.
WESP is als instrument niet gemaakt voor een macro economische studie, maar om de impact van een sportevenement voor de regionale economie te achterhalen. We hebben er daarom voor gekozen het impactgebied te definiëren als de MRA-regio (inclusief Zandvoort) en geen uitspraken te doen over de economische impact voor Nederland. De volgende stappen zijn ondernomen in dit hoofdstuk en worden in de desbetreffende subparagrafen verder besproken. 1. Allereerst is op basis van het aantal verkochte tickets het aantal reguliere bezoekers en het aantal bezoeken bepaald. Bij de organisatie van de DGP is informatie opgevraagd over het aantal overige bezoekers: denk aan VIPS, genodigden, coureurs, begeleiders, officials, media en vrijwilligers. (paragraaf 6.2) 2. Vervolgens is het percentage additionele bezoekers berekend. Volgens WESP zijn bestedingen additioneel indien aan twee voorwaarden wordt voldaan: a. “Er is een oorzakelijk verband met de organisatie van het evenement.
In de praktijk betekent dit dat alleen bestedingen zijn meegenomen van doelgroepen die speciaal voor het evenement in het impactgebied zijn gekomen, of, onder bepaalde condities de bestedingen van inwoners van het impactgebied, die voor het evenement in het impactgebied zijn gebleven, waarbij inwoners als additioneel worden gerekend als zij voor een dergelijk evenement naar een andere Nederlandse stad zouden zijn gereisd. b. De organisatie heeft externe inkomsten vergaard om uitgaven te kunnen doen. En de uitgaven vanuit de organisatie van het evenement zijn ten goede gekomen aan het bedrijfsleven in het impactgebied. Met andere woorden geen verschuivingen oftewel uitgaven die toch waren gedaan ook al had het evenement niet plaatsgevonden.” (WESP, 2016: p 11) Uit de bezoekersvragenlijst die op het circuit is afgenomen halen we de informatie die nodig is om de additionaliteit te berekenen. (paragraaf 6.3) 3. De bezoekersvragenlijst geeft tevens inzicht in de bezoekersbestedingen. We berekenen eerst de uitgaven van bezoekers aan overnachting in Zandvoort en de MRA-regio (paragraaf 6.4). 4. Vervolgens analyseren we de overige uitgaven van bezoekers van de DGP in Zandvoort en de MRAregio. Daarvoor is per type ticket een bestedingsprofiel gemaakt. Dit bestedingsprofiel is vervolgens vermenigvuldigd met het totale aantal verkochte tickets. (paragraaf 6.5) 5.
We gebruiken het vastgestelde additionaliteitspercentage om de additionele bezoekersbestedingen te berekenen. (paragraaf 6.6) 6. We maken gebruik van de door de DGP-organisatie aangeleverde informatie om de bestedingen van teams, media en vrijwilligers te bepalen. (paragraaf 6.7)
63
63
7. 8.
Daarna laten we de bestedingen zien die de DGP-organisatie in Zandvoort en de MRA-regio gedaan heeft (paragraaf 6.8) De totale additionele bestedingen gedaan door bezoekers en organisatie worden meegenomen in een input output model. Voordat deze meegenomen kunnen worden dienen correcties doorgevoerd te worden. Paragraaf 6.9 bespreekt alle gehanteerde stappen om te komen tot de toegevoegde waarde en de daarmee samenhangende werkgelegenheid die toe te schrijven is aan de DGP.
In paragraaf 6.10 wordt aandacht geschonken aan verdringingseffecten. Een kritische reflectie sluit dit hoofdstuk af.
6.2 Bezoeken en bezoekers Op vrijdag hebben 95.000 bezoekers de DGP bezocht, op zaterdag 105.000 en op zondag ook 105.000 bezoekers. In totaal hebben 155.400 bezoekers een ticket gekocht. De DGP 2022 was goed voor 254.000 bezoeken (exclusief VIP’s en genodigden). Bezoekers hebben de DGP gemiddeld 1,6 dagen bezocht. Naast de ‘reguliere bezoekers’ zijn er andere typen bezoekers te onderscheiden. Het aantal VIPS / genodigden bedraagt 50.000 personen verdeeld over drie dagen (voor deze groep waren 16.500 (passpartout)tickets door de organisatie uitgegeven). Daarnaast waren er 3000 coureurs, begeleiders en officials aanwezig. Er waren 300 mediaprofessionals en 2.250 vrijwilligers.
6.3 Additionaliteit Om de additionaliteit te bepalen zijn bezoekers van de DGP onderverdeeld naar herkomst (komen ze wel of niet uit de MRA-regio). Vervolgens is gekeken naar het antwoord op de vraag: Als dit evenement niet had plaatsgevonden was u dan vandaag toch in Zandvoort geweest? Bezoekers zijn additioneel indien ze deze vraag met ‘waarschijnlijk niet’ beantwoorden. In tabel 6.1 is af te lezen dat 89% van de bezoekers additionele bezoekers zijn. Als de Dutch Grand Prix niet
Zandvoort*
had plaatsgevonden in
Overig MRA
Overig
regio
Nederland
Buitenland
Totaal
Zandvoort, was u dan vandaag toch in Zandvoort geweest? Waarschijnlijk wel
17 (89,5%)
19 (10,8%)
30 (4,7%)
1 (2,0%)
67 (7,6%)
Waarschijnlijk niet
2 (10,5%)
149 (84,7%)
597 (93,3%)
48 (96,0%)
796 (89,9%)
Weet niet/geen antwoord
0 (0%)
8 (4,5%)
13 (2,0%)
1 (2,0%)
22 (2,5%)
19 (100%)
176 (100%)
640 (100%)
50 (100%)
885 (100%)
Tabel 6.1 *Inwoners van Zandvoort zijn niet additioneel. Inwoners van de MRA (exclusief Zandvoort) die aangegeven hebben waarschijnlijk niet in Zandvoort te zijn geweest zijn wel additioneel. De twee inwoners van Zandvoort die aangegeven hebben waarschijnlijk niet in Zandvoort te zijn geweest zonder de DGP worden niet als additioneel beschouwd, omdat ze uit Zandvoort komen. Het percentage additionele bezoekers is 794/885 = 89,7%.
