Bijlage 4 Jaarverslag 2023 Omgevingsdienst IJmond

9

meldingen Bbk

6

bezoeken Bbk

2

meldingen Wbb

7

bezoeken Wbb

3

klachten

117

RBB (toeristische verhuur)

292

Zandvoort

6.16 Vergunningverlening, toezicht & handhaving Bouw Voor de gemeenten Beverwijk, Heemskerk, Landsmeer, Oostzaan, Uitgeest, Wormerland en Zandvoort houden we bouwtoezicht. Voor gemeente Haarlem voeren we signaaltoezicht uit voor brandveiligheid. Voor de gemeenten Landsmeer en Uitgeest controleren we op brandveiligheid. Ook adviseren we op vraagstukken Ruimtelijke Ordening (RO) en bouw- en woningtoezicht en zijn we het secretariaat van de welstandscommissie in gemeente Zandvoort. Het aantal bouwprojecten en de verleende bouwvergunningen vormt de basis voor het aantal toezichtmomenten. Naast de toezichtcontroles op de verleende bouwvergunningen vinden jaarlijks gebiedscontroles plaats. Tijdens deze controles vergelijken wij de huidige situatie met de wettelijk toegestane situatie.

Brandveiligheid In januari constateerden wij ernstige tekortkomingen op het gebied van brandveiligheid bij een sporthal in de gemeente. Op ons advies is de sporthal enige tijd gesloten geweest. Na het aanbrengen van de nodige brandwerende voorzieningen is de sporthal, zij het met beperking, weer opengesteld voor het publiek. Naar aanleiding hiervan controleerden wij alle overige openbare gemeentelijke gebouwen, kinderdagverblijven en basisscholen op brandveiligheid. Wij constateerden geen ernstige tekortkomingen.

Jaarverslag 2023

58

Pilot bouwtoezicht Waterland Voor de gemeente Waterland voerden wij een pilot bouwtoezicht uit. Voor de pilot namen wij een aantal taken op het gebied bouw- en woningtoezicht over van de gemeente. Naast nieuwe en lopende zaken pakten wij ook een aantal oude dossiers op. Ook zochten wij uit welke dossiers vanaf 2020 binnen ons werkgebied vallen. Dit is versneld afgehandeld vanwege het afsluiten van zaaksysteem van de gemeente. We voerden diverse controles uit in het kader van handhavingsverzoeken en meldingen, een aantal keer in samenwerking met onze juristen. Ook zijn we tweemaal mee geweest met een integrale controle van buitengebieden. De controles leidden niet tot noemenswaardige overtredingen. Daarnaast worden we regelmatig om advies gevraagd aangaande bouwtechnische zaken. De pilot wordt in 2024 voortgezet.

Toeristische Wij voeren voor de gemeente Zandvoort toezicht uit op het verhuren van woningen aan toeristen. Deze regels zijn vastgelegd in de huisvestingsverordening van Zandvoort. Wij voerden afgelopen jaar circa 400 controles uit. Enkele controles leidden tot handhavingszaken. Onze controles hebben veel raakvlakken met woonfraude. Deze taak ligt bij de gemeente Zandvoort. Bij vermoedens van overtredingen is er direct contact met de gemeente.

Jaarverslag 2023

59

7 Jaarverslag 2023

Advisering

60

Werken, wonen en recreëren. Binnen ons werkgebied gebeurt dit zij aan zij. Zware industrie, weg, rail- en vliegverkeer en scheepvaart leggen een druk op het milieu in onze regio. Tegelijk biedt ons werkgebied ook tal van recreatiemogelijkheden. Dit alles vindt plaats dichtbij woonkernen. Om de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen en verbeteren ligt er de uitdaging om de balans te bewaren tussen de noodzakelijke economische groei en verbetering van het milieu. Diverse milieuthema's spelen daarin een belangrijke rol, zoals lucht, geluid, geur, externe veiligheid en bodem. In dit hoofdstuk leest u over deze thema’s. Met de komst van de Omgevingswet verandert er veel voor onze advisering. In het interview in hoofdstuk 3.2 beschreven we al dat gemeenten meer beleidsvrijheid krijgen om hun eigen regels te bepalen. Dat vraagt van ons om de mogelijke (bestuurlijke) afwegingen goed in kaart te brengen en al in een vroeg stadium bij de gemeenten om tafel te zitten. Een goed voorbeeld hierin is de vertaling van de bodemregels naar de regels die gaan gelden onder de Omgevingswet, waarover wij schrijven in hoofdstuk 7.3. Ook andere thema’s als omgevingsveiligheid en geluid vragen komende tijd om een vertaling van de regels onder de omgevingswet naar praktische regels voor Omgevingsplannen van de gemeenten in ons werkgebied.

7.1 Ruimtelijke advisering Afgelopen jaar stond in het teken van de voorbereiding op de Omgevingswet. Via onze milieuadviezen adviseerden wij in de tweede helft van afgelopen jaar zowel op grond van de toen geldende wetgeving, maar gaven we ook al een doorkijkje naar hoe het advies eruitziet na invoering van de Omgevingswet. We zien de vraagstukken bij gemeenten complexer worden. Gemeenten hebben te maken met schaarse ruimte enerzijds en anderzijds een opgave om woningbouwlocaties te realiseren. Dat heeft ook een impact op onze advisering. Een voorbeeld is de stikstofproblematiek. Ook afgelopen jaar speelde dit thema een nadrukkelijke rol binnen onze advisering. Voor nieuwe ontwikkelingen geldt een salderingsregeling. Wij beoordelen de betreffende stikstofberekeningen en behandelden een groot aantal vragen. We zien dat gemeenten ook steeds vaker kiezen voor milieubelaste locaties als zoeklocatie voor nieuwe woningen. Dat vraagt van ons om integrale afweging waarbij we niet alleen naar de milieukundige aspecten kijken, maar gezondheid in de volledige breedte. Om de gezondheidseffecten (vanwege milieu) in de advisering mee te kunnen nemen, werkten wij afgelopen jaar aan de ontwikkeling van een dynamische kaart. Deze kaart moet de milieukwaliteit van de leefomgeving visualiseren. We verwachten dat we deze ook zullen inzetten in de advisering op de diverse omgevingsvisie.

7.1.1 Woonruimte asielzoekers De gemeenten in ons werkgebied stonden in 2023 voor een grote opgave om woonruimte voor asielzoekers te realiseren. Vanuit onze expertise adviseerden wij hen hierbinnen over de ruimtelijke beperkingen en mogelijkheden. In onze adviezen gingen wij in op milieuthema’s als geluid, geur, omgevingsveiligheid.

Jaarverslag 2023

61

De locaties waarop wij adviseerden typeerden zich niet direct als locaties, geschikt voor wonen. Dat vroeg ons om die hierboven beschreven ruimtelijke beperkingen, maar vooral ook mogelijkheden goed te onderzoeken. In ons werkgebied betroffen de locaties onder meer een cruiseschip in een haven, een locatie nabij een aardgastransportleiding, een locatie op een industrieterrein, een locatie op een oude stortplaats en een locatie in een recreatiegebied Het vinden van woonruimte voor asielzoekers gold binnen een aantal gemeenten als prioriteit. Wij hebben daar afgelopen jaar veel inzet voor gereserveerd.