64
64
6.4 Verblijfstoerisme 294 respondenten hebben overnacht als gevolg van het evenement (tabel 6.2). Daarvan hebben 226 respondenten in Zandvoort of de MRA overnacht. Dit is 24,2% van het totale aantal bezoekers uit de steekproef (229/931). Plaats overnachting Zandvoort
N 83
% 28,2
MRA-regio (exclusief Zandvoort) Overig Nederland
143 62
48,6 21,0
Onbekend/geen antwoord Totaal
6 294
2,0 100
Tabel 6.2 Het gemiddeld aantal overnachtingen is 2,5. (zie daarvoor tabel 2.8 in hoofdstuk 2 van dit rapport). Als we de cijfers van de steekproef omzetten naar de populatie dan kunnen we het aantal overnachters en hun bestedingen in het impactgebied berekenen. Naast de 155.400 betalende bezoekers waren 16.500 tickets bestemd voor vips; omdat we verwachten dat ook onder vips overnachtingen hebben plaatsgevonden gaan we bij de berekening van de overnachtingscijfers uit van 171.900 bezoekers. Van deze 171 900 betalende bezoekers heeft 24,2% in de MRA overnacht. Dit leidt tot 41.600 overnachters in de MRA die samen goed zijn voor 104.000 overnachtingen (aantal overnachters (41.600) vermenigvuldigd met gemiddeld aantal overnachtingen (2,5). Het gemiddelde bedrag dat men per persoon per nacht uitgeeft is € 105,97. Bij de berekening van dit gemiddelde bedrag is 1 outlier (800 euro) verwijderd; bezoekers die gratis overnacht hebben zijn wel meegeteld. Het totaal besteed bedrag aan overnachtingen in de MRA komt uit op €11.020.880 (totaal aantal overnachtingen vermenigvuldigd met gemiddeld besteed bedrag pppn). Tabel 6.2 laat zien dat in de steekproef 83+143 = 226 overnachtingen in de regio plaatsvinden; 37% in Zandvoort en 63% in de overige MRA-gemeenten.
Hierdoor wordt 37% van de totale bestedingen aan overnachting toegeschreven aan Zandvoort en 63% aan de overige gemeenten van de MRA-regio. De €11.020.880 die in de gehele MRA aan overnachtingen is uitgegeven wordt dus als volgt verdeeld: Zandvoort: €4.077.725 Overig MRA: €6.943.154
6.5 Bezoekersbestedingen in Zandvoort en MRA Op basis van de enquête onder de bezoekers zijn onderstaande bestedingsprofielen vastgesteld. Eerst zijn de totale bestedingen van alle deelnemers aan de enquête berekend, per bestedingscategorie (eten en drinken, merchandise/souvenirs, etc.) en deze bedragen zijn gedeeld door het aantal mensen voor wie de bestedingen zijn ingevuld. In sommige gevallen vulden de respondenten alleen de bestedingen voor zichzelf in, in andere gevallen ging het om de bestedingen van de groep waar zij deel van uit maakten. Alleen voor de bestedingen aan eten en drinken is ervan uitgegaan dat de bezoekers met een weekendticket en een passpartout in totaal respectievelijk 2x en 3x zo veel uitgaven dan op de dag van de enquête. De bestedingen aan tickets zijn gebaseerd op data aangeleverd door de organisatie van de DGP. Dit betreft informatie over de gemiddelde ticketprijs zoals die betaald is voor een dagkaart vrijdag, een dagkaart zaterdag, een dagkaart zondag, een weekendticket en een passpartout. Voor vrijdag bijvoorbeeld was het gemiddelde 40 euro.
65
65
Tabellen 6.3 en 6.4 tonen de bestedingsprofielen voor de bezoekers op verschillende dagen en voor Zandvoort en de MRA (buiten Zandvoort). Bijvoorbeeld, de bezoekers met een dagkaart zaterdag besteden gemiddeld 203,41 euro in Zandvoort. In aanvulling daarop besteden ze gemiddeld 24,80 euro in de rest van de MRA. Zandvoort Tickets
Eten en drinken
Merchandise souvenirs
Vervoer
Winkelen
Nevenactiviteiten /entertainment
Overig
Totaal
Vr
40
26,10
8,99
3,57
0,92
0,68
0,20
80,46
Za
150
35,57
12,96
2,94
-
0,91
1,03
203,41
Zo
310
30,65
10,69
3,73
0,60
0,48
0,48
356,63
Wkn
310
76,86
12,06
2,30
0,86
2,20
1,39
405,67
Pp
360
108,19
15,54
1,88
1,05
1,57
1,90
490,13
Tabel 6.3 Bestedingsprofiel Zandvoort (circuit en dorp) uitgesplitst naar type ticket
MRA (excl Zandvoort) Tickets
Eten en drinken
Merchandise souvenirs
Vervoer
Winkelen
Nevenactiviteiten /entertainment
Overig
Totaal
Vr
0
16,08
6,56
4,36
0
0,03
2,05
29,08
Za
0
16,29
5,41
1,49
0,97
0
0,63
24,80
Zo
0
17,23
3,00
3,65
0
6,96*
0,43
31,27
Wkn
0
59,36
3,11
3,24
0,43
1,05
0,03
67,22
Pp
0
58,37
3,05
4,51
0,33
0
0,92
67,18
Tabel 6.4 Bestedingsprofiel MRA (exclusief Zandvoort) uitgesplitst naar type ticket *dit relatief hoge bedrag wordt veroorzaakt door een groep van 5 personen die aangeeft 800 euro uitgegeven te hebben; omdat een vergelijkbaar bedrag per persoon ook in een andere categorie aangegeven is, is besloten geen aanpassingen te doen.
Het aantal mensen per ticketsoort is ook aangeleverd door de DGP. Dit betreft: Aantal bezoekers Dagkaart vrijdag
44400
Dagkaart zaterdag
23000
Dagkaart zondag
23000
Weekendkaart
31400
Passpartout
33600
Totaal aantal tickets
155.400
Tabel 6.5 Vermenigvuldigen van de bestedingsprofielen met het aantal bezoekers leidt tot de totale bestedingen, voor Zandvoort en de MRA.
66
66
Zandvoort Tickets
Eten en drinken
Merchandise souvenirs
Vervoer
Winkelen
Nevenactiviteiten /entertainment
Overig
Totaal
Vr
1.776.000
1.154.883
399.069
158.479
41.022
30.404
8.687
3.568.544
Za
3.450.000
818.005
298.033
67.549
0
20.958
23.645
4.678.189
Zo
7.130.000
704.964
245.934
85.904
13.855
11.084
11.084
8.246.733
Wkn
9.734.000
2.413.355
378.729
72.220
27.139
68.968
43.511
12.737.921
Pp
12.096.000
3.635.088
522.274
63.336
35.368
52.725
63.860
16.468.650
Ttl
34.186.000
8.726.294
1.844.038
447.487
117.384
184.140
150.787
45.656.130
Overig
Totaal
Tabel 6.6 Totale bestedingen Zandvoort (circuit en dorp) uitgesplitst naar type ticket MRA exclusief Zandvoort Tickets
Eten en drinken
Merchandise souvenirs
Vervoer
Winkelen
Nevenactiviteiten /entertainment
Vr
0
713.796
291.168
193.637
0
1.325
91.119
1.291.046
Za
0
374.654
124.403
34.378
22.421
0
14.465
570.322
Zo
0
396.200
69.000
83.900
0
160.000
10.000
719.100
Wkn
0
1.864.040
97.770
101.774
13.408
32.942
811
2.110.745
Pp
0
1.961.112
102.411
151.499
10.932
0
31.068
2.257.022
Ttl
0
5.309.803
684.751
565.189
46.761
194.267
147.465
6.948.236
Tabel 6.7 Totale bestedingen MRA (exclusief Zandvoort) uitgesplitst naar type ticket MRA inclusief Zandvoort Tickets
Eten en drinken
Merchandise souvenirs
Vervoer
Winkelen
Nevenactiviteiten /entertainment
Overig
Totaal
Vr
1.776.000
1.868.679
690.237
352.116
41.022
31.730
99.806
4.859.590
Za
3.450.000
1.192.659
422.435
101.928
22.421
20.958
38.110
5.248.511
Zo
7.130.000
1.101.164
314.934
169.804
13.855
171.084
21.084
8.921.925
Wkn
9.734.000
4.277.395
476.499
173.994
40.546
101.909
44.323
14.848.667
Pp
12.096.000
5.596.200
624.685
214.835
46.300
52.725
94.928
18.725.673
Ttl
34.186.000
14.036.097
2.528.790
1.012.676
164.145
378.407
298.252
52.604.366
Tabel 6.8 Totale bestedingen MRA (inclusief Zandvoort) uitgesplitst naar type ticket
6.6
Additionele bezoekersbestedingen
Door alle bestedingen te vermenigvuldigen met 89% worden de totale additionele bestedingen van bezoekers berekend. Zandvoort
Totale bestedingen
Totale additionele bestedingen (*89%)
Tickets Eten en drinken
34.186.000 8.726.294
30.425.540 7.766.401
Merchandise/souvenirs Vervoer
1.844.038 447.487
1.641.193 398.263
Winkelen Nevenactiviteiten/ entertainment Overig
117.384 184.140
104.471 163.884
150.787
134.200
Totaal Tabel 6.9
45.656.130
40.633.955
67
67
MRA (exclusief Zandvoort) Tickets
Totale bestedingen 0
Totale additionele bestedingen (*89%) 0
Eten en drinken Merchandise/souvenirs
5.309.803 684.751
4.725.724 609.428
Vervoer Winkelen
565.189 46.761
503.018 41.617
Nevenactiviteiten/ entertainment Overig
194.267
172.897
147.465
131.243
Totaal Tabel 6.10
6.948.236
6.183.929
MRA (inclusief Zandvoort) Tickets
Totale bestedingen 34.186.000
Totale additionele bestedingen (*89%) 30.425.540
Eten en drinken Merchandise/souvenirs
14.036.097 2.528.790
12.492.125 2.250.622
Vervoer Winkelen
1.012.676 164.145
901.281 146.088
Nevenactiviteiten/ entertainment
378.407
336.781
Overig Totaal
298.252 52.604.366
265.444 46.817.885
Tabel 6.11 Ook al doen bezoekers uitgaven aan tickets, deze uitgaven vormen de inkomsten van de DGP-organisatie waardoor zij weer uitgaven in de regio (en in Nederland en buitenland) kunnen doen. De uitgaven die de DGPorganisatie doet in de MRA-regio worden meegenomen voor de bepaling van de economische impact. Om dubbeltelling te voorkomen worden daarom, voor de berekening van de economische impact, alle bestedingen aan tickets eruit gehaald.
6.7
Bestedingen van teams, media, vrijwilligers
Naast de bestedingen van reguliere bezoekers, geven ook andere typen ‘bezoekers’ geld uit in de regio. De DGP-organisatie gaf aan dat 16.500 tickets voor VIPS/genodigden bestemd waren. De VIPS zijn meegenomen in het bepalen van de bestedingen aan overnachting (zie paragraaf 6.4). De bezoekersvragenlijst op het circuit was primair bestemd voor bezoekers die op eigen initiatief de DGP bezochten. Er is dus geen inzicht verkregen in de bestedingen aan eten/drinken, merchandise etc van de VIPS/genodigden. De DGP-organisatie gaf aan dat 75% van alle 3000 coureurs, begeleiders, en officials in de MRA-regio overnacht hebben. Hun geschatte overnachtingsbestedingen nemen we mee. Daarbij gaan we in navolging van Decisio 3 ervan uit dat ze 150 euro per persoon per nacht besteden en 5 overnachtingen hebben. Dit levert een geldstroom op van 1.687.500 euro voor de MRA. Er is geen inzicht verkregen in de bestedingen van mediaprofessionals. De bestedingen van media zijn derhalve niet meegenomen in de economische impactstudie. 3 Decisio (2017). Economische impact en haalbaarheid Formule 1 Circuit Zandvoort. Amsterdam: Decisio
68
68
Ook de bestedingen van vrijwilligers zijn niet meegerekend in deze economische impactstudie.
6.8
Bestedingen van de organisatie
Ook de organisatie heeft bestedingen, welke leiden tot indirect impacts. Ook die impacts willen we meenemen in de berekening. Vanuit de organisatie hebben we op 27 september 2022 de volgende cijfers ontvangen met betrekking tot hun bestedingen (inclusief BTW) Onderwerp
Zandvoort
MRA (exclusief Zandvoort)
Sector
Algemeen/organisatie
1.200.000
2.350.000
Zakelijke dienstverlening
Externe betrekkingen
175.000
55.000
Zakelijke dienstverlening
Communicatie
145.000
405.000
Informatie en communicatie
Commercieel/hospitality
875.000
3.950.000
Zakelijke dienstverlening
Infrastructuur
3.800.000
4.650.000
Bouwnijverheid
Wedstrijdzaken
100.000
250.000
Cultuur, sport en recreatie
Kaartverkoop
-
1.650.000
Zakelijke dienstverlening
ICT
-
200.000
informatie en communicatie
Transport
75.000
75.000
Vervoer en opslag
Hotels
1.550.000
450.000
Horeca
Accreditatie
25.000
25.000
Zakelijke dienstverlening
Security
225.000
450.000
Zakelijke dienstverlening
Events & entertainment
375.000
1.200.000
Cultuur, sport en recreatie
Crew catering
50.000
280.000
Horeca
Personeel
190.000
375.000
Kantoor
50.000
535.000
Zakelijke dienstverlening
Publiekscatering
1.000.000
2.000.000
Horeca
Mobiliteitsplan
500.000
2.250.000
Vervoer en opslag
Camping
350.000
350.000
Horeca
Totaal
10.685.000
21.500.000
Tabel 6.12 De totale uitgaven van de DGP-organisatie (exclusief de FOM fee) bedroegen 55 miljoen. Hiervan is dus 58,5% in de MRA-regio uitgegeven (19,4% in Zandvoort en 39,1% in overige gemeenten van MRA).
6.9
Input output model
Allereerst zetten we de hierboven genoemde geldstromen op een rij. Deze bestedingscijfers vormden de input van het input output model (IO-model). Daarna wordt in deze paragraaf uitleg gegeven over de totstandkoming van het IO-model en de doorgevoerde correcties op de bestedingen, waarna de uitkomsten van het IO-model worden gepresenteerd en toegelicht.