7.2 Wet natuurbescherming Het stikstofdossier is onderdeel van de advisering op Wet natuurbescherming. Hoewel wij hierover geen bevoegd gezag zijn voor het verlenen van vergunningen in het kader van de Wet natuurbescherming, is het bij het verlenen van milieu en Wabo-vergunningen verplicht om te beoordelen of er een Wet natuurbeschermingsvergunning nodig is. Bij die vragen, waarbij dat nodig is, verwijzen wij partijen door naar onze collega’s bij Omgevingsdienst Noord-Holland-Noord (OD NHNH) voor een vergunning, ontheffing of verklaring van geen bedenkingen. 7.2.1 Vervallen bouwvrijstelling gevolgen voor uitvoering Het stikstofdossier is voortdurend in beweging. Wij zorgen er dan ook voor dat wij het dossier op de voet volgen en de onze uitvoering kunnen aanpassen als dat nodig is. Het vervallen van de bouwvrijstelling is één van de recentste ontwikkelingen met grote gevolgen voor de uitvoering. Door het vervallen van de bouwvrijstelling komen er bijna twee keer zoveel te beoordelen stikstofberekeningen binnen. Dit komt omdat er voor een Wabo-vergunning nu zowel voor de bouwfase als voor de gebruiksfase een stikstofberekening nodig is. Eerder gold dit alleen voor de gebruiksfase.

7.2.2 Proefberekeningen kleinschalige bouwprojecten Afgelopen jaar startten wij met het maken van voorbeeldberekeningen (stikstof) voor kleinschalige bouwprojecten, zoals dakkapellen, opbouwen en aanbouwen. Er zijn voor al onze gemeentes op voorhand worst-case Aerius -stikstofberekeningen gemaakt op locaties 500 meter van Natura2000gebied. Met deze berekeningen zijn wij in staat te bepalen of een aanvrager zelf nog een stikstofberekening van de aanlegfase aan moet leveren of niet. Via een kaartlaag in onze GISviewer zijn alle gebruikte locaties voor de berekeningen zichtbaar en is zichtbaar hoe ze liggen ten opzichte van de Natura2000-gebieden. 7.2.3 Meer ecologische adviesaanvragen door spouwmuurisolatie Op 2 augustus 2023 heeft de Raad van State een uitspraak gedaan dat een spouwmuur mag pas worden geïsoleerd nadat er ecologisch onderzoek is gedaan naar beschermde diersoorten. Daarnaast blijkt endoscopisch onderzoek niet voldoende om de afwezigheid van vleermuizen vast te stellen. Dit betekent dat enkel endoscopisch onderzoek niet voldoende is om negatief effect uit te sluiten en er eerder naar een aanvullend onderzoek gevraagd zal worden. De provincie is belast

Jaarverslag 2023

62

met het toezicht hierop. Zij heeft OD NHN gemandateerd om hierop toe te zien. Wij geven hier advies over. Deze uitspraak heeft invloed op een aantal isolatieprojecten die wij voor onze gemeenten uitvoeren, zoals het Nationaal Isolatie Programma (NIP), lokale aanpak. Het is in dit programma nu niet toegestaan om isolatiemaatregelen aan te bieden die mogelijk de beschermde diersoorten, zoals de gierzwaluw en dwergvleermuis, verstoren. Dan gaat het om maatregelen zoals spouwmuurisolatie en dakisolatie. De oplossing hiervoor ligt bijvoorbeeld in het laten opstellen van een Soorten Management Plan (SMP) per gemeente of zelfs per wijk. Per gebied kan je dan een ontheffing krijgen, waardoor isoleren wel mogelijk is. Dan kost het de consument niet (veel) meer geld. Als de gemeente geen SMP heeft, dan moet de inwoner een ecologisch onderzoek laten uitvoeren voordat zij overgaan tot isoleren. Dat kost al snel 2.000 euro. Gemeente Heemskerk is bezig met het laten opstellen van een pré SMP, zij doen mee aan een pilot vanuit de provincie Noord-Holland. Zie paragraaf hieronder. Tenslotte zijn er twee brandbrieven verstuurd naar de provincie over dit onderwerp, waarvan een vanuit de IJmond en ZuidKennemerland gemeenten (door gemeente Bloemendaal). Wij hebben hierin geadviseerd vanuit het portefeuillehouders overleg IJmond en Zuid-Kennemerland.

De verwachting met deze uitspraak is dat wij meer adviesvragen krijgen. 7.2.4 Soorten management plan (SMP) Het onderzoek voor het SMP dat gemeente Heemskerk met Woon-op-maat heeft laten uitvoeren is afgerond. Wij ondersteunen de gemeente Heemskerk bij het project waar nodig. Andere gemeentes hebben ook interesse getoond in het SMP. Binnenkort volgt een memo hierover voor onze andere deelnemers met meer informatie. 7.2.5 Natuur inclusief bouwen Al een enige tijd adviseren wij gemeente Heemskerk op natuur inclusief bouwen. Hierbij wordt voornamelijk gekeken naar de mogelijkheden en worden de plannen beoordeeld op de omgevingsen verblijfseisen van beschermde soorten. Op dit moment staat op de planning om in gesprek te gaan met gemeente Heemskerk om een beleid natuur inclusief bouwen op te stellen.

7.3 Bodem 7.3.1 Vaststelling Nota Bodembeheer In voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet actualiseerden wij eind 2022 de Nota Bodembeheer. Voor de nieuwe Nota Bodembeheer zijn de huidige regels zoveel mogelijk beleidsneutraal vertaald naar de nieuwe regels onder de Omgevingswet. Met de nieuwe nota gaven wij ook een plek aan de beleidstaak die met de overdracht van de bodemtaak overkomt van de provincie naar gemeenten. Gedurende 2023 is de nota binnen alle gemeenten in ons werkgebied vastgesteld door de gemeenteraden. 7.3.2 Vaststelling Bodemkwaliteitskaart Zaanstreek-Waterland In 2023 actualiseren wij de bodemkwaliteitskaart van de regio Waterland. De bodemkwaliteitskaart dient periodiek (eens per vijf jaar) opnieuw te worden opgesteld. Het doel hiervan is om deze te

Jaarverslag 2023

63

actualiseren en de bodemkwaliteitskaart van de gemeente Purmerend in de regionale kaart te integreren. 7.3.3 PFAS De provincie is bezig met onderzoek naar het identificeren van spoedlocaties met betrekking tot PFAS. Hiervoor is een extern adviesbureau bezig middels een vooronderzoek (archiefonderzoek) en zo nodig bodemonderzoek. Afgelopen jaar hebben wij hiervoor overleggen gevoerd en informatie aangeleverd. Ook is in opdracht van de provincie onderzoek uitgevoerd, vanwege hogere gehaltes PFAS in de duinen vanwege het sea spray effect. Dit onderzoek is uitgevoerd bij diverse moestuinen in de duinen van Zandvoort. Ook bij dit onderzoek zijn wij betrokken bij de uitvoering. Binnen de gemeente Velsen onderzocht de Provincie Noord-Holland op ons verzoek de bodem van het voormalige oefenterrein van de brandweer in Velsen-Zuid op PFAS. De brandweerkazerne heeft plaatsgemaakt voor een appartementencomplex. Om inwoners te informeren organiseerden wij, samen met de gemeente, de GGD Kennemerland en Provincie Noord-Holland een informatieavond. Eind 2023 vindt het onderzoek plaats. Begin 2024 worden de resultaten verwacht. Dan ook wordt bepaald of er vervolgstappen of maatregelen nodig zijn. 7.3.4 Bodeminformatiesysteem en verstrekken bodeminformatie Om goed zicht te houden op activiteiten in de bodem maken wij gebruik van een bodeminformatiesysteem.

Met die systeem is niet alleen voor ons alle bodeminformatie van een locatie beschikbaar, maar kunnen makelaars en adviesbureaus gebruik maken van een module om bodeminformatie van een specifiek adres op te vragen. Sinds een aantal jaar maken wij gebruik van Nazca. Een aantal gemeenten in ons werkgebied maakte gebruik van Squit iBis (Roxit). In 2023 besloten Roxit en Nazca over te gaan op één bodeminformatiesysteem, namelijk Nazca. Daarmee komt nu ook alle bodeminformatie binnen ons gehele werkgebied samen in één systeem wat moet bijdragen aan een betere dienstverlening naar initiatiefnemers, maar ook het delen van informatie tussen ons en de gemeenten die voorheen werkten met Squit iBis. 7.3.5 CAIJ-Aagtenbelt monitoring Het Aagtenpark in Beverwijk is een voormalige stortlocatie. Enkele jaren geleden is deze locatie herontwikkeld tot park. Hiertoe is de locatie afgedekt met staalslakken met daarbovenop een leeflaag. Sinds de toepassing van de staalslakken op deze locatie is er veel aandacht om mogelijke negatieve gevolgen voor het milieu te voorkomen. Dit jaar is aanvullend onderzoek uitgevoerd en informeerden wij college en raad. Daarnaast vindt jaarlijks een monitoring plaats van de aanwezige benzeenverontreiniging in de het grondwater. Staalslakken zijn een steenachtig product dat overblijft bij de productie van staal.

Deze staalslakken worden vervolgens bewerkt, zodat ze onder voorwaarden als bouwstof kunnen worden toegepast. Om grip te houden op de toepassing van staalslakken, hebben wij een meldplicht opgenomen in de Nota Bodembeheer voor onze deelnemende gemeenten. Een meldplicht betekent dat wij er vanaf de start op kunnen toezien dat de toepassing wordt uitgevoerd volgens de

Jaarverslag 2023

64

geldende voorschriften. Met deze regel in onze Nota Bodembeheer houden wij scherper toezicht dan nu landelijk wordt gevraagd.

7.4 Luchtkwaliteit In de IJmond zijn de metingen van het meetnet IJmond in 2022 in overeenstemming met de wettelijke (Europese) normen. De concentraties fijn stof en stikstofdioxide in de lucht blijven binnen de toegestane limieten. Ondanks dit feit is de luchtkwaliteit nog steeds een aandachtspunt, omdat de gemeten waarden hoger zijn dan de gezondheidsadvieswaarden van de World Health Organization (WHO). Dit brengt gezondheidsrisico's met zich mee. In het kader van het programma Gezondheid en Luchtkwaliteit IJmondgemeenten 2021-2025 werken we in de regio IJmond aan het verbeteren van de luchtkwaliteit. In dit programma richten wij ons binnen vier thema’s op die maatregelen waar gemeenten invloed op hebben. 7.4.1 Industrie en bedrijven We identificeerden bedrijven met (potentiële) luchtemissies en versterkten ons toezicht en handhaving hierop. Via een gespecialiseerde (FLIR)-camera zijn wij nu in staat om onzichtbare vluchtige dampen zichtbaar te maken en zo bijvoorbeeld lekkages op te sporen. Hiervoor vroegen wij met succes een SPUK-subsidie aan. Ook startten we afgelopen jaar een opleidings- en kennisprogramma om emissiegegevens te verzamelen en te beoordelen. Onze lobby voor gezondheid in Europees bronbeleid leidde tot voorstellen van de Europese Commissie aan de Europese Milieuraad.

7.4.2 Woon- en leefomgeving We onderzochten afgelopen jaar hoe gezondheid kan worden meegewogen bij ruimtelijke projecten en voerden hiervoor o.a. een pilot uit waarbij we de milieukwaliteit in kaart brachten en de data over de milieukwaliteit vertaalden in een gezondheidsscore. Daarnaast organiseerden wij een raadsessie over de impact van houtstook op de gezondheid en startten we een bewustwordingscampagne via uitingen in lokale kranten en sociale media van de gemeenten, alsook een billboardcampagne. Ook startten we, in samenwerking met TNO en Hollandse Luchten, een pilot voor het meten van roet als indicator voor houtrook. 7.4.3 Mobiliteit Mobiliteit en dan specifiek weg- en vrachtverkeer heeft een impact op de luchtkwaliteit. Afgelopen jaar voerden we verkenningen uit voor de verduurzaming van mobiliteit. In december 2023 rondden we de verkenning voor schone stadslogistiek af en brachten wij kansrijke scenario's in beeld. We brachten de (staat van de) doorfietsroutes in kaart om na te gaan waar nog aanpassingen nodig zijn om gebruik hiervan te optimaliseren. Sinds eind 2022 meten wij de NO2-concentratie langs enkele drukke verkeerspunten als input voor (actualisatie van) beleid.

Jaarverslag 2023

65

Vanuit het programma IJmond Bereikbaar voerden wij mobiliteitsscans uit om verduurzaming van woon-werkverkeer te stimuleren. De mobiliteitsscans maakten ook inzichtelijk welke reductie van de uitstoot van NOx en fijn stof mogelijk is bij de verdere verduurzaming van woon-werkverkeer. 7.4.4 Scheepvaart Afgelopen periode onderzochten wij de mogelijkheden om via geldende algemene regelgeving (het Activiteitenbesluit) walstroom op te leggen aan bedrijven die schepen ontvangen. Dit was alleen mogelijk voor vergunningplichtige bedrijven. Daartoe startten met de uitwerking van walstroom in de ferry (DFDS) in de – van rechtswege- te actualiseren vergunning uit 2007. Ook startten we een casestudie voor walstroom bij cruiseschepen. In september 2023 dienden wij een subsidieaanvraag “Tijdelijke subsidieregeling walstroom zeeschepen” in (voor walstroom voor de schepen van DFDS). 7.4.5 Wettelijk adviseurschap vergunningaanvragen Tata Steel Wij zijn wettelijk adviseur ten aanzien van de vergunningen die worden verleend aan Tata Steel. Het uitvoeren van het wettelijk adviseurschap Vergunningen Tata Steel vraagt continu aandacht omdat het verkrijgen van inzicht in relevante emissies proceskennis vergt. Tevens spelen er meerdere procedures rond het wel/niet treffen maatregelen om emissies te beperken.

De plannen van Tata Steel met betrekking tot de route groen staal ondervinden nog veel veranderingen en de Notitie Reikwijdte en Detailniveau is uitgesteld naar begin 2024. Hiernaast vinden er veel ontwikkelingen plaats bij de huidige installaties waaronder het groot onderhoud aan Hoogoven 7, plaatsingen van de tertiaire afzuiging en Denox-installatie en het windscherm bij de kolenopslagen. Vanuit ons wettelijk adviseurschap adviseerden wij richting het bevoegd gezag op inzet van scherp vergunnen bij deze ontwikkelingen of het opleggen van onderzoek verplichtingen aan Tata Steel om verbeteringen in kaart te brengen. Het uitstel op de route groen staal maakt het moeilijk om een lange termijnplanning te maken om te borgen dat de afstemming tijdig plaatsvindt om tot een goed gedragen advies/zienswijze te komen op de plannen van Tata Steel.