69
69
Uitgaven in Zandvoort 4.077.725
Uitgegeven in MRA (excl Z) 6.943.154
Totaal
Additionele bestedingen bezoekers Zandvoort (par 6.6)*
10.208.415
0
10.208.415
Additionele bestedingen bezoekers MRA (excl Z) (par 6.6)
0
6.183.929
6.183.929
Bestedingen teams (par 6.7)
0
1.687.500
1.687.500
Bestedingen organisatie (par 6.8)
10.685.000
21.500.000
32.185.000
Verblijfstoerisme (par 6.4)
11.020.880
Totaal 24.971.140 36.314.583 61.285.723 Tabel 6.13 Overzicht geldstromen *Exclusief tickets (ivm dubbeltelling worden de bezoekersuitgaven aan tickets niet meegenomen) 6.9.1 IO-model en IO-tabel Een IO-model laat zien in welke mate bestedingen binnen een of meerdere sectoren van de economie leiden tot productie, toegevoegde waarde en werkgelegenheid in dezelfde of andere sectoren. Dit is afhankelijk van de relaties binnen de lokale economie. In welke mate leidt bijvoorbeeld een euro bestedingen in de sector ‘Cultuur, sport en recreatie’ tot toegevoegde waarde en werkgelegenheid in bijvoorbeeld de sector ‘Industrie’? Het antwoord op die vraag kunnen we afleiden uit een IO-tabel. Zo’n tabel laat zien hoeveel elke sector levert aan zichzelf, aan andere sectoren en aan hun uiteindelijke afnemers. Alleen op basis van een IO-tabel kan de stap worden gemaakt van de bestedingen naar de impact (direct + indirect). Er blijkt namelijk uit hoeveel output er in elk van de sectoren van de economie nodig is, om ervoor te zorgen dat er producten en diensten geleverd kunnen worden aan bijvoorbeeld toeristen. IO-tabellen zijn veelal alleen beschikbaar op nationaal niveau. Speciaal voor dit onderzoek zijn er IO-tabellen voor de gemeente Zandvoort en de MRA samengesteld.
Dit op basis van locatiequotiënten en cijfers over de werkgelegenheid per sector, op het niveau van Nederland en op het niveau van de gemeente Zandvoort en MRA. De resulterende regionale IO-tabellen beschrijven de specifieke economische samenhang en zijn daarmee uniek in hun soort. De IO-tabellen vormen de basis van het IO-model. De resultaten die we hieronder berekenen zijn dan ook specifiek voor Zandvoort en de MRA. Wanneer we dezelfde bestedingen zouden invoeren in het IO-model van een andere regio leidt dit tot een andere impact, omdat de economische structuur van die regio anders is. 6.9.2 Correctie bestedingen Voordat we de bestedingen invoeren in het IO-model voeren we een aantal correcties door. De bestedingen van bezoekers die terechtkomen bij de organisatie worden niet ingevoerd in het IO-model. De reden is dat we de impacts daarvan meenemen door in het model direct de bestedingen in te voeren zoals de organisatie die doet bij haar toeleveranciers. Dit betekent wel dat de uiteindelijke impacts, zoals berekend op basis van het IOmodel, verhoogd moeten worden met de toegevoegde waarde en werkgelegenheid zoals deze gecreëerd worden binnen de organisatie van de DGP zelf. We hanteren de volgende uitgangspunten: •
Bestedingen van bezoekers aan tickets komen bij de organisatie terecht, en worden daarom niet separaat ingevoerd in het IO model.
70
70
•
•
De organisatie ontving 7 miljoen aan inkomsten voor catering on site. We gaan ervan uit dat de rest van de bestedingen aan eten en drinken van bezoekers bij andere aanbieders in respectievelijk Zandvoort en de MRA terecht komt. De organisatie geeft aan dat driekwart van de merchandise/souvenirs wordt verkocht door FOM en een kwart bij de organisatie landt. De bestedingen van de bezoekers aan merchandise/souvenirs worden dan ook niet meegenomen in de berekening van de impacts, aangezien ze niet in Zandvoort/de MRA ‘landen’ of al meegenomen zijn in de uitgaven van de DGP organisatie (dubbeltelling).
Vervolgens kunnen we de bestedingen, per sector, invoeren in het IO-model. Dit moet gebeuren tegen basisprijzen, exclusief productgebonden belastingen en exclusief handels- en transportmarges. Voor de bestedingen door de organisatie geldt dat die zijn gegeven exclusief BTW. Dit leidt tot de volgende toewijzingen: •
• • •
•
•
•
Bestedingen van de organisatie aan Algemeen/organisatie, Externe betrekkingen, Commercieel/hospitality, Kaartverkoop, Accreditatie, Security, Kantoor worden toegewezen aan ‘Zakelijke dienstverlening’ Bestedingen van de organisatie aan Communicatie worden toegewezen aan ‘Informatie en communicatie’. Bestedingen van de organisatie aan Infrastructuur worden toegewezen aan ‘Bouwnijverheid’. Bestedingen aan Vervoer worden, na correctie voor de BTW bij de bestedingen door bezoekers, ingevoerd in de sector ‘Vervoer en Opslag”. Het meenemen aan bestedingen aan vervoer is enigszins discutabel, omdat er ook bestedingen bij zijn die niet in Zandvoort/de MRA terecht komen. Wanneer er wordt betaald aan organisaties die nationaal opereren (NS, parkeerbedrijf, etc.) dan is het niet terecht die bestedingen toe te wijzen aan de lokale/regionale sector vervoer. Er ontstaat dan een overschatting van de lokale impacts. Omdat het hier echter zeer lastig is een scheiding te maken tussen bestedingen die wel of niet gedaan worden bij nationale organisaties is er toch voor gekozen de bestedingen mee te nemen. Bestedingen aan Wedstrijdzaken en events en Entertainment van de organisatie en bestedingen aan Nevenactiviteiten en entertainment door bezoekers worden, na correctie voor de BTW bij de bestedingen door bezoekers, toegewezen aan de sector ‘Cultuur, sport en recreatie’.
Bestedingen aan Overnachtingen en Eten en drinken vanuit de organisatie en de bezoekers worden, na de correctie voor de BTW en de aftrek van 7 miljoen bij de bestedingen door bezoekers, ingevoerd in de sector ‘Horeca en Logies’. Bestedingen aan Winkelen door bezoekers mogen we niet volledig toewijzen aan de economie van de gemeente Zandvoort/de MRA. Slechts een heel klein deel van deze producten wordt daadwerkelijk in de gemeente/regio geproduceerd. Dit deel wordt toegewezen aan de sector ‘Industrie’ van Zandvoort/de MRA. Omdat alle goederen wel worden verkocht via de detailhandel in de gemeente/regio, worden de handels- en vervoersmarges over alle bestedingen aan detailhandel berekend. Deze handels- en vervoersmarges komen vervolgens terecht in, onder andere, de sectoren ‘Detail en groothandel’ en ‘Vervoer en opslag’.
Na al deze tussenstappen kunnen we alle bestedingen (excl. belastingen) als input invoeren in het IO-model. 6.9.3 Berekening indirecte impacts Het IO-model laat vervolgens zien hoeveel toegevoegde waarde en werkgelegenheid samenhangt met de bestedingen in het kader van de DGP. Toegevoegde waarde en werkgelegenheid zijn de twee meest relevante indicatoren voor het meten van economische impact: •
De toegevoegde waarde van een onderneming, sector of economie betreft de omzet verminderd met aankopen. Voor een restaurant, waar bijvoorbeeld een bezoeker aan de DGP komt eten, is de
71
71
•
toegevoegde waarde gelijk aan het geld ontvangen van de klant minus betalingen aan toeleveranciers, bijvoorbeeld de slager. Voor de slager is de toegevoegde waarde gelijk aan de ontvangsten van het restaurant minus de betalingen aan haar toeleveranciers, bijvoorbeeld agrarische bedrijven. Toegevoegde waarde is een zeer belangrijke impact omdat dit toont wat het restaurant en de slager bijdragen aan de economie. We voorkomen dubbeltellingen, zoals die er wel zijn wanneer we alleen kijken naar omzet. Bij het optellen van de omzet van het restaurant en de slager worden de betalingen van restaurant aan de slager immers twee keer meegenomen. De toegevoegde waarde komt uiteindelijk voor een deel terecht bij het personeel (in de vorm van inkomen), een deel gaat naar de belasting en de verschaffers van (vreemd) vermogen en een deel betreft de winst voor de eigenaren. De impact op werkgelegenheid maakt duidelijk welke werkgelegenheid in Zandvoort/de MRA samenhangt met de DGP. Dit wordt berekend in FTE (full time employment).