7.5 Geluid Gemeenten kunnen via diverse maatregelen bijdragen aan het verminderen van overlast van omgevingsgeluid. Zij hebben daarmee dus ook een rol in het beheersen of te verlagen om negatieve effecten als gevolg van geluid uit de omgeving. Gemeenten beschrijven deze maatregelen in een Actieplan Geluid. Het opstellen van dit actieplan is een Europese verplichting. Elke vijf jaar moet een gemeente dit plan actualiseren. In 2023 startten wij met de actualisatie van het Actieplan geluid voor zes gemeenten in ons werkgebied, te weten; Beverwijk, Bloemendaal, Heemskerk, Heemstede, Velsen en Zandvoort. Wij maken hiervoor gebruik van de expertise van DGMR. Dit adviesbureau begeleidt diverse gemeenten en OD’s bij het maken van geluidsplannen. Het actieplan focust zich op wegverkeer. De basis van de actieplannen zijn de geluidbelastingkaarten. Afgelopen jaar evalueerden wij de huidige actieplannen, inventariseerden wij hotspots en knelpunten binnen de gemeenten waar geluidgevoelige gebouwen onder druk staan en werkten wij mogelijke scenario’s uit voor de plandrempel die gemeenten opnemen in het

Jaarverslag 2023

66

actieplan. De hoogte van de plandrempel is een keuze en geen wettelijk vastgestelde waarde. Hoe lager de plandrempel (hoge ambitie), hoe hoger de kosten voor maatregelen. Het is daarom van belang om al in een vroeg stadium de effecten van een plandrempel in beeld te brengen. In voorbereiding op de actualisatie van de actieplannen brengen wij effecten van drie verschillende plandrempels in beeld, om een bijdrage te leveren in het bepalen van het uiteindelijke ambitieniveau. Gedurende de actualisatie werken wij veel samen met collega’s van afdelingen als Openbare/Civiele Werken, Stedenbouw/Stedelijke Ontwikkeling en Verkeer & Vervoer en Beheer & Onderhoud om tot een zo integraal pakket aan maatregelen te komen.

7.6 Schiphol Voor negen gemeenten voeren wij de beleidsondersteuning uit voor het dossier Vliegverkeer Schiphol. Het gaat om de gemeenten Alkmaar, Bergen, Beverwijk, Castricum, Haarlem, Heemskerk, Heiloo, Uitgeest en Velsen. Wij bereiden de bestuurlijke overleggen voor en ondersteunen de portefeuillehouders Schiphol in het agenderen van de belangen van onze regio binnen de interbestuurlijke samenwerking. Dit jaar maakten wij een start met de actualisatie van de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol. Hierin staan de gemeenschappelijke belangen van de negen gemeenten beschreven. De belangen waarmee de negen gemeenten elkaar ook vinden en versterken in de overleggen met andere gemeenten, provincies en het ministerie binnen de Schipholregio. In juni organiseerden wij een informatieavond voor de gemeenteraden van de negen gemeenten om hen te informeren over de actualisatie. Circa 50 raadsleden waren hierbij aanwezig. De Bestuurlijke Agenda wordt einde van dit jaar in aan de gemeenteraden aangeboden ter vaststelling. Acht van de negen gemeenten maken ook deel uit van de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS). Wij bereidden deze overleggen voor. De BRS werkt sinds 1 januari 2022 interbestuurlijk samen met gemeenten en provincies binnen de Schipholregio en het Ministerie.

Vertrekpunt van de interbestuurlijke samenwerking is het herstellen van de balans tussen een gezonde leefomgeving en het belang van een internationale luchthaven. Onder meer het krimpbesluit dat de Minister in juni 2022 aankondigde staat hierin centraal. Resultaat van de interbestuurlijke samenwerking is het Ontwikkelperspectief NOVEX Schipholregio en de Uitvoeringsagenda die daarbij hoort. Met de Uitvoeringsagenda zijn de standpunten uit de regionale Bestuurlijke Agenda nu ook geagendeerd binnen de interbestuurlijke samenwerking, waaronder een gedeeltelijke nachtsluiting, aandacht voor reductie van hinder ook in de gebieden op grotere afstand van Schiphol en het vastleggen van normen voor alle emissies (waaronder geluid en luchtkwaliteit).

Jaarverslag 2023

67

8

Duurzame leefomgeving

Jaarverslag 2023

68

Al een groot aantal jaar staat duurzaamheid hoog op de agenda bij gemeenten. Het gaat daarbij om duurzame nieuwbouw en de verduurzaming van bestaande woningen en bedrijven, maar ook over duurzame mobiliteit. Gemeenten moeten voldoen aan nationale en internationale klimaatdoelen. Doelen die om samenwerking vraagt tussen overheden, bedrijven en inwoners. Als omgevingsdienst hebben wij veel kennis en ervaring over het treffen van duurzame maatregelen en zijn wij de schakel naar ondernemers. Dit biedt kansen om het bedrijfsleven te faciliteren richting de verduurzaming van bedrijven en bedrijventerreinen. Dat doen wij in de IJmond onder de noemer GreenBiz IJmond en IJmond Bereikbaar. Daarnaast zien wij dat nationale en internationale doelen op regionale schaal worden vertaald en uitgewerkt. Een voorbeeld daarvan is de Regionale Energiestrategie. Overheden werkten met elkaar aan het opwekken van duurzame energie op land: één van maatregelen uit het Klimaatakkoord. Met onze kennis zijn wij ook een meerwaarde in dergelijke regionale overleggen. Ook afgelopen jaar sloten wij aan bij diverse regionale overleggen die bijdragen aan de gewenste versnelling om de omgeving te verduurzamen. In dit hoofdstuk beschrijven wij een aantal van deze projecten.

Waar wij voorheen oog hadden voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving en de bedrijvigheid zien we dat gemeenten steeds vaker ook zelf een rol invullen. Bijvoorbeeld waar het gaat om de verduurzaming van de bestaande bouw. In navolging van deze ontwikkeling zullen wij de taakverdeling komend jaar met onze gemeenten herijken. Belangrijk daarbij is dat wij elkaar versterken en op inhoud blijven aanvullen. Onze focus zal daarbinnen komende jaren liggen op de verduurzaming van bedrijven en bedrijventerrein via onze schakel met ondernemers, maar ook op het aanvragen van regionale subsidies en het – waar mogelijk - faciliteren van de projecten die daaruit voortkomen. De herijking is onderdeel van de modernisering van onze Gemeenschappelijke Regeling, die wij in hoofdstuk 3.5 beschreven.

8.1 Energiebesparingsplicht bedrijven De maatschappelijke opgave op het gebied van energiebesparing is groot. Inmiddels is al veel in beweging en zijn ondernemers hard aan de slag om te verduurzamen. Om de opgave in goede banen te geleiden heeft de overheid niet alleen een stimulerende taak, maar ook een belangrijke toezichthoudende taak. Deze taak voeren wij uit namens onze deelnemers. In 2022 zijn vanuit de provincie financiële middelen beschikbaar gekomen om de uitvoering van deze taak te versterken. Omgevingsdienst IJmond heeft aanvullend daarop een specifieke uitkering toezicht en handhaving energie (SPUK-THE) aangevraagd en toegekend gekregen om de organisatie te versterken ten behoeve van deze taak. Belangrijke taak, grote opgave Energiecontroles zijn voor omgevingsdiensten geen nieuwe taak, maar wel een taak die steeds belangrijker wordt. We bereidden ons hier afgelopen jaar en afgelopen jaren op voor via het opleiden van onze toezichthouders. Dit bestond uit zowel in-company trainingen als training-onthe-job. Het houden van toezicht op aspecten van energiebesparing vraagt om nieuwe kennis bij onze toezichthouders. Ook voor de ondernemers verandert er wat. Controles, waarbij wij ook energiebesparingsaspecten meenemen, vragen van ons én van de ondernemer vaak meer

Jaarverslag 2023

69

voorbereiding en toelichting. In 2023 kozen wij voor toezicht met een stimulerend karakter, waarbij er aandacht was voor de veranderopgave van de ondernemer. Vanuit stimulerend toezicht lieten we bij 92 ondernemers energiescans uitvoeren. Na de scan werden ondernemer tot maximaal een jaar lang gecoacht door een externe partij om de verplichte maatregelen toe te passen. In 2023 volgden zeven nieuwe toezichthouders de energietraining. Zo zijn zij straks, na de afronding van hun basisopleiding tot toezichthouder milieu, ook direct inzetbaar voor energiecontroles. Bovendien is op managementniveau prioriteit op het thema gezet door een e-team in te richten en de daarbij horende toezichthouders geheel of deels vrij te maken voor het uitvoeren van de taken. In 2023 voerden wij in totaal 483 energiecontroles uit, waarvan 91 met een stimulerend toezicht karakter en 64 met behulp van een datalogger. We voerden 153 hercontroles uit naar aanleiding van een eerste toezichtcontrole energie.

8.2 Energielabel C bij kantoorgebouwen Sinds 1 januari 2023 is de energielabel C verplichting van kracht voor een groot deel van de kantoorpanden in ons werkgebied. Gemeenten hebben hierin een toezichthoudende taak. Om een goed beeld te krijgen van de toezichtopgave voerden wij in 2023 een inventarisatie uit voor ons gehele werkgebied. Hieruit kwam naar voren dat van de 1.990 kantoorpanden die mogelijk moeten voldoen, 795 kantoorpanden al voldoen en 862 niet hoeven te voldoen (eerste inventarisatie 2023: 333 panden voldoend nog niet). Op het moment van schrijven beschikken 219 kantoorpanden nog niet over het vereiste label. De verwachting is dat een aantal kantoorpanden, die inmiddels een energielabel Label-C hebben, niet hoeven te voldoen. De reden is dat ze of onder de uitzonderingsregel vallen, of de eigenaar een plan van aanpak aanbood waaruit blijkt dat het pand binnenkort wel voldoet. Kortom, de lijst van ‘aandachtspanden’ wordt kleiner. Een punt van aandacht blijven panden met een label met een geldigheid van tien jaar. Zij moeten na die tien jaar opnieuw een label aanvragen. Vergelijkbaar met wasmachines en koelkasten worden de eisen van het Label-C steeds strenger. Toezicht en handhaving op Label-C is daarmee dus een doorlopende opgave.

8.3 Just Transition Fund De Europese Unie richtte in januari 2021 het Just Transition Fund (JTF) op om regionale clusters in Europa, die nog sterk leunen op fossiele brandstoffen, te ondersteunen bij een rechtvaardige transitie naar een duurzame industrie. Sinds januari 2023 is de JTF-subsidie ook voor de IJmond beschikbaar. Vijf gemeente (Beverwijk, Castricum, Heemskerk, Uitgeest en Velsen) hebben € 58,5 miljoen euro te verdelen. Inmiddels zijn er een dertigtal projecten ingediend voor JTF met een totale subsidieaanvraag van 30 miljoen euro. De verwachting is dat de overige middelen voor het grootste deel in 2024 wordt aangevraagd. Het doel daarbij is om de gevolgen van de energietransitie op te vangen, een duurzamere (staal)industrie in de IJmondregio te realiseren, onze economie te verbreden en een betere aansluiting te maken tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. De energietransitie geeft kansen om van werk naar werk te komen, voor omscholing, bijscholing en verandering van werkzaamheden.

Jaarverslag 2023

70

8.4 GreenBiz IJmond Energy De energiemarkt is volop in beweging met de toename van hernieuwbare energie. Ons product GreenBiz Energy en de voordelen van dynamische prijzen krijgt steeds meer erkenning in de markt en is nu ook beschikbaar bij de grotere commerciële partijen. De focus bij GreenBiz Energy verschoof afgelopen jaar van nieuwe werving op dynamische tarieven richting het tot stand brengen van en onderzoek doen naar groepscontracten. Circulair Het project 'Upcycle Your Waste' is in kwartaal een met succes afgerond. Deze prestatie markeert een sterke start in het bevorderen van circulaire projecten. Tijdens dit project zette een werkgroep actief circulaire initiatieven op. Komende periode blijft de werkgroep deze initiatieven ontwikkelen. Een belangrijke mijlpaal was de inventarisatie van afvalstromen bij meer dan 200 bedrijven. Verder startten we met het oprichten van een reststoffen-hub op bedrijventerrein de Trompet in Heemskerk. Een ander hoogtepunt was de organisatie van een grote Hackaton in het BUKO Telstar stadion in Velsen. Ten slotte zijn bij 35 bedrijven maatwerkadviezen afgeven met aanzienlijke circulaire resultaten. De werkgroep circulair speelde een cruciale rol bij het ontwikkelen van een nieuw project; 'IJmond Circulair'. We startten dit project in samenwerking met het Nova College. Eind 2023 dienden wij voor dit initiatief een JTF-subsidieaanvraag in.

Dit project is enerzijds gericht op het voorbereiden van de arbeidsmarkt; het opleiden en trainen van mensen voor de veranderende arbeidsmarkt gericht op duurzaamheid en de circulaire economie. Anderzijds willen wij MKB-ondernemers ondersteunen en stimuleren om stappen te zetten richting een circulaire bedrijfsvoering. Door deze aanpak hopen wij de circulaire economie in de regio te bevorderen én lokale bedrijven en de arbeidsmarkt versterken. Energiescan winkels en horeca- en kleinverbruikers In de context van stijgende energieprijzen en versnelde klimaatdoelstellingen ontstond een nieuwe urgentie voor energiebesparende en duurzame maatregelen onder MKB-ondernemers. Om hierop in te spelen voerden wij, met de steun van gemeenten, 132 energiescans uit binnen de horeca en detailhandel. In totaal 42% van de bezochte bedrijven zette in 2023 al stappen door de adviezen om te zetten in het daadwerkelijk implementeren van maatregelen. Het resultaat is dat in onze regio 121 maatregelen zijn getroffen, zoals het vervangen van verlichting, het isoleren van het pand, energiezuinig verwarmen of het plaatsen van zonnepanelen. Begeleiding aanvragen subsidies IJmond In 2023 ondersteunden we 22 ondernemers bij het aanvragen van een HIRB+ Duurzaamheidssubsidie, met een totaal subsidiebedrag van 235.000 euro.

Dit bedrag gaat naar duurzame investeringen, zoals het plaatsen van zonnepanelen, het isoleren van het pand of het realiseren van laadpalen.

Jaarverslag 2023

71

8.5 Duurzame mobiliteit Het programma IJmond Bereikbaar kent twee pijlers. De gemeentelijke samenwerking en de werkgeversaanpak. Binnen de werkgeversaanpak voerden wij in 2023 mobiliteitsscans uit. Via deze route binden wij werkgevers aan het programma en adviseren wij hen over de mogelijkheden om mobiliteit te verduurzamen. Via de werkgeversaanpak groeide de fietscommunity in de IJmond tot 3.100 gebruikers. Deze gebruikers samen dragen bij aan 224.000 spitsmijdingen en een besparing van 921 ton CO2. De samenrij community groeide tot 1.100 dagelijkse gebruikers. Zij droegen samen bij aan 1.200 spitsmijdingen en bespaarden 32 ton CO2. Vanuit IJmond Bereikbaar richten wij ons ook op fietsstimulering via de doorfietsroutecampagne. Met de fietsactie ‘IJmond fietst door’ willen we meer mensen in de IJmond aan het fietsen krijgen. Zo blijft de auto vaker staan. De doorfietsroutecampagne is uitgebreid in verband met de sluiting van de Velsertraverse in 2023. Via deze campagne kozen 665 mensen voor de fiets. Hiermee realiseerden zij samen 7.293 spitsmijdingen en bespaarden zij 22 ton CO2. Herijking mobiliteitsfonds Binnen de gemeentelijke samenwerking gaven we het Platform IJmond Bereikbaar een nieuwe impuls. Daarnaast werkten we aan het programma mobiliteit voor de IJmond.

Wij begeleidden het proces om, samen met de IJmondgemeenten, tot een gezamenlijk plan te komen op het gebied van (duurzame) mobiliteit. Het gaat hier om de regionale onderwerpen. Onderdeel hiervan is een herijking van het mobiliteitsfonds.