Zandvoort
A Landbouw, bosbouw en visserij
Toegevoegde waarde (miljoenen euro’s)
B Delfstoffenwinning C Industrie D Energie-voorziening E Waterbedrijven en afvalbeheer F Bouwnijverheid G Handel H Vervoer en opslag I Horeca J Informatie en communicatie K Financiële dienstverlening L Verhuur en handel van onroerend goed M Zakelijke dienstverlening N Openbaar bestuur en overheidsdiensten O Onderwijs P Gezondheids- en welzijnszorg Q Cultuur, sport en recreatie R Overige dienstverlening Totaal
MRA
Werkgelegenheid (FTE)
0.0 0.0 0.0 0.0
0.0
0.0 1.2 0.3 0.4 3.1
0.0
0.0 0.1 0.0 9.3 3.4 3.0 88.2
0.1 0.0
0.3
0.0 1.3
0.0
0.0 16.2
0.0 0.0
0.0
0.0 0.3 0.0 6.6
0.0
0.0 5.8 0.0 126.5
Toegevoegde Waarde (miljoenen euro’s)
Werkgelegenheid (FTE)
0.0 0.0 0.4 0.1
0.1
0.0 3.2 1.3 1.8 10.1
0.2
0.0 3.2 0.3 25.5 16.0 14.2 291.5
0.9 0.5
3.8
0.8 7.4
0.8
2.7 89.1
0.1 0.1
1.1
0.0 1.0 0.2 28.0
0.1
1.2 22.7 1.7 474.0
Tabel 6.14: IO tabel DGP 2022 Tabel 6.14 laat zien welke directe en indirecte impacts gepaard gaan met de DGP. Uitgaande van de bestedingen van de bezoekers en de organisatie toont de tabel de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid die daarmee samenhangt in alle sectoren van de economie. Dit afzonderlijk voor Zandvoort en de MRA. De tabel laat zien dat, in aanvulling op de toegevoegde waarde gecreëerd binnen de DGP-organisatie, er in Zandvoort en de MRA (inclusief Zandvoort) respectievelijk 6,6 miljoen en 28 miljoen toegevoegde waarde gelinkt is aan de bestedingen van de bezoekers van de DGP en de organisatie. In aanvulling op de werkgelegenheid binnen de organisatie, zijn er respectievelijk 127 en 474 banen gelinkt aan de DGP.
72
72
Daarbij is het van belang op te merken dat het IO-model in de berekening van werkgelegenheid uitgaat van lineariteit: als een bepaalde attractie twee keer zo groot wordt, dan zou je twee keer zoveel personeel nodig hebben. Het IO-model houdt geen rekening met productiviteitsstijging (de gedachte dat huidig personeel harder moet werken in plaats dat nieuw personeel ingezet wordt). In werkelijkheid zal een groot deel van de benodigde extra inspanningen tijdens het DGP-weekend geleverd worden door het meer intensief benutten van het bestaande personeel. Uit de uitsplitsing over de sectoren blijkt dat het grootste deel van de toegevoegde waarde wordt geproduceerd in de sector Horeca. Echter, ook in de sectoren Bouwnijverheid en zakelijke dienstverlening in Zandvoort zien we substantiële impacts. In de MRA zijn er meerdere sectoren waar de impacts op toegevoegde waarde uitkomen boven 1 miljoen euro. Ook hier zien we de hoogste waarden binnen horeca, bouwnijverheid en zakelijke dienstverlening.
6.10
Verdringing
In het raceweekend was het prachtig weer met temperaturen boven de 20 graden. Hierdoor zullen mensen die normaal gesproken wel naar Zandvoort zouden zijn gekomen, nu niet zijn gekomen. Het verschijnsel dat het evenement de bezoeken en bestedingen van toeristen of inwoners van de gastregio van het evenement verdringt wordt crowding out of verdringing genoemd. Het is te verwachten dat in een situatie zonder de DGP er ook veel dagjesmensen en strandbezoekers in Zandvoort zouden zijn geweest. Er heeft dus in Zandvoort verdringing plaatsgevonden en dit heeft een negatief effect op de economische impact. Het is door gebrek aan data niet mogelijk de economische impact met een percentage te corrigeren voor verdringing (ieder gehanteerd percentage zou discutabel zijn). Factoren die bij verdringing van invloed zijn: Uit eerder onderzoek van Decisio 4 blijkt dat er op een zonnige weekenddag in augustus 50.000 bezoekers in Zandvoort zijn. Hierdoor zouden -zonder DGP- 100.000 tot 150.000 bezoekers Zandvoort bezocht hebben. Deze bezoekers komen voor 60% uit de regio. Strandbezoekers geven gemiddeld 11 euro per persoon uit (Decisio 2017) Uit de bezoekersenquête die in het raceweekend in het dorp is afgenomen, komt een gemiddeld bestedingsprofiel van 50,39 euro (waarvan 24,06 euro uitgegeven is aan eten of drinken en 6,20 euro aan winkelen).
In vergelijking met DGP-bezoekers wordt meer geld uitgegeven aan winkelen. Het is onbekend hoeveel overnachtingen zijn verdrongen. Het is te verwachten dat verdringing alleen in Zandvoort plaatsgevonden heeft en niet in de overige gemeenten van de MRA. Ondanks dat er verdringing in Zandvoort heeft plaatsgevonden – waardoor de feitelijke economische impact kleiner is dan geschat – heeft het evenement ook veel opgeleverd dat niet direct in geld te vangen is. Denk aan de mediawaarde, de verbetering van de infrastructuur die de bereikbaarheid van Zandvoort permanent verbeterd heeft, herhaalbezoek dat gestimuleerd wordt door het evenement, de beleving en gevoelens van trots onder bewoners.
6.11
Kritische reflectie
Evenementen brengen geldstromen te weeg en zorgen voor economische productie, ongeacht of het evenement per saldo geld oplevert of geld kost. In deze economische impactanalyse hebben we de geldstromen van de bezoekers, de teams, en de organisatie in kaart gebracht. De bestedingen van media en vrijwilligers zijn niet meegenomen.