8.6 Energiesystemen, taskforce e-infra, CES en pMIEK en regionale structuur warmte Het industriecluster Noordzeekanaalgebied (NZKG) geeft via de Cluster Energie Strategie (CES)5 inzicht in de (ontwikkeling van) energie- en grondstoffenvraag en wat de knelpunten in de infrastructuur zijn. Wij adviseren de IJmondgemeenten bij de opstelling van de CES. In de CES NZKG is beschreven wat industrie nodig heeft om te verduurzamen en hoe de samenwerkende partijen dit vorm gaan geven. Bijvoorbeeld door de ontwikkeling van de waterstofketen, de realisatie van verdergaande elektrificatie, de inzet van duurzame brandstoffen en het doorontwikkelen van afvang en gebruik van warmte/stoom en CO₂-afvang. De zes CESclusters bieden het plan voor juni 2024 aan het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Wij nemen namens de IJmondgemeenten deel aan de verschillende werkgroepen. Waterstof Op grond van de MilieuEffectRapportage (MER), in opdracht van de Gasunie in het kader van de Rijkscoördinatieregeling, is een voorkeursalternatief gekozen voor deze regio, voor de aanleg van het Waterstofnetwerk. Wij adviseren de IJmondgemeenten op ruimtelijk advies (inpassing), vergunningverlening en algemeen advies in het kader van de energietransitie. (Net) aanlanding wind op zee

5

https://www.klimaatakkoord.nl/actueel/nieuws/2020/10/22/industriele-clusters-publiceren-plannen-2030-2050 > klik op Energiecluster Noordzeekanaalgebied om het plan uit 2020 in te zien

Jaarverslag 2023

72

Om een verantwoorde inpassing van de bijbehorende infrastructuur van het net op zee mogelijk te maken, stelde het kabinet 500 miljoen euro beschikbaar voor gebiedsinvesteringen in de omgeving van de vijf aanlandlocaties van de netaansluitingen. In de eerste tranche is voor de regio Noordzeekanaalgebied (gebied vanaf IJmuiden tot aan Amsterdam) 50 miljoen gereserveerd: voor onder andere energie-infrastructuur en mobiliteit. In de tweede tranche komt in totaal nog een bedrag van 280 miljoen beschikbaar. Zo is in Velsen bijvoorbeeld de tweede pont op één gezet. Wij adviseren de gemeente Heemskerk bij besteding van de gelden van dit gebiedsfonds. PMIEK Projecten uit de CES zijn opgenomen in het Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK) van het Ministerie van Economische zaken en Klimaat (EZK) of het provinciaal MIEK van provincie Noord-Holland. Het pMIek maakt onderdeel uit van het zgn. Integraal programmeren vanuit Provincie Noord-Holland. Dat bestaat uit twee delen, het pMIEK en de Energievisie. In het pMIEK staat welke investeringen nodig zijn voor de uitbreiding van de regionale energieinfrastructuur, inclusief warmte. Het beschrijft ook hoe deze investeringskeuzes worden geïntegreerd in de plannen van netbeheerders en het ruimtelijk beleid van provincies en gemeenten. Het pMIEK is voor het eerst vastgesteld in 2023.

Voor 2025 wordt gewerkt aan een nieuwe versie. Deze ontwikkelingen zijn verbonden met de energievisie waarvan ook een nieuwe versie wordt opgesteld voor 2025 en de resulterende taskforce e-infra. Wij nemen namens gemeenten in de IJmondgemeenten Zuid-Kennemerland deel aan de verschillende werkgroepen. In 2023 is de Energievisie Noord-Holland vastgesteld, in hetzelfde proces van de pMIEK. Wij nemen deel aan werkgroepen vanuit het thema netcongestie. In 2023 is gestart met de taskforce EnergieInfrastructuur vanuit provincie Noord-Holland en nutsbedrijven. Deze is gerelateerd aan de Energievisie Noord Holland en het thema netcongestie. Gezamenlijk wordt gekeken waar de knelpunten in de energie infra aangepakt kunnen worden. In de taskforce wordt gesproken over en

actie genomen op de versnelling van de huidige aanpak, over inzet en toepassing van slimme energiesystemen en prioritering daarvan. 8.7 Warmtenet IJmond (Beverwijk en Heemskerk) -

De uitvoering van Pont tot Park is in 2023 niet verder uitgewerkt voor Duurzaamheid, ook het warmtenet niet. Focus voor het warmtenet lag in 2023 op Zee- en Duinwijk.

-

In 2023 is de businesscase warmtenet voor Zee- en Duinwijk opgesteld. Omdat dit nog niet tot een betaalbaar tarief leidde is besloten in 2024 verder te kijken naar de mogelijkheden van een warmtenet en met name de externe financieringsmogelijkheden.

-

HVC heeft geothermie als mogelijke extra bron meegenomen als onderzoeklocatie. Om dit verder uit te kunnen werken moeten er eerst concrete plannen zijn voor uitvoering warmtenet.

-

Voor Spoorzone moet nog een warmtealternatief worden uitgewerkt. Een warmtenet zou hierin een oplossing kunnen bieden. Dit is momenteel nog niet verder uitgewerkt. Een en ander wordt wel belangrijker in het kader van netcongestie.

Jaarverslag 2023

73

8.8 Wijk Uitvoeringsplan Uitgeest Voor Uitgeest zijn we volop bezig met de uitvoering van het Wijk Uitvoeringsplan (WUP). De WUP van Uitgeest stelt echter niet dat een wijk of buurt volledig van het gas afgaat, maar dat verspreid over de gehele gemeente - woningen aardgasloos worden. De businesscase stelde namelijk dat een warmtenet financieel niet haalbaar is. Daardoor richten we ons in Uitgeest op individuele oplossingen. Om netcongestie te voorkomen gaan we voor een decentrale aanpak. Dit doen we door projecten als Groen thuis, maar ook via ‘energieadviezen aan de keukentafel’. Ook organiseerden we meerdere informatieavonden over energiethema’s als warmtepompen.

8.9 Groen Thuis Groen Thuis is dit jaar met 36 eigenaar-bewoners de tweede ronde begonnen. Alle deelnemers ontvingen ons adviesrapport van Duurzaam Bouwloket of de Huizendokter. Zeventien deelnemers ontvingen inmiddels ook een warmteverliesberekening. Deze berekening is nodig om het vermogen van een warmtepomp of een ander alternatief daarvoor te bepalen. Op basis van de adviesrapporten en warmteverliesberekeningen zijn de deelnemers goed uitgerust om stappen te zetten in het verduurzamen van hun woning. Een aantal bewoners is op basis van de uitkomst van dit advies nu aan de slag met het isoleren van de woning. Ook is er al een aantal deelnemers die ‘warmtepomp-ready’ zijn. Zij voegen inmiddels al offertes aan om binnenkort een warmtepomp te laten installeren in de woning. Bij één deelnemer wordt de warmtepomp zeer binnenkort geïnstalleerd. Er zijn ook deelnemers die wachten op een natuurlijk moment: zij hebben plannen om te verbouwen of hun woning uit te bouwen. Met het advies dat ze ontvingen kunnen zij hun verbouwing goed voorbereiden. Onze adviseurs blijven in contact met deze deelnemers om, waar nog nodig, te adviseren.

8.10 Zon-op-daken De Regionale Energie Strategie (RES) benadrukt het belang om lege daken, als dat mogelijk is, te voorzien van zonnepanelen. Dit was voor de gemeenten Landsmeer en Oostzaan aanleiding om onderzoek te doen naar welke daken in de regio al over zonnepanelen beschikken en op welke daken nog geen zonnepanelen liggen, maar wel geschikt zijn voor de toepassing van zonnepanelen. De focus lag op daken met een oppervlakte groter dan 1.000m2. Voor de daken waar nog geen zonnepanelen lagen keken we naar welke bedrijven of instellingen zich daar bevinden, waarna we contact opnamen om te achterhalen waarom er (nog) geen zonnepanelen zijn geïnstalleerd. Van de 41 daken in Oostzaan met een oppervlakte groter dan 1.000m2 hebben er vijftien al zonnepanelen. Er zijn zestien daken niet benaderd om verschillende redenen en is er contact geweest met elf locaties. Van deze negen locaties kunnen er drie geen zonnepanelen installeren, terwijl de overige zes momenteel de mogelijkheden voor zonnepanelen onderzoeken, nu of in de toekomst. Van de 40 daken in Landsmeer met een oppervlakte groter dan 1.000m2 hebben elf daken al zonnepanelen, zijn er negen niet benaderd om verschillende redenen en is er contact geweest met elf panden.

Van deze twintig locaties kunnen er vijf geen zonnepanelen plaatsen, terwijl de overige vijftien ofwel geen haalbare zakelijke redenen hebben ofwel al bezig zijn met het proces om zonnepanelen te realiseren.

Jaarverslag 2023

74

8.11 Zonnepanelen appartementencomplexen We onderzochten binnen de gemeente de mogelijkheden van zonnepanelen op appartementencomplexen die beschikken over een dakoppervlakte groter dan 1.000m2. We voerden deze scan uit voor de gemeenten Oostzaan en Wormerland. Er waren in totaal negen verschillende eigenaren/beheerders van deze panden. Wij namen met zeven van hen contact op. In deze gesprekken kwamen concrete hulpvragen naar voren waar de gemeente dit jaar mee aan de slag gaat. Deze vragen varieerden van isolatieadvies tot voorbeelden van andere VvE's die al verduurzaamd hebben, en van advies over het aantal zonnepanelen tot geschikte constructies en verdelingen binnen de VvE. De overige eigenaren/beheerders hadden geen specifieke hulpvraag en waren binnen de technische en financiële mogelijkheden van nu al goed op weg naar duurzaamheid.

8.12 Duurzaamheidslening Beverwijk & Heemskerk Sinds 2019 geven wij uitvoering aan de duurzaamheidslening Beverwijk. In 2021 volgde de gemeente Heemskerk. De lening was ook beschikbaar in 2023. Voor beide gemeenten was een budget van €1.000.000,-. Op 31 december 2023 was in Beverwijk nog in totaal €340.000,beschikbaar van het totale budget. Het resultaat van de duurzaamheidslening over het jaar 2023 is voor €494.634,- aan leningen is verstrekt. In het eerste kwartaal van 2024 zullen wij op verzoek van de gemeenteraad een verzoek indienen voor aanvullend budget. Met 46 leningen zijn 58 maatregelen gerealiseerd. Zonnepanelen maken 55% van de maatregelen uit, isolatiemaatregelen 26%, overige maatregelen 19%. Het resultaat van de duurzaamheidslening in Heemskerk is dat over het jaar 2023 voor €784.122,- is verstrekt. Met 70 leningen zijn 120 maatregelen gerealiseerd. Zonnepanelen maken 42% van de maatregelen uit, isolatiemaatregelen 43%, overige maatregelen 15%.

Jaarverslag 2023

75

9

Natuur- en Milieueducatie

Jaarverslag 2023

76

9.1 Natuur- en milieueducatie Onze doelstellingen zijn het aanbieden van: -

Educatieve activiteiten over natuur- en milieu voor het primaire onderwijs (PO), kinderopvang, naschoolse (NSO) en buitenschoolse opvang (BSO).

-

Educatieve materialen over natuur- en milieu voor onderwijs, BSO, NSO en kinderopvang.

-

Educatieve excursies en workshops over natuur- en milieueducatie voor volwassenen.

In 2023 leerden kinderen uit Beverwijk en Heemskerk op een educatieve manier over natuur, milieu en duurzaamheid. Woensdagmiddagactiviteiten Twee keer per maand organiseerden wij woensdagmiddagactiviteiten op kinderboerderij De Baak in Beverwijk en op kinderboerderij Dierendorp of het Koetshuijs in Heemskerk. Elke middag had een ander thema bijvoorbeeld dinosaurussen, hout of herfst. Voor elke middag geldt een apart programma. Wij maakten bijvoorbeeld een zoekkaart of speurtocht. Daarnaast is er voor iedere knutselopdracht een bijpassend thema. Iedere middag probeerden wij alle zintuigen van de kinderen te stimuleren. NME zorgt dat kinderen een leuke middag hebben én dat zij kennis opdoen over een specifiek onderwerp. Het jaarprogramma wordt afgedrukt in een folder. Leskisten Leerkrachten leenden bij ons leskisten waardoor zij weinig tijd kwijt waren aan de voorbereiding van een les over milieu of natuur. Na een aanvraag via ons boekingssysteem zetten wij de leskist klaar. NME bezit ruim 25 leskisten. In 2023 werden er door ons ook nieuwe leskisten ontworpen zoals een leskist over kikkers en een leskist over het menselijk lichaam. Lesmaterialen Scholen vroegen via onze website diverse materialen aan die wij dan voor hen bestelden. Populaire materialen in 2023 waren bijvoorbeeld paddenstoelenkweeksets, kweekkasten voor in de klas en afvalprikkers.

Wij regelden dat dit op tijd bij de leerkrachten was. Lessen en excursies Leerkrachten en NSO/BSO-begeleiders konden ook in 2023 weer uit ruim 25 (gast-) lessen of excursies kiezen bijvoorbeeld “de klimaatshow”. Na aanvraag plande NME de les in. Een deel van de gastlessen gaven wij zelf zoals “jutten en de plasticsoep”, “boer zoekt hulp“, “van graan tot pannenkoek” en de “waterbeestjeslessen”. Scholen ontvangen het NME-aanbod via een A3 folder. En verder Voor volwassenen organiseerde NME-lezingen en excursies. Deze werden gegeven door professionals zoals boswachters en ecologen met specifieke kennis over vleermuizen, wolven, vogels of nachtdieren. Wij regelden de sprekers, inschrijvingen, persberichtgeving, locaties en alle organisatie eromheen. Al deze excursies werden in 2023 volgeboekt. Om natuur- en milieueducatie voor iedereen toegankelijk te houden is dit gratis, wij regelen dit vanuit het beschikbaar gestelde NME-budget. Al ons aanbod wordt o.a. bekendgemaakt via onze website die wij actueel houden. Verder zijn wij voorzitter van het NME-overleg in de regio IJmond en Zuid-Kennemerland en brengen twee keer per jaar een regionale nieuwsbrief uit. Uitgebreidere informatie over onze werkzaamheden is te vinden in onze jaarverslagen en werkprogramma’s op www.nmebeverwijkheemskerk.nl/jaarverslag.