4 Decisio (2017) Bezoekersstromen Amsterdam en Zandvoort. Amsterdam: Decisio. P 6
73
73
In bovenstaande berekening van de bestedingsstromen van bezoekers en organisatie is niet gecorrigeerd voor verdringingseffecten. Het is zeer aannemelijk dat reguliere (strand)bezoekers verdrongen zijn door DGPbezoekers. Echter, DGP-bezoekers hebben een hoger bestedingsprofiel per persoon dan reguliere (strand)bezoekers. Het niet kunnen corrigeren voor verdringing betekent dat de daadwerkelijke economische impact lager ligt. Aan de andere kant is geen inzicht verkregen in de bestedingen die sponsors doen voor hun activaties. Uitgaven aan activaties van sponsoren (zoals het huren van een ruimte op het circuit of in Zandvoort, inhuur personeel, verzorgen eten en drinken voor genodigden) zijn niet in kaart gebracht. Deze sponsoractivaties zouden de economische impact vergroten. In aanvulling op WESP zijn de totale additionele bestedingen ingevoerd in een input output model. Op deze manier worden de indirecte economische impacts ook zichtbaar. Daarnaast wordt gecorrigeerd voor bestedingen die niet in het impactgebied neerslaan. De toegevoegde waarde is daardoor een betere indicator van de economische impact dan het bedrag aan additionele bestedingen. Wij hebben enigszins afgeweken van de WESP-richtlijnen bij de berekening van de additionele bestedingen van de organisatie.
De WESP-richtlijnen schrijven voor naar de netto besteding van de organisatie te kijken, door het verschil te bepalen tussen de interne inkomsten en de interne bestedingen van de organisatie. Met interne inkomsten wordt het deel dat haar oorsprong heeft in het impactgebied bedoeld; interne bestedingen zijn de uitgaven die de organisatie in de regio gedaan heeft. BUas heeft (ook bij eerdere WESP-opdrachten) altijd gewerkt met de kosten kant van de begroting van de evenementorganisator en hierdoor alleen gewerkt met de interne bestedingen. Het is namelijk niet de bedoeling om de winst van de organisatie te berekenen, maar de economische productie in de regio die niet zou hebben plaatsgevonden als het evenement er niet was geweest. We gaan er van uit dat als het evenement niet had plaatsgevonden de organisatie ook geen inkomsten had gehad en deze uitgaven niet had kunnen doen, waardoor we redeneren dat alle uitgaven van de organisatie in het impactgebied als additioneel bestempeld kunnen worden. De FOM-fee is niet meegenomen in de analyse, deze wordt niet gedeeld. Voor onze berekening maakt het geen verschil, omdat we veronderstellen dat de fee bekostigd wordt met ticketinkomsten en het geld naar het buitenland wegvloeit, waardoor het dus geen invloed heeft op de economische productie in de regio.
74
74
7 Sociale en maatschappelijke impact 7.1
Introductie
Evenementen hebben sociale impact. Deze impact kan zowel voor een persoon of zijn/haar gezin of familie zijn, maar ook betrekking hebben op een groep of gemeenschap. Zo kan een evenement ertoe leiden dat sociale netwerken worden gevormd, bewoners trots zijn op hun woonplaats, zich meer met elkaar verbonden voelen of zich juist uitgesloten voelen. Een evenement kan leiden tot wederzijds begrip, kan tradities in stand houden of simpelweg blijdschap brengen. Daarentegen kan het ook gevoelens van onveiligheid versterken en inwoners kunnen hinder of overlast ervaren. Er is geen eenduidige manier om de sociale impact van (sport)evenementen te meten. WESP heeft geen leidraad beschikbaar, maar wel indicatoren en voorbeeldvragen die ingaan op sportparticipatie en sociale binding. Echter, in tegenstelling tot veel andere sportevenementen kent de DGP geen breedtesport component, er zijn geen amateurdeelnemers. De basisgedachte dat deelname aan een sportevenement bezoekers aanzet tot actievere sportdeelname is weinig van toepassing op de DGP. Vandaar dat besloten is geen gebruik te maken van WESP richtlijn participatie en cohesie, maar gebruik te maken indicatoren die in overleg met de opdrachtgever gekozen zijn of die uit academische literatuur naar sociale impacts naar voren komt.
In dit hoofdstuk kijken we achtereenvolgens naar de mate waarin bewoners en ondernemers zich goed geïnformeerd voelen over het evenement (par 7.2), de mate waarin bewoners en ondernemers onveiligheid, overlast of hinder ervaren hebben (par 7.3 en par 7.4), de beleving van het evenement door diverse doelgroepen (par 7.5), het draagvlak voor het evenement onder bewoners en ondernemers (par 7.6), de mate van betrokkenheid van bewoners en ondernemers bij het evenement (par 7.7), gevoelens van trots (par 7.8) en de effecten op identiteit en imago (par 7.9). We sluiten het hoofdstuk af met enkele andere sociale impacts die door de onderzochte doelgroepen benoemd zijn. In de vier vragenlijsten die in hoofdstuk 2 t/m 5 besproken zijn, zijn diverse vragen opgenomen die bovenstaande onderdelen van sociale impact meten. Hieronder wordt per onderdeel een overzicht gegeven, zodat verschillen tussen doelgroepen zichtbaar worden.
7.2
Informatievoorziening
Bewoners en ondernemers zijn de stelling voorgelegd: Ik ben vooraf goed geïnformeerd over het evenement. Bezoekers van de DGP zijn gevraagd naar een rapportcijfer over de informatievoorziening. De resultaten laten zien dat 80,9% van de Zandvoortse bewoners en 53,1% van de bewoners uit omliggende gemeenten het eens of helemaal eens met de stelling tegenover 62,6% van de ondernemers in Zandvoort.
Helemaal mee oneens
Mee oneens
Neutraal
Mee eens
Helemaal mee eens
Weet niet/ geen mening
Totaal
Bewoners Zandvoort Bewoners Omliggende gemeenten
28 3,4% 203 6,5%
31 3,7% 343 11,1%
100 12,0% 892 28,9%
338 40,7% 1073 34,8%
334 40,2% 565 18,3%
-
831 (100%) 3076 (100%)
Ondernemers
4 3,8%
18 17,0%
15 14,2%
38 35,8%
29 27,4%
2 1,9%
Tabel 7.1
75
75
-
103 (100%)
Bezoekers aan de DGP hebben de informatievoorziening gewaardeerd met een gemiddeld rapportcijfer van 7.8. Het meest gegeven cijfer was een 8 (27% van de DGP-bezoekers gaf dit cijfer). Kortom, de cijfers laten zien dat het merendeel van alle doelgroepen tevreden is over de informatievoorziening maar met name bij de ondernemers en de bewoners van omliggende gemeenten is er ruimte voor verbetering.
7.3
Veiligheid
In alle vragenlijsten zijn vragen gesteld over gevoelens van veiligheid. Bezoekers zijn gevraagd of ze zich veilig voelen in Zandvoort. Bewoners en ondernemers of ze zich veilig gevoeld hebben tijdens het evenement. Tabel 7.2 geeft een overzicht van de antwoorden. Af te lezen is dat voor alle groepen geldt dat ruim 70% het eens of helemaal eens is met de stelling en zich veilig heeft gevoeld. Opvallend is dat bezoekers in het dorp het vaker (helemaal) eens zijn met de stelling dan bezoekers op het circuit. 12,6% van de bezoekers op het circuit en 10,4% van de bewoners in Zandvoort is het (helemaal) oneens en heeft zich dus onveilig gevoeld. Ten opzichte van vorig jaar zijn de percentages respondenten die zich onveilig hebben gevoeld licht gestegen. Helemaal mee oneens
Mee oneens
Neutraal
Mee eens
Helemaal mee eens
Weet niet/ geen mening
Totaal
Bewoners Zandvoort Bewoners omliggende gemeenten
41 5,0% 142 5,1%
44 5,4% 94 3,4%
94 11,5% 558 20,4%
227 27,8% 867 31,7%
410 50,2% 1071 39,2%
-
816 100% 2732 100%
Ondernemers
5 4,7% 55 5,9% 6 1,9%
3 2,8% 62 6,7% 10 3,1%
13 12,3% 64 6,9% 17 5,3%
41 38,7% 329 35,3% 130 40,5%
44 41,5% 408 43,8% 158 49,2%
-
Bezoekers DGP Bezoekers dorp
-
13 1,4% -
106 100% 931 100% 321 100%
Tabel 7.2
7.4
Overlast
Bewoners en ondernemers is gevraagd of zij overlast ervaren hebben door het evenement. Tabel 7.3 zet de antwoorden op een rij. Helemaal mee oneens
Mee oneens
Neutraal
Mee eens
Helemaal mee eens
Bewoners Zandvoort
335 40,9%
181 22,1%
87 10,6%
120 14,6%
97 11,8%
Bewoners omliggende gemeenten
1221 39,9%
785 25,6%
344 11,2%
420 13,7%
285 9,3%
-
3055 100%
Ondernemers
21 19,8%
34 32,1%
18 17,0%
20 18,9%
13 12,3%
-
106 100%
Tabel 7.3
76
76
Weet niet/ geen mening -
Totaal
820 100%
Bewoners en ondernemers zijn redelijk eensgezind in hun antwoorden al geven bewoners vaker aan het helemaal oneens te zijn met de stelling. In vergelijking met vorig jaar zijn er meer bewoners Zandvoort ontvlucht (vorig jaar gaf 5,4% dit aan en dit jaar 9,9%). Ook hebben meer inwoners aangegeven zich gestoord te hebben aan het evenement: dit jaar was 10,6% het eens of helemaal eens met deze stelling ten opzichte van 5,1% van de Zandvoorters vorig jaar. Bij de omliggende gemeenten geeft 21,3% aan zich gestoord te hebben aan het evenement en 10,8% stelt de woonplaats ontvlucht te zijn. Desalniettemin geeft het merendeel van de respondenten aan het (zeer) oneens te zijn met de stelling. Daarbij vindt 44,2% van de inwoners van Zandvoort het feit dat een evenement voor hinder zorgt onbelangrijk.
7.5
Beleving
De beleving van de DGP is onder de diverse doelgroepen op verschillende manieren gevraagd, wat een directe vergelijking lastig maakt. Zo is de beleving van het evenement uitgebreider gemeten onder bewoners dan onder ondernemers. Bewoners kregen de volgende stellingen: ik zal het evenement nog bijzonder lang blijven herinneren: Ik ben diep onder de indruk geraakt van het evenement Ik heb genoten van dit evenement Ik ben positief verrast door het evenement In Zandvoort denkt 77,8% van de bewoners het evenement nog lang te zullen herinneren, 70,6% is onder de indruk geraakt van het evenement, en 79,3% geeft aan genoten te hebben, 71,3% zegt dat het evenement hen positief verrast heeft. In vergelijking met vorig jaar zijn dit lagere percentages (toen was tussen de 82% en 89% van de bewoners het (helemaal) eens met dezelfde stellingen). Dit kan komen doordat het effect van de eerste keer / de nieuwigheid eraf is. In de omliggende gemeenten denkt 41,9% van de bewoners het evenement nog lang te zullen herinneren, 36,1% is onder de indruk geraakt van het evenement, en 46,4% geeft aan genoten te hebben, 41,0% zegt dat het evenement hen positief verrast heeft. Ondernemers zijn gevraagd naar een rapportcijfer over de sfeer in het dorp en in hun bedrijf.
Vergelijkbaar met vorig jaar gaven ze gemiddeld een 8,4 voor de sfeer in het dorp (waarbij een 10 het meest gegeven cijfer is), en een 8,4 voor de sfeer in het eigen bedrijf tijdens het raceweekend. Bezoekers zijn zeer positief over de sfeer: op het circuit is gemiddeld een 8,7 gegeven als rapportcijfer voor de sfeer, waarbij een 10 het meest gegeven cijfer is. In het dorp was 94,1% het eens of helemaal eens met de stelling ‘er hangt een goede sfeer in Zandvoort’. Bezoekers geven ook aan zich welkom te voelen: 93,2% van de bezoekers in het dorp was het hiermee (helemaal) eens en 75,7% van de circuit bezoekers geeft aan in Zandvoort gastvrijheid te hebben ervaren tijdens hun bezoek aan de DGP. 94,9% was de bezoekers in het dorp was het eens of helemaal eens met de stelling ‘ik heb genoten van mijn bezoek aan Zandvoort’. Op het circuit gaf 84,7% van de bezoekers aan het eens of helemaal eens te zijn met de stelling ‘ik heb genoten van dit evenement’. Alle doelgroepen zijn gevraagd een rapportcijfer te geven over de DGP. Ook dit cijfer zegt iets over hoe ze het evenement ervaren hebben.
77
77
Rapportcijfer
Onvoldoende
6-7
8-9
10
Gemiddelde
Bezoeker DGP
19 2,0%
167 18,4%
609 66,8%
116 12,7%
8,2
Ondernemer
4 3,8%
19 18,2%
51 49,0%
30 28,8%
8,3
Bewoners Zandvoort
92 11,1%
89 10,6%
457 54,6%
198 23,7%
8,1
Bewoners omliggende gemeenten
1024 32,2%
611 19,2%
1255 39,5%
282 8,8%
6,2
Tabel 7.4 Waar vorig jaar de bewoners van Zandvoort veruit het hoogste gemiddelde rapportcijfer gaven (8,9) verschillen dit jaar de rapportcijfers van bezoekers, ondernemers en de inwoners van Zandvoort dit jaar weinig van elkaar. Nog steeds is het gemiddeld boven de acht en zijn er veel tienen gegeven. Bewoners uit de omliggende gemeenten geven de DGP een gewogen gemiddeld rapportcijfer van 6,2. Het enthousiasme buiten Zandvoort is beduidend lager dan in Zandvoort.