Jaarverslag 2023

77

10

Rapportage Uitvoeringskader ODIJmond

Jaarverslag 2023

78

10.1 Uitvoering en handhaving Artikel 10.6 van de Ministeriële regeling omgevingsrecht vereist dat wij jaarlijks inzicht geven in een aantal aspecten te behoeve van onze uitvoering en handhaving. Deze aspecten beschrijven wij in onderstaande tabel. Controles (milieu)

Inspecties niet in orde

Bestuurlijke sancties

Processen verbaal/BSBm

Klachten

Beverwijk

162

74

3

3

114

Bloemendaal

43

16

0

2

49

Edam-Volendam

82

28

1

0

28

Haarlem

566

158

6

3

234

Heemskerk

148

54

0

0

24

Heemstede

54

14

0

3

38

Landsmeer

44

13

0

1

16

Oostzaan

47

8

0

0

26

Purmerend

188

41

2

0

21

Uitgeest

66

29

5

0

41

Velsen

338

115

3

1

154

Waterland

104

17

0

1

24

Wormerland

135

33

1

1

48

Zandvoort

65

16

1

1

117

PNH

6

1

0

0

0

10.2 Kwaliteitscriteria Wij moeten voldoen aan kwaliteitscriteria. Deze kwaliteitscriteria zijn vastgesteld door IPO en VNG en hebben betrekking op alle opgedragen en overgedragen taken op alle deskkundigheidsgebieden die daarvoor vereist zijn. Dit geldt voor de uitvoering van het basistakenpakket, het overige inrichting gebonden milieutakenpakket en het plustakenpakket, waaronder bouw- en woningtoezicht en brandveiligheid. Specifiek gaat het om de set kwaliteitscriteria 2.3. Om te toetsen of wij voldoen aan vereiste onderdelen uit deze set kwaliteitscriteria voerden wij een zelfevaluatie uit. Via deze evaluatie vergeleken wij de vereiste expertise met de bij ons aanwezige expertise. Daarbij keken wij naar welke opleiding benodigd is per expertise, welke capaciteit een expertise vraagt in uren en hoeveel jaar werkervaring en mensen je per expertise minimaal in dienst moet hebben. Deze informatie bij elkaar vormt de kritieke massa van de organisatie. De kwaliteitscriteria gaat niet in op de (gewenste) omvang van een omgevingsdienst en gaat daarmee niet in op de toekomstbestendigheid van een omgevingsdienst. De kwaliteitscriteria bepaalt de ondergrens die nodig is om uitvoering te geven aan het takenpakket dat de omgevingsdienst uitvoert in opdracht van haar gemeenten en/of provincie. De uitkomsten van deze zelfevaluatie beschrijven wij via de volgende tabel.

Meer informatie over kwaliteitscriteria beschrijven wij in hoofdstuk 6, Vergunningverlening, toezicht & handhaving.

Jaarverslag 2023

79

10.2.1 Generieke deskundigheidsgebieden

Ervaring

Kennis

Frequentie

Aantal

Gemiddelde

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

Opleiding

1.

2.

3.

3.

3.

Casemanager Deze activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Een medewerker op Hbo-niveau beoordeelt bij de intake per geval of er sprake is van een complexe of eenvoudige situatie. Vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening Deze activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Een medewerker op Hbo-niveau beoordeelt bij de intake per geval of er sprake is van een complexe of eenvoudige situatie. Vergunningverlening milieu (Bal + omgevingsplan) alleen klasse I en eenvoudig II De activiteiten 1 t/m 7 moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse 1, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Activiteit 8 kan worden uitbesteed aan een marktpartij, mits de uitbestenede organisatie beschikt over minimaal één medewerker die de deskundigheid heeft die nodig is voor activiteit 7.

Vergunningverlening milieu (Bal + omgevingsplan) alleen klasse II De activiteiten 1 t/m 7 moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse 1, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Activiteit 8 kan worden uitbesteed aan een marktpartij, mits de uitbestenede organisatie beschikt over minimaal één medewerker die de deskundigheid heeft die nodig is voor activiteit 7. Vergunningverlening milieu (Bal + omgevingsplan) klasse I, II en III algemeen De activiteiten 1 t/m 7 moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse 1, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Activiteit 8 kan worden uitbesteed aan een marktpartij, mits de uitbestenede organisatie beschikt over minimaal één medewerker die de deskundigheid heeft die nodig is voor activiteit 7.

Jaarverslag 2023

80

3.

3.

3.

3.

4.

4.

Vergunningverlening milieu (Bal + omgevingsplan) klasse I, II en III binnen de sector procesindustrie De activiteiten 1 t/m 7 moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse 1, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Activiteit 8 kan worden uitbesteed aan een marktpartij, mits de uitbestenede organisatie beschikt over minimaal één medewerker die de deskundigheid heeft die nodig is voor activiteit 7. Vergunningverlening milieu (Bal + omgevingsplan) klasse I, II en III binnen de sector agrarisch De activiteiten 1 t/m 7 moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse 1, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Activiteit 8 kan worden uitbesteed aan een marktpartij, mits de uitbestenede organisatie beschikt over minimaal één medewerker die de deskundigheid heeft die nodig is voor activiteit 7.

Vergunningverlening milieu (Bal + omgevingsplan) klasse I, II en III binnen de sector afval De activiteiten 1 t/m 7 moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse 1, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Activiteit 8 kan worden uitbesteed aan een marktpartij, mits de uitbestenede organisatie beschikt over minimaal één medewerker die de deskundigheid heeft die nodig is voor activiteit 7. Vergunningverlening milieu (Bal + omgevingsplan) alleen klasse I, II en III De activiteiten 1 t/m 7 moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse 1, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Activiteit 8 kan worden uitbesteed aan een marktpartij, mits de uitbestenede organisatie beschikt over minimaal één medewerker die de deskundigheid heeft die nodig is voor activiteit 7.

Toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordening alleen eenvoudige situaties De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Een medewerker op Hbo-niveau beoordeelt bij de intake per geval of er sprake is van een complexe of eenvoudige situatie. Toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordening een of meerdere complexe situaties De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het

Jaarverslag 2023

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

81

bevoegd gezag thuishoren. Een medewerker op Hbo-niveau beoordeelt bij de intake per geval of er sprake is van een complexe of eenvoudige situatie.

5.

5.

5.

5.

5.

5.

Toezicht en handhaving milieu - klasse I en eenvoudige klasse II De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse I, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Toezicht en handhaving milieu - klasse I, II en III algemeen De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse I, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Toezicht en handhaving milieu - klasse I & II & III procesindustrie De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse I, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III.

Toezicht en handhaving milieu - klasse I & II & III agrarisch De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse I, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Toezicht en handhaving milieu - klasse I & II & III afval De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse I, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III. Toezicht en handhaving milieu - klasse III Sevesoinrichtingen De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Het is aan het bevoegd gezag om de portefeuille aan milieubelastende activiteiten te beoordelen (probleemanalyse) en te bepalen welke milieubelastende activiteiten vallen onder klasse I, klasse II eenvoudig, klasse II complex en klasse III.

Jaarverslag 2023

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

82

6.

7.

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

gr gr

gr

gr

gr

gr

Frequentie

6.

gr gr

Kennis

6.

Toezicht en handhaving bodem - eenvoudige saneringen De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de toezicht en handhaving. Bij eenvoudige saneringen. Toezicht en handhaving bodem - complexe saneringen De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de toezicht en handhaving. Bij eenvoudige saneringen. Toezicht en handhaving bodem - complexe saneringen De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de toezicht en handhaving. Bij eenvoudige saneringen. Toezicht en handhaving groene wetgeving De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de toezicht en handhaving. Legenda voldoet voldoet deels/wordt aan gewerkt niet van toepassing Uitbesteed

10.2.2 Juridische deskundigheidsgebieden

Aantal

Gemiddelde

Jaarverslag 2023

Ervaring

Behandelen juridische aspecten vergunningverlening De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. 9. Behandelen juridische aspecten handhaving De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. 10. Behandelen juridische aspecten buitenplanse omgevingsplanactiviteit De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. Een medewerker op Hbo-niveau beoordeelt bij de intake per geval of er sprake is van een complexe of eenvoudige situatie. 11. Ketentoezicht De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren. 11. Ketentoezicht De activiteiten moeten binnen de overheid uitgevoerd worden. Het betreffen kernactiviteiten van de Omgevingswet die bij het bevoegd gezag thuishoren.