7.6
Draagvlak
De stellingen die bewoners en ondernemers voorgelegd zijn om draagvlak te onderzoeken laten zich niet direct vergelijken. Het volgende beeld komt naar voren bij bewoners. 81,0% van de bewoners van Zandvoort is het eens of zeer eens met de stelling dat het evenement een grote aanwinst is voor Zandvoort. 76,6% vindt het terecht dat topsportevenementen naar Zandvoort gehaald worden en 68,8% van de bewoners vindt het evenement de investeringen waard. Ten opzichte van vorig jaar zijn dit lagere percentages: met name bij de stelling of het evenement de investering waard is het aandeel respondenten dat het eens of helemaal eens is gedaald van 79,2% in 2021 naar 68,8% in 2022. Uit de resultaten van de bewonersvragenlijsten komt naar voren dat er promotors en criticasters van de DGP zijn (zie paragraaf 5.9). In Zandvoort is het aandeel criticasters (eindrapportcijfer 0-6) gegroeid van 6,2% in 2021 naar 14,4% in 2022. Het aantal promotoren (eindrapportcijfer van 9-10) is gedaald van 73,7% in 2021 naar 55,5% in 2022. Cijfers laten zien dat er nog steeds veel enthousiasme en draagvlak is in Zandvoort. In de omliggende gemeenten is beduidend minder draagvlak.
45,4% van de bewoners uit de omliggende gemeenten was het eens of helemaal eens met de stelling dat de DGP een grote aanwinst is voor de regio, 49,0% vindt het terecht dat topsportevenementen naar de regio gehaald worden en 38,5% van de bewoners vindt het evenement de investeringen waard. Daarnaast was 42,5% van de bewoners uit de omliggende gemeenten het eens of helemaal eens met de stelling ‘ik vind het onbegrijpelijk dat delen van het duingebied een week lang niet toegankelijk zijn’, tegenover 27,6% van de inwoners uit Zandvoort. Ondernemers zijn gevraagd naar de toegevoegde waarde van de DGP voor hun bedrijf. 68,3% van de ondernemers werkzaam bij eet & drinkgelegenheden en 91,7% van de logiesverstrekkers zijn het eens of helemaal eens met de stelling dat de DGP voor hun bedrijf van toegevoegde waarde is. Ten opzichte van vorig jaar zijn meer ondernemers in de detailhandel het eens of volledig eens met de stelling. Waar in 2021 26% van ondernemers met een bedrijf in de detailhandel de DGP van toegevoegde waarde vond voor het eigen bedrijf, geeft nu 37,5% dit aan. Daarnaast geeft 29% van de detailhandel aan dat men het in aanloop naar het raceweekend drukker heeft gehad dan normaal en dat deze extra drukte ook een omzetstijging tot gevolg heeft gehad. Desalniettemin is nog steeds het merendeel van de detailhandel van mening dat de DGP niet van toegevoegde waarde is.
Met name in het raceweekend zelf is er omzetdaling (zie paragraaf 4.3).
78
78
7.7
Betrokkenheid
Uit de bewonersvragenlijst bleek dat 47,4% van de bewoners in Zandvoort zich persoonlijk betrokken heeft gevoeld bij het evenement. De DGP is door 82,1% van de bewoners via de televisie gevolgd en 66,9% volgde de DGP ook via andere mediakanalen. 64,6% noemt zichzelf een liefhebber van autosport en 38,5% van de Zandvoortse bewoners heeft een of meerdere wedstrijden op het circuit bezocht. In vergelijking met vorig jaar zijn dit wat lagere percentages, maar nog steeds is een grote betrokkenheid te zien, zeker in vergelijking met de bewoners van de omliggende gemeenten. Daar heeft 16,4% van de bewoners zich persoonlijk betrokken gevoeld bij het evenement. De DGP is door 53,3% van de bewoners uit de omliggende gemeenten via de televisie gevolgd en 48,0% volgde de DGP ook via andere media. 35,6% van de bewoners van de omliggende gemeenten noemde zichzelf een liefhebber van de autosport en 8,5% heeft een of meerdere wedstrijden van de DGP op het circuit bezocht. Bij ondernemers is gevraagd of ze in 2023 betrokken willen zijn bij de organisatie van side events. Ten opzichte van vorig jaar geeft een kleiner percentage ondernemers aan graag betrokken te willen zijn; vorig jaar reageerde 44,6% van de ondernemers positief, dit jaar 32,6%. Ruim de helft van de ondernemers 51,9% geeft aan niet betrokken te willen zijn bij de organisatie van side events (in 2021 was dit percentage 33,7%).
Met name logiesverstrekkers (66,7%) en ondernemers in de detailhandel (58,3%) geven vaker aan geen interesse, behoefte of tijd te hebben om zich met side events bezig te houden. 41,5% van de ondernemers van eet en drinkgelegenheden wil juist wel meewerken aan side events omdat het meer klanten trekt en/of goede reclame is.
7.8
Trots
In Zandvoort gaf 80,6% van de bewoners aan het eens of zeer eens te zijn met de stelling ‘ik ben trots op het feit dat dit evenement in mijn woonplaats heeft plaatsgevonden’. 46,3% van de bewoners van de omliggende gemeenten gaven aan trots te zijn dat het evenement in hun regio heeft plaatsgevonden. Van de ondernemers is 90,6% van mening dat het evenement echt iets toevoegt aan het dorp. DGP-bezoekers op het circuit zijn trots dat de F1 in Nederland plaatsvindt: 81,7% was het eens of zeer eens met deze stelling.
7.9
Identiteit en imago
80,6% van de bewoners van Zandvoort geeft aan het belangrijk te vinden dat het evenement Zandvoort internationaal op de kaart zet en 77,9% vindt het belangrijk dat het evenement het imago van Zandvoort versterkt. Bij de omliggende gemeenten zijn de percentages lager: 47,4% van de bewoners uit de omliggende gemeenten vindt het belangrijk dat Zandvoort en de omliggende gemeenten internationaal op de kaart worden gezet en 44,9% vindt het belangrijk dat he evenetm het imago van de regio versterkt. Van de bezoekers van het circuit en van het dorp is respectievelijk 77,7% en 82,2% van mening dat het evenement bijdraagt aan een positief imago voor Zandvoort. In vergelijking met vorig jaar is met name het percentage bezoekers op het circuit dat het eens of zeer eens was met de stelling gedaald: van 85,3% vorig jaar naar 77,8% in 2022. Met de stelling ‘de F1 past bij Zandvoort’ was 84,1% van de ondernemers het eens of zeer eens (vorig jaar was dit 91,3%). Onder de bezoekers van het dorp was dit percentage 86,3%.
7.10 Vriendschap en saamhorigheid Omdat een evenement mensen samen brengt, zijn er dit jaar enkele stellingen toegevoegd over vriendschap en saamhorigheid. Bezoekers op het circuit zijn de stelling voorgelegd ‘ik ervaar een gevoel van saamhorigheid onder DGP bezoekers’. 77,6% van de bezoekers was het eens of zeer eens met deze stelling. Bewoners zijn de stelling voorgelegd ‘de DGP versterkt vriendschappen in mijn woonplaats: 44,3% van de Zandvoorters en 15,3% van de bewoners uit de omliggende gemeenten was het eens of zeer eens met de stelling.
79
79
7.11 Overig Evenals vorig jaar sprong bij de bewonersstudie de bijdrage aan de lokale economie eruit als belangrijk positief effect (57,5% van alle bewoners vindt dit belangrijk); ook werd het positieve effect dat het evenement mensen blij maakt door 59,5% van alle bewoners van belang geacht. Bij de negatieve effecten die bewoners belangrijk vindt wordt milieuschade het meest genoemd (46,2% van alle bewoners vindt dit belangrijk